Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
bardzo duży lotniskowiec
SJP.pl
[czytaj: supermaczo] mężczyzna niezwykle przystojny, dobrze zbudowany, mający silny charakter i nadzwyczajny umysł; supermen i macho w jednym
SJP.pl
[czytaj: SUpermen] potocznie: mężczyzna odznaczający się niezwykłymi cechami fizycznymi i umysłowymi, odnoszący sukcesy i mający powodzeniu u kobiet; supermen, supermężczyzna
SJP.pl
Superman (jego "alter ego" – Clark Kent, urodzony jako Kal-El) – fikcyjna postać (superbohater), znany z serii komiksów wydawanych przez DC Comics, oraz wszelkich adaptacji związanych z tą postacią. Został stworzony przez Joego Shustera i Jerry’ego Siegela. Po raz pierwszy pojawił się w magazynie "Action Comics vol. 1 #1" (czerwiec 1938 roku).
Wikipedia
bieg dłuższy od maratonu, liczący nawet kilkaset kilometrów
SJP.pl
osoba startująca w supermaratonie
SJP.pl
o biegu: mający charakter supermaratonu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od supermarket
Wiktionary
(1.1) To nie supermarket, lecz tylko nędzny supermarkecik.
Wiktionary
rzecz. supermarket m.
Wiktionary
duży, wielobranżowy sklep samoobsługowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hand. ogromny, samoobsługowy sklep wielobranżowy;
Wiktionary
Supermarket – sklep o powierzchni sprzedażowej od 400 m² do 2499 m² prowadzący sprzedaż głównie w systemie samoobsługowym, oferujący szeroki asortyment artykułów żywnościowych oraz artykułów nieżywnościowych częstego zakupu.
Wikipedia
(1.1) Przeciwko budowie nowego supermarketu protestują drobni handlarze.
Wiktionary
IPA: ˌsupɛrˈmarkɛt, AS: supermarket
Wiktionary
przym. supermarketowy
rzecz. supermarkecik mrz., market mrz.
Wiktionary
(1.1) hipermarket, supersam, megasam
Wiktionary
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z supermarketem, dotyczący supermarketu
Wiktionary
rzecz. supermarket m.
Wiktionary
mający potężną masę, np. supermasywna czarna dziura - czarna dziura o masie rzędu milionów lub miliardów mas Słońca
SJP.pl
maszyna oparta na najnowocześniejszej technologii
SJP.pl
[czytaj: SUpermen] potocznie: mężczyzna odznaczający się niezwykłymi cechami fizycznymi i umysłowymi, odnoszący sukcesy i mający powodzeniu u kobiet; superman, supermężczyzna
SJP.pl
→ supermen; supermanka
SJP.pl
Supermenka – piosenka Kayah, drugi singel z płyty "Zebra", wydany w maju 1997. W utworze wykorzystano fragment piosenki Steviego Wondera "I Just Called to Say I Love You". Nagrania zrealizowano w studiu nagraniowym CCS Studio w Warszawie w styczniu i lutym 1997 roku. Piosenka i wideoklip "Supermenka" były nominowane do nagrody Fryderyk i otrzymały nominacje do nagród Machinery'97. Piosenka „Supermenka” zajęła 7. miejsce w Złotej dziesiątce gali PlayBox '97 w 1998 roku.
Wikipedia
1. wielkie, potężne miasto;
2. bardzo piękne, przyjazne miasto
SJP.pl
nadnaturalna umiejętność superbohatera
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) polit. potężne państwo, posiadające broń atomową
Wiktionary
Su
Wikipedia
(1.1) Ameryka powoli urosła do roli supermocarstwa.
Wiktionary
rzecz. mocarstwo n.
przym. mocarstwowy
Wiktionary
wyjątkowo silny lub wytrzymały
SJP.pl
bardzo znany model
SJP.pl
Supermodel – drugi studyjny album amerykańskiej grupy Foster the People, wydany 14 marca 2014 roku przez wytwórnię Columbia Records.
Wikipedia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) bardzo znana modelka;
Wiktionary
Supermodelka – określenie dobrze zarabiającej modelki, zazwyczaj mającej dobrą reputację na całym świecie i mającej doświadczenie zarówno w zakresie mody luksusowej, jak i modelingu komercyjnego. Termin „supermodelka” został rozpowszechniony w latach 80. XX wieku.
Wikipedia
(1.1) Supermodelka została znaleziona martwa w swojej wannie w poniedziałek wieczorem.
Wiktionary
rzecz. supermodel m.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) pot. żart. mający ewidentne cechy męskie
Wiktionary
(1.1) Adam jest supermęskim facetem.
Wiktionary
mężczyzna odznaczający się niezwykłymi cechami fizycznymi i umysłowymi, odnoszący sukcesy i mający powodzeniu u kobiet; supermen, superman
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) górna, płynna warstwa znad osadu; roztwór znad osadu
Wiktionary
(1.1) Po uzyskaniu odpowiedniego poziomu miana zakaźnego zbiera się supernatant, który następnie poddaje się oczyszczeniu z resztek komórek.
Wiktionary
IPA: ˌsupɛrˈnatãnt, AS: supernatãnt
Wiktionary
(1.1) nadsącz
(1.1) ciecz nadosadowa
Wiktionary
potocznie: bardzo niski
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) niszczyciel o bardzo dużej sile rażenia
Wiktionary
(1.1) Pierwszy raz była na pokładzie gwiezdnego superniszczyciela, ale, według bliskich jej oficerów, „Executor” zdawał się być zaprojektowany z myślą o wzbudzaniu strachu nie tylko wśród tych, przeciwko którym działał, lecz również wśród osób, które nim latały.
Wiktionary
gwiazda zmienna o jasności wzrastającej jednocześnie z wyrzucaniem przez nią zewnętrznych warstw materii, przypuszczalnie w związku z przekształcaniem się w gwiazdę neutronową; supernowa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) astr. supernowa;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: ˌsupɛrˈnɔva, AS: supernova
Wiktionary
gwiazda zmienna o jasności wzrastającej jednocześnie z wyrzucaniem przez nią zewnętrznych warstw materii, przypuszczalnie w związku z przekształcaniem się w gwiazdę neutronową; supernova
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) astr. gwiazda, której jasność gwałtownie wzrosła na skutek wybuchowego odrzucenia przez nią swoich zewnętrznych warstw;
Wiktionary
Su
Wikipedia
(1.1) Pierwiastki chemiczne cięższe od żelaza powstają w wybuchach supernowych.
(1.1) Najlepszymi świecami standardowymi do pomiaru parametru Hubble’a są dwa rodzaje gwiazd: Cefeidy oraz supernowe.
Wiktionary
IPA: ˌsupɛrˈnɔva, AS: supernova
Wiktionary
(1.1) supernova
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) bardzo nowoczesny
Wiktionary
(1.1) Z butów kazali mu też wyciągnąć sznurowadła. Ale on nie miał sznurowadeł, bo jego adidasy były supernowoczesne, na przylepce.
Wiktionary
potocznie: bardzo odporny
SJP.pl
potocznie: niezwykle sprzyjająca okazja, przewyższająca inne
SJP.pl
organizm składający się z wielu mniejszych organizmów tego samego gatunku
SJP.pl
Superorganizm, nadorganizm – koncepcja istnienia organizmu składającego się z wielu mniejszych organizmów tego samego gatunku. Odnosi się ona zwłaszcza do kolonii owadów społecznych. Ich kasty porównuje się do różnych narządów jednego osobnika, a poszczególne osobniki – do komórek. Niektórzy postulują odniesienie superorganizmu także do ludzi.
Wikipedia
rodzaj lampy analizującej, której działanie jest oparte na zjawisku fotoemisji i procesie wybierania elementów obrazu ładunkowego za pomocą wiązki elektronów; ortikon obrazowy
SJP.pl
potocznie: bardzo oryginalny
SJP.pl
przysłówek
(1.1) młodz. bardzo pozytywnie
Wiktionary
(1.1) Patrz, jak te neony się superowo odbijają na tafli fontanny.
Wiktionary
przysł. super
przym. super
wykrz. super
Wiktionary
(1.1) młodz. cool, coolersko, ekstra, odjazdowo, odlotowo, super; pot. w dechę
Wiktionary
owoc szczególnie bogaty w składniki odżywcze, uznawany za wyjątkowo korzystny dla zdrowia
SJP.pl
uwolnienie w jednym czasie kilku lub kilkunastu komórek jajowych z pękniętych dojrzałych pęcherzyków jajnikowych
SJP.pl
Superowulacja – uwolnienie w jednym czasie kilku (kilkunastu) komórek jajowych z pękniętych dojrzałych pęcherzyków jajnikowych. Superowulacja może być procesem naturalnym bądź stymulowanym przez człowieka. Stosowana u samic dawczyń komórek jajowych w technice przenoszenia zarodków, w wyniku czego można znacznie zwiększyć liczbę potomstwa zwierząt o pożądanych cechach.
Wikipedia
potocznie: fajny, doskonały, fajowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) młodz. bardzo atrakcyjny
Wiktionary
hiperparametr;
1. w uczeniu maszynowym: parametr, którego wartość jest ustawiana przed rozpoczęciem procesu uczenia;
2. w statystyce bayesowskiej: parametr a priori
SJP.pl
1. potężne państwo mające wpływ na politykę światową; supermocarstwo;
2. państwo idealne
SJP.pl
pełnia księżyca zbiegająca się z najbliższym punktem jego orbity wokół Ziemi
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) szczególnie pilny
Wiktionary
(1.1) No chyba że to jakaś superpilna sprawa, to wtedy może w nagłym wypadku przyjść tutaj, zastanawiał się milicjant, obserwując cały czas jej twarz.
Wiktionary
potocznie: bardzo podniecający
SJP.pl
wspaniały, genialny pomysł
SJP.pl
potocznie: bardzo popularny
SJP.pl
państwo o ogromnej sile ekonomicznej i militarnej
SJP.pl
potocznie: niezwykle potężny
SJP.pl
w fizyce: złożenie pól lub stanów kwantowych, np. nakładanie się fal
SJP.pl
Superpozycja – własność rozwiązań równania różniczkowego przejawiająca się w tym, że suma dwóch rozwiązań także jest rozwiązaniem równania. W podstawowym sensie własność ta może zostać wyrażona w inny sposób przez twierdzenie, że przestrzeń rozwiązań równania jest przestrzenią liniową. Tak wyrażone twierdzenie pozostaje prawdziwe, jeśli równanie różniczkowe jest liniowe.
Wikipedia
wyjątkowo precyzyjny, dokładny
SJP.pl
Superprodukcja – polski film komediowy z 2002 roku w reżyserii Juliusza Machulskiego. Zdjęcia trwały 29 dni – od 22 kwietnia do 20 maja 2002 r.
Wikipedia
w kryminalistyce: technika polegająca na nakładaniu obrazu czaszki na różne zdjęcia fotograficzne głów osób o domniemanym podobieństwie
SJP.pl
Superprojekcja – metoda identyfikacji zwłok na podstawie czaszki opracowana w latach 30. XX wieku. Polega na nakładaniu na wyseparowane zdjęcie czaszki zdjęcia domniemanej osoby wykonanego za jej życia i porównywaniu punktów antropometrycznych. Jeśli główne punkty się pokrywają, można z dużą pewnością stwierdzić, że czaszka i zdjęcie należały do tej samej osoby.
Wikipedia
wielki przebój, hit; superhit
SJP.pl
Superpuchar – trofeum w sporcie klubowym. Zazwyczaj jest to jeden mecz, pod koniec sezonu (lub na początku kolejnego) pomiędzy zwycięzcą ligi krajowej, a zdobywcą pucharu kraju (np. Superpuchar Polski pomiędzy zwycięzcą Ekstraklasy, a zdobywcą Pucharu Polski).
Wikipedia
w boksie zawodowym: waga superpółśrednia - kategoria wagowa o limicie 154 funtów (69,853 kg); waga juniorśrednia
SJP.pl
potocznie: bardzo płaski
SJP.pl
wyjątkowo realistyczny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba dokonująca recenzji na drugim etapie oceniania materiału
Wiktionary
Superrecenzent – tajny recenzent w przewodzie habilitacyjnym powoływany przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów już po kolokwium habilitacyjnym (komisja powoływała dwóch). Jego opinia była decydująca w kwestii nadania habilitantowi stopnia doktora habilitowanego. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów prowadziła listę specjalistów według dyscyplin i dziedzin KBN. Urząd superrecenzenta został zlikwidowany w 2006 roku po zmianie przepisów o nadawaniu stopni naukowych.
Wikipedia
połączenie kilku ministerstw
SJP.pl
w polityce: rząd ponadpaństwowy
SJP.pl
potocznie: duży sklep samoobsługowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pot. hand. duży sklep samoobsługowy
Wiktionary
Supersam – wielki sklep samoobsługowy, większy od samu i mniejszy od megasamu.
Supersamy zaczęły powstawać w Polsce w pierwszej połowie lat 60. XX wieku. Pierwszy sklep tego rodzaju został otwarty 6 czerwca 1962 roku w Warszawie.
Obiekt pod tą nazwą działał również m.in. w Poznaniu (supersam „Kasia” przy ul. 27 Grudnia, zamknięty w 2018) oraz Kaliszu (przy al. Wojska Polskiego 53a).
Wikipedia
(1.1) Mówisz, że kupiłaś te śledzie w supersamie?
Wiktionary
zaim. sam
rzecz. sam mrz., samosia ż.
Wiktionary
Supersamiec (ang. "Superbad") – amerykańska komedia z 2007 roku.
Wikipedia
unikalny samochód sportowy o ekstremalnych osiągach i najnowszych technologiach
SJP.pl
Średnie supersamochody
Wikipedia
[czytaj: superskołp] handlowa nazwa obrazu anamorfotycznego
SJP.pl
metoda treningowa polegająca na wykonywaniu dwóch ćwiczeń jedno po drugim, bez przerwy między nimi
SJP.pl
wyjątkowo seksowny
SJP.pl
monokryształy zbudowane z naprzemiennych warstw o różnym składzie chemicznym
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) fiz. periodyczna struktura krystaliczna, najczęściej składająca się z następujących po sobie studni kwantowych
Wiktionary
IPA: suˈpɛrʲɕɛ̇t͡ɕ, AS: superʹśėć
Wiktionary
przym. supersieciowy, sieciowy
rzecz. sieć ż.
Wiktionary
potocznie: nadzwyczaj silny, bardzo silny; ekstrasilny
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) naddźwiękowy
Wiktionary
IPA: ˌsupɛrsɔ̃ˈɲit͡ʃnɨ, AS: supersõńičny
Wiktionary
(1.1) ponaddźwiękowy, naddźwiękowy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) efektowne, bogate widowisko, spektakl
Wiktionary
gwiazda filmowa, piosenkarka, piosenkarz itp. o światowej sławie; supergwiazda, supergwiazdor, megagwiazda, megagwiazdor
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
stop o dużej żarowytrzymałości i żaroodporności; nadstop
SJP.pl
1. droga posiadająca dwie jezdnie, zwykle rozdzielone pasem zieleni; droga dwujezdniowa;
2. środowiskowo: globalna, zintegrowana, szerokopasmowa sieć multimedialna
SJP.pl
język ludności napływowej, który nawarstwia się na język ludności miejscowej
SJP.pl
hipotetyczny podstawowy składnik materii
SJP.pl
osoba mająca sto dziesięć lub więcej lat
SJP.pl
Superstulatek ( supercentenarian) – osoba, która osiągnęła wiek 110 lat lub więcej. Wiek ten osiąga ok. jeden na tysiąc stulatków. Według Gerontology Research Group na całym świecie żyje około 300–450 takich osób, około 200 jest zweryfikowanych przez GRG (między innymi na podstawie "Księgi rekordów Guinnessa").
Wikipedia
kobieta mająca sto dziesięć lub więcej lat
SJP.pl
zwolennik, przedstawiciel supersurrealizmu - kierunku w sztuce, którego celem jest skrajnie surrealistyczne przedstawienie rzeczywistości
SJP.pl
hipotetyczna symetria z zakresu fizyki cząstek elementarnych przekształcająca bozony w fermiony
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) fiz. hipotetyczne posiadanie przez każdą cząstkę elementarną odpowiednika różniącego się od niej całkowitością spinu;
Wiktionary
Supersymetria (SUSY) – hipotetyczna symetria z zakresu fizyki cząstek elementarnych przekształcająca bozony w fermiony. Nie zaobserwowano jak dotąd żadnych supersymetrycznych partnerów.
Jeżeli stan kwantowy fermionu oznaczymy jako formula_1 a bozonu jako formula_2 to supersymetria generowana jest przez przekształcenie:
Wikipedia
(1.1) Zespół Norvala Fortsona z Uniwersytetu w Waszyngtonie znalazł inny sposób na wyśledzenie cząsteczek przewidywanych przez supersymetrię.
Wiktionary
przym. supersymetryczny
Wiktionary
potocznie: nadzwyczaj szybki, bardzo szybki; ekstraszybki, ultraszybki
SJP.pl
tajny w najwyższym stopniu; ściśle tajny
SJP.pl
Supertalent – widowisko studyjne, emitowane na antenie TVP 2, prowadzone przez Beatę Sadowską. Pierwszy odcinek emitowany był 7 października 2006 r.
Program miał na celu wyszukanie osoby z charakterem i wyjątkową osobowością. Nagrodą dla zwycięzcy była możliwość podpisania kontraktu z telewizją.
Wikipedia
taki, który kosztuje niewiarygodnie mało
SJP.pl
sztuczny nawóz fosforowy
SJP.pl
Supertomasyna – nawóz fosforowy otrzymywany przez stapianie mielonych fosforytów z węglanem sodu. Supertomasyna jest termofosfatem sodowym.
Głównym składnikiem supertomasyny jest #PATRZ, związek ten nie jest rozpuszczalny w wodzie, przez co nie jest bezpośrednio dostępny dla roślin, pod wpływem kwasów glebowych przekształca się w formy dostępne dla roślin. Nawóz zawiera 26–27% #PATRZ i około 42% wapnia w przeliczeniu na CaO.
Wikipedia
duży statek rybacki, wyposażony w urządzenia przetwórcze, w którego ładowniach może się pomieścić ponad 1000 ton ryb; supertrawler
SJP.pl
duży statek rybacki, wyposażony w urządzenia przetwórcze, w którego ładowniach może się pomieścić ponad 1000 ton ryb; supertrauler
SJP.pl
[czytaj:superłikend] szczególny weekend obfitujący w wydarzenia, oferty lub rozrywki
SJP.pl
obowiązkowa praca początkującego terapeuty z bardziej doświadczonym, zakończona wydaniem opinii lub certyfikatu
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
psychoterapeuta nadzorujący pracę innych psychoterapeutów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) polit. w USA: dzień (wtorek) na początku lutego lub marca w roku wyborów prezydenckich, kiedy w największej liczbie stanów odbywają się prawybory;
Wiktionary
Superwtorek ( Super Tuesday) – w Stanach Zjednoczonych dzień (wtorek), na początku lutego lub marca w roku wyborów prezydenckich, kiedy w największej liczbie stanów odbywają się prawybory (z ang. "primaries"), na których wybierani są delegaci na konwencje partyjne (na nich dochodzi do oficjalnej nominacji kandydatów danej partii na prezydenta).
Wikipedia
(1.1) „Superwtorek” był wielkim sukcesem faworytów partyjnych, ulubieńców establishmentu. Obaj dysponowali ogromnymi pieniędzmi i opłacili sobie bardzo profesjonalne kampanie.
(1.1) Ale w New Hampshire 16 lutego wygrał bezkonkurencyjnie wśród swoich, co potwierdził w tak zwany superwtorek 8 marca. Wtedy wiadomo już było, iż tylko on może być kandydatem republikanów.
Wiktionary
płaski wulkan o komorze magmowej rzędu kilkunastu tysięcy kilometrów sześciennych, powstały na skutek potężnej eksplozji magmy
SJP.pl
Su
Wikipedia
wydajny w najwyższym stopniu, nadzwyczaj, bardzo wydajny
SJP.pl
nagroda powstała przez kumulację wcześniejszych nagród
SJP.pl
bardzo wysoki
SJP.pl
nieprzeciętnie wytrzymały
SJP.pl
[czytaj: super-zabawa] potocznie: wspaniała zabawa; superimpreza, ekstrazabawa
SJP.pl
[czytaj: super-załr] rodzaj dużego dinozaura z rodziny diplodoków
SJP.pl
Superzaur ("Supersaurus") – rodzaj dużego zauropoda z rodziny diplodoków (Diplodocidae). Jego nazwa oznacza "nad-jaszczur". Został odkryty w górnojurajskich warstwach formacji Morrison w Kolorado w 1972 r. Jest on jednym z największych znanych dinozaurów i mógł osiągać 33–34 m długości i 35–40 t masy. Żył w towarzystwie takich dinozaurów jak karnozaur allozaur czy spokrewniony z superzaurem diplodok.
Wikipedia
[czytaj: super-zdolny] potocznie: bardzo zdolny
SJP.pl
[czytaj: super-ziemia] skalista planeta pozasłoneczna o masie większej niż masa Ziemi
SJP.pl
Su
Wikipedia
[czytaj: super-znafca] potocznie: bardzo dobry znawca
SJP.pl
wyjątkowo potężny lub groźny złoczyńca, zwłaszcza przeciwnik superbohatera
SJP.pl
nieprzetworzony pokarm pochodzenia naturalnego, bogaty w składniki odżywcze; superfood, superjedzenie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) neol. żywność pochodzenia roślinnego o wysokiej wartości odżywczej (np. wysokiej zawartości polifenoli lub antyoksydantów) mająca korzystne działanie na zdrowie
Wiktionary
(1.1) (…) mówiąc o superżywności, nie chodzi nam o suplementy wielowitaminowe czy wyciągi z egzotycznych roślin. Te nadzwyczajne produkty to warzywa i owoce oraz kilka innych popularnych składników diety.
Wiktionary
węzeł lub przypadkowy splot splątanego sznurka, nici itp.
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) splot, który powstał w miejscu związania splątania sznurka, nici, łańcuszka itd.
Wiktionary
rzecz. supełkowanie n.
:: zdrobn. supełek m.
czas. wysupłać, supełkować ndk.
przym. supełkowy
Wiktionary
zdrobnienie od: supeł
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od supeł
Wiktionary
Su
Wikipedia
rzecz. supeł mrz.
czas. wysupłać
Wiktionary
rotacja zewnętrzna części kończyny, np. przedramienia, stopy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) anat. ruch polegający na obrocie dystalnej części kończyny do zewnątrz w stosunku do jej długiej osi;
Wiktionary
Supinacja (łac. "supinatio") inaczej odwracanie, rotacja zewnętrzna − obrót dystalnej części kończyny na zewnątrz w stosunku do jej długiej osi, tj. od skrętoległego do równoległego położenia kości promieniowej i łokciowej względem siebie.
Wikipedia
(1.1) odwracanie
Wiktionary
w łacinie: imienna forma czasownika wyrażająca zamiar, cel
SJP.pl
Su
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
węzeł lub przypadkowy splot splątanego sznurka, nici itp.
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od suplement
Wiktionary
rzecz. suplement m.
Wiktionary
1. dodatek uzupełniający dzieło, mogący stanowić odrębny tom;
2. dodatek, uzupełnienie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) tom zawierający uzupełnienie jakiegoś dzieła
(1.2) przest. uzupełnienie czegoś, dodatek do czegoś
(1.3) spoż. farm. środek zawierający składniki odżywcze mający stanowić uzupełnienie diety, zob. suplement diety.
Wiktionary
Zo
Wikipedia
(1.3) (…) mówiąc o superżywności, nie chodzi nam o suplementy wielowitaminowe czy wyciągi z egzotycznych roślin. Te nadzwyczajne produkty to warzywa i owoce oraz kilka innych popularnych składników diety.
Wiktionary
rzecz. suplementacja ż., suplementowanie n., suplemencik mrz.
czas. suplementować ndk.
przym. suplementowy, suplementarny
Wiktionary
wzbogacanie diety niezbędnymi witaminami i składnikami mineralnymi
SJP.pl
uzupełniający; suplementowy
SJP.pl
1. dostarczać substancji uzupełniających niedobory w organizmie;
2. uzupełniać o suplement diety;
3. dodawać do codziennej diety;
4. suplementować się - zażywać suplementy diety
SJP.pl
w byłej Galicji: zastępca etatowego nauczyciela w szkołach średnich
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) daw. zastępca etatowego nauczyciela w Galicji
Wiktionary
(1.1) Suplent zdradza nowoczesne skłonności poetyckie, te najgorsze od czasu, kiedy istnieje poezja.
Wiktionary
rzecz. suplencina
Wiktionary
chwyt zapaśniczy mający na celu przerzucenie przeciwnika za siebie; souplesse
SJP.pl
Su
Wikipedia
tworzenie form fleksyjnych danego wyrazu na podstawie różnych tematów fleksyjnych
SJP.pl
Supletywizm (od suppleō „napełniam, uzupełniam”) – w językoznawstwie i etymologii zjawisko polegające na tworzeniu form fleksyjnych danego wyrazu w oparciu o odmienne tematy fleksyjne. W odróżnieniu od alternacji, która zakłada pokrewieństwo obocznych tematów, supletywizm polega na uzupełnianiu danego paradygmatu formami pochodzącymi z paradygmatu niespokrewnionego. Supletywizm jest zjawiskiem powszechnym i dotyczy najczęściej podstawowych elementów leksyki danego języka.
Wikipedia
przymiotnik
(1.1) jęz. należący do tego samego wzorca odmiany, ale mający inne brzmienie, niezwiązane pokrewieństwem etymologicznym z formą wyjściową
Wiktionary
(1.1) Formami supletywnymi w języku polskim są np. słowa „człowiek” i „ludzie”.
Wiktionary
rzecz. supletywizm m.
Wiktionary
dawniej: prośba (później: skarga), zwykle na piśmie
SJP.pl
Suplika (z łac. "supplicare" „błagać, prosić”) – pisemna prośba, skarga lub zapytanie kierowane do seniora przez wasala, rozpowszechnione głównie w XVIII w., kierowane do właściciela dóbr ziemskich przez chłopów, ale także mieszczan, Żydów, cechy, niekiedy niższych oficjalistów.
Wikipedia
1. katolicka pieśń błagalna;
2. dawniej: prośba, skarga, zwykle pisemna; suplika
SJP.pl
Suplikacja ( supplicatio, „błaganie, prośba”) – śpiew chóralny o melodii chorałowej w poezji liturgicznej; katolicka pieśń błagalna. Suplikacja ma charakter błagalny, śpiewana jest w okresach klęsk żywiołowych oraz nieszczęść.
Najbardziej znana pieśń suplikacyjna zaczyna się od słów: "Święty Boże, święty mocny", jej następne słowa stanowią fragmenty litanii do Wszystkich Świętych.
Wikipedia
dawniej: osoba składająca suplikę (prośbę lub skargę na piśmie)
SJP.pl
dawniej:
1. wnosić pisemną prośbę o coś;
2. pokornie prosić o coś
SJP.pl
zmiękczać surowy jedwab
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|suponować.
Wiktionary
czas. suponować ndk.
Wiktionary
1. przypuszczać, zakładać, domyślać się;
2. podsuwać komuś jakąś myśl
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)
(1.1) zakładać, przypuszczać, mniemać
Wiktionary
IPA: ˌsupɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: supõnovać
Wiktionary
rzecz. supozycja ż., suponowanie n., presuponowanie n.
czas. presuponować ndk.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od suport
Wiktionary
rzecz. suport m.
Wiktionary
materiał budowlany, pustak wykonany z gazobetonu
SJP.pl
1. wspornik, podstawa;
2. ruchoma część obrabiarki, w której mocowane są narzędzia;
3. część roweru, w której mocowana jest oś korby z zębatką napędzającą;
4. solista lub zespół, którego wystąpienie poprzedza występ głównej gwiazdy koncertu; support;
5. grupa specjalistów świadcząca usługi pomocy technicznej dla pracowników; helpdesk
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) techn. ruchomy element narzędzi mechanicznych do mocowania narzędzi tnących
(1.2) techn. pedał rowerowy wraz z osią;
(1.3) techn. element podpierający u podstawy konstrukcji
(1.4) muz. solista lub zespół muzyczny rozgrzewający publiczność, którego występ poprzedza wyjście na scenę gwiazdy koncertu;
(1.5) grupa specjalistów świadcząca wsparcie dla pracowników
Wiktionary
(1.4) Początkowo występowałem jako suport przed koncertami swojego nauczyciela śpiewu, a teraz sam śpiewam na scenie.
Wiktionary
IPA: ˈsapɔrt, AS: saport
Wiktionary
rzecz. support m., suportowanie n., suporcik mrz.
czas. suportować ndk.
przym. suportowy
Wiktionary
(1.3) wspornik, podstawa
(1.4) support
(1.5) helpdesk, wsparcie techniczne, pomoc techniczna
Wiktionary
1. książkowo: założenie przyjęte tymczasowo, o którym jeszcze nie wiadomo, czy jest prawdziwe; przypuszczenie, koniektura, domniemanie, hipoteza;
2. w logice: rola znaczeniowa danego wyrażenia w wypowiedzi (w zdaniu), odnosząca się do określonego desygnatu (supozycja prosta, np.: Dałem "psu" jeść.), do wszystkich swoich desygnatów (supozycja formalna, np: "Pies" jest czworonogiem.) lub wyrazu, który określa desygnat (supozycja równokształtna, np.: Wyraz "pies" jest krótki.)
SJP.pl
Supozycja – rola znaczeniowa, jaką przypisuje się danej nazwie.
Wikipedia
[czytaj: saport] solista lub zespół występujący przed gwiazdą koncertu; suport
SJP.pl
rzeczownik
(1.1) zob. suport.
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzecz. suport m., suportowanie n.
czas. suportować ndk.
przym. suportowy
Wiktionary
[czytaj: saportować] występować na koncercie jako support (przed główną gwiazdą)
SJP.pl
model samochodu marki Toyota
SJP.pl
Supra (gruz.: სუფრა) – tradycyjna gruzińska uczta, z którą łączy się zespół rytuałów.
Supra jest symbolem gościnności społeczeństwa gruzińskiego i stanowi tło dla wszystkich ważnych wydarzeń w życiu Gruzinów. Spełnia ona kilka funkcji społecznych: żywieniową, relaksacyjną, komunikacyjną, wychowawczą i edukacyjną, duchową i religijną.
Wikipedia
dawniej: adapter firmy Supraphon
SJP.pl
koncepcja głosząca istnienie świata nadprzyrodzonego
SJP.pl
dawniej: nadprzyrodzony, nadnaturalny; ponadnaturalny
SJP.pl
malowidło lub płaskorzeźba nad drzwiami; naddźwiernik
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) archit. dekoracyjny element w formie malowidła, płaskorzeźby lub sztukaterii umieszczony ponad drzwiami;
Wiktionary
Supraporta (łac. "supra portam" - nad drzwiami) – naddźwiernik, dekoracyjne panneau lub płyta umieszczone nad drzwiami, ujęte w obramowanie z drewna lub stiuku. Wypełnione dekoracją w formie fresku, płaskorzeźby, sztukaterii, malatury na płótnie itp.
Początki stosowania sięgają renesansowego budownictwa pałacowego. Jako jeden ze szczegółów architektonicznego dekorowania wnętrz rozpowszechnił się w okresie baroku, rokoka i klasycyzmu do końca XIX wieku.
Wikipedia
(1.1) naddźwiernik
Wiktionary
hormon, mediator układu nerwowego należący do katecholamin, wytwarzany przez rdzeń nadnerczy i zakończenia włókien pozazwojowych współczulnego układu nerwowego; adrenalina
SJP.pl
1. przymiotnik od: Supraśl (miejscowość w województwie podlaskim);
2. przymiotnik od: Supraśl (dopływ Narwi); supraślański
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) przym. od Supraśl
Wiktionary
rzecz. Supraśl m., supraślanin m., supraślanka ż.
Wiktionary
miejscowość w województwie podlaskim
SJP.pl
Supraśl – miasto w Polsce położone w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Supraśl. Położone jest nad rzeką Supraślą, na Wysoczyźnie Białostockiej, jest otoczone Puszczą Knyszyńską. Leży na obszarze dawnej ekonomii grodzieńskiej. Zaliczane do aglomeracji białostockiej.
Wikipedia
mieszkaniec Supraśla
SJP.pl
mieszkanka Supraśla
SJP.pl
przymiotnik od: Supraśl (dopływ Narwi); supraski
SJP.pl
płyta wiórowo-cementowa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) bud. płyta wiórowo-cementowa, stosowana jako wykładzina dźwiękochłonna, izolacja cieplna, do budowy lekkich ścian działowych itp.
forma rzeczownika.
(2.1) M., B. i W. lm. od: supremum
Wiktionary
(1.1) Do ocieplenia konstrukcji należy użyć zatem grubej warstwy supremy albo uzupełnić ocieplenie warstwą z innego lekkiego materiału termoizolacyjnego. (z Internetu)
Wiktionary
IPA: suˈprɛ̃ma, AS: suprẽma
Wiktionary
(1.1) strużkobeton
Wiktionary
zwierzchnictwo albo przewaga nad kimś lub nad czymś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zwierzchnictwo, przewaga nad kimś lub czymś
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: ˌsuprɛ̃ˈmat͡sʲja, AS: suprẽmacʹi ̯a
Wiktionary
przym. supremacyjny
Wiktionary
(1.1) dominacja, hegemonia, inicjatywa, lepszość, majoryzacja, przewaga, wyższość
Wiktionary
zwolennik supremacji
SJP.pl
pogląd głoszący wyższość jednej grupy ludzi nad innymi
SJP.pl
1. władza papieża nad Kościołem katolickim;
2. zwierzchność, górowanie, przewaga
SJP.pl
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) szt. dotyczący suprematyzmu
Wiktionary
rzecz. suprematyzm m., suprematysta m.
Wiktionary
artysta reprezentujący kierunek w malarstwie z nurtu abstrakcji geometrycznej
SJP.pl
kierunek w sztuce abstrakcyjnej, który zakładał oderwanie się od rzeczywistości, dążył do upraszczania form (malowanie figur geometrycznych, linii)
SJP.pl
Su
Wikipedia
w matematyce: górna granica, kres zbioru liczb
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) mat. najmniejsza liczba taka, że wszystkie elementy danego zbioru są od niej mniejsze lub równe
Wiktionary
(1.1) kres górny
Wiktionary
procesy komórkowe prowadzące do zniesienia lub osłabienia skutków mutacji
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. zniweczenie, zniesienie czegoś, powstrzymywanie
(1.2) biol. ogół procesów zachodzących w komórce, które prowadzą do zniesienia lub osłabienia skutków mutacji
(1.3) biol. zniesienie lub osłabienie zdolności komórek organizmu do produkowania przeciwciał pod wpływem antygenu
(1.4) psych. mechanizm obronny polegający na świadomym odwróceniu uwagi od świadomej treści psychicznej, wskutek czego staje się przedświadoma; hamowanie impulsów i pragnień nieakceptowanych przez superego
Wiktionary
rzecz. suprymowanie n., supresant m.
czas. suprymować ndk.
Wiktionary
(1.2) rewersja mutacji
(1.4) stłumienie
Wiktionary
gen mogący znosić fenotypowy efekt mutacji w innych genach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|suprymować.
Wiktionary
czas. suprymować ndk.
rzecz. supresja ż.
Wiktionary
czasownik
(1.1) daw. znosić, kasować, zwijać
Wiktionary
IPA: ˌsuprɨ̃ˈmɔvat͡ɕ, AS: suprỹmovać
Wiktionary
rzecz. suprymowanie n., supresja
Wiktionary
w rolnictwie: aparat do zawiązywania snopów
SJP.pl
robić na czymś supły, plątać coś
SJP.pl
jeden spośród 114 rozdziałów Koranu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) w islamie: rozdział Koranu;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: ˈsura, AS: sura
Wiktionary
miasto w Indonezji; Surabaya
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w Indonezji;
Wiktionary
Surabaja ("Surabaya") – miasto w Indonezji, stolica prowincji Jawa Wschodnia, licząca razem z przedmieściami 5 mln mieszkańców.
Wikipedia
przymiotnik od: Surabaja, Surabaya (miasto w Indonezji)
SJP.pl
[czytaj: surabaja] miasto w Indonezji; Surabaja
SJP.pl
Suradówek – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Wielgie.
Wikipedia
przymiotnik od: Surakarta (miasto w Indonezji)
SJP.pl
miasto w Indonezji
SJP.pl
Surakarta – miasto w Indonezji na Jawie w prowincji Jawa Środkowa; zwane potocznie "Solo"; współrzędne geograficzne ; 555 tys. mieszkańców (2005).
Miasto leży w regionie rolniczym; uprawa trzciny cukrowej, ryżu, kauczukowca, zbóż, manioku, indygowca; przemysł włókienniczy, tytoniowy; ważny ośrodek sztuki jawajskiej (batiki, rzemiosło artystyczne); uniwersytet (Universitas Muhammadiyah Surakarta zał. 1981); port lotniczy Surakarta-Adisumarmo.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna
(1.1) geogr. adm. osiedle typu miejskiego w środkowej Gruzji, w regionie Wewnętrzna Kartlia;
Wiktionary
Surami (gruz. სურამი) – osiedle typu miejskiego w środkowej Gruzji, w regionie Kartlii Wewnętrznej. Według danych szacunkowych na rok 2014 liczyło 7 492 mieszkańców. Uzdrowisko i ośrodek wypoczynkowy. Miejsce śmierci znanej poetki Łesi Ukrainki.
Wikipedia
przym. suramski
Wiktionary
organiczny związek chemiczny, lek przeciwpierwotniakowy stosowany dożylnie w leczeniu zakażeń
SJP.pl
Suramina – organiczny związek chemiczny, lek przeciwpierwotniakowy stosowany dożylnie w leczeniu zakażeń, leiszmaniozy i trypanosomozy; inhibitor działania czynnika wzrostu naskórka. Hamuje rozwój nowotworowych klonów komórkowych niezależnych od wpływu androgenów. Ponieważ charakteryzuje się dużą toksycznością stosowanie jej w lecznictwie jest ograniczone.
Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Surami, dotyczący Surami
Wiktionary
rzecz. Surami n.
Wiktionary
przymiotnik od: Suraż
SJP.pl
miasto w Indiach
SJP.pl
Surat (gudżarati: સુરત) – trzecie co do wielkości miasto zachodnich Indii.
Wikipedia
1. miasto w Polsce;
2. miasto w Rosji;
3. wieś na Ukrainie
SJP.pl
Suraż (białorus. "Сураж") – miasto w woj. podlaskim, w powiecie białostockim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Suraż. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. białostockiego.
Suraż leży w Dolinie Górnej Narwi, nad Narwią, przy Narwiańskim Parku Narodowym.
Wikipedia
mieszkaniec Suraża
SJP.pl
mieszkanka Suraża
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. hydrol. rzeka w południowo-wschodnim Uzbekistanie, prawy dopływ Amu-darii;
Wiktionary
Surchan-daria ( Surxondaryo) – rzeka w południowo-wschodnim Uzbekistanie, prawy dopływ Amu-darii. Jej długość wynosi 175 km, a dorzecze zajmuje powierzchnię 3510 km².
Powstaje z połączenia rzek Karotog (Qoratagʻ) i Toʻpatangdaryo u południowych podnóży Gór Hisarskich. Na rzece znajduje się zbiornik Janubiy Surxon.
Wikipedia
przym. surchandaryjski
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Surchan-darią, dotyczący Surchan-darii
Wiktionary
rzecz. Surchan-daria ż.
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
logopeda zajmujący się osobami głuchymi i niedosłyszącymi
SJP.pl
uczenie mówienia osób niesłyszących
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) dział logopedii, dotyczy zaburzeń mowy związanych z wadami słuchu
Wiktionary
Surdologopedia (łac. surdus – głuchy, gr. logos – słowo, gr. paideia – nauka) – to dział logopedii, zajmującej się leczeniem i rehabilitacją mowy u osób głuchych lub niedosłyszących.
Wikipedia
dotyczący surdologopedii
SJP.pl
pedagog zajmujący się nauczaniem i wychowaniem osób głuchych i niedosłyszących
SJP.pl
dział pedagogiki specjalnej obejmujący zagadnienia nauczania i wychowania głuchoniemych
SJP.pl
Surdopedagogika ( surdus – głuchy) – dział pedagogiki specjalnej. Zajmuje się nauczaniem i wychowaniem osób głuchych i niedosłyszących, a także ich rodzinami i otoczeniem. Ponadto obejmuje też profilaktykę, diagnostykę i poradnictwo osobom z grupy ryzyka.
Cele działań rewalidacyjnych w surdopedagogice.
Wikipedia
zdrobnienie od: surdut
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od surdut
Wiktionary
rzecz. surdut m., surdutowiec mos., surdutowy mos.
przym. surdutowy
Wiktionary
1. wizytowy ubiór męski z ciemnego materiału; długa, dwurzędowa marynarka;
2. męskie okrycie wierzchnie; sukmana
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) kraw. wizytowy ubiór męski z ciemnego materiału; długa, dwurzędowa marynarka;
(1.2) kraw. męskie okrycie wierzchnie; sukmana
Wiktionary
Surdut – męski strój wizytowy w formie długiej marynarki, szczególnie popularny na przełomie XIX i XX wieku.
[] Niekiedy surdutem nazywa się także pospolitą w dawnej wsi kapotę.
Wikipedia
(1.1) Na próżno kapela wygrywała skoczne dryganty, sztajery i menuety, liberia, w białych kosmatych surdutach, niestrudzenie roznosiła słodkie muszkatele i alikanty, a czarujące gospodynie usiłowały ożywić gnuśną zabawę - nuda nie dała się rozproszyć.
Wiktionary
IPA: ˈsurdut, AS: surdut
Wiktionary
rzecz. surducina ż., surdutowiec mos.
:: zdrobn. surducik m.
przym. surdutowy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) przest. mężczyzna noszący się na sposób miejski, w surducie
Wiktionary
(1.1) Był to widocznie żyd, ale ani surdutowiec ani chałaciarz, bo jego suknia jedwabna miała formę raczej księżej sutanny; nie nosił ani pejsów ani jarmułki na głowie, a brodę miał z rzymska przystrzyżoną.
Wiktionary
rzecz. surdut mrz., surducik mrz., surducina ż., surdutowy mos.
przym. surdutowy
Wiktionary
(1.1) przest. surdutowy
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) kraw. związany z surdutem, dotyczący surduta
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) przest. mężczyzna noszący się na sposób miejski, w surducie
Wiktionary
rzecz. surdut mrz., surducik mrz., surducina ż., surdutowiec mos.
Wiktionary
(2.1) surdutowiec
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
przyrząd do ściszania i zmiany barwy dźwięków w instrumentach muzycznych; tłumik, sordino, sordyna
SJP.pl
1. dawny instrument muzyczny z grupy chordofonów smyczkowych; pochette
2. urządzenie w instrumentach muzycznych, służące do tłumienia dźwięku i zmiany jego barwy; surdyna; tłumik
SJP.pl
Surdynka – dawny instrument muzyczny z rodziny skrzypiec, wykorzystywany w epoce baroku przez nauczycieli tańca.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
[czytaj: siur] potocznie: oczywiście, na pewno
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
[czytaj: serf]
1. jazda na desce na morskiej fali;
2. jazda na nartach wodnych ciągniętych przez motorówkę;
3. taniec towarzyski, w którym partnerzy tańczą oddzielnie
SJP.pl
związek chemiczny adsorbujący się na powierzchni układu i zmieniający jej energię swobodną; tensyd, tenzyd
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. fiz. substancja zmniejszająca napięcie powierzchniowe rozpuszczalnika
Wiktionary
IPA: surˈfaktãnt, AS: surfaktãnt
Wiktionary
rodzaj surfaktantu, stosowany powszechnie jako antybiotyk
SJP.pl
[czytaj: serfer]
1. człowiek uprawiający surfing lub windsurfing; surfista (rzadziej);
2. użytkownik Internetu - sieci komputerowej; internauta
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) sport. osoba uprawiająca surfing
Wiktionary
rzecz. surfing m.
:: fż. surferka ż.
czas. surfingować, surfować
przym. surfingowy, surferski
Wiktionary
[czytaj: serferka]
1. kobieta uprawiająca surfing lub windsurfing;
2. użytkowniczka Internetu - sieci komputerowej; internautka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta, która uprawia surfing
Wiktionary
IPA: surˈfɛrka, AS: surferka
Wiktionary
rzecz. surfing m.
:: fm. surfer ż.
czas. surfingować, surfować
przym. surfingowy, surferski
Wiktionary
[czytaj: serfing] surfowanie;
1. jazda na desce po grzbiecie fali oceanicznej, morskiej;
2. przeglądanie zasobów Internetu, odwiedzanie stron WWW
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) sport. ślizganie się na specjalnie przystosowanej do tego desce unoszącej się na fali morskiej;
Wiktionary
Surfing – jazda (ślizg) na przystosowanej do tego specjalnej desce, unoszonej przez czoło fali morskiej. Największy efekt osiąga się na przybrzeżnych falach oceanicznych. Deska wyposażona w żagiel służy do uprawiania windsurfingu, deski do uprawiania kitesurfingu napędzane są rodzajem latawca – paralotni. Jednym z rodzajów surfingu jest bodyboard, czyli ślizg na desce w pozycji leżącej.
Wikipedia
rzecz. surfer m., surferka ż., surfowanie n.
czas. surfować ndk., surfingować ndk., serfować ndk.
przym. surfingowy
Wiktionary
[czytaj: serfingować] pływać na desce surfingowej; surfować, serfować
SJP.pl
[czytaj: serfingowiec] człowiek uprawiający surfing lub windsurfing; surfer, surfista
SJP.pl
[czytaj: serfingowy] przymiotnik od: surfing, np. deska surfingowa, żagiel surfingowy
SJP.pl
roślina z rodziny petuniowatych, hodowana jako roślina rabatowa i balkonowa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) bot. nazwa systematyczna|Petunia|ref=tak., roślina ozdobna, odmiana petunii, pochodząca z Japonii
Wiktionary
Surfinia – grupa odmian petunii ogrodowej ("Petunia ×hybrida" hort. ex Vilm). Nazwą tą określa się liczne odmiany petunii o zwisających pędach. Pierwsze odmiany surfinii wyhodowali Japończycy przy zastosowaniu technik inżynierii genetycznej. W Europie surfinia pojawiła się dopiero pod koniec lat 90. XX wieku. Jest w całej Europie i w Polsce pospolicie uprawiana jako roślina ozdobna.
Wikipedia
(1.1) Na balkonie rosły surfinie i begonie.
Wiktionary
[czytaj: serfista] rzadko: człowiek uprawiający surfing lub windsurfing; surfer (częściej)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|surfować.
Wiktionary
rzecz. niesurfowanie n., surfing m.
czas. serfować, surfować ndk.
Wiktionary
[czytaj: serfować] serfować;
1. pływać na desce surfingowej; surfingować;
2. spędzać czas, przeglądając strony internetowe
SJP.pl
czasownik
(1.1) sport. uprawiać surfing
(1.2) inform. przeglądać strony internetowe
Wiktionary
rzecz. surfing m., surfowanie n., surfer mos., surferka ż.
czas. serfować
Wiktionary
(1.1-2) war. serfować
(1.1) surfingować
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Surgutem, dotyczący Surgutu
Wiktionary
rzecz. Surgut mrz.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w Chanty-Mansyjskim Okręgu Autonomicznym – Jugrze;
Wiktionary
Surgut ( Сургут) – miasto w Rosji, w Chanty-Mansyjskim Okręgu Autonomicznym. Surgut położony jest w Rejonie Surguckim i stanowi jego ośrodek administracyjny, sam jednak nie wchodzi w skład rejonu, stanowiąc, podobnie jak wszystkie duże miasta na terenie Okręgu – miasto wydzielone Chanty-Mansyjskiego OA – Jugry.
Wikipedia
przym. surgucki
Wiktionary
w matematyce: takie odwzorowanie zbioru A na zbiór B, że każdy element zbioru B przyporządkowany jest co najmniej jednemu elementowi zbioru A; surjekcja
SJP.pl
mielone mięso ryby, np. paluszki krabowe
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) spoż. mielone, rozdrobnione mięso ryby;
Wiktionary
Surimi (jap. すり身) – pasta wykonana z ryb lub innego mięsa. Termin ten może również odnosić się do wielu azjatyckich potraw, które używają tej pasty jako głównego składnika. Jest dostępny w wielu kształtach, formach i teksturach, często używany jest do imitowania tekstury i koloru mięsa homara, kraba, grillowanego węgorza japońskiego lub skorupiaków.
Wikipedia
(do 1975 Gujana Holenderska) Republika Surinamu; państwo w Ameryce Południowej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. polit. państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Paramaribo;
(1.2) geogr. rzeka w Surinamie (1.1);
(1.3) geogr. miasto na Mauritiusie;
Wiktionary
Su
Wikipedia
(1.1) W Gujanie są obecnie położone trzy kraje: Gujana (Kooperacyjna Republika Gujany), Surinam (Gujana Holenderska) i Gujana Francuska (francuski departament zamorski).
Wiktionary
IPA: suˈrʲĩnãm, AS: surʹĩnãm
Wiktionary
rzecz. Surinamczyk mos., Surinamka ż.
przym. surinamski, antysurinamski, prosurinamski
Wiktionary
(1.1) Republika Surinamu; daw. Gujana Holenderska
Wiktionary
obywatel Surinamu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) obywatel Surinamu
Wiktionary
IPA: ˌsurʲĩˈnãmt͡ʃɨk, AS: surʹĩnãmčyk
Wiktionary
rzecz. Surinam mrz.
:: fż. Surinamka ż.
przym. surinamski, antysurinamski
Wiktionary
obywatelka Surinamu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) obywatelka Surinamu
Wiktionary
IPA: ˌsurʲĩˈnãmka, AS: surʹĩnãmka
Wiktionary
rzecz. Surinam mrz.
:: fm. Surinamczyk mos.
przym. surinamski, antysurinamski
Wiktionary
związany z Surinamem
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z państwem Surinam, dotyczący państwa Surinam
(1.2) związany z rzeką Surinam, dotyczący rzeki Surinam
(1.3) związany z miastem Surinam, dotyczący miasta Surinam
Wiktionary
IPA: ˌsurʲĩˈnãmsʲci, AS: surʹĩnãmsʹḱi
Wiktionary
rzecz. Surinam mrz., Surinamczyk mos., Surinamka ż.
przym. prosurinamski, antysurinamski
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) mitind. solarne bóstwo wedyjskie, personifikacja słońca występujące również w późniejszych tekstach mitologii indyjskiej;
Wiktionary
Surja (sanskr. सूर्य "sūrya" „słońce”) – solarne bóstwo wedyjskie, personifikacja słońca występujące również w późniejszych tekstach mitologii indyjskiej. Bóg Surja przemierza przestrzeń wokół góry Meru w swym rydwanie w okresie doby.
Jeden z nawagraha, władał niedzielą, zsyłał niepokój, choroby i cierpienia.
Wikipedia
w matematyce: takie odwzorowanie zbioru A na zbiór B, że każdy element zbioru B przyporządkowany jest co najmniej jednemu elementowi zbioru A; suriekcja
SJP.pl
Surjekcja, suriekcja, funkcja „na” – funkcja przyjmująca jako swoje wartości wszystkie elementy przeciwdziedziny, tj. której obraz jest równy przeciwdziedzinie. Innymi słowy[]:
Termin "suriekcja" powstał najpóźniej w 1954 roku, kiedy pojawił się w pracy zespołu Nicolas Bourbaki.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) slang. gier inform. materiał będący surowcem do budowy obiektów/przedmiotów w grze, surowce
Wiktionary
(1.1) Podeślij trochę surki.
Wiktionary
IPA: ˈsurka, AS: surka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna
(1.1) geogr. wieś na Białorusi w rejonie werenowskim obwodu grodzieńskiego;
Wiktionary
Surkonty ( Сурканты, Сурконты) – wieś na Białorusi, w rejonie werenowskim obwodu grodzieńskiego, leżąca na skraju Puszczy Ruskiej, 20 km na północny zachód od Lidy.
Wikipedia
nazwisko, m.in. Aleksiej A. Surkow (1899-1983) - poeta rosyjski
SJP.pl
instrument dęty z drewna lub kości słoniowej, używany dawniej jako wojskowy instrument sygnałowy; zurna
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) muz. hist. instrument muzyczny o przenikliwym brzmieniu, wykonany z drewna lub kości słoniowej, pochodzenia azjatyckiego; używany w wojsku jako instrument sygnalizacyjny;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) A jak poszedł król na wojnę, • Grały jemu surmy zbrojne, • Grały jemu surmy złote • Na zwycięstwo, na ochotę…
Wiktionary
IPA: ˈsurma, AS: surma
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
wieś w Polsce
SJP.pl
Surmaczówka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Wiązownica. Ma status sołectwa. Leży nad Lubaczówką dopływem Sanu.
W II Rzeczypospolitej wieś w powiecie jarosławskim województwa lwowskiego. W latach 1945–1946 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 18 Polaków.
Wikipedia
drzewo z rodziny bignoniowatych o sercowatych liściach; katalpa
SJP.pl
Surmia, katalpa ("Catalpa") – rodzaj roślin z rodziny bignoniowatych. Obejmuje w zależności od ujęcia systematycznego od 8 do 13 gatunków. W Chinach występują cztery gatunki, dwa we wschodniej części Stanów Zjednoczonych i cztery na Wielkich Antylach (Kubie i Haiti).
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
o cechach surmiowatych (rodzina roślin)
SJP.pl
o cechach surmiowatych (rodzina roślin)
SJP.pl
wieś w Polsce
SJP.pl
Surmówka (niem. "Surmowen", 1938–1945 "Surmau") – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Sorkwity.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
Wikipedia
subrogacja;
1. nabycie praw wierzyciela przez osobę, która zapłaciła cudzy dług;
2. zasada mówiąca, iż do majątku odrębnego należy nie tylko to, co się w nim w chwili powstania znajdowało, lecz również to wszystko, co zostało nabyte później
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) praw. zastępowanie jednego składnika majątku innym
(1.2) praw. udostępnianie przez kobietę własnego łona zapłodnionej in vitro komórce jajowej innej kobiety lub utrzymanie dziecka w fazie prenatalnej i urodzenie go dla innych osób
Wiktionary
(1.1) Artykuł omawia zasadę surogacji, zgodnie z którą przedmioty majątkowe nabyte w zamian za przedmioty wchodzące w skład majątku osobistego małżonka, stanowią majątek osobisty tego małżonka.
Wiktionary
rzecz. surogat mrz., surogatka ż., surogator mos.
przym. surogatowy
Wiktionary
działalność kobiety, która przyjmuje do swojej macicy zapłodnioną in vitro komórkę jajową innej kobiety, a po urodzeniu dziecka oddaje go rodzicom; macierzyństwo zastępcze
SJP.pl
związany z działalnością kobiety, która przyjmuje do swojej macicy zapłodnioną in vitro komórkę jajową innej kobiety, a po urodzeniu dziecka oddaje go rodzicom
SJP.pl
produkt zastępczy; namiastka; ersatz; erzac
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) rzecz zastępcza
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) daw. sędzia duchowny, członek konsystorzu
Wiktionary
Surogat ( surrogare, subrogare „wybierać zastępczo kogoś innego”; także: podróbka) – rzecz o charakterze zastępczym, używana jako namiastka, substytut innej rzeczy. Pojęcie to jest używane w odniesieniu do szerokiej gamy obiektów o charakterze materialnym (np. do produktów, substancji). Synonimem słowa „surogat” jest wyraz „erzac”, pochodzący od niemieckiego określenia Ersatz (ersetzen „wyręczyć, uzupełnić, odszkodować, zastąpić”).
Wikipedia
(1.1) Zamiast oryginalnego składnika użyto surogatu, rodem z Chin.
Wiktionary
rzecz. surogacja ż., surogatka ż., surogator mos.
przym. surogatowy
Wiktionary
(1.1) namiastka
Wiktionary
kobieta, która przyjmuje do swojej macicy zapłodnioną in vitro komórkę jajową innej kobiety, a po urodzeniu dziecka oddaje go rodzicom; matka zastępcza
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) matka zastępcza
Wiktionary
IPA: ˌsurɔˈɡatka, AS: surogatka
Wiktionary
rzecz. surogat mos./mrz., surogacja ż.
Wiktionary
w dawnej Polsce: wyznaczany przez sejm zastępca starosty grodowego lub pisarza ziemskiego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. zastępca starosty grodowego lub pisarza ziemskiego w dawnej Polsce
Wiktionary
rzecz. surogacja ż., surogat mos./mrz., surogatka ż.
przym. surogatowy
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z surogatem, dotyczący surogatu
Wiktionary
rzecz. surogacja ż., surogat mos./mrz., surogatka ż., surogator mos.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mężczyzna odżwiający się pokarmem nie poddanym obróbce termicznej w wysokiej temperaturze
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) bot. jadalny grzyb podstawczak z rodziny bedłkowatych
Wiktionary
(1.1) witarianin
(2.1) gołąbek
Wiktionary
grzyb podstawczak z rodziny bedłkowatych, jadalny; serowiatka; gołąbek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Lida,Mońki. serwatka
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
serum;
1. osocze krwi pozbawione fibryny oraz innych składników wytrącających się podczas krzepnięcia krwi;
2. preparat leczniczy lub zapobiegawczy, zawierający ciała odpornościowe; biopreparat
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) biol. przesącz osocza krwi
(1.2) farm. preparat zawierający przeciwciała przeciw konkretnym czynnikom chorobotwórczym
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Oznaczenie stężenia mocznika w surowicy krwi przydatne jest w diagnostyce funkcji nerek i chorób metabolicznych.
Wiktionary
rzecz. surowicówka ż.
przym. surowiczy, surowy
Wiktionary
(1) serum
(1.2) antytoksyna
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z surowicą, dotyczący surowicy
Wiktionary
rzecz. surowica
Wiktionary
materiał podlegający dalszej przeróbce na półwyroby lub wyroby gotowe; tworzywo
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) substancja występująca w przyrodzie, która jest przetwarzana i wykorzystywana w przemyśle
Wiktionary
Surowiec – materiał przeznaczony do dalszej przeróbki. Surowce są produktami przemysłu wydobywczego, rolnictwa, leśnictwa lub powstają w wyniku przerobu odpadów.
Wikipedia
IPA: suˈrɔvʲjɛt͡s, AS: surovʹi ̯ec
Wiktionary
przym. surowcowy, surowy
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
stopień wyższy od przysłówka: surowo
SJP.pl
Surowizna (niem. "Wildbruch") – bagno położone w zachodniej części Pobrzeża Szczecińskiego w obrębie Wzgórz Bukowych (województwo zachodniopomorskie, powiat gryfiński, gmina Stare Czarnowo).
Surowizna jest bagnem w środkowej części Puszczy Bukowej, stanowi zachodnią część Wielkiego Moczaru. Wypływa stąd Suchy Potok. Nazwa wywodzi się od staropolskiego „surowy”, co znaczyło dawniej: „wilgotny, cieknący”.
Wikipedia
część cukrowni, w której buraki poddawane są wstępnemu przerobowi
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w sposób nieprzetworzony, prosto z natury
(1.2) bezwzględnie wymagająco
(1.3) nie uznając żadnych wytłumaczeń i okoliczności łagodzących
(1.4) w sposób pozbawiony ozdób lub wygód
Wiktionary
Surowo (nazwa oboczna: Kolonia Samowicze, Serowo) – kolonia w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Terespol.
W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa bialskopodlaskiego.
Wikipedia
(1.1) Możemy
(1.3) Religia Żydów surowo zabraniała wytwarzać i czcić wizerunki Boga.
Wiktionary
rzecz. surowość ż.
przym. surowy
Wiktionary
(1.1) naturalnie
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha człowieka, który stosuje restrykcyjne zasady, jest wymagający i stanowczy
(1.2) cecha środowiska lub warunków życia, które są nieprzyjazne, trudne i niekorzystne
(1.3) cecha estetyki lub stylu, który jest minimalistyczny, pozbawiony wygód i ozdób
(1.4) cecha przepisów prawnych, które są rygorystyczne i przewidują dotkliwe kary
(1.5) cecha potrawy lub jej składników, które nie zostały ugotowane, usmażone czy upieczone
Wiktionary
(1.1) Była znana z surowości wobec swoich uczniów.
(1.1) Surowością swojego charakteru budził respekt, a czasem wręcz strach.
(1.2) Było coś pięknego w surowości tego pustynnego krajobrazu.
(1.2) Podczas ekspedycji naukowcy zmagali się z surowością arktycznych warunków.
(1.3) Surowość minimalistycznego wnętrza sprawiała, że było ono bardzo nowoczesne.
(1.3) Brutalizm to styl architektoniczny charakteryzujący się surowością formy i użyciem betonu jako głównego materiału konstrukcyjnego.
(1.4) Byłem zaskoczony surowością mandatu.
(1.4) Surowość przepisów ruchu drogowego ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa.
(1.5) Weganie cieszyli się surowością buraków w tej sałatce.
(1.5) Surowość ryb w sushi była zachwycająca.
Wiktionary
IPA: suˈrɔvɔɕt͡ɕ, AS: surovość
Wiktionary
przym. surowy
przysł. surowo
Wiktionary
(1.1) rygoryzm, srogość
(1.3) prostota
Wiktionary
stopień wyższy od przymiotnika: surowy
SJP.pl
1. o żywności: w stanie naturalnym (np. surowe warzywa);
2. potocznie: niemający doświadczenia, ogłady towarzyskiej (np. surowy pracownik);
3. książkowo:
a) bardzo wymagający (np. surowa nauczycielka); wyrażający surowość (np. surowe spojrzenie);
b) nieuznający żadnych okoliczności łagodzących (np. surowy wyrok);
c) pozbawiony ozdób (np. surowy dom);
d) pozbawiony wygód (np. surowe warunki);
e) o klimacie: mroźny (np. surowa zima);
f) o surowcach, półfabrykatach: nieprzetworzony (np. surowe drewno)
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) taki, który bezwzględnie wymaga wykonania jakiejś czynności, przestrzegania jakichś zasad, nieuznający sprzeciwu, wymagający, bezwzględny, niewyrozumiały; także będący wyrazem tej cechy
(1.2) nieuznający okoliczności łagodzących ani wyjątków; ostry, rygorystyczny, konsekwentny
(1.3) kulin. taki, który nie jest ugotowany, usmażony lub upieczony
(1.4) o klimacie: zimny, ostry, o niskiej temperaturze
(1.5) taki, który jest pozbawiony wszelkich ozdób
(1.6) taki, który jest pozbawiony wszelkich wygód
(1.7) o surowcach: niepoddany obróbce
Wiktionary
(1.1) Pod wpływem surowego wzroku egzaminatora przerażona studentka raz za razem plątać sięątała się i traciła wątek wypowiedzi.
(1.3) Atrakcją tygodnia azjatyckiego w naszej restauracji była surowa ryba z chrzanem wasabi.
(1.4) Nadzwyczaj surowa zima spowodowała popękanie instalacji wodociągowej na działkach.
(1.5) Gospodyni wieczoru wystąpiła w surowej czarnej sukni i bez makijażu.
Wiktionary
IPA: suˈrɔvɨ, AS: surovy
Wiktionary
rzecz. surowizna ż., surówka ż., surowiec m., surowość ż., surowica ż.
przym. surowcowy, surowicowy, surówkowy, surowiczny
:: zdrobn. surowiuśki
przysł. surowo, surowcowo
Wiktionary
(1.1) bezwzględny, srogi, niewyrozumiały
(1.2) bezwzględny, ostry, rygorystyczny, konsekwentny
(1.3) nieugotowany, świeży
(1.5) prosty, skromny
(1.6) spartański
Wiktionary
skrótowiec
(1.1) = sanitarne urządzenie rozdrabniająco-przetłaczające – służy do wymuszonego (maceracja, przetłaczanie) odprowadzania ścieków bytowych z urządzeń sanitarnych oddalonych lub poniżej kanalizacji grawitacyjnej
Wiktionary
SURP (sanitarne urządzenie rozdrabniająco-przetłaczające) – urządzenie pozwalające na odprowadzenie ścieków sanitarnych z przyborów instalowanych w oddaleniu lub poniżej kanalizacji grawitacyjnej.
SURP przystawkowy składa się ze zbiornika / obudowy, silnika elektrycznego, pompy z rozdrabniaczem, zaworu zwrotnego, presostatu (automatyczny wyłącznik), króćca tłocznego.
Wikipedia
IPA: surp, AS: surp
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wet. tropikalna choroba zwierząt, mechanicznie przenoszona przez bąki;
Wiktionary
Su
Wikipedia
zwolennik, przedstawiciel surrealizmu w sztuce
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) szt. artysta tworzący zgodnie z zasadami surrealizmu, członek grupy surrealistycznej
Wiktionary
IPA: ˌsurːɛaˈlʲista, AS: su•realʹista
Wiktionary
rzecz. surrealizm m.
:: fż. surrealistka ż.
przym. surrealistyczny
przysł. surrealistycznie
Wiktionary
(1.1) nadrealista
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest surrealistyczne; cecha tych, którzy są surrealistyczni
Wiktionary
przym. surrealistyczny
przysł. surrealistycznie
rzecz. realność ż.
Wiktionary
1. dotyczący surrealizmu, surrealistów; nadrealistyczny;
2. nierealny, mało rzeczywisty, często dziwaczny, groteskowy; surrealny, absurdalny
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) liter. szt. związany z surrealizmem, wywodzący się z surrealizmu
przymiotnik jakościowy
(2.1) pot. taki, który jest nierealny, niedorzeczny, przypominający marzenie senne
Wiktionary
IPA: ˌsurːɛalʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: su•realʹistyčny
Wiktionary
rzecz. surrealizm m., surrealista m., surrealistka ż., surrealistyczność ż., realność ż.
przysł. surrealistycznie
Wiktionary
(1.1) nadrealistyczny
Wiktionary
kierunek artystyczny w literaturze i sztuce, ukształtowany w latach dudziestych XX w., w założeniu którego za pomocą obrazu wyrażano swoje wnętrze, podświadomość, wizje, sny, halucynacje
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) liter. szt. kierunek artystyczny w literaturze i sztuce, ukształtowany w latach dwudziestych XX w., w założeniu którego wyrażano swoje wnętrze, podświadomość, wizje, sny, halucynacje itp. w oderwaniu od rzeczywistości;
Wiktionary
Surrealizm (zwany także nadrealizmem) – kierunek w sztuce powstały w 1920 roku we Francji, początkowo występujący wyłącznie w literaturze, później w sztukach plastycznych, filmie i teatrze. Termin ten stworzył w 1917 roku Guillaume Apollinaire.
Historia, przedstawiciele i założenia kierunku.
Wikipedia
(1.1) Kategorie cudowności, fantazji, tajemniczości, grozy i czarnego humoru, charakterystyczne dla surrealizmu, cechują także groteskę, szerszą kategorię artystyczną, obejmującą również ten styl.
Wiktionary
IPA: ˌsurːɛˈalʲism̥, AS: su•realʹism̦
Wiktionary
rzecz. surrealista m., surrealistka ż., realność ż.
przym. surrealistyczny
przysł. surrealistycznie
Wiktionary
(1.1) nadrealizm
Wiktionary
nierealny, mało rzeczywisty, często dziwaczny, groteskowy; surrealistyczny, absurdalny
SJP.pl
Su
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) elektron. aparatura pozwalająca na uzyskanie iluzji dochodzenia dźwięków ze wszystkich stron
(1.2) dźwięk uzyskiwany dzięki surround (1.1)
przymiotnik
(2.1) pozwalający na uzyskanie złudzenia dźwięku otaczającego
Wiktionary
wąż z rodziny grzechotnikowatych, największy z węży jadowitych Ameryki Południowej
SJP.pl
[czytaj: surwiwal] rodzaj rozrywki, sportu polegający na przebywaniu w ekstremalnych warunkach i wykonywaniu trudnych zadań fizycznych; surwiwal, szkoła przetrwania, obóz przetrwania
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) psych. szkoła przetrwania
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: surˈvʲival, AS: survʹival
Wiktionary
rzecz. survivalowiec mos.
przym. survivalowy
Wiktionary
[czytaj: surwiwalowiec] miłośnik survivalu; surwiwalowiec
SJP.pl
→ survival [czytaj: surwiwalowy]; surwiwalowy
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z survivalem, dotyczący survivalu
Wiktionary
rzecz. survival mrz.
Wiktionary
rodzaj rozrywki, sportu polegający na przebywaniu w ekstremalnych warunkach i wykonywaniu trudnych zadań fizycznych; survival, szkoła przetrwania
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) psych. szkoła przetrwania
Wiktionary
rzecz. surwiwalowiec mos.
przym. surwiwalowy
Wiktionary
miłośnik surwiwalu; survivalowiec
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. ktoś, kto uprawia surwiwal
Wiktionary
(1.1) Około trzydziestu przedstawionych jadalnych roślin to garstka z ponad 200, których doliczył się dr Łukasz Łuczaj, surwiwalowiec smakujący rośliny i bezkręgowce.
Wiktionary
rzecz. surwiwal mrz.
Wiktionary
→ surwiwal; survivalowy
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z surwiwalem, dotyczący surwiwalu
Wiktionary
rzecz. surwiwal mrz.
Wiktionary
mały drapieżnik z rodziny łaszowatych, występuje w południowej Afryce na terenach półpustynnych i sawannach, tworząc charakterystyczne kolonie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zool. mały i smukły ssak drapieżny występujący w Afryce;
Wiktionary
Surykatka ("Suricata") – rodzaj drapieżnych ssaków z podrodziny Mungosinae w obrębie rodziny mangustowatych (Herpestidae).
Wikipedia
IPA: ˌsurɨˈkatka, AS: surykatka
Wiktionary
spichrzel surynamski - gatunek chrząszcza z rodziny spichrzelowatych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) daw. brat żony
Wiktionary
(1.1) szurza, szurzyn
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
zdrobnienie od: surówka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: surówka
Wiktionary
rzecz. surówka ż.
Wiktionary
1. potrawa z surowych jarzyn lub owoców
2. niebielone płótno lniane lub bawełniane
3. cegła niewypalona
4. stop żelaza z węglem oraz z krzemem, manganem, fosforem i siarką
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kulin. potrawa przyrządzana z surowych warzyw lub owoców;
(1.2) włók. niebielone płótno lniane lub bawełniane
(1.3) hutn. stop żelaza z węglem oraz z krzemem, siarką, fosforem, manganem i innymi składnikami, używany do produkcji stali, staliwa lub żeliwa;
(1.4) chem. spirytus surowy;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: suˈrufka, AS: surufka
Wiktionary
przym. surówkowy, surowy
rzecz. suróweczka ż.
Wiktionary
przymiotnik od: surówka
SJP.pl
odmiana językowa funkcjonująca w ramach języka ukraińskiego, cechująca się silnymi wpływami języka rosyjskiego, rozpowszechniona w dużej części Ukrainy oraz w Mołdawii (Naddniestrze)
SJP.pl
Surżyk ( суржик, od суржик – „chleb lub mąka z mieszanki różnych rodzajów ziarna”) – byt językowy w ramach języka ukraińskiego, cechujący się wpływami języka rosyjskiego, rozpowszechniony w dużej części terytorium Ukrainy oraz w Mołdawii (Naddniestrze). W sąsiadujących z Ukrainą regionach Rosji (obwód woroneski, rostowski, kraj krasnodarski) zrusyfikowana wersja miejscowych ukraińskich dialektów stepowych nazywana jest „bałaczką”.
Wikipedia
długi skok
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) długi, gwałtowny skok
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
składnia.
kolokacje.
(1.1) dać / dawać susa • sadzić susy / susami
synonimy.
antonimy.
hiperonimy.
hiponimy.
holonimy.
meronimy.
pokrewne.
czas. susać
frazeologia.
jednym susem
etymologia.
uwagi.
tłumaczenia.
* niderlandzki: (1.1) sprong m.
źródła.
== sus (język angielski.) ==
wymowa.
audio|LL-Q1860 (eng)-Simplificationalizer-sus.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-sus.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-sus.wav.
znaczenia.
przymiotnik
(1.1) pot. slang. podejrzany
odmiana.
przykłady.
Wiktionary
IPA: sus, AS: sus
Wiktionary
czas. susać
Wiktionary
antonimy.
hiperonimy.
hiponimy.
holonimy.
meronimy.
pokrewne.
czas. susać
frazeologia.
jednym susem
etymologia.
uwagi.
tłumaczenia.
* niderlandzki: (1.1) sprong m.
źródła.
== sus (język angielski.) ==
wymowa.
audio|LL-Q1860 (eng)-Simplificationalizer-sus.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-sus.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-sus.wav.
znaczenia.
przymiotnik
(1.1) pot. slang. podejrzany
odmiana.
przykłady.
składnia.
kolokacje.
synonimy.
Wiktionary
Susano-o, Susa-no-o (jap. 須佐之男命 "Susa-no-o-no-mikoto"), Takehayasusanoo no Mikoto (jap. 建速須佐之男命 Mąż Zsyłający Opady Wywołane Jego Potężnym Kichaniem) – jedno z ważniejszych bóstw japońskiej religii shintō, porywczy i brutalny pan wiatrów oraz burzy. Brat bogini słońca Amaterasu oraz boga księżyca Tsukuyomiego.
Wikipedia
przewodnośc bierna
SJP.pl
Susceptancja (podatność) – część urojona admitancji, czyli przewodność bierna.
Wikipedia
dawny urzędnik sądowy przyjmujący zeznania, pomocnik notariusza
SJP.pl
niewielki futrzany gryzoń, zapadający w długi sen zimowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Spermophilus|F. Cuvier|ref=tak., rodzaj ssaka z podrodziny afrowiórek, występujący w Eurazji;
(1.2) zool. gryzoń z rodzaju suseł (1.1)
Wiktionary
Suseł ("Spermophilus") – rodzaj ssaków z podrodziny afrowiórek (Xerinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae). Systematyka taksonu podlegała wielu zmianom. W Polsce dla gatunków, które według wcześniejszego podziału należały do "Spermophilus" (sensu lato), używano nazwy ‘suseł’.
Wikipedia
(1.2) W gablocie stały wypchane susły.
Wiktionary
IPA: ˈsusɛw, AS: suseu̯
Wiktionary
przym. suśli
Wiktionary
zdrobnienie od: suseł
SJP.pl
[czytaj: suszarnia] punkt gastronomiczny, w którym sprzedaje się sushi; sushi bar, suszarnia
SJP.pl
[czytaj: suszi lub suśi] japońska potrawa w postaci krążków marynowanego ryżu z surową rybą lub owocami morza owiniętych liściem nori; suszi
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) kulin. spoż. japońska potrawa z ryżu zaprawionego octem ryżowym z różnymi dodatkami w postaci owoców morza, ryb, warzyw, grzybów oraz jajek;
Wiktionary
Sushi (jap. 寿司, 鮨, 鮓) – potrawa japońska złożona z gotowanego ryżu zaprawionego octem ryżowym ("su") oraz różnych dodatków w postaci, przeważnie surowych: owoców morza, wodorostów nori, kawałków ryb, warzyw, grzybów, a także omletu japońskiego ("tamago-yaki"), tofu, ziarna sezamowego ("goma"). Ze względu na bardzo krótki termin przydatności do spożycia, w restauracjach japońskich jest przygotowywana po dokonaniu zamówienia.
Wikipedia
IPA: ˈsuʃʲi, AS: sušʹi
Wiktionary
rzecz. suszi n., susharnia ż.
Wiktionary
[czytaj: suszimaster lub susimaster] osoba zawodowo przyrządzająca sushi; sushi master
SJP.pl
[czytaj: suszimaserka lub susimasterka] kobieta zawodowo przyrządzająca sushi
SJP.pl
[czytaj: susziżerca] potocznie: wielbiciel sushi
SJP.pl
wieś w Polsce
SJP.pl
Susiec – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Susiec. Miejscowość leży na pograniczu Roztocza Środkowego, Roztocza Wschodniego, Równiny Biłgorajskiej i Płaskowyżu Tarnogrodzkiego.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa zamojskiego.
Wikipedia
przymiotnik od: Susiec
SJP.pl
przymiotnik od miejscowości: Sucha Beskidzka, Susz
SJP.pl
Suska – część wsi Śniadków Górny w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie Sobienie-Jeziory.
W latach 1975–1998 Suska administracyjnie należała do województwa siedleckiego.
Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wszystkich Świętych w Sobieniach-Jeziorach.
Wikipedia
przymiotnik od miejscowości: Sucha Beskidzka, Susz
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) odnoszący się do miasta Sucha Beskidzka
(1.2) odnoszący się do wsi Sucha
(1.3) odnoszący się do wsi Suche
(1.4) odnoszący się do miasta Susz
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: ˈsusʲci, AS: susʹḱi
Wiktionary
Suskrajowice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Chmielnik. Ma status sołectwa.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.
Jedną z ostatnich właścicielek wsi była Tekla z Daszyńskich, "primo voto" Puchacka, "secundo voto" Kędzierska (1773-1882), zmarła 1 czerwca 1882. Właścicielka Suskrajowic dożyła 109 lat.
Wikipedia
o zającu: dać susy, skoczyć
SJP.pl
forma czasownika.
(1.1) ims. przymiotnikowy bierny od suspendować
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) duchowny, któremu udzielono kary suspensy
Wiktionary
rzecz. suspensa ż., suspendowanie n., suspensorium n.
czas. suspendować ndk.
Wiktionary
w Kościele katolickim: wymierzyć, wymierzać karę suspensy (zawieszenia osoby duchownej w pełnieniu obowiązków)
SJP.pl
czasownik niedokonany
(1.1) udzielać kary suspensy
Wiktionary
rzecz. suspendowany m., suspendowanie n., suspensa ż., suspensorium n.
Wiktionary
[czytaj: saspens lub suspens] zabieg stosowany w filmach, powieściach w celu utrzymania odbiorcy w napięciu albo zaskoczenia go nieoczekiwanym zwrotem akcji; suspensja
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) liter. film. wstrzymanie biegu akcji lub jej niespodziewany zwrot
Wiktionary
Su
Wikipedia
IPA: ˈsuspɛ̃w̃s, AS: suspẽũ̯s
Wiktionary
rzecz. suspensa ż.
Wiktionary
1. w Kościele katolickim: zawieszenie osoby duchownej w jej prawach;
2. wydane przez uprawniony organ generalne zwolnienie określonej osoby lub grupy osób od obowiązku przestrzegania pewnej normy prawnej; instytucja już na wczesnym etapie monarchii stanowej ujmowana jako nadużycie władzy królewskiej i znoszona
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kośc. kara stosowana wobec duchownych, polegająca na zakazie lub ograniczeniu możliwości pełnienia czynności przynależnych z racji stanu lub funkcji;
(1.2) przest. zawieszenie kogoś w urzędowaniu
(1.3) przest. zawieszenie mocy obowiązującego prawa
Wiktionary
Suspensa (zawieszenie) – kara kościelna w Kościele katolickim stosowana tylko wobec duchownych, polegająca na zakazie lub ograniczeniu suspendowanym kapłanom możliwości pełnienia przez nich czynności im przynależnych z racji stanu, funkcji (odprawiania mszy świętej, wykonywania jurysdykcji, nauczania, podejmowania aktów władzy, pobierania dochodów).
Wikipedia
rzecz. suspendowany mos., suspendowanie n., suspens mrz., suspensja ż., suspensorium n.
czas. suspendować ndk.
Wiktionary
1. zabieg stosowany w filmach, powieściach (przede wszystkim sensacyjnych) w celu utrzymania odbiorcy w napięciu albo zaskoczenia go nieoczekiwanym zwrotem akcji; suspens
2. zawiesina
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
ochraniacz genitaliów
SJP.pl
podpaska mosznowa noszona przy schorzeniach jąder
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) opaska podwieszająca i osłaniająca męskie genitalia;
Wiktionary
Suspensorium ( suspensus „zawieszony”) – dodatek do męskiego stroju popularny w średniowieczu.
Pojawił się w wieku XV jako odpowiedź na nowe trendy w modzie męskiej, skrócenie elementów ubioru męskiego, tuniki i dubletu, co skutkowało odsłonięciem genitaliów i spotykało się ze słowami krytyki ze strony pruderyjnej części społeczeństwa.
Wikipedia
rzecz. suspendowany mos., suspensa ż.
czas. suspendować
Wiktionary
Suspensywność – stan prawny towarzyszący zazwyczaj dewolutywności, polegający na wstrzymaniu wykonania zaskarżanego orzeczenia (zarządzenia, decyzji) do czasu wydania rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy i utrzymania w mocy lub uchylenia zaskarżonego orzeczenia (zarządzenia, decyzji). Suspensywność występuje w procedurze administracyjnej, administracyjnosądowej, cywilnej oraz karnej.
Wikipedia
zawieszający uprawomocnienie
SJP.pl
dawniej: podejrzenie, posądzenie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rzeka we wschodniej części Stanów Zjednoczonych
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
[czytaj: saseks] przedstawiciel rasy kur szybko dojrzewających, wyhodowanej w hrabstwie Sussex na początku XX wieku; saseks, sussex
SJP.pl
[czytaj: saseks] przedstawiciel rasy kur szybko dojrzewających, wyhodowanej w hrabstwie Sussex na początku XX wieku; saseks, sussex
SJP.pl
[czytaj: saseks] przedstawiciel rasy kur szybko dojrzewających, wyhodowanej w hrabstwie Sussex na początku XX wieku; saseks, susseks
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. hrabstwo w południowo-wschodniej Anglii nad kanałem La Manche;
(1.2) geogr. toponim, nazwa szeregu miejscowości i hrabstw w krajach anglojęzycznych;
(1.3) hist. średniowieczne królestwo istniejące w południowej Anglii w latach 477–860
Wiktionary
Su
Wikipedia
(1.1) Hrabstwo Sussex graniczy od zachodu z hrabstwem Hampshire.
(1.2) Piosenkarz urodził się w Sussexie w stanie New Jersey.
(1.3) W przeciwieństwie do pozostałych królestw anglosaskich nie istnieje żadna autentyczna lista królów Susseksu.
Wiktionary
rzecz. saseks mzw., susseks mzw.
Wiktionary
określenie wykonawcze (używane w muzyce wokalnej): szepcząc
SJP.pl
dawniej: utrzymanie; sustentacja
SJP.pl
dawniej: utrzymanie; sustencja
SJP.pl
1. wysuszone owoce, warzywa, zioła;
2. potocznie: suche gałęzie odłamane od drzewa; chrust
SJP.pl
rzeczownik zbiorowy, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) spoż. kulin. suszony produkt – spożywczy lub przemysłowy
forma czasownika.
(2.1) 2. os. lp. rozk. od: suszyć
Wiktionary
Susz ( Rosenberg in Westpreußen) – miasto w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, nad jeziorem Suskim, na trasie linii kolejowej Warszawa Wschodnia – Gdańsk Główny. Przez miasto przebiegają dwie drogi wojewódzkie: nr 515 i nr 521. Miejscowość jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Susz.
Wikipedia
rzecz. suchość ż., suszak mrz., suszarka ż., suszarnia ż., suszenie n., suchar mos./mrz.
przym. suchy
czas. wysuszyć
Wiktionary
długi okres charakteryzujący się brakiem lub niedoborem opadów atmosferycznych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) długotrwały okres bez opadów atmosferycznych;
Wiktionary
Susza – długotrwały okres bez opadów atmosferycznych lub nieznacznym opadem w stosunku do średnich wieloletnich wartości i wysoką temperaturą. Prowadzi do znacznego wyczerpania zasobów wodnych w dorzeczu.
Susza powoduje przesuszenie gleby, zmniejszenie lub całkowite zniszczenie upraw roślin alimentacyjnych (a co za tym idzie klęski głodu), zmniejszenie zasobów wody pitnej, a także zwiększone prawdopodobieństwo katastrofalnych pożarów.
Wikipedia
(1.1) Susza spowodowała nieurodzaj, a w konsekwencji klęskę głodu.
Wiktionary
IPA: ˈsuʃa, AS: suša
Wiktionary
rzecz. suszenie n., wysuszenie n., zasuszenie n., przesuszenie n., suchar mos./mrz.
czas. suszyć ndk., wysuszyć dk., zasuszyć dk., przesuszyć dk.
przym. suchy
przysł. sucho
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od suszak
Wiktionary
rzecz. suszak m.
Wiktionary
słup z żerdkami, na których układa się i suszy siano; ostew, ostrew, ostrewka, ostwica
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) roln. słup z żerdkami, na których układa się i suszy siano
Wiktionary
IPA: ˈsuʃak, AS: sušak
Wiktionary
rzecz. suszenie n., wysuszenie n., przesuszenie n., ususzenie n., suszarnia ż., suszarka ż., suchość ż., susz m., suszka ż., Suszyca ż., Sucha ż., suchoty nmos. lm., osuch m., susza ż.
:: zdrobn. suszaczek m.
czas. suszyć ndk., wysuszać ndk., wysuszyć dk., ususzyć dk., przesuszać ndk., przesuszyć dk., podsuszać ndk., podsuszyć dk., obsuszać ndk., obsuszyć dk., dosuszać ndk., dosuszyć dk., osuszać ndk., osuszyć dk., zasuszać ndk., zasuszyć dk.
przym. suchy, suszarkowy
przysł. sucho
Wiktionary
(1.1) ostew, ostrew, ostrewka, ostwica
Wiktionary
mieszkaniec Susza (miasta w Polsce)
SJP.pl
mieszkanka Susza (miasta w Polsce)
SJP.pl
zgrubienie od: suszarka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: suszarka
Wiktionary
rzecz. suszarka ż.
Wiktionary
1. przyrząd do osuszania strumieniem powietrza;
2. miejsce, na które kładzie się coś mokrego, aby obeschło;
3. potocznie: policyjny miernik prędkości pojazdu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) urządzenie elektryczne do suszenia strumieniem powietrza
(1.2) konstrukcja, na której coś zawiesza się lub kładzie, by obeschło
(1.3) żart. ręczny radar policyjny do pomiaru prędkości pojazdów
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Grzesiu, po wyjściu z toalety umyj ręce i koniecznie wysusz je pod suszarką elektryczną.
(1.3) — Masz miśków z suszarką na dwieście dwunastym — Dzięki, dzięki, kolego. Szerokości, przyczepności. Bajo!.
Wiktionary
IPA: suˈʃarka, AS: sušarka
Wiktionary
rzecz. suszenie n., suszak m., susz m., suszka ż., Suszyca ż., suchoty nmos., osuch m., suszarnia ż., suszareczka ż., suchość ż., suchar mos./mrz.
czas. suszyć ndk., wysuszyć dk., osuszać ndk., osuszyć dk.
przym. suchy
Wiktionary
(1.2) suszak, ociekacz
Wiktionary
urządzenie elektryczne pełniące funkcje suszarki i lokówki
SJP.pl
→ suszarka
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z suszarką, dotyczący suszarki
Wiktionary
rzecz. suchar mos./mrz., suszarka ż.
Wiktionary
1. miejsce z urządzeniami do suszenia czegoś;
2. żartobliwie: punkt gastronomiczny, w którym sprzedaje się sushi; susharnia, sushi bar
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) miejsce, pomieszczenie, w którym coś się suszy, np. pranie, produkty spożywcze
Wiktionary
Suszarnia – osada leśna wsi Lubienia w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie starachowickim, w gminie Brody.
W latach 1975–1998 osada administracyjnie należała do województwa kieleckiego.
Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Lubieni.
Wikipedia
IPA: suˈʃarʲɲa, AS: sušarʹńa
Wiktionary
rzecz. suszka ż., suszenie n., susz m., suszarka ż., suszak mrz., suchość ż.
czas. suszyć, wysuszyć
przym. suchy
przysł. sucho, na sucho
Wiktionary
dział przemysłu zajmujący się utrwalaniem produktów przez suszenie
SJP.pl
pracownik suszarni; suszarz
SJP.pl
robotnik zatrudniony w suszarni
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
wieś w Polsce
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) geogr. wieś w Polsce w województwie śląskim w powiecie pszczyńskim, w gminie o tej samej nazwie;
Wiktionary
Suszec ( Sissetz) – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie pszczyńskim, w gminie Suszec.
Miejscowość jest siedzibą gminy Suszec. Jeszcze na początku 2017 roku na terenie gminy znajdowała się kopalnia węgla kamiennego „Krupiński”. Kopalnia została zamknięta, a pracownicy przeniesieni lub zwolnieni.
Wikipedia
(1.1) W nocy z wtorku na środę złodzieje ukradli z kuchennych mebli 4400 zł w jednym z domów w Suszcu.
Wiktionary
przym. suszecki
rzecz. suszczanin mos., suszczanka ż.
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: sucho
SJP.pl
1. przyrząd do osuszania papieru z atramentu, rodzaj przycisku z przymocowaną do podstawy bibułą; bibularz;
2. substancja chemiczna przyśpieszająca schnięcie olejów, dodawana do farb olejnych i pokostów; sykatywa;
3. w leśnictwie: obumarłe drzewo;
4. potocznie: roślina o niewiędnących, zasychających kwiatach, np. nieśmiertelnik;
5. potocznie: suszone owoce, warzywa, grzyby; susz;
6. regionalnie: suche drzewo, sucha gałąź;
7. regionalnie: konopie o kwiatach męskich; płaskoń, płoskoń, płaskun, płoskonka
SJP.pl
Zobacz też: Suszek w innych znaczeniach tego słowa.
Suszek – osada w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Czersk. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Zapędowo.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) sprawianie, że coś jest suche, pozbawianie wody lub wilgoci
(1.2) spoż. utrwalanie żywności polegające na obniżeniu zawartości wody
Wiktionary
Su
Wikipedia
IPA: suˈʃɛ̃ɲɛ, AS: sušẽńe
Wiktionary
rzecz. suszka ż., susza ż., suszak mrz., suszarka ż., susz m., wysuszenie n., ususzenie n., suchoty nmos., suchość ż., suchar m., sucharek n., suszarnia ż.
czas. osuszyć dk., suszyć ndk., wysuszyć dk., ususzyć dk.
przym. suchy, suchutki, suszony
przysł. sucho, suchutko
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzadko: japońska potrawa w postaci krążków marynowanego ryżu z surową rybą lub owocami morza owiniętych liściem nori; sushi
SJP.pl
1. przyrząd do osuszania papieru z atramentu, rodzaj przycisku z przymocowaną do podstawy bibułą; bibularz;
2. substancja chemiczna przyśpieszająca schnięcie olejów, dodawana do farb olejnych i pokostów; sykatywa;
3. w leśnictwie: obumarłe drzewo;
4. potocznie: roślina o niewiędnących, zasychających kwiatach, np. nieśmiertelnik;
5. potocznie: suszone owoce, warzywa, grzyby; susz;
6. regionalnie: suche drzewo, sucha gałąź;
7. regionalnie: konopie o kwiatach męskich; płaskoń, płoskoń, płaskun, płoskonka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) leśn. martwe drzewo stojące
(1.2) chem. rurka do suszenia
(1.4) bot. roślina o zasychających, niewiędnących kwiatach
(1.8) farb. substancja dodawana do farb olejnych i pokostów, przyśpieszająca ich wysychanie
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzecz. susza ż., susz m., suszonka ż., suchar m., sucharek m., suszarnia ż., suszarka ż., suszak m., suchoty nmos., suchotnik m., suchotnica ż., suszenie n., suchość n.
czas. wysuszyć dk., zasuszyć dk., suszyć ndk.
przym. suchy, suchutki, suchuteńki, suchusieńki, suchawy, suchotniczy
przysł. sucho, suchutko, suchuteńko, suchusieńko
Wiktionary
(1.3) bibularz
(1.5) płaskun, płaskoń
Wiktionary
Suszkowice – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Otmuchów.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.
Wikipedia
rzadko: suszone ziemniaki
SJP.pl
1. powodować, że coś staje się suche, suchsze przez odparowanie wody w wyniku działania wysokiej temperatury;
2. suszyć się:
a) stawać się suchym; wysychać, schnąć;
b) suszyć ubranie na sobie; osuszać się
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który przeszedł proces suszenia
forma czasownika.
(2.1) ims. przym. od suszyć
Wiktionary
(1.1) Można zaoszczędzić czas, gotując jednorazowo całą torebkę suszonych strączków i zamrażając je w mniejszych porcjach.
Wiktionary
rzecz. susza ż., suszenie n., wysuszenie n., suchar mos./mrz.
czas. suszyć ndk., wysuszyć dk.
Wiktionary
przymiotnik jakościowy
(1.1) roln. ogrod. odporny na suszę
Wiktionary
dawniej, żartobliwie: człowiek nadużywający alkoholu; sączykufel, wydmikufel
SJP.pl
1. powodować, że coś staje się suche, suchsze przez odparowanie wody w wyniku działania wysokiej temperatury;
2. suszyć się:
a) stawać się suchym; wysychać, schnąć;
b) suszyć ubranie na sobie; osuszać się
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) powodować, że coś staje się suchsze przez odparowanie wody
(1.2) pot. przen. być spragnionym, odczuwać potrzebę napicia się czegoś
czasownik zwrotny niedokonany suszyć się
(2.1) stawać się suchym
(2.2) suszyć (1.1) samego siebie
Wiktionary
(1.1) W dolnej wnęce, przy podłodze, suszono drewno na rozpałkę, niekiedy trzymano kurczęta lub króliki.
(1.1) Ciepłe, duszne powietrze podziemnych korytarzy suszyło zawilgoconych przechodniów.
(1.2) O, jak mnie suszy, czy naprawdę nie macie czegoś do picia?
Wiktionary
IPA: ˈsuʃɨt͡ɕ, AS: sušyć
Wiktionary
rzecz. suszarka ż., suszak m., suszarnia ż., suchoty nmos., suszenie n., susza ż., suchość ż., wysuszenie n., suchar mos./mrz.
przym. suchy, suszony
czas. wysuszyć
Wiktionary
(2.1) wysychać, schnąć
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Suszyński – polski herb szlachecki, używany przez kilkanaście rodzin.
Wikipedia
1. wysuszone owoce, warzywa, zioła;
2. potocznie: suche gałęzie odłamane od drzewa; chrust
SJP.pl
Suszów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Telatyn.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.
Wieś jest sołectwem w gminie Telatyn. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 160 mieszkańców.
Wikipedia
rodzaj chrząszczy z rodziny stonkowatych
SJP.pl
rodzaj gryzoni z rodziny wiewiórkowatych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zool. gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych, występujący w Ameryce Północnej
Wiktionary
Susłogon ("Urocitellus") – rodzaj ssaków z podrodziny afrowiórek (Xerinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zool. gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych, występujący w Ameryce Północnej
Wiktionary
Susłouch ("Otospermophilus") – rodzaj ssaków z podrodziny afrowiórek (Xerinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).
Wikipedia
sutek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zgrub. sutek
Wiktionary
IPA: sut, AS: sut
Wiktionary
rzecz. sutek
przym. sutkowy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. rzad. sutanna
Wiktionary
rzecz. sutanna ż.
:: zdrobn. sutanka ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: sutanna
(1.2) rel. spodnia część stroju ministranckiego, w kolorze liturgicznym, osłaniająca nogi
Wiktionary
(1.1) Ministranci ubrali komeżki i zielone sutanki.
Wiktionary
rzecz. sutana ż., sutanna ż.
przym. sutannowy
Wiktionary
strój duchownych katolickich, długa, czarna suknia zapinana na guziczki
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rel. długa szata noszona przez duchownych wyznań chrześcijańskich;
Wiktionary
Sutanna (z wł. "sottano" – spódnica), w kościołach wschodnich podraznik – wierzchni ubiór duchownych, w różnym kolorze, zależnym od stanowiska w hierarchii, zwany też rewerendą. Księża początkowo nosili ubrania typowe dla swoich czasów i tylko, gdy zakładali szaty kapłańskie, aby odprawić mszę świętą, wyglądali inaczej. W Kościele katolickim noszenie suntann zalecił papież Sykstus V w 1589 r. konstytucją "Cum sacrosanctum".
Wikipedia
(1.1) Ulicą szedł ksiądz w sutannie.
Wiktionary
IPA: suˈtãnːa, AS: sutã•na
Wiktionary
rzecz. sutana ż.
:: zdrobn. sutanka ż.
przym. sutannowy
Wiktionary
(1.1) stpol. sutana
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) dotyczący sutanny, związany z sutanną
Wiktionary
(1.1) Klaryski mają dobry materiał sutannowy, kiedyś u nich szyłem sutanki dla ministrantów.
Wiktionary
rzecz. sutanna ż.
:: zdrobn. sutanka ż.
Wiktionary
(1.1) na sutanny
Wiktionary
wyrób w postaci sznureczka oplecionego krzyżującymi się skośnie nićmi, używany m.in. do ozdabiania sukien, zasłon, a także jako naszywki przy mundurach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) rękodzielnicza technika wykonywania ozdób i biżuterii z zaplatanych, kolorowych sznurków, koralików i kamieni ozdobnych
(1.2) biżuteria lub ozdoba wykonana techniką sutasz (1.1)
(1.3) sznurek wykorzystywany w technice sutasz (1.1)
Wiktionary
gruczoł mleczny u ssaków; sutka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) anat. gruczoł mlekowy ssaków,
(1.2) w rodzaju ludzkim: sutka, brodawka sutkowa
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Podczas czesania suki zauważyłam powiększony sutek.
(1.2) Sutki prawidłowe przed okresem pokwitania są identyczne u obu płci.
Wiktionary
IPA: ˈsutɛk, AS: sutek
Wiktionary
rzecz. sut mrz., pot. zgrub. suty
przym. sutkowy
Wiktionary
(1.1) gruczoł mlekowy, wymię, pierś
(1.2) brodawka sutkowa, sutka
Wiktionary
człowiek czerpiący zyski z cudzego nierządu; alfons, rajfur, kupler
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) człowiek czerpiący zysk z nierządu innych osób
Wiktionary
IPA: suˈtɛ̃nɛr, AS: sutẽner
Wiktionary
rzecz. sutenerstwo n.
przym. sutenerski
Wiktionary
(1.1) alfons
Wiktionary
czerpanie zysków materialnych z cudzego nierządu; stręczycielstwo
SJP.pl
Sutenerstwo – czerpanie korzyści majątkowych z uprawiania prostytucji przez inną osobę. Zwykle jest powiązane ze stręczycielstwem (nakłanianiem do uprawiania prostytucji) i kuplerstwem (ułatwianiem uprawiania prostytucji), a czasami z innymi przestępstwami, jak handel ludźmi oraz stosowanie gróźb i przemocy wobec prostytutek. Oprócz indywidualnych sutenerów jest to jedno z pól działalności, którą zajmują się zorganizowane grupy przestępcze.
Wikipedia
pomieszczenie mieszkalne lub biurowe położone poniżej poziomu gruntu; suteryna
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) część budynku znajdująca się pod parterem, której podłoga znajduje się poniżej poziomu gruntu;
(1.2) mieszkanie, pomieszczenie mieszkalne w tej części budynku
Wiktionary
(1.1) Ale oto staje mu w oczach inny dom: suterena, wilgotny grób, pełen śmierdzącej pary.
(1.2) Podczas wojny cała nasza rodzina mieszkała w suterenie kamienicy na Targówku.
Wiktionary
IPA: ˌsutɛˈrɛ̃na, AS: suterẽna
Wiktionary
rzecz. sutereniarz mos.
:: zdrobn. suterenka
przym. suterenowy
czas. suterenowy
Wiktionary
(1.1) przyziemie, piwnica mieszkalna, pot. suteryna
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: suterena
Wiktionary
rzecz. suterena ż.
Wiktionary
czasownik
(1.1) dotyczący sutereny
Wiktionary
rzecz. suterena ż.
Wiktionary
pomieszczenie mieszkalne lub biurowe położone poniżej poziomu gruntu; suterena
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zob. suterena.
Wiktionary
[czytaj: SAderlend] nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzadko: sutek
SJP.pl
forma rzeczownika.
(1.1) D. lp. od: sutek
rzeczownik, rodzaj żeński
(2.1) gw-pl|Bukowina. doba
Wiktionary
IPA: ˈsutka, AS: sutka
Wiktionary
1. wyrostek sutkowaty - wyrostek w części sutkowej kości skroniowej;
2. mleczaj sutkowaty - gatunek grzybów z rodziny gołąbkowatych
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Sutno – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Mielnik. W niewielkiej odległości przepływa rzeka Bug.
Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Stanisława w Niemirowie.
Etymologia miejscowości i nazwy miejscowe.
Wikipedia
wielka ilość czegoś; obfitość, bogactwo
SJP.pl
w literaturze staroindyjskiej: lakoniczna wypowiedź, aforyzm w postaci prozatorskiej strofy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rel. w buddyzmie: pismo kanoniczne, z naukami Buddy lub późniejszymi komentarzami;
(1.2) rel. w hinduizmie: rodzaj kompozycji tekstu bazującej na aforyzmach
Wiktionary
Sutra (sans. सूत्र, sūtra; pali sutta, co znaczy „księga” lub „pismo”; chiń. jing 經; kor. kyŏng 경; jap. kyō 経; wiet. kinh; tyb. མདོ, Wylie "mdo") – nazwa religijnych ksiąg buddyjskich lub hinduskich. W buddyzmie sutry zawierają nauki Buddy: jego wykłady, dyskusje z uczniami i słuchaczami. W hinduizmie termin "sutra" oznacza mniej więcej „aforyzm” i odnosi się do mądrości wyrażonej w zwięzły sposób.
Wikipedia
(1.1) Niech ta sutra przynosi pożytek wszystkim czującym istotom dopóki każdy nie osiągnie oświecenia.
Wiktionary
IPA: ˈsutra, AS: sutra
Wiktionary
stopień wyższy od przymiotnika: suty
SJP.pl
1. występujący w dużej ilości; sowity, obfity;
2. o zapłacie, honorarium: wysoki, szczodry, hojny;
3. o tkaninie, ubraniu: szeroki, luźny, obszerny, fałdzisty
SJP.pl
skrót od: Sport Utility Vehicle - samochód sportowo-użytkowy
SJP.pl
SUV (skrót od ang. "sport utility vehicle") – rodzaj samochodu, który łączy cechy samochodu osobowego i terenowego. SUV od klasycznego samochodu terenowego różni się m.in. mniej użytkowym charakterem i brakiem konieczności posiadania właściwości pozwalających na jazdę w terenie na rzecz bardziej komfortowo zestrojonego zawieszenia i bogatszego wyposażenia.
Wikipedia
stolica Fidżi; Suwa
SJP.pl
rzeczownik, nazwa własna
(1.1) geogr. stolica Fidżi;
Wiktionary
Suva – stolica Fidżi (od 1877), położona na południowo-wschodnim wybrzeżu wyspy Viti Levu, w Dystrykcie Centralnym, w prowincji Rewa. Stolica archidiecezji rzymskokatolickiej.
Wikipedia
rzecz. suwańczyk mos., suwanka ż.
przym. suwański
Wiktionary
[czytaj: suwLAki] popularna potrawa grecka w postaci szaszłyka wieprzowego, drobiowego lub baraniego; souvlaki, suflaki
SJP.pl
część cyklu pracy silnika tłokowego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) techn. w silnikach, maszynach, urządzeniach mechanicznych: ruch jednego elementu względem drugiego na pewnej długości, np. ruch tłoka w cylindrze w silniku spalinowym
Wiktionary
Suw – ruch posuwisto-zwrotny, jaki wykonują tłoki w silnikach tłokowych posuwisto-zwrotnych, liczony od jednego skrajnego położenia tłoka do drugiego skrajnego położenia tłoka. Liczba suwów w nazwie rodzaju silnika spalinowego tłokowego (np. silnik dwu-, cztero-, pięciosuwowy) podpowiada z ilu suwów tłoka składa się pełny cykl (albo ile wszystkich suwów tłoka przypada na jeden suw w którym wykonywana jest praca).
Wikipedia
IPA: suf, AS: suf
Wiktionary
rzecz. osuwisko n., dosunięcie n., dosuwanie n., nadpsuwanie n., nadsuwanie n., nasunięcie n., nasuwanie n., nausuwanie n., nawsuwanie n., obsunięcie n., obsuwanie n., odsunięcie n., odsuwanie n., osunięcie n., osuwanie n., podosuwanie n., podsunięcie n., podsuwanie n., ponasuwanie n., poobsuwanie n., poodsuwanie n., popodsuwanie n., poprzesuwanie n., poprzysuwanie n., porozsuwanie n., posunięcie n., posuwanie n., pousuwanie n., powsuwanie n., powysuwanie n., pozasuwanie n., pozesuwanie n., pozsuwanie n., przepsuwanie n., przesunięcie n., przesuwanie n., przysunięcie n., przysuwanie n., rozsunięcie n., rozsuwanie n., sunięcie n., suwaczek mrz., suwadło n., suwak mrz., suwanie n., suwnica ż., suwnicowa ż., suwnicowy mos., usunięcie n., usuwanie n., wsunięcie n., wsuwanie n., wypsuwanie n., wysunięcie n., wysuwanie n., zasunięcie n., zasuwanie n., zesunięcie n., zesuwanie n., zsunięcie n., zsuwanie n.
czas. dosunąć dk., dosuwać ndk., nadpsuwać ndk., nadsuwać ndk., nasunąć dk., nasuwać ndk., nausuwać dk., nawsuwać dk., obsunąć dk., obsuwać ndk., odsunąć dk., odsuwać ndk., osunąć dk., osuwać ndk., podosuwać ndk., podsunąć dk., podsuwać ndk., ponasuwać dk., poobsuwać dk., poodsuwać dk., popodsuwać dk., poprzesuwać dk., poprzysuwać dk., porozsuwać dk., posunąć dk., posuwać ndk., pousuwać dk., powsuwać dk., powysuwać dk., pozasuwać dk., pozesuwać dk., pozsuwać dk., przepsuwać ndk., przesunąć dk., przesuwać ndk., przysunąć dk., przysuwać ndk., rozsunąć dk., rozsuwać ndk., sunąć dk., suwać ndk., usunąć dk., usuwać ndk., wsunąć dk., wsuwać ndk., wypsuwać ndk., wysunąć dk., wysuwać ndk., zasunąć dk., zasuwać ndk., zesunąć dk., zesuwać ndk., zsunąć dk., zsuwać ndk.
przym. czterosuwowy, dosuwowy, dwusuwowy, posuwisty, posuwowy, suwnicowy, suwny, usuwisty, zasuwowy
Wiktionary
1. ciągnąc lub pchając, przemieszczać coś; przeciągać, przesuwać;
2. suwać się:
a) być suwanym;
b) rzadko: przemieszczać się, sunąc z czymś
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
1. mały zamek błyskawiczny;
2. część cyrkla redukcyjnego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od suwak
Wiktionary
rzecz. suwak m., suw mrz.
czas. zasuwać
Wiktionary
element zespołu odrzutowego broni automatycznej
SJP.pl
Suwadło – element zespołu odrzutowego broni automatycznej, który przesuwając się pod wpływem ciśnienia gazów prochowych (do tyłu) i sprężyny powrotnej (do przodu) napędza pozostałe elementy automatyki broni. Powoduje w ten sposób zaryglowanie lub odryglowanie zamka.
Wikipedia
1. zamek błyskawiczny; ekler;
2. ruchoma, przesuwna część przyrządu, poruszająca się w prowadnicy;
3. ruchoma część piszczałki puzonu;
4. gryzoń z rodziny chomikowatych; zamieszkuje pustynie i półpustynie Azji i północnej Afryki
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) techn. ruchomy element przyrządu przesuwający się w prowadnicy
(1.2) pot. zamek błyskawiczny
(1.3) inform. pasek przesuwania
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) zool. nazwa systematyczna|Meriones|Illiger|ref=tak., niewielki ssak z podrodziny myszoskoczków;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzecz. suw mrz., suwnica ż.
:: zdrobn. suwaczek mrz./mzw.
czas. zasuwać ndk., sunąć ndk., suwać ndk.
przym. suwakowy, suwnicowy
Wiktionary
(1.2) ekler, zamek błyskawiczny, zamek
Wiktionary
mieszkaniec Suwałk; Suwałczanin
SJP.pl
mieszkanka Suwałk; Suwałczanka
SJP.pl
przymiotnik od: Suwałki, Suwalskie (Suwalszczyzna)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Suwałkami, dotyczący Suwałk
Wiktionary
(1.1) Powstały gubernie: warszawska, kaliska, piotrkowska, radomska, kielecka, lubelska, siedlecka, płocka, łomżyńska i suwalska, zarządzane przez: gubernatora, wicegubernatora i rząd gubernialny.
Wiktionary
IPA: suˈvalsʲci, AS: suvalsʹḱi
Wiktionary
rzecz. Suwałki nmos., Suwalszczyzna ż., Suwalskie n., suwałczanin mos., suwałczanka ż., Suwałczanin mos., Suwałczanka ż.
przym. podsuwalski
Wiktionary
przymiotnik od: Suwałki, Suwalskie (Suwalszczyzna)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) zob. Suwalszczyzna.
Wiktionary
rzecz. Suwałki nmos., Suwalszczyzna ż., suwałczanin mos., suwałczanka ż., Suwałczanin mos., Suwałczanka ż.
przym. suwalski
Wiktionary
(1.1) Suwalszczyzna
Wiktionary
kraina geograficzna położona częściowo w Polsce i na Litwie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w północno-wschodniej Polsce oraz w południowo-zachodniej Litwie w okolicy Suwałk;
Wiktionary
Zasugerowano, aby ten artykuł na różne artykuły.
Suwalszczyzna ( Sudovia, Suvalkija, Сувалкщина, Sudauen) – polsko-litewska kraina historyczna z centrum w Suwałkach i o zmiennym zasięgu terytorialnym.
Wikipedia
(1.1) Ile pułków mamy na Suwalszczyźnie?
Wiktionary
IPA: ˌsuvalˈʃt͡ʃɨzna, AS: suvalščyzna
Wiktionary
rzecz. Suwałki lm nm., Suwalskie n., suwałczanin mos., suwałczanka ż., Suwałczanin mos., Suwałczanka ż.
przym. suwalski
Wiktionary
(1.1) Suwalskie
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|suwać.
Wiktionary
czas. zasuwać, suwać ndk.
rzecz. osuwisko n., suwnica ż., suwnicowy mos., suw mrz.
przym. suwnicowy
Wiktionary
mieszkanka Suwy (Suvy), stolicy Fidżi
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Suvy
Wiktionary
IPA: suˈvãnka, AS: suvãnka
Wiktionary
rzecz. Suva ż.
:: fm. suwańczyk mos.
przym. suwański
Wiktionary
1. ciągnąc lub pchając, przemieszczać coś; przeciągać, przesuwać;
2. suwać się:
a) być suwanym;
b) rzadko: przemieszczać się, sunąc z czymś
SJP.pl
1. ciągnąc lub pchając, przemieszczać coś; przeciągać, przesuwać;
2. suwać się:
a) być suwanym;
b) rzadko: przemieszczać się, sunąc z czymś
SJP.pl
Suwała – kolonia w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.
Wikipedia
mieszkaniec Suwałk; Suwalczanin
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Suwałk
(1.2) osoba pochodząca z Suwałk, urodzona w Suwałkach
Wiktionary
(1.1) Zima dała suwałczanom nieźle popalić w tym roku.
Wiktionary
rzecz. Suwałki nmos., Suwalszczyzna ż., Suwalskie n., Suwałczanin m., Suwałczanka ż.
:: fż. suwałczanka ż.
przym. suwalski
Wiktionary
mieszkanka Suwałk; Suwalczanka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Suwałk
(1.2) kobieta pochodząca z Suwałk, urodzona w Suwałkach
Wiktionary
(1.1) Kilkanaście suwałczanek wtargnęło do gabinetu prezydenta miasta.
Wiktionary
rzecz. Suwałki nmos., Suwalskie n., Suwalszczyzna ż., Suwałczanin mos., Suwałczanka ż.
:: fm. suwałczanin mos.
przym. suwalski
Wiktionary
miasto w Polsce
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w Polsce, stolica Suwalszczyzny;
Wiktionary
Su
Wikipedia
(1.1) Herb Suwałk przedstawia wizerunki św. Romualda i św. Rocha, trzy góry zwieńczone koroną, umieszczony nad koroną krzyż i czarnego psa.
Wiktionary
rzecz. Suwalskie n., Suwalszczyzna ż., suwałczanin mos., suwałczanka ż., Suwałczanin mos., Suwałczanka ż.
przym. suwalski
Wiktionary
mieszkaniec Suvy, stolicy Fidżi
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Suvy
Wiktionary
IPA: suˈvãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: suvãĩ ̯ṇčyk
Wiktionary
rzecz. Suva ż.
:: fż. suwanka ż.
przym. suwański
Wiktionary
podarunek, upominek pamiątkowy; souvenir
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) przest. drobny pamiątkowy upominek
Wiktionary
(1.1) — Ja rozumiem — powiada Tata — że chcesz suwenir od lubego mieć dzień i noc przy sobie, ale czy nie mogłabyś napisać o coś portatywniejszego?
(1.1) Mamie przywiozłem z Krakowa cztery suweniry: dwa magnesy, maskotkę i pocztówkę.
Wiktionary
IPA: suˈvɛ̃ɲir, AS: suvẽńir
Wiktionary
(1.1) souvenir
Wiktionary
przestarzałe zdrobnienie od: suwenir
SJP.pl
1. niezależny władca niepodlegający niczyjej zwierzchności;
2. w epoce feudalnej: senior, zwierzchnik wasala
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) polit. władca lub podmiot sprawujący niezależną władzę zwierzchnią;
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) numizm. monet. złota moneta angielska o wartości jednego funta (20 szylingów)
Wiktionary
Suweren (fr. "souverain", najwyższy i ang. "sovereign", suwerenny) – podmiot sprawujący niezależną władzę zwierzchnią.
Prawa suwerena przynależą: urzędującym monarchom, pretendentom do tronów i tytularnym monarchom, papieżowi, niektórym wschodnim patriarchom (np. patriarsze Konstantynopola) oraz narodom rządzącym się w systemie demokratycznym (gdzie funkcjonuje zasada suwerenności ludu).
Wikipedia
rzecz. suwerenność ż.
przym. suwerenny
Wiktionary
(1.1) zwierzchnik
(2.1) funt
Wiktionary
przenośnie: kobieta najlepsza w jakiejś dziedzinie
SJP.pl
1. zdolność do samodzielnego, niezależnego od innych podmiotów, sprawowania władzy nad określonym terytorium, grupą osób lub samym sobą;
2. posiadanie władzy zwierzchniej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) polit. niezależność od innych państw, ich władz lub instytucji
(1.2) odprzym. cecha tego, co jest suwerenne; cecha tych, którzy są suwerenni
Wiktionary
Suwerenność (z sovereign „suweren(ny)” i souverain „najwyższy” od super „nad; dodatkowo”) – zdolność do samodzielnego, niezależnego od innych podmiotów, sprawowania władzy politycznej nad określonym terytorium, grupą osób lub samym sobą. Suwerenność państwa obejmuje niezależność w sprawach wewnętrznych i zewnętrznych.
Wikipedia
IPA: ˌsuvɛˈrɛ̃nːɔɕt͡ɕ, AS: suverẽ•ność
Wiktionary
rzecz. suweren m., niesuwerenność ż.
przym. suwerenny, niesuwerenny
przysł. suwerennie, niesuwerennie
Wiktionary
(1.1) niepodległość, niezawisłość, niezależność
Wiktionary
1. niepodległy, niezależny od innego państwa;
2. panujący, mający władzę zwierzchnią;
3. niezależny, niezawisły
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) niezależny od innego państwa lub władzy
(1.2) mający władzę zwierzchnią
Wiktionary
rzecz. suwerenność ż., suweren m.
przysł. suwerennie
Wiktionary
(1.1) niepodległy, niezależny, samodzielny
Wiktionary
mieszkaniec Suwy
SJP.pl
mieszkanka Suwy
SJP.pl
przymiotnik od: Suwa (stolica Fidżi)
SJP.pl
Suwin – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wyszkowskim, w gminie Somianka. Ma status sołectwa.
Prywatna wieś szlachecka "Sowino" położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie kamienieckim ziemi nurskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: suwmiarka
Wiktionary
rzecz. suwmiarka ż.
Wiktionary
przyrząd służący do mierzenia długości i szerokości przedmiotów oraz średnic i głębokości otworów, składający się z suwaka przesuwanego po prowadnicy oraz ze szczęk obejmujących przedmiot w czasie pomiaru; przymiar przesuwkowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) metrol. przyrząd do pomiaru drobnych długości;
Wiktionary
Suwmiarka – warsztatowy przyrząd pomiarowy, służący do szybkiego pomiaru wymiarów zewnętrznych i wewnętrznych elementów. Zakresy pomiarowe suwmiarek obejmują przedział od 0 do 150 mm (standardowo) lub nawet do 3000 mm.
Wikipedia
IPA: suvˈmʲjarka, AS: suvmʹi ̯arka
Wiktionary
rzecz. suwmiareczka ż.
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk mauzerka
Wiktionary
1. rodzaj wielkiego dźwigu do transportu i przeładunku;
2. rodzaj urządzenia do ćwiczeń kulturystycznych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) techn. rodzaj dźwignicy poruszającej się po torach, wyposażonej w przesuwny podnośnik;
Wiktionary
Suwnica – dźwignica pracująca w ruchu przerywanym wyposażona w mechanizm podnoszenia i opuszczania: wciągarka lub wciągnik. Przeznaczona do przemieszczania materiałów w pionie i poziomie w przestrzeni ograniczonej długością toru jazdy, wysokością podnoszenia i opuszczania oraz szerokością mostu.
Wikipedia
IPA: suvʲˈɲit͡sa, AS: suvʹńica
Wiktionary
rzecz. suwak m., suwnicowy m., suwnicowa ż., suwanie n., sunięcie n., suw mrz.
czas. suwać, sunąć, zasuwać, zasunąć
przym. suwnicowy, suwny, przesuwny
Wiktionary
→ suwnica
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) techn. odnoszący się do suwnicy
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) robotnik obsługujący suwnicę
Wiktionary
rzecz. suwnica ż., suwak m., suwadło n., suwarka ż., suwanie n., suw mrz.
czas. zasuwać, suwać ndk.
Wiktionary
tarcie suwne - opór występujący przy przesuwaniu dwóch ciał stykających się powierzchniami płaskimi
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
starożytne miasto
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. adm. miasto w południowym Iranie, w ostanie Chuzestan;
Wiktionary
Suza (pers. شوش - "Shūsh") – miasto w starożytnym Elamie, jedna z jego stolic; obecnie leży w ostanie Chuzestan w Iranie, na terenie identycznie nazwanego, liczącego około 50 000 mieszkańców, współczesnego miasta, ok. 24 km na płd.-zach. od 400-tysięcznego miasta Dezful.
Wikipedia
rzecz. Suzjana ż.
przym. suzański, suzjański
Wiktionary
instrument muzyczny z grupy aerofonów ustnikowych
SJP.pl
Suzafon – instrument dęty blaszany z grupy aerofonów ustnikowych, odmiana helikonu o bardzo dużej, szerokiej czarze głosowej skierowanej ku przodowi, znajdującej się nad głową grającego. Został skonstruowany w 1893 r. według pomysłu kapelmistrza i kompozytora Johna Philipa Sousy i stąd nazwany suzafonem (potocznie w orkiestrach dętych zwany słoneczkiem[]). Niektóre źródła za pierwszego konstruktora suzafonu podają C.G. Conna, który skonstruował swój suzafon w 1898 roku.
Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Suzą, dotyczący Suzy
Wiktionary
rzecz. Suza ż.
przym. suzjański
Wiktionary
miasto w Rosji
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto rejonowe w Rosji, położone w obwodzie włodzimierskim;
(1.2) geogr. rzeka w Rosji, w obwodzie kostromskim uchodząca do rzeki Tiobzy w dorzeczu Wołgi
Wiktionary
Suzdal (ros. "Суздаль") – miasto (od 1778) w Rosji w obwodzie włodzimierskim, 11 tysięcy mieszkańców (2008). Położone nad rzeką Kamienką, dopływie Nerli. Miasto należy do tzw. Złotego Pierścienia Rosji. W czasie II wojny światowej w Suzdalu znajdował się obóz dla jeńców polskich.
Wikipedia
przym. suzdalski
Wiktionary
→ Suzdal (miasto w Rosji)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Suzdalem, dotyczący Suzdalu
Wiktionary
rzecz. Suzdal mrz.
Wiktionary
w średniowieczu: najwyższy senior niebędący niczyim wasalem
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. w feudalizmie: najwyższy senior niebędący niczyim wasalem
Wiktionary
Suzeren ( suzerain) – w ustroju lennym był to senior, który nie był niczyim wasalem. Najczęściej suzerenem był monarcha (ale nie każdy).
Nazwa "suzeren" została utworzona przez analogię do "suweren" ( souverain, najwyższy i sovereign, suwerenny) przez dodanie przedrostka francuskiego "sus" ( nad). Od pocz. XIV w. tytuł był zwykle zastrzeżony dla monarchów.
Wikipedia
IPA: suˈzɛrɛ̃n, AS: suzerẽn
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) podległość państwa w prowadzeniu polityki wewnętrznej i zagranicznej
Wiktionary
[czytaj: sudżoł] miasto w Chinach w delcie Jangcy; Suczou
SJP.pl
Suzhou (chiń. upr. 苏州; chiń. trad. 蘇州; pinyin "Sūzhōu") – miasto o statusie prefektury we wschodnich Chinach, w prowincji Jiangsu, nad Wielkim Kanałem i Wielkim Jeziorem, w pobliżu Szanghaju. W 2010 roku liczba mieszkańców wynosiła 5 349 090. Od początku naszej ery jedno z największych miast świata, zniszczone podczas powstania tajpingów, na przełomie XX i XXI wieku ponownie najszybciej rozwijająca się metropolia globu.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) hist. geogr. starożytna kraina położona między górami Zagros, Zatoką Perską a rzekami Tygrys i Szatt al-Arab;
Wiktionary
Suzjana, Chuzistan – kraina historyczna, południowo-zachodni region Persji, położony w bezpośredniej bliskości Mezopotamii między górami Zagros, Zatoką Perską, rzeką Tygrys i Szatt al-Arab. Jest to nizina aluwialna zbudowana z osadów naniesionych przez rzeki. W starożytności była częścią Elamu, który obejmował oprócz Suzjany także wyżynę Farsu. Nazwa krainy pochodzi od miasta Suza - przez tysiąclecia głównego ośrodka Elamu.
Wikipedia
rzecz. Suza ż.
przym. suzjański
Wiktionary
(1.1) Chuzistan
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Suzjaną, dotyczący Suzjany
Wiktionary
rzecz. Suzjana ż., Suza ż.
przym. suzański
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) gwara. chłopak w zapustnym przebraniu
Wiktionary
o cechach suzowatych (rodzina waleni)
SJP.pl
Suzowate (Platanistidae) – rodzina wodnych ssaków z infrarzędu zębowców (Odontoceti) w obrębie podrzędu waleni (Cetacea). W odróżnieniu od większości delfinów żyją w wodach o niskim zasoleniu, jak rzeki i jeziora, czasami w głębi lądu.
Wikipedia
o cechach suzowatych (rodzina waleni)
SJP.pl
rodzaj waleni z rodziny suzowatych
SJP.pl
Suzu ("Platanista") – rodzaj ssaków morskich z rodziny suzowatych (Platanistidae). Wyróżnia się dwa gatunki (suzu gangesowy i suzu indusowy), niekiedy uznawane za podgatunki. Zamieszkuje duże rzeki południowej Azji, żywi się rybami i krewetkami, które wyszukuje za pomocą echolokacji, wzrok ma bardzo słaby. Matka rodzi pojedyncze młode, którym zajmuje się przez rok. Zagrożeniem dla niego jest stawianie tam i zapór dzielących rzeki, zanieczyszczenie środowiska i konkurencja z rybakami.
Wikipedia
marka pojazdów i firma
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) mot. samochód marki Suzuki
Wiktionary
Suzuki Motor Corporation (jap. スズキ株式会社 Suzuki Kabushiki-gaisha) – japoński producent samochodów, motocykli i silników, powstały w październiku 1909 w Hamamatsu.
Wikipedia
(1.1) Nie wiem, czy Teofilowi wystarczy pieniędzy na nowe suzuki?
Wiktionary
rzecz. Suzuki mzw.
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. sypać
Wiktionary
rzecz. sucica ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. hydron. rzeka w południowej Rosji, w Dagestanie, uchodzi do Morza Kaspijskiego;
Wiktionary
Sułak (ros. Сулак) – rzeka w europejskiej części Rosji, na terenie Dagestanu.
Rzeka powstaje z połączenia rzek Awarskoje Kojsu i Andijskoje Kojsu, których źródła znajdują się w Wielkim Kaukazie. W górnym biegu płynie wąwozami, w kierunku północnym. W dolnym wypływa na równinę i skręca na wschód. Za miejscowością Sułak uchodzi do Morza Kaspijskiego. Nad rzeką położone jest miasto Kiziljurt.
Wikipedia
Su
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. jezioro w Polsce w gminie Słubice
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzecz. Sułówek m., Sułków m., Sułkowo n.
Wiktionary
miasto w Polsce
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna
(1.1) geogr. nazwa miasta i gminy w Polsce;
(1.2) geogr. nazwa kilku wsi w Polsce;
Wiktionary
Sułkowice – miasto w woj. małopolskim, w powiecie myślenickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Sułkowice.
Wikipedia
IPA: suwkɔvʲit͡sɛ
Wiktionary
rzecz. sułkowiczanin m., sułkowiczanka ż.
przym. sułkowicki
Wiktionary
przymiotnik od: Sułkowice
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) dotyczący Sułkowic
Wiktionary
rzecz. Sułkowice nmos., sułkowiczanin m., sułkowiczanka ż.
Wiktionary
mieszkaniec Sułkowic (miasta w Polsce)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Sułkowic
Wiktionary
rzecz. Sułkowice nmos.
:: fż. sułkowiczanka ż.
przym. sułkowicki
Wiktionary
mieszkanka Sułkowic (miasta w Polsce)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Sułkowic
Wiktionary
rzecz. Sułkowice nmos.
:: fm. sułkowiczanin m.
przym. sułkowicki
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
Sułomino (niem. "Soldemin") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Wolin.
W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa szczecińskiego.
Wikipedia
wieś w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim
SJP.pl
Sułoszowa – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, siedziba gminy Sułoszowa, na Wyżynie Olkuskiej.
W roku 2021 Sułoszowa liczyła 3499 mieszkańców, z czego 50,4% stanowiły kobiety, a 49,6% mężczyźni.
Wikipedia
przymiotnik od: Sułoszowa
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
Sułowiec – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Sułów. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 848
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa zamojskiego.
Wieś jest sołectwem w gminie Sułów. Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z roku 2011 wieś miała 318 mieszkańców.
Wikipedia
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
tytuł władcy niektórych państw muzułmańskich; osoba nosząca ten tytuł
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) tytuł monarchy w krajach muzułmańskich;
Wiktionary
Su
Wikipedia
(1.1) Około jedenastej, głos trąby oznajmił rozpoczęcie widowiska. Sułtan i Szeherezada zajęli miejsce na dywanie, a reszta zebranych stłoczyła się w jaskini Aladyna (…) Po zakończeniu pierwszej bajki, przeszli jej aktorzy, w uroczystym pochodzie do sali głównej i podniósłszy nad głową ramiona, oddali sułtanowi głęboki salaam. Potem zostawali jako widzowie w sali, która się napełniała zwolna.
Wiktionary
rzecz. sułtanat m., sułtanka ż.
przym. sułtański
Wiktionary
1. panowanie, urząd sułtana;
2. państwo rządzone przez sułtana
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) państwo rządzone przez sułtana;
(1.2) rządy sułtana
Wiktionary
Sułtanat – wschodnia, islamska forma monarchii, w której panujący władca nosi tytuł sułtana. Dawniej odpowiednik innego wschodniego ustroju chanatu lub zachodnioeuropejskiego królestwa. Współcześnie sułtanatami są jedynie Oman i Brunei, a także indonezyjska prowincja Yogyakarta oraz kilka stanów federacji Malezji.
Wikipedia
(1.1) W drugiej połowie XI w. na terenie Azji Mniejszej powstał sułtanat konijski.
(1.2) W Egipcie sułtanat wprowadzono w 1914 r. za panowania Husajna Kāmila.
Wiktionary
IPA: suwˈtãnat, AS: suu̯tãnat
Wiktionary
rzecz. sułtan m., sułtanek m., sułtanka ż., sułtanowa ż., sułtanica ż.
przym. sułtański
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zdrobn. od sułtan (tytuł panującego w niektórych krajach muzułmańskich, zwłaszcza w Turcji; panujący noszący ten tytuł)
forma rzeczownika.
(2.1) D. lm. od: sułtanka
Wiktionary
(1.1) I sam chan, i jego krewni sułtankowie, i wszyscy znaczniejsi murzowie i beyowiesic. [bejowie][,] mieli na sobie kaftany w podarunku od padyszacha przysłane [i szli na Rzeczpospolitą nie tak już, jako chodzili zwykle po łup i jassyr, ale na wojnę świętą, na „kęsim“ i „pohybel“ Lechistanowi i chrześcijaństwu.]
(2.1) Są sułtanki i nie ma sułtanek.
Wiktionary
rzecz. sułtanat mrz.
Wiktionary
rodzaj ptaków z podrodziny dzięciołów
SJP.pl
1. jasnożółte rodzynki, produkowane głównie w Turcji;
2. dawniej: żona, nałożnica, siostra lub krewna sułtana
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) okrągła jasnożółta rodzynka bez pestek
(1.2) córka, krewna, małżonka, nałożnica, siostra, żona sułtana
(1.3) daw. rodzaj tańca
(1.4) daw. rodzaj sukni kobiecej
forma rzeczownika.
(2.1) lp. D. i B. od sułtanek
Wiktionary
(1.1) W ciągu dziewięciu miesięcy ubiegłego roku sprowadziliśmy ok. 5 tys. ton samych tylko jasnożółtych rodzynek sułtanek.
(1.1) Najpopularniejsze rodzaje rodzynek to sułtanki z Turcji i Iranu, ale można spotkać koryntki Grecji, a także złote bezpestkowe rodzynki Thompson z Chile.
(1.2) Zapoczątkowany przez Roksolanę okres rzeczywistego wpływu żon sułtanów na ich mężów nazywany jest rządem sułtanek – w czym upatruje się jedną z przyczyn upadku Imperium Osmańskiego.
Wiktionary
rzecz. sułtan mos., sułtanat mrz.
przym. sułtański
Wiktionary
(1.1) rodzynka sułtańska
Wiktionary
→ sułtan
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z sułtanem, dotyczący sułtana
przymiotnik dzierżawczy
(2.1) należący do sułtana albo rządzony przez niego
Wiktionary
rzecz. sułtan mos., sułtanat mrz., sułtanka ż.
Wiktionary
nazwa kilku wsi w Polsce
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
Sułówek – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Sułów.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.
Wieś jest sołectwem w gminie Sułów. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 97 mieszkańców.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kłopot
Wiktionary
skrót od: siwert
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
archipelag na Morzu Norweskim
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. archipelag arktyczny, prowincja Norwegii;
Wiktionary
Svalbard – prowincja norweska na Oceanie Arktycznym, obejmująca swym zasięgiem archipelag Svalbard (którego największą wyspą jest Spitsbergen, dawniej znany jako Spitsbergen Zachodni – Vestspitsbergen) wraz z kilkoma wyspami niewchodzącymi w skład archipelagu (m.in. Wyspa Niedźwiedzia – Bjørnøya) w granicach 71°–81° N i 10°–35° E, 800 km na północ od Norwegii i 1100 km od Bieguna Północnego.
Wikipedia
(1.1) Największą wyspą Svalbardu jest Spitsbergen.
Wiktionary
IPA: ˈsfalbart, AS: sfalbart
Wiktionary
skrót od: Societas Verbi Divini - Zgromadzenie Słowa Bożego, misyjne zgromadzenie zakonne
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
Super Video Graphics Array - ulepszona karta VGA, zwyczajowo o rozdzielczości 800x600; Super VGA
SJP.pl
[czytaj: es-WU]
1. skrót od: Sąd Wojewódzki;
2. skrót od: Studium Wojskowe
SJP.pl
skrótowiec w funkcji rzeczownika
(1.1) = Służba Więzienna;
(1.2) = hist. Solidarność Walcząca;
(1.3) = słownik warszawski;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.2) Uznawał to za najlepszą polisę ubezpieczeniową dla działaczy SW.
Wiktionary
IPA: ɛz‿ˈvu, AS: ez‿vu
Wiktionary
gwarowo: swatka; swaszka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. podwieczorek
Wiktionary
1. zacięcie krasomówcze, potoczystość w mówieniu
2. temperament, zapał
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. płynność, potoczystość w mówieniu lub pisaniu
Wiktionary
Swada (zapis stylizowany: Sw@da), właśc. Wiktor Szczygieł – polski producent muzyczny pochodzenia kolumbijskiego, tworzący na samplerach, syntezatorach i sekwencerach, który nagrywa muzykę z pogranicza elektroniki i folku, zaś sam określa swoją twórczość jako „Podlasie Bounce”.
Wikipedia
IPA: ˈsfada, AS: sfada
Wiktionary
swaćba; dawniej:
1. swatanie, swaty;
2. wesele;
3. drużyna weselna
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw., także. gw-pl|Łopatowszczyzna. swatanie, kojarzenie
(1.2) daw., także. gw-pl|Podhale,Zakopane,Widze,Starczuny,Kiemieliszki. drużyna weselna
Wiktionary
(1.1) Chłopak rośnie w młodziana, / Już mu chce się zalotów… / „Oj danaż moja, dana!“ / Ruszyć w swadźbę już gotów.
(1.2) (…) gdy Przedpełk oznajmić przyszedł, że nazajutrz swadźba się uroczyście odbyć miała, do której wielkie czyniono przygotowania, ani słowa nie odpowiedział.
(1.3) Swadźba jedzie szumnie, tłumnie.
Wiktionary
(1.1-3) war. swaćba
Wiktionary
dawniej:
1. szwagier;
2. rywal, współzalotnik
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) stpol. mąż siostry
(1.2) daw. ojciec zięcia lub ojciec synowej
(1.3) stpol. powinowaty, np. brat męża, brat żony, mąż siostry ojca itp.
(1.4) daw. gw-pl|Sandomierz, Kraków. mąż ciotki
Wiktionary
(1.1) Maciek jest dla mnie swakiem, a ja dla niego szurzym.
Wiktionary
IPA: sfak, AS: sfak
Wiktionary
rzecz. swojak m., swojaczka ż.
Wiktionary
(1.1) szwagier
(1.2) swojak
Wiktionary
mieszkaniec Svalbardu (archipelagu na Morzu Norweskim)
SJP.pl
mieszkanka Svalbardu (archipelagu na Morzu Norweskim)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński
(1.1) rel. w hinduizmie: honorowy tytuł duchownych obojga płci
Wiktionary
Swami – tytuł honorowy w hinduizmie.
Najczęściej nadawany niektórym mnichom na znak przynależności do zakonu. Tytuł swami najczęściej odnosi się do ascetów zrzeszonych w daśanamisampradaja.
Wikipedia
[czytaj: słonboj] gruba tkanina bawełniana; kałmuk
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze Swanetią, dotyczący Swanetii
Wiktionary
rzecz. Swanetia ż., swański mrz.
przym. swański
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) hist. geogr. kraina w północno-zachodniej Gruzji;
Wiktionary
Swanetia (gruz. სვანეთი "Swaneti") – wysokogórski region Gruzji.
Region ten dzieli się na Swanetię Dolną (gruz. Kwemo Swaneti) i Górną (gruz. Zemo Swaneti). Granicą tych subregionów jest pasmo Gór Swaneckich (do 4000 m n.p.m.). Stolicą regionu jest Mestia. Inne osady – Uszguli i Lentechi.
Wikipedia
przym. swanecki, swański
rzecz. swański mrz.
Wiktionary
[czytaj: słonz-i] miasto w Wielkiej Brytanii nad Kanałem Bristolskim
SJP.pl
Swansea (wym., Abertawe [], co znaczy „ujście Tawe”) – miasto ze statusem "city" w południowej Walii, ośrodek administracyjny hrabstwa Swansea, historycznie w hrabstwie Glamorgan (Morgannwg). W 2011 roku hrabstwo liczyło 179 485 mieszkańców (drugie pod względem wielkości miasto Walii).
Wikipedia
bóg słowiański; Świętowit
SJP.pl
[czytaj: słap]
1. dwie powiązane i jednocześnie zawierane transakcje kupna i sprzedaży;
2. spotkanie, na którym wymienia się różnymi rzeczami codziennego użytku; swap party, szafing, wymianka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) finans. umowa między dwoma podmiotami na wymianę przyszłych przepływów pieniężnych;
(1.2) idea wymieniania się niepotrzebnymi rzeczami, głównie ubraniami
Wiktionary
Swap – umowa pomiędzy dwoma podmiotami polegająca na wymianie przyszłych strumieni płatności, które kontrahenci postrzegają w momencie transakcji jako równoważne. W ramach transakcji swapowej określane są zasady oraz terminy rozliczenia wspomnianych płatności.
Wikipedia
(1.2) Dziś można zaryzykować tezę, że swapy odbyły się chyba w każdym większym polskim mieście. (z Internetu)
(1.2) Znajoma Agi zaprosiła nas na domowy swap, czyli bezgotówkową wymianę ciuchów. (z Internetu)
Wiktionary
rzecz. swapowicz m., swapowiczka ż.
przym. swapowy
Wiktionary
(1.1) transakcja swapowa
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ekon. opcja na wejście w swap;
Wiktionary
IPA: ˈsfapt͡sʲja, AS: sfapcʹi ̯a
Wiktionary
[czytaj: słapowicz] osoba wymieniająca różne rzeczy codziennego użytku w ramach swap party
SJP.pl
[czytaj: słapowiczka] kobieta wymieniająca różne rzeczy codziennego użytku w ramach swap party
SJP.pl
[czytaj: słaping] wymiana różnych rzeczy codziennego użytku w ramach swap party
SJP.pl
dawniej:
1. spór, kłótnia, zatarg; swara;
2. hałas, wrzawa, tumult
SJP.pl
dawniej: spór, kłótnia, zatarg; swar
SJP.pl
stopień wyższy od przysłówka: swarliwie
SJP.pl
kłótliwość, konfliktowość
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest swarliwe; cecha tych, którzy są swarliwi
Wiktionary
rzecz. swary nmos.
przym. swarliwy
przysł. swarliwie
Wiktionary
stopień wyższy od przymiotnika: swarliwy
SJP.pl
skłonny do kłótni, swarów
SJP.pl
bóstwo słowiańskie, bóg słońca, nieba, ognia oraz kowalstwa; Swaróg
SJP.pl
marka biżuterii i firma
SJP.pl
D.
Wikipedia
bóg Słowian, opiekun ognia oraz słońca
SJP.pl
Swarożyc (łac. Zuarasiz, Zuarasici; st.rus. Сварожиць; ros. Сварожиц []), Swarożycz (st.rus. Сварожичь, ros. Сварожич []) – słowiański bóg ognia, syn Swaroga. Jeden z niewielu bogów, których kult zaświadczony został na obszarze całej Słowiańszczyzny. Najprawdopodobniej jest tożsamy z Radogostem, rzadziej utożsamiany także z Dadźbogiem.
Wikipedia
kłótnie, sprzeczki, spory
SJP.pl
Swaryszów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Sędziszów. Ma status sołectwa.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.
17 sierpnia 1944 niemieccy żandarmi z Kielc z oddziałami ukraińskich nacjonalistów spacyfikowali wieś. 35 osób zamordowali w pobliskim lesie. Zatrzymano około 20 mężczyzn i wywieziono w okolice Pińczowa w celu budowania umocnień.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) stpol. kłótnia, spór, sprzeczka
Wiktionary
rzecz. swary nmos.
czas. ndk. swarzyć
Wiktionary
wieś w Polsce
SJP.pl
Sw
Wikipedia
Swarzynice – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, w gminie Trzebiechów.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.
Wikipedia
kłócić się
SJP.pl
mebel ze Swarzędza
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geogr. miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim;
Wiktionary
}|-
Swarzędz ( Schwersenz) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie poznańskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Swarzędz. Położone nad Jeziorem Swarzędzkim, ok. 13 km od centrum Poznania. Jest siedzibą największej i najgęściej zaludnionej gminy wchodzącej w skład aglomeracji poznańskiej.
Wikipedia
(1.1) W lipcu minionego roku byliśmy z ciocią Melitą w Muzeum Pszczelarstwa w Swarzędzu.
Wiktionary
IPA: ˈsfaʒɛ̃nt͡s, AS: sfažẽnc
Wiktionary
rzecz. swarzędzanin mos., swarzędzanka ż.
przym. swarzędzki
Wiktionary
mieszkaniec Swarzędza
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Swarzędza
Wiktionary
IPA: ˌsfaʒɛ̃nˈd͡zãɲĩn, AS: sfažẽnʒãńĩn
Wiktionary
rzecz. Swarzędz mrz.
:: fż. swarzędzanka ż.
przym. swarzędzki
Wiktionary
mieszkanka Swarzędza
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Swarzędza
Wiktionary
IPA: ˌsfaʒɛ̃nˈd͡zãnka, AS: sfažẽnʒãnka
Wiktionary
rzecz. Swarzędz mrz.
:: fm. swarzędzanin mos.
przym. swarzędzki
Wiktionary
dotyczący Swarzędza
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący Swarzędza
Wiktionary
(1.1) Impreza, którą organizuje Ośrodek Kultury w Swarzędzu, rozpocznie się na swarzędzkim rynku o godzinie 16.
Wiktionary
IPA: sfaˈʒɛ̃nt͡sʲci, AS: sfažẽncʹḱi
Wiktionary
rzecz. Swarzędz mrz., swarzędzanin mos., swarzędzanka ż.
Wiktionary
bóstwo słowiańskie, bóg słońca, nieba, ognia oraz kowalstwa; Swarog
SJP.pl
Swaróg – słowiański bóg ognia i kowalstwa, czasami, na podstawie odrzucanej współcześnie etymologii, interpretowany jako bóg nieba. Wymieniony jest tylko w jednym źródle, "Powieści dorocznej", która jest problematyczna w interpretacji. Przedstawiany jest tam jako słowiański odpowiednik greckiego boga Hefajstosa. Znaczenie jego imienia związane jest z ogniem. Ojciec Dadźboga i Swarożyca.
Wikipedia
fikcyjne mowy wkładane w usta sławnych postaci, układane w ramach ćwiczeń retorycznych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) mot. pejor. pogardliwe określenie samochodu tesla
Wiktionary
1. znak w kształcie krzyża o równych ramionach załamanych w jedną stronę pod kątem prostym; świąszczyca;
2. godło hitlerowskiej organizacji politycznej, mające postać krzyża o ramionach załamanych pod kątem prostym w prawo; hakenkreuz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kult. wielokulturowy symbol szczęścia zwykle w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach;
(1.2) hist. polit. niemiecki emblemat narodowosocjalistyczny i neonazistowski w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach
Wiktionary
Swastyka (dewanagari स्वस्तिक, transliteracja "svastika", transkrypcja "swastika", 卐 lub 卍) – znak zazwyczaj w kształcie równoramiennego krzyża, o ramionach zagiętych pod kątem prostym. Nazwa "svastika" pochodzi z sanskrytu i oznacza „przynoszący szczęście” ("svasti" „powodzenie, pomyślność”, od "su" „dobry” i "asti" „jest”, "-ka" sufiks rzeczownikowy).
Wikipedia
IPA: sfasˈtɨka, AS: sfastyka
Wiktionary
przym. swastykowy
Wiktionary
(1.1) swarga, swarzyca, świąszczyca, swarożyca, symbol. 卍
(1.2) hakenkreuz, symbol. 卐
Wiktionary
gwarowo: swatka; swacha
SJP.pl
1. ten, który swata;
2. dawniej: osoba kojarząca małżeństwa;
3. regionalnie: ojciec zięcia lub synowej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) etn. osoba, która swata dwie osoby, pośredniczy w zawieraniu związku małżeńskiego
(1.2) ojciec zięcia lub synowej
Wiktionary
należy dopracować:
"przedstawiono sytuację tylko z perspektywy – ". Pomóż poprawić.
Wikipedia
(1.1) Ich swatem był wspólny znajomy.
(1.2) Umówiłem się ze swatem, żeby obgadać szczegóły chrzcin naszego wnuka.
Wiktionary
IPA: sfat, AS: sfat
Wiktionary
rzecz. swaty, swatanie
:: fż. swachna, swacha, swatka
czas. swatać
Wiktionary
(1.1) reg. śl. namównik, reg. śl. namownik
(1.2) stpol. współteść, stpol. współteściowa
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|swatać.
Wiktionary
(1.1) Dość mam tego ciągłego swatania, jestem singlem i dobrze mi z tym.
Wiktionary
IPA: sfaˈtãɲɛ, AS: sfatãńe
Wiktionary
rzecz. swat mos., swatka ż., swaty nmos., zeswatanie n., wyswatanie n.
czas. swatać ndk., zeswatać dk., wyswatać dk.
Wiktionary
radzić komuś małżeństwo z kimś, pośredniczyć w zawieraniu małżeństwa, polecać kogoś jako kandydata na męża lub kandydatkę na żonę
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. zeswatać)
(1.1) pośredniczyć w zaaranżowaniu małżeństwa; namawiać kogoś do poślubienia konkretnej osoby
Wiktionary
(1.1) Babcia swatała swoją wnuczkę z doktorem.
Wiktionary
rzecz. swadźba ż., swat mos., swatanie n., swatka ż.
czas. zeswatać dk.
Wiktionary
[czytaj: słocz] próbka kosmetyku nakładana na skórę w celach testowych; słocz
SJP.pl
Swatch AG – szwajcarski koncern zrzeszający producentów zegarków. Powstał w 1983 roku w wyniku przekształcenia firm ASUAG i SSIH. Twórcą marki Swatch był zmarły w czerwcu 2010 Nicolas G. Hayek.
Do koncernu należą następujące marki: Harry Winston, Breguet, Blancpain, Glashütte Original, Jaquet Droz, Léon Hatot, Omega, Longines, Rado, Union Glashütte, Tissot, ck watch & jewelry – Calvin Klein, Balmain, Certina, Mido, Hamilton, Swatch, Flik Flak, Endura.
Wikipedia
1. kobieta, która swata kogoś z kimś;
2. regionalnie: matka zięcia lub synowej
SJP.pl
1. kobieta, która swata kogoś z kimś;
2. regionalnie: matka zięcia lub synowej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) etn. forma żeńska od: swat
(1.2) matka zięcia lub synowej
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Z Marii jest niezła swatka, skojarzyła już trzy małżeństwa.
(1.2) To ciasto upiekłam według przepisu mojej swatki.
Wiktionary
IPA: ˈsfatka, AS: sfatka
Wiktionary
rzecz. swadźba ż., swat, swachna, swacha, swatanie, swaty
czas. swatać
Wiktionary
regionalnie: matka zięcia lub synowej
SJP.pl
1. ten, który swata;
2. dawniej: osoba kojarząca małżeństwa;
3. regionalnie: ojciec zięcia lub synowej
SJP.pl
[czytaj: słoting] fałszywe powiadomienie policji o rzekomo mającym miejsce przestępstwie
SJP.pl
Sw
Wikipedia
1. ten, który swata;
2. dawniej: osoba kojarząca małżeństwa;
3. regionalnie: ojciec zięcia lub synowej
SJP.pl
Swaty – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie ryckim, w gminie Ryki.
Wieś jest sołectwem w gminie Ryki. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 1044 mieszkańców.
Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Najświętszego Zbawiciela w Rykach.
Wikipedia
1. beztroska zabawa, figle, psoty; wygłupy, dokazywanie;
2. ignorowanie władz lub przepisów prawa, brak karności; samowola, samowolka;
3. przestarzale: wesoły, psotny charakter, chęć do żartów;
4. dawniej: rozpusta
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. lekkomyślna zabawa
(1.2) przest. działanie samowolne, unikanie posłuszeństwa
Wiktionary
czas. swawolić ndk.
przym. swawolny
Wiktionary
(1.1) dokazywanie, figle, harce, psoty
(1.2) nieposłuszeństwo, samowola
Wiktionary
bawić się beztrosko, radośnie; psocić, figlować, wygłupiać się
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany
(1.1) książk. bawić się wesoło, niekiedy łamiąc jakieś normy
(1.2) przest. nadużywać swobody, zachowywać się samowolnie
Wiktionary
rzecz. swawola ż.
przym. swawolny
Wiktionary
(1.1) wygłupiać się, psocić, dokazywać
Wiktionary
kobieta lubiąca beztroską zabawę, robiąca innym dowcipy i posty; psotnica, figlarka, żartownisia
SJP.pl
stopień wyższy od przysłówka: swawolnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: swawolny
SJP.pl
osoba lubiąca beztroską zabawę, robiąca innym dowcipy i posty; psotnik, figlarz, żartowniś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) daw. ktoś, kto lubi się bawić i robić żarty
(1.2) daw. awanturnik, warchoł, rozpustnik
Wiktionary
(1.1) [Szajka przypomina Chłopców z placu broni Molnara.] Wybrana grupa swawolników nadaje ton klasie, płata mocne figle „belfrom“, [ma swoją tajemniczą skrytkę, w której odbywa narady, swego zdolnego, wesołego herszta i umie odpowiednio użytkować talenty członków.]
(1.1) przen..
(1.2) [Chwała Bogu!… niech-no już jegomość nie umiera… rychło ich tu patrzeć…] my do Zamościa uciekli… i tam ksiądz oddał pannę pani Witowskiej… dla przystojności… że to w wojsku swawolnicy bywają…
(1.2) Jerlicz mówi, że swawolnicy miejscowi wzniecili pożar dla łupieztwa sic..
(1.2) [Za ich przyzwoleniem] będzie król mocen takowych swawolników za nieprzyjaciół ojczyzny, [wywołańców (bannitów) i bezecnych (infames)] ogłosić, [i zaraz bez dołożenia się sejmowego wszelkie środki ku ich ukaraniu, zniesieniu i wygubieniu przedsiębrać.]
Wiktionary
rzecz.
:: fż. swawolnica ż.
Wiktionary
(1.1) przest. urwis
Wiktionary
dawniej: swawola
SJP.pl
1. skłonny do robienia żartów, do zabawy; psotny, figlarny;
2. będący przejawem czyjejś swawoli, np. swawolny uśmiech;
3. dawniej: nadużywający swobody; samowolny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) skłonny do robienia żartów, do zabawy
(1.2) przest. nadużywający swobody, samowolny
Wiktionary
(1.2) "Ludzie swawolni", jak ich określa dziejopis, chadzali i na Tatarów, i na Turków pod magnacką komendą, z Potockimi, Zbarskimi, Koreckimi.
Wiktionary
IPA: sfaˈvɔlnɨ, AS: sfavolny
Wiktionary
rzecz. swawola ż.
przysł. swawolnie
czas. swawolić
Wiktionary
(1.1) figlarny, pot. paradny, rozrywkowy, psotny
(1.2) czupurny, narowisty, pot. narwany, nieokiełznany, nieposkromiony, niesforny, nieuładzony, żart. rogaty, rozpasany, rozpuszczony, rozwichrzony, samowolny, szelmowski, wyłamujący się, wymykający się, fikuśny, niesforny, żart. nieuczesany, rozbrykany
Wiktionary
[czytaj: słejz-i] nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
swadźba; dawniej:
1. swatanie, swaty;
2. wesele;
3. drużyna weselna
SJP.pl
Sw
Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze Swanami, dotyczący Swanów
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) jęz. język swański;
Wiktionary
rzecz. Swanowie lm m., Swanetia ż.
przym. swanecki
Wiktionary
[czytaj: słetszert] bluza sportowa
SJP.pl
członek sekty religijnej, do której powstania przyczynił się Emanuel Swedenborg
SJP.pl
system teologiczny Emanuela Swedenborga, oparty na reinterpretacji Biblii w duchu mistycyzmu i neoplatonizmu
SJP.pl
[czytaj: słit] odmiana swinga charakteryzująca się sentymentalizmem i łagodnym brzmieniem, popularna w latach 40. i 50. XX wieku
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) muz. odmiana muzyki rozrywkowej popularna na przełomie lat 40. i 50. XX wieku
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: swʲit, AS: su̯ʹit
Wiktionary
[czytaj: słitaśny] potocznie: bardzo słodki, śliczniutki; słitaśny
SJP.pl
[czytaj: słitka] potocznie: selfie, na którym osoba przybiera słodki wyraz twarzy; sweet focia, słit focia, słitka
SJP.pl
roślina z rodziny goryczkowatych, występująca w 29 gatunkach; niebielistka
SJP.pl
ubranie wykonane z dzianiny, okrywające tułów i ręce
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) odzież. grube okrycie wierzchnie z dzianiny okrywające tułów i ręce
Wiktionary
Sweter – rodzaj odzieży przeznaczonej do okrycia górnej części ciała, wykonanej techniką dziewiarską (ręcznie lub maszynowo).
Wikipedia
(1.1) Jacek założył sweter, bo zrobiło się chłodno.
Wiktionary
IPA: ˈsfɛtɛr, AS: sfeter
Wiktionary
rzecz.
:: zdrobn. sweterek m.
:: zgrub. swetrzysko n.
przym. swetrowy
Wiktionary
(1.1) reg. śl. cwiter
Wiktionary
zdrobnienie od: sweter
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od: sweter
(1.2) mały sweter – dla dziecka lub zabawki
Wiktionary
(1.1) Babcia wieczorami działa nam sweterki.
Wiktionary
IPA: sfɛˈtɛrɛk, AS: sfeterek
Wiktionary
zob. sweter.
Wiktionary
Swetoniusz, właśc. Gajusz Swetoniusz Trankwillus, Gaius Suetonius Tranquillus (ur. ok. 69 n.e., zm. 130) – rzymski pisarz, pisał po łacinie i po grecku.
Pochodził ze stanu ekwickiego. Jego ojciec, Swetoniusz Laetus, był trybunem wojskowym przy XIII Legionie, gdzie walczył pod Bedriakum w oddziałach Otona, o czym Swetoniusz informuje w żywocie Otona.
Wikipedia
potocznie: osoba chodząca w swetrze
SJP.pl
maszyna dziewiarska do robienia swetrów
SJP.pl
obce imię męskie
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
dawniej: Jekaterynburg (miasto w Rosji)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. hist. Jekaterynburg (nazwa oficjalna w latach 1924-1991);
Wiktionary
przym. swierdłowski
Wiktionary
przymiotnik od: Swierdłowsk
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany ze Swierdłowskiem, dotyczący Swierdłowska (obecnie Jekaterynburg)
Wiktionary
rzecz. Swierdłowsk m.
Wiktionary
obce imię żeńskie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) imię|polski|ż.
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
[czytaj: słift] nazwisko, m.in. Jonathan Swift (1667-1745) - pisarz angielski
SJP.pl
skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) właśc. kod SWIFT, międzynarodowy kod identyfikujący bank
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Aby przelać pieniądze za granicę potrzebujesz SWIFT oraz IBAN.
Wiktionary
(1.1) BIC
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. rzeka w europejskiej części Rosji, prawy dopływ Wołgi;
Wiktionary
Swijaga (ros. "Свияга", tat. "Зөя", "Zöyä", czuw. "Сĕве") – rzeka o długości 375 km w europejskiej części Rosji, prawy dopływ Wołgi.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
Swinarski (forma żeńska: Swinarska; liczba mnoga: Swinarsky) – polskie nazwisko i wariant pisowni nazwiska Świniarski, utworzone sufiksem -ski od nazwy miejscowej "Świniary", dawniej też "Świnary".
Wikipedia
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
[czytaj: słing]
1. utwór muzyczny w stylu swing;
2. taniec jazzowy tańczony przy muzyce swing;
3. w boksie: cios sierpowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) muz. kierunek muzyki jazzowej popularny na przełomie lat 30. i 40. XX wieku;
(1.2) muz. synkopowany rytm wykorzystywany w jazzie;
(1.3) muz. utwór muzyczny w rytmie swinga (1.2)
(1.4) choreogr. styl tańca towarzyskiego tańczony do muzyki jazzowej;
(1.5) środ. sport. cios sierpowy w boksie
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: swʲĩŋk, AS: su̯ʹĩŋk
Wiktionary
rzecz. swingowanie n., swingers mos.
czas. swingować
przym. swingowy
przysł. swingowo
Wiktionary
[czytaj: słinger]
1. osoba praktykująca seks orgiastyczny lub wymieniająca się partnerem seksualnym z osobą z innej pary; swingers;
2. muzyk wykonujący swing
SJP.pl
[czytaj: słingers] osoba praktykująca seks orgiastyczny lub wymieniająca się partnerem seksualnym z osobą z innej pary; swinger
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) seks. osoba uprawiająca grupową aktywność seksualną lub wymieniająca się partnerem z osobą z innej pary
Wiktionary
Swingers – film amerykański z gatunku komediodramat, pierwszy raz wyświetlony w 1996 roku.
Wikipedia
(1.1) Swingersi odwiedzają najczęściej małe, przytulne mieszkania, rzadziej kluby.
Wiktionary
rzecz. swinging m., swing m., swingowanie n.
czas. swingować ndk.
przym. swingerski, swingowy
Wiktionary
[czytaj: słingersklab] klub, w którym praktykuje się seks orgiastyczny lub wymienia się partnerem seksualnym z osobą z innej pary; swingers club, swingers klub, swingersklub
SJP.pl
[czytaj: słingerski] związany z osobą praktykującą seks orgiastyczny lub wymieniającą się partnerem seksualnym z osobą z innej pary
SJP.pl
[czytaj: słingersklub] klub, w którym praktykuje się seks orgiastyczny lub wymienia się partnerem seksualnym z osobą z innej pary; swingers club, swingersclub, swingers klub
SJP.pl
[czytaj: słinging] wymienianie się partnerem seksualnym z osobą z innej pary; swing
SJP.pl
Sw
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|swingować.
Wiktionary
czas. swingować ndk.
rzecz. swing mrz., swingers mos.
Wiktionary
[czytaj: słingować]
1. wykonywać utwór muzyczny w rytmie swinga;
2. tańczyć swinga
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany
(1.1) muz. grać swinga
(1.2) tańczyć swinga
Wiktionary
rzecz. swing mrz., swingowanie n., swingers mos.
przym. swingowy
Wiktionary
związany z praktykowaniem seksu orgiastycznego lub wymienianiem się partnerem seksualnym z osobą z innej pary
SJP.pl
[czytaj: słingować]
1. wykonywać utwór muzyczny w rytmie swinga;
2. tańczyć swinga
SJP.pl
dawniej, dziś gwarowo: spichrz, lamus, magazyn; świren, świreń, świron
SJP.pl
[czytaj: słis-er] byłe szwajcarskie narodowe linie lotnicze
SJP.pl
Swissair ("Swiss Air Transport Co. Ltd., Schweizerische Luftverkehr A.G.") – byłe szwajcarskie narodowe linie lotnicze założone 26 marca 1931 w Zurychu i działające w latach 1931–2002.
Flota realizowała połączenia krajowe, europejskie, afrykańskie, azjatyckie oraz połączenia do obu Ameryk.
Wikipedia
[czytaj: słicz] urządzenie łączące segmenty sieci komputerowej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy
(1.1) inform. urządzenie łączące komputery oraz inny sprzęt w sieć komputerową;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Instalowanie switcha nie wymaga instalacji dodatkowego oprogramowania.
Wiktionary
przym. switchowy
Wiktionary
(1.1) przełącznik, przełącznik sieciowy, komutator
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
[czytaj: es-wu-O] skrót od: słownik wyrazów obcych
SJP.pl
Swobnica (do 1945 niem. "Wildenbruch") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Banie.
Wikipedia
1. wolność, niezależność;
2. prostota, niewymuszoność
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) poczucie braku skrępowania, postępowanie bez przymusu, zgodnie z własną wolą
(1.2) naturalna łatwość zachowywania się lub robienia czegoś
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Ta relacja opiera się na wartościach, takich jak poszanowanie swobody, równości i praw człowieka.
(1.2) Siedzę nad wodą, patrzę w dal i ze swobodą wróżę z fal.
Wiktionary
IPA: sfɔˈbɔda, AS: sfoboda
Wiktionary
rzecz. oswobodzenie n., swobody, swobodność ż.
czas. wyswobadzać ndk., wyswobodzić dk., wyswobadzać się ndk., wyswobodzić się dk.
przym. swobodny
przysł. swobodnie
Wiktionary
(1.1) wolność
(1.2) niewymuszoność, luz
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób nieograniczony, nieskrępowany
Wiktionary
(1.1) Dolar hongkoński pozostanie w obiegu i będzie nadal swobodnie wymienialny.
(1.1) Ta koszula jest trochę za ciasna, nie mogę swobodnie ruszać rękami.
Wiktionary
IPA: sfɔˈbɔdʲɲɛ, AS: sfobodʹńe
Wiktionary
rzecz. swobodność ż., oswobodzenie n., swoboda
przym. swobodny
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: swobodnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: swobodny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. panna, niezamężna
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest swobodne; cecha tych, którzy są swobodni
Wiktionary
rzecz. swoboda ż.
przym. swobodny
przysł. swobodnie
Wiktionary
nieskrępowany, mający swobodę
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) niepodlegający przymusowi ani ograniczeniom
(1.2) zachowujący się w sposób naturalny; także. cechujący zachowanie takiej osoby
(1.3) mający niezajęty czas w danej chwili
(1.4) o czasie nieprzeznaczony na wykonanie pracy, obowiązków
(1.5) nieskrępowany zakazami moralnymi
(1.6) o procesach, czynnościach, zjawiskach niczym nieograniczony
(1.7) odbiegający od oryginału lub od rzeczywistości
(1.8) o stroju niekrępujący ruchów
(1.9) niczym nieograniczony w przestrzeni
(1.10) fiz. chem. o elektronie znajdujący się poza atomem lub tylko luźno z nim związany
Wiktionary
Swobodny ( Свободный) – miasto w Rosji, w obwodzie amurskim, nad Zeją. W 2021 roku liczba mieszkańców wynosiła około 52 tys. osób.
Niedaleko miasta znajduje się jeden z rosyjskich kosmodromów.
Wikipedia
(1.6) Obecnie telefony komórkowe pozwalają na swobodny dostęp do Internetu z dowolnego miejsca.
Wiktionary
IPA: sfɔˈbɔdnɨ, AS: sfobodny
Wiktionary
rzecz. swoboda ż., oswobodzenie n., swobodność ż.
czas. oswobadzać ndk., oswobodzić dk.
przysł. swobodnie
Wiktionary
(1.1) wolny, nieskrępowany
(1.2) bezpośredni, naturalny, nieskrępowany, niewymuszony, szczery, normalny, prostolinijny, prosty, otwarty, spontaniczny, zwyczajny, zwykły
(1.3) wolny
(1.4) wolny
(1.5) rozwiązły, frywolny, swawolny, bezpruderyjny, bezceremonialny, nonszalancki, libertyński
(1.6) wolny, nieograniczony
(1.7) dowolny, luźny
(1.8) luźny
(1.9) nieograniczony
(1.10) wolny
Wiktionary
1. wolność, niezależność;
2. prostota, niewymuszoność
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, liczba mnoga
(1.1) książk. uprawnienia, przywileje, prawa
Wiktionary
(1.1) Cały naród protestuje przeciw ograniczeniu swobód obywatelskich.
Wiktionary
rzecz. swoboda ż.
Wiktionary
szczególny i niepowtarzalny charakter czegoś; specyfika, specyficzność
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zespół cech wyróżniających
Wiktionary
(1.1) Powszechnie wiadomo, że na swoistość jego twórczości wpłynęły lata emigracyjne.
Wiktionary
rzecz. swojak mos., swojaczka ż., swojskość ż., swoje n.
przym. swojski, swoisty, swoje
zaim. swój
Wiktionary
(1.1) specyficzność, specyfika
Wiktionary
właściwy komuś lub czemuś; charakterystyczny, specyficzny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) charakterystyczny, specyficzny, nietypowy, właściwy dla siebie samego
Wiktionary
IPA: sfɔˈjistɨ, AS: sfoi ̯isty
Wiktionary
rzecz. swoje n., swoistość ż.
przym. swoje, swojski
zaim. swój
przysł. swoiście
Wiktionary
(1.1) charakterystyczny, książk. egzemplaryczny, obdarzony charakterem, reprezentatywny, specyficzny, znamienny, indywidualny, odrębny, osobliwy, specjalny, specyficzny, szczególny, wyjątkowy, nietypowy
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: swoiście
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zdrobn. od swojak
Wiktionary
rzecz. swojak m.
Wiktionary
→ swojak
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta tej samej narodowości, pochodząca z tej samej niejscowości lub najbliższej okolicy
Wiktionary
IPA: sfɔˈjat͡ʃka, AS: sfoi ̯ačka
Wiktionary
rzecz. swoistość ż., swojak m., swojskość ż., swak mos.
przym. swojski
przysł. swojsko
zaim. swój
Wiktionary
osoba pochodząca z tej samej okolicy; osoba tej samej narodowości; rodak; krajan
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) ktoś tej samej narodowości, pochodzący z tej samej miejscowości lub najbliższej okolicy; swój człowiek
(1.2) krewny lub powinowaty
(1.3) daw. ojciec zięcia lub ojciec synowej
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) sport. pot. gol samobójczy
Wiktionary
(1.1) Chłopaki zaciągnęli go do kina, potem Pawełek zdobył bilety na recital Ewy Demarczyk, a potem był mecz hokejowy Polska – NRD, na który poszli całą gromadą i na przemian to wrzeszczeli, to dęli w trąbki, dopingując swojaków.
Wiktionary
IPA: ˈsfɔjak, AS: sfoi ̯ak
Wiktionary
rzecz. swojaczka ż., swojskość ż., swoje n., swak m.
:: zdrobn. swojaczek m.
przym. swojski, swoje
przysł. swojsko
zaim. swój
Wiktionary
(1.1) ziomek
(1.3) swak
Wiktionary
(w użyciu rzeczownikowym)
1. własność lub należność
2. własne poglądy, racje
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) pot. to, co jest czyjąś własnością albo komuś należy się
(1.2) pot. czyjeś własne zdanie, własna racja
forma przymiotnika.
(2.1) lp. M., B. i W., n. oraz lm. M., B. i W., nmos. od: swój
Wiktionary
(1.1) Bo macie swoje za uszami i musicie to naprawić. To samo tyczy się moich zawodników, jeśli chcemy utorować sobie tę drogę.
(1.2) Nie mydl mi oczu, ja tam swoje wiem.
Wiktionary
IPA: ˈsfɔjɛ, AS: sfoi ̯e
Wiktionary
rzecz. swojskość ż., swoistość ż., swojak m., oswajanie n., przyswajanie n.
czas. oswajać, oswoić, przyswajać, przyswoić
przym. swój, swojski, swoisty
przysł. swojsko, swoiście
zaim. swój
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzadko: dobrze, pewnie, zdrowo, nieobco (zwykle z przeczeniem)
SJP.pl
1. typowy dla czyjegoś środowiska, kraju, np. swojski obyczaj;
2. przypominający takiego, którego się dobrze zna, np. swojski widok;
3. własnoręcznie zrobiony, np. swojski chleb;
4. oswojony, hodowany, domowy, np. swojska kaczka
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) charakterystyczny dla jakiegoś środowiska lub kraju, a dzięki temu dobrze znany
(1.2) przypominający takiego, który się dobrze na czymś zna
(1.3) hodowany, domowy, oswojony, niedziki
przymiotnik relacyjny
(2.1) będący domowego wyrobu, domowej produkcji
Wiktionary
rzecz. swojszczyzna ż., swojskość ż., swojak mos., swojaczka ż., swoistość ż., swoje n.
przym. swoisty, swoje
przysł. swojsko
zaim. swoja, swój
Wiktionary
przysłówek
(1.1) na sposób swojski, po swojsku
Wiktionary
(1.1) Za oknami pociągu zamajaczyły swojsko wyglądające dachy chałup.
Wiktionary
rzecz. swoje n., swojak mos., swojaczka ż., swojskość ż., swojszczyzna ż.
przym. swojski
Wiktionary
→ swojski
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest swojskie; cecha tych, którzy są swojscy
Wiktionary
przym. swojski
przysł. swojsko
rzecz. swojszczyzna ż., swoistość ż., swojaczka ż., swojak mos., swoje n.
zaim. swój
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wszystko co rodzime, uważane za swojskie
Wiktionary
rzecz. swojskość ż.
przym. swojski
przysł. swojsko
Wiktionary
Swojęcin – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Lutocin. Ma status sołectwa.
Przez wieś płynie struga Swojęcianka, która w Bieżuniu zasila wody Działdówki, która od tego miejsca nosi nazwę Wkra
Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Floriana w Poniatowie.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. stryj
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna
(1.1) geogr. wieś w województwie pomorskim, położona na Kaszubach, w gminie Chojnice;
Wiktionary
Swornegacie (kaszub. "Swòrë" lub "Swòrnégace", niem. "Schwornigatz") – wieś położona w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Chojnice.
Sołectwo "Swornegacie" składa się z następujących miejscowości: Swornegacie, Chociński Młyn, Drzewicz, Kamionka, Kokoszka, Owink, Płęsno, Sepiot, Śluza, Wączos, Zbrzyca, Małe Zanie i Wielkie Zanie (do 2025 częścią sołectwa były też Małe Swornegacie). W końcu 2024 sołectwo liczyło 1149 mieszkańców.
Wikipedia
(1.1) W 1330 r. w Swornegaciach powstało wójtostwo krzyżackie.
Wiktionary
rzecz. swornegacianin mos., swornegacianka ż.
przym. swornegaciański
Wiktionary
(1.1) war. daw. Swornigacie
Wiktionary
Sw
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
kołek walcowy do łączenia przedmiotów w sposób umożliwiający ich wzajemne obracanie się; bolec
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) techn. walcowaty, wytrzymały element konstrukcji łączący inne elementy w sposób umożliwiający im obracanie się wokół niego;
(1.2) książk. przen. element, który zapewnia spójne funkcjonowanie czegoś
Wiktionary
Sw
Wikipedia
(1.2) Kaczyński zaczął mówić. "Protestuję przeciwko wielkiemu oszustwu i przeciwko człowiekowi, który zapowiadał, że zmieni Polskę". Miał na myśli sworzeń postkomunistycznego układu - prezydenta Rzeczypospolitej, Lecha Wałęsę.
Wiktionary
przym. sworzniowy
Wiktionary
(1.1) bolec, czop, kołek, trzpień
Wiktionary
zakończenie bieguna, na którym obraca się skrzydło drzwi w stodole
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
część Krakowa
SJP.pl
Swoszowice, Osiedle Uzdrowisko Swoszowice – część miasta Krakowa oraz jednostka pomocnicza niższego rzędu wchodząca w skład Dzielnicy X Swoszowice. Obecnie jest jedynym w mieście prawnie wydzielonym osiedlem (nie powoduje to jednak żadnych skutków prawnych oraz nie funkcjonuje w świadomości mieszkańców).
Wikipedia
przymiotnik od: Swoszowice
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze Swoszowicami, dotyczący Swoszowic
Wiktionary
rzecz. Swoszowice nmos.
Wiktionary
[czytaj: słot] rodzaj analizy planowanego przedsięwzięcia w podziale na cztery główne obszary: mocne strony, słabe strony, szanse i zagrożenia
SJP.pl
1. hultaj, łobuz;
2. szumowiny, hołota, motłoch
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) posp. pogard. ktoś podły, zasługujący na pogardę
(1.2) białystok. łobuz, drań
Wiktionary
(1.3) Uskarżał się na mgłę wokół Orly, która zmusiła go do podróżowania w towarzystwie różnego tałatajstwa i zuchwałej swołoczy.
Wiktionary
(1.1) bydlę, gad, gnida, łajdak, łachudra, łotr, kanalia, menda, padalec, plugawiec, skurczybyk, sobaka, szubrawiec, szuja
(1.3) bydło, hołota, hultajstwo, menelstwo, tałatajstwo / tałałajstwo, tłuszcza
Wiktionary
Swołowo (kaszb. "Zołowò", Schwolow) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Redzikowo. Ma status sołectwa.
Wikipedia
zaimek dzierżawczy oznaczający inaczej: własny, należący do kogoś, użytkowany przez kogoś; osobisty, właściwy komuś; * formy skrócone (swa, swemu itp.) używane głównie w stylu książkowym (w pozycji nieakcentowanej)
SJP.pl
zaimek dzierżawczy
(1.1) należący do wykonawcy czynności
(1.2) pot. także. w użyciu rzeczownikowym: należący do tej samej grupy
(1.3) pot., w użyciu przymiotnikowym, zwykle w m.: mający dobre cechy
Wiktionary
(1.1) Czerwony Kapturek codziennie odwiedzała swoją babcię.
(1.2) Wpuśćcie go, ja go znam, on jest swój.
(1.3) Jerzy znów stawia piwo, to jest swój chłop!
Wiktionary
IPA: sfuj, AS: sfui ̯
Wiktionary
rzecz. swojak m., swojaczka ż., swojskość ż., swoistość ż., swoje n.
przym. swojski, swoisty, swoje
zaim. swoja
Wiktionary
(1.1) własny
(1.2) swojak
(1.3) równy, fajny
Wiktionary
zapach spalenizny; niemiła woń
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zapach spalenizny
(1.2) niemiła woń
Wiktionary
(1.2) Gdy ściągnął hełm, poczuł swąd tak silny, że mniej wytrzymały Trandoshanin by się rozkasłał.
Wiktionary
rzecz. swędzenie n.
czas. swędzieć ndk., swędzić ndk.
przym. swądliwy
Wiktionary
(1.1) czad, przypalenizna, spalenizna
(1.2) odór, fetor, zaduch; pot. smród
Wiktionary
swędosz pajęczarz - błonkówka z rodziny nasteczników
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|swędzić.
Wiktionary
czas. swędzić
rzecz. swąd mrz.
Wiktionary
(1.1) świerzbienie
Wiktionary
Swędzieniejewice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zduńskowolskim, w gminie Zapolice.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.
1 stycznia 1975 roku część obszaru wsi Swędzieniejewice (246 ha) włączono do Zduńskiej Woli.
Wikipedia
dawać odczucie nieprzyjemnego łaskotania, wywołującego chęć drapania; swędzić
SJP.pl
swędzik jesienny - gatunek roztocza wywołujący schorzenia dermatologiczne
SJP.pl
dawać odczucie nieprzyjemnego łaskotania, wywołującego chęć drapania; swędzieć
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)
(1.1) dawać odczucie nieprzyjemnego podrażnienia, wywołującego chęć drapania
(1.2) przest. wydzielać swąd, kopcić
(1.3) daw. męczyć, nękać kogoś czymś
czasownik zwrotny niedokonany swędzić się (dk. brak)
(2.1) stpol. martwić się
Wiktionary
IPA: ˈsfɛ̃ɲd͡ʑit͡ɕ, AS: sfẽńʒ́ić
Wiktionary
rzecz. swędzenie n., swąd mrz.
czas. swędzieć ndk.
Wiktionary
(1.1) swędzieć, świerzbieć
(2.1) alterować się
Wiktionary
dawać odczucie nieprzyjemnego łaskotania, wywołującego chęć drapania; swędzieć
SJP.pl
przyimek
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ze
Wiktionary
Sy – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Ardeny.
Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 50 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 6 osób/km².
Wikipedia
(1.1) Jo je mały połaźniczek, / Prziszieł żech tu po trójniczek. / Trójniczek mi dejcie, / Sy mnie sie nie śmiyjcie.
Wiktionary
przymiotnik od: sybaryta
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący sybaryty
Wiktionary
rzecz. sybaryta mos.
Wiktionary
człowiek lubujący się w zbytku i przyjemnościach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) książk. człowiek, który spędza czas na przyjemnościach i uwielbia zbytek oraz luksusy
Wiktionary
(1.1) Wsławił się (…) jako okrutnik i tyran, sybaryta oddany uciechom życia i figurant wplątany w walkę o utrzymanie się przy władzy.
Wiktionary
IPA: ˌsɨbaˈrɨta, AS: sybaryta
Wiktionary
rzecz. sybarytyzm m.
:: fż. sybarytka ż.
przym. sybarycki
Wiktionary
(1.1) hedonista, epikurejczyk, wygodniś, przest. zapustnik
Wiktionary
→ sybaryta
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta, która spędza czas na przyjemnościach i uwielbia zbytek oraz luksusy
Wiktionary
rzecz. sybaryta mos.
Wiktionary
umiłowanie zbytku, wygód i przyjemności życia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) książk. zamiłowanie do wygód i zbytku;
Wiktionary
Sybarytyzm – leniwy, wygodny tryb życia w luksusach i dostatku; wygodnictwo. Termin pochodzi od starożytnego greckiego miasta Sybaris, którego mieszkańcy wiedli dostatnie życie, folgując wszelakim przyjemnościom.
Wikipedia
rzecz. sybaryta m.
Wiktionary
(1.1) epikureizm, hedonizm, wygodnictwo
Wiktionary
kraina geograficzna w północnej Azji, wchodząca w skład Rosji
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. azjatycka część Rosji;
(1.2) geogr. góra w Beskidzie Żywieckim;
(1.3) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Polsce
Wiktionary
Zobacz też: Syberia w innych znaczeniach tej nazwy.
Syberia ( Сибирь, "Sibir’" ) – kraina geograficzna w północnej Azji, wchodząca w skład Rosji, położona między Uralem na zachodzie, Oceanem Arktycznym na północy, działem wód zlewisk Oceanu Arktycznego i Spokojnego na wschodzie, oraz stepami Kazachstanu i Mongolii na południu. W ujęciu historycznym (oraz potocznym w Rosji) do Syberii należy również rosyjski Daleki Wschód.
Wikipedia
(1.1) Epopeja rozpoczęła się zimą 1941 roku w łagrze pod Jakuckiem, w samym sercu Syberii.
Wiktionary
IPA: sɨˈbɛrʲja, AS: syberʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. Sybir m., Syberyjczyk m., Syberyjka ż., Sybirak m., sybirak m., Sybiraczka ż., sybiraczka ż., syberiada ż.
przym. syberyjski
Wiktionary
(1.1) przest. Sybir
Wiktionary
potocznie: kot rasy syberyjskiej
SJP.pl
mieszkanka Syberii; Sybiraczka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) etn. mieszkanka Syberii
Wiktionary
rzecz. Syberia ż., Sybiraczka ż., Sybirak m., Sybir m.
:: fm. Syberyjczyk m.
przym. syberyjski, podsyberyjski, sybirski
przysł. syberyjsko
Wiktionary
przymiotnik od: Syberia
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) przym. od Syberia
Wiktionary
(1.1) My, w Polsce, często widzimy Azję mylnie. Ponieważ są dwie Azje. Jest Azja islamu i innych wielkich kultur, wielkich cywilizacji (…). I jest Azja stepu, Azja Środkowa, Azja pustynna, Azja syberyjska.
Wiktionary
IPA: ˌsɨbɛˈrɨjsʲci, AS: syberyi ̯sʹḱi
Wiktionary
rzecz. Syberyjka ż., Syberia ż., Sybiraczka ż., Sybirak mos., Sybir mrz.
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) odnoszący się do Tatarów syberyjskich
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) jęz. język syberyjskotatarski;
Wiktionary
przym. tatarski
rzecz. tatarski mrz.
Wiktionary
przezroczysty kamień szlachetny
SJP.pl
spółgłoska szczelinowa lub zwarto-szczelinowa zębowa lub dziąsłowa: sycząca, szumiąca lub cisząca (pol. s, z, c, dz, sz, ż/rz, cz, dż, ć, dź)
SJP.pl
proroczy, wieszczy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) wieszczy, proroczy
Wiktionary
IPA: ˌsɨbʲiˈlʲĩj̃sʲci, AS: sybʹilʹĩĩ ̯sʹḱi
Wiktionary
wieszczka przepowiadająca przyszłe wydarzenia, zwłaszcza katastrofy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) imię|polski|ż.;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: sɨˈbʲilːa, AS: sybʹi•la
Wiktionary
miasto w Rumunii
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w środkowej Rumunii, w Siedmiogrodzie, stolica okręgu Sybin;
(1.2) geogr. adm. okręg w środkowej Rumunii, w Siedmiogrodzie;
Wiktionary
Sybin ( Sibiu, Nagyszeben, Hermannstadt) – miasto w środkowej Rumunii, w Siedmiogrodzie, stolica okręgu Sybin. Leży nad rzeką Cibin, dopływem Aluty.
Wikipedia
przym. sybiński
Wiktionary
gruba wełniana tkanina na płaszcze zimowe
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
przymiotnik od: sybirak
SJP.pl
kobieta zesłana na Sybir
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Syberii
Wiktionary
IPA: ˌsɨbʲiˈrat͡ʃka, AS: sybʹiračka
Wiktionary
rzecz. Syberia ż., sybirak m., sybiraczka ż.
:: fm. Sybirak m.
przym. syberyjski
Wiktionary
więzień lub zesłaniec na Syberię
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Syberii
Wiktionary
IPA: sɨˈbʲirak, AS: sybʹirak
Wiktionary
rzecz. Syberia ż., sybirak m., sybiraczka ż.
:: fż. Sybiraczka ż.
przym. syberyjski
Wiktionary
przymiotnik od: Sybir (Syberia jako miejsce zesłania)
SJP.pl
→ Sybin (miasto w Rumunii)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Sybinem, dotyczący Sybinu
Wiktionary
rzecz. Sybin mrz.
Wiktionary
Sycanów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łaskim, w gminie Buczek.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.
Wikipedia
pomieszczenie wykorzystywane do sycenia miodu (przerabiania miodu pszczelego na pitny)
SJP.pl
mocny, sfermentowany napój alkoholowy, sporządzany z owoców, zwłaszcza z daktyli
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) bibl. spoż. mocny napój alkoholowy z daktyli lub innych produktów;
Wiktionary
Sycera (zwana też szekar) – mocny napój sfermentowany, sporządzany z owoców, zwłaszcza z daktyli, z niektórych zbóż lub miodu.
Określenie pochodzi z czasów biblijnych, więc nie odnosi się do wysokoprocentowych alkoholi w dzisiejszym rozumieniu (np. wódki czy spirytusu), lecz do wysokoprocentowych win lub - najprawdopodobniej - do piwa. Jest to jeden z napojów, którego nie można spożywać po ślubowaniu nazireatu.
Wikipedia
(1.1) Mówią o mnie siedzący w bramie / i śpiewają pieśni ci, co piją sycerę.
Wiktionary
Sycewice (kaszb. "Sëcewice", Zitzewitz) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Kobylnica.
W skład sołectwa "Sycewice" wchodzi także osada leśna Miedzno.
Wieś leży na trasie linii kolejowej 202 Stargard-Słupsk-Gdańsk (przystanek Sycewice) i przy drodze wojewódzkiej nr 112 (dawniej drodze krajowej nr 6).
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna
(1.1) geogr. hist. bibl. starożytne miasto w środkowej Palestynie, przejściowo stolica Samarii;
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(2.1) rzad. imię|polski|m.; jedno z imion biblijnych
Wiktionary
Sychem (Szechem, hebr. שכם) – ruiny starożytnego miasta izraelskiego w Samarii, w środkowej części Izraela. Miejsce wykopalisk archeologicznych – Tell Balata – znajduje się pod administracją Autonomii Palestyńskiej. W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się arabskie miasto Nablus.
Wikipedia
(1.1) Gdy wracały z Sychem, zmrok zastał je w szczerym polu.
(1.1) Roboam udał się do Sychem, bo w Sychem zebrał się cały Izrael, aby go ustanowić królem.
(2.1) Obrawszy sobie miejsce w pobliżu tego miasta, nabył od synów Chamora, ojca Sychema, za sto kesitów kawał pola, na którym rozbił swe namioty.
Wiktionary
rzecz. sychemita m., sychemitka ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Sychem
Wiktionary
(1.1) Tłum sychemitów natarł na siedzibę władz.
Wiktionary
rzecz. Sychem n.
:: fż. sychemitka ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Sychem
Wiktionary
(1.1) Ale nazdał tej sychemitce z dzieckiem na ręku.
Wiktionary
rzecz. Sychem n.
:: fm. sychemita m.
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
stopień wyższy od przysłówka: syto
SJP.pl
substancja do nasycania materiałów włóknistych w celu nadania im lepszych właściwości
SJP.pl
1. czynić najedzonym, sytym; nasycać;
2. przenośnie: wzmacniać;
3. np. o zapachu: przenikać, przesycać;
4. zaprawiać coś czymś;
5. sycić się:
a) jeść, karmić się;
b) przenośnie: upajać się czymś
SJP.pl
[czytaj: sykon] typ planu budowy gąbek wapiennych, charakteryzujący się dość grubą warstwą mezoglei, w której przebiegają liczne, wyścielone choanocytami (komórkami kołnierzykowatymi) kanały, łączące jamę paragastralną ze środowiskiem zewnętrznym
SJP.pl
mieszkaniec Sycowa
SJP.pl
mieszkanka Sycowa
SJP.pl
Sycowice ( "Leitersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, w gminie Czerwieńsk.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.
Wikipedia
włoska wyspa na Morzu Śródziemnym
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. adm. wyspa na Morzu Śródziemnym i autonomiczny region administracyjny we Włoszech;
Wiktionary
Sycylia ( Sicilia, Sicilia) – największa wyspa na Morzu Śródziemnym (ponad 25 tys. km²), położona we Włoszech na południe od Półwyspu Apenińskiego, od którego oddziela ją wąska Cieśnina Mesyńska. Od południa oddzielona Cieśniną Maltańską od Malty.
Razem z Wyspami Liparyjskimi, Egadami, Wyspami Pelagijskimi i Pantellerią tworzy od 1946 roku specjalny region autonomiczny (o powierzchni 25,7 tys. km² i 5,1 mln ludności) ze stolicą w Palermo.
Wikipedia
(1.1) Sycylia jest największą wyspą na Morzu Śródziemnym.
Wiktionary
IPA: sɨˈt͡sɨlʲja, AS: sycylʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. sycylijka ż., Sycylijczyk mos., Sycylijka ż.
przym. sycylijski
Wiktionary
dawniej: Sycylijczyk (mieszkaniec Sycylii)
SJP.pl
mieszkaniec Sycylii
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Sycylii, osoba pochodząca z Sycylii
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Salvatore jest Sycylijczykiem, ale mieszka i pracuje w Rzymie.
Wiktionary
IPA: ˌsɨt͡sɨˈlʲijt͡ʃɨk, AS: sycylʹii ̯čyk
Wiktionary
rzecz. Sycylia ż.
:: fż. Sycylijka ż.
przym. sycylijski
Wiktionary
mieszkanka Sycylii
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) środ. szach. obrona sycylijska
Wiktionary
(1.1) W ostatnim turnieju zagrałam 5 hiszpanek i trzy sycylijki.
Wiktionary
rzecz. Sycylia ż., Sycylijczyk mos., Sycylijka ż.
przym. sycylijski
Wiktionary
przymiotnik od: Sycylia
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) od Sycylia
Wiktionary
(1.1) (…) muzułmanie sycylijsycy zasłynęli jako uczeni w dziedzinie historii, biologii, matematyki, astronomii, medycyny, prawa, filozofii.
(1.1) Widziałem ciekawy film o sycylijskiej mafii.
Wiktionary
IPA: ˌsɨt͡sɨˈlʲijsʲci, AS: sycylʹii ̯sʹḱi
Wiktionary
rzecz. sycylijka ż., Sycylia ż., Sycylijczyk mos., Sycylijka ż.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) taki, który posługuje się językiem sycylijskim
(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem sycylijskim
(1.3) spisany, stworzony w języku sycylijskim
Wiktionary
IPA: ˌsɨt͡sɨˈlʲijskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: sycylʹii ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny
Wiktionary
1. wydawać dźwięk podobny do syku;
2. mówić coś ze złością przez zaciśnięte zęby
SJP.pl
sowa z rodziny sów właściwych, drapieżna, w Polsce występuje rzadko w południowej części kraju
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) ornit. mała sowa z rodzaju nazwa systematyczna|Otus|ref=tak.;
(1.2) ornit. syczek zwyczajny nazwa systematyczna|Otus scops|ref=tak.;
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) zdrobn. od: syk
Wiktionary
rzecz. syk m., syczenie n., syknięcie n., posyczenie n., syczoń m.
czas. syczeć ndk., syknąć dk., posyczeć dk.
przym. sykliwy
wykrz. sss
Wiktionary
(1.2) syczek zwyczajny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|syczeć.
(1.2) wydawanie dźwięku przypominającego przeciągłe wymawianie spółgłoski s
Wiktionary
(1.1) Mormi komunikują się przez syczenia, miauknięcia, mruczenia i warknięcia.
Wiktionary
rzecz. syk mrz., syczek mzw./mrz., syknięcie n.
czas. syczeć ndk., syknąć dk.
przym. sykliwy
Wiktionary
(1.2) syk, syknięcie
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
1. wydawać dźwięk podobny do syku;
2. mówić coś ze złością przez zaciśnięte zęby
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. syknąć)
(1.1) emitować dźwięk przypominający głoskę s
(1.2) mówić ze złością, z pasją
Wiktionary
(1.1) Gdy wstała, kot zaczął wrogo syczeć.
(1.1) Próżno gęsi, szyjami wywijając, chrypią, / Próżno gęsiory sycząc napastnika szczypią.
(1.2) — Głupia… precz!… — syknęła baronowa.
Wiktionary
IPA: ˈsɨt͡ʃɛt͡ɕ, AS: syčeć
Wiktionary
rzecz. syczek mrz./mzw., syk, syczenie
Wiktionary
(1.1) sykać
Wiktionary
rodzaj ptaków z rodziny puszczykowatych
SJP.pl
prowincja w Chinach; Sichuan
SJP.pl
Syczuan ("Sichuan" wym., chiń. 四川; pinyin "Sìchuān"; Wade-Giles "Ssu-ch’uan") – prowincja w południowo-zachodnich Chinach, ze stolicą w Chengdu. Powierzchnia 485 tys. km kwadratowych, ludność 83,67 mln (2020).
Wikipedia
przymiotnik od: Syczuan
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Syczuanem, dotyczący Syczuanu
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) jęz. dialekt syczuański (języka chińskiego)
Wiktionary
rzecz. Syczuan mrz.
Wiktionary
Syczyn – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Wierzbica.
Wieś jest sołectwem w gminie Wierzbica. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 429 mieszkańców i była czwartą co do liczby ludności miejscowością gminy.
Wikipedia
w językoznawstwie: spółgłoska sycząca - spółgłoska "s" i "z"
SJP.pl
miasto w Polsce
SJP.pl
Syców ( Groß Wartenberg, do 1888 "Polnisch Wartenberg") – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, należące do aglomeracji wrocławskiej, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Syców.
Syców otrzymał lokację miejską w 1276 roku. Dawniej Wolne Państwo Stanowe. Do 1945 roku majątek ziemski w Sycowie należał do książęcej dynastii Bironów.
Wikipedia
1. czynić najedzonym, sytym; nasycać;
2. przenośnie: wzmacniać;
3. np. o zapachu: przenikać, przesycać;
4. zaprawiać coś czymś;
5. sycić się:
a) jeść, karmić się;
b) przenośnie: upajać się czymś
SJP.pl
gwiezdny, gwiazdowy; syderyczny
SJP.pl
temat słowotwórczy
(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z żelazem
Wiktionary
IPA: sɨˈdɛrɔ, AS: sydero
Wiktionary
białko osocza krwi (glikoproteina) odpowiedzialne za transport żelaza; transferyna
SJP.pl
wykazujący znaczną rozpuszczalność w stopach metalicznych żelaza
SJP.pl
rzadko spotykany meteoryt kamienno-żelazny
SJP.pl
część metalografii związana z żelazem i jego stopami z innymi pierwiastkami; siderologia
SJP.pl
gwiezdny, gwiazdowy; syderalny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) astr. gwiazdowy
Wiktionary
(1.1) Miesiąc synodyczny jest o ponad 2 dni dłuższy od miesiąca syderycznego.
Wiktionary
IPA: ˌsɨdɛˈrɨt͡ʃnɨ, AS: syderyčny
Wiktionary
1. meteoryt żelazny;
2. minerał, węglan żelaza
SJP.pl
Syderyt – minerał z gromady węglanów, pospolity i szeroko rozpowszechniony.
Nazwa tego minerału pochodzi od σίδηρος, "sídēros" ‘żelazo’, gdyż głównym jego składnikiem jest ten właśnie pierwiastek. Pierwotna nazwa – "sferosyderyt" (J.F.L. Hausmann, 1813), skrócona została następnie do syderytu.
Wikipedia
rzekoma zdolność do rozpoznawanie metali i wody w ziemi
SJP.pl
mieszkaniec Sydney (miasta w Australii)
SJP.pl
mieszkanka Sydney (miasta w Australii)
SJP.pl
[czytaj: sydnej lub s-idnej] miasto w Australii
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna
(1.1) geogr. największe miasto Australii;
Wiktionary
Sy
Wikipedia
(1.1) W Sydney odbyły się Letnie Igrzyska Olimpijskie 2000.
(1.1) Szacuje się, że pierwsze siedliska Aborygenów na terenie dzisiejszego Sydney zostały założone około 40 tysięcy lat temu.
Wiktionary
przym. sydnejski
Wiktionary
miasto w Libanie; Sajda
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. trzecie pod względem wielkości miasto Libanu, położone na wybrzeżu Morza Śródziemnego;
(1.2) hist. dawne miasto-państwo fenickie
Wiktionary
Sydon lub Sajda ( صيدا, "Ṣaydā", צִידוֹן, "Ẓidon", Σιδώνα) – trzecie pod względem wielkości miasto Libanu, około 59 tysięcy mieszkańców (2010), położone na wybrzeżu Morza Śródziemnego, ok. 35 km na północ od Tyru i ok. 41 km na południe od Bejrutu.
Wikipedia
(1.1) Sydon był w starożytności portowym miastem fenickim.
Wiktionary
IPA: ˈsɨdɔ̃n, AS: sydõn
Wiktionary
rzecz. Sydonia ż., Sydoniusz mos., sydończyk mos., sydonka ż., Sydończyk mos., Sydonka ż.
przym. sydoński
Wiktionary
(1.1) Sajda
Wiktionary
imię żeńskie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) imię|polski|ż.;
Wiktionary
Sydonia, Sidonia – imię żeńskie pochodzące z łaciny, oznaczające „kobieta z miasta "Sydon"”. Imię to pojawiło się w Polsce w XIX w. Uważano niekiedy, że czeskie imię "Zdenka" jest odpowiednikiem Sydonii, niemniej rozpowszechnienie tego pierwszego imienia już w XII–XIII wieku i względna rzadkość Sydonii powodują, że należy zakładać, iż imion tych nie łączy ze sobą związek.
Wikipedia
(1.1) Po urodzeniu jedynej córki, Joanny Eleonory, Anna Sydonia zmarła w następstwie komplikacji poporodowych.
Wiktionary
rzecz. Sydończyk mos., Sydonka ż., Sydon mrz., sydończyk mos., Sydoniusz mos., sydonka ż.
Wiktionary
imię męskie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.
Wiktionary
Sydoniusz – imię męskie pochodzenia gr. – łacińskiego, pochodzące od nazwy fenickiego miasta Sydon, co oznacza ‘człowieka z Sydonu’, ‘sydończyka’. Patronem tego imienia jest św. Sydoniusz Apolinary.
Uważano niekiedy, że czeskie imię "Zdeněk" jest odpowiednikiem Sydoniusza, niemniej rozpowszechnienie tego pierwszego imienia już w XII–XIII w. i względna rzadkość Sydoniusza powodują, że należy zakładać, iż imion tych nie łączy ze sobą związek.
Wikipedia
(1.1) Babcia Gertruda i dziadek Sydoniusz mieszkali na Wełnowcu.
Wiktionary
rzecz. Sydończyk mos., Sydonka ż., Sydon mrz., sydończyk mos., sydonka ż., Sydonia ż.
Wiktionary
Sydoniusz z żoną; Sydoniuszowie
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy - należący do Sydoniusza lub z nim związany
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Sydonu
Wiktionary
(1.1) Od wieków sydonki kupują na targu koło portu.
Wiktionary
rzecz. Sydon mrz., Sydonia ż., Sydoniusz mos., Sydończyk mos., Sydonka ż.
:: fm. sydończyk m.
przym. sydoński
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Sydonu
Wiktionary
(1.1) Wieczorem tłumy sydończyków wyległy na ulice miasta.
Wiktionary
rzecz. Sydon mrz., Sydonia ż., Sydoniusz mos., Sydończyk mos., Sydonka ż.
:: fż. sydonka ż.
przym. sydoński
Wiktionary
→ Sydon
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Sydonem, dotyczący Sydonu
Wiktionary
rzecz. Sydończyk mos., Sydonka ż., sydończyk mos., Sydon mrz., sydonka ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) hist. dawna helleńska nazwa miasta Asuan
Wiktionary
rzecz. Syene n.
przym. syenicki
Wiktionary
(1.1) Syene, Asuan
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Syeną, dotyczący Syeny
Wiktionary
rzecz. Syena ż., Syene n.
Wiktionary
[czytaj: sjenit] magmowa skała głębinowa należąca do grupy skał obojętnych; sjenit
SJP.pl
potocznie:
1. syfilis;
2. krosta;
3. choroba skórna
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pot. posp. brak ładu i porządku
(1.2) pot. posp. rzecz lub zjawisko oceniane skrajnie negatywnie
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) pot. posp. syfilis
(2.2) pot. posp. wykwit skórny, zwykle na twarzy
(2.3) uczn. szkoła
forma czasownika.
(3.1) 2. os. lp. rozk. od: syfić
Wiktionary
(1.1) Weź uprzątnij ten syf w pokoju!
(1.1) Ale syf, chodźmy stąd lepiej.
(1.2) Mówię wam, narkotyki nie są warte waszego życia, nie bierzcie tego syfu!
(2.1) A mówiłem mu, że jak się będzie szlajał ciągle po burdelach, to syfa w końcu złapie.
Wiktionary
IPA: sɨf, AS: syf
Wiktionary
rzecz. zasyfianie n., syfilis mrz., syfiarz m.
:: zdrobn. syfek m.
przym. syfiasty
przysł. syfiasto
czas. syfić, zasyfić
Wiktionary
(1.1) bajzel, bałagan, burdel, gnojowisko, gnój, pobojowisko, śmietnisko
(2.1) pot. posp. franca; neutr. kiła, syfilis, lues
Wiktionary
1. potocznie:
a) mały pryszcz; krostka, pryszczyk;
b) syfilis; syf;
c) mała drobina brudu; paproch;
d) coś, co się komuś nie podoba; dziadostwo, syf;
2. ekspresywnie: syf - brud, bałagan, nieporządek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od syf
(1.2) pot. grub. mały pryszcz
(1.3) pot. grub. mały bałagan, brudne miejsce
Wiktionary
IPA: ˈsɨfɛk, AS: syfek
Wiktionary
rzecz. syf mrz., syfilis mrz., syfilityk mos., syfilityczka ż., syfiarz mos., syfiara ż., syfienie n., zasyfienie n.
czas. syfić ndk., zasyfić dk.
przym. syfiasty, syfilisowy
Wiktionary
potocznie: kobieta brudna, zaniedbana, nieporządna; brudaska, fleja, niechluja, flejtucha
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. kobieta niedbająca o higienę, robiąca nieporządek
Wiktionary
(1.1) Niech te syfiary po sobie posprzątają!
Wiktionary
rzecz. syfek mrz., syf mrz., syfienie n., nasyfienie n., osyfienie n., zasyfianie n., zasyfienie n.
:: fm. syfiarz mos.
czas. nasyfić dk., syfić ndk., osyfić dk., zasyfiać ndk., zasyfić dk.
przym. syfiasty, syfny, syfiarski
przysł. syfiaście
Wiktionary
(1.1) bałaganiara
Wiktionary
potocznie:
1. brudne, zanieczyszczone miejsce;
2. miejsce, w którym dzieją się złe rzeczy
SJP.pl
syfski, syfiasty, syficzny, syfny; potocznie:
1. brudny, zanieczyszczony, pełen śmieci;
2. fatalny, okropny, beznadziejny;
3. obrzydliwy, wstrętny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany z syfiarzem
Wiktionary
rzecz. zasyfianie n., syfilis mrz., syfienie n., syfiara ż.
czas. syfić, zasyfić
Wiktionary
potocznie:
1. niedbanie o porządek, czystość; flejtuchostwo, niechlujstwo, niedbalstwo;
2. rzecz złej jakości; świństwo, syfsko;
3. rzecz budząca obrzydzenie; świństwo, syfsko
SJP.pl
potocznie:
1. człowiek niechlujny, brudas; flejtuch, fleja, niechluj;
2. wyzwisko używane w stosunku do mężczyzn; fajfus
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. osoba niedbająca o higienę
Wiktionary
(1.1) Zabieraj ode mnie te swoje brudne łapy, obleśny syfiarzu!
Wiktionary
rzecz. syf mzw./mrz., syfiara ż.
Wiktionary
(1.1) brudas, flejtuch, fleja, niechluj, kocmołuch, abnegat
Wiktionary
syfiarskość, syficzność, syfność; potocznie:
1. cecha czegoś brudnego, zanieczyszczonego, pełnego śmieci;
2. fatalność, okropność, beznadziejność;
3. obrzydliwość, szpetota
SJP.pl
syfiarski, syfski, syficzny, syfny; potocznie:
1. brudny, zanieczyszczony, pełen śmieci;
2. fatalny, okropny, beznadziejny;
3. obrzydliwy, wstrętny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) brudny
(1.2) obrzydliwy
Wiktionary
rzecz. syf mzw./mrz.
Wiktionary
przysłówek
(1.1) brudno
Wiktionary
rzecz. syfilis mrz., syfienie n., syfiara ż.
czas. syfić, zasyfić
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: syfiaście
SJP.pl
syfiarski, syfiasty, syfski, syfny; potocznie:
1. brudny, zanieczyszczony, pełen śmieci;
2. fatalny, okropny, beznadziejny;
3. obrzydliwy, wstrętny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) pot. brudzenie
(1.2) pot. przen. jątrzenie
Wiktionary
(1.1) Za syfienie ludziom pod drzwiami można słono zapłacić.
(1.1) Czy na takie szybkie syfienie się przepustnicy mogą mieć wpływ małe przebiegi typu po 10 km dziennie w obie strony?.
Wiktionary
rzecz. syfilis mrz., syfek mrz., syf mrz., nasyfienie n., osyfienie n., syfiarz mos., syfiara ż., zasyfianie n., zasyfienie n.
czas. nasyfić dk., osyfić dk., syfić ndk., zasyfić dk.
przym. syfiasty, syfny, syfiarski
przysł. syfiaście
Wiktionary
(1.1) syfienie napędu / komory silnika • syfienie na plażaaży / w lesie
Wiktionary
specjalista zajmujący się leczeniem kiły
SJP.pl
nauka o kile i jej leczeniu oraz powikłaniach będących następstwem tej choroby
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nauk. med. dział medycyny zajmujący się kiłą (syfilisem)
Wiktionary
przewlekła choroba weneryczna szerząca się głównie drogą kontaktu płciowego, atakująca wszystkie narządy; kiła; lues; przymiot (dawniej)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) med. kiła
Wiktionary
IPA: sɨˈfʲilʲis, AS: syfʹilʹis
Wiktionary
rzecz. syfilityk m., syfilityczka ż., syfek m., syf m., syfienie n., nasyfienie n., osyfienie n., syfiarz m., syfiara ż.
czas. syfić ndk., nasyfić dk., osyfić dk.
przym. syfilityczny, syfiasty, syfny, syfiarski
przysł. syfiaście, syfilitycznie
Wiktionary
(1.1) kiła, lues; pot. syf, franca, francuska choroba, choroba kawalerska
Wiktionary
kobieta chora na syfilis
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. kobieta chora na syfilis
Wiktionary
rzecz. syfek mrz., syfilis mrz., syfilityk m.
Wiktionary
→ syfilis; syfilistyczny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany z syfilisem
Wiktionary
rzecz. syfilis mrz., syfilityk m.
Wiktionary
osoba chora na syfilis
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) med. chory na syfilis
Wiktionary
rzecz. syfilis m., syfilityczka ż., syf m., syfek m.
przym. syfilityczny
Wiktionary
potocznie:
1. wydawać nieprzyjemny zapach, śmierdzieć; capić, zalatywać, trącić, walić;
2. brudzić, zanieczyszczać; świnić, paskudzić, zasyfiać, świntuszyć;
3. syfić się -
a) brudzić się; zasyfiać się;
b) jątrzyć się; jadzić się;
c) psuć się; chrzanić się
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. zasyfić)
(1.1) pot. zanieczyszczać
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zasyfić)
(2.1) pot. śmierdzieć
czasownik zwrotny niedokonany syfić się (dk. zasyfić się)
(3.1) pot. brudzić się
(3.2) pot. paprać się, ropieć
(3.3) pot. przestawać funkcjonować
Wiktionary
(1.1) Palacze, przestańcie w końcu syfić na przystankach!
(2.1) Nie chcę z nią mieszkać w jednym pokoju, bo syfi czymś niemiłosiernie.
Wiktionary
rzecz. syfilis mrz., syfek mrz., syf mrz., syfienie n., nasyfienie n., osyfienie n., syfiarz mos., syfiara ż., zasyfianie n., zasyfienie n.
czas. nasyfić dk., osyfić dk., zasyfić dk.
przym. syfiasty, syfny, syfiarski
przysł. syfiaście
Wiktionary
(1.1) brudzić, flejtuszyć, świnić, świntuszyć, zasyfiać, zaświniać
(2.1) capić, cuchnąć, śmierdzieć, walić
(3.2) jątrzyć się; kraków. jadzić się
(3.3) chrzanić się, psuć się
Wiktionary
syfiarski, syfiasty, syficzny, syfski; potocznie:
1. brudny, zanieczyszczony, pełen śmieci;
2. fatalny, okropny, beznadziejny;
3. obrzydliwy, wstrętny
SJP.pl
1. urządzenie do domowego wytwarzania wody gazowanej;
2. sztuczny lub naturalny układ naczyń, w którym jeden koniec skierowany jest w górę, drugi w dół i w którym utrzymuje się pewna stała, zależna od budowy, zawartość cieczy, np. syfon odpływowy w zlewie;
3. w geologii: odcinek korytarza jaskiniowego wypełniony na stałe wodą aż do stropu jaskini
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) techn. konstrukcja hydrauliczna umożliwiająca wodną separację instalacji kanalizacyjnej od naczynia sanitarnego;
(1.2) kulin. ciśnieniowa butelka na wodę z dozownikiem i mechanizmem nasycania wody dwutlenkiem węgla;
(1.3) techn. rura lub tunel przy zaporze wodnej, śluzie, tamie itp; umożliwia przelewanie się nadmiarów poziomu wody między sztucznym jeziorem i zasilającą go rzeką
(1.4) techn. murowany podkop umożliwiający bezkolizyjne przepłynięcie (skrzyżowanie biegu wód) rzeki bezpośrednio pod innym, zwykle sztucznie utworzonym zbiornikiem wodnym, np. kanałem
(1.5) techn. część wodociągu w kształcie litery U, przeprowadzona pod innym ciekiem wodnym albo linią kolejową
(1.6) geol. tunel podziemny zalany wodą, zwykle łączący dwie groty; odcinek jaskini zalany wodą aż po strop
(1.7) geol. niebezpieczne, nienadające się do przepłynięcia kajakiem miejsce w nurcie rzeki, gdzie woda przepływa pod okapem skalnym
(1.8) zool. narząd w formie parzystej rurki u bezkręgowców żyjących w środowisku wodnym, służący wprowadzaniu do organizmu wody wraz z pokarmem i tlenem oraz usuwania jej wraz z odchodami
(1.9) zool. narząd wydzielający odstraszające substancje zapachowe u mszyc żyworodnych
(1.10) zool. długi i mięsisty wyrostek tułowia u głowonogów czteroskrzelnych, łączący muszlę z ciałem zwierzęcia
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.2) Nalał sobie pół szklanki, a resztę uzupełnił wodą sodową z enerdowskiego syfonu.
Wiktionary
IPA: ˈsɨfɔ̃n, AS: syfõn
Wiktionary
rzecz. syfonik mrz.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od syfon
Wiktionary
rzecz. syfon m.
Wiktionary
typ walca osiowego, w którym centralnie umieszczony rdzeń otoczony jest ciągłym cylindrem drewna i łyka
SJP.pl
potocznie: montować syfon
SJP.pl
syfiarski, syfiasty, syficzny, syfny; potocznie:
1. brudny, zanieczyszczony, pełen śmieci;
2. fatalny, okropny, beznadziejny;
3. obrzydliwy, wstrętny
SJP.pl
świństwo, syfiarstwo; potocznie:
1. rzecz złej jakości;
2. rzecz budząca obrzydzenie
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Sygietyński (forma żeńska: Sygietyńska, liczba mnoga: Sygietyńscy) – jedno z najrzadszych polskich nazwisk, używane współcześnie przez mniej niż 10 osób.
Liczba i występowanie nazwiska świadczyć może o pokrewieństwie osób posiadających takie nazwisko.
Wikipedia
karbońskie drzewo zarodnikowe osiągające do 20 metrów wysokości, o liściach o długości ok. 1 metra; sigilaria, pieczątkowiec, pieczęciowiec, drzewo pieczęciowe
SJP.pl
Sygilaria ("Sigillaria") – rodzaj wymarłych, późnokarbońskich widłaków z rzędu lepidofitów.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
jedno z najczęściej spotykanych zaburzeń artykulacyjnych, polegające na nieprawidłowej realizacji głosek: s, z, c, dz, ś, ź, ć, dź, sz, ż, cz, dź; seplenienie
SJP.pl
skrót od: sygnatura
SJP.pl
skrót
(1.1) = praw. sygnatura
Wiktionary
(1.1) 23 października 2021 r. minęło siedem lat od wejścia w życie wyroku TK z 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13)
Wiktionary
1. osoba nadająca i odbierająca sygnały za pomocą odpowiednich urządzeń; sygnalizator;
2. osoba zgłaszająca w dobrej wierze informacje o nieprawidłowościach w miejscu pracy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) ktoś, kto nadaje i odbiera sygnały, np. świetlne, radiowe itp.;
(1.2) trębacz (wojskowy, harcerski), który wygrywa sygnały na trąbce lub fanfarze
(1.3) człowiek, który działając w dobrej intencji, ujawnia lub zgłasza nieprawidłowości, do jakich dochodzi w miejscu pracy, a które naruszają interes pracodawcy lub interes publiczny;
Wiktionary
Zobacz też: sygnalista – demaskator zwracający uwagę opinii publicznej na nieprawidłowości.
Sygnalista – specjalność wojskowa w Marynarce Wojennej. Zadaniem sygnalisty jest nawiązywanie i utrzymywanie łączności wzrokowej z innymi okrętami, jak również nadawanie sygnałów świetlnych kodem Morse'a i komunikowanie się za pomocą flag sygnałowych. Jest to szczególnie ważna funkcja podczas operacji, w których obowiązuje cisza radiowa.
Wikipedia
(1.1) Sygnalista Karlik, przy windzie wpisuje w tablicę wyciągnięte wozy z urobkiem.
(1.2) Wesoło wtórowały dźwięczne trąbki sygnalistów.
Wiktionary
IPA: ˌsɨɡnaˈlʲista, AS: sygnalʹista
Wiktionary
rzecz. sygnał m., sygnalizacja ż., sygnalizowanie n., zasygnalizowanie n., sygnałówka ż., sygnalizator m.
:: fż. sygnalistka ż.
czas. sygnalizować ndk., zasygnalizować dk.
przym. sygnałowy, sygnalizacyjny
przysł. sygnałowo, sygnalizacyjnie
Wiktionary
(1.3) whistleblower
Wiktionary
1. porozumiewanie się na odległość za pomocą ustalonych znaków;
2. zespół urządzeń umożliwiających nadawanie i odbieranie sygnałów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. przekazywanie na odległość umownych znaków
(1.2) techn. zespół urządzeń umożliwiających sygnalizację (1.1)
Wiktionary
(1.1) Następnego dnia przestaje działać sygnalizacja świetlna we Wrocławiu i Warszawie, oba miasta ogarnia komunikacyjny chaos.
Wiktionary
rzecz. sygnał m., sygnalizator m., sygnalizowanie n., sygnalista mos.
przym. sygnalizacyjny
czas. sygnalizować ndk., zasygnalizować dk.
Wiktionary
przymiotnik od: sygnalizacja
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący sygnału, używany jako sygnał
Wiktionary
rzecz. sygnał mrz., sygnalista mos., sygnalizator mos./mrz., sygnalizacja ż., sygnalizowanie n.
czas. sygnalizować ndk., zasygnalizować dk.
Wiktionary
osoba nadająca i odbierająca sygnały za pomocą odpowiednich urządzeń; sygnalista
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) techn. urządzenie służące do wyraźnego informowania o sytuacji wymagającej uwagi
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) osoba dająca sygnał
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Zmień warunki ustawień wahadłowca, a sprawdzimy czy sygnalizator mocy odpowiednio działa.
Wiktionary
IPA: ˌsɨɡnalʲiˈzatɔr, AS: sygnalʹizator
Wiktionary
rzecz. sygnał m., sygnalista m., sygnalistka ż., sygnalizacja ż., sygnalizowanie n., zasygnalizowanie n.
czas. sygnalizować dk., zasygnalizować dk.
przym. sygnalizacyjny
Wiktionary
(1.1) alarm
(2.1) sygnalista
Wiktionary
1. zwracać czyjąś uwagę na coś, dawać znaki
2. informować o czymś, napomykać o czymś; być sygnałem czegoś
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. zasygnalizować)
(1.1) przekazywać informacje poprzez wydawane sygnały
Wiktionary
(1.1) Kierowca sygnalizuje kierunkowskazem chęć zmiany pasa ruchu.
(1.1) Gale powołała się na ostatnie decyzje Sądu Najwyższego „sygnalizujące zmianę” w podejściu sądów amerykańskich do programów DEI w przyszłości.
Wiktionary
rzecz. sygnalizowanie n., sygnał mrz., sygnalista mos., sygnalizacja ż., sygnalizator mos./mrz.
przym. sygnalizacyjny
Wiktionary
(1.1) wskazywać
Wiktionary
1. zapowiadający wystąpienie lub konieczność wystąpienia czegoś w przyszłości;
2. egzemplarz sygnalny - pierwszy egzemplarz druku przesyłany redakcji w celu dokonania ostatecznej korekty; egzemplarz próbny
SJP.pl
1. państwo zawierające międzynarodowe porozumienie lub traktat;
2. osoba upoważniona do podpisania umowy międzynarodowej lub osoba podpisująca umowę, oświadczenie lub memoriał
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) strona podpisująca daną umowę, oświadczenie lub memoriał
Wiktionary
Sygnatariusz (od łac. signator – 'podpisujący' od signum 'znak') – zwykle oznacza państwo podpisujące umowę międzynarodową i zobowiązujące się w ten sposób do wypełniania postanowień zawartych w podpisywanym dokumencie. Sygnatariuszami nazywa się też osoby podpisujące umowę w imieniu swojego kraju.
Wikipedia
IPA: ˌsɨɡnaˈtarʲjuʃ, AS: sygnatarʹi ̯uš
Wiktionary
czas. sygnować
rzecz. sygnatura, sygnatariuszka, sygnowanie
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta podpisująca daną umowę, oświadczenie lub memoriał
Wiktionary
IPA: ˌsɨɡnatarʲˈjuʃka, AS: sygnatarʹi ̯uška
Wiktionary
czas. sygnować
rzecz. sygnatura, sygnatariusz, sygnowanie
Wiktionary
1. znak lub napis rozpoznawczy zastępujący podpis;
2. oznaczenie na książce, określające jej miejsce w bibliotece;
3. własnoręczny podpis artysty na jego dziele
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) podpis, zwykle autora pod dziełem
(1.2) ciąg znaków, stanowiący kod klasyfikujący jakiejś rzeczy w danym systemie
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: ˌsɨɡnaˈtura, AS: sygnatura
Wiktionary
rzecz. sygnatariusz m., sygnatariuszka ż., sygnowanie n.
:: zdrobn. sygnaturka ż.
czas. sygnować ndk.
Wiktionary
1. mały dzwon kościelny w wieżyczce nad prezbiterium
2. wieżyczka nad prezbiterium
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od zob. sygnatura.
(1.2) archit. mała wieża kościelna, zazwyczaj z najmniejszym z dzwonów w środku
(1.3) inform. podpis użytkownika pod wiadomością stosowany na internetowych forach dyskusyjnych
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: ˌsɨɡnaˈturka, AS: sygnaturka
Wiktionary
rzecz. sygnatura ż.
Wiktionary
1. umowny znak o treści ostrzegawczej lub informacyjnej;
2. dźwięk słyszany w słuchawce telefonu;
3. objaw, przejaw, zapowiedź czegoś; oznaka, symptom;
4. nieoficjalna i niepotwierdzona informacja;
5. przebieg jakieś wielkości fizycznej z nadajnika do odbiornika;
6. bodziec wywołujący reakcję narządu zmysłu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) znak informacyjny lub ostrzegawczy
(1.2) dźwięk sygnalizujący coś
(1.3) oznaka zapowiadająca nadejście czegoś
(1.4) informacja nieoficjalna lub niepotwierdzona
(1.5) bodziec wywołujący reakcję zmysłów
(1.6) przebieg, charakterystyka wielkości fizycznej
Wiktionary
Sygnał – abstrakcyjny model dowolnej mierzalnej wielkości zmieniającej się w czasie, generowanej przez zjawiska fizyczne lub systemy. Może być opisany za pomocą aparatu matematycznego, np. poprzez podanie pewnej funkcji zależnej od czasu. Mówi się wtedy, że sygnał niesie informację lub też umożliwia przepływ strumienia informacji.
Wikipedia
(1.1) Skierowałem wylot ku morzu, aby gdy nadejdzie potrzeba dawania sygnałów okrętom, odgłos szedł w tamtą stronę.
(1.2) W słuchawce nie ma sygnału, więc awaria nie została jeszcze usunięta.
(1.3) Nastroje wśród inwestorów poprawiły się, mimo to trudno mówić o silnym sygnale zapowiadającym trwałą poprawę na rynku akcji.
(1.4) Podjęto ją po sygnałach świadczących o założeniu rezydentury obcego wywiadu w Polsce.
(1.4) Dostałem sygnał, że w przyszłym tygodniu ma przyjechać do nas kontrola.
(1.5) Nerwy wysyłają sygnały z receptorów do mózgu.
Wiktionary
IPA: ˈsɨɡnaw, AS: sygnau̯
Wiktionary
rzecz. sygnalizacja ż., sygnalizator m., sygnałówka ż., sygnalista m., sygnalizowanie n., zasygnalizowanie n.
czas. sygnalizować ndk., zasygnalizować dk.
przym. sygnalny, sygnałowy, sygnalizacyjny
Wiktionary
(1.4) pot. cynk
Wiktionary
1. mosiężna trąbka używana przez wiejskie straże do ogłaszania alarmu, ma zasięg ok. 500 m
2. trąbka bezwentylowa służąca do odgrywania uroczystego sygnału; fanfara
SJP.pl
Sy
Wikipedia
1. pierścień z herbem lub monogramem, używany dawniej jako pieczęć;
2. pieczęć
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) jubil. męski pierścień z herbem lub monogramem
(1.2) daw. pieczęć
Wiktionary
Zobacz też: sygnet (logo).
Sygnet ( signet, signum „znak”) – ozdobny pierścień, przeznaczony głównie dla mężczyzn, służący jako pieczęć do laku. Na oczku ma wygrawerowany wizerunek herbu lub monogram. Współcześnie używany zazwyczaj jako element męskiej biżuterii.
Wikipedia
rzecz. sygnowanie n.
:: zdrobn. sygnecik m.
czas. sygnować ndk.
Wiktionary
dawniej: pieczęć; sygnet
SJP.pl
firma informatyczna
SJP.pl
Sygnity SA – polskie przedsiębiorstwo z branży informatycznej, powstałe w wyniku połączenia spółek ComputerLand SA i Emax SA, notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|sygnować.
Wiktionary
IPA: ˌsɨɡnɔˈvãɲɛ, AS: sygnovãńe
Wiktionary
czas. sygnować
rzecz. sygnet mrz., sygnatura, sygnatariusz, sygnatariuszka
Wiktionary
podpisywać (podpisać) coś nazwiskiem, parafką lub innym odpowiednim znakiem
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) podpisywać lub oznaczać coś odpowiednim znakiem
Wiktionary
(1.1) Dyrektor sygnował umowę.
Wiktionary
IPA: sɨɡˈnɔvat͡ɕ, AS: sygnovać
Wiktionary
rzecz. sygnet mrz., sygnatura, sygnatariusz, sygnatariuszka, sygnowanie
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Syhotem, dotyczący Syhotu
Wiktionary
rzecz. Syhot mrz.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w północnej Rumunii, w okręgu Marmarosz, nad Cisą;
Wiktionary
Sy
Wikipedia
przym. syhocki
Wiktionary
(1.1) Syhot Marmaroski
Wiktionary
potocznie: kot syjamski; syjamczyk
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zool. zob. kot syjamski.
Wiktionary
IPA: ˈsɨjãm, AS: syi ̯ãm
Wiktionary
rzecz. Syjam m., Syjamczyk m., Syjamka ż., syjamski mrz.
przym. syjamski
Wiktionary
potocznie: kot syjamski; syjam
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. obywatel Syjamu
Wiktionary
rzecz. Syjam mrz., syjamski mrz., syjam mzw.
:: fż. Syjamka ż.
przym. syjamski
Wiktionary
samica kota rasy syjamskiej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hist. obywatelka Syjamu
Wiktionary
rzecz. Syjam mrz., syjamski mrz., syjam mzw.
:: fż. Syjamczyk mos.
przym. syjamski
Wiktionary
1. przymiotnik od: Syjam;
2. kot syjamski - kot z rasy pochodzącej z Syjamu, o gładkiej, jasnej sierści, a na pyszczku i łapach - ciemniejszej; syjam (potocznie);
3. bracia syjamscy, siostry syjamskie - para bliźniąt zrośniętych różnymi częściami ciała
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) hist. związany z Syjamem, dotyczący Syjamu
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) jęz. język syjamski;
Wiktionary
rzecz. Syjam mrz., Syjamczyk mos., Syjamka ż., syjam mzw.
Wiktionary
(2.1) tajski
Wiktionary
czasownik niedokonany
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zdejmować
Wiktionary
wzgórze w Jerozolimie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. jedno ze wzgórz Jerozolimy;
(1.2) geogr. bibl. figuratywne określenie całej Jerozolimy
Wiktionary
Syjon ( צִיּוֹן „wysoki”, Σιών) – wzgórze w Jerozolimie, położone na południe od Starego Miasta, za Bramą Syjońską.
Wikipedia
(1.1) Ruiny pałacu Kajfasza były dobrze widoczne jeszcze w I połowie IV w. w tej części góry Syjon, która znalazła się poza obrębem murów.
(1.2) Pan miłuje bramy Syjonu / bardziej niż wszystkie namioty Jakuba.
Wiktionary
rzecz. syjonizm mrz., syjonista mos., syjonistka ż.
przym. syjoński, syjonistyczny
Wiktionary
(1.2) Jeruzalem, Jerozolima
Wiktionary
imię żeńskie
SJP.pl
zwolennik, propagator syjonizmu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zwolennik syjonizmu
Wiktionary
IPA: ˌsɨjɔ̇̃ˈɲista, AS: syi ̯o̊̃ńista
Wiktionary
rzecz. syjonizm mrz., Syjon mrz.
:: fż. syjonistka ż.
przym. syjonistyczny, syjoński
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zwolenniczka syjonizmu
Wiktionary
rzecz. syjonizm mrz., Syjon mrz.
:: fm. syjonista mos.
przym. syjonistyczny, syjoński
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest syjonistyczne; cecha tych, którzy są syjonistyczni
Wiktionary
przym. syjonistyczny
przysł. syjonistycznie
Wiktionary
→ syjonizm
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) polit. właściwy syjonizmowi, dotyczący syjonizmu lub syjonistów
Wiktionary
IPA: ˌsɨjɔ̇̃ɲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: syi ̯o̊̃ńistyčny
Wiktionary
rzecz. syjonizm mrz., syjonista mos., syjonistka ż., Syjon mrz., syjonistyczność ż.
przym. syjoński
Wiktionary
1. ruch powstały pod koniec XIX w., dążący do utworzenia niepodległego państwa żydowskiego;
2. szowinizm żydowski, potępiony w 1973 r. przez Zgromadzenie Ogólne ONZ jako forma rasizmu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) polit. zapoczątkowany w końcu XIX wieku ruch narodowy i towarzysząca mu ideologia stworzenia niezależnego państwa żydowskiego na terenie Palestyny oraz zahamowania procesów asymilacyjnych mniejszości żydowskiej w poszczególnych krajach;
Wiktionary
Sy
Wikipedia
(1.1) Syjonizm doprowadził do powstania państwa Izrael w 1948 roku.
Wiktionary
IPA: sɨˈjɔ̇̃ɲism̥, AS: syi ̯o̊̃ńism̦
Wiktionary
przym. syjonistyczny, syjoński
rzecz. syjonista mos., syjonistka ż., Syjon mrz.
Wiktionary
przymiotnik od: Syjon
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) geogr. bibl. dotyczący lub związany z Syjonem
Wiktionary
(1.1) Zaśpiewajcie nam / jakąś z pieśni syjońskich!
(1.1) Powiedzcie Córze Syjońskiej: Oto Król twój przychodzi do Ciebie łagodny, siedzący na osiołku, źrebięciu oślicy. sic.
(1.1) Z dzielnicy żydowskiej wyszliśmy ze starego miasta Bramą Syjońską.
Wiktionary
rzecz. Syjon mrz., syjonizm mrz., syjonista mos., syjonistka ż.
przym. syjonistyczny
Wiktionary
dźwięk podobny do przeciągłego wymawiania głoski "s"
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) odgłos wydawany przez węża albo szybko uchodzące powietrze, podobny do długiego wymawiania litery „s”
Wiktionary
Syk, kinaza tyrozynowa śledzionowa (ang. "spleen tyrosine kinase") – enzym zwierzęcy, kluczowy składnik odpowiedzi na antygeny przez limfocyty B. Jest jedną z kinaz tyrozynowych.
Wikipedia
(1.1) Wąż cofnął się z sykiem widząc nadchodzącego człowieka.
Wiktionary
IPA: sɨk, AS: syk
Wiktionary
rzecz. syczek m., syczenie n., syknięcie n.
czas. syczeć ndk., syknąć dk.
przym. sykliwy
wykrz. sss
Wiktionary
(1.1) syczenie, syknięcie
Wiktionary
substancja chemiczna przyśpieszająca schnięcie olejów, dodawana do farb olejnych i pokostów; suszka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) chem. środek przyspieszający schnięcie farb olejnych i olejów;
Wiktionary
Sykatywa, suszka (ang. "siccative", z łac. "siccativus" 'wysuszający') – materiał przyspieszający schnięcie farb olejnych.
Jako sykatywy używa się najczęściej soli kwasów pochodzących z kalafonii z metalami o zmiennym stopniu utlenienia (ołowiu, miedzi, kobaltu, wanadu). Biorą one udział w naturalnej polimeryzacji rodnikowej, która powoduje sieciowanie oleju, czyli potocznie jego schnięcie.
Wikipedia
(1.1) Jako sykatywy stosowane bywają sole metali, głównie ołowiu, manganu i kobaltu.
Wiktionary
IPA: ˌsɨkaˈtɨva, AS: sykatyva
Wiktionary
(1.1) suszka
Wiktionary
1. wydawać syk; syczeć;
2. dawać komuś znak głosem, wymawiając: pst, tss, cyt; psykać
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. syknąć)
(1.1) wydawać dźwięk jak przedłużone wymawianie głoski s, podobny do brzmienia węża lub powietrza uchodzącego pod ciśnieniem
Wiktionary
(1.1) Grzejnik sykał, gdy woda w nim się nagrzewała.
Wiktionary
rzecz. sykanie n.
Wiktionary
(1.1) war. syczeć
Wiktionary
1. wydawać syk; syczeć;
2. dawać komuś znak głosem, wymawiając: pst, tss, cyt; psykać
SJP.pl
dźwięk podobny do przeciągłego wymawiania głoski "s"
SJP.pl
szekel;
1. dawna moneta hebrajska o wadze około 6 gramów; srebrnik;
2. starohebrajska jednostka wagi, wynosząca około 1,4 grama
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy
(1.1) staroż. metrol. bliskowschodnia jednostka wagi;
(1.2) staroż. numizm. bliskowschodnia złota lub srebrna moneta
Wiktionary
(1.1) Odważył więc Efronowi sumę, którą ten wymienił w obecności Chetytów: czterysta syklów srebra, jakie były wówczas w obiegu.
(1.1) Nabyłem ją za piętnaście syklów srebrnych, za chomer i letek jęczmienia.
(1.2) W czasie powstań żydowskich wybijano w Jerozolimie specjalnego sykla z żydowskimi symbolami.
Wiktionary
(1.2) szekel, srebrnik
Wiktionary
imię żeńskie
SJP.pl
1. wydać dźwięk podobny do syku;
2. powiedzieć coś ze złością przez zaciśnięte zęby
SJP.pl
czasownik
(1.1) dokonany od|syczeć.
Wiktionary
(1.1) A ponieważ Bossk nie miał czasu, by zmienić ustawienia karabinu, puścił go, przyszykował pazury, obnażył zęby i syknął złowrogo. Skoro ten Wookiee chciał się zewrzeć w walce wręcz, zamierzał mu na to pozwolić.
Wiktionary
wykrz. sss
rzecz. syczek mzw./mrz.
Wiktionary
umiejętność przypodobania się przełożonemu pochlebstwem i donosicielstwem; pochlebstwo
SJP.pl
Sykofancja (z gr. σύκοφαντία "sykophantía") – termin określający zachowanie polegające na nieszczerym, przesadnym schlebianiu, donoszeniu lub potwierdzaniu cudzych poglądów w celu uzyskania osobistych korzyści. W języku potocznym pojęcie bywa łączone z lizusostwem i serwilizmem, a w tekstach publicystycznych definiowane jest jako schlebianie odbiorcy w taki sposób, aby był on stale zadowolony z nadawcy komunikatu.
Wikipedia
sykofanta;
1. w antycznej Grecji: obywatel Aten trudniący się zawodowo szpiegostwem, donosicielstwem;
2. intrygant, oszczerca, szantażysta
SJP.pl
Sy
Wikipedia
sykofanta;
1. w antycznej Grecji: obywatel Aten trudniący się zawodowo szpiegostwem, donosicielstwem;
2. intrygant, oszczerca, szantażysta
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. zawodowy donosiciel lub rodzaj publicznego oskarżyciela w starożytnej Grecji;
(1.2) przen. donosiciel, szantażysta, intrygant, oszczerca, szpicel
Wiktionary
IPA: ˌsɨkɔˈfãnta, AS: sykofãnta
Wiktionary
(1.1) sykofant
Wiktionary
1. afrykańskie drzewo o ciężkostrawnych owocach i cennym drewnie; sykomora, karwia, ośla figa, figa morwowa;
2. drewno z tego drzewa
SJP.pl
1. afrykańskie drzewo o ciężkostrawnych owocach i cennym drewnie; sykomor, karwia, ośla figa, figa morwowa;
2. drewno z tego drzewa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. bot. figowiec sykomora
(1.2) spoż. owoc sykomory (1.1)
Wiktionary
(1.1) figowiec sykomora, figa morwowa, figa ośla, karwia
(1.2) figa morwowa, figa ośla, karwia
Wiktionary
przymiotnik od: sykomora
SJP.pl
sykrzytek dereniak - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.;
Wiktionary
Sy
Wikipedia
(1.1) Wymieniliśmy z Sykstusem stare opony.
Wiktionary
IPA: ˈsɨkstus, AS: sykstus
Wiktionary
rzecz. Sykstyna ż., Sykst m.
przym. sykstyński, sykstusowy, Sykstusowy
Wiktionary
(1.1) Sykst
Wiktionary
przymiotnik dzierżawczy - należący do Sykstusa lub z nim związany
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy
(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Sykstusa
Wiktionary
(1.1) Zapatrywania te zostały wyrażone w bulli Sykstusowej z września 1480 roku.
Wiktionary
rzecz. Sykstus mos., Sykstyna ż.
przym. sykstyński
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) pot. Kaplica Sykstyńska w Watykanie
(1.2) pot. freski w Kaplicy Sykstyńskiej w Watykanie
(1.3) pot. inne freski porównywane do tych w Kaplicy Sykstyńskiej w Watykanie
(1.4) imię|polski|ż., żeńska forma imienia Sykstus
Wiktionary
(1.1) Sykstyna nie dokończona, od przeszło trzech lat zamknięta, nagle się – na żądanie papieża otwiera.
(1.4) (…) natomiast Sykstyna, Berenika i Hiacynta istniały tylko w twórczej wyobraźni swych kochanków.
Wiktionary
IPA: sɨkˈstɨ̃na, AS: sykstỹna
Wiktionary
rzecz. Sykstus m., Sykst m., Sykstyny nmos.
przym. sykstyński, sykstusowy, Sykstusowy
Wiktionary
(1.1) Kaplica Sykstyńska
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z papieżem Sykstusem IV
Wiktionary
rzecz. Sykstus m., Sykstyna ż.
przym. Sykstusowy
Wiktionary
miasto w Rosji, stolica Komi
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w Rosji, stolica Republiki Komi;
Wiktionary
Sy
Wikipedia
(1.1) Republika Komi jest republika autonomiczna leżącą na północy Federacji Rosyjskiej, stolicą Republiki jest miasto Syktywkar.
Wiktionary
IPA: sɨkˈtɨfkar, AS: syktyfkar
Wiktionary
przym. syktywkarski
Wiktionary
przymiotnik od: Syktywkar (stolica Republiki Komi)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Syktywkarem, dotyczący Syktywkaru
Wiktionary
rzecz. Syktywkar mrz.
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Sykuła – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Włocławek, przy trasie drogi wojewódzkiej nr 265.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego.
Wikipedia
naturalna jednostka artykulacji, której ośrodkiem jest samogłoska; zgłoska
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) jęz. część wyrazu lub wyraz zawierające zwykle jedną samogłoskę lub dyftong, wymawiane jako całość; jednostka mowy, zwykle dłuższa niż jedna głoska i krótsza niż wyraz;
Wiktionary
Sy
Wikipedia
(1.1) Nie każdy umie poprawnie podzielić wyraz „nauka” na sylaby.
Wiktionary
IPA: sɨˈlaba, AS: sylaba
Wiktionary
rzecz. sylabariusz m., sylabowiec m., sylabizowanie n.
czas. sylabizować ndk.
przym. sylabowy, sylabiczny, sylabotwórczy
Wiktionary
(1.1) zgłoska
Wiktionary
sylabariusz;
1. system pisma, w którym jeden znak graficzny reprezentuje jedną sylabę języka mówionego; pismo sylabowe (sylabiczne);
2. zbiór wszystkich znaków danego pisma sylabowego
SJP.pl
sylabar;
1. system pisma, w którym jeden znak graficzny reprezentuje jedną sylabę języka mówionego; pismo sylabowe (sylabiczne);
2. zbiór wszystkich znaków danego pisma sylabowego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) jęz. system pisma, w którym znaki odpowiadają zgłoskom (sylabom), a nie pojedynczym głoskom
Wiktionary
Sylabariusz – system pisma, w którym pojedyncze znaki reprezentują całe sylaby, a nie pojedyncze głoski. Sylabariusz należy odróżnić od alfabetu sylabicznego (abugidy).
Podobnie jak alfabety, sylabariusze są na ogół systemami zamkniętymi. Wyjątkowym przykładem otwartego sylabariusza jest chińskie pismo kobiet, nüshu.
Wikipedia
rzecz. sylaba ż.
przym. sylabiczny
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) jęz. tworzący sylabę
(1.2) liter. bazujący na określonej liczbie sylab
Wiktionary
rzecz. sylabariusz mrz., sylabizm mrz., sylaba ż.
przym. monosylabiczny
Wiktionary
(1.1) sylabotwórczy, zgłoskotwórczy
Wiktionary
poeta piszący wiersze sylabiczne
SJP.pl
niewprawne, niepłynne czytanie, łączenie czytanych głosek w sylaby i wyrazy; dukanie, sylabizowanie
SJP.pl
dotyczący sylabizacji
SJP.pl
Sylabizm – najstarszy system numeryczny wiersza, wywodzący się ze średniowiecznego wiersza intonacyjno-zdaniowego.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|sylabizować.
Wiktionary
czas. sylabizować ndk.
rzecz. sylaba ż.
Wiktionary
czytać niewprawnie, łącząc głoski w sylaby, nie odczytując całych wyrazów; dukać
SJP.pl
czasownik niedokonany
(1.1) wypowiadać słowa oddzielając wyraźnie sylaby
Wiktionary
rzecz. sylabizowanie n., sylaba ż.
Wiktionary
w piśmie sylabicznym: połączenie liter samogłoskowych i spółgłoskowych odpowiadające pojedynczej sylabie
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) jęz. liter. o wierszu: posiadający stałą liczbę sylab i stałe akcentowanie
Wiktionary
(1.1) Podstawową cechą wiersza sylabotonicznego, w odróżnieniu od sylabicznego, jest stabilizacja akcentów na określonych sylabach wersu, różnych w zależności od przyjętego wzorca.
Wiktionary
wiersz sylabotoniczny
SJP.pl
w literaturze: system weryfikacyjny cechujący się stałą liczbą sylab oraz stałą pozycją sylab akcentowanych rozłożonych regularnie; sylabotonizm
SJP.pl
poeta piszący wiersze sylabotoniczne
SJP.pl
w literaturze: system weryfikacyjny cechujący się stałą liczbą sylab oraz stałą pozycją sylab akcentowanych rozłożonych regularnie; sylabotonika
SJP.pl
Sy
Wikipedia
tworzący sylabę; zgłoskotwórczy
SJP.pl
1. wyraz będący połączeniem pierwszych sylab wyrazów z jakiegoś wyrażenia, będącego nazwą czegoś, np. Fabrow - Fabryka Rowerów;
2. wiersz sylabiczny
SJP.pl
związany z sylabą (zgłoską), sylabami (zgłoskami); zgłoskowy
SJP.pl
syllabus;
1. papieski wykaz tez sprzecznych z oficjalną doktryną Kościoła katolickiego;
2. spis zagadnień, które student ma przygotować do egzaminu z danego przedmiotu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) rzad. imię|polski|m.;
Wiktionary
Zobacz też: Sylas – postać biblijna, współuczestnik podróży św. Pawła.
Sylas – imię męskie pochodzenia łacińskiego, skrócona forma imienia Sylwan, wywodzącego się od słowa "silva", które oznacza "las, zagajnik".
Wikipedia
(1.1) Kiedy Sylas i Tymoteusz przyszli z Macedonii, Paweł oddał się wyłącznie nauczaniu i udowadniał Żydom, że Jezus jest Mesjaszem.
Wiktionary
Sylczno (kaszub. Sélczno) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Parchowo. Ma status sołectwa.
Leży na południowo-zachodnim skraju Pojezierza Kaszubskiego, oddalona o 2 km od drogi krajowej nr 20 ze Stargardu do Gdyni, 3 km od jeziora Mausz i niecałe 2 km od jeziora Sumino.
Wikipedia
organiczny związek chemiczny stosowany jako środek w leczeniu zaburzeń erekcji; sildenafil
SJP.pl
w mitologii greckiej: bożek mający postać starca z końskimi uszami i ogonem, często także z końskimi kopytami; później utożsamiany z satyrem
SJP.pl
Sylen ( Σειληνός "Seilēnós", Silenus) – w mitologii Greków jedno z bóstw przyrody.
Często uważany za syna posłańca bogów Hermesa bądź też Pana – kozłopodobnego boga trzód i pasterzy. Zazwyczaj przedstawiano go jako towarzysza Dionizosa, boga wegetacji i ekstatycznej radości. Miał postać łysego, nieco otyłego mężczyzny z końskim ogonem i uszami. Król Frygów Midas w podzięce za pomoc okazaną Sylenowi otrzymał od Dionizosa dar, dzięki któremu mógł wszystko, czego dotknął, zamieniać w złoto.
Wikipedia
duch powietrza w wierzeniach średniowiecznych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) mit. duch powietrza ze średniowiecznych wierzeń ludowych, z którym mógł się przyjaźnić człowiek, który zachował czystość duszy;
Wiktionary
Sylf – w średniowieczu duch powietrza, żywiołak powietrza, z którym mógł się przyjaźnić człowiek, który zachował czystość duszy. Termin wprowadzony przez Paracelsusa, który opisywał sylfy jako niewidzialne istoty powietrzne, stanowiące żywioł powietrza. Brak jest konkretnych mitów z tym związanych.
Wikipedia
IPA: sɨlf, AS: sylf
Wiktionary
rzecz.
:: fż. sylfida ż.
Wiktionary
1. kobieca postać sylfa z legend średniowiecznych;
2. przenośnie: kobieta smukła, delikatna
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mit. żeński sylf, duch powietrza ze średniowiecznych wierzeń ludowych
(1.2) przen. wiotka, smukła dziewczyna, zwłaszcza tancerka
Wiktionary
Sylfida ("La Sylphide") – romantyczny balet-pantomima w dwóch aktach.
Wikipedia
rzecz.
:: fm. sylf m.
Wiktionary
rodzaj ptaków z rodziny kolibrowatych
SJP.pl
roślina przypominająca wielki koper, uznawana kiedyś za środek antykoncepcyjny, antyseptyczny i przeczyszczający; silfion, żółtwa
SJP.pl
Sylfion (gr. σίλφιον – sílphion, łac. "silphium", w literaturze często używa się nazwy łacińskiej) – roślina, której sok stanowił jeden z głównych towarów eksportowych starożytnej kolonii greckiej, Cyreny, znany i stosowany w całym basenie Morza Śródziemnego.
Wikipedia
element sprężysty w postaci mieszka wykonanego z cienkiej blachy stalowej lub mosiężnej, stosowany np. jako czujnik ciśnienia w przyrządach pomiarowych lub urządzeniach regulacyjnych; mieszek sprężysty
SJP.pl
Sylifikacja, silifikacja, skrzemionkowanie, skrzemienienie (skał osadowych), skwarcowanie – naturalny proces polegający na wzbogaceniu skał, minerałów lub szczątków organicznych (na przykład drewna) krzemionką w postaci chalcedonu, kwarcu lub opalu.
Wikipedia
sztuczny kamień wyprodukowany z piasku i wapna, najczęściej w postaci cegły; silikat
SJP.pl
przymiotnik od: sylikat (silikat), np. tynk sylikatowy; silikatowy
SJP.pl
uwodniony dwutlenek krzemu, o porowatej strukturze i dużej adsorpcji, wykorzystywany do osuszania i oczyszczania gazów; silikażel
SJP.pl
związek syntetyczny, niepalny, odporny chemicznie, produkowany w postaci olejów, żywic, kauczuków; silikon
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zob. silikon.
Wiktionary
rzecz. silikon m., silikat m., silikonowanie n., siloksan m., silan m., silanol m., silazan m., silanolan m.
czas. silikonować ndk.
przym. sylikonowy, silikonowy, sililowy, silanowy, siloksanowy, silanolowy, silazanowy, silanolanowy
Wiktionary
(1.1) war. silikon
Wiktionary
przymiotnik od: sylikon; silikonowy
SJP.pl
związek syntetyczny, niepalny, odporny chemicznie, produkowany w postaci olejów, żywic, kauczuków; silikon
SJP.pl
choroba płuc spowodowana długotrwałym wdychaniem pyłu krzemionkowego; silikoza, krzemica
SJP.pl
minerał, polimorficzna odmiana krzemianu glinu; silimanit
SJP.pl
przymiotnik od: sylimanit (silimanit), np. piasek sylimanitowy; silimanitowy
SJP.pl
miasto w północno-wschodniej Bułgarii (Dobrudża); Silistra
SJP.pl
materiał ceramiczny stosowany na elementy grzejne pieców elektrycznych; silit
SJP.pl
Sylit ("silit") – materiał ceramiczny o dobrej przewodności elektrycznej, stosowany jako element grzejny w elektrycznych piecach oporowych. Otrzymywany jest przez spiekanie węgliku krzemu (karborundu) z krzemem pierwiastkowym zmieszanych z gliceryną. Wypalanie przeprowadza się w atmosferze tlenku węgla lub azotu w temperaturze 1500 °C.
Wikipedia
1. papieski wykaz tez sprzecznych z oficjalną doktryną Kościoła katolickiego;
2. spis zagadnień, które student ma przygotować do egzaminu z danego przedmiotu;
3. informator dla maturzystów i gimnazjalistów, zawierający podstawy programowe oraz wymagania i standardy egzaminacyjne
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
brak odpowiedniości między gramatyczną a logiczną budową wypowiedzi; syllepsis
SJP.pl
brak odpowiedniości między gramatyczną a logiczną budową wypowiedzi; syllepsa
SJP.pl
Sy
Wikipedia
mania gromadzenia niepotrzebnych rzeczy; zespół zbieractwa, patologiczne zbieractwo
SJP.pl
Sy
Wikipedia
schemat wnioskowania pośredniego, złożonego z dwóch przesłanek i wynikających z nich wniosków
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) log. wnioskowanie z dwóch przesłanek, które łączy jedno wspólne pojęcie, „np. jeżeli każdy M jest P oraz każdy P jest S, to każdy M jest S”;
Wiktionary
Sylogizm (z "συλλογισμός" – konkluzja, wniosek) – schemat wnioskowania na podstawie dwóch przesłanek, które zawierają wspólny element, a każdy element wniosku zawarty jest w dokładnie jednej przesłance.
Wikipedia
(1.1) Według tradycyjnego rozumienia abdukcja jest zwykłym sylogizmem, zawiera jednak pewną miarę niepewności, co jest sytuacją częstą nie tylko w myśleniu naukowym, ale w myśleniu w ogóle.
(1.1) Większość Twoich dowodów to typowy sylogizm. Nie nazwałam brudasami osób, które nie myją codziennie włosów.
Wiktionary
IPA: sɨˈlɔɟism̥, AS: syloǵism̦
Wiktionary
przym. sylogistyczny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geol. hydrol. żyzny muł
Wiktionary
Sylt (fryz. "Söl", duń. "Sild") – wyspa w Niemczech na Morzu Północnym, największa z Wysp Północnofryzyjskich, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn, w powiecie Nordfriesland, w pobliżu granicy z Danią.
Wikipedia
okres ery paleozoicznej ok. 435 - ok. 395 mln lat temu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geol. trzeci okres ery paleozoicznej;
Wiktionary
Sylur (ang. "Silurian") – termin ma dwa znaczenia:
System sylurski wydzielił Roderick Murchison w 1835 roku na podstawie badań osadów Anglii i Walii. Nazwa pochodzi od dawnego celtyckiego plemienia Sylurów zamieszkującego Anglię oraz Walię.
Wikipedia
IPA: ˈsɨlur, AS: sylur
Wiktionary
przym. sylurski, syluryjski
Wiktionary
plemię celtyckie
SJP.pl
Sylurowie – starożytne plemię brytyjskie, zamieszkujące południowo-wschodnią Walię, którego ośrodkiem był gród Llanmelin.
Pod wpływem Karatakusa, od 48 r. opierali się rzymskiej ekspansji. Rzymianie ustanowili na ich terytorium forty w Glevum (Gloucester), a potem w Isca (Caerleon), zaś opór Sylurów pokonał Sekstus Juliusz Frontyn (73/74–77). Llanmelin zostało przymusowo wysiedlone, a na jego miejscu powstało nowe miasto rzymskie Venta Silurum (Caerwent).
Wikipedia
przymiotnik od: Sylur; syluryjski
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) geol. dotyczący syluru, występujący, powstały w sylurze
Wiktionary
IPA: sɨˈlursʲci, AS: sylursʹḱi
Wiktionary
rzecz. sylur m.
przym. syluryjski
Wiktionary
przymiotnik od: Sylur; sylurski
SJP.pl
obce imię męskie
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
1. obce imię żeńskie;
2. miasto w USA, w stanie Kansas
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
1. wielogatunkowy utwór łączący elementy różnych poetyk i stylizacji;
2. rękopiśmienna księga domowa zapisywana przez rodziny szlacheckie;
3. jednostka miary używana do oceny grubości drzewa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) liter. forma piśmiennictwa popularna wśród szlachty polskiej w XVII i XVII w., obejmująca niejednorodne formalnie teksty o różnorodnej tematyce zapisywane przez autora „na gorąco”;
Wiktionary
Sylwa (łac. "silva rerum" dosł. "las rzeczy") – forma piśmiennictwa popularna wśród szlachty polskiej, wywodząca się m.in. ze zbioru "Silvae" rzymskiego poety Stacjusza, obejmująca niejednorodne formalnie teksty zapisywane „na gorąco” i wyróżniające się różnorodną tematyką.
Wikipedia
(1.1) Tzw. sylwa radomszczańska to śpiewnik szlachecki z lat 1699-1703, w którym połowa tekstów jest proweniencji ludowej.
Wiktionary
imię męskie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) mitrzym. bóg rolnictwa i opiekun majątku domowego;
(1.2) rzad. imię|polski|m.;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.2) Lucjusz wysłał Sylwana z wojskami do Neapolu.
Wiktionary
rzecz. Sylwana ż.
Wiktionary
w mitologii rzymskiej: bóg lasów i pól
SJP.pl
Sylwana – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego "las, zagajnik". Wbrew czasem powtarzanym informacjom żeńskie imię Sylwana nie ma patronki[]. Istnieje święty, ale Sylwan (zobacz: Święty Sylwan).
Wikipedia
dział inżynierii leśnej, zajmujący się przestrzennym planem zagospodarowania lasów
SJP.pl
minerał; ruda złota; tellurek złota i srebra
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) miner. stalowoszary, cynowobiały lub brązowożółty minerał o dużej łupliwości
Wiktionary
(1.1) Kryształy sylwanitu można spotkać w rumuńskich żyłach złotonośnych.
Wiktionary
IPA: sɨlˈvãɲit, AS: sylvãńit
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
potocznie o balu sylwestrowym
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) pot. zob. sylwester. (zabawa sylwestrowa)
Wiktionary
(1.1) Gdzie idziesz w tym roku na sylwka?
Wiktionary
IPA: ˈsɨlvɛk, AS: sylvek
Wiktionary
rzecz. sylwester mzw., sylwestrowicz mos., sylwestrowiczka ż., Sylwestra ż., Sylwester mos./mzw.
czas. sylwestrować ndk.
przym. sylwestrowy, sylwestrowski, Sylwestrowy
przysł. sylwestrowo
Wiktionary
(1.1) sylwester, zabawa sylwestrowa, bal sylwestrowy
Wiktionary
imię męskie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.;
Wiktionary
Sylweriusz, Sylwery – imię męskie pochodzenia łacińskiego, którego patronem jest papież Sylweriusz.
Sylweriusz imieniny obchodzi 20 czerwca i 2 grudnia.
Wikipedia
(1.1) Wspomnienie liturgiczne świętego Sylweriusza papieża obchodzone jest 20 czerwca.
Wiktionary
Sylweriusz z żoną; Sylweriuszowie
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy - należący do Sylweriusza lub z nim związany
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
1. ostatni dzień roku;
2. bal lub zabawa urządzane w nocy z 31 grudnia na 1 stycznia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) dzień 31 grudnia, zwłaszcza wieczór, i noc z 31 grudnia na 1 stycznia; wigilia Nowego Roku
(1.2) zabawa lub bal urządzane w noc z 31 grudnia na 1 stycznia na przywitanie Nowego Roku;
Wiktionary
Sylwester – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od silvestris oznaczającego „żyjący w lesie”, „dziki”. Poświadczone w Polsce od 1220 roku. Dawniej uważano, że imię Lasota powstało jako odpowiednik znaczeniowy Sylwestra, jednak Lasota jest poświadczony na ziemiach polskich w dokumentach wcześniej i był szerzej nadawany. Odnotowano dziesięciu świętych Sylwestrów, patronów tego imienia.
Wikipedia
(1.1) Sylwester nie jest dniem wolnym od pracy.
(1.1) W całej Polsce sylwester minął pod znakiem hucznych i wesołych zabaw.
(1.1) W zeszłym roku sylwestra spędziliśmy w Krakowie.
(1.2) W tym roku urządzamy sylwestra w naszym nowym domu.
Wiktionary
IPA: sɨlˈvɛstɛr, AS: sylvester
Wiktionary
rzecz. sylwestrowicz mos., sylwestrowiczka ż., sylwek mzw., Sylwester mos./mzw., Sylwestra ż., Sylwestrowa ż., Sylwek mos., Sylwuś mos., Sylwka ż., Sylwcia ż.
czas. sylwestrować ndk.
przym. sylwestrowy, sylwestrowski, Sylwestrowy
przysł. sylwestrowo
Wiktionary
(1.1) 31 grudnia, wigilia Nowego Roku
(1.2) zabawa sylwestrowa, bal sylwestrowy; pot. sylwek
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) imię|polski|ż.;
forma rzeczownika.
(2.1) D., B. lp. od: Sylwester
Wiktionary
Sylwestra – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, żeński odpowiednik imienia Sylwester, utworzonego od przymiotnika "silvestris", co oznacza „żyjący w lesie, dziki”. Istnieje dziesięciu świętych Sylwestrów, patronów tego imienia.
W Polsce imię rzadkie. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 475 kobiet o imieniu Sylwestra nadanym jako imię pierwsze.
Wikipedia
(1.1) Mam na imię Sylwestra i jestem przedszkolanką z Jaworzna.
(1.1) Wspinałem się z Sylwestrą w Karkonoszach.
(1.1) Sylwestrowie i Sylwestry imieniny obchodzą 31 grudnia.
Wiktionary
rzecz. sylwester mzw., sylwestrowicz mos., sylwestrowiczka ż., sylwestrowość ż., sylwek mzw.
:: zdrobn. Sylwka ż., Sylwcia ż., Sylweczka ż., Sylwusia ż., Sylwunia ż.
:: fm. Sylwester mos.
przym. Sylwestrzyn, Sylwestrowy, sylwestrowy, przedsylwestrowy, sylwestrowski
przysł. sylwestrowo, przedsylwestrowo
czas. sylwestrować
Wiktionary
(1.1) zdrobn. Sylwka, Sylwcia, Sylweczka, Sylwusia, Sylwunia
Wiktionary
członek zakonu św. Sylwestra
SJP.pl
członek zakonu św. Sylwestra
SJP.pl
Sylwester z żoną; Sylwestrowie
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany
(1.1) pot. brać udział w zabawie sylwestrowej
Wiktionary
(1.1) Jeśli ktoś w górski sposób chce sylwestrować, a nie ma z kim to polecam chatki studenckie typu Hawiarska (Gorce) czy Nimemcowa (Beskid Sądecki) albo wiele, wiele innych.
Wiktionary
rzecz. sylwester mzw., sylwestrowicz mos., sylwestrowiczka ż., sylwek mzw., Sylwester mos., Sylwestra ż.
przym. sylwestrowy, sylwestrowski, Sylwestrowy
przysł. sylwestrowo
Wiktionary
osoba biorąca udział w zabawie sylwestrowej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. osoba biorąca udział w zabawie sylwestrowej
Wiktionary
(1.1) Autobus wypełniony sylwestrowiczami stoczył się do rowu.
Wiktionary
rzecz. sylwester mzw., sylwek mzw., Sylwester mos., Sylwestra ż.
:: fż. sylwestrowiczka ż.
czas. sylwestrować ndk.
przym. sylwestrowy, sylwestrowski, Sylwestrowy
przysł. sylwestrowo
Wiktionary
uczestniczka zabawy sylwestrowej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta biorąca udział w zabawie sylwestrowej
Wiktionary
(1.1) Po imprezie podwiózł jedną z sylwestrowiczek.
Wiktionary
rzecz. sylwester mzw., sylwek mzw., Sylwester mos., Sylwestra ż.
:: fm. sylwestrowicz m.
czas. sylwestrować ndk.
przym. sylwestrowy, sylwestrowski, Sylwestrowy
przysł. sylwestrowo
Wiktionary
imię męskie
SJP.pl
przysłówek czasu
(1.1) w związku z sylwestrem
(1.2) w sposób charakterystyczny dla sylwestra
Wiktionary
Sylwestrowo – dawny folwark. Tereny, na których był położony, leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Kolczuny.
Wikipedia
(1.1) Pozdrawiam sylwestrowo i życzę wszystkiego dobrego w Nowym Roku
Wiktionary
rzecz. sylwester mzw., sylwek mzw., sylwestrowicz mos., sylwestrowiczka ż., Sylwester mos., Sylwestra ż., Sylwestrowa ż., Sylwka ż., Sylwcia ż., Sylwek mos., Sylwuś mos.
czas. sylwestrować ndk.
przym. sylwestrowy, sylwestrowski, Sylwestrowy
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) daw. gwara. warszawska sylwestrowy
Wiktionary
rzecz. sylwester mzw., sylwek mzw., sylwestrowicz mos., sylwestrowiczka ż., Sylwek mos., Sylwuś mos., Sylwester mos./mzw., Sylwestra ż., Sylwestrowa ż., Sylwka ż., Sylwcia ż.
czas. sylwestrować ndk.
przym. sylwestrowy, Sylwestrowy
przysł. sylwestrowo
Wiktionary
(1.1) sylwestrowy
Wiktionary
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z sylwestrem, odbywający się w sylwestra
Wiktionary
(1.1) Zbliża się 31 grudnia, ostatni dzień roku, dzień tradycyjnych zabaw sylwestrowych.
Wiktionary
rzecz. sylwester mzw., sylwek mzw., sylwestrowicz mos., sylwestrowiczka ż., Sylwek mos., Sylwuś mos., Sylwester mos./mzw., Sylwestra ż., Sylwestrowa ż., Sylwka ż., Sylwcia ż.
czas. sylwestrować ndk.
przym. sylwestrowski, Sylwestrowy
przysł. sylwestrowo
Wiktionary
(1.1) daw. sylwestrowski
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
dwuwymiarowy kształt dużego obiektu widziany na kontrastowym tle
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kształt, zarys postaci lub rzeczy
Wiktionary
sylweta;
1. ogólny kształt, postawa ciała;
2. płaski rzut, obrys postaci lub przedmiotu;
3. literacka charakterystyka osoby
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kształt, zarys postaci lub rzeczy
Wiktionary
(1.1) Na horyzoncie widać było sylwetkę statku.
(1.1) Ćwiczenia na wioślarzu pomagają zmniejszyć ilość tkanki tłuszczowej, wysmuklić sylwetkę, zwalczyć cellulit, a także pozytywnie wpływają na samopoczucie.
Wiktionary
IPA: sɨlˈvɛtka, AS: sylvetka
Wiktionary
(1.1) figura
Wiktionary
1. widziany lub przedstawiony płasko, schematycznie, w zarysie;
2. związany z tworzeniem, formowaniem sylwetki;
3. pistolet sylwetkowy - dyscyplina sportu strzeleckiego; rodzaj pistoletu używanego w tym sporcie
SJP.pl
szlaczkoń sylwetnik - gatunek motyla z rodziny bielinkowatych
SJP.pl
imię żeńskie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) imię|polski|ż.;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Sylwia pisuje do mnie regularnie raz w miesiącu.
(1.1) W biurze pracują trzy Sylwie i dwóch Tomaszów.
Wiktionary
IPA: ˈsɨlvʲja, AS: sylvʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. Sylwiusz m.
Wiktionary
chlorek potasu, minerał, powstaje w trakcie odparowywania mórz lub słonych jezior
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) miner. minerał z gromady halogenków;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
skała solna
SJP.pl
Sylwin z żoną; Sylwinowie
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy - należący do Sylwina lub z nim związany
SJP.pl
chlorek potasu, minerał, powstaje w trakcie odparowywania mórz lub słonych jezior
SJP.pl
minerał, chlorek potasu (sól potasowa)
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.;
Wiktionary
Sylwiusz – imię męskie. Wśród patronów – św. Sylwiusz, biskup Tuluzy.
Imię pochodzenia łacińskiego od słowa silvio oznaczającego: leśny, dziki, żyjący w lesie.
W Polsce imię rzadkie. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 311 mężczyzn o imieniu Sylwiusz nadanym jako imię pierwsze.
Wikipedia
IPA: ˈsɨlvʲjuʃ, AS: sylvʹi ̯uš
Wiktionary
rzecz. Sylwia ż.
Wiktionary
Sylwiusz z żoną; Sylwiuszowie
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy - należący do Sylwiusza lub z nim związany
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy - należący do Sylwka lub z nim związany
SJP.pl
zdrobnienie od: Sylwia (imię żeńskie)
SJP.pl
zdrobnienie od: Sylwan, Sylweriusz, Sylwester, Sylwin, Sylwiusz (imiona męskie); Sylwek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, lewy dopływ Jeniseju;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
[czytaj: symantek] amerykański producent oprogramowania
SJP.pl
długi strój kobiecy noszony we Włoszech w okresie renesansu
SJP.pl
organiczny związek chemiczny o działaniu fitotoksycznym
SJP.pl
Symazyna – organiczny związek chemiczny z grupy triazyn o działaniu fitotoksycznym. Jest bezbarwną substancją krystaliczną, prawie nie rozpuszcza się w wodzie, rozpuszcza się za to w związkach organicznych. Rozkłada się w temperaturze ok. 226 °C.
Przy stosowaniu w ilości 1–2,5 kg/ha symazyna powoduje zniszczenie większości chwastów, zarówno jednorocznych, jak i wieloletnich. Może działać jako herbicyd totalny w ilościach ok. 10–15 kg/ha.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) postulowana, futurystyczna epoka rozwoju Ziemi, w której ludzie będą żyli w harmonii z naturą, we wzajemnym powiązaniu życia ze wszystkimi istotami
Wiktionary
w biologii: organizm żyjący w symbiozie z organizmem innego gatunku
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) biol. organizm żyjący w symbiozie z organizmem innego gatunku;
Wiktionary
Symbiont – organizm, który żyje w symbiozie z organizmem innego gatunku, np. bakterie w jelicie grubym u człowieka, bakterie, które trawią celulozę u przeżuwaczy (krowa).
Wikipedia
(1.1) Instytut prowadzi badania nad symbiontami żyjącymi w przewodzie pokarmowym człowieka.
Wiktionary
rzecz. symbioza ż.
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób symbiotyczny, w sposób charakteryzujący się symbiozą
Wiktionary
rzecz. symbioza ż., symbiotyczność ż.
przym. symbiotyczny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest symbiotyczne; cecha tych, którzy są symbiotyczni
Wiktionary
przym. symbiotyczny
przysł. symbiotycznie
Wiktionary
okresowe lub stałe współżycie dwóch organizmów (symbiontów) różnych gatunków, przynoszące korzyść co najmniej jednemu z nich, a nieprzynoszące szkód żadnemu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) biol. współżycie dwóch różnych gatunków przynoszące im korzyści
(1.2) współistnienie osób czy zjawisk wzajemnie na siebie oddziałujących
Wiktionary
Sy
Wikipedia
rzecz. symbiont mrz.
przym. symbiotyczny
przysł. symbiotycznie
Wiktionary
(1.2) koegzystencja, współistnienie, współżycie
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. hist. Uljanowsk, oficjalna nazwa do 1924 roku
Wiktionary
przym. symbirski
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) hist. związany z Symbirskiem, dotyczący Symbirska (współcz. Uljanowsk)
Wiktionary
rzecz. Symbirsk mrz.
Wiktionary
1. pojęcie, przedmiot, znak itp., mające jedno znaczenie dosłowne i większą liczbę znaczeń ukrytych;
2. osoba lub zwierzę będące uosobieniem czegoś;
3. umowny znak do oznaczania czegoś, np. jednostek miar, pierwiastków chemicznych itd.;
4. w literaturze: motyw lub zespół motywów w dziele literackim będący znakiem głębiej ukrytej treści, mający sugerować jej istnienie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) znak graficzny odpowiadający jakiemuś pojęciu
(1.2) szt. użycie jakiegoś motywu (opisu, obrazu) do przedstawienia zjawiska, o którym nie chce się powiedzieć wprost;
Wiktionary
Sy
Wikipedia
(1.1) Symbolem pierwiastka chemicznego „miedź” są litery „Cu”, a symbolem jednostki fizycznej „om” jest grecka litera omega („Ω”).
(1.2) W tym wierszu lis jest symbolem chytrości, ale też i sprytu.
Wiktionary
IPA: ˈsɨ̃mbɔl, AS: sỹmbol
Wiktionary
rzecz. symbolika ż., symbolizm m., symbolizowanie n., symboliczność ż.
przym. symboliczny
czas. symbolizować
przysł. symbolicznie
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób symboliczny
Wiktionary
rzecz. symbolizm mrz., symbol m., symbolika ż., symboliczność ż.
czas. symbolizować ndk.
przym. symboliczny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest symboliczne; cecha tych, którzy są symboliczni
Wiktionary
rzecz. symbolizm mrz., symbol m., symbolika ż.
przym. symboliczny
przysł. symbolicznie
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) związany z symbolem, będący symbolem – znakiem umownym pełniącym inne, zastępcze funkcje
(1.2) taki, w którym występują symbole
(1.3) o niewielkiej wartości materialnej, niewielkim znaczeniu
Wiktionary
(1.2) W poemacie występują dwa wątki, mianowicie etymologiczny i symboliczny.
Wiktionary
IPA: ˌsɨ̃mbɔˈlʲit͡ʃnɨ, AS: sỹmbolʹičny
Wiktionary
rzecz. symbol m., symboliczność ż., symbolizm m., symbolista m., symbolika ż.
czas. symbolizować ndk.
przysł. symbolicznie
Wiktionary
(1.1) umowny
(1.3) skromny
Wiktionary
1. zespół symboli stosowanych w jakiejś dziedzinie;
2. symbole zawarte w jakimś dziele sztuki;
3. symboliczne znaczenie czegoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ogół symboli używanych w dana dziedzinie
(1.2) symbole pojawiające się w danym utworze lub dziele sztuki
Wiktionary
Sy
Wikipedia
(1.1) Pająk ze swoją bogatą i złożoną symboliką jest obecny w kulturach i mitologiach całego świata.
(1.2) W utworach tej epoki symbolika zwierzęca była niebywale rozpowszechniona.
Wiktionary
rzecz. symbol m., symbolista m., symbolizm m., symbolizacja ż., symboliczność ż.
czas. symbolizować ndk.
przym. symboliczny
przysł. symbolicznie
Wiktionary
1. nadawanie czemuś charakteru symbolu;
2. w logice: zamiana zdań lub funkcji zdaniowych na ich symbole, stosowanie zapisu symbolicznego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nadawanie czemuś charakteru symbolu
Wiktionary
rzecz. symbolizowanie n., symbolika ż.
czas. symbolizować ndk.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) liter. szt. kierunek w literaturze i sztukach plastycznych występujący na przełomie XIX i XX w., posługujący się symbolem jako podstawowym środkiem wyrazu;
(1.2) symboliczny charakter czegoś
(1.3) filoz. teoria form symbolicznych, które są dane umysłowi a priori i syntetyzują całokształt ludzkiego doświadczenia
(1.4) filoz. filozofia kultury stworzona na początku XX w. przez Ernsta Cassirera
Wiktionary
Symbolizm ( sýmbolon, tłum. znak umowny) – kierunek w poezji i sztukach plastycznych, powstały we Francji i Belgii w drugiej połowie XIX wieku, zakładał, że świat poznawany zmysłami (materialny) jest złudą skrywającą prawdziwy, idealny świat, którego zmysłami i rozumem nie można zinterpretować. Pojęć ze świata prawdziwego nie da się opisać za pomocą zwykłego języka, może to zrobić tylko symbol.
Wikipedia
rzecz. symbol mrz., symbolika ż., symbolizowanie n., symboliczność ż., symbolista m., symbolistka ż., postsymbolizm m., postsymbolista m., postsymbolistka ż., presymbolizm m., neosymbolizm m.
czas. symbolizować ndk.
przym. symboliczny, symbolistyczny, postsymbolistyczny
przysł. symbolicznie
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|symbolizować.
Wiktionary
IPA: ˌsɨ̃mbɔlʲizɔˈvãɲɛ, AS: sỹmbolʹizovãńe
Wiktionary
czas. symbolizować
rzecz. symbolizm mrz., symbolizacja ż., symbol mrz.
Wiktionary
czasownik
(1.1) stanowić symbol czegoś, reprezentować coś za pomocą symbolu
Wiktionary
(1.1) Księżyc symbolizuje tajemne i zakryte strony natury, intuicję, podświadomość, magię, wyobraźnię i natchnienie poetyckie.
Wiktionary
IPA: ˌsɨ̃mbɔlʲiˈzɔvat͡ɕ, AS: sỹmbolʹizovać
Wiktionary
rzecz. symbol m., symbolika ż., symbolizm m., symbolista m., symbolizowanie n., symbolizacja ż.
przysł. symbolicznie
przym. symboliczny
Wiktionary
imię męskie
SJP.pl
prosta Cevy będąca odbiciem symetrycznym środkowej trójkąta względem dwusiecznej wychodzącej z tego samego wierzchołka
SJP.pl
Symediana – prosta Cevy będąca odbiciem symetrycznym środkowej trójkąta względem dwusiecznej wychodzącej z tego samego wierzchołka. Symediany przecinają się w jednym punkcie (zwanym punktem Lemoine’a), jak wiele innych charakterystycznych prostych Cevy.
Wikipedia
imię męskie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.;
Wiktionary
(1.1) Wielkie znaczenie dla biblijnej opowieści o ludzie wybranym, jakie przypisuje się Jakubowi, wynika z faktu, że dwunastu jego synów (Ruben, Symeon, Lewi, Juda, Issachar, Zabulon, Józef, Beniamin, Dan, Neftali, Gad , Aser) dało początek tzw. dwunastu plemięemionom Izraela, po tym, jak sam Jakub zyskał to imię - Izrael, a jego potomkowie od tego czasu będą nazywać siebie Bnej Izrael, Izraelici, synowie Izraela.
Wiktionary
IPA: sɨ̃ˈmɛɔ̃n, AS: sỹmeõn
Wiktionary
Symeon z żoną; Symeonowie
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy - należący do Symeona lub z nim związany
SJP.pl
prosta prostopadła do odcinka, przechodząca przez jego środek
SJP.pl
1. cecha kształtu obiektów płaskich lub przestrzennych, polegająca na istnieniu punktu, prostej lub płaszczyzny, względem których odbicie lub obrót o pewien kąt daje obraz obiektu identyczny z wyjściowym;
2. potocznie: znaczne podobieństwo części (najczęściej dwóch) tego samego obiektu, np. ciała, twarzy;
3. równowaga, zgodność pomiędzy częściami większej całości
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mat. właściwość figury, bryły lub ogólnie dowolnego obiektu matematycznego, polegająca na tym, iż istnieje należące do pewnej zadanej klasy przekształcenie niebędące identycznością, które odwzorowuje dany obiekt na niego samego;
(1.2) pot. właściwość danego przedmiotu, według której możliwe jest podzielenie go na dwie połówki będące swoim lustrzanym odbiciem
(1.3) równowaga i zgodność pomiędzy poszczególnymi elementami całości
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: sɨ̃ˈmɛtrʲja, AS: sỹmetrʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. symetryczność ż., symetrysta mos., symetralna ż.
przym. symetryczny
przysł. symetrycznie
Wiktionary
Sy
Wikipedia
przysłówek
(1.1) zgodnie z symetrią
Wiktionary
(1.1) Archeolog wydobył z wnętrza dzban z dwoma umieszczonymi symetrycznie po bokach uchwytami.
Wiktionary
rzecz. symetryczność ż., symetria ż., symetryzacja ż., symetrysta mos., symetrystka ż., symetralna ż., symetryzowanie n.
czas. symetryzować ndk.
przym. symetryczny, symetryzacyjny
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest symetryczne; cecha tych, którzy są symetryczni
Wiktionary
rzecz. niesymetryczność ż., symetryzm m., symetria ż., asymetria ż., asymetryczność ż., symetralna ż., symetrysta m., symetrystka ż.
przym. symetryczny, asymetryczny
przysł. symetrycznie, asymetrycznie
Wiktionary
1. odznaczający się symetrią;
2. posiadający środek, oś lub płaszczyznę symetrii
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) odznaczający się symetrią, zbudowany lub ułożony według zasad symetrii
Wiktionary
rzecz. symetryzator mrz., symetryczność ż., symetria ż., symetryzacja ż., symetrysta m., symetrystka ż., symetralna ż., symetryzowanie n.
czas. symetryzować ndk.
przym. symetryzacyjny
przysł. symetrycznie
Wiktionary
osoba traktująca przeciwne strony, często polityczne, jako równie winne lub mające takie same wady i zalety, zacierając istotne różnice między nimi
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) neol. zwolennik symetryzmu, poglądu, że prawda leży pośrodku
Wiktionary
(1.1) Symetryści czerpią samozadowolenie z samego faktu dokonywania symetrii, który w ich własnej ocenie sytuować ma symetrystów ponad bieżącym sporem politycznym…
Wiktionary
rzecz. symetryzm m., symetria ż., symetryczność ż., symetryzacja ż., symetralna ż., symetryzowanie n.
:: fż. symetrystka ż.
czas. symetryzować ndk.
przym. symetryczny, symetryzacyjny
przysł. symetrycznie
Wiktionary
kształtowanie, formowanie czegoś w celu nadania symetrii; wprowadzanie symetrii
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) elektr. układ elektroniczny konwertujący sygnał niesymetryczny na symetryczny, w celu zmniejszenia podatności na zakłócenia;
Wiktionary
Sy
Wikipedia
przym. symetryczny
rzecz. symetryzm mrz.
Wiktionary
traktowanie przeciwnych stron, często w kontekście politycznym, jako równie winnych lub mających takie same wady i zalety, prowadzące do fałszywego równoważenia i zacierania istotnych różnic między nimi
SJP.pl
Sy
Wikipedia
1. kształtować, formować coś w celu nadania symetrii; wprowadzać symetrię;
2. rzadko: odznaczać się symetrią
SJP.pl
związek chemiczny używany jako lek przeciw wzdęciom; simetikon
SJP.pl
Symetykon, simetykon ( simeticonum) – związek powierzchniowo czynny, mieszanina polidimetylosiloksanu i krzemionki (dimetykon aktywowany dwutlenkiem krzemu), stosowany jako produkt leczniczy lub wyrób medyczny przeciw wzdęciom.
Wikipedia
miasto na Ukrainie, stolica Krymu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto na Ukrainie, stolica Republiki Autonomicznej Krymu;
Wiktionary
Sy
Wikipedia
(1.1) Z Jałty do Symferopola prowadzi najdłuższa w Europie linia trolejbusowa.
Wiktionary
IPA: ˌsɨ̃w̃fɛˈrɔpɔl, AS: sỹũ̯feropol
Wiktionary
rzecz. symferopolczyk mos., symferopolka ż.
przym. symferopolski
Wiktionary
mieszkaniec Symferopola
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Symferopola
Wiktionary
rzecz. Symferopol mrz.
:: fż. symferopolka ż.
przym. symferopolski
Wiktionary
mieszkanka Symferopola
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Symferopola
Wiktionary
IPA: ˌsɨ̃w̃fɛrɔˈpɔlka, AS: sỹũ̯feropolka
Wiktionary
rzecz. Symferopol mrz.
:: fm. symferopolczyk mos.
przym. symferopolski
Wiktionary
przymiotnik od: Symferopol (stolica Krymu)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Symferopolem, dotyczący Symferopola
Wiktionary
rzecz. Symferopol mrz., symferopolczyk mos., symferopolka ż.
Wiktionary
rodzaj spojenia dwóch kości o bardzo małej ruchliwości
SJP.pl
sonata zinstrumentowana na orkiestrę
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) muz. dużych rozmiarów utwór na orkiestrę; w klasycznym kształcie zazwyczaj trzy- lub czteroczęściowy;
(1.2) harmonijne połączenie (dźwięków, smaków, zapachów, kolorów itp.)
Wiktionary
Symfonia – cykliczna forma muzyczna przeznaczona zasadniczo na orkiestrę, zwykle zbudowana z kilku części i oparta na zasadach cyklu sonatowego. W klasycznym modelu symfonia przyjęła najczęściej układ czteroczęściowy: część pierwszą szybką, zwykle utrzymaną w formie sonatowej, część drugą wolną, część trzecią taneczną – menuet, a później scherzo – oraz szybki finał, często w formie ronda.
Wikipedia
(1.1) Orkiestra wykonała symfonię.
(1.1) W dojrzałym klasycyzmie zrodził się model formy symfonii oparty na cyklu sonatowym, jednak współcześni kompozytorzy już się do niego raczej nie stosują.
(1.1) W swojej IX symfonii Beethoven dodał do orkiestry chór, co było nietypowe dla tego gatunku muzycznego.
(1.2) Polskie lato to istna symfonia intensywnych barw.
Wiktionary
IPA: sɨ̃w̃ˈfɔ̃ɲja, AS: sỹũ̯fõńi ̯a
Wiktionary
rzecz. sinfonia ż., sinfonietta ż., symfonik m., symfoniczność ż., symfonika ż., symfonista m., symfonistka ż.
przym. symfoniczny
przysł. symfonicznie
Wiktionary
1. członkini orkiestry symfonicznej; filharmoniczka;
2. kompozytorka muzyki symfonicznej
SJP.pl
odnoszący się do symfonii;
1. orkiestra symfoniczna - orkiestra składająca się z instumentów smyczkowych, dętych i perkusyjnych, czasem uzupełnionych o inne;
2. muzyka symfoniczna - muzyka na orkiestrę symfoniczną;
3. poemat symfoniczny - utwór na orkiestrę symfoniczną nawiązujący do treści wynikającej z tytułu
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z symfonią, dotyczący symfonii
(1.2) związany z wieloosobową orkiestrą, w skład której wchodzą instrumenty smyczkowe, instrumenty dęte i perkusyjne
Wiktionary
rzecz. symfonia ż., symfonika ż., symfonik m., symfonista m., symfoniczność ż.
przysł. symfonicznie
Wiktionary
1. członek orkiestry symfonicznej;
2. kompozytor muzyki symfonicznej
SJP.pl
muzyka symfoniczna
SJP.pl
kompozytor symfonii; symfonik
SJP.pl
aparat telekopiowy
SJP.pl
telegrafia kopiowa
SJP.pl
Sy
Wikipedia
związek obronny państw w starożytnej Grecji
SJP.pl
Sy
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Zachowało się około 900 listów Symmachusa, opracowanych i zebranych w dziesięciu księgach przez jego syna Fabiusza.
Wiktionary
sprzedawanie godności i sakramentów kościelnych; świętokupstwo
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hist. praktyka sprzedawania i kupowania godności, urzędów i dóbr w czasach średniowiecza;
Wiktionary
Symonia, świętokupstwo – handel godnościami i urzędami kościelnymi, sakramentami oraz dobrami duchowymi. Termin „symonia” pochodzi od Szymona Maga (Simona Magusa), którego św. Piotr zganił za chęć kupienia od apostołów daru udzielenia Ducha Świętego (zob., 9-24).
Wikipedia
(1.1) Walka z symonią, choć nie pozbawiła całkowicie możnowładców możliwości umieszczania krewnych na wysokich kościelnych stanowiskach, zmusiła ich do poszukiwania nowych sposobów współpracy z biskupami i kanonikami.
Wiktionary
(1.1) świętokupstwo
Wiktionary
Symonides z Keos (ok. 556-468 p.n.e.) - grecki liryk uznawany za twórcę epigramu jako gatunku literackiego
SJP.pl
Symonides z Keos ( Σιμωνίδης, ok. 556–468 p.n.e.) – liryk grecki pochodzący z wyspy Keos, pierwszy poeta, dla którego tworzenie poezji stało się źródłem utrzymania. Był autorem pieśni chóralnych, dytyrambów, hymnów, skolii, trenów, epinikii, enkomii, peanów oraz elegii. Uznawany jest za twórcę epigramu jako gatunku literackiego.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
operacyjne wycięcie określonego odcinka części obwodowej układu współczulnego
SJP.pl
1. życzliwy stosunek wobec kogoś;
2. osoba, którą się lubi bądź jest się w niej zakochanym
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) życzliwy lub przyjazny stosunek do kogoś
(1.2) osoba, którą się lubi lub kocha
Wiktionary
Sympatia – społeczne powinowactwo, w którym jedna osoba blisko rozumie uczucia drugiej osoby. Wyraz „sympatia” pochodzi od łac. "sympatha"; od gr. συμπάθεια transliterowanego jako "sympatheia", połączenie συν + πάσχω = συμπάσχω oznacza „cierpieć wspólnie” lub „odczuwać z”.
Wikipedia
(1.1) Szef z sympatią odnosi się do swoich podwładnych.
(1.2) Śliczne córki nauczyciela śpiewały do wtóru ojcowskim skrzypkom. Starszej, Pelagii, przelotnej sympatii (bo czołową adresatką „tęsknot” gimnazjalistów była panna Olimpia Drwęska, o iście olimpijskiej urodzie), wpisał 19-letni Janek w imionnik dwa wiersze „Bądź silną i mężną”, „Bądź Polką”.
Wiktionary
IPA: sɨ̃mˈpatʲja, AS: sỹmpatʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. sympatyk m., sympatyczka ż., sympatyczność ż., sympatyzowanie n.
czas. sympatyzować ndk.
przym. sympatyczny
przysł. sympatycznie
Wiktionary
(1.1) sentyment, inklinacja, skłonność
Wiktionary
nazwa handlowa leku pobudzającego serce i naczynia krwionośne, zawierającego synefrynę
SJP.pl
Sympatryczność − zjawisko polegające na występowaniu na jednym obszarze populacji, gatunków lub taksonów wyższych rangą i oznacza zachodzenie na siebie zasięgów ich występowania – mogą one występować w tych samych lub różnych siedliskach.
W antropologii rozpatruje się stosunkowo długotrwałe trwanie we względnej izolacji genetycznej sympatrycznych społeczności ludzkich (wskutek istnienia barier kulturowych).
Wikipedia
1. specjacja sympatryczna - powstanie potomnych gatunków na obszarze tego samego siedliska;
2. sympatryczne gatunki - gatunki występujące na danym obszarze geograficznym pod postacią istotnie różniących się osobników lub grup
SJP.pl
→ sympatyk
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta okazująca komuś lub czemuś przychylność
Wiktionary
rzecz. sympatyzowanie n., sympatyk mos., sympatia ż.
przysł. sympatycznie
czas. sympatyzować
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób sympatyczny
Wiktionary
IPA: ˌsɨ̃mpaˈtɨt͡ʃʲɲɛ, AS: sỹmpatyčʹńe
Wiktionary
rzecz. sympatyk, sympatia, sympatyzowanie, sympatyczka, sympatyczność
przym. sympatyczny
czas. sympatyzować
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: sympatycznie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: sympatyczny
SJP.pl
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co jest sympatyczne; cecha tego, kto jest sympatyczny
Wiktionary
rzecz. sympatia ż., sympatyk m., sympatyzowanie n.
przym. sympatyczny
przysł. sympatycznie
czas. sympatyzować
Wiktionary
1. wzbudzający sympatię;
2. przychylny, życzliwy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) wzbudzający sympatię; miły, życzliwy
(1.2) bezbarwny
(1.3) anat. współczulny
Wiktionary
IPA: ˌsɨ̃mpaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: sỹmpatyčny
Wiktionary
rzecz. sympatia ż., sympatyk m., sympatyczność ż.
czas. sympatyzować
przysł. sympatycznie
Wiktionary
(1.1) miły
Wiktionary
zdrobnienie od: sympatia
SJP.pl
osoba okazująca komuś lub czemuś sympatię, przychylność
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba, która z czymś lub z kimś sympatyzuje
Wiktionary
(1.1) W ciągu ostatniego tygodnia nastąpił gigantyczny atak ze strony zarówno mediów prawicowych, sympatyków prawicy, trolli z farmy, posłów prawicy, jak i europosłów z prawicy.
Wiktionary
IPA: sɨ̃mˈpatɨk, AS: sỹmpatyk
Wiktionary
rzecz. sympatia ż., sympatyczność ż., sympatyzowanie n.
:: fż. sympatyczka ż.
czas. sympatyzować ndk.
przym. sympatyczny
przysł. sympatycznie
Wiktionary
(1.1) zwolennik, stronnik
Wiktionary
lek sympatykolityczny - lek hamujący aktywność współczulnego układu nerwowego; sympatykolityk
SJP.pl
lek hamujący aktywność współczulnego układu nerwowego; lek sympatykolityczny
SJP.pl
substancja pobudzająca współczulny (sympatyczny) układ nerwowy
SJP.pl
wzmożone napięcie współczulnego układu nerwowego, objawiające się przyspieszeniem tętna, potliwością i wzmożoną pobudliwością psychiczną
SJP.pl
Sympatykotonia (symphaticus (łac.) "sympatyczny, współczulny" + tónos (gr.) "naprężenie") – stan wzmożonego napięcia układu współczulnego, wyrażający się przyśpieszonym tętnem, rozszerzeniem źrenic, zwiększoną potliwością, wzmożoną pobudliwością psychiczną.
Wikipedia
dotyczący sympatykotonii, mający jej charakter
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|sympatyzować.
Wiktionary
IPA: ˌsɨ̃mpatɨzɔˈvãɲɛ, AS: sỹmpatyzovãńe
Wiktionary
rzecz. sympatia ż., sympatyk m., sympatyczka ż., sympatyczność ż.
czas. sympatyzować
przysł. sympatycznie
Wiktionary
czasownik nieprzechodni niedokonany
(1.1) darzyć sympatią coś lub kogoś
Wiktionary
IPA: ˌsɨ̃mpatɨˈzɔvat͡ɕ, AS: sỹmpatyzovać
Wiktionary
rzecz. sympatia ż., sympatyk m., sympatyczka ż., sympatyczność ż., sympatyzowanie n.
przym. sympatyczny
przysł. sympatycznie
Wiktionary
(1.1) sprzyjać, popierać
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) daw. prostak
Wiktionary
(1.1) Chociem symplak, posłuch w Warszawie mam większy niż cała Rada razem wzięta.
Wiktionary
rzecz. symplifikacja ż.
Wiktionary
zespół protoplastów połączonych plazmodesmami i otoczony błoną komórkową
SJP.pl
Symplast – zespół protoplastów połączonych plasmodesmami i otoczony plasmolemmą.
Plazmodesmy pozwalają na bezpośredni przepływ (dyfuzja) małych cząsteczek między sąsiadującymi komórkami. Większe cząsteczki mogą być również transportowane za pomocą filamentów aktynowych
Wikipedia
uogólnienie odcinka, trójkąta i czworościanu na dowolne wymiary
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
geometria symplektyczna - gałąź matematyki zajmująca się badaniem struktur geometrycznych związanych z mechaniką klasyczną i układami dynamicznymi
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
kompleks symplicjalny - skończony zbiór sympleksów spełniający pewne warunki
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.;
Wiktionary
Symplicjusz, Symplicy – imię męskie pochodzenia łacińskiego, pochodzące od wyrazu simplex, oznaczającego „prosty, szczery, uczciwy”. W średniowieczu nie jest ono poświadczone w źródłach polskich, pojawiło się w XVII wieku. Wersja Simplicius została w polszczyźnie zaadaptowana na dwa sposoby: jako "Symplicjusz" (z odmianą rzeczownikową) oraz jako "Symplicy" (z odmianą przymiotnikową, jak "Ignacy").
Wikipedia
(1.1) W zeszłym roku Symplicjuszowi urodził się syn.
Wiktionary
rzecz.
:: zdrobn. Symplicjuszek mos.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) zdrobn. Symplicjusz
Wiktionary
(1.1) Symplicjuszku, pomóż babci wnieść sprawunki.
Wiktionary
rzecz. Symplicjusz mos.
przym. Symplicjuszowy
Wiktionary
Symplicjusz z żoną; Symplicjuszowie
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy - należący do Symplicjusza lub z nim związany
SJP.pl
uproszczenie czegoś tak, by stało się zrozumiałe, co zazwyczaj powoduje spłycenie tematu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) uproszczenie
Wiktionary
IPA: ˌsɨ̃mplʲifʲiˈkat͡sʲja, AS: sỹmplʹifʹikacʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. daw. symplak
przym. symplicystyczny, symplistyczny
czas. symplifikować
Wiktionary
(1.1) spłycenie
Wiktionary
ujmować coś w sposób mało wnikliwy, spłycać
SJP.pl
prosty i nieskomplikowany
SJP.pl
figura stylistyczna łącząca anaforę z epiforą w jednym zdaniu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hist. starogrecka biesiada urozmaicona tańcem, śpiewem i dyskusjami;
(1.2) rzad. przest. sympozjum
Wiktionary
Sympozjon ( συμπόσιον sympósĭon, łac. "symposium" – wspólne picie) – w starożytnej Grecji część zebrania towarzyskiego – biesiady następującej po głównym posiłku.
Obyczaj sympozjonu wytworzył się w VI wieku p.n.e., prawdopodobnie pod wpływem fenickim, chociaż uczty władców greckich i ich dworzan sięgają czasów dawniejszych, czego dowodzą poematy Homera z opisami biesiadujących wojowników.
Wikipedia
(1.2) Uroczy był to sympozjon w otoczeniu wiosennych cudów przepięknej ziemi proszowickiej.
Wiktionary
IPA: sɨ̃mˈpɔzʲjɔ̃n, AS: sỹmpozʹi ̯õn
Wiktionary
rzecz. sympozjarcha mos., sympozjasta mos.
Wiktionary
spotkanie specjalistów z jakiejś dziedziny zwołane w celu przeanalizowania jakiegoś zagadnienia, wymiany poglądów na konkretny temat
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) spotkanie specjalistów z pewnej dziedziny dla omówienia konkretnych zagadnień i wymiany myśli
Wiktionary
(1.1) Laureat nagrody Nobla będzie przemawiać na sympozjum.
Wiktionary
IPA: sɨ̃mˈpɔzʲjũm, AS: sỹmpozʹi ̯ũm
Wiktionary
(1.1) konferencja naukowa
Wiktionary
oznaka czegoś, objaw, zazwyczaj jakiegoś złego zjawiska, np. symptom choroby; symptomat
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) oznaka jakiegoś zjawiska, zwykle niepożądanego;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Już krótkie badanie ujawniło niepokojące symptomy.
Wiktionary
IPA: ˈsɨ̃mptɔ̃m, AS: sỹmptõm
Wiktionary
rzecz. symptomat m.
przym. symptomatyczny
Wiktionary
(1.1) oznaka, objaw, symptomat
Wiktionary
oznaka czegoś, objaw, zazwyczaj jakiegoś złego zjawiska; symptom
SJP.pl
dział medycyny zajmujący się objawami chorób
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. nauka zajmująca się opisem i grupowaniem objawów choroby;
Wiktionary
Symptomatologia – nauka zajmująca się opisem i grupowaniem objawów choroby, stanowiąc podstawę diagnostyki, jednak nie wnikając w ich przyczynę. W badaniach uwzględnia się morfologiczno-anatomiczne zmiany chorobowe (anatomia patologiczna) oraz fizjologiczne zaburzenia w funkcjach życiowych chorego organizmu.
Wikipedia
IPA: ˌsɨ̃mptɔ̃matɔˈlɔɟja, AS: sỹmptõmatoloǵi ̯a
Wiktionary
rzecz. symptomatolog m.
przym. symptomatologiczny
Wiktionary
charakterystyczny, znamienny dla czegoś
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) charakterystyczny dla czegoś (np. choroby)
Wiktionary
rzecz. symptom mrz.
Wiktionary
związany z symptomem czegoś; objawowy, sygnałowy
SJP.pl
1. świadome wprowadzanie w błąd, udawanie czegoś, np. choroby;
2. odtwarzanie warunków charakterystycznych dla danego zjawiska lub obiektu przy użyciu modelu;
3. analiza planowanych działań z uwzględnieniem wpływu ewentualnych zmieniających się warunków
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) udawanie (zazwyczaj objawów choroby) celem wprowadzenia w błąd i oszukania otoczenia
(1.2) odtworzenie w sposób sztuczny określonego obiektu lub zjawiska
Wiktionary
Zo
Wikipedia
rzecz. symulacjonizm m., symulator m., symulant m., symulantka ż., symulka ż., symulanctwo n., symulowanie n., symulakr mrz.
czas. symulować ndk.
przym. symulacyjny, symulancki
przysł. symulacyjnie, symulancko
Wiktionary
dotyczący symulacji
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z symulacją, dotyczący symulacji
Wiktionary
zob. symulacja.
Wiktionary
obraz pozorujący rzeczywistość albo tworzący własną rzeczywistość; symulakrum
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) byt, rzecz lub pojęcie udawane, nieprawdziwe, wykreowane przez symulowanie; takie, które nie ma odzwierciedlenia w rzeczywistości;
Wiktionary
Sy
Wikipedia
IPA: sɨ̃ˈmulakr̥, AS: sỹmulakr̦
Wiktionary
rzecz. symulator mrz., symulakrum n., symulowanie n., symulacja ż., symulant m., symulantka ż., symulacjonizm m., symulacjonista m., symulacjonistka ż.
czas. symulować ndk.
przym. symulacyjny, symulakrowy
Wiktionary
(1.1) symulakrum
Wiktionary
obraz pozorujący rzeczywistość albo tworzący własną rzeczywistość; symulakr
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) obraz (najczęściej stworzony przez kino lub telewizję) będący czystą symulacją, tworzącą własną rzeczywistość lub pozorującą istniejącą
Wiktionary
(1.1) Człowiek doświadczający cudu konsumpcji również sporządza sobie cały zestaw przedmiotów-symulakrów, znaków zwiastujących szczęście, i czeka (rozpaczliwie, jak ująłby to pewnie jakiś moralizator) na jego pojawienie się.
Wiktionary
IPA: ˌsɨ̃muˈlakrũm, AS: sỹmulakrũm
Wiktionary
rzecz. symulakr m., symulator mrz.
Wiktionary
człowiek, który udaje, symuluje coś, zwłaszcza chorobę; udawacz, pozorant, pozer
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba, która coś udaje, symuluje, zwłaszcza chorobę
Wiktionary
IPA: sɨ̃ˈmulãnt, AS: sỹmulãnt
Wiktionary
rzecz. symulacja ż., symulanctwo n., symulka ż., symulator m., symulowanie n.
:: zdrobn. symulancik m.
:: fż. symulantka ż.
czas. symulować ndk.
przym. symulacyjny, symulatorowy
przysł. symulacyjnie
Wiktionary
(1.1) pozorant; pot. udawacz
Wiktionary
kobieta symulująca, udająca coś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) techn. urządzenie lub program do sztucznego stwarzania określonych warunków naturalnych
Wiktionary
rzecz. symulacja ż., symultana ż., symulant m., symulantka ż., symulowanie n., zasymulowanie n., symulacjonizm m., symulanctwo m., symulacyjność ż., symulakr m., symulka ż., symulakrum n., symultanista m., symultanistka ż., symulacjonista m., symulacjonistka ż.
czas. symulować ndk., zasymulować dk.
przym. symulacyjny, symulancki, symulacjonistyczny
przysł. symulacyjnie, symulancko
Wiktionary
potocznie: udawanie, symulowanie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. sport. symulowanie faulu
Wiktionary
(1.1) Próbował wymusić rzut karny symulką.
Wiktionary
IPA: sɨ̃ˈmulka, AS: sỹmulka
Wiktionary
rzecz. symulator mrz., symulant, symulantka, symulanctwo, symulacja
czas. symulować
przym. symulacyjny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|symulować.
Wiktionary
IPA: ˌsɨ̃mulɔˈvãɲɛ, AS: sỹmulovãńe
Wiktionary
rzecz. symulator mrz., symulakr mrz., symulacja ż., symulant m., symulantka ż.
przym. symulacyjny
czas. symulować ndk.
Wiktionary
świadomie wprowadzać w błąd poprzez udawanie
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)
(1.1) świadomie wprowadzać w błąd poprzez udawanie
(1.2) udawać pewną sytuację, naśladować coś w celu zaobserwowania jego właściwości lub przećwiczenia zachowania w danej sytuacji
(1.3) szacować przyszłe zdarzenia i wartości pewnych rzeczy i zjawisk
Wiktionary
(1.1) Odnotowano również przypadki, gdy wąż z tego gatunku symulował śmierć w celach obronnych.
(1.2) Prawdziwy problem jest taki, że nie da się symulować adrenaliny – powiedział zamiast tego. – Gdy już znajdą się w próżni i przyśpieszy im tętno, wszystkie te problemy tylko się zintensyfikują.
Wiktionary
IPA: ˌsɨ̃muˈlɔvat͡ɕ, AS: sỹmulovać
Wiktionary
rzecz. symulacja ż., symulator mrz., symulowanie n., symulacjonizm mrz., symulanctwo n., symulant mos., symulantka ż., symulka ż., symulakr mrz.
przym. symulacyjny
Wiktionary
(1.1) markować, robić wrażenie, stwarzać pozory, udawać, udawać Greka
Wiktionary
jednoczesna gra jednego szachisty z wieloma przeciwnikami; symultanka
SJP.pl
mecz szachowy, w którym szachista gra jednocześnie z wieloma przeciwnikami; symultanka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) szach. sposób rozgrywania gry w szachy, w której wielu zawodników gra jednocześnie (każdy na osobnej szachownicy) z jednym zawodnikiem (zwykle dużo lepszym od przeciwników)
Wiktionary
Symultana (symultanka, seans gry jednoczesnej, od łac. "simultaneus" 'jednoczesny') – mecz szachowy, w którym szachista gra jednocześnie z wieloma przeciwnikami, z których każdy rozgrywa partię na swojej szachownicy. Jest to bardzo popularna forma propagowania szachów, która umożliwia rozegranie partii przez amatorów lub słabszych zawodników z mistrzem szachowym. Symultana jest najczęściej rozgrywana tak, że symultanista gra wszystkie partie białym kolorem.
Wikipedia
(1.1) Mistrz szachowy przegrał tylko jedną partię podczas rozgrywanej symultany z politykami.
Wiktionary
IPA: ˌsɨ̃mulˈtãna, AS: sỹmultãna
Wiktionary
rzecz. symultanista m., symultanistka ż., symultanizm m.
:: zdrobn. symultanka ż.
przym. symultaniczny
przysł. symultanicznie
Wiktionary
(1.1) seans gry jednoczesnej
Wiktionary
symultanizm;
1. jednoczesne odbywanie się czegoś;
2. łączenie w jednej kompozycji kilku wydarzeń rozgrywających się w różnym miejscu i czasie; kompozycja symultaniczna, synoptyka;
3. odmiana malarstwa abstrakcyjnego oparta na zasadzie wzajemnego uzupełniania się i potęgowania barw komponowanych w kręgi;
4. rodzaj narracji w utworze literackim lub sposób prowadzenia akcji w sztuce polegające na przedstawieniu szeregu wypadków rozgrywających się równocześnie w różnych miejscach
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w sposób symultaniczny
Wiktionary
rzecz. symultaniczność ż., symultanista m., symultanistka ż., symultanizm m., symultana ż.
przym. symultaniczny
Wiktionary
(1.1) jednocześnie, równolegle
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co symultaniczne, co odbywa się w tym samym czasie
Wiktionary
przym. symultaniczny
przysł. symultanicznie
Wiktionary
(1.1) jednoczesność
Wiktionary
1. opierający się na regułach symultanizmu;
2. odbywający się jednocześnie; jednoczesny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) książk. odbywający się, zachodzący jednocześnie
(1.2) książk. związany z tłumaczeniem na inny język dokonywanym na żywo
(1.3) liter. teatr. film. oparty na narracji zgodnej z zasadami symultanizmu
(1.4) szt. związany z symultanizmem (stosowanym w sztuce średniowiecznej)
(1.5) szt. związany z symultanizmem (odmianą malarstwa abstrakcyjnego)
Wiktionary
rzecz. symultaniczność ż., symultanizm m., symultana ż., symultanka ż., symultanista mos., symultanistka ż.
przysł. symultanicznie
Wiktionary
(1.1) jednoczesny, równoczesny, synchroniczny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) szach. szachista grający z wieloma przeciwnikami jednocześnie
Wiktionary
(1.1) Symultanista gra najczęściej białymi.
Wiktionary
rzecz. symultana m., symultanka ż., symultanizm m.
:: fż. symultanistka ż.
przym. symultaniczny
przysł. symultanicznie
Wiktionary
(1.1) seanser
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) szach. szachistka grająca naraz z wieloma przeciwnikami
Wiktionary
rzecz. symultana m., symultanka ż., symultanizm m.
:: fm. symultanista m.
przym. symultaniczny
przysł. symultanicznie
Wiktionary
symultaneizm;
1. jednoczesne odbywanie się czegoś;
2. łączenie w jednej kompozycji kilku wydarzeń rozgrywających się w różnym miejscu i czasie; kompozycja symultaniczna, synoptyka;
3. odmiana malarstwa abstrakcyjnego oparta na zasadzie wzajemnego uzupełniania się i potęgowania barw komponowanych w kręgi;
4. rodzaj narracji w utworze literackim lub sposób prowadzenia akcji w sztuce polegające na przedstawieniu szeregu wypadków rozgrywających się równocześnie w różnych miejscach
SJP.pl
Symultanizm (od łac. "simultaneus" = jednoczesny) – zagadnienie z zakresu teatrologii, literatury i sztuki abstrakcyjnej. Polega na przedstawieniu kilku obrazów, zdarzeń rozgrywających się w tym samym czasie, ale w różnych miejscach. W sztuce teatralnej konieczna jest odpowiednia dekoracja pozwalająca na taką akcję. Metoda popularna w średniowiecznych misteriach.
Wikipedia
1. ustne tłumaczenie równoległe tekstu wypowiadanego w obcym języku;
2. gra w szachy na wielu szachownicach jednocześnie prowadzona przez jednego szachistę przeciwko wielu partnerom; symultana
SJP.pl
rzadko: odbywający się w tym samym czasie; jednoczesny, równoczesny, symultaniczny
SJP.pl
organiczny związek chemiczny z grupy statyn, normalizujący stężenie lipidów we krwi
SJP.pl
potomek płci męskiej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) dziecko płci męskiej (w stosunku do rodziców);
Wiktionary
Sy
Wikipedia
(1.1) Matka spojrzała na syna z troską.
Wiktionary
IPA: sɨ̃n, AS: sỹn
Wiktionary
rzecz. synowa ż., synowiec m., usynowienie n., usynawianie n., synczyzna ż., synowizna ż.
:: zdrobn. synalek m., synek m., syneczek m., synulek m., synuś m., syncio m.
czas. usynawiać ndk., usynowić dk.
przym. synowski, synowy
Wiktionary
(1.1) przest. ojczyc
Wiktionary
forma rzeczownika.
(1.1) D., B. lp. od syn
Wiktionary
IPA: ˈsɨ̃na, AS: sỹna
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) daw. zdrobn. od: syn
Wiktionary
(1.1) Jednegom synaczka miała // […] // i tegom już postradała, […].
Wiktionary
rzecz. syn m.
Wiktionary
w metryce antycznej: zasady łączenia segmentów wewnątrz wersu inne od typowych zasad dla połączeń międzywersowych
SJP.pl
świątynia żydowska, miejsce skupiające społeczno-religijną aktywność Żydów, od średniowiecza także siedziba kahału; bożnica; bóżnica
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rel. żydowski dom modlitw;
(1.2) rel. zgromadzenie (żydów)
Wiktionary
Synagoga, bożnica, bóżnica, szul (z συναγωγή "synagoge" – zgromadzenie, miejsce zebrań) – żydowski dom modlitwy; w judaizmie miejsce modlitw i zgromadzeń religijnych, również miejsce zebrań społecznych gminy żydowskiej.
Wikipedia
(1.1) […] kiedy po dwudziestu latach pierwszy raz zajrzałem do synagogi i usłyszałem śpiewy, na honor, łzy mi w oczach stanęły…
(1.1) Był właśnie w synagodze człowiek opętany przez ducha nieczystego.
Wiktionary
IPA: ˌsɨ̃naˈɡɔɡa, AS: sỹnagoga
Wiktionary
rzecz. Synagoga ż., synagogalium n.
przym. synagogalny
Wiktionary
(1.1) daw. bożnica, daw. bóżnica, daw. bóźnica
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) artefakt, eksponat ze zbiorów kolekcjonerskich lub muzealnych dotyczących żydowskich nabożeństw i świątyń
Wiktionary
rzecz. Synagoga ż., synagoga ż.
Wiktionary
→ synagoga; synagogowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) rel. związany z synagogą
Wiktionary
(1.1) W Katowicach wystąpił chór synagogalny z Wrocławia.
(1.1) Śpiewakowi synagogalnemu nie spodobała się ta melodia.
Wiktionary
rzecz. Synagoga ż., synagoga ż.
Wiktionary
1. egipski półwysep pomiędzy zatoką Akaba na wschodzie i Zatoką Sueską na zachodzie;
2. szczyt na półwyspie Synaj; Góra Mojżesza
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. półwysep w południowo-zachodniej Azji;
(1.2) geogr. góra w południowej części Półwyspu Synaj (1.1);
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Półwysep Synaj należy do Egiptu.
(1.2) Góra Synaj wznosi się na wysokość 2285 m n.p.m.
Wiktionary
IPA: ˈsɨ̃naj, AS: sỹnai ̯
Wiktionary
przym. synajski
Wiktionary
przymiotnik od: Synaj (półwysep lub góra w Egipcie)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) dotyczący Synaju, związany z Synajem
Wiktionary
IPA: sɨ̃ˈnajsʲci, AS: sỹnai ̯sʹḱi
Wiktionary
rzecz. Synaj m.
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Synaksarion, synaksariusz (gr. Συναξάριον, od συναγειν – zbierać razem) – księga liturgiczna zawierająca krótkie życiorysy świętych na każdy dzień roku liturgicznego (w roku przejściowym). Używana w kościele prawosławnym i kościołach przedchalcedońskich. W Kościele katolickim jej odpowiednikiem jest Martyrologium, odczytywane zazwyczaj w klasztorach.
Wikipedia
lekceważąco o synu, zwłaszcza niegrzecznym, rozpieszczonym; synalek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zły syn
Wiktionary
(1.1) Wczoraj zabrali jej synala do poprawczaka.
Wiktionary
rzecz. syn m., synek m., synowa ż., synowiec m., synalek m., syneczek m., synulek m., synuś m.
czas. usynowić dk., usynawiać ndk.
przym. synowski, synowy
Wiktionary
zobowiązujący wzajemnie
SJP.pl
lekceważąco o synu, zwłaszcza niegrzecznym, rozpieszczonym; synal
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) niegrzeczny, niedobry, leniwy, rozpieszczony syn
Wiktionary
Synalek (ang. "The Good Son") – amerykański thriller wyreżyserowany przez Josepha Rubena. W rolach głównych wystąpili Macaulay Culkin, Elijah Wood, Wendy Crewson i David Morse. Scenariusz filmu opracował Ian McEwan, a produkcją zajęła się Mary Ann Page. Premiera filmu odbyła się 24 września 1993.
Wikipedia
(1.1) Kiedyś przyłapali synalka naszych sąsiadów na kradzieży w galerii.
Wiktionary
rzecz. synal mos., syn mos., synek mos., synowa ż., synowiec mos., syneczek mos., synulek mos., synuś mos.
czas. usynowić dk., usynawiać ndk.
przym. synowski, synowy
Wiktionary
(1.1) synal
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) icht. nazwa systematyczna|Synanceia verrucosa|ref=tak., jadowita ryba morska z rodziny skorpenowatych;
Wiktionary
(1.1) Zagrzebujące się w piaszczystym dnie synanceje czatują na przepływające ofiary.
Wiktionary
(1.1) szkaradnica
Wiktionary
1. dzika roślina rosnąca w miejscach powstałych poprzez zniszczenie pierwotnej roślinności przez człowieka;
2. zwierzę nieudomowione związane z człowiekiem np. mysz, wróbel
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) biol. roślina lub zwierzę przystosowane do życia w środowisku silnie przekształconym przez ludzi
Wiktionary
(1.1) Za synantropy mogą być uznane np. bociany czy sierpówki.
Wiktionary
czas. synantropizować się ndk.
przysł. synantropijnie
rzecz. półsynantrop mzw., synantropizacja ż., synantropizm n.
przym. synantropijny
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób charakterystyczny dla synantropizmu
Wiktionary
czas. synantropizować się ndk.
przym. synantropijny
rzecz. synantrop mzw., synantropizacja ż., synantropizm mrz.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) biol. zawleczony przez człowieka
(1.2) biol. przystosowany do życia w środowisku silnie przekształconym przez ludzi
Wiktionary
(1.2) Wiele gatunków kręgowców żyje w środowiskach synantropijnych.
Wiktionary
czas. synantropizować się ndk.
przysł. synantropijnie
rzecz. synantrop mzw., synantropizacja ż., synantropizm n.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ekol. proces przekształcania się fauny i flory na skutek działalności człowieka
Wiktionary
(1.1) Synantropizacja (dawniej i dziś) polegała na przekształcaniu genotypów zwierząt i roślin, świadomej lub przypadkowej eliminacji jednych ekosystemów czy gatunków i wprowadzaniu innych oraz na przekształcaniu siedlisk mechanicznym (w trakcie uprawy roli) i chemicznym (poprzez wypalanie, zanieczyszczenia, nitryfikację).
Wiktionary
IPA: ˌsɨ̃nãntrɔpʲiˈzat͡sʲja, AS: sỹnãntropʹizacʹi ̯a
Wiktionary
przym. synantropijny
przysł. synantropijnie
rzecz. synantropizm mrz., synantrop mzw.
czas. synantropizować się
Wiktionary
towarzyszenie człowiekowi charakterystyczne dla wielu gatunków roślin i zwierząt, zwanych organizmami synantropijnymi; synantropijność
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) ekol. występowanie zjawiska przystosowania roślin i zwierząt do życia w środowisku silnie przekształconym przez człowieka
Wiktionary
(1.1) Choć zalicza się do gatunków łatwo adaptujących się do różnych środowisk i przejawia synantropizm, to znalazł się na „Czerwonej Liście Zagrożonych Gatunków”, którą prowadzi Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody.
Wiktionary
czas. synantropizować się ndk.
przym. synantropijny
przysł. synantropijnie
rzecz. synantrop mzw., synantropizacja ż.
Wiktionary
ciasto ze sproszkowanej gorczycy i gorącej wody, stosowane w leczeniu stanów zapalnych i nerwobólów; gorczycznik
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) daw. farm. plaster rozgrzewający z olejkiem gorczycowym albo okład z roztartych nasion czarnej gorczycy
Wiktionary
(1.1) Doktor nasz, zapewne skutkiem dawniejszego cyrulickiego nałogu, lubił krew puszczać, stawiać bańki, wezykatoria i synapizma…
Wiktionary
(1.1) gorczycznik
Wiktionary
połączenie między neuronem a inną komórką nerwową, mięśniową bądź gruczołową
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) biol. połączenie między aksonem komórki nerwowej a inną komórką, gdzie następuje przekazanie pobudzenia z jednej komórki do drugiej;
Wiktionary
Sy
Wikipedia
(1.1) Każda synapsa składa się z części presynaptycznej (zwanej też kolbą), szczeliny synaptycznej i części postsynaptycznej.
Wiktionary
IPA: sɨ̃ˈnapsa, AS: sỹnapsa
Wiktionary
przym. synaptyczny
Wiktionary
przedstawiciel gromady kręgowców obejmującej pelykozaury i terapsydy
SJP.pl
przedstawiciel gromady kręgowców obejmującej pelykozaury i terapsydy
SJP.pl
Sy
Wikipedia
związany z synapsą
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) model sprawowania rządów, który porządkowałby wszystkie dziedziny życia społecznego według zasad hierarchii, ładu, autorytetu i władzy
Wiktionary
Sy
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) doktryna polityczna, której naczelnym celem jest wprowadzenie ustroju określanego jako synarchia
Wiktionary
preparat zawierający probiotyk i prebiotyk
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) mieszanina probiotyku i prebiotyku
Wiktionary
Sy
Wikipedia
odmiana cyklotronu; fazotron; synchrofazotron
SJP.pl
Synchrocyklotron, fazotron – akcelerator cząstek, rodzaj cyklotronu o zmiennej częstotliwości pola elektrycznego, tak dobranej, aby kompensowało ono relatywistyczny wzrost masy, który wywołuje wzrost czasu obiegu cząstek przy zbliżaniu się ich prędkości do prędkości światła w próżni.
Wikipedia
odmiana cyklotronu; fazotron; synchrocyklotron
SJP.pl
odmiana malarstwa abstrakcyjnego niegeometrycznego, której głównym założeniem było przedstawienie w obrazie związków między kolorem a formą, a zwłaszcza oddanie dynamizmu formy za pomocą koloru
SJP.pl
Synchromizm (gr. "σύν": "razem", "z" i "χρωμος": "kolor") – termin określający styl malarski, zapoczątkowany w Paryżu w 1913 roku przez dwóch amerykańskich malarzy, Morgana Russella i Stantona Macdonalda-Wrighta. Podobny do francuskiego orfizmu, był formą sztuki abstrakcyjnej, w której główną rolę odgrywał kolor będąc źródłem formy i ekspresji.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zgrywanie muzyki, efektów dźwiękowych na jedną taśmę lub płytę
(1.2) zob. synchronia.
Wiktionary
(1.2) Powstawał jakiś niezwykły synchron pomiędzy muzyką, tekstami, atmosferą, która tam jest, i rozpadającą się chatką Marusi (…).
Wiktionary
IPA: ˈsɨ̃nxrɔ̃n, AS: sỹnχrõn
Wiktionary
rzecz. synchronia ż., synchronizacja ż., synchronizowanie n.
czas. synchronizować ndk.
przym. synchroniczny
Wiktionary
1. zbieżność w czasie dwu lub kilku zjawisk, procesów, czynności itp.; synchronizm
2. przedmiot badań językoznawstwa synchronicznego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zgranie w czasie, następowanie procesów w tym samym czasie
Wiktionary
Sy
Wikipedia
IPA: ˌsɨ̃nxrɔ̃ˈɲit͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: sỹnχrõńičność
Wiktionary
rzecz. synchronizm m., synchronizacja ż., synchronizator m., synchronia ż., synchronizowanie n.
czas. synchronizować ndk.
przym. synchroniczny
przysł. synchronicznie
Wiktionary
(1.1) jednoczesność
Wiktionary
zachodzący w tym samym czasie; jednoczesny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) książk. odbywający się w tym samym czasie
(1.2) jęz. związany z synchronią
Wiktionary
rzecz. synchronizacja ż., synchronia ż., synchroniczność ż., synchronizm m., synchron m.
przysł. synchronicznie
czas. synchronizować ndk., zsynchronizować dk.
Wiktionary
(1.1) równoczesny, jednoczesny, symultaniczny, równoległy, paralelny
Wiktionary
dawniej: osoba żyjąca jednocześnie z inną
SJP.pl
koordynacja w czasie minimum dwóch zjawisk
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) proces doprowadzenia do jednoczesnego działania, zgodności czasu lub rytmu różnych elementów, systemów, urządzeń albo czynności
Wiktionary
Synchronizacja (z σύγχρονος "synchronos" – "równoczesny") – koordynacja w czasie, co najmniej dwóch zjawisk (procesów), tzn. dążenie do równoległego, niezależnego ich przebiegu, skoordynowanego w czasie lub do jednoczesnego ich zakończenia. Synchronizacje są opisywane przez różne nauki ścisłe:
Wikipedia
(1.1) System wymaga synchronizacji zegarów.
(1.1) Wał rozrządczy ma za zadanie synchronizację otwierania i zamykania zaworów wlotowego i wylotowego.
Wiktionary
czas. synchronizować ndk., zsynchronizować dk.
przym. synchroniczny, synchronizacyjny
rzecz. synchron mrz., synchroniczność ż.
Wiktionary
dotyczący synchronizacji
SJP.pl
Synchronizator to urządzenie zapobiegające włączeniu sprzęgła zębatego przed wyrównaniem prędkości obrotowych sprzęganych elementów oraz przyspieszenie wyrównania tych prędkości, z wykorzystaniem do tego siły wywieranej przez kierowcę na dźwignię zmiany biegów.
Wikipedia
1. zbieżność w czasie dwu lub kilku zjawisk, procesów, czynności itp.; synchronia
2. zestawienie wypadków współczesnych sobie
SJP.pl
Synchroskop ("oscyloskop impulsowy") – oscyloskop służący do obserwowania (na ekranie lampy oscyloskopowej) pojedynczych lub powtarzających się krótkotrwałych przebiegów elektrycznych. Jest oscyloskopem z rozbudowanym układem wyzwalania (synchronizacji) współrzędnej X plamki z przebiegiem badanego sygnału.
Wikipedia
akcelerator cząstek naładowanych, służy do przyspieszania elektronów lub jonów ciężkich
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) fiz. akcelerator cykliczny, w którym cząstki są przyspieszane w polu elektrycznym wzbudzanym synchronicznie do czasu ich obiegu
Wiktionary
Synchrotron – szczególny typ akceleratora cyklicznego, w którym cząstki są przyspieszane w polu elektrycznym wzbudzanym w szczelinach rezonatorów synchronicznie do czasu ich obiegu. W synchrotronie, tak jak w każdym cyklotronie (akceleratorze cyklicznym) przyspieszane cząstki krążą w polu magnetycznym. W miarę wzrostu energii przyspieszanych cząstek, pole magnetyczne jest zwiększane, by zachować stały promień obiegu cząstek.
Wikipedia
IPA: sɨ̃nˈxrɔtrɔ̃n, AS: sỹnχrotrõn
Wiktionary
rzecz. synchrotronowość
przym. synchrotronowy
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) fiz. dotyczący synchrotronu
Wiktionary
rzecz. synchrotron mrz.
Wiktionary
ekspresywnie: syn; synuś, synulek, syńcio, synio
SJP.pl
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) biol. stanowiący syncytium
Wiktionary
rzecz. syncytium n.
Wiktionary
wielojądrowa masa cytoplazmy, powstała z połączenia się komórek uprzednio samodzielnych; zespólnia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) biol. komórka zawierająca wiele jąder komórkowych, powstała poprzez połączenie się pojedynczych komórek jednojądrowych;
Wiktionary
Syncytium (łac.), inaczej zespólnia, tegument (łac.) – wielojądrowa komórka (rodzaj komórczaka) powstała poprzez połączenie się (fuzję) luźnych pojedynczych komórek jednojądrowych.
Syncytia występują m.in. u płazińców – przywr, skrzelowców i tasiemców. Na ich powierzchni znajduje się glikokaliks. Chroni pasożyty przed strawieniem przez enzymy trawienne organizmu żywiciela.
Wikipedia
przym. syncytialny
Wiktionary
(1.1) zespólnia, tegument
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) neologizm literacki: idea skupiania uwagi narodu na przyszłości, odrzucenie dotychczasowego znaczenia przeszłości i przodków, nierozpamiętywanie się w historii
Wiktionary
(1.1) — Do diabła z Ojcem i Ojczyzną! Syn, syn, to mi dopiero, to rozumiem! A po co tobie Ojczyzna? Nie lepsza Synczyzna? Synczyzną ty Ojczyznę zastąp, a zobaczysz!
Wiktionary
IPA: sɨ̃n͇ˈt͡ʃɨzna, AS: sỹṇčyzna
Wiktionary
rzecz. syn mos.
Wiktionary
wrodzona wada polegająca na zrośnięciu co najmniej dwóch palców dłoni lub stóp; palcozrost
SJP.pl
Syndaktylia (łac. "syndactylia", ang. syndactyly, z gr. συν- = "razem" + δακτυλος = "palec") – wrodzona wada polegająca na nierozdzieleniu się dwóch lub więcej palców dłoni lub stopy, może dotyczyć kości lub tylko tkanek miękkich. Powodowana jest niezajściem apoptozy. Wada ta występuje jako objaw towarzyszący innym genetycznie uwarunkowanym zespołom chorobowym, np. Zespół Aperta. Jeżeli rodzice mają prawidłowo wykształcone palce ryzyko wystąpienia izolowanej syndaktylii jest małe. Etiologia jest różnorodna.
Wikipedia
wrodzona znajomość zasad moralnych; synteresis
SJP.pl
ścisłe lub częściowo ruchome połączenie kości za pomocą tkanki łącznej włóknistej; spojenie więziste, więzozrost
SJP.pl
syntetyczny detergent zawierający substancje powierzchniowo czynne
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) kosmet. środek myjący w formie kostki, zawierający sztuczne detergenty, stosowany jako zamiennik mydła lub szamponu
Wiktionary
półpłynny klej wyrabiany z odpadków skóry lub kości
SJP.pl
o polimerach: mający podstawniki rozmieszczone naprzemiennie w dwóch płaszczyznach symetrii
SJP.pl
nauka badająca Całun Turyński; syndonologia
SJP.pl
Sy
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) śrpol. całunfakt.
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: ˈsɨ̃ndɔ̃n, AS: sỹndõn
Wiktionary
1. ogół cech, objawów właściwych danemu zjawisku;
2. w medycynie: ogół objawów właściwych jakiejś chorobie, stanowiący podstawę do jej zdiagnozowania
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zespół cech charakterystycznych dla określonego, zwykle negatywnego, zjawiska w dziedzinie nauk ścisłych lub humanistycznych
(1.2) med. wet. zespół objawów charakterystycznych dla jakiejś choroby lub chorób
Wiktionary
(1.1) Z tego więc punktu widzenia w obu porównywanych krajach najmniej korzystnym syndromem czynników jest wykształcenie podstawowe zarówno respondenta, jak i jego ojca (…).
(1.2) Materiał do badań bakteriologicznych stanowiły wymazy pobrane przy pomocy sterylnych wymazówek ginekologicznych z pochwy od macior z syndromem MMA (grupa I i II).
Wiktionary
rzecz. syndromatyczność ż.
przym. syndromatyczny
Wiktionary
(1.2) zespół chorobowy, zespół
Wiktionary
1. zarządca majątku przedsiębiorstwa postawionego w stan upadłości;
2. w niektórych państwach europejskich: przedstawiciel urzędu lub instytucji mający pełnomocnictwo do prowadzenia spraw przed sądem; także: radca prawny;
3. w miastach włoskich: burmistrz;
4. dawniej:
a) w starożytnej Grecji: obrońca sądowy;
b) w Polsce: urzędnik miejski lub funkcja w niektórych zakonach żebrzących
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) praw. osoba wyznaczona przez sąd do zarządzania majątkiem firmy, która ogłosiła upadłość
(1.2) adm. w niektórych państwach: przedstawiciel urzędu lub instytucji mający pełnomocnictwo do prowadzenia spraw przed sądem; także. radca prawny
(1.3) adm. w miastach włoskich: burmistrz
(1.4) adm. w dawnej Polsce: urzędnik gminy żydowskiej; także. funkcja w niektórych zakonach żebrzących
(1.5) adm. w starożytnych Atenach: członek kolegium mającego pod opieką interesy państwa i sprawy zmian prawa
Wiktionary
Syndyk – funkcja (ale nie zawód) polegająca na zarządzaniu majątkiem upadłego oraz dokonywaniu podziału funduszy między wierzycieli zgodnie z zasadami prawa upadłościowego. Syndyka ustanawia sąd w postanowieniu o ogłoszeniu upadłości.
W dawnej Polsce syndyk był urzędnikiem miejskim.
Wikipedia
rzecz. syndykat mrz., syndykalizm mrz., syndykalista mos., syndykówka ż.
przym. syndykowski, syndykalistyczny, syndykalny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od syndykat
Wiktionary
(1.1) To nie syndykat, lecz tylko mały syndykacik.
Wiktionary
rzecz. syndykat m.
Wiktionary
udostępnianie i rozpowszechnianie tych samych treści w wielu miejscach (stronach, portalach, platformach)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) konsolidacja
Wiktionary
Syndykacja ( web syndication) – rozwiązanie stosowane w Internecie, wykorzystujące architekturę klient-serwer i służące do gromadzenia przez użytkownika (klienta) treści z wielu różnych źródeł (serwerów). Rolą serwera jest przygotowywanie i udostępnianie wybranych treści klientom. Głównymi technologiami, które wykorzystują syndykację są RSS i Atom.
Wikipedia
IPA: ˌsɨ̃ndɨˈkat͡sʲja, AS: sỹndykacʹi ̯a
Wiktionary
(1.1) syndykacja treści
Wiktionary
zwolennik syndykalizmu (kierunku w robotniczym ruchu związkowym)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) polit. zwolennik syndykalizmu
Wiktionary
rzecz. syndykalizm mrz., syndykat mrz., syndyk mos.
przym. syndykalistyczny, syndykalny, syndykowski
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest syndykalistyczne; cecha tych, którzy są syndykalistyczni
Wiktionary
przym. syndykalistyczny
przysł. syndykalistycznie
Wiktionary
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) polit. odnoszący się do syndykalizmu, związany z syndykalizmem; taki, w którym panuje syndykalizm
(1.2) polit. związany z syndykalistą, dotyczący syndykalisty; właściwy syndykaliście
Wiktionary
rzecz. syndykalizm mrz., syndykalista mos., syndykat mrz., syndyk mos., syndykalistyczność ż.
przym. syndykalny, syndykowski
Wiktionary
kierunek w ruchu robotniczym, zakładający prymat celów ekonomicznych nad politycznymi i dominację związków zawodowych w życiu społecznym
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) polit. kierunek w ruchu robotniczym, zakładający prymat celów ekonomicznych nad politycznymi w walce o prawa proletariatu;
Wiktionary
Syndykalizm – powstały w XIX wieku kierunek w ruchu robotniczym, który zakładał prymat celów ekonomicznych nad politycznymi w walce proletariatu o swoje prawa. Zasadniczym narzędziem tej walki miały być związki zawodowe, a nie partie polityczne. W jego obrębie wyróżnić można dwa nurty: reformistyczny oraz rewolucyjny.
Wikipedia
rzecz. syndykalista mos., syndykat mrz., syndyk mos.
przym. syndykalistyczny, syndykalny, syndykowski
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest syndykalne; cecha tych, którzy są syndykalni
Wiktionary
przym. syndykalny
przysł. syndykalnie
Wiktionary
→ syndykat; syndykatowy
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) ekon. związany z syndykatem, dotyczący syndykatu
Wiktionary
rzecz. syndykat mrz., syndykalizm mrz., syndykalista mos., syndyk mos., syndykalność ż.
przym. syndykalistyczny, syndykowski
Wiktionary
1. związek kilku przedsiębiorstw zawarty w celu dokonania wspólnego przedsięwzięcia;
2. związek zawodowy we Francji i w niektórych innych krajach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) ekon. związek kilku przedsiębiorstw powołany dla wspólnego przedsięwzięcia
(1.2) społ. praw. związek zawodowy – we Francji, Hiszpanii i niektórych innych krajach
Wiktionary
Sy
Wikipedia
rzecz. syndyk mos./ż., syndykalizm mrz., syndykalista mos., syndykalistka ż., syndykacik mrz.
przym. syndykalny, syndykalistyczny, syndykowski
Wiktionary
(1.1) konsorcjum
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) praw. związany z syndykiem, dotyczący syndyka, właściwy syndykowi
Wiktionary
rzecz. syndyk mos., syndykat mrz., syndykalizm mrz., syndykalista mos.
przym. syndykalny, syndykalistyczny
Wiktionary
zasada głosząca, że wszystko co istnieje jest ciągłe
SJP.pl
zdrobnienie od: synek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zdrobn. od: syn
Wiktionary
(1.1) Matula nigdy nie zapomni o swoim syneczku.
Wiktionary
rzecz. syn m., synowa ż., synowiec m., synalek m., synuś m., synulek m., synek m., synal mos.
czas. usynowić dk., usynawiać ndk.
przym. synowski, synowy
Wiktionary
(1.1) synuś, synek
Wiktionary
organiczny związek chemiczny zawarty w owocach gorzkiej pomarańczy
SJP.pl
Synefryna – organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów o charakterze stymulanta. Występuje naturalnie, pozyskuje się ją głównie z owoców gorzkich pomarańczy ("Citrus aurantium)". Preparaty wykorzystujące synefrynę mają długą tradycję w medycynie chińskiej, gdzie jest znana są pod nazwą Zhi Shi.
Wikipedia
1. mały syn;
2. poufale lub protekcjonalnie o chłopcu lub mężczyźnie; synuś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zdrobn. od: syn
(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk, Zaolzie. chłopiec, chłopak
Wiktionary
(1.1) Nasz synek ma dopiero dwa lata.
(1.2) To je marniok synek, raczyj nie chodzuj ś nim. → Chłopak ten jest utracjuszem, lepiej z nim nie przestawaj.
Wiktionary
IPA: ˈsɨ̃nɛk, AS: sỹnek
Wiktionary
rzecz. syn m., synowa ż., synowiec m., synalek m., syneczek m., synulek m., synuś m., synal mos.
czas. usynowić dk., usynawiać ndk.
przym. synowski, synowy
Wiktionary
(1.1) synuś
(1.2) bajtel
Wiktionary
figura stylistyczna, w której zastępuje się nazwę przedmiotu nazwą jego części (np. "dach" zamiast "dom"), pojęcie ogólne pojęciem o węższym zakresie (np. "wiersze" zamiast "poezja"), lub odwrotnie (np. "czworonóg" zamiast "pies"); ogarnienie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) liter. jęz. figura stylistyczna polegająca na nazwaniu całości lub ogółu rzeczy nazwą części lub jednej rzeczy, bądź też na odwrót;
Wiktionary
Sy
Wikipedia
(1.1) ogarnienie
Wiktionary
rozległe obniżenie w obrębie platformy kontynentalnej w kształcie niecki o łagodnie nachylonych zboczach
SJP.pl
Synekliza (syn- + gr. "ékklisis" 'odchylenie' od "ekklínein" 'łagodnie się wyginać') – część platformy prekambryjskiej, gdzie następuje obniżenie podłoża krystalicznego połączone z pełnymi miąższościami pokrywy osadowej. Najstarsze skały osadowe zalegające w syneklizie łagodnie opadają w kierunku centrum, natomiast najmłodsze zalegają poziomo, wzdłuż poziomu morza.
Wikipedia
ekolog badający zależności między populacjami lub biocenozami organizmów a ich środowiskiem życia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) dział ekologii, zajmujący się badaniem grup organizmów (jako całości) w biocenozach oraz zależności między zbiorowiskami organizmów a ich siedliskiem
Wiktionary
Synekologia – dział ekologii zajmujący się badaniem struktury i funkcjonowania grup organizmów oraz wzajemne zależności między nimi a środowiskiem.
Podział ekologii na synekologię i autekologię ma obecnie znaczenie historyczne. Został zastąpiony przez podział na ekologię populacyjną i ekologię ewolucyjną (wchodzące w zakres ekologii gatunku).
Wikipedia
przym. synekologiczny
Wiktionary
dobrze płatna posada niewymagająca wielkiego wysiłku; intratna posada
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. dobrze płatna posada, która nie wymaga od zatrudnionego większego wysiłku
Wiktionary
(1.1) On nie szuka normalnej pracy, ale synekury, dzięki której sobie zarobi, ale się nie narobi.
(1.1) Dorwali się do synekur, bo byli kumplami szkaradków czy paskudków. O kompetencje mało kto pytał.
Wiktionary
IPA: ˌsɨ̃nɛˈkura, AS: sỹnekura
Wiktionary
przym. synekuralny
Wiktionary
zdrobnienie od: synekura
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
czynnik wspomagający, wspierający, potęgujący działanie czegoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. biol. związek chemiczny, który sam nie posiada dużej aktywności biologicznej, lecz dodany do pewnego preparatu wzmacnia jego skuteczność
Wiktionary
rzecz. synergetyka ż.
przym. synergetyczny
Wiktionary
Synergetyka (gr. „sin” – wspólny, „ergos” – działanie) – interdyscyplinarny kierunek naukowy mający na celu opis procesów samoorganizacji układów dynamicznych, w których lokalnie występuje zjawisko wzrostu miary wewnętrznej organizacji, czyli zmniejszanie się ich entropii.
Wikipedia
synergizm;
1. współdziałanie kilku czynników, np. leków, mięśni, potęgujące działanie;
2. w teologii katolickiej: doktryna teologiczna mówiąca o współdziałaniu łaski bożej i woli ludzkiej niezbędnych do zbawienia lub naprawy moralnej człowieka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. współdziałanie różnych czynników w celu osiągnięcia większego efektu niż suma efektów spowodowanych przez każde z tych czynników działających osobno; także zestawienie tych czynników
(1.2) farm. efekt współdziałania kilku leków wzajemnie potęgujących swoje działanie
Wiktionary
Synergia, synergizm, synergiczność, efekt synergiczny (z συνεργία współpraca) – współdziałanie różnych czynników, którego efekt jest większy niż suma poszczególnych oddzielnych działań. Termin ten jest pojęciem ogólnym, mającym zastosowanie w wielu różnych dziedzinach. Poniżej podano tylko kilka przykładów.
Wikipedia
IPA: sɨ̃ˈnɛrʲɟja, AS: sỹnerʹǵi ̯a
Wiktionary
rzecz. synergiczność ż., synergizm m.
przym. synergiczny, synergetyczny, synergistyczny
przedr. syn-
Wiktionary
(1.1) efekt synergiczny
Wiktionary
jedna spośród siedmiu komórek wchodząca w skład woreczka zalążkowego u roślin okrytonasiennych
SJP.pl
Sy
Wikipedia
synergia;
1. współdziałanie kilku czynników, np. leków, mięśni, potęgujące działanie;
2. w teologii katolickiej: doktryna teologiczna mówiąca o współdziałaniu łaski bożej i woli ludzkiej niezbędnych do zbawienia lub naprawy moralnej człowieka
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
w językoznawstwie: błąd w konstrukcji składniowej spowodowany kierowaniem się przez osobę ją tworzącą kategoriami logiczno-znaczeniowymi, a nie normami gramatycznymi
SJP.pl
w psychologii: osoba kojarząca ze sobą wrażenia odbierane przez różne zmysły, np. zapachy ze smakami, dźwięki z kolorami; synestetyk
SJP.pl
w psychologii: osoba kojarząca ze sobą wrażenia odbierane przez różne zmysły, np. zapachy ze smakami, dźwięki z kolorami; synesteta
SJP.pl
1. w psychologii: zdolność kojarzenia ze sobą wrażeń odbieranych przez różne zmysły, np. zapachów ze smakami, dźwięków z kolorami
2. w literaturze: środek stylistyczny polegający na przypisywaniu jakiemuś zmysłowi wrażeń odbieranych innym zmysłem
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) stan, w którym wrażenia zmysłowe odbierane przez jeden zmysł towarzyszą również doznaniom charakterystyczne dla innych zmysłów;
Wiktionary
Synestezja (gr. συναίσθησις "synaísthēsis" „równoczesne postrzeganie”, od σύν "sýn" „razem” i αἴσθησις "aísthēsis" „poznanie poprzez zmysły”) – stan lub zdolność, w której doświadczenia jednego zmysłu (np. wzroku) wywołują również doświadczenia charakterystyczne dla innych, na przykład odbieranie niskich dźwięków wywołuje wrażenie miękkości, barwa niebieska odczuwana jest jako chłodna, obraz litery lub cyfry budzi skojarzenia kolorystyczne itp.
Wikipedia
przym. synestezyjny
Wiktionary
w psychologii: związany z synestezją, zjawiskiem powstawania dodatkowego, równoległego wrażenia towarzyszącego wrażeniu wywołanemu przez bodziec działający tylko na jeden zmysł, inny aniżeli ten, który zwykle wywołuje to dodatkowe wrażenie
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący synestezji
Wiktionary
rzecz. synestezja ż.
Wiktionary
skrót od: syngaleski
SJP.pl
dotyczący Syngalezów (narodu zamieszkującego Sri Lankę), charakterystyczny dla Syngalezów
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Syngalezami, dotyczący Syngalezów
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) jęz. język syngaleski;
Wiktionary
rzecz. Syngalez m., Syngalezka ż.
Wiktionary
członek ludu zamieszkującego Cejlon
SJP.pl
lud zamieszkujący Cejlon
SJP.pl
Sy
Wikipedia
członkini ludu zamieszkującego Cejlon
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) etn. przedstawicielka narodu zamieszkującego południe wyspy Cejlon i posługującego się językiem syngaleskim;
Wiktionary
(1.1) Kobiety – Syngalezki i Tamilki – wyróżniały się błyszczącymi kolczykami i bransoletami.
Wiktionary
rzecz. syngaleski mrz.
:: fm. Syngalez mos.
przym. syngaleski
Wiktionary
w biologii: proces łączenia się gamet w zygotę; zapłodnienie
SJP.pl
Syngamia – proces zapłodnienia w rozmnażaniu płciowym u roślin i grzybów, polegający na łączeniu się gamet. Obejmuje on zlewanie się cytoplazmy obydwu gamet (plazmogamia) oraz łączenie się ich jąder (kariogamia).
U grzybów wyższych syngamia odbywa się w dwóch etapach – najpierw w wyniku plazmogamii powstają dwujądrowe komórki, które dzieląc się dają początek dwujądrowej grzybni, a zlanie się jąder zachodzi dopiero po szeregu podziałach komórkowych.
Wikipedia
syngiel, singel, singiel; rzadko:
1. pojedyncza gra między dwoma zawodnikami w tenisie;
2. płyta winylowa z nagraniem jednego tylko utworu; płyta kompaktowa z jakimś przebojem;
3. jedyna karta w danym kolorze otrzymana przy rozdaniu; singleton, syngielton, singelton;
4. człowiek żyjący w pojedynkę
SJP.pl
singel; singiel
1. pojedyncza gra między dwoma zawodnikami w tenisie;
2. płyta winylowa z nagraniem jednego tylko utworu; płyta kompaktowa z jakimś przebojem;
3. jedna karta w danym kolorze; singleton, singelton, syngielton, singiel, singel;
4. człowiek żyjący w pojedynkę
SJP.pl
kobieta żyjąca w pojedynkę; singielka, singelka
SJP.pl
jedyna karta w danym kolorze otrzymana przy rozdaniu; singiel, syngiel, singel, singleton, singelton
SJP.pl
zawodnik (np. tenisista) grający w singlu; singlista
SJP.pl
przymiotnik od: syngiel (singiel, singel), zwykle w znaczeniu gry (np. para synglowa), płyty (np. wersja synglowa) lub karty (np. figura synglowa); singlowy
SJP.pl
roślina z rodziny obrazkowatych; zroślicha
SJP.pl
minerał klasy symetrii podwójnej piramidy rombowej
SJP.pl
Synharmonizm – obowiązująca w niektórych językach tureckich reguła, zgodnie z którą cały wyraz ulega ujednoliceniu pod względem dystynktywnych cech fonologicznych. A zatem, obok harmonii samogłosek, także i spółgłoski wyrazu są identyczne w zakresie palatalizacji i labializacji. Podobnie jak harmonia wokaliczna synharmonizm służy wyznaczeniu granicy wyrazu.
Wikipedia
najwyższy żydowski trybunał w starożytnej Judei; sanhedryn
SJP.pl
roślina z rodziny gesneriowatych, dziko rosnąca w Brazylii
SJP.pl
ekspresywnie: syn; synulek, syncio, syńcio, synuś
SJP.pl
wklęsła część fałdu skorupy ziemskiej mająca wnętrze zbudowane ze skał najmłodszych; łęk
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) geol. wklęsły fałd warstw skalnych;
Wiktionary
Synklina, łęk (gr. "sýn" razem i "klínein" nachylać) – w geologii wklęsły fałd. W jądrze synkliny znajdują się warstwy najmłodsze, a na zewnątrz (na tzw. "skrzydłach") najstarsze.
Wikipedia
(1.1) W jądrze synkliny znajdują się warstwy najmłodsze, a na zewnątrz (na tzw. skrzydłach) najstarsze.
Wiktionary
rzecz. geosynklina ż., synklinorium n.
przym. synklinalny
przysł. synklinalnie
Wiktionary
(1.1) łęk, niecka
Wiktionary
przysłówek
(1.1) geol. w sposób synklinalny
Wiktionary
(1.1) Skały osadowe są wygięte synklinalnie i dodatkowo poprzemieszczane na liniach uskoków.
Wiktionary
rzecz. synklina ż.
przym. synklinalny
Wiktionary
przymiotnik od: synklina (wklęsła część fałdu skorupy ziemskiej mająca wnętrze zbudowane ze skał najmłodszych; łęk), np. fałd synklinalny; łękowy
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) geol. związany z synkliną, dotyczący synkliny
Wiktionary
rzecz. synklina ż.
przysł. synklinalnie
Wiktionary
obszar obniżony w stosunku do otoczenia, zbudowany z szeregu mniejszych fałdów oddzielonych niskimi siodłami
SJP.pl
Synklinorium – ciąg fałdów składających się z synklin i oddzielających je wąskich antyklin, tworzących razem strukturę wklęsłą (których obwiednia, przynajmniej górna, jest wklęsła ku górze).
Synklinorium stanowią np. część środkowa i południowo-wschodnia Pamiru, niecka śródsudecka, niecka północnosudecka, Niecka Nidziańska, Doły Jasielsko-Sanockie.
Wikipedia
1. przesunięcie akcentu na dźwięk nieakcentowany;
2. zanik jednej lub kilku głosek wewnątrz wyrazu
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
w muzyce: mający synkopy; synkopowy
SJP.pl
związany z synkopą
SJP.pl
połączenie, pomieszanie różnych czynników, wartości, kultur
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zespolenie elementów w jedną całość
(1.2) hist. filoz. pojęcie zmieszania pierwiastków (ziemi, wody, ognia i powietrza) w określonych proporcjach, które tworzą materię i organizmy
(1.3) jęz. fuzja dwóch lub więcej segmentów fonologicznych (głosek, sylab), które pierwotnie były wymawiane oddzielnie, a z czasem zlały się w jeden element dźwiękowy lub morfologiczny
Wiktionary
(1.1) Charakter człowieka to synkrazja temperamentu i doświadczenia.
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób synkretyczny
Wiktionary
rzecz. synkretyzm m., synkretyczność ż.
przym. synkretyczny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest synkretyczne
Wiktionary
rzecz. synkretyzm m.
przym. synkretyczny
przysł. synkretycznie
Wiktionary
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który łączy w jedną całość różne, czasami przeczące sobie, elementy
Wiktionary
przysł. synkretycznie
rzecz. synkretyczność ż., synkretyzm m.
Wiktionary
1. łączenie w jedną całość różnych, często sprzecznych, koncepcji lub idei filozoficznych, religijnych; eklektycyzm;
2. współistnienie takich elementów w religii lub filozofii;
3. w językoznawstwie:
a) identyczność kształtu dwóch (lub więcej) form wyrazowych tego samego wyrazu (np. wyraz "muzeum" cechuje synkretyzm wszystkich form w liczbie pojedynczej);
b) wielofunkcyjność formy lub końcówki fleksyjnej, np. -ść w słowie "wielofunkcyjność" - tworzenie rzeczownika odprzymiotnikowego, a w słowie "pość" - tworzenie trybu rozkazującego;
4. w psychologii: postrzeganie pewnych rzeczy lub zjawisk całościowo, bez wyodrębniania poszczególnych części, spowodowane brakiem zdolności do analizy i syntezy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) łączenie w jedną całość różnych elementów
Wiktionary
Synkretyzm (gr. "συγκρητισμός, synkrētismós" 'sojusz miast kreteńskich') – połączenie różnych, często rozbieżnych i sprzecznych poglądów; wyznawanie zasad lub wierzeń obejmujących odległe od siebie elementy pozornie lub rzeczywiście wzajemnie sprzecznych.
Wikipedia
przym. synkretyczny
przysł. synkretycznie
rzecz. synkretyczność ż.
Wiktionary
porównujący, zestawiający, przeciwstawiający
SJP.pl
zabójca własnego syna
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) książk. zabójca własnego syna
Wiktionary
(1.1) Proces Czesława H., którego prokuratura oskarżyła o zabicie syna Sebastiana, zaczął się wczoraj w łódzkim Sądzie Okręgowym. Synobójcy grozi dożywocie.
Wiktionary
rzecz. synobójstwo n.
:: fż. synobójczyni ż.
przym. synobójczy
Wiktionary
zabicie własnego syna
SJP.pl
zjazd duchowieństwa; w niektórych religiach - kościelny urząd kolegialny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) adm. kośc. zebranie przedstawicieli duchowieństwa i świeckich w kościołach chrześcijańskich
(1.2) adm. kośc. w prawosławiu: stała rada biskupów
Wiktionary
Synod (z gr. Σύνοδος — "zebranie", "koniunkcja ciał niebieskich") – okazjonalne zgrupowanie przedstawicieli duchowieństwa i świeckich w kościołach chrześcijańskich.
Wikipedia
(1.1) Biskup diecezjalny może wezwać na synod diecezjalny w charakterze członków także innych, czy to duchownych, czy członków instytutów życia konsekrowanego, czy wiernych świeckich.
Wiktionary
IPA: ˈsɨ̃nɔt, AS: sỹnot
Wiktionary
czas. synodować ndk.
przym. synodalny, synodowy, synodyczny
Wiktionary
aktywny udział wszystkich wiernych w życiu i misji Kościoła
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) rel. dotyczący synodu, związany z synodem
Wiktionary
(1.1) Zgodnie z postanowieniami synodalnymi z 1257 r. od śląskiego duchowieństwa wymagano znajomości języka polskiego.
Wiktionary
przym. synodowy
rzecz. synod mrz.
Wiktionary
1. duchowny biorący udział w synodzie (zjeździe duchowieństwa);
2. członek synodu (stałej rady biskupów)
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) zob. synodalny.
Wiktionary
rzecz. synod mrz.
przym. synodalny
Wiktionary
duchowny uczestniczący w synodzie
SJP.pl
ptak z rodziny gołębiowatych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ornit. średniej wielkości ptak z rodzaju Streptopelia z rodziny gołębiowatych;
(1.2) ornit. nazwa systematyczna|Streptopelia risoria|ref=tak., gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych
(1.3) ornit. ptak z gatunku synogarlica (1.2)
Wiktionary
(1.1) Czego symbolem jest synogarlica w locie?
(1.3) Synogarlice dożywają nawet 12 lat.
(1.3) Dziadkowe synogarlice wygrały kilka konkursów.
Wiktionary
rzecz. synogarliczka ż.
przym. synogarliczy
Wiktionary
zdrobnienie od: synogarlica
SJP.pl
Synoikia, synoikizm (od greckich słów "syn" – wspólny, "oikos" – dom) – współdomownictwo, zależność protekcjonistyczna pomiędzy różnymi gatunkami organizmów, spośród których jeden z nich osiedla się w gniazdach lub innych konstrukcjach drugiego.
Współżycie organizmów różnogatunkowych, polegające na wykorzystywaniu przez jednego z partnerów miejsca zamieszkania u drugiego (części ciała, gniazda, nory itp.). Ten rodzaj współżycia może przekształcać się w komensalizm.
Wikipedia
Sy
Wikipedia
1. wyraz mający takie samo lub podobne znaczenie co inny wyraz, np. auto i samochód; bliskoznacznik, wyraz bliskoznaczny;
2. przenośnie: symbol, odpowiednik czegoś, np. Zachód jako synonim nowoczesności
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) jęz. wyraz lub dłuższe określenie równoważne znaczeniowo innemu lub o podobnym znaczeniu; bliskoznacznik
(1.2) odpowiednik czegoś lub coś oznaczającego cechę
Wiktionary
Synonim (gr. ίσος – „równoimienny”) – wyraz lub dłuższe określenie równoważne znaczeniowo innemu (równoznacznik) lub na tyle zbliżone, że można nim zastąpić to drugie w odpowiednim kontekście (bliskoznacznik). Zjawisko synonimii może dotyczyć konstrukcji składniowych ("mówić wiersz – mówić wierszem"), form morfologicznych ("profesorowie – profesorzy") i leksemów ("auto – samochód").
Wikipedia
(1.1) Synonimy mogą mieć różnice w znaczeniu w zależności od kontekstu.
(1.2) Jeżdżenie mercedesem jest synonimem bogactwa.
Wiktionary
IPA: sɨ̃ˈnɔ̃ɲĩm, AS: sỹnõńĩm
Wiktionary
rzecz. synonimia ż., synonimiczność ż.
przym. synonimiczny
przysł. synonimicznie
Wiktionary
(1.1) równoznacznik, bliskoznacznik, wyraz bliskoznaczny
(1.2) symbol, ikona
Wiktionary
podobieństwo znaczeń; bliskoznaczność, synonimiczność
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) jęz. bliskoznaczność wyrazów
(1.2) jęz. figura retoryczna polegająca na nagromadzeniu określeń synonimicznych;
Wiktionary
Synonimia (gr. συνωνυμία "synōnymía", congregatio, pol. szereg synonimiczny) – figura retoryczna, zestawienie w szeregu określeń synonimicznych w celu rozwinięcia lub podkreślenia myśli.
Synonimia to również termin językoznawczy (zwłaszcza w leksykologii), określający relację między jednostkami języka, które wykazują zbieżność znaczeniową; najczęściej chodzi o synonimię leksykalną, zachodzącą między jednostkami leksykalnymi – leksemami (zob. synonim).
Wikipedia
rzecz. synonim mrz., synonimiczność ż.
przym. synonimiczny
Wiktionary
(1.1) bliskoznaczność, równoznaczność, synonimiczność
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób synonimiczny
Wiktionary
rzecz. synonim m., synonimiczność ż.
przym. synonimiczny
Wiktionary
podobieństwo znaczeń; bliskoznaczność, synonimia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest synonimiczne
Wiktionary
rzecz. synonim m., synonimia ż.
przym. synonimiczny
przysł. synonimicznie
Wiktionary
mający to samo lub zbliżone znaczenie; bliskoznaczny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) jęz. od: synonim; bliskoznaczny
Wiktionary
(1.1) Te wyrażenia są synonimiczne, nie ma sensu się powtarzać.
Wiktionary
IPA: ˌsɨ̃nɔ̃ɲĩˈmʲit͡ʃnɨ, AS: sỹnõńĩmʹičny
Wiktionary
rzecz. synonimia ż., synonim, synonimiczność
przysł. synonimicznie
Wiktionary
(1.1) bliskoznaczny, równoważny
Wiktionary
1. dział leksykologii zajmujący się synonimami;
2. nagromadzenie synonimów
SJP.pl
bliskoznaczny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. adm. miasto w północnej Turcji, port nad Morzem Czarnym;
Wiktionary
Synopa (tur. "Sinop", gr. "Σινώπη", łac. "Sinope") – miasto w północnej Turcji, nad Morzem Czarnym, ośrodek administracyjny prowincji Synopa. Port handlowy i rybacki a także kąpielisko morskie. W 2022 roku w mieście mieszkało 57 404 mieszkańców. Miasto leży na pograniczu historycznych krain Paflagonii i Pontu.
Wikipedia
(1.1) Mieszkaniem Diogenesa z Synopy była beczka.
Wiktionary
przym. synopski
Wiktionary
zestawienie tekstów 3 lub 4 pierwszych Ewangelii w równoległych kolumnach
SJP.pl
Synopsa – forma publikacji zestawiająca ze sobą teksty paralelne z różnych dzieł literackich. Stanowi podstawowe narzędzie porównywania podobnych tekstów. Synopsy stosowane są najczęściej w biblistyce, choć nie ograniczone do tekstów biblijnych i chrześcijańskich.
Wikipedia
zbiór artykułów o wspólnym temacie lub szkic scenariusza filmowego
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Synopą, dotyczący Synopy
Wiktionary
rzecz. Synopa ż.
Wiktionary
kobieta zajmująca się opracowywaniem prognoz pogodowych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) meteorol. kobieta zajmująca się analizą procesów atmosferycznych
Wiktionary
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który umożliwia porównanie dając pogląd na wszystkie części złożonej całości
(1.2) meteorol. związany z synoptyką, z prognozowaniem pogody
Wiktionary
(1.1) (…) synoptyczny wgląd w całość, bynajmniej nie jest czymś oddzielonym od aktu bezpośredniego postrzegania, także zmysłowego, ani od samego myślenia.
(1.2) Na większości stacji synoptycznych odnotowane miesięczne sumy opadów były zdecydowanie poniżej normy wieloletniej.
Wiktionary
rzecz. synoptyka ż., synoptyk m.
przysł. synoptycznie
Wiktionary
(1.1) poglądowy, przekrojowy
(1.2) pogodowy, meteorologiczny
Wiktionary
1. meteorolog zajmujący się opracowywaniem prognoz pogodowych;
2. tylko w liczbie mnogiej: trzej ewangeliści - Marek, Mateusz i Łukasz, przedstawiający podobne fakty z życia Chrystusa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) meteorol. osoba zajmująca się analizą procesów atmosferycznych
Wiktionary
przym. synoptyczny
Wiktionary
1. dział meteorologii zajmujący się analizą procesów atmosferycznych w celu opracowania prognoz pogody;
2. łączenie w jednej kompozycji kilku wydarzeń rozgrywających się w różnym miejscu i czasie; kompozycja symultaniczna, symultanizm, symultaneizm
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) meteorol. dział meteorologii zajmujący się analizą procesów atmosferycznych
Wiktionary
przym. synoptyczny
Wiktionary
wrodzony zrost kości powstały wskutek zaburzenia w tworzeniu się szczelin stawowych; kościozrost
SJP.pl
rzadko: bycie czyimś synem
SJP.pl
żona syna
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) żona syna
Wiktionary
(1.1) Zawsze mogę liczyć na moją synową.
Wiktionary
IPA: sɨ̃ˈnɔva, AS: sỹnova
Wiktionary
rzecz. syn m., synek m., synowiec m., synuś mos., synal mos., syneczek mos., synulek mos., synalek mos., synowica ż.
przym. synowy, synowski
Wiktionary
(1.1) starop|snecha., starop|sneszka., starop|niewiastka.; gw. Górny Śląsk niewiastka;
Wiktionary
usunięcie zmienionej błony maziowej w obrębie stawu lub ścięgna
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. wycięcie błony maziowej;
Wiktionary
Synowektomia – operacja chirurgiczna polegająca na usunięciu zmienionej błony maziowej w obrębie stawu lub ścięgna. Operacje tego typu najczęściej wykonywane są w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów. Są też leczeniem z wyboru w przypadku barwnikowego kosmkowo-guzkowego zapalenia błony śluzowej stawów oraz chrzęstniakowatości maziówki.
Wikipedia
(1.1) Bożena miała przedwczoraj synowektomię prawego kolana i teraz ją to pobolewa.
Wiktionary
IPA: ˌsɨ̃nɔvɛkˈtɔ̃mʲja, AS: sỹnovektõmʹi ̯a
Wiktionary
dawniej: córka brata; bratanka, bratanica
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) stpol. wnuczka
(1.2) stpol. siostra matki, bratanica
(1.5) stpol. pasierbica
Wiktionary
rzecz. syn m., synowa ż., synowiec m.
Wiktionary
(1.1) wnuczka, stpol. wnęka, wnuka, wnukiew
(1.2) ciotka, stpol. ciotka po matce
(1.4) stpol. niewiastka
(1.5) pasierbica, stpol. pasirzbica, pasirbica
Wiktionary
dawniej: pieszczotliwie o synowicy (córce brata)
SJP.pl
dawniej: syn brata; bratanek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) stpol. syn rodzonego brata lub rodzonej siostry
(1.2) stpol. brat matki
(1.3) stpol. syn brata lub siostry dziadka
(1.4) stpol. pasierb
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) A że własnych dzieci nie miał, cały majątek zostawił synowcowi.
(1.1) Szabel nam nie zabraknie, szlachta na koń wsiędzie, • Ja z synowcem na czele i? – jakoś to będzie!
Wiktionary
IPA: sɨ̃ˈnɔvʲjɛt͡s, AS: sỹnovʹi ̯ec
Wiktionary
rzecz. synowica ż., syn m., synek m., synowa ż., synuś mos., syneczek mos., synal mos., synulek mos., synalek mos.
przym. synowy, synowski
Wiktionary
(1.1) bratanek, stpol. brataniec, siostrzeniec
(1.2) wuj, wujec
(1.4) pasirzb, pasirb
Wiktionary
przymiotnik dzierżawczy
(1.1) syna, należący do syna
Wiktionary
(1.1) Cichego synowskiego płaczu po nocy nic nie mogło zagłuszyć.
Wiktionary
rzecz. Syn mos., syn m., synek m., synuś m., synowiec m., synowa ż., usynowienie n., syneczek mos., synal mos., synulek mos., synalek mos.
czas. usynowić dk.
przym. synowy
Wiktionary
(1.1) daw. synowy
Wiktionary
przymiotnik dzierżawczy
(1.1) daw. syna, należący do syna, związany z synem
Wiktionary
(1.1) Tylko jedna pani Salomea będzie patrzeć się jeszcze długo w portret synowy na ścianie.
Wiktionary
rzecz. syn m., synek m., synuś m., synowiec m., synowa ż., usynowienie n., syneczek mos., synal mos., synulek mos., synalek mos.
czas. usynowić dk.
przym. synowski
Wiktionary
1. synsepal słodki - krzew pochodzący z Afryki Zachodniej;
2. mały czerwony owoc tego krzewu, zawierający mirakulinę (związek zmieniający smak kwaśny i słony na słodki)
SJP.pl
Synsepal ("Synsepalum") – rodzaj roślin z rodziny sączyńcowatych. Obejmuje 29–36 gatunków. Rosną one w Afryce Równikowej. Znaczenie ekonomiczne ma zwłaszcza jeden gatunek – synsepal słodki "S. dulcificum" zawierający mirakulinę nadającą kwaśnym i słonym potrawom słodki smak, dodatkowo powodującą zmniejszenie apetytu.
Wikipedia
odcinek tekstu złożony z wyrazów połączonych ze sobą związkiem składniowym
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) jęz. grupa powiązanych gramatycznie i syntaktycznie słów, które mogą stanowić część zdania, np. podmiot, przydawkę, orzeczenie albo samodzielnie tworzą zdania bądź równoważniki zdań;
Wiktionary
Syntagma (z gr. σύνταγμα) – fraza, grupa słów, gramatycznie i syntaktycznie powiązanych, które mogą stanowić część zdania (np. podmiot, przydawka, orzeczenie) lub też samodzielnie tworzą zdania oraz równoważniki zdań. Termin ten został wprowadzony przez Ferdinanda de Saussure’a.
Wikipedia
IPA: sɨ̃nˈtaɡma, AS: sỹntagma
Wiktionary
rzecz. Syntagma ż.
przym. syntagmatyczny
Wiktionary
Syntagmata (gr. liczba mnoga od "sýntagma" (σύνταγμα) 'zestawienie') (łac. "Statuta Regni Poloniae") – najstarszy drukowany zbiór prawa ziemskiego w języku łacińskim z 1487 roku.
Dzieło zostało wydrukowane w Lipsku w drukarni Konrada Kachelofena. Zawiera "Statuty Kazimierza Wielkiego", "statut warcki", "statuty nieszawskie", "statut nowokorczyński". Książka składała się z około 56 kart formatu quarto.
Wikipedia
1. nauka o budowie zdań i związków wyrazowych; składnia
2. klasa, w której uczono składni w dawnych szkołach polskich
SJP.pl
Syntakson – dowolna jednostka klasyfikacji fitosocjologicznej, odpowiednik taksonu w taksonomii zbiorowisk roślinnych. Syntaksonem jest konkretny zespół roślinności, związek, rząd i klasa zespołów.
Wikipedia
w językoznawstwie: składniowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący syntaktyki
Wiktionary
rzecz. syntaktyka ż.
Wiktionary
1. dział zajmujący się stosunkami między znakami należącymi do jakiegoś języka;
2. dział gramatyki zajmujący się budową wypowiedzeń; składnia
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
garbnik syntetyczny odznaczający się właściwościami zbliżonymi do garbników roślinnych
SJP.pl
enzym katalizujący reakcje syntezy
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) chem. dyspersyjny, zawiesinowy
Wiktionary
wrodzona znajomość zasad moralnych; synderesis
SJP.pl
enzym biorący udział w biosyntezie; ligaza
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w sposób syntetyczny, sztucznie
Wiktionary
rzecz. syntetyk m., synteza ż.
przym. syntetyczny
czas. syntetyzować
Wiktionary
1. zespalający, łączący w jedną całość;
2. uogólniający, całościowy;
3. w chemii: będący efektem syntezy;
4. tworzywo syntetyczne - tworzywo sztuczne uzyskane na drodze polimeryzacji lub polikondensacji
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który łączy w całość dane elementy, ogarnia coś całościowo; uogólniający
(1.2) taki, który jest sztucznie osiągany poprzez syntezę
Wiktionary
(1.1) Celem niniejszej pracy jest właśnie próba syntetycznego omówienia takich związków.
Wiktionary
IPA: ˌsɨ̃ntɛˈtɨt͡ʃnɨ, AS: sỹntetyčny
Wiktionary
rzecz. biosynteza ż., synteza ż., syntetyczność ż., syntezator m., syntetyk mrz.
czas. syntetyzować ndk., zsyntetyzować ndk.
przysł. syntetycznie
Wiktionary
(1.1) ogólny, całościowy
(1.2) sztuczny, chemiczny
Wiktionary
1. produkt otrzymywany sztucznie w wyniku syntezy chemicznej;
2. sztuczny, syntetyczny materiał ubraniowy;
3. utwór muzyczny skomponowany przy użyciu syntezatora
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) produkt syntetyczny, produkt otrzymany syntetycznie w wyniku działania procesów chemicznych
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzecz. synteza ż., syntetyzowanie n., syntezator mrz.
czas. syntetyzować ndk.
przym. syntetyczny
przysł. syntetycznie
Wiktionary
osoba posługująca się metodą syntezy
SJP.pl
syntezator, syntetyzer, syntezer;
1. urządzenie elektroniczne do wytwarzania i przetwarzania dźwięków;
2. instrument muzyczny do wykonywania muzyki elektronicznej
SJP.pl
syntezator, syntetyzator, syntezer;
1. urządzenie elektroniczne do wytwarzania i przetwarzania dźwięków;
2. instrument muzyczny do wykonywania muzyki elektronicznej
SJP.pl
Syntetyzm (z gr. "sýnthesis" ‘zestawienie’ od "syn-" 'współ-' i "thésis" ‘położenie; postawienie; twierdzenie’) – nurt w malarstwie zapoczątkowany pod koniec XIX wieku przez Paula Gauguina i kontynuowany przez malarzy skupionych wokół szkoły z Pont-Aven. Polegał na uproszczeniu form i malowaniu płaskimi plamami barwnymi, które często otaczano konturem (cloisonizm). Syntetyzm wpłynął m.in. na sztukę nabistów.
Wikipedia
syntezować;
1. łączyć różne elementy w jedną całość;
2. przechodzić od szczegółów do ogólnych wniosków; ujmować w całość;
3. w chemii: otrzymywać jakąś substancję chemiczną przez połączenie prostszych substratów w bardziej złożony związek; dokonywać syntezy;
4. w elektronice: tworzyć obraz lub dźwięk z sygnałów elektrycznych
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. zsyntetyzować)
(1.1) łączyć wiele różnych elementów w jedną całość lub przechodzić od szczegółów do uogólnień
(1.2) chem. otrzymywać jakąś substancję chemiczną przez syntezę
(1.3) elektr. przetwarzać sygnały elektryczne będące nośnikiem obrazu lub dźwięku na odpowiadające im efekty optyczne lub dźwiękowe
Wiktionary
IPA: ˌsɨ̃ntɛtɨˈzɔvat͡ɕ, AS: sỹntetyzovać
Wiktionary
rzecz. synteza ż., syntetyk m., syntetyczność ż., syntezator m., syntetyzowanie n.
czas. zsyntetyzować dk.
przym. syntetyczny
przysł. syntetycznie
Wiktionary
1. łączenie różnych elementów w całość;
2. wynik połączenia różnych elementów w całość; suma;
3. łączenie się substancji prostych w złożone
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) połączenie wielu różnych elementów w całość, całościowe ujęcie zagadnienia
(1.2) chem. reakcja chemiczna łączenia się substancji prostych w złożone
(1.3) liter. przedstawienie czegoś w sposób całościowy, ale zwięzły, z uwzględnieniem tylko najważniejszych składników
(1.4) filoz. ostatnia z trzech faz rozwoju rzeczywistości w koncepcji filozoficznej Hegla
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzecz. biosynteza ż., syntetyk m., syntetyczność ż., syntezator m.
czas. syntetyzować ndk., zsyntetyzować dk.
przym. syntetyczny
przysł. syntetycznie
Wiktionary
syntetyzator, syntetyzer, syntezer;
1. urządzenie elektroniczne do wytwarzania i przetwarzania dźwięków;
2. instrument muzyczny do wykonywania muzyki elektronicznej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) muz. elektr. urządzenie elektroniczne wytwarzające i przekształcające dźwięki, wykorzystywane jako instrument muzyczny;
Wiktionary
Syntezator – instrument muzyczny z grupy elektrofonów elektronicznych, w którym dźwięk jest syntezowany w układach elektronicznych poprzez niezależne modelowanie poszczególnych aspektów dźwięku.
Wikipedia
(1.1) Kultowe syntezatory, których brzmienie słychać w hitach lat 70. i 80., kosztują dziś nawet kilkanaście tysięcy złotych.
Wiktionary
rzecz. syntetyczność ż., syntetyk mos./mrz., syntetyka ż., syntetyzator mrz., syntetyzer mrz., syntezer mrz., syntetyzm mrz., syntetyzowanie n., zsyntetyzowanie n.
czas. syntetyzować ndk., zsyntetyzować dk.
przym. syntetyczny, syntezatorowy
Wiktionary
(1.1) syntetyzator, syntetyzer, syntezer
Wiktionary
przymiotnik od: syntezator
SJP.pl
rzadko: syntezator, syntetyzer, syntetyzator;
1. urządzenie elektroniczne do wytwarzania i przetwarzania dźwięków;
2. instrument muzyczny do wykonywania muzyki elektronicznej
SJP.pl
dawniej: syntetyzować;
1. łączyć różne elementy w jedną całość;
2. przechodzić od szczegółów do ogólnych wniosków; ujmować w całość;
3. w chemii: otrzymywać jakąś substancję chemiczną przez połączenie prostszych substratów w bardziej złożony związek; dokonywać syntezy;
4. w elektronice: tworzyć obraz lub dźwięk z sygnałów elektrycznych
SJP.pl
[czytaj: syntol] środek domięśniowy powodujący szybki przyrost masy mięśniowej
SJP.pl
[czytaj: syntolowy] dotyczący środka domięśniowego powodującego szybki przyrost masy mięśniowej
SJP.pl
[czytaj: synfpop] odmiana muzyki popularnej; electropop, technopop
SJP.pl
Synthpop (synth pop, synth-pop, synthesizer pop, electropop lub technopop) – odmiana muzyki popularnej będąca nurtem muzyki nowofalowej, charakteryzująca się szerokim wykorzystaniem syntezatorów, automatów perkusyjnych oraz rozmaitych efektów elektronicznych.
Wikipedia
[czytaj: synfłejw] gatunek muzyki elektronicznej podobny do synthpopu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) muz. podgatunek współczesnej muzyki elektronicznej charakteryzujący się dużą ilością dźwięków syntezatorowych stylizowanych na te z lat 90. i 80., które mają wywoływać u odbiorcy uczucie nostalgii;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Warto zaznaczyć, że wykonawcy synthwave’owi często ze sobą współpracują, w rozmaitych konfiguracjach.
Wiktionary
imię żeńskie
SJP.pl
benzyna syntetyczna otrzymywana z tlenku węgla i wodoru
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) benzyna syntetyczna
Wiktionary
syntetyczny związek organiczny o działaniu żeńskich hormonów płciowych, mający postać bezbarwnych kryształów; stosowany w leczeniu chorób kobiecych; stilbestrol
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) szt. forma sztuki wizualnej pozwalająca przekształcać idee w obrazy za pomocą algorytmów generatywnych, takich jak AI
(1.2) szt. medium ekspresji artystycznej, np. grafika, animacja, powstałe z użyciem syntografii (1.1)
Wiktionary
żeński hormon płciowy wytwarzany w ciałku żółtym jajnika oraz przez łożysko (w czasie ciąży) i korę nadnerczy, przygotowujący macicę do przyjęcia zarodka i utrzymania ciąży; progesteron, luteina
SJP.pl
Syntonia (gr. συντονία "syntonía" – "współbrzmienie") – sposób odnoszenia się do ludzi, charakteryzujący się chęcią do nawiązywania kontaktu emocjonalnego i poczuciem bliskości z nimi. Syntonia jest przeciwieństwem postawy autystycznej, charakterystycznej dla schizofrenii.
Wikipedia
człowiek łatwo nawiązujący kontakty z innymi ludźmi, zdolny rozumieć ich uczucia, pragnienia i reakcje
SJP.pl
ciało proteinowe otrzymywane z mięśni przy pomocy rozcieńczonego kwasu solnego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) proces dostrajania częstotliwości jednego urządzenia (zazwyczaj oscylatora) do częstotliwości drugiego
Wiktionary
(1.1) Wystąpił błąd syntonizacji.
Wiktionary
IPA: ˌsɨ̃ntɔ̃ɲiˈzat͡sʲja, AS: sỹntõńizacʹi ̯a
Wiktionary
potomek płci męskiej
SJP.pl
pieszczotliwie o synu; synulek, synalek, synuś
SJP.pl
ekspresywnie: syn; synuś, syncio, syńcio, synio
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pieszcz. lub iron. syn
Wiktionary
(1.1) Chodzi! chodzi! synulku!… pójdziemy na wesele twojego ojcaszka!
Wiktionary
rzecz. synal m., syn m., synek m., synowa ż., synowiec m., syneczek m., synuś m., synalek mos.
czas. usynowić dk., usynawiać ndk.
przym. synowski, synowy
Wiktionary
zgrupowanie roślin o podobnych wymaganiach rozwojowych
SJP.pl
1. ekspresywnie: syn; synulek, syncio, syńcio, synio;
2. poufale lub protekcjonalnie o chłopcu lub mężczyźnie; synek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zdrobn. od: syn
Wiktionary
(1.1) Przewinęła synusia i położyła w kołysce.
Wiktionary
rzecz. syn m., synowa ż., synowiec m., synalek m., syneczek m., synulek m., synek m., synal mos.
czas. usynowić dk., usynawiać ndk.
przym. synowski, synowy
Wiktionary
robotnik górniczy, który napełnia wózki urobkiem; wozak
SJP.pl
Sypanica – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Prabuty. Ma status sołectwa.
W latach 1956–1960 wieś była siedzibą władz gromady Sypanica, po jej zniesieniu w gromadzie Prabuty.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|sypać.
Wiktionary
IPA: sɨˈpãɲɛ, AS: sypãńe
Wiktionary
czas. sypać, zasypywać, usypać
rzecz. posypka ż.
Wiktionary
potocznie: kawa lub herbata zaparzana bezpośrednio w kubku
SJP.pl
1. rzucać czymś sypkim
2. rozdawać hojnie
3. pot. zdradzać
4. budować z piasku
5. sypać się:
a) odpadać od całości
b) występować w dużej ilości
c) pot. zdradzać się
d) wydawać się wzajemnie
e) pot. mylić się
f) rozpadać się
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. sypnąć)
(1.1) o sypkich substancjach przemieszczać
(1.2) pot. donosić
(1.3) pieniędzmi, podarunkami, pochwałami: dostarczać w dużych ilościach
(1.4) o okopach, wałach, itp. budować przez sypanie
(1.5) o śniegu: padać
(1.6) gw-pl|Warszawa. uciekać
czasownik zwrotny niedokonany sypać się (dk. sypnąć się)
(2.1) o sypkich substancjach przemieszczać się
(2.2) psuć się
(2.3) pot. donosić na siebie wzajemnie
(2.4) o iskrach, ciosach, oklaskach, itp.: występować w dużej ilości
Wiktionary
(1.1) Sypnij jeszcze trochę soli.
(1.2) Uważaj na Piotrka bo on lubi sypać.
(1.4) Mieszkańcy wsi pomagali sypać wały przeciwpowodziowe
(1.6) Ze strachu przed policajami Wicek sypał, aż się kurzyło.
(2.1) Sól sypie się na podłogę.
(2.2) Samochód mi się sypie.
Wiktionary
IPA: ˈsɨpat͡ɕ, AS: sypać
Wiktionary
rzecz. sypanie n., sypnięcie n., sypkość ż.
czas. usypać, nasypać, wysypać, zsypać, posypywać, wsypywać, zasypywać
przym. sypki
Wiktionary
(1.1) gw. Śląsk Cieszyński suć
(1.3) szafować
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
zdrobnienie od: sypialnia
SJP.pl
regionalne zdrobnienie od: sypialnia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. kolej. wagon kolejowy z miejscami do spania
(1.2) turyst. wewnętrzna część namiotu turystycznego
(1.3) reg. zdrobn. od sypialnia
Wiktionary
rzecz. sypialnia ż.
Wiktionary
1. pokój sypialny;
2. komplet mebli stanowiących urządzenie pokoju sypialnego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) bud. archit. pokój służący do spania
(1.2) przen. urb. dzielnica lub przedmieście metropolii pozbawione biur i innych miejsc pracy
(1.3) komplet mebli do sypialni (1.1)
Wiktionary
Sypialnia – pomieszczenie, w którym mieszkańcy domu mogą spać lub odpoczywać. Pokój sypialny powinien posiadać co najmniej jedno łóżko (często podwójne).
Potocznie określa się tak miasto satelickie, którego mieszkańcy na co dzień pracują lub uczą się w centralnym mieście aglomeracji, a miejsce ich zameldowania nie służy do niczego innego.
Wikipedia
(1.1) Dzisiaj kupiliśmy sobie nowe łóżko do sypialni.
(1.2) Ursynów uchodził dawniej za sypialnię dla Warszawy.
(1.3) Państwo młodzi dostali od rodziców kompletną sypialnię w prezencie ślubnym.
Wiktionary
IPA: sɨˈpʲjalʲɲa, AS: sypʹi ̯alʹńa
Wiktionary
rzecz. spanie n., sypianie n., sypialka ż.
:: zdrobn. sypialenka ż.
czas. spać ndk., sypiać ndk.
przym. sypialniany, sypialny
Wiktionary
(1.1) alkowa; gw. Górny Śląsk szlafsztuba; daw. łożnica
Wiktionary
przeznaczony do spania; taki, w którym się sypia
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) przeznaczony do spania
Wiktionary
(1.1) Przed odjazdem pociągu zająłem miejsce w wagonie sypialnym.
Wiktionary
IPA: sɨˈpʲjalnɨ, AS: sypʹi ̯alny
Wiktionary
rzecz. sypialnia ż., sypianie
przym. sypialniany
czas. sypiać
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|sypiać.
Wiktionary
IPA: sɨˈpʲjä̃ɲɛ, AS: sypʹi ̯ä̃ńe
Wiktionary
czas. sypiać, zaspać
rzecz. sypialnia ż.
przym. sypialny
Wiktionary
spać gdzieś stale lub zwykle
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. spać)
(1.1) niedokonany od|spać.
Wiktionary
(1.1) Niedbale położyłem teczkę na krześle obok kanapy, na której sypiałem.
Wiktionary
IPA: ˈsɨpʲjät͡ɕ, AS: sypʹi ̯äć
Wiktionary
rzecz. śpiący mos., sypianie n., sypialnia
przym. sypialny, śpiący
czas. spać, zaspać
Wiktionary
Sypień – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Nieborów.
Wikipedia
Sypin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Piątek.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.
Wikipedia
Sypitki – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Kalinowo.
Wikipedia
dający się przesypywać
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) złożony z bardzo drobnych, suchych i niezespolonych ze sobą cząstek, łatwo rozsypujący się
Wiktionary
(1.1) Przynosił ze sobą cukier - albo sypki, albo w brudnawych grudkach, które trzymał w ustach i zapijał herbatą.
(1.1) Kasza powinna być rozgotowana, jeżeli jest zbyt sypka, dodajemy 3 łyżki wywaru z warzyw.
Wiktionary
IPA: ˈsɨpʲci, AS: sypʹḱi
Wiktionary
rzecz. sypkość ż.
czas. sypać, zasypywać
przysł. sypko
Wiktionary
miałkość; drobnoziarnistość
SJP.pl
Sypkość – właściwość technologiczna definiująca zdolność materiału w proszku do płynięcia, związana z kohezją.
Sypkość proszku zależy od wielu czynników:
Wycofana w 2005 roku Polska Norma nr PN-82/H-04935 określała metodę wyznaczania sypkości proszków metali. Wg niej miarą sypkości był czas przesypywania się 50 g proszku przez znormalizowany lejek (lejek Halla).
Wikipedia
Sypniewko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie złotowskim, w gminie Jastrowie.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.
Wikipedia
1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. część Poznania
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
przymiotnik od: Sypniewo
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|sypnąć.
Wiktionary
IPA: sɨpʲˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: sypʹńė̃ńće
Wiktionary
czas. sypnąć, sypać
Wiktionary
1. wyrzucić coś sypkiego;
2. o śniegu: spaść w dużej ilości;
3. rozdać coś w większej ilości (np. sypnąć groszem);
4. wypowiedzieć tekst (np. kawał);
5. wygadać się; ujawnić sprawcę czynu
SJP.pl
czasownik przechodni dokonany (ndk. sypać)
(1.1) dokonany od|sypać.
Wiktionary
IPA: ˈsɨpnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: sypnõńć
Wiktionary
rzecz. sypnięcie n.
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Małopolska, Wielkopolska, opoczyńskie. stosina; twarda, pozostała po zdarciu chorągiewki część pióra
Wiktionary
(1.1) Gdyby pan miał zamiar hodować kurczęta, polecam panu orpingtony. Nie mają wcale sypuł.
Wiktionary
rzecz.
:: zdrobn. sypułka
Wiktionary
(1.1) war. szypuła; gw. Brudzewice graca, graczka
Wiktionary
Sypów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Działoszyce. Ma status sołectwa.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.
Wikipedia
potocznie: noga; gira
SJP.pl
skrót
(1.1) = rel. Mądrość Syracha
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: ˈmɔ̃ndrɔɕt͡ɕ sɨˈraxa, AS: mõndrość syraχa
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. hydron. rzeka w Uzbekistanie, Tadżykistanie i Kazachstanie, powstaje z połączenia rzek Naryn i Kara-daria;
Wiktionary
Sy
Wikipedia
przym. syrdaryjski
rzecz. Syrdaria ż.
Wiktionary
skrót od: syryjski
SJP.pl
potocznie: noga; gira
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) białystok. noga
Wiktionary
(1.1) gira
Wiktionary
potocznie: noga; gira
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) bibl. autor starotestamentalnej Księgi Syracydesa
(1.2) imię|polski|m.
Wiktionary
(1.1) Autor księgi – Syrach – musiał być doświadczonym i wykształconym nauczycielem Tory.
Wiktionary
przym. Syrachowy
Wiktionary
(1.1) Syracydes
Wiktionary
przymiotnik dzierżawczy
(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Syracha
Wiktionary
(1.1) Wyrażeń tych trudno doszukiwać się w tekście Syrachowym, chociaż znaleźć je można dosyć łatwo w innych księgach mądrościowych Starego Testamentu.
Wiktionary
rzecz. Syrach mos.
Wiktionary
[czytaj: S-Irakjus] miasto w USA
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) bibl. autor starotestamentalnej Księgi Syracha
(1.2) imię|polski|m.
Wiktionary
(1.1) Lektor odczytał fragment z Księgi Syracydesa.
Wiktionary
(1.1) Syrach
Wiktionary
mieszkaniec Syrakuz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Syrakuz; osoba z tego miasta
Wiktionary
rzecz. Syrakuzy nmos., Syrakuzanin mos., Syrakuzanka ż.
:: fż. syrakuzanka ż.
przym. syrakuzański
Wiktionary
mieszkanka Syrakuz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Syrakuz; kobieta z tego miasta
Wiktionary
rzecz. Syrakuzy nmos., Syrakuzanin mos., Syrakuzanka ż.
:: fm. syrakuzanin mos.
przym. syrakuzański
Wiktionary
przymiotnik od: Syrakuzy
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Syrakuzami, dotyczący Syrakuz, pochodzący z Syrakuz
Wiktionary
rzecz. Syrakuzy nmos., syrakuzanin mos., syrakuzanka ż., Syrakuzanka ż., Syrakuzanin mos.
Wiktionary
miasto we Włoszech
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto we Włoszech położone na wschodnim wybrzeżu Sycylii;
(1.2) geogr. adm. włoska prowincja na wschodzie Sycylii;
Wiktionary
Syrakuzy ( Syracusæ, Siracusa) – miasto we Włoszech położone we wschodniej części Sycylii, stolica prowincji o tej samej nazwie.
Przemysł przetwórstwa ropy naftowej, chemiczny. Kąpielisko morskie.
Wikipedia
(1.1) Przed muzułmańską dominacją Sycylia przez kilka stuleci stanowiła jedną z prowincji Cesarstwa Bizantyjskiego ze stolicą w Syrakuzach, gdzie znajdowały się najważniejsze ośrodki administracyjne.
(1.1) 28 maja 878 roku muzułmanom udało się obalić ostatnią twierdzę i wedrzeć do Syrakuz. Przed jednym z kościołów bizantyjscy żołnierze stawili rozpaczliwy opór, broniąc jego bram. Zostali brutalnie wymordowani przez najeźdźców, którzy – wyważywszy drzwi do świątyni – wdarli się do środka i zabili ukrywające się tam osoby. W następnych dniach urządzili w Syrakuzach prawdziwą rzeź. Część ludności zabili, a część wzięli do niewoli.
Wiktionary
rzecz. syrakuzanin mos., syrakuzanka ż., Syrakuzanin mos., Syrakuzanka ż.
przym. syrakuzański, syrakuzki
Wiktionary
miasto w Uzbekistanie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. adm. miasto we wschodnim Uzbekistanie, w wilajecie syrdaryjskim;
Wiktionary
Syrdaria (uzb. "Sirdaryo", uzb. cyr. Сирдарё; ros. Сырдарья, "Syrdarja") – miasto we wschodnim Uzbekistanie, w wilajecie syrdaryjskim, siedziba administracyjna tumanu Sirdaryo. W 1989 roku liczyło ok. 23,5 tys. mieszkańców. Ośrodek przemysłu mleczarskiego i materiałów budowlanych. W mieście znajduje się instytut pedagogiczny.
Wikipedia
rzecz. Syr-daria ż.
przym. syrdaryjski
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Syr-darią albo z Syrdarią, dotyczący Syr-darii albo Syrdarii
Wiktionary
rzecz. Syr-daria ż., Syrdaria ż.
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
1. mitologiczna nimfa morska, mająca postać pół kobiety, pół ptaka, której przypisywano wabienie żeglarzy śpiewem i uśmiercanie ich;
2. baśniowa postać pół kobiety, pół ryby;
3. przyrząd wytwarzający informacyjne lub alarmowe sygnały dźwiękowe;
4. zalotna, uwodzicielska kobieta;
5. kobieta udająca baśniową syrenę w celach zarobkowych;
6. roślinożerny ssak wodny, zamieszkujący międzyzwrotnikowe i podzwrotnikowe morza;
7. herb Warszawy w postaci pół kobiety, pół ryby z mieczem i tarczą
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mit. stworzenie mityczne, początkowo pół kobieta, pół ptak, później pół kobieta, pół ryba; także bohaterka baśni i legend;
(1.2) zool. roślinożerny ssak morski; syreny tworzą rząd;
(1.3) urządzenie alarmowe wytwarzające sygnał dźwiękowy;
(1.4) mot. samochód marki Syrena;
(1.5) odgłos syreny (1.3)
(1.6) kobieta uwodząca, kusicielka
(1.7) herald. herb Warszawy przedstawiający postać pół-kobiety, pół-ryby trzymającą tarczę i miecz
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Syreny zamieszkiwały małe wyspy na Morzu Śródziemnym […], skąd wabiły urzekającym śpiewem żeglarzy i zabijały ich.
(1.2) Syreny zajmują szczególne miejsce w ekosystemie, ponieważ są jedynymi roślinożernymi ssakami wodnymi.
(1.3) Czemu te syreny tak wyją? Dzisiaj jest jakaś rocznica?
(1.4) Syreny przestano produkować w 1983 roku.
(1.6) Na twoim miejscu nie angażowałbym się w związek z nią. To syrena.
Wiktionary
IPA: sɨˈrɛ̃na, AS: syrẽna
Wiktionary
rzecz. syrenowate nmos.
:: zdrobn. syrenka ż.
przym. syreni
Wiktionary
(1.1) nimfa
(1.3) leofon
(1.4) pot. skarpeta
(1.6) kusicielka, femme fatale
Wiktionary
dotyczący mitycznej syreny, związany z mityczną syreną
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy
(1.1) charakterystyczny dla syreny, dotyczący syreny, odnoszący się do syreny
(1.2) przen. kusicielski, zgubny
Wiktionary
(1.1) Stwór, którego widzieli rybacy, miał syreni ogon.
Wiktionary
rzecz. syrena ż., syrenka ż., syrenowate nmos., Syrena ż.
Wiktionary
potocznie:
1. właściciel samochodu marki Syrena;
2. dawniej: warszawianin
SJP.pl
zdrobnienie od: syrena
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: syrena
(1.2) mała syrena
(1.3) pot. mot. pieszczotliwie o samochodzie marki Syrena
(1.4) gw-pl|Warszawa. prostytutka
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.3) Samochód pomknął za znikającą w głębi ulicy niebieską syrenką.
Wiktionary
IPA: sɨˈrɛ̃nka, AS: syrẽnka
Wiktionary
rzecz. syrena ż., Syrena ż.
przym. syreni, syrenkowy
Wiktionary
o cechach syrenowatych (rodzina płazów)
SJP.pl
Syrenowate (Sirenidae) – rodzina płazów z rzędu płazów ogoniastych (Caudata).
Wikipedia
o cechach syrenowatych (rodzina płazów)
SJP.pl
1. mitologiczna nimfa morska, mająca postać pół kobiety, pół ptaka, której przypisywano wabienie żeglarzy śpiewem i uśmiercanie ich;
2. baśniowa postać pół kobiety, pół ryby;
3. przyrząd wytwarzający informacyjne lub alarmowe sygnały dźwiękowe;
4. zalotna, uwodzicielska kobieta;
5. kobieta udająca baśniową syrenę w celach zarobkowych;
6. roślinożerny ssak wodny, zamieszkujący międzyzwrotnikowe i podzwrotnikowe morza;
7. herb Warszawy w postaci pół kobiety, pół ryby z mieczem i tarczą
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
państwo w Azji
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. kraj w Azji;
(1.2) hist. prowincja rzymska
Wiktionary
Syria ( سوريا, trl. "Sūriyā", trb. Surija), nazwa oficjalna: Syryjska Republika Arabska (ar. الجمهورية العربية السورية, trl. "Al-Ǧumhūriyya ăl-ʿArabiyya ăs-Sūriyya", trb. "Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Surijja") – państwo arabskie na Bliskim Wschodzie.
Wikipedia
(1.1) Syria to jedno z najstarszych państw świata, którego początki sięgają drugiego tysiąclecia p.n.e.
Wiktionary
IPA: ˈsɨrʲja, AS: syrʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. asyrologia ż., asyriologia ż., Syryjczyk mos., Syryjka ż.
przym. syryjski
Wiktionary
grecki ludowy instrument muzyczny; syrynga
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
przewlekła choroba polegająca na tworzeniu się jamistych przestrzeni w rdzeniu kręgowym co powoduje upośledzenie czucia bólu i temperatury, a następnie porażenie mięśni szkieletowych; jamistość rdzenia
SJP.pl
instrument muzyczny znany również jako fletnia Pana; syrynga
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) mitgr. najada albo hamadriada, albo oreada z Arkadii zamieniona w trzcinę, ukochana Pana;
(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 3360;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Syrinks, córka bożka Ladona, przemieniła się w trzcinę, z której bożek Pan stworzył instrument muzyczny, zwany syrinks.
(1.2) Syrinks porusza się po orbicie, która ma peryhelium położone bliżej Słońca niż Ziemia.
Wiktionary
IPA: ˈsɨrʲĩŋks, AS: syrʹĩŋks
Wiktionary
rzecz. syrinks ż., syrynga ż.
Wiktionary
gwiazda w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa; Psia Gwiazda
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna
(1.1) mitgr. pies Oriona, przeniesiony na firmament jako gwiazda Syriusz (1.2);
(1.2) astr. najjaśniejsza gwiazda na nocnym niebie, znajdująca się w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa;
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(2.1) rzad. imię|polski|m.;
Wiktionary
Syriusz ("Alfa Canis Majoris", "α CMa") – najjaśniejsza gwiazda nocnego nieba, w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa. Jest jedną z najbliższych gwiazd – odległa o 8,6 roku świetlnego – o jasności obserwowanej wynoszącej −1,47 magnitudo. Jest jednym z wierzchołków trójkąta zimowego.
Wikipedia
(1.1) Orionowi podczas polowania towarzyszył pies Syriusz.
(1.1) Myśliwy Orion został po śmierci przeniesiony między gwiazdy wraz z psem Syriuszem.
(1.2) Syriusz, zwany także Psią Gwiazdą lub Kanikułą, jest gwiazdą podwójną i jedną z gwiazd położonych najbliżej Ziemi.
(1.2) Gwiazdozbiór Oriona widnieje na niebie niedaleko Syriusza, który jest z nim mitologicznie powiązany.
Wiktionary
IPA: ˈsɨrʲjuʃ, AS: syrʹi ̯uš
Wiktionary
rzecz.
:: zdrobn. Syriuszek mos.
przym. Syriuszowy
Wiktionary
(1.2) Psia Gwiazda, Kanikuła, α CMa
(2.1) zdrobn. Syriuszek
Wiktionary
Syrkowice (niem. "Zürkow") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Karlino. W latach 1975–1998 wieś należała do województwa koszalińskiego. W roku 2007 wieś liczyła 195 mieszkańców.
Wieś wchodząca w skład sołectwa: Poczernino
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) hist. geogr. zob. Srem.
Wiktionary
przym. syrmijski
Wiktionary
(1.1) Srem
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Syrmią, dotyczący Syrmii
Wiktionary
rzecz. Syrmia ż.
Wiktionary
(1.1) sremski
Wiktionary
rodzaj dinozaura z rodziny ankylozaurów; pinakozaur
SJP.pl
dotyczący Syro-Malabarskiego Kościoła Katolickiego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) staroż. geogr. Fenicja w obrębie rzymskiej prowincji Syrii
Wiktionary
(1.1) A i pokolenie Neftalego sięgało dalej na północ, tam gdzie teraz jest Syrofenicja.
Wiktionary
rzecz. Syrofenicjanin mos., Syrofenicjanka ż.
przym. syrofenicki
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) staroż. etn. mieszkaniec Syrofenicji
Wiktionary
(1.1) Żołdacy wykonujący tę katowską czynność należeli do Syrofenicjan, a więc rasy szczególnie nienawidzącej Żydów.
Wiktionary
rzecz. Syrofenicja ż.
:: fż. Syrofenicjanka ż.
przym. syrofenicki
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) staroż. etn. mieszkanka Syrofenicji
Wiktionary
Syrofenicjanka, także kobieta kananejska − postać biblijna z Nowego Testamentu.
Pojawia się w Ewangelii Marka i w miejscu paralelnym w Ewangelii Mateusza. Określenie "Syrofenicjanka" użyte przez ewangelistę Marka wskazuje na pochodzenie z rejonu Fenicji, która w czasach Chrystusa była częścią rzymskiej prowincji Syrii. Gdy Jezus opuścił Galileę i wyruszył na północ w okolice Tyru i Sydonu, kobieta ta miała prosić go o wypędzenie złego ducha ze swej córki.
Wikipedia
(1.1) Przyszła, upadła Mu do nóg, a była to poganka, Syrofenicjanka rodem, i prosiła Go, żeby złego ducha wyrzucił z jej córki.
Wiktionary
rzecz. Syrofenicja ż.
:: fm. Syrofenicjanin mos.
przym. syrofenicki
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) odnoszący się do Syrofenicji, związany z Syrofenicją
przymiotnik jakościowy
(2.1) charakterystyczny dla Syrofenicji lub Syrofenicjan, mający cechy lub właściwości przypisywane Syrofenicji lub Syrofenicjanom
Wiktionary
rzecz. Syrofenicja ż., Syrofenicjanin mos., Syrofenicjanka ż.
Wiktionary
grzyb kapeluszowy z rodziny gołąbkowatych
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) herald. polski herb szlachecki;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
1. produkt w przemyśle spożywczym w postaci gęstej, lepkiej, bardzo słodkiej cieczy
2. lekarstwo otrzymywane przez rozpuszczenie leków w stężonym wodnym roztworze cukru; ulepek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) kulin. gęsty, bardzo słodki i lepki roztwór cukru, zagęszczony sok
(1.2) farm. roztwór leku w wodzie gęstością i smakiem przypominający syrop (1.1)
Wiktionary
Zobacz też: syrop do nasączania ciast.
Syrop (z arab. شراب "sherab" – "napój", via łacina "sirupus") – gęsta, lepka ciecz o dużej zawartości cukru. Syrop jest trudny do przelania z naczynia do naczynia, ciągnie się w długie nitki.
Wikipedia
IPA: ˈsɨrɔp, AS: syrop
Wiktionary
przym. syropowaty
Wiktionary
(1.1) ulepek
Wiktionary
zdrobnienie od: syrop
SJP.pl
zakład przemysłowy, w którym przerabiany jest krochmal ziemniaczany na cukier skrobiowy
SJP.pl
cecha czegoś przypominającego syrop
SJP.pl
przypominający konsystencją syrop
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) mający postać, właściwości syropu
Wiktionary
rzecz. syrop m.
Wiktionary
miasto i gmina w Libii
SJP.pl
Syrta (, سِرْت, trb. Sirt) – miasto w północnej Libii (Trypolitania), nad Zatoką Wielka Syrta. Około 128 tys. mieszkańców. Ośrodek administracyjny gminy Syrta.
W okolicach miasta urodził się i zginął były przywódca Libii Mu’ammar al-Kaddafi.
Wikipedia
ogół żywych i martwych zwierząt, znoszonych prądem wody w rzekach, który stanowi pokarm dla ryb
SJP.pl
Syrton – to żywe i martwe organizmy roślinne jak i zwierzęce, unoszone przez prąd wody w ciekach.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.
Wiktionary
Syrycjusz – imię męskie, którego patronem jest św. Syrycjusz, papież (zm. 399).
Syrycjusz imieniny obchodzi 26 listopada.
Wikipedia
(1.1) Miał na imię Syrycjusz i pochodził z Azji Mniejszej.
Wiktionary
obywatel Syrii
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) obywatel Syrii lub mieszkaniec Syrii
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Podczas gdy Zachód i syryjska opozycja uznała referendum za fikcję, Moskwa oświadczyła, że wyniki referendum wskazują na ogromne poparcie, jakim cieszy się wśród Syryjczyków prezydent Baszar el-Asad.
Wiktionary
IPA: sɨˈrɨjt͡ʃɨk, AS: syryi ̯čyk
Wiktionary
rzecz. Syria ż.
:: fż. Syryjka ż.
przym. syryjski
Wiktionary
obywatelka Syrii
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) obywatelka Syrii
Wiktionary
IPA: sɨˈrɨjka, AS: syryi ̯ka
Wiktionary
rzecz. Syria ż.
:: fm. Syryjczyk mos.
przym. syryjski
Wiktionary
dotyczący Syrii
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) odnoszący się do państwa Syria
Wiktionary
(1.1) Spośród jodeł wyróżniają się odmiany: syryjska, koreańska, błękitna.
Wiktionary
IPA: sɨˈrɨjsʲci, AS: syryi ̯sʹḱi
Wiktionary
rzecz. asyrologia ż., asyriologia ż., Syryjczyk mos., Syryjka ż., Syria ż.
Wiktionary
grecki ludowy instrument muzyczny; syringa
SJP.pl
kwas syryngowy - organiczny związek chemiczny mający działanie antybakteryjne i przeciwutleniające
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kulin. sernik
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) środ. inform. administrator systemów komputerowych;
Wiktionary
młode zwierzę, odżywiające się jeszcze mlekiem matki; osesek
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) środ. inform. zob. administrator.
Wiktionary
Sysop (od system operator), operator systemu – często używane określenie administratorów BBS-ów albo, historycznie, operatorów dowolnych systemów komputerowych, w szczególności klasy mainframe.
Wikipedia
IPA: ˈsɨsɔp, AS: sysop
Wiktionary
(1.1) administrator, admin
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. rzeka w północno-zachodniej Rosji, lewy dopływ Wyczegdy;
Wiktionary
Sysoła (ros. Сысола) – rzeka w północno-zachodniej Rosji. Większość jej biegu przypada na obszar republiki Komi, choć dwa z jej dopływów mają swoje źródła w niegdysiejszym obwodzie permskim oraz w obwodzie kirowskim. Sysoła jest dopływem Wyczegdy, do której wpływa na wysokości stolicy republiki, Syktywkaru (nazwa miasta wzięła się od nazwy rzeki, która w języku komi brzmi "Syktyw").
Wikipedia
1. układ elementów stanowiący uporządkowaną całość; zespół urządzeń działający jako całość;
2. forma ustroju państwa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) układ urządzeń współpracujących ze sobą;
(1.2) sposób rozwiązywania, obsługi czegoś
(1.3) ustrój, sposób organizacji życia
Wiktionary
System ( σύστημα "systema" – rzecz złożona) – zespół wzajemnie powiązanych elementów realizujących jako całość założone cele.
Z uwagi na fakt, że wyodrębnienie wszystkich elementów przynależących do systemu bywa w praktyce niekiedy bardzo trudne, dlatego do badania systemów wykorzystuje się ich uproszczone modele. Elementy przynależące do jednego systemu nie mogą jednak stanowić jednocześnie elementów przynależnych do innego systemu.
Wikipedia
(1.1) To urządzenie nie powinno pracować w tym systemie.
(1.2) W tej fabryce pracuje się w ośmiogodzinnym systemie pracy.
(1.3) Każdy komunista pała nienawiścią do systemu kapitalistycznego.
Wiktionary
IPA: ˈsɨstɛ̃m, AS: systẽm
Wiktionary
(1.1) przym. systemowy, wewnątrzsystemowy; przysł. systemowo
(1.2) czas. systematyzować ndk., usystematyzować dk.
(1.2) rzecz. systematyzacja ż., systematyka ż.
(1.2) przym. systematyczny
Wiktionary
(1.1) układ, zestaw
(1.3) ustrój, całokształt
Wiktionary
rzeka główna wraz z dopływami
SJP.pl
przysłówek
(1.1) regularnie, powtarzalnie
(1.2) stale przez dłuższy czas
(1.3) biol. pod względem systematyki
Wiktionary
(1.1) Ten palił papierosa, gryząc jego ustnik i systematycznie wypluwając na odległość kawałki papieru.
Wiktionary
IPA: ˌsɨstɛ̃maˈtɨt͡ʃʲɲɛ, AS: systẽmatyčʹńe
Wiktionary
przym. systematyczny
rzecz. systematyka ż., systematyczność ż., systematyzowanie n., usystematyzowanie n.
czas. systematyzować, usystematyzować
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: systematycznie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: systematyczny
SJP.pl
1. robienie czegoś skrupulatnie i regularnie, działanie zgodnie z ustalonymi regułami, w ramach jakiegoś planu, systemu; metodyczność;
2. regularne występowanie, dzianie się czegoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) porządek, ułożenie, dokładność
(1.2) regularność, powtarzalność
(1.3) regularność, stałość
Wiktionary
IPA: ˌsɨstɛ̃maˈtɨt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: systẽmatyčność
Wiktionary
przym. systematyczny
rzecz. systematyzowanie, usystematyzowanie
czas. systematyzować, usystematyzować
przysł. systematycznie
Wiktionary
organizacja, staranność, uporządkowanie, zorganizowanie, akuratność, kolinearność, konsekwentność, metodyczność, planowość, regularność, ciągłość, cykliczność, okresowość, regularność, częstość, periodyczność, powtarzalność, seryjność, powracalność, prawidłowość
Wiktionary
1. robiący coś skrupulatnie i regularnie; metodyczny;
2. dziejący się lub zachodzący w sposób regularny, uporządkowany, według jakiegoś systemu;
3. dotyczący systematyki orgnizmów
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) wykonywany lub zdarzający się regularnie
(1.2) wykonywany starannie
(1.3) wykonany metodycznie, w sposób uporządkowany, według schematu
(1.4) systematycznie wykonujący swoją pracę, systematycznie uczący się, pilny
(1.5) biol. dotyczący systematyki roślin lub zwierząt
Wiktionary
(1.1) Dzięki tegorocznym systematycznym opadom turyści są zachwyceni bujną roślinnością w parku.
(1.2) Systematyczne sprzątanie zaowocowało pustką na placu.
(1.3) Tylko systematyczna nauka przynosi dobre wyniki.
(1.5) W indeksie rośliny są ułożone według nazw systematycznych.
Wiktionary
IPA: ˌsɨstɛ̃maˈtɨt͡ʃnɨ, AS: systẽmatyčny
Wiktionary
rzecz. systematyzacja ż., system m., systematyczność ż., systematyka ż., systematyzowanie n., usystematyzowanie n.
przysł. systematycznie
czas. systematyzować, usystematyzować
Wiktionary
(1.1) cykliczny, regularny
(1.2) staranny
(1.3) metodyczny, planowy, zorganizowany
(1.4) pilny
Wiktionary
1. rozdzielenie na grupy według jakiegoś systemu;
2. gałąź jakiejś nauki zajmująca się klasyfikacją pewnych przedmiotów lub pojęć;
3. systematyka organizmów - dział biologii zajmujący się badaniem różnorodności organizmów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) dziedzina/poddziedzina jakiejś nauki zajmująca się klasyfikowaniem jej przedmiotów i pojęć
(1.2) układ (system) przedmiotów lub pojęć danej nauki
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: ˌsɨstɛ̃ˈmatɨka, AS: systẽmatyka
Wiktionary
rzecz. system m., systematyk m., systematyzacja ż., systematyzowanie n., usystematyzowanie n.
czas. systematyzować ndk., usystematyzować dk.
przym. systematyczny
przysł. systematycznie
Wiktionary
(1.1-2) taksonomia
Wiktionary
porządkowanie czegoś według ustalonych reguł, zgodnie z pewnym systemem; systematyzowanie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ujęcie czegoś w system, porządkowanie
Wiktionary
IPA: ˌsɨstɛ̃matɨˈzat͡sʲja, AS: systẽmatyzacʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. system m., systematyzowanie n., systematyka ż.
przym. systematyczny
czas. systematyzować, usystematyzować
Wiktionary
(1.1) systematyzowanie
Wiktionary
osoba tworząca system, reguły klasyfikacji, zasady porządkowania oraz porządkująca pojęcia, rzeczy, według takich reguł
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba porządkująca coś według ustalonych reguł
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) dokonywanie systematyzacji
Wiktionary
rzecz. usystematyzowanie n., systematyzacja ż., systematyczność ż., systemowość ż., systematyka ż., systematyk m., system m.
czas. systematyzować ndk., usystematyzować dk.
przym. systemowy, systematyczny
przysł. systemowo, systematycznie
Wiktionary
układać coś według ustalonych reguł, zgodnie z pewnym systemem; porządkować
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) porządkować według określonych zasad
Wiktionary
rzecz. systematyzowanie n., usystematyzowanie n., systematyzacja ż., systematyka ż., systematyczność ż.
przym. systematyczny
przysł. systematycznie
czas. usystematyzować dk.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od system
Wiktionary
(1.1) To nie system, lecz tylko mały systemik.
Wiktionary
rzecz. system m.
Wiktionary
dawniej: systematyzować
SJP.pl
mający wpływ na tworzenie systemu
SJP.pl
osoba podporządkowana systemowi (społecznemu, politycznemu)
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w sposób systemowy
Wiktionary
(1.1) Obecnie rodziny wspierane są systemowo przez władze państwowe.
Wiktionary
rzecz. system mrz., systematyzowanie n., systemowość ż.
przym. systemowy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest systemowe; cecha tych, którzy są systemowi
Wiktionary
rzecz. systematyzowanie n.
przym. systemowy
przysł. systemowo
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) odnoszący się do systemu
Wiktionary
(1.1) Niezależnie więc od praprzyczyny, od systemowych realiów i schorzeń, od skutków dotkliwego nieurodzaju w latach 1979 - 1980, na osłabioną już gospodarkę spadły dodatkowe ciosy.
Wiktionary
rzecz. systematyzowanie n., systemowość ż.
przysł. systemowo
Wiktionary
faza skurczu serca, skurcz serca; systole
SJP.pl
faza skurczu serca, skurcz serca; systol
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
pierwotniak z typu orzęsków, charakteryzujący się całkowitym brakiem rzęsek u postaci dorosłej; organizm osiadły, do podłoża przymocowuje się dzięki długiej nóżce, na której osadzone są charakterystyczne wypustki pełniące rolę ssawek
SJP.pl
gromada protistów w typie orzęsków
SJP.pl
Sysydlaczki, bezrzęski ("Suctoria") – gromada w typie orzęsków.
W postaci dojrzałej pozbawione są całkowicie rzęsek, zastąpionych rurkami ssącymi (tentacule), służącymi do pobierania pokarmu. Należą tu różnopostaciowe pierwotniaki przytwierdzone nóżką do podłoża.
Wikipedia
przymiotnik
(1.1) syty
Wiktionary
przym. syty
rzecz. sytość ż.
czas. nasycić dk.
Wiktionary
(1.1) syty
Wiktionary
brzeczka miodowa
SJP.pl
Sytki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Drohiczyn.
Wieś duchowna, własność benedyktynek drohickich w XVII wieku, położona była w 1795 roku w ziemi drohickiej województwa podlaskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.
Wikipedia
aparat do saturacji; saturator
SJP.pl
cecha tego, co sytne (sycące, pożywne); treściwość
SJP.pl
pożywny, dający odczucie nasycenia
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) przest. dający poczucie sytości, najedzenia
Wiktionary
(1.1) Makaron jest niezastąpionem daniem śniadaniowem i kolacjowem oraz prędkim do przygotowania, a sytnym dodatkiem do wszelkiego rodzaju dań mięsnych i rybnych.
Wiktionary
rzecz. sytność ż.
przysł. sytnie
Wiktionary
(1.1) war. sycący; treściwy, pożywny
Wiktionary
uczucie nasycenia, zaspokojenia; dosyt
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) bycie całkowicie najedzonym, brak głodu
Wiktionary
IPA: ˈsɨtɔɕt͡ɕ, AS: sytość
Wiktionary
czas. sycić, nasycić
przym. syty, syt
przysł. syto
rzecz. podsycanie n.
Wiktionary
stopień wyższy od przymiotnika: syty; bardziej syty
SJP.pl
1. ogół warunków, w których coś się odbywa;
2. fragment wypowiedzi, akcji scenicznej w przedstawieniu teatralnym;
3. dawniej: położenie jakiegoś obiektu; usytuowanie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zespół okoliczności, stan, w którym ktoś lub coś się znajduje lub coś się dzieje
(1.2) lokalizacja, położenie czegoś
Wiktionary
(1.1) Jedynym wyjściem z owej nieprzyjemnej sytuacji był rozwód i przeprowadzka do innego miasta.
Wiktionary
IPA: ˌsɨtuˈwat͡sʲja, AS: sytuu̯acʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. sytuacjonizm m., sytuacjonista m.
czas. sytuować
przym. sytuacyjny
przysł. sytuacyjnie
Wiktionary
(1.1) okoliczności, warunki, położenie
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zwolennik sytuacjonizmu
Wiktionary
IPA: ˌsɨtuwat͡sʲjɔ̇̃ˈɲista, AS: sytuu̯acʹi ̯o̊̃ńista
Wiktionary
rzecz. sytuacjonizm m., sytuacjonistka ż., sytuacja ż.
Wiktionary
ruch społeczno-artystyczny powstały w latach 50. XX wieku
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
przysłówek sposobu
(1.1) uwzględniając sytuację
Wiktionary
rzecz. sytuacja ż., sytuacyjność ż.
przym. sytuacyjny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest sytuacyjne
Wiktionary
przym. sytuacyjny
przysł. sytuacyjnie
Wiktionary
związany z jakąś sytuacją, wynikający z sytuacji
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący pewnej sytuacji
Wiktionary
rzecz. sytuacja ż., sytuacyjność ż.
przysł. sytuacyjnie
Wiktionary
(1.1) okolicznościowy
Wiktionary
1. umiejscawiać, umieszczać gdzieś;
a) stawiać budynek w jakimś miejscu, wydzielać jego część na jakiś cel;
b) umieszczać akcję czegoś, zwłaszcza książki lub filmu, w określonych okolicznościach, czasie, miejscu;
c) ujmować coś w określonym kontekście, pozwalającym na lepsze zrozumienie lub nową interpretację;
d) ustawiać kogoś na jakiejś pozycji w organizacji, hierarchii;
2. sytuować się; umiejscawiać się, umieszczać się:
a) zajmować jakieś miejsce;
b) zajmować jakąś pozycję w organizacji
SJP.pl
1. umiejscawiać, umieszczać gdzieś;
a) stawiać budynek w jakimś miejscu, wydzielać jego część na jakiś cel;
b) umieszczać akcję czegoś, zwłaszcza książki lub filmu, w określonych okolicznościach, czasie, miejscu;
c) ujmować coś w określonym kontekście, pozwalającym na lepsze zrozumienie lub nową interpretację;
d) ustawiać kogoś na jakiejś pozycji w organizacji, hierarchii;
2. sytuować się; umiejscawiać się, umieszczać się:
a) zajmować jakieś miejsce;
b) zajmować jakąś pozycję w organizacji
SJP.pl
czasownik
(1.1) umieszczać w jakimś miejscu
Wiktionary
rzecz. sytuowanie n., sytuacja ż.
Wiktionary
1. taki, który się najadł do syta; najedzony, niegłodny;
2. obfity, bogaty w jakieś substancje odżywcze, treściwy, sycący;
3. mający czegoś dosyć; opływający w coś
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który zaspokoił głód, najadł się
(1.2) efektywnie usuwający głód
(1.3) książk. zaspokojony w pełni względem określonego pragnienia, potrzeby
(1.4) dostatni, zamożny, bogaty
Wiktionary
(1.3) Inni porównywają te dni do apokryfów, wsuniętych potajemnie między rozdziały wielkiej księgi roku, do palimpsestów, skrycie włączonych pomiędzy jej stronice, albo do tych białych nie zadrukowanych kartek, na których oczy, naczytane do syta i pełne treści, broczyć mogą obrazami i gubić kolory na tych pustych stronicach, coraz bladziej i bladziej, ażeby wypocząć na ich nicości, zanim wciągnięte zostaną w labirynty nowych przygód i rozdziałów.
Wiktionary
rzecz. sytość ż., podsycanie n.
przysł. syto, do syta
czas. sycić ndk.
przym. syt
Wiktionary
(1.1) najedzony
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. rozbudowany zespół płytkich słonowodnych zatok na północno-wschodnim wybrzeżu Krymu;
Wiktionary
Sywasz (ukr. Сиваш; ros. Сиваш, "Siwasz"; krym. "Sıvaş"), także Morze Zgniłe (ukr. Гниле Море, "Hnyłe More"; ros. Гнилое Море, "Gniłoje Morie"; krym. "Çürük Deñiz") – system płytkowodnych zatok na północno-wschodnim wybrzeżu Krymu, oddzielonych od strony Morza Azowskiego Mierzeją Arabacką.
Wikipedia
(1.1) Morze Zgniłe
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w zachodniej części Rosji, w obwodzie samarskim, nad Wołgą u ujścia Syzrani (2.1) do Zbiornika Saratowskiego;
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(2.1) geogr. rzeka w południowej Rosji prawy dopływ Wołgi;
Wiktionary
Syzrań ( Сызрань) – miasto w zachodniej części Rosji, w obwodzie samarskim, port nad Wołgą u ujścia Syzrani do Zbiornika Saratowskiego.
Założony w 1683 jako twierdza, w 1796 przekształcony w miasto guberni symbirskiej. Około 167 tys. mieszkańców w 2020 roku.
Wikipedia
przym. syzrański
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Syzraniem lub Syzranią, dotyczący Syzrania lub Syzrani
Wiktionary
rzecz. Syzrań mrz. / ż.
Wiktionary
mit. gr. legendarny założyciel Koryntu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) mitgr. mityczny król Koryntu, skazany przez bogów na wtaczanie głazu na szczyt góry;
Wiktionary
Syzyf (gr. Σίσυφος "Sísyphos", "Sisyphos Aiolides", łac. "Sisyphus") – w mitologii greckiej założyciel i król miasta Efyra (późniejszy Korynt), mąż Merope, syn Eola i dziad Bellerofonta, postać tragiczna, archetyp.
Wikipedia
(1.1) Syzyf, zmuszony do wtaczania głazu na górę, uważał tę karę za o wiele za surową.
Wiktionary
przym. Syzyfowy, syzyfowy
Wiktionary
1. dotyczący Syzyfa;
2. przenośnie: syzyfowa praca - bezcelowa, ciężka praca, niemająca końca; bezowocny trud
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) bezcelowy, skazany na niepowodzenie
Wiktionary
(1.1) Na szczęście czy na nieszczęście, sam już nie wiem, moja praca rychło okazała się syzyfowa (…).
Wiktionary
rzecz. Syzyf mos.
przym. Syzyfowy
Wiktionary
(1.1) daremny, próżny
Wiktionary
opozycja i koniunkcja planet
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w obwodzie swierdłowskim i Kraju Permskim, uchodzi do Zbiornika Kamskiego;
Wiktionary
Syłwa (ros. Сылва; z języka komi-permiackiego сыл: "sył" – „z roztopów”, ва: w"a" – „woda”) – rzeka w Rosji, w obwodzie swierdłowskim i Kraju Permskim.
Jej długość wynosi 493 km, a powierzchnia zlewiska 19 700 km². Swój początek bierze na stokach środkowego Uralu i płynie w kierunku zachodnim. Wpada do Zatoki Czusowskiej Zbiornika Kamskiego.
Wikipedia
ekspresywnie: syn; synuś, synulek, syncio, synio
SJP.pl
1. połączenie literowe oznaczające spółgłoskę "sz";
2. spółgłoska przedniojęzykowo-dziąsłowa, bezdźwięczna, twarda, szczelinowa, ustna
SJP.pl
dwuznak
(1.1) jęz. dwuznak polski oznaczający fonem IPA2|ʃ.;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
skrót
(1.1) = Szanowna Pani
(1.2) = Szanowny Pan
(1.3) = Szanowni Państwo
Wiktionary
(1.1) Sz. Pani, WPani
(1.2) Sz. Pan, WPan
(1.3) Sz. Państwo, WPaństwo
Wiktionary
wykrzyknienie oznaczające wezwanie do zamilknięcia lub zachowania ciszy
SJP.pl
wykrzyknik
(1.1) wezwanie do ciszy
Wiktionary
SZA (), właśc. Solána Imani Rowe (ur. 8 listopada 1989 w Saint Louis) – amerykańska piosenkarka i autorka tekstów. Urodzona w Saint Louis w stanie Missouri, zaczęła tworzyć muzykę na początku 2010 roku, wydając dwie EPki – See.SZA.Run i S – zanim podpisała kontrakt z hiphopową wytwórnią Top Dawg Entertainment, dzięki której wydała Z, swoją trzecią EPkę i pierwsze wydawnictwo do sprzedaży detalicznej.
Wikipedia
(1.1) ciii, ćśśś, pst, ts, cicho
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od szabat
Wiktionary
rzecz. szabat m.
Wiktionary
1. świąteczny dzień tygodnia w judaizmie, trwający od piątkowego do sobotniego zachodu słońca; szabat, sabat, szabes;
2. w łowiectwie: przerwa w tokach cietrzewi podczas wschodu słońca
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) rel. żydowski dzień odpoczynku obchodzony na końcu tygodnia;
(1.2) łow. przerwa w tokach cietrzewi o wschodzie słońca
Wiktionary
(1.1) Podczas szabasu nie wolno wchodzić do jerozolimskiej dzielnicy ortodoksyjnych żydów.
Wiktionary
rzecz. szabat m., szabaśnica ż., szabasówka ż., szabaśnik m., szabasowanie n., sobota ż.
czas. szabasować ndk.
przym. szabasowy, szabaśny, szabatowy
Wiktionary
(1.1) szabat
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) obchodzenie szabatu, zachowywanie odpoczynku szabasowego
Wiktionary
(1.1) Władze carskie nie wprowadzały zakazu szabasowania.
Wiktionary
rzecz. szabas m., szabaśnica ż., szabasówka ż., szabaśnik m.
czas. szabasować ndk.
przym. szabasowy, szabatowy, szabaśny
Wiktionary
obchodzić, świętować szabas; szabatować
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany
(1.1) żyd. rel. świętować szabas
Wiktionary
(1.1) Jak nie będziesz szabasować, to nie pójdziesz do nieba.
(1.1) Pobożni żydzi szabasują od piątkowego wieczoru.
Wiktionary
rzecz. szabas m., szabaśnica ż., szabasówka ż., szabaśnik m., szabasowanie n.
przym. szabasowy, szabatowy, szabaśny
Wiktionary
przymiotnik od: szabas (świąteczny dzień tygodnia w judaizmie, trwający od zachodu słońca w piątek do zachodu słońca w sobotę); szabatowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) rel. związany z szabasem, dotyczący szabasu
Wiktionary
(1.1) Icek nawpychał się szabasowych frykasów.
(1.1) Przywilejem kobiet było i jest zapalanie szabaśnic w szabasowy wieczór.
Wiktionary
rzecz. szabas m., szabaśnica ż., szabasówka ż., szabaśnik m., szabasowanie n., sobota ż.
czas. szabasować ndk.
przym. szabaśny, szabatowy
Wiktionary
(1.1) szabatowy; przest. szabaśny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) żyd. rel. cienka świeczka z łoju zapalana przez ubogich żydów podczas szabasu
(1.2) żyd. kulin. rodzaj wódki pijanej przy wieczerzy szabasowej
(1.3) żyd. żydowskie aksamitne nakrycie głowy obszywane futrem
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Na stole stały zapalone szabasówki w prostych lichtarzykach.
(1.2) Panie Kajetanie, napije się pan szabasówki?
(1.3) Ojciec czekał na wszystkich w szabasówce obszytej sobolem.
Wiktionary
rzecz. szabas m., szabaśnica ż., szabaśnik m., szabasowanie n.
czas. szabasować ndk.
przym. szabasowy, szabatowy, szabaśny
Wiktionary
świąteczny dzień tygodnia w judaizmie, trwający od piątkowego do sobotniego zachodu słońca; szabas, sabat, szabes
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) rel. żyd. ostatni (siódmy) dzień każdego tygodnia, obchodzony jako dzień święty;
Wiktionary
Sz
Wikipedia
(1.1) W czasie szabatu nie wolno wykonywać wielu czynności.
Wiktionary
IPA: ˈʃabat, AS: šabat
Wiktionary
przym. szabatowy
rzecz. szabas mrz., szabaśnik m., szabaśnica ż., szabacik mrz.
Wiktionary
(1.1) szabas, sabat
Wiktionary
rzadko: obchodzić szabat; szabasować
SJP.pl
przymiotnik od: szabat (świąteczny dzień tygodnia w judaizmie, trwający od zachodu słońca w piątek do zachodu słońca w sobotę); szabasowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) rel. związany z szabatem, dotyczący szabatu
Wiktionary
(1.1) Przywilejem niewiast było i jest zapalanie szabaśnic w szabatowy wieczór.
(1.1) Ickowi smakują szabatowe łakocie.
Wiktionary
rzecz. szabat m., sabatnik mrz., szabasówka ż., szabas mrz., szabasowanie n., szabaśnik m., szabaśnica ż.
przym. szabaśny, szabasowy
czas. szabasować
Wiktionary
(1.1) szabasowy; przest. szabaśny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. dobudowana część przy piecu kuchennym, służąca do pieczenia lub trzymania w cieple wcześniej przygotowanych potraw
(1.2) poet. świeca szabasowa
Wiktionary
(1.1) Matka powiedziała mu, że coś ciepłego znajdzie w szabaśnicy, ona wychodzi.
(1.2) Przywilejem kobiet było i jest zapalanie szabaśnic w szabatowy wieczór.
Wiktionary
rzecz. szabas m., szabat m., szabaśnik m., szabasówka ż., szabasowanie n.
czas. szabasować ndk.
przym. szabasowy, szabaśny, szabatowy
Wiktionary
(1.1) szabaśnik
Wiktionary
lichtarz wieloramienny, w którym pali się świece podczas szabasu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) przest. złodz. kapelusz, cylinder
(1.2) kraków. piekarnik
(1.3) daw. żydowski świecznik używany podczas szabatu
(1.4) daw. dobudowana część przy piecu kuchennym, służąca do pieczenia lub trzymania w cieple wcześniej przygotowanych potraw
Wiktionary
(1.3) Na stole stał już zapalony szabaśnik, wszystko było gotowe do wieczerzy.
(1.4) Matka powiedziała mu, że coś ciepłego znajdzie w szabaśniku, ona wychodzi.
Wiktionary
rzecz. szabas m., szabat m., szabaśnica ż., szabasówka ż., szabasowanie n.
czas. szabasować ndk.
przym. szabasowy, szabaśny, szabatowy
Wiktionary
(1.4) szabaśnica
Wiktionary
przestarzałe: dotyczący szabasu, związany z szabasem
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) rel. przest. związany z szabasem, dotyczący szabasu
Wiktionary
(1.1) W każdy szabaśny wieczór rodziny siadają razem do wieczerzy.
(1.1) Matka zapaliła świece szabaśne, które stały na stole.
Wiktionary
rzecz. szabas m., szabaśnica ż., szabasówka ż., szabaśnik m., szabasowanie n., sabatnik mrz.
czas. szabasować ndk.
przym. szabasowy, szabatowy
Wiktionary
(1.1) szabatowy, szabasowy
Wiktionary
w gwarze wielkopolskiej: fasolka szparagowa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) reg-pl|Poznań. strąk fasoli
(1.2) reg-pl|Poznań. fasolka szparagowa
Wiktionary
rzecz. szabelek m.
Wiktionary
(1.2) szabelek
Wiktionary
zdrobnienie od: szabla
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) reg-pl|Poznań. strąk fasoli
(1.2) reg-pl|Poznań. fasolka szparagowa
forma rzeczownika.
(2.1) D. lm. od: szabelka
Wiktionary
rzecz. szabel m.
Wiktionary
(1.1) szabel
(1.2) szabel
Wiktionary
zdrobnienie od: szabla
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: szabla
(1.2) mała szabla
Wiktionary
(1.1) Zygmunt wyobraził sobie grupkę klęczących. Pobrzękiwali szabelkami, modląc się do plastikowyastikowej konewki w kształcie Matki Boskiej Gietrzwałdzkiej.
Wiktionary
IPA: ʃaˈbɛlka, AS: šabelka
Wiktionary
rzecz. szablica ż., szabla ż., szablista m., szablistka ż.
Wiktionary
1. przypominający kształtem małą szablę;
2. odznaczający się agresywną postawą i zbytnią pewnością siebie;
3. → szabelek
SJP.pl
regionalnie: zupa z szablu (fasoli szparagowej)
SJP.pl
dawny warsztat, w którym produkowano szable
SJP.pl
Zobacz też: Szabelnia w innych znaczeniach tej nazwy.
Szabelnia – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Końskie.
Wikipedia
dawniej:
1. osoba trudniąca się wyrabianiem szabli;
2. osoba uzbrojona w szablę
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
dawna, skórzana torba wisząca przy szabli
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hist. wojsk. niewielka płaska torba skórzana zawieszana przy szabli, typowa dla niektórych rodzajów kawalerii (zwłaszcza dla umundurowania huzarów);
Wiktionary
Sz
Wikipedia
(1.1) (…) jam też nie brał czasu, wsiadłem na koń schowawszy list do szabeltasu.
Wiktionary
1. potocznie: kradzież rzeczy porzuconych przez właściciela, np. w czasie wojny lub powodzi;
2. przedmioty z takiej kradzieży;
3. kruszywo z drobno tłuczonego kamienia, używane głównie na nawierzchnie dróg i jako dodatek do betonów; tłuczeń, szuter
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) grabież mienia porzuconego w wyniku wojny, katastrofy itp.
(1.2) przedmioty pochodzące z szabru (1.1)
(1.3) gwara przestępcza dłuto, żelazo do łamania murów, świder do dziurawienia murów
(1.4) gwara przestępcza złodziej, zwłaszcza okradający mieszkania, włamywacz
Wiktionary
Szaber – proceder przestępczy, polegający na grabieży mienia pozostającego bez opieki w wyniku klęsk żywiołowych, przewrotów społecznych lub konfliktów zbrojnych. Zjawisko znane od czasów starożytnych.
Wikipedia
(1.1) Socjologowie tłumaczą, że podkradanie w zakładach pracy, nie tylko materiałów piśmiennych, ale wielu innych dóbr, występujące masowo w latach pięćdziesiątych, sześćdziesiątych i siedemdziesiątych, to relikt wojennego i powojennego szabru.
(1.2) W teatrze zjawia się pierwszy prezydent miasta (postać autentyczna), który uciekł później w nieznanym kierunku z walizami pełnymi szabru.
Wiktionary
IPA: ˈʃabɛr, AS: šaber
Wiktionary
rzecz. szabrownik mos., szabrowniczka ż., szabrownictwo n., szabrowanie n., rozszabrowywanie n., rozszabrowanie n.
:: zdrobn. szaberek mrz.
czas. szabrować ndk., rozszabrowywać ndk., rozszabrować dk.
przym. szabrowniczy
Wiktionary
(1.4) szabrownik
(1.6) tłuczeń
Wiktionary
zdrobnienie od: szaber (rabunek)
SJP.pl
świąteczny dzień tygodnia w judaizmie, trwający od piątkowego do sobotniego zachodu słońca; szabas, sabat, szabat
SJP.pl
osoba (goj) zatrudniona do wykonywania niezbędnych czynności, które są zakazane wyznawcom judaizmu podczas szabatu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba, która pracuje na rzecz żydów
Wiktionary
kobieta (gojka) zatrudniona do wykonywania niezbędnych czynności, które są zakazane wyznawcom judaizmu podczas szabatu
SJP.pl
1. broń sieczna o wygiętej klindze;
2. broń sportowa używana w konkurencji szermierczej;
3. dolny kieł dzika
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hist. wojsk. jednosieczna broń z wygiętą klingą;
(1.2) sport. broń szermiercza
(1.3) sport. konkurencja z użyciem szabli (1.2)
(1.4) zool. dolny kieł dzika
(1.5) gw-pl|Poznań. zielony strąk fasoli
Wiktionary
Szabla – jednoręczna sieczna broń biała, wyróżniająca się długą, jednosieczną i zakrzywioną głownią. Szabla przeznaczona jest głównie do zadawania cięć (w mniejszym stopniu również do pchnięć).
Wikipedia
(1.1) Co nam obca przemoc wzięła, szablą odbierzemy.
(1.1) Hej, szable w dłoń! Łuki w juki, a łupy wziąć w troki.
(1.1) Szabla ta stanowiła jedną z najcenniejszych naszych pamiątek rodzinnych, a przy tym wieczny od dawnych lat przedmiot westchnień moich i Kazia, bo cięła żelazo jak wióry.
Wiktionary
IPA: ˈʃabla, AS: šabla
Wiktionary
rzecz. szablak, szablista, szablistka, szablica, szablisko
:: zdrobn. szabelka
przym. szablasty, szablisty, szablowy
przysł. szablasto
Wiktionary
(1.1) karabela
Wiktionary
1. rodzaj ważki z rodziny ważkowatych;
2. gatunek fasoli o długich strąkach, uprawiany w Azji i Afryce; fasola szablasta, kanawalia szablasta
SJP.pl
Szablak – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Nowogród.
W okolicach wsi znajduje się użytek ekologiczny - bagno „Narwiańskie Zakole” o powierzchni 2,51 ha.
Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Nowogrodzie.
Wikipedia
tygrys (kot) szablastozębny - wymarły ssak z rodziny kotowatych, drapieżnik o potężnych, zakrzywionych górnych kłach; tygrys (kot) szablozębny (szablozęby), machajrodon, machajrodont
SJP.pl
łukowate wygięcie jakiejś płaszczyzny; szablistość, szablowatość
SJP.pl
mający kształt szabli, podobny do szabli; szablisty, szablaty, szablowaty
SJP.pl
1. przypominający kształtem szablę; szablasty, szablisty, szablowaty;
2. dawniej: uzbrojony w szablę; szablisty
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
duża szabla; szablisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przest. duża, okazała, dobrej jakości szabla
Wiktionary
(1.1) Młodzieniec wstał, dosiadł raźno konia, którego od proboszcza otrzymał i zakreśliwszy w powietrzu krzyż swą krzywą szablicą, ruszył stępa z przed wiejskiego kościoła.
Wiktionary
rzecz. szabla, ż. szablak mzw./mrz., szablista mos.
:: fż. szablistka ż.
:: zdrobn. szabelka ż.
:: zgrub. szablisko
przym. szablasty, szablisty, szablowy
przysł. szablasto
Wiktionary
1. ekspresywnie o szabli; szabelka;
2. nędzna, licha szabla
SJP.pl
duża szabla; szablica
SJP.pl
1. mający kształt szabli, podobny do szabli; szablasty, szablaty, szablowaty;
2. dawniej: uzbrojony w szablę; szablaty;
3. grubosz szablisty - roślina z rodziny gruboszowatych, o mięsistych łodygach i liściach
SJP.pl
1. łukowate wygięcie jakiejś płaszczyzny; szablastość, szablowatość;
2. częste używanie szabli podczas walk i awantur
SJP.pl
1. mający kształt szabli, podobny do szabli; szablasty, szablaty, szablowaty;
2. dawniej: uzbrojony w szablę; szablaty;
3. grubosz szablisty - roślina z rodziny gruboszowatych, o mięsistych łodygach i liściach
SJP.pl
ptak z siewkowych, zamieszkuje wybrzeża słonych jezior i mórz Europy zachodniej i południowej, północnej Afryki i centralnej Azji; żeruje brodząc w wodzie lub pływając
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Recurvirostra avosetta|ref=tak., ptak przybrzeżny o charakterystycznym czarnym i cienkim dziobie zagiętym w górę;
Wiktionary
IPA: ʃaˈblɔd͡ʑup, AS: šabloʒ́up
Wiktionary
(1.1) awoceta
Wiktionary
Szablogrzbiet ("Pseudorca") – rodzaj wodnych ssaków z podrodziny Globicephalinae w obrębie rodziny delfinowatych (Delphinidae).
Wikipedia
1. mechaniczne powielanie środków wyrazu; sztampa; maniera;
2. forma służąca do seryjnego wyrabiania przedmiotów;
3. przyjęty wzorzec postępowania
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) przyrząd służący do mechanicznego odtwarzania liter, kształtów lub całych rysunków
(1.2) forma, wzór, według których wyrabia się seryjnie przedmioty
(1.3) przyjęty wzorzec postępowania, często bezmyślnie naśladowany
(1.4) gotowy wzór do wypełniania lub naśladowania
(1.5) szt. technika street artu wykorzystująca do malowania wycięte matryce;
Wiktionary
(1.1) Do sporządzania napisów w rysunku technicznym używano szablonów.
Wiktionary
IPA: ˈʃablɔ̃n, AS: šablõn
Wiktionary
rzecz. szablonowość ż., szablonówka ż.
:: zdrobn. szablonik m.
przym. szablonowy
przysł. szablonowo
Wiktionary
(1.1) wzornik, trafaret
(1.3) rutyna
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od szablon
Wiktionary
rzecz. szablon m.
przym. szablonowy
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób szablonowy
Wiktionary
rzecz. szablon mrz., szablonowość ż.
przym. szablonowy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szablonowe; cecha tych, którzy są szablonowi
Wiktionary
rzecz. szablon mrz., szablonowiec m., szablonowanie n.
czas. szablonować ndk.
przym. szablonowy
przysł. szablonowo
Wiktionary
(1.1) schematyczność
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z szablonem, dotyczący szablonu
(1.2) wykonany z użyciem szablonu, według szablonu
przymiotnik jakościowy
(2.1) przen. będący przejawem schematycznego myślenia, wykonany standardowo, pozbawiony waloru oryginalności
Wiktionary
rzecz. szablon m., szablonik m., szablonowość ż., szablonówka ż.
przysł. szablonowo
Wiktionary
(2.1) schematyczny, stereotypowy
Wiktionary
łukowate wygięcie jakiejś płaszczyzny; szablistość, szablastość
SJP.pl
przypominający kształtem szablę; szablasty, szablaty, szablisty
SJP.pl
cecha czegoś powiązanego z szablą
SJP.pl
1. związany z szablą;
2. przypominający kształtem szablę; szablisty, szablasty, szablowaty;
3. w gwarze wielkopolskiej: związany z szablem (fasolką szparagową); szabelkowy
SJP.pl
tygrys (kot) szablozębny - wymarły ssak z rodziny kotowatych, drapieżnik o potężnych, zakrzywionych górnych kłach; tygrys (kot) szablastozębny (szablozęby), machajrodon, machajrodont
SJP.pl
tygrys (kot) szablozęby - wymarły ssak z rodziny kotowatych, drapieżnik o potężnych, zakrzywionych górnych kłach; tygrys (kot) szablastozębny (szablozębny), machajrodon, machajrodont
SJP.pl
część kowadła; kłodzisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) reg. pozn. - odzież wierzchnia, płaszcz, kurtka
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) gw-pl|Skałat, Lwów. nędzny, marny, nieudany, paskudny
Wiktionary
(1.1) Ferie wakacyjne postanowił nasz Kałatuszka spędzić po za Mostami Wielkimi. (…) Gdzie spojrzał, (…) Wystrojone panienki i panie. Spotkał nawet kilka „krajanek” z Mostów (…). Udawały, że go całkiem nie poznają. Wstydziły się szabrawego małomiasteczkowego kabana.
(1.1) W tej okolicy znajdowało się przecież złoto i jeśli miał już coś kopać, to chyba błyszczące, drogie złoto, a nie podłą, szabrawą miedź.
(1.1) Dopiero Sowieci nam to uświadomili. Jak do nas wkroczyli. Ich wejście było szokiem. Dosłownie. Jak jakiś makabryczny sen. Nikt się nie spodziewał, że ten potop nas zaleje. Ta szabrawa, dzika szarańcza. W smrodzie benzyny i spalin.
(1.1) W czapkach pozbawionych fasonu i szabrawych kurtkach z karabinem zawieszonym na plecyecach, wyglądali jak prawdziwi partyzanci i taki ich obraz utrwalił mi się w pamięci.
Wiktionary
styl filmowy inspirowany twórczością reżysera filmowego, Claude'a Chabrola; chabrolizm
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) grabienie mienia porzuconego w wyniku wojny, katastrofy, klęski żywiołowej itp.
(1.2) bud. wypełnianie szabrem szpar w murze
Wiktionary
rzecz. szaber m., szabrownik m., szabrowniczka ż., szabrownictwo n.
czas. szabrować ndk.
przym. szabrowniczy
Wiktionary
1. grabić mienie pozostawione bez opieki przez uciekających w czasie działań wojennych, klęski żywiołowej itp.;
2. dawniej: wypełniać szpary w murze szabrem (tłuczniem)
SJP.pl
czasownik
(1.1) podkradać porzucone lub niezabezpieczone mienie
Wiktionary
(1.1) Tam pochłaniała powieści fantasy, szabrowała stertę komiksów brata i grała – źle – na gitarze.
Wiktionary
rzecz. szaber mrz., szabrowanie n., szabrownictwo n., szabrownik mos.
Wiktionary
kradzież porzuconego lub niezabezpieczonego mienia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) pot. grabież dobytku pozostawionego bez opieki przez właścicieli najczęściej w czasie wojny lub klęski żywiołowej
Wiktionary
(1.1) Osadnictwo mieszało się z szabrownictwem, choć i szabrowników dziś się usprawiedliwia: „Jak by Polak nie wziął, to ruski by wywiózł”.
Wiktionary
rzecz. szaber m., szaberek m., szabrownik m., szabrowniczka ż., szabrowanie n.
czas. szabrować ndk.
przym. szabrowniczy
Wiktionary
(1.1) szaber
Wiktionary
kobieta grabiąca mienie pozostawione przez uciekających w czasie działań wojennych lub klęski żywiołowej
SJP.pl
osoba grabiąca mienie pozostawione przez uciekających w czasie działań wojennych lub klęski żywiołowej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. osoba zajmująca się szabrem
Wiktionary
(1.1) Część osób zdecydowała się pozostać na zalanych terenach, bo obawiała się szabrowników.
Wiktionary
IPA: ʃaˈbrɔvʲɲik, AS: šabrovʹńik
Wiktionary
rzecz. szaber m., szaberek m., szabrownictwo n., szabrowanie n.
:: fż. szabrowniczka ż.
czas. szabrować ndk.
przym. szabrowniczy
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. narzeczony, luby
Wiktionary
tytuł władców państw muzułmańskiego Wschodu, a także osoba nosząca ten tytuł; szachinszach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) szach. zagrożenie króla biciem;
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) polit. hist. tytuł monarchy w Persji a następnie w Iranie;
wykrzyknik
(3.1) szach. słowo wypowiadane przez gracza, gdy dał on szacha (1.1) przeciwnikowi
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Biały goniec dał szacha czarnym.
(2.1) Brytyjski poseł przekazał szachowi życzenia od królowej.
(3.1) „Szach!” – zawołał ucieszony Jaś, grający białymi.
Wiktionary
IPA: ʃax, AS: šaχ
Wiktionary
rzecz. szachy nmos., szachista m., szachistka ż., szachownica ż., szachinszach mos., szachowanie n., zaszachowanie n.
czas. szachować ndk., zaszachować dk.
przym. szachowy, antyszachowski
Wiktionary
(1.1) daw. abszach
Wiktionary
potocznie: szybko, błyskawicznie, natychmiast; rachu-ciachu, rach-ciach, mach-mach, ciach-mach
SJP.pl
w szachach: odzywka informująca, że przeciwnik dostał mata; szach mat
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
w judaizmie: codzienna modlitwa poranna odpowiadająca ofierze w Świątyni Jerozolimskiej, ustanowiona według tradycji przez Abrahama
SJP.pl
Szacharit (hebr. שחרית) – w judaizmie codzienne modlitwy poranne odpowiadające porannej ofierze składanej w Świątyni Jerozolimskiej. Według tradycji ustanowił je Abraham (Rdz 19, 27).
Wikipedia
dawniej, zwykle w liczbie mnogiej: oszustwo, zwykle w niezbyt ważnych sprawach; krętactwo, matactwo
SJP.pl
potocznie: szachrajstwo, oszustwo, krętactwo; szacher
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki
(1.1) pot. podstępne zachowanie pozwalające w sposób nieuczciwy osiągnąć jakieś korzyści
(1.2) pot. zob. oszust.
Wiktionary
(1.1) Moja terapeutka mówiła, że to wyparcie – psychologiczny szacher-macher mózgu, który sobie nie życzy pamiętać o rzeczach niemiłych.
(1.1) Czy i tym razem uda się zrobić „małe szacher-macher” w uchwale budżetowej na 2018 rok?
Wiktionary
(1.1) oszustwo, sztuczka
(1.2) oszust, szachraj
Wiktionary
potocznie: szachrajstwo, oszustwo, krętactwo; szacher-macher
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. zob. szachrajstwo.
Wiktionary
rzecz. szachraj mos., szachrajstwo n.
przym. szachrajski
Wiktionary
(1.1) zob. szachrajstwo.
Wiktionary
tytuł władców państw muzułmańskiego Wschodu, a także osoba nosząca ten tytuł; szach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) polit. hist. tytuł monarchy w Persji a następnie w Iranie;
Wiktionary
(1.1) „Szachinszach” Kapuścińskiego zniknął szybko z półek.
(1.1) Następca szachinszacha nie szanował poddanych.
Wiktionary
rzecz. szach mos.
wykrz. szach
Wiktionary
osoba grająca w szachy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba grająca w szachy
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Znany szachista odwiedził szkołę i rozegrał symultanę z uczniami.
Wiktionary
IPA: ʃaˈxʲista, AS: šaχʹista
Wiktionary
rzecz. szach m., szachy nmos., szachownica ż.
:: fż. szachistka ż.
czas. szachować, szachować się
przym. szachowy
wykrz. szach
Wiktionary
kobieta grająca w szachy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta grająca w szachy
Wiktionary
Szachistka (fr. "Joueuse") – francusko-niemiecki dramat obyczajowy z 2009 w reżyserii Caroline Bottaro.
Jest to adaptacja powieści niemieckiej pisarki Bertiny Henrichs.
Wikipedia
(1.1) Za pierwszy z tych wyników Międzynarodowa Federacja Szachowa przyznała jej w 1974 r., jako pierwszej hiszpańskiej szachistce w historii, tytuł mistrzyni międzynarodowej.
(1.1) Znana szachistka odwiedziła szkołę i rozegrała symultanę z uczniami.
Wiktionary
IPA: ʃaˈxʲistka, AS: šaχʹistka
Wiktionary
rzecz. szachy nmos., szach m., szachownica ż., szachowanie n., zaszachowanie n.
:: fm. szachista m.
czas. szachować ndk., zaszachować dk.
przym. szachowy, szachownicowy
wykrz. szach
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) szach. dawanie szacha
Wiktionary
(1.1) O żadnym szachowaniu nie mogło już być mowy.
Wiktionary
IPA: ˌʃaxɔˈvãɲɛ, AS: šaχovãńe
Wiktionary
czas. szachować ndk., zaszachować dk.
rzecz. szach m., szachy nmos., szachista m., szachistka ż., zaszachowanie n.
wykrz. szach
przym. szachowy
Wiktionary
1. w grze w szachy: sprawiać, że król przeciwnika jest bezpośrednio atakowany; dawać szacha;
2. grozić komuś, trzymać w niepewności; trzymać w szachu
SJP.pl
czasownik przechodni
(1.1) w grze w szachy: dawać szacha (stwarzać zagrożenie zabicia króla przeciwnika)
(1.2) pot. trzymać kogoś w niepewności, groźbą czegoś zmuszać do określonego postępowania, zagrażać czymś
Wiktionary
(1.1) Czarne nieustannie szachowały białego króla.
(1.2) Gotowi byli, owszem, posłużyć się Polakami, ale tylko jako narzędziem dywersji czy prowokacji, dla szachowania Austrii lub Rosji.
(1.2) Związkowcy szachowali pracodawców groźbą strajku.
Wiktionary
IPA: ʃaˈxɔvat͡ɕ, AS: šaχovać
Wiktionary
rzecz. szachy nmos., szach m., szachista m., szachistka ż., szachownica ż., szachowanie n., zaszachowanie n.
czas. zaszachować dk.
przym. szachowy, szachownicowy
wykrz. szach
Wiktionary
(1.2) trzymać w szachu, grozić, nękać
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) szach. plansza do gry w szachy, składająca się z kwadratowych, dwukolorowych pól umieszczonych w taki sposób, że każdy kwadrat styka się całym bokiem z kwadratem o innym kolorze;
(1.2) deseń ułożony z kwadratów (rzadziej: rombów) na podobieństwo szachownicy (1.1)
(1.3) bot. nazwa systematyczna|Fritillaria|ref=tak., roślina z rodziny liliowatych
(1.4) wojsk. znak lotnictwa wojskowego Rzeczypospolitej Polskiej
(1.5) urb. układ ulic zbudowanych prostopadle
Wiktionary
Sz
Wikipedia
(1.1) Szachiści zaczęli ustawiać bierki na szachownicy przed rozpoczęciem nowej partii.
(1.3) Zasadziliśmy piękną szachownicę.
Wiktionary
IPA: ˌʃaxɔvʲˈɲit͡sa, AS: šaχovʹńica
Wiktionary
rzecz. szachy nmos., szach m., szachista m., szachistka ż.
:: zdrobn. szachowniczka ż.
czas. szachować ndk., zaszachować dk.
przym. szachowy, szachownicowy
wykrz. szach
Wiktionary
(1.1) pot. deska
(1.3) korona
Wiktionary
zdrobnienie od: szachownica
SJP.pl
związany z grą w szachy; przeznaczony do gry w szachy
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z szachami, dotyczący szachów
Wiktionary
(1.1) Silników szachowych jest całe mnóstwo, ale tylko niektóre z nich cały czas zajmują najwyższe miejsca w mistrzostwach komputerów.
(1.1) Organizatorzy zimowiska zorganizowali dla uczestników turniej szachowy z nagrodami.
Wiktionary
rzecz. szach m., szachy nmos., szachista m., szachistka ż., szachownica ż., szachowanie n., zaszachowanie n., szachówka ż.
czas. szachować ndk., zaszachować dk.
przym. szachownicowy
wykrz. szach
Wiktionary
osoba nieuczciwa; oszust, krętacz, matacz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. człowiek, który dopuszcza się szachrajstw
Wiktionary
(1.1) Ci sami ludzie, którzy mnie ostrzegają, że Suzin jest hultaj, przed miesiącem pisali do Suzina, że ja jestem bankrut, szachraj, ekspowstaniec.
Wiktionary
rzecz. szachrajstwo n., szachrowanie n., szachrajenie n., oszachrajenie n., szacherka ż.
:: fż. szachrajka ż.
czas. szachrować ndk., szachraić ndk., oszachraić dk.
przym. szachrajski, szachrajowaty
przysł. szachrajsko, po szachrajsku
Wiktionary
(1.1) oszust; pot. cygan, kanciarz, krętacz, macher, nabieracz, naciągacz, oszukaniec; książk. kuglarz, matacz, szalbierz, szarlatan; przest. farmazon, przechera, wydrwigrosz
Wiktionary
→ szachraj
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) pot. dotyczący szachraja lub szachrajstwa
Wiktionary
rzecz. szachraj m., szachrajka ż., szachrajstwo n., szachrowanie n., szachrajenie n., szacherka ż.
czas. szachrować ndk., szachraić ndk.
przysł. szachrajsko, po szachrajsku
Wiktionary
(1.1) pot. oszukańczy, cygański, kanciarski, krętacki; książk. hochsztaplerski, kuglarski, matacki, szalbierski, szarlatański
Wiktionary
potocznie: oszustwo, zwykle w niezbyt ważnych sprawach; krętactwo, matactwo
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) pot. zob. oszustwo.
Wiktionary
rzecz. szachraj m., szachrajka ż., szachrowanie n., szachrajenie n., szacherka ż.
czas. szachrować ndk., szachraić ndk.
przym. szachrajski
przysł. szachrajsko, po szachrajsku
Wiktionary
(1.1) oszustwo; pot. szacherka, szachrowanie, cygaństwo, granda, kant, kanciarstwo, krętactwo, macherka, macherstwo, machinacja, machloja, machlojka, przekręt, przewalanka, szwindel; książk. kuglarstwo, matactwo, szalbierstwo, szarlataństwo, szarlataneria
Wiktionary
potocznie: prowadzić oszukańcze interesy; mataczyć, oszukiwać
SJP.pl
1. w budownictwie: obudowany lub nieobudowany pionowy kanał, w którym porusza się dźwig; szyb, wieża wyciągowa;
2. w technice: wnętrze wielkiego pieca hutniczego; szyb;
3. w górnictwie: pionowe lub pochyłe wyrobisko, prowadzące z powierzchni do złoża w głąb ziemi, wyposażone w różnego rodzaju urządzenia do opuszczania i wywożenia na powierzchnię górników, wydobywania kopalin, odwadniania złoża, przewietrzania kopalni itp.; szyb;
4. dawniej: cięcie szablą; raz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) bud. pionowy kanał, w którym porusza się dźwig
(1.2) górn. pionowe lub poprowadzone skośnie wyrobisko z urządzeniami do wywożenia na powierzchnię górników lub urobku albo do odwadniania złoża, wietrzenia kopalni
(1.3) met. wnętrze wielkiego pieca hutniczego
(1.4) daw. cięcie szablą
(1.5) daw. uderzenie batem
Wiktionary
(1.1) szyb, wieża wyciągowa
(1.2) szyb
(1.4) raz
(1.5) raz
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) górn. przest. szyb
(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. górn. kopalnia
Wiktionary
IPA: ˈʃaxta, AS: šaχta
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. pudło
Wiktionary
w technice: piec, wapiennik szachtowy - wysoki piec z wielkim wnętrzem (szachtem) do wytapiania surowca
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna
(1.1) geogr. adm. miasto w południowej Rosji, w obwodzie rostowskim;
Wiktionary
Szachty ( Шахты; do 1920 Aleksandrowsk Gruszewski, Александровск-Грушевский) – miasto w południowej Rosji, w obwodzie rostowskim, we wschodniej części Donieckiego Zagłębia Węglowego. Znajduje się około 26 km od przejścia granicznego z Ukrainą, 36 km od rzeki Don i 68 km od Rostowa nad Donem. W 2020 roku miasto liczyło 230 262 mieszkańców.
Wikipedia
przym. szachtyński, szachtyjski
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Szachtami, dotyczący Szacht
Wiktionary
rzecz. Szachty nmos.
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Szachtami, dotyczący Szacht
Wiktionary
rzecz. Szachty mrz.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) wykonany w drewnianej konstrukcji szkieletowej
Wiktionary
(1.1) Pokazano nam w Nakle szachulcowe spichlerze z XVIII-XIX wieku.
Wiktionary
rzecz. szachulec mrz.
Wiktionary
w budownictwie: drewniany element ściany szkieletowej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) bud. rodzaj konstrukcji ściany, w której szkielet drewniany wypełniany jest gliną i innymi materiałami;
Wiktionary
Szachulec – typ ściany szkieletowej drewnianej, której wypełnienie stanowi glina wymieszana i zarobiona z sieczką, z trocinami lub wiórami czy też zarzucona na plecionkę z witek z łozy lub łodyg trzciny. Rezultatem jest specyficzny wizerunek otynkowanego zwykle na biało budynku poprzecinanego ciemnymi od dziegciu belkami, ułożonymi w kratownicę z ukośnymi zastrzałami.
Wikipedia
IPA: ʃaˈxulɛt͡s, AS: šaχulec
Wiktionary
przym. szachulcowy
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
gra prowadzona na szachownicy przez dwóch przeciwników, z których każdy dysponuje szesnastoma figurami (8 pionów, dwa gońce, dwa konie, dwie wieże, hetman i król); komplet figur do tej gry
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) szach. gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy bierkami na czarno-białej planszaanszy;
(1.2) plansza i bierki do szachów (1.1)
forma rzeczownika.
(2.1) M. i B. lm. od: szach (w grze)
Wiktionary
Szachy – strategiczna gra planszowa rozgrywana przez dwóch graczy na 64-polowej szachownicy, za pomocą zestawu bierek (pionów i figur). Popularnie, choć nieprecyzyjnie, szachami nazywa się również wspomniane bierki. Międzynarodowy Komitet Olimpijski uznaje szachy za dyscyplinę sportu. Szachy należą do gier z doskonałą informacją.
Wikipedia
(1.1) Wczoraj wygrałem z dziadkiem w szachy!
(1.2) Szachy znajdziesz pod telewizorem.
Wiktionary
IPA: ˈʃaxɨ, AS: šaχy
Wiktionary
rzecz. szach m., szachista m., szachistka ż., szachownica ż., szachowanie n., zaszachowanie n., szachówka ż.
czas. szachować ndk., zaszachować dk.
przym. szachowy, szachownicowy
wykrz. szach
Wiktionary
czasownik niedokonany
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przyodziewać
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
wieś w Polsce
SJP.pl
Szaciłówka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Korycin.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.
Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Znalezienia i Podwyższenia Krzyża Świętego w Korycinie.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szacować.
Wiktionary
Szacowanie (także: "szacunek", "wycena") – przybliżone określanie wartości jakiejś wielkości przy posiadaniu niepełnych danych, występowania zakłóceń lub stosowaniu uproszczonego modelu opisującego parametry, cechy lub charakter tej wielkości (lub zjawiska wpływające na jej zachowanie).
Wikipedia
(1.1) Po opadnięciu wody zaczęło się szacowanie strat.
Wiktionary
IPA: ˌʃat͡sɔˈvãɲɛ, AS: šacovãńe
Wiktionary
czas. przeszacować, szacować ndk., oszacować dk.
rzecz. szacunek
Wiktionary
1. oceniać coś w przybliżeniu (ilość, wielkość itp.);
2. oceniać czyjś wygląd, postępowanie, zachowanie; taksować;
3. dawniej:
a) szanować, poważać, darzyć szacunkiem;
b) szacować się - szanować się, znać swoją wartość
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) podawać wartość lub wielkość w przybliżeniu
(1.2) daw. przest. szanować
Wiktionary
(1.1) Całkowita ilość słodkiej wody szacowana jest na ok. 4001018 m³.
Wiktionary
rzecz. szacunek m., szacowanie n.
czas. przeszacować, oszacować dk.
przym. szacunkowy
przysł. szacunkowo
Wiktionary
(1.1) oceniać, przypuszczać, wyceniać
(1.2) szanować, poważać, darzyć szacunkiem
Wiktionary
stopień wyższy od przymiotnika: szacowny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szacowne; cecha tych, którzy są szacowni
Wiktionary
przym. szacowny
przysł. szacownie
Wiktionary
1. godzien szacunku; czcigodny, dostojny;
2. posiadający dużą wartość lub znaczenie
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) powszechnie darzony szacunkiem, szanowany
Wiktionary
rzecz. szacowność ż.
Wiktionary
(1.1) czcigodny
Wiktionary
1. oceniać coś w przybliżeniu (ilość, wielkość itp.);
2. oceniać czyjś wygląd, postępowanie, zachowanie; taksować;
3. dawniej:
a) szanować, poważać, darzyć szacunkiem;
b) szacować się - szanować się, znać swoją wartość
SJP.pl
młodzieżowo: słowo używane w celu okazanie komuś szacunku, respektu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) pot. swoiste uznanie i względy okazywane komuś lub czemuś
wykrzyknik
(2.1) pot. wykrzyknik wyrażający uznanie
Wiktionary
(1.1) Szacun za zawziętość, stary.
(2.1) Co tu ukrywać, przyłożyłeś się do matury. Szacun!
Wiktionary
zdrobnienie od: szacunek
SJP.pl
1. poważanie, uznanie;
2. wycena pieniężna czegoś; oszacowanie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) cześć, poważanie dla kogoś lub czegoś
(1.2) ekon. zliczenie wartości materialnej czegoś
(1.3) przybliżona wartość, liczebność, wielkość lub ilość czegoś
(1.4) przest. wartość przedmiotu wyrażona w pieniądzach
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Dawniej młodzież była uczona szacunku dla starszych osób.
(1.1) Szacunek do siebie rodzi w człowieku poszanowanie innych ludzi.
(1.2) Według szacunków ekonomistów, w tym roku spadnie wielkość inwestycji zagranicznych.
(1.3) Na manifestację przyszło niecały tysiąc osób… ale to tylko szacunek policji.
Wiktionary
IPA: ʃaˈt͡sũnɛk, AS: šacũnek
Wiktionary
(1.1) rzecz. poszanowanie, uszanowanie
:: czas. szanować
(1.2-4) rzecz. szacowanie
:: czas. szacować ndk., oszacować dk.
:: przym. szacunkowy
:: przysł. szacunkowo
Wiktionary
(1.1) respekt, estyma, poważanie, poszanowanie, uszanowanie, uznanie, godność, honor, hołd
(1.2) ocena, oszacowanie, wycena
(1.4) cena, wartość
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szacunkowe
Wiktionary
przym. szacunkowy
przysł. szacunkowo
Wiktionary
→ szacunek
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który nie jest określony dokładnie i daje tylko ogólne wyobrażenie na jakiś temat
Wiktionary
czas. przeszacować, szacować
rzecz. szacunkowość ż.
Wiktionary
mieszkaniec Szadka (miasta w Polsce); Szadkowianin
SJP.pl
mieszkanka Szadka (miasta w Polsce); Szadkowianka
SJP.pl
miasto w Polsce
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w województwie łódzkim, w powiecie zduńskowolskim
(1.2) geogr. nazwa wsi w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim
Wiktionary
Szadek – miasto w woj. łódzkim, w powiecie zduńskowolskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Szadek. Położony jest na Wysoczyźnie Łaskiej, nad Pichną (prawy dopływ Warty), w otoczeniu lasów. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. sieradzkiego. Ośrodek usługowy regionu rolniczego, drobny przemysł włókienniczy i spożywczy.
Wikipedia
(1.1) Z Szadku pochodzi radiowiec Marek Niedźwiecki.
Wiktionary
mieszkaniec Szadka (miasta w Polsce); Szadczanin
SJP.pl
mieszkanka Szadka (miasta w Polsce); Szadczanka
SJP.pl
→ Szadek (miasto w Polsce); szadecki
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
wiecznie zielone drzewo cytrusowe z rodziny rutowatych, uprawiane głównie w Chinach i Indiach dla dużych jadalnych owoców; pompela, pumela, pomarańcza olbrzymia
SJP.pl
Na tę stronę wskazuje „szadok”. Zobacz też: pomarańcza olbrzymia.
Szadok – część Katowic, położona w obrębie dzielnicy Załęska Hałda-Brynów część zachodnia. Jej powstanie w połowie XIX wieku wiąże się z uruchomieniem w Kokocińcu kopalni węgla kamiennego „Szadok”, w której z przerwami prowadzono wydobycie do 1853 roku. Obecnie Szadok składa się głównie z ogródków działkowych i domów jednorodzinnych, a przez tę część miasta przebiega kilka linii kolejowych.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. adm. miasto w azjatyckiej części Rosji, położone w obwodzie kurgańskim nad Isetem
Wiktionary
Szadrinsk ( Шaдринск) – miasto w Rosji, w obwodzie kurgańskim. Jedno z największych miast obwodu.
Wikipedia
przym. szadriński
Wiktionary
(1.1) Szadryńsk (zapis spolszczony)
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Szadrinskiem, dotyczący Szadrinska
Wiktionary
rzecz. Szadrinsk mrz.
Wiktionary
Szadurczyce (niem. Schaderwitz, 1936–1945 Schadeberg) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Łambinowice.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szadzić.
Wiktionary
Szadzenie – zjawisko fonologiczne polegające na zastąpieniu szeregu spółgłosek zębowych zwarto-szczelinowych ⟨c, dz⟩ i spółgłosek zębowych szczelinowych ⟨s, z⟩ szeregiem spółgłosek dziąsłowych ⟨cz, sz, ż, dż⟩. Jego powstanie wynikło z przesadnego unikania mazurzenia, które w tym przypadku jest procesem do niego odwrotnym. To cecha typowa dla obszaru granicznego gwar mazurzących z niemazurzącymi, np. Suwalszczyzny.
Wikipedia
IPA: ʃaˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: šaʒẽńe
Wiktionary
czas. szadzić
Wiktionary
wymawiać "sz" zamiast "s", chcąc przesadnie uniknąć mazurzenia
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)
(1.1) jęz. wymawiać „sz” zamiast „s”, przesadnie chcąc uniknąć mazurzenia
Wiktionary
IPA: ˈʃad͡ʑit͡ɕ, AS: šaʒ́ić
Wiktionary
rzecz. szadzenie n.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu szawelskim;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzecz. szadowianin m., szadowianka ż.
przym. szadowski
Wiktionary
biały osad powstający z marznących kropelek mgły; sadź
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) meteorol. kryształki lodu powstałe na otoczeniu w wyniku resublimacji pary wodnej;
Wiktionary
Zobacz też: Szadź (serial telewizyjny).
Szadź (sadź) – osad lodu powstający przy zamarzaniu małych, przechłodzonych kropelek wody (mgły lub chmury) w momencie zetknięcia kropelki z powierzchnią przedmiotu lub powierzchnią wcześniej narosłej szadzi. Składa się ze zlepionych kryształków lodu, narastając niekiedy do stosunkowo znacznych grubości. Osadzająca się na gałęziach drzew może powodować ich łamanie się.
Wikipedia
IPA: ʃat͡ɕ, AS: šać
Wiktionary
rzecz. sadź ż.
przym. szadziowy, sadziowy
Wiktionary
(1.1) sadź; gw. Mazowsze biały mróz
Wiktionary
1. mebel mający kształt prostopadłościanu, służący do przechowywania różnych przedmiotów;
2. szafa parowa - przyrząd elektryczne do prasowania i odświeżania ubrań;
3. szafa grająca - urządzenie odtwarzające wybraną melodię po wrzuceniu monety
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mebel używany do przechowywania różnych przedmiotów;
(1.2) techn. duża obudowa jakiegoś urządzenia technicznego, często umożliwiająca wymianę modułów wewnętrznych
Wiktionary
Szafa – mebel wolnostojący lub zabudowany we wnęce ściany, zamykany drzwiami, używany do przechowywania różnych przedmiotów, takich jak ubrania, książki czy naczynia. Na przestrzeni lat wygląd szafy unowocześniał się. Najczęstszym wyposażeniem szafy są:
Wikipedia
(1.1) Musimy wymienić naszą szafę, ta już się rozpada.
Wiktionary
IPA: ˈʃafa, AS: šafa
Wiktionary
rzecz.
:: zdrobn. szafka ż., szafeczka ż.
przym. szafowy, szafiasty, szafkowy
przysł. szafiasto
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk almaryjo, szrank
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
zdrobnienie od: szafarka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. zdrobn. od: szafarka
Wiktionary
IPA: ˌʃafaˈrɛt͡ʃka, AS: šafarečka
Wiktionary
1. dawniej: kobieta zarządzająca gospodarstwem domowym w dużych domach; klucznica; gospodyni;
2. osoba szafująca czymś, rozdająca coś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta, rzadziej rzecz lub zjawisko, rozdająca coś lub zawiadująca czymś
(1.2) daw. na dworze magnackim lub folwarku szlacheckim: kobieta nadzorująca gospodarstwo domowe i zarządzająca spiżarnią
Wiktionary
(1.1) Ale czerpałem z piersi twej głębokiej / Ten pokarm, którym każdy rym się złoci, / I piłem twoje życiodajne soki, / Ziemio ojczysta, szafarko dobroci.
Wiktionary
rzecz. szafowanie n.
:: fm. szafarz m.
czas. szafować ndk.
przym. szafarski
Wiktionary
(1.2) klucznica
Wiktionary
1. spiżarnia;
2. przestarzałe: spichlerz
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
dawniej:
1. zarządzanie, gospodarowanie czymś;
2. urząd, zajęcie szafarza
SJP.pl
1. osoba rozdająca jakieś dobra lub zarządzająca nimi;
2. w dawnej Polsce:
a) zarządca gospodarstwa domowego i spiżarni na dworach magnackich;
b) urzędnik zajmujący się sprawami finansowymi państwa;
c) urzędnik miejski zarządzający skarbem miasta
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) daw. osoba odpowiedzialna za spiżarnię na dworze magnackim i w folwarku szlacheckim;
(1.2) daw. urzędnik odpowiedzialny za sprawy finansowe miasta lub państwa w dawnej Polsce
(1.3) osoba decydująca o rozdawnictwie jakichś dóbr
(1.4) rel. osoba uprawniona do udzielania sakramentu;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.4) Największymi w królestwie niebieskim nie są szafarze, ale święci.
(1.4) Dziś w autobusie ponownie towarzyszył mi szafarz z mojej parafii.
Wiktionary
rzecz. szafarnia ż., szafarstwo n.
:: fż. szafarka ż.
czas. szafarzyć ndk.
przym. szafarny, szafarski
Wiktionary
zdrobnienie od: szafka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. zdrobn. od: szafka
Wiktionary
IPA: ʃaˈfɛt͡ʃka, AS: šafečka
Wiktionary
rzecz. szafa ż., szafka ż.
przym. szafkowy, szafiasty
przysł. szafiasto
Wiktionary
okrągłe naczynie, zwykle drewniane, z jednym lub dwoma uchami, używane w murarstwie i w gospodarstwach wiejskich; szaflik
SJP.pl
potocznie: kobieta prowadząca bloga o modzie; fashionistka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) środ. kobieta prezentująca w Internecie swój styl ubierania się, publikując na blogu lub portalach społecznościowych swoje zdjęcia w różnych stylizacjach;
Wiktionary
(1.1) W tym czasie zdążył już uczestniczyć w łódzkim fashion weeku i zaprzyjaźnić się z innymi szafiarkami, zwłaszcza barwnym ptakiem polskiej blogosfery, Macademian Girl.
Wiktionary
rzecz. szafiarstwo n., szafa ż.
przym. szafiarski
Wiktionary
potocznie: osoba prowadząca bloga o modzie; fashionista
SJP.pl
przysłówek
(1.1) przysł. od szafiasty
Wiktionary
IPA: ʃaˈfʲjastɔ, AS: šafʹi ̯asto
Wiktionary
rzecz. szafa, szafeczka
przym. szafowy, szafiasty
Wiktionary
podobny do szafy, przypominający szafę
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) rzad. mający kształt szafy, podobny do szafy
Wiktionary
IPA: ʃaˈfʲjastɨ, AS: šafʹi ̯asty
Wiktionary
rzecz. szafa ż., szafeczka ż.
przym. szafowy
przysł. szafiasto
Wiktionary
potocznie: spotkanie, na którym wymienia się różnymi rzeczami codziennego użytku; swap, swap party, wymianka
SJP.pl
minerał, niebieska przezroczysta odmiana korundu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) miner. niebieska odmiana korundu;
(1.2) jubil. kamień szlachetny oszlifowany z szafiru (1.1) mineralnego
(1.3) książk. intensywny kolor ciemnoniebieski
Wiktionary
Szafir – rzadki minerał z gromady tlenków, odmiana korundu, kamień szlachetny najczęściej o barwie niebieskiej w różnych odcieniach, może przybierać kolor różowy, pomarańczowy, żółty, zielony czy fioletowy lub być całkowicie bezbarwny.
Wikipedia
(1.1) We framugach i na kamiennych stołach leżały drogie kamienie wszystkich barw: rubiny, topazy, szmaragdy, szafiry, diamenty, wreszcie perły wielkości orzechów, a nawet ptasich jaj.
Wiktionary
IPA: ˈʃafʲir, AS: šafʹir
Wiktionary
rzecz. zdrobn. szafirek
przym. szafirowy
przysł. szafirowo
Wiktionary
1. ozdobna roślina cebulowa z rodziny liliowatych o niebieskich, zebranych w grona kwiatach, kwitnąca wczesną wiosną;
2. zdrobnienie od: szafir
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) bot. nazwa systematyczna|Muscari|ref=tak. Mill., rodzaj roślin z rodziny szparagowatych;
(1.2) bot. pot. nazwa systematyczna|Muscari botryoides|ref=tak. (L.) Mill., szafirek drobnokwiatowy; ozdobna roślina cebulowa kwitnąca w warunkach naturalnych wczesną wiosną
Wiktionary
Szafirek ("Muscari" Mill.) – rodzaj roślin z rodziny szparagowatych. Obejmuje 54 gatunki. Występują one w północnej Afryce, Europie (z wyjątkiem północnej części kontynentu) i południowo-zachodniej Azji. Rodzaj we florze Polski nie ma dziko występujących przedstawicieli. Tradycyjnie zaliczany do tego rodzaju szafirek miękkolistny klasyfikowany jest współcześnie do rodzaju "Leopoldia" jako "L. comosa".
Wikipedia
IPA: ʃaˈfʲirɛk, AS: šafʹirek
Wiktionary
rzecz. szafir m.
przym. szafirowy
przysł. szafirowo
Wiktionary
liriope szafirkowata - niewielka roślina ozdobna z rodziny szparagowatych
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) zrobiony z szafiru, dotyczący szafiru
(1.2) koloru intensywnie ciemnoniebieskiego
Wiktionary
(1.2) Tu kupowano talerze, szklanki, żelazka, młynki, lalki, a niekiedy duże parasole szafirowe lub pąsowe.
(1.2) Spiętrzony, poszarpany dziko łańcuch skał półwyspu otaczało szafirowe, wiecznie niespokojne morze.
Wiktionary
rzecz. szafir m., szafirek m.
przysł. szafirowo
Wiktionary
(1.2) chabrowy, ciemnoniebieski
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
typy skóry z norki lub nutrii o popielatoniebieskiej maści
SJP.pl
niewielki mebel z półkami
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: szafa
(1.2) mała szafa
Wiktionary
(1.2) Wszyscy, zdziwieni, odstąpili go patrząc po sobie, a wójt skoczył do szafki i postawił na stole cztery litry.
Wiktionary
IPA: ˈʃafka, AS: šafka
Wiktionary
rzecz. szafa ż., szafeczka ż.
przym. szafkowy
Wiktionary
(1.1) szafeczka
(1.2) gw. Górny Śląsk szranczek
Wiktionary
niewielki mebel z półkami
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z szafką, dotyczący szafki
Wiktionary
rzecz. szafa ż., szafka ż., szafeczka ż.
przym. szafowy
Wiktionary
wieś w Polsce
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna
(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim;
Wiktionary
Szaflary – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Szaflary.
Wikipedia
(1.1) Pod względem historyczno-etnograficznym Szaflary należą do Podhala.
Wiktionary
rzecz. szaflarzanin mos., szaflarzanka ż.
przym. szaflarski
Wiktionary
zdrobnienie od: szaflik
SJP.pl
okrągłe naczynie, zwykle drewniane, z jednym lub dwoma uchami, używane w murarstwie i w gospodarstwach wiejskich; szafel
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. daw. ceber
Wiktionary
(1.1) Latarnia, baryłki, worki, faski, szafliki, wreszcie kociołek z polewką, wszystko poszło w wodę.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. konduktor
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od szafot
Wiktionary
(1.1) To nie szafot, lecz tylko mały szafocik.
Wiktionary
rzecz. szafot m.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Poznań. szafka głównie na bieliznę
Wiktionary
(1.1) bieliźniarka
Wiktionary
dawniej drewniana konstrukcja, rusztowanie, na którym ścinano skazanych na śmierć
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hist. rodzaj podwyższenia, na którym wykonywano publiczne egzekucje;
Wiktionary
Szafot ("st. fr." "échafaud" – "rusztowanie") – rodzaj podwyższenia, podium, na którym przez ścięcie mieczem, później toporem, a jeszcze później gilotyną wykonywano publiczne egzekucje.
Wikipedia
(1.1) Ostatecznie zwycięża królowa i czterdziestego pierwszego ranka na publicznym placu zostaje rozstawiony szafot, a król rozkazuje stracić nie tylko swojego syna, lecz również wszystkich czterdziestu wezyrów.
Wiktionary
IPA: ˈʃafɔt, AS: šafot
Wiktionary
rzecz. szafocik mrz.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szafować.
Wiktionary
IPA: ˌʃafɔˈvãɲɛ, AS: šafovãńe
Wiktionary
czas. szafować
rzecz. szafarka ż.
Wiktionary
używać czegoś nieoszczędnie; trwonić coś
SJP.pl
czasownik
(1.1) używać czegoś nieoszczędnie; trwonić coś
Wiktionary
(1.1) Szafujesz osądami bez zastanowienia, przez co możesz zranić drugą osobę.
Wiktionary
IPA: ʃaˈfɔvat͡ɕ, AS: šafovać
Wiktionary
rzecz. szafowanie n., szafarka ż.
Wiktionary
przymiotnik od: szafa
SJP.pl
1. bulwiasta bylina z rodziny kosaćcowatych; krokus;
2. ciemnopomarańczowy proszek z kwiatów krokusa, stosowany w lecznictwie, farmacji oraz jako przyprawa kuchenna i barwnik;
3. szafran fałszywy - gatunek rośliny jednorocznej z rodziny astrowatych; krokosz barwierski
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) bot. zob. krokus.
(1.2) kulin. przyprawa otrzymywana z wysuszonych pręcików lub słupków krokusów
Wiktionary
Sz
Wikipedia
(1.2) Szafran jest jedną z najdroższych przypraw świata.
Wiktionary
IPA: ˈʃafrãn, AS: šafrãn
Wiktionary
rzecz. szafranka ż.
:: zdrobn. szafranik mrz.
przym. szafranowy
przysł. szafranowo
Wiktionary
szafranka czerwona - gatunek ważki różnoskrzydłej
SJP.pl
roślina z rodziny imbirowatych, o barwnych kwiatach i mięsistych kłączach; ostryż, szafraniec, żółcień, kurkuma
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kurkuma
(1.2) przyprawa z szafranicy (1.1)
Wiktionary
(1.1) kurkuma, ostryż, szafraniec, żółcień
Wiktionary
roślina z rodziny imbirowatych, o barwnych kwiatach i mięsistych kłączach; kurkuma, ostryż, żółcień
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od szafran
Wiktionary
rzecz. szafran m.
Wiktionary
szafranka czerwona - gatunek ważki różnoskrzydłej
SJP.pl
złoty o szafranowym odcieniu
SJP.pl
żółty o szafranowym odcieniu
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) żółty jak szafran
Wiktionary
1. związany z szafranem (przyprawą);
2. mający kolor szafranu (przyprawy); intensywnie żółty
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) farm. kulin. spoż. dotyczący szafranu, pochodzący z szafranu, zawierający domieszkę szafranu, zaprawiony szafranem
przymiotnik jakościowy
(2.1) książk. mający kolor intensywnie żółty, taki jak kolor sproszkowanego słupka kwiatu szafranu uprawnego
Wiktionary
(1.1) W Dzień Świętej Łucji Szwedzi objadają się szafranowymi bułkami.
(2.1) Atrybutami Eos, różanopalcej bogini zorzy porannej, były kwiaty, dwukonny rydwan, pochodnia i szafranowy peplos.
(2.1) Ubrana w szafranową, powłóczystą sukienkę i delikatne sandałki wyglądała jak grecka bogini.
Wiktionary
IPA: ˌʃafrãˈnɔvɨ, AS: šafrãnovy
Wiktionary
rzecz. szafran mrz., szafraniec mos./mrz., szafranność ż., szafranowość ż.
przym. przest. szafranny
przysł. szafranowo
Wiktionary
(2.1) przest. szafranny
Wiktionary
nazwisko, m.in. Henryk Szafrański (1905-1992) - działacz PZPR, poseł, polityk
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w północnym Maroku znane z niebieskich fasad domów;
(1.2) geogr. adm. prowincja w Maroku w regionie Tanger-Tetuan-Al-Husajma, z ośrodkiem administracyjnym w Szafszawanie (1.1)
Wiktionary
Szafszawan ( شفشاون, Chefchaouen) – miasto w północnym Maroku, ok. 46 tys. mieszkańców (stan z 2024). Miasto przyciąga wielu turystów ze względu na charakterystyczną architekturę – domy o błękitnych fasadach.
Wikipedia
przymiotnik od: Szafuza (miasto i kanton w Szwajcarii)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Szafuzą, dotyczący Szafuzy, pochodzący z Szafuzy
Wiktionary
rzecz. Szafuza ż.
Wiktionary
miasto w Szwajcarii
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w północnej Szwajcarii, nad Renem, przy granicy z Niemcami, stolica kantonu Szafuza (1.2);
(1.2) geogr. adm. niemieckojęzyczny kanton w północnej Szwajcarii;
Wiktionary
Szafuza (niem. "Schaffhausen"; gsw. "Schafuuse", "Schaffuuse", "Schafhuuse", "Schaffhuuse"; fr. "Schaffhouse"; wł. "Sciaffusa"; rm. "Schaffusa") – miasto i gmina w północnej Szwajcarii nad Renem, położone przy granicy z Niemcami. Stolica kantonu o tej samej nazwie. 1 stycznia 2009 do miasta przyłączono gminę Hemmental.
Wikipedia
przym. szafuski
Wiktionary
1. skos, ukos;
2. potocznie: iść na szagę - iść na skróty
SJP.pl
skóra cielęca, kozia lub owcza, używana do wyrobu galanterii kaletniczej; jaszczur
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) skóra cielęca, kozia lub owcza z licem groszkowanym, używana do wyrobu galanterii kaletniczej;
Wiktionary
Szagryn, jaszczur ( chagrin, z sağrı) – skóra końska, ośla, cielęca, kozia lub owcza, garbowana roślinnie z licem groszkowanym, przypominająca skórę jaszczurki. Szagryn jest chropowaty, miękki i sprężysty. Używany głównie do wyrobu galanterii kaletniczej oraz oprawy trzonów rękojeści i niekiedy pochew broni białej. W Polsce znany od XVII wieku.
Wikipedia
IPA: ˈʃaɡrɨ̃n, AS: šagrỹn
Wiktionary
przym. szagrynowy
Wiktionary
(1.1) jaszczur
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) zrobiony z szagrynu
Wiktionary
(1.1) Kupiłam szagrynową torebkę.
Wiktionary
IPA: ˌʃaɡrɨ̃ˈnɔvɨ, AS: šagrỹnovy
Wiktionary
rzecz. szagryn m.
Wiktionary
(1.1) jaszczurzy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) gw-pl|Poznań. kulin. kopytka;
Wiktionary
(1.1) Na łobiod wołowina z górkiem, do tegu szagówki, na deser lemunada.
Wiktionary
przysł. na szagę
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) monet. drobna jednostka monetarna Ukrainy, jedna setna hrywny;
Wiktionary
Szah (ukr. шаг) — historyczna nazwa monet zdawkowych będących w obiegu na ukraińskich terytoriach od czasów Hetmanatu aż do rewolucji ukraińskiej w latach 1917–1921.
W 2024 roku, w ramach procesu derusyfikacji, Narodowy Bank Ukrainy (NBU) (ukr. Націона́льний банк Украї́ни (НБУ)) zainicjował zmianę nazwy monet zdawkowych z „kopiejki” na „szah”, nawiązując do ukraińskiej tradycji historycznej i językowej.
Wikipedia
przym. szahowy
Wiktionary
muzułmańskie wyznanie wiary, które każdy wierny musi wypowiedzieć choćby raz w życiu; szahdah, szahadah
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rel. muzułmańskie wyznanie wiary, jeden z pięciu filarów większości odłamów islamu
(1.2) ligatura szahady (1.1) będąca jednym z symboli islamu
Wiktionary
Szahada (arab. شهادة, "šahāda") – muzułmańskie wyznanie wiary, będące jednym z pięciu obowiązków każdego muzułmanina (w islamie sunnickim). Szyici także wiążą szahadę ze swoimi filarami wiary.
Składa się ono ze słów w języku arabskim:
لَا إِلٰهَ إِلَّا الله مُحَمَّدٌ رَسُولُ الله (lā ʾilāha ʾillā-llāh, muḥammadun rasūlu-llāh),
Wikipedia
(1.1) Muzułmańskie wyznanie wiary, tzw. szahadę, brzmi: „(Oświadczam, że) nie ma bóstwa prócz Boga (Allaha) i oświadczam, że Mahomet (Muhammad) jest wysłannikiem Boga”.
Wiktionary
IPA: ʃaˈxada, AS: šaχada
Wiktionary
muzułmańskie wyznanie wiary, które każdy wierny musi wypowiedzieć choćby raz w życiu; szahada, szahdah
SJP.pl
muzułmańskie wyznanie wiary, które każdy wierny musi wypowiedzieć choćby raz w życiu; szahada, szahadah
SJP.pl
1. muzułmanin oddający swoje życie za wiarę, wierzący, że po śmierci trafi za to do raju;
2. pas szahida - pas lub kamizelka zamachowca, w których schowane są materiały wybuchowe z detonatorem
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rel. muzułmański męczennik;
Wiktionary
Sz
Wikipedia
rzecz.
:: fż. szahidka ż.
Wiktionary
muzułmanka oddająca swoje życie za wiarę, wierząca, że po śmierci trafi za to do raju; szahidka
SJP.pl
muzułmanka oddająca swoje życie za wiarę, wierząca, że po śmierci trafi za to do raju; szahida
SJP.pl
Szahidka (w Rosji także czarna wdowa) – określenie kobiet-zamachowczyń posługujących się tak zwanym pasem szahida, wyładowanym materiałami wybuchowymi, które uważane są przez islamistów za męczenniczki. Samobójcze zamachy kobiet zdarzały się w konflikcie izraelsko-palestyńskim, w Czeczenii, Rosji, Iraku, Indiach (ofiarą samobójczyni padł w Madrasie indyjski premier Rajiv Gandhi), Sri Lance.
Wikipedia
handlowa część miasta perskiego
SJP.pl
ekspresywnie: szajka, banda, gang
SJP.pl
ekspresywnie: szajka, banda, gang
SJP.pl
1. mała, okrągła płytka z dziurką podkładana pod nakrętkę lub główkę śruby; podkładka;
2. pospolicie: wariactwo, mania na jakimś punkcie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. mania, obłęd, szał, szaleństwo, wariactwo, dziwactwo
(1.2) techn. krążek z otworem, który podkłada się pod główkę śruby lub pod nakrętkę
(1.3) techn. koło pasowe w transmisjach
Wiktionary
(1.1) Rafałowi znowu odbiła szajba.
(1.1) Michalina ma szajbę na punkcie czystości.
Wiktionary
rzecz. szajbnięty mos., szajbus mos., szajbuska ż.
czas. szajbować ndk., szajbnąć dk.
przym. szajbnięty
Wiktionary
potocznie: niespełna rozumu; stuknięty, szurnięty
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. wariat
(1.2) pot. zwariowany mężczyzna
Wiktionary
(1.2) Gdzie oni znajdują tych szajbniętych, którzy w styczniu kąpią się w Bałtyku.
Wiktionary
rzecz. szajba ż., szajbus mos., szajbuska ż.
czas. szajbować ndk., szajbnąć dk.
Wiktionary
(1.1) szajbus
(1.2) szajbus
Wiktionary
postrzeleniec, świr, czubek; potocznie:
1. osoba chora umysłowo;
2. osoba postrzelona, na której nie można polegać
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. wariat
(1.2) pot. zwariowany mężczyzna
Wiktionary
(1.2) Widziałyśmy szajbusów, którzy w sandałach pchali się na Rysy.
Wiktionary
rzecz. szajba ż., szajbnięty mos.
:: fż. szajbuska ż.
czas. szajbować ndk., szajbnąć dk.
Wiktionary
→ szajbus
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. wariatka
(1.2) pot. zwariowana kobieta
Wiktionary
(1.1) Widzieliśmy, jak szajbuski snuły się po parku.
(1.2) Powiedz tej szajbusce, żeby przestała drzeć się po dziecku.
Wiktionary
rzecz. szajba ż., szajbnięty mos.
:: fm. szajbus m.
czas. szajbować ndk., szajbnąć dk.
Wiktionary
szeik, szejk, szejch;
1. arabski tytuł honorowy, używany w stosunku do osób starszych;
2. tytuł przywódcy arabskiego
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Szajda – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 843 osoby.
Wikipedia
zorganizowana grupa przestępcza; banda
SJP.pl
koń z rasy ciężkich koni pociągowych, wyhodowany w Anglii; szajr
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
pogardliwie: młody Żyd niewykonujący praktyk religijnych lub młody chrześcijanin
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) łobuz, hultaj
(1.2) swawolnik, szubrawiec
Wiktionary
zorganizowana grupa przestępcza; banda
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zorganizowana grupa przestępcza
Wiktionary
(1.1) banda, gang
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
tradycyjna arabska chusta noszona przez kobiety na głowie, która luźno okrywa włosy i jest zarzucana na ramię
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
potocznie: pojazd mechaniczny, którego rama wykonana jest z rur; rurowiec, rurak
SJP.pl
koń z rasy ciężkich koni pociągowych, wyhodowany w Anglii; szajer
SJP.pl
rasa koni zimnokrwistych; najwyższe i najcięższe konie na świecie
SJP.pl
bubel, rzecz bezwartościowa, towar wybrakowany; szajza
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pot. wulg. gówno
(1.2) pot. wulg. coś byle jakiego
Wiktionary
(1.2) Twój nowy samochód to szajs.
Wiktionary
IPA: ʃajs, AS: šai ̯s
Wiktionary
(1.1) gówno
(1.2) badziewie
Wiktionary
potocznie: tandetny, lichy, kiczowaty
SJP.pl
potocznie:
1. papier toaletowy; srajtaśma;
2. papier niskiej jakości
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pot. wulg. papier toaletowy
(1.2) pot. wulg. papier niskiej jakości
Wiktionary
(1.1) Na wrocławskim uniwerku kradną co tylko da się zdemontować i jest metalowe - klamki, rynny, uchwyty w toaletach, wieszaki na szajspapier.
Wiktionary
IPA: ʃajsˈpapʲjɛr, AS: šai ̯spapʹi ̯er
Wiktionary
(1.1) srajtaśma
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. drewno na opał
Wiktionary
szajs, tandeta, chłam
SJP.pl
partykuła
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przecież, wszak
Wiktionary
1. drapieżnik z rodziny psów mniejszy od lisa
2. człowiek żerujący na cudzym nieszczęściu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zool. kilka gatunków z rodzaju nazwa systematyczna|Canis|ref=tak., drapieżnik podobny do wilka, lecz od niego mniejszy;
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) przen. człowiek pasożytujący na nieszczęściu innych
Wiktionary
Szakal – nazwa kilku gatunków średniej wielkości drapieżników z plemienia Canini. Szakale są mniejsze od wilków szarych, mają krótkie kończyny i bardziej wysmukły pysk. Żywią się drobnymi zwierzętami, padliną i roślinami. Najpospolitszym gatunkiem jest szakal złocisty, zamieszkujący Azję oraz południowo-wschodnią Europę.
Wikipedia
(1.1) W pustyni ziewały hieny i szakale, a drzemiący lew przeciągał potężne cielsko gotując się do pościgów za łupem.
Wiktionary
IPA: ˈʃakal, AS: šakal
Wiktionary
przym. szakali
Wiktionary
(2.1) krwiopijca, pasożyt
Wiktionary
związany z szakalem - drapieżnikiem z rodziny psów
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy
(1.1) od szakal: należący do szakala, określający szakala, używany przy szakala
(1.2) charakterystyczny dla szakala, mający cechy szakala
Wiktionary
(1.2) Wadera wciąż podążała szakalim śladem.
Wiktionary
rzecz. szakal m.
Wiktionary
mający głowę szakala, np. szakalogłowy Anubis
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. żakiet
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk szakiet
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu mariampolskim.
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
przym. szakowski
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. żakiet
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk szaket
Wiktionary
półogniwo w kształcie podkowy służące do łączenia lin i łańcuchów ze sobą lub z innym osprzętem; szekla, szekiel
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szaklować.
Wiktionary
czas. szaklować ndk.
Wiktionary
(1.1) szeklowanie
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) daw. zob. czako.
Wiktionary
bliskowschodnia potrawa w postaci jajek gotowanych na gęstym sosie z pomidorów, cebuli i innych warzyw
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kulin. potrawa bliskowschodnia i północnoafrykańska na bazie papryki, pomidorów i cebuli, w których dusi się jajka, doprawiana zwykle kuminem;
Wiktionary
Szakszuka (dosł. „mieszanka”) – danie pochodzące z Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej, prawdopodobnie z Tunezji albo Jemenu, składające się z pomidorów, papryki i cebuli przyprawionych kuminem, w których gotuje się jajka na patelni i przed podaniem posypuje się świeżą kolendrą.
Wikipedia
(1.1) Szakszuka przebojem weszła na polskie stoły.
(1.1) Dałem sąsiadce mój przepis na szakszukę.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od szakłak
Wiktionary
rzecz. szakłak m.
Wiktionary
ciernisty krzew, w zielarstwie stosowany w chorobach wątroby
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) bot. nazwa systematyczna|Rhamnus|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodzaju szakłakowatych;
(1.2) drzewo lub krzew z rodzaju szakłak (1.1)
Wiktionary
Szakłak ("Rhamnus") – rodzaj roślin należący do rodziny szakłakowatych. Liczy ok. 125–150 gatunków. Występują głównie na półkuli północnej, osiągając największe zróżnicowanie we wschodniej Azji i Ameryce Północnej, tylko kilka gatunków rośnie w Europie i Afryce, we florze Polski występuje tylko jeden gatunek – szakłak pospolity "R. cathartica".
Wikipedia
IPA: ˈʃakwak, AS: šaku̯ak
Wiktionary
rzecz. szakłakowate nmos.
:: zdrobn. szakłaczek m.
przym. szakłakowy
Wiktionary
o cechach szakłakowatych (rodzina roślin)
SJP.pl
Szakłakowate ("Rhamnaceae" L.) – rodzina roślin należąca do rzędu różowców. Obejmuje ok. 50–52 rodzaje roślin z ok. 1050 gatunkami. Rodzina jest niemal kosmopolityczna, przy czym największe zróżnicowanie jej przedstawicieli występuje na obszarze międzyzwrotnikowym. Brak jej przedstawicieli tylko na pustyniach i w strefie arktycznej. We florze Polski występują dwa rodzaje tej rodziny – kruszyna ("Frangula") i szakłak ("Rhamnus").
Wikipedia
o cechach szakłakowatych (rodzina roślin)
SJP.pl
prostokątne okrycie ramion i głowy lub ochrona szyi
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) prostokątny wyrób włókienniczy owijany wokół szyi i ramion
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Żaneta przybyła na spotkanie w bogato zdobionym szalu.
Wiktionary
IPA: ʃal, AS: šal
Wiktionary
rzecz. szalikowiec mos.
:: zdrobn. szalik m., szaliczek m.
przym. szalowy
Wiktionary
każdy z dwóch symetrycznie umieszczonych elementów wagi (na jednym kładzione są ważone ciężary, na drugim - odważniki) lub pojedynczy element wagi, na którym kładziony jest ważony ciężar
SJP.pl
statek do wywozu urobku pogłębiarki; błotniarka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) żegl. duża barka do transportu urobku pogłębiarki
Wiktionary
Szalanda – rodzaj statku, służący do przewozu urobku wydobytego przez pogłębiarki.
Cechą charakterystyczną jest to, że szalandy mają możliwość samodzielnego i szybkiego rozładunku przez otwarcie klap w dnie lub burtach. Powoduje to wypadnięcie ładunku (kilkaset a nawet kilka tysięcy ton w ciągu kilku– kilkunastu sekund).
Wikipedia
(1.1) błotniarka
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
oszukańczy, krętacki
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) oszukańczy
Wiktionary
przym. szalbierski
Wiktionary
→ szalbierz; oszustka, krętaczka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. kobieta, która wykorzystuje innych, posługująca się oszustwem
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) książk. dotyczący szalbierza, oszukańczy
Wiktionary
rzecz. szalbierz m., szalbierstwo n.
przym. szalbierczy
Wiktionary
(1.1) szalbierczy, cygański, krętacki, kuglarski, matacki, szachrajski
Wiktionary
1. sprytne oszukiwanie i wykorzystywanie kogoś; krętactwo, szachrajstwo, matactwo;
2. w prawie: wyłudzenie czegoś bez zamiaru zapłaty należności
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) książk. wykorzystanie czyjejś niewiedzy dla uzyskania korzyści
(1.2) praw. wykroczenie polegające na wyłudzeniu świadczenia lub usługi bez zamiaru uiszczenia należności;
Wiktionary
Sz
Wikipedia
(1.1) O ile obietnice różokrzyżowców były zwykłym szalbierstwem, to zgromadzona w bibliotekach wiedza uniwersalna mogła w przekonaniu autora Instruction uczynić człowieka rzeczywiście potężnym.
(1.2) Regularni gapowicze muszą liczyć się również z konsekwencjami wynikającymi z dopuszczenia się szalbierstwa, czyli wykroczenia polegającego na wyłudzeniu bez zamiaru uiszczenia należności za przejazd bez biletu po raz trzeci w ciągu roku.
Wiktionary
IPA: ʃalˈbʲjɛrstfɔ, AS: šalbʹi ̯erstfo
Wiktionary
rzecz. szalbierz m., szalbierzenie n.
czas. szalbierzyć ndk.
przym. szalbierski
Wiktionary
oszust, krętacz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) książk. ktoś, kto wykorzystuje innych, posługując się oszustwem
Wiktionary
IPA: ˈʃalbʲjɛʃ, AS: šalbʹi ̯eš
Wiktionary
rzecz. szalbierstwo n.
przym. szalbierski
czas. szalbierzyć ndk.
Wiktionary
(1.1) oszust, szachraj
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pracownica toalet publicznych
Wiktionary
pracownik toalety publicznej
SJP.pl
zdrobnienie od: szalet
SJP.pl
1. trująca roślina o białych kwiatach i pierzastych liściach; cykuta;
2. trucizna otrzymywana z soku korzenia tej rośliny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) bot. nazwa systematyczna|Cicuta|ref=tak., roślina o pierzastych liściach, drobnych, białych kwiatach zebranych w baldachy, zawierająca silnie trujące alkaloidy;
(1.2) trucizna otrzymywana z soku korzenia szaleju (1.1)
forma czasownika.
(2.1) rozk. 2 os. lp. zob. szaleć.
Wiktionary
Szalej ("Cicuta" L.) – rodzaj roślin z rodziny selerowatych. Obejmuje 4 lub 8 gatunków. Występują one w strefie klimatu umiarkowanego półkuli północnej. W Europie rośnie jeden gatunek – szalej jadowity "Cicuta virosa", należący także do polskiej flory. Wszystkie gatunki z tego rodzaju (zwłaszcza jednak północnoamerykański "C. maculata") należą do najbardziej toksycznych i gwałtownie działających roślin trujących półkuli północnej (w przypadku spożycia). Są to rośliny wodne i bagienne.
Wikipedia
IPA: ˈʃalɛj, AS: šalei ̯
Wiktionary
rzecz. szalony mos., szał mrz., szaleństwo n., szaleniec m., szaleńczość ż., szalenie n.
czas. szaleć ndk.
przym. szalony, szaleńczy
przysł. szalenie, szaleńczo
Wiktionary
(1.1) cykuta, lud. świnia wesz
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Szalejowem, dotyczący Szalejowa
Wiktionary
rzecz. Szalejów m.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szaleć.
przysłówek sposobu
(2.1) pot. w bardzo wysokim stopniu
Wiktionary
IPA: ʃaˈlɛ̃ɲɛ, AS: šalẽńe
Wiktionary
czas. szaleć
rzecz. szalony mos., szaleństwo n., szalej m., szaleniec mos., szał mrz., szaleńczość ż.
przym. szalony
Wiktionary
(2.1) ogromnie, niezwykle, niezmiernie
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba obłąkana, chora umysłowo
(1.2) przen. osoba, która nie panuje nad swoimi namiętnościami, nie zwraca uwagi na niebezpieczeństwo
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) daw. techn. koło rozpędowe
(2.2) gwara. bot. szalej jadowity
Wiktionary
Szaleniec (niem. "Thörichthof") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie malborskim, w gminie Stare Pole. Leży na obszarze Żuław Elbląskich.
W skład sołectwa "Kławki-Szaleniec" wchodzą wsie Kławki i Szaleniec.
Wieś królewska położona była w II połowie XVI wieku w województwie malborskim. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.
Wikipedia
(1.1) Policja nadal poszukuje szaleńca, który spowodował wybuch na stacji kolejowej.
Wiktionary
IPA: ʃaˈlɛ̃ɲɛt͡s, AS: šalẽńec
Wiktionary
rzecz. szalej m., szaleństwo n., szał m., szalenie n., zaszalenie n., Szaleniec m./ż., szaleń m.
czas. szaleć ndk., zaszaleć dk.
przysł. szalenie, szaleńczo
przym. szalony, szaleńczy
Wiktionary
(1.1) pot. wariat, świr, czubek
(1.2) narwaniec
(2.2) szalej, cykuta, blekot, szaleń
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: szalenie
SJP.pl
1. klozet publiczny
2. szwajcarski szałas górski
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) domek górski, domek alpejski
(1.2) budynek mieszczący publiczną ubikację
Wiktionary
Szalet, szalet miejski – rodzaj publicznej ubikacji, spotykany w miastach.
Wikipedia
(1.1) Przespali się w szalecie, a rano ruszyli dalej w góry
(1.2) Dokumenty musiały ci wypaść w szalecie.
Wiktionary
rzecz. szaletowa ż.
przym. szaletowy
Wiktionary
kobieta odpowiedzialna za utrzymanie porządku w toaletach publicznych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta odpowiedzialna za szalet
forma przymiotnika.
(2.1) ż. od: szaletowy
Wiktionary
(1.1) Zastukalismy, ale szaletowa gdzieś poszła.
Wiktionary
rzecz. szalet mrz.
przym. szaletowy
Wiktionary
→ szalet
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z szaletem, dotyczący szaletu
Wiktionary
rzecz. szalet mrz., szaletowa ż.
Wiktionary
1. nie panować nad sobą, zachowywać się jak szaleniec;
2. spędzać czas na zabawach, hulankach, pijatykach
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. oszaleć)
(1.1) tracić panowanie nad sobą
(1.2) pot. przepadać za kimś lub za czymś
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zaszaleć)
(2.1) bawić się hałaśliwie
(2.2) o rzeczach: przen. występować w ostrej formie
Wiktionary
(1.1) Jej zwierzątko szaleje, gdy tylko słyszy pierwsze dźwięki Aerosmiths.
(1.2) On za nią szaleje.
(2.2) Zaraza nadal szaleje.
Wiktionary
IPA: ˈʃalɛt͡ɕ, AS: šaleć
Wiktionary
rzecz. szalony mos., szaleństwo n., szaleniec m., szalej m., szalenie n., szał m., szaleńczość ż.
czas. oszaleć dk., zaszaleć dk.
przym. szalony, szaleńczy
przysł. szaleńczo, szalenie
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób szalony
(1.2) bardzo, intensywnie, niezwykle
Wiktionary
(1.2) Zrozumiał, że szaleńczo kocha tę dziewczynę i że jest w stanie przebaczyć jej wszystko, cokolwiek by jeszcze zrobiła.
Wiktionary
IPA: ʃaˈlɛ̃j̃n͇t͡ʃɔ, AS: šalẽĩ ̯ṇčo
Wiktionary
rzecz. szalony mos., szaleńczość ż., szalej m., szaleństwo, szaleniec
przym. szalony, szaleńczy
czas. szaleć
Wiktionary
(1.1) szalenie, wariacko
(1.2) bardzo, silnie
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co szaleńcze; cecha tych, którzy są szaleńczy
Wiktionary
rzecz. szalony mos., szał m., szaleństwo n., szaleniec m., szalej m., szaloność ż., szalenie n.
czas. szaleć
przym. szalony, szaleńczy
przysł. szalenie, szaleńczo
Wiktionary
(1.1) szaloność
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) frenetyczny, nieokiełznany, wariacki, szalony
Wiktionary
rzecz. szalony mos., szaleństwo n., szaleniec m., szaleńczość ż., szalej m.
przym. szalony
przysł. szaleńczo
czas. szaleć
Wiktionary
stan psychiczny człowieka, który nie ma kontroli nad sobą
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) postępowanie, zachowanie kategorycznie wykraczające poza przyjęte, przeciętne normy
(1.2) stan umysłu człowieka, który nad sobą nie panuje
(1.3) pot. med. psych. choroba psychiczna
(1.4) zabawa, dobre bawienie się
(1.5) głupota, wariactwo, nieodpowiedzialne/irracjonalne zachowanie
Wiktionary
(1.3) Lęk przed zachorowaniem – lub nozofobia – jest lękiem atawistycznym, podobnie jak strach przed śmiercią i szaleństwem.
(1.5) Służby pogotowia ratunkowego na hiszpańskich Balearach ostrzegły wczasowiczów przed zagrożeniami związanymi z zeskakiwaniem z balkonów i przekazały, że „balkoningowe” szaleństwo pochłonęło tego lata cztery życia i doprowadziło do poważnych okaleczeń u wielu turystów.
Wiktionary
IPA: ʃaˈlɛ̃j̃stfɔ, AS: šalẽĩ ̯stfo
Wiktionary
rzecz. szalony mos., szał m., szaleniec m., szalej m., szalenie n., szaleńczość ż.
czas. szaleć ndk., zaszaleć dk., poszaleć dk., wyszaleć się dk.
przym. szalony, szaleńczy
przysł. szalenie, szaleńczo
Wiktionary
(1.2) wariactwo
(1.3) obłąkanie, niepoczytalność, obłęd, niezrównoważenie
(1.5) bezsens, wariactwo, brak piątej klepki
Wiktionary
stopień wyższy od przymiotnika: szalony
SJP.pl
zdrobnienie od: szalik
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od: szalik
Wiktionary
IPA: ʃaˈlʲit͡ʃɛk, AS: šalʹiček
Wiktionary
rzecz. szalikowiec mos., szal m., szalik
Wiktionary
mały szal
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pas materiału służący do owijania szyi
Wiktionary
Szalik, również szal – część garderoby, pas wyrabiany z różnych materiałów (najczęściej z wełny), w różnych kolorach, owijany wokół szyi najczęściej w celu ocieplenia, estetyki, z powodów religijnych a także jest noszony przez kibiców sportowych. Najczęściej noszony zimą bądź jesienią.
Wikipedia
(1.1) Zimą warto nosić ciepły szalik.
Wiktionary
IPA: ˈʃalʲik, AS: šalʹik
Wiktionary
rzecz. szal m., szalikowiec m.
:: zdrobn. szaliczek m.
Wiktionary
kibic, zwykle piłkarski, noszący szalik w barwach klubu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zagorzały kibic, który demonstruje wszędzie, przesadnie sympatię do klubu sportowego, m.in. szalikem
Wiktionary
rzecz. szalik m., szal m., szaliczek m.
przym. szalowy, szalikowy
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
część wagi przeznaczona do umieszczania na niej ważonych przedmiotów lub odważników
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) techn. zdrobn. mała szala
(1.2) daw. szklanka, kubek
(1.3) daw. filiżanka
(1.4) daw. naczynie na wapno o pojemności jednego litra
Wiktionary
(1.1) Gdy przeglądałam ziarenka wysypane na szalki, myślałam, że nie ma szans na obecność grzybów.
Wiktionary
IPA: ˈʃalka, AS: šalka
Wiktionary
rzecz. szala ż., szalki lm nm.
przym. szalkowy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) daw. szelki
(1.2) zool. (squamulae) u muchówek: łuska błonowa wklęsło-wypukła, wyrastająca nad przeźmiankami
forma rzeczownika.
(2.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: szalka
Wiktionary
rzecz. szalka ż., szala ż.
przym. szalkowy
Wiktionary
przym. od szalka
SJP.pl
nakrycie głowy noszone do munduru polowego w okresie jesienno-zimowym
SJP.pl
Szalokominiarka – forma szalika/kominiarki noszona do munduru polowego w okresie jesienno-zimowym. Jej specyficzna konstrukcja (zszycie tworzące komin) pozwala nosić ją nie tylko jako szalik, ale także w formie kominiarki, golfu, czapki zimowej lub podhełmówki.
Wikipedia
pozdrowienie żydowskie
SJP.pl
wykrzyknik
(1.1) pozdrowienie żydowskie
forma rzeczownika.
(2.1) C. lm. od szal
Wiktionary
Szalom ( שָׁלוֹם "szalom", שלום "szolem", „pokój”) – słowo używane przez Żydów jako przywitanie.
Występuje także w złożeniu "szalom alejchem" ( שָׁלוֹם עֲלֵיכֶם "szalom ale(j)chem", שלום־עליכם "szolem-alejchem"), co oznacza „pokój wam”, a na co odpowiada się najczęściej "alejchem szalom" ( עֲלֵיכֶם שָׁלוֹם "ale(j)chem szalom", עליכם־שלום "alejchem-szolem") – „i wam pokój”.
Wikipedia
1. kobieta szalona, nieopanowana; wariatka;
2. kobieta chora umysłowo; obłąkana
SJP.pl
forma przymiotnika.
(1.1) ż. zob. szalony.
rzeczownik, rodzaj żeński
(2.1) kobieta szalona
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Jesteś szalona, mówię ci. Zawsze nią byłaś, skończ już wreszcie śnić.
Wiktionary
przym. szalony
rzecz. szalony mos.
Wiktionary
szaleniec;
1. człowiek szalony, nieopanowany; wariat;
2. człowiek chory umysłowo; obłąkany
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) niezrównoważony, impulsywny, nieobliczalny
(1.2) chory umysłowo
(1.3) charakterystyczny dla osób szalonych (1.1-2)
(1.4) niekontrolowany, intensywny, gwałtowny, niepohamowany
(1.5) szybki (np. pościg, ruch)
(1.6) nieszablonowy, dziwny
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) osoba niezrównoważona, impulsywna, nieobliczalna
(2.2) osoba chora umysłowo
(2.3) osoba nieszablonowa
Wiktionary
(1.1) Ten szalony kierowca prawie na mnie wjechał.
(1.1) Jak wiadomo szaleni naukowcy często wybuchają obłąkańczym śmiechem i są o krok od zniszczenia świata.
(1.2) On jest szalony i bredzi od rzeczy.
(1.3) Szalone myśli przemykały mu przez głowę.
(1.4) To był szalony sylwester!
(1.4) Dopadł nas szalony głód.
(1.5) Policja, po szalonym pościgu aresztowała pirata drogowego.
(1.6) Kocham cię, moja szalona kobieto!
(2.1) Stój, szalony!
(2.2) Był to monolog szalonego.
Wiktionary
IPA: ʃaˈlɔ̃nɨ, AS: šalõny
Wiktionary
rzecz. szał m., szalej m., szaleństwo n., szaleniec m., szalona ż., szalenie n., szaleńczość ż.
czas. szaleć, oszaleć, poszaleć, wyszaleć się
przym. szaleńczy, szałowy
przysł. szalenie, szaleńczo, szałowo
Wiktionary
(1.1) niezrównoważony, impulsywny, nieobliczalny, narwany, niepoczytalny, niespełna rozumu, obłąkany, postrzelony, stuknięty, szajbnięty, trzepnięty, walnięty; reg. śl. piźnióny, piźniynty
(1.2) obłąkany, umysłowo chory, w obłędzie, nienormalny; reg. śl. piźnióny, piźniynty
(1.3) obłąkany, stuknięty, świrnięty, zbzikowany, zwariowany
(1.4) gwałtowny, nieopanowany, obłędny, opętańczy, szaleńczy
(1.5) gorączkowy, szybki
(1.6) dziwaczny, nieszablonowy, pokręcony, pomylony, postrzelony, zdziwaczały, zwariowany
(2.1-3) szaleniec, świr, świrus, świruska
Wiktionary
1. cebulowa roślina warzywna z rodziny amarylkowatych; czosnek askaloński;
2. cebulka tej rośliny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) bot. nazwa systematyczna|Allium ascalonicum|L.|ref=tak., gatunek byliny z rodziny czosnkowatych;
(1.2) kulin. jarzyna z cebulek tej rośliny
Wiktionary
(1.2) Marzę o gorącej jajecznicy na szalotce.
Wiktionary
IPA: ʃaˈlɔtka, AS: šalotka
Wiktionary
(1.1) czosnek askaloński, cebula szalotka, cebula kartoflanka
Wiktionary
szalunek, szalówka, deskówka, deskowanie; w budownictwie:
1. wewnętrzne obicie z desek pokrywające ściany budowli, pomieszczeń, wykopów itp.;
2. prowizoryczna konstrukcja z drewna, tworząca formę dla masy betonowej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szalować.
Wiktionary
Szalowanie, także deskowanie (nazwy potoczne: deskówka, szalówka) – rodzaj formy służącej do nadawania kształtu mieszance betonowej. Jest to tymczasowa konstrukcja wykonywana z różnych asortymentów drewna lub płyt (sklejki, OSB lub metalu). Deskowanie stosowane jest najczęściej przy wykonywaniu konstrukcji betonowych lub żelbetowych na miejscu budowy, jest także wykorzystywane przy produkcji prefabrykatów, aczkolwiek najczęściej przy prefabrykacji stosuje się formy wykonane ze stali lub aluminium.
Wikipedia
rzecz. szalunek m.
czas. szalować, zaszalować
przym. szalunkowy
Wiktionary
obijać ściany deskami w celu ich wzmocnienia; oszalowywać
SJP.pl
czasownik
(1.1) wykonywać szalunek
Wiktionary
IPA: ʃaˈlɔvat͡ɕ, AS: šalovać
Wiktionary
rzecz. szalunek m., szalówka ż., szalowanie n.
czas. oszalować
przym. szalunkowy
Wiktionary
przymiotnik od: szal
SJP.pl
1. konstrukcja tymczasowa używana przy betonowaniu, tworząca formę dla betonu i usuwana po jego stwardnieniu; deskowanie; szalowanie;
2. warstwa desek pokrywająca strop, dach, ściany wnętrz itp. albo zabezpieczająca wykop; szalowanie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) warstwa desek stanowiąca pokrycie ściany budynku, wykopu itp., wzmacniająca konstrukcję i uszczelniająca ją
(1.2) prowizoryczna konstrukcja drewniana tworząca formę dla wylewanego betonu
Wiktionary
IPA: ʃaˈlũnɛk, AS: šalũnek
Wiktionary
rzecz. szalowanie n., oszalowanie n., szalówka ż.
czas. szalować ndk., oszalować dk.
przym. szalunkowy
Wiktionary
(1.1-2) szalowanie, deskowanie, deskówka, szalówka
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) dotyczący szalunku
Wiktionary
rzecz. szalowanie n., szalunek mrz.
czas. szalować
Wiktionary
okrętowa łódź ratownicza
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) żegl. łódź wożona na statku do celów ratunkowych, szkoleniowych i do komunikacji z lądem;
Wiktionary
Szalupa – wiosłowa lub żaglowa łódź stanowiąca element wyposażenia statku. Używana w charakterze łodzi ratunkowej, szkoleniowej lub do komunikacji z lądem.
Wikipedia
IPA: ʃaˈlupa, AS: šalupa
Wiktionary
przym. szalupowy
Wiktionary
(1.1) łódź ratunkowa, łódź ratownicza
Wiktionary
mała szalupa
SJP.pl
przymiotnik od: szalupa
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
wewnętrzne obicie z desek pokrywające ściany budowli, pomieszczeń lub wykopów; deskówka, szalowanie
SJP.pl
Szalówka – potok, lewostronny dopływ Bieśninki o długości 9,03 km i powierzchni zlewni 7,72 km².
Potok płynie przez gminę Łużną w powiecie gorlickim, w województwie małopolskim. Jego źródła znajdują się na Bieśniku w pobliżu szczytu Zielonej Góry. Następnie potok przepływa przez Bieśnik, Szalową i Łużną, gdzie uchodzi do Bieśninki. Głównym dopływem jest Bieśnik.
Wikipedia
1. szama białorzytna - gatunek ptaka z rodziny drozdowatych zamieszkujący lasy południowo-wschodniej Azji; sroczek białorzytny;
2. potocznie: jedzenie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. jedzenie
forma czasownika.
(2.1) 2. os. lp. ter. od: szamać
Wiktionary
czas. szamać
Wiktionary
czarownik, umożliwiający porozumienie między ludźmi a duchami w niektórych wierzeniach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rel. wśród niektórych ludów azjatyckich, np. u Eskimosów i Indian, człowiek uważany za pośrednika między duchami, bóstwami, demonami a ludźmi, osoba o nadprzyrodzonej mocy, czarodziej i znachor pierwotnej religii szamanizmu;
Wiktionary
Zo
Wikipedia
(1.1) (…) w momencie ograniczenia lub wyeliminowania tradycyjnych działań miejscowych uzdrowicieli i szamanów i wprowadzenia na ich miejsce klasycznej medycyny zachodniej, stan zdrowotny ludności uległ pogorszeniu. Poprawę przyniosło dopiero połączenie obydwu podejść medycznych: nowoczesnego i tradycyjnego.
(1.1) Czcigodny Oya wysłuchał nas! Niech będzie błogosławiona siostra, która zaniosła nasze prośby przed jego oblicze! Faustino, szaman voodoo, wypowiada te słowa stojąc po kostki w błocie, w strugach tropikalnego deszczu.
Wiktionary
IPA: ˈʃãmãn, AS: šãmãn
Wiktionary
rzecz. szamanizm m.
:: fż. szamanka ż.
czas. pot. szamanić
przym. szamański, szamanistyczny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szamać.
Wiktionary
IPA: ʃãˈmãɲɛ, AS: šãmãńe
Wiktionary
czas. szamać
Wiktionary
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) rel. związany z szamanizmem, dotyczący szamanizmu
Wiktionary
rzecz. szamanizm mrz., szaman mos., szamanka ż.
przym. szamański
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) rel. wierzenia i praktyki religijne bazujące na animizmie i instytucji szamanów;
Wiktionary
Szamanizm – zespół praktyk i wierzeń opierających swe pojmowanie stosunku świata namacalnego do świata duchowego na fundamentalnej roli szamana jako osoby zdolnej do podróży ekstatycznych w zaświaty dla dobra swojej wspólnoty bądź jej poszczególnych członków.
Wikipedia
IPA: ʃãˈmãɲism̥, AS: šãmãńism̦
Wiktionary
rzecz. szamaństwo n., szaman m., szamanka ż., szamanizowanie n.
czas. szamanizować ndk.
przym. szamanistyczny, szamański
Wiktionary
wśród Indian i niektórych ludów w Azji: kobieta obdarzona nadprzyrodzoną mocą, kontaktująca się z duchami, posiadająca zdolności leczenia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rel. kobieta zajmująca się szamanizmem
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzecz. szaman m., szamanizm m.
przym. szamański, szamanistyczny
przysł. szamańsko
Wiktionary
pomocnik w synagodze; szames
SJP.pl
potocznie: jeść dużo i łapczywie; wsuwać, wtranżalać, pałaszować, wtrajać, opędzlowywać
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) pot. jeść
Wiktionary
(1.1) Bartek poszedł szamać, bo mówił, że jest głodny jak wilk.
(1.1) Szamaj, nie gadaj, bo się udławisz.
Wiktionary
IPA: ˈʃãmat͡ɕ, AS: šãmać
Wiktionary
rzecz. szamanie n., szamot mrz., szama ż.
Wiktionary
(1.1) wrzucać na ruszt
Wiktionary
dotyczący szamana
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) rel. dotyczący szamana, związany z szamanem i jego działaniami
Wiktionary
IPA: ʃãˈmãj̃sʲci, AS: šãmãĩ ̯sʹḱi
Wiktionary
rzecz. szaman m., szamanka ż., szamanizm m., szamanizowanie n.
czas. szamanizować
przym. szamanistyczny
Wiktionary
1. jeden z ważniejszych urzędników królewskich;
2. dawniej: starszy służący w bogatych domach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. tytuł dworski, oznaczający urzędnika dworu królewskiego lub książęcego, który zajmował się sprawami gospodarczymi, ceremoniami lub opieką nad prywatnymi komnatami władcy
Wiktionary
Szambelan (fr. "chambellan") – wysoki urzędnik dworski, pełniący swą służbę na pokojach panującego.
Wikipedia
(1.1) W dzisiejszych czasach funkcja szambelana zachowała się tylko symbolicznie, np. przy dworze papieskim.
Wiktionary
urząd, godność szambelana
SJP.pl
żona szambelana
SJP.pl
dotyczący szambelana, szambelanii
SJP.pl
1. rodzaj niewielkiej cysterny, której część ładowna jest przeznaczona na ścieki;
2. kobieta zajmująca się wywozem ścieków z domowych urządzeń kanalizacyjnych i późniejszym ich utylizowaniem
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. pojazd przystosowany do wywozu fekaliów z szamb, wody ze ścieków i innych płynnych nieczystości
Wiktionary
(1.1) W Brukseli rolnicy używają szambiarek do rozpryskiwania gnojówki na fasady unijnych urzędów.
Wiktionary
IPA: ʃãmˈbʲjarka, AS: šãmbʹi ̯arka
Wiktionary
rzecz. szambo n., szambiarz mos.
przym. szambowy
Wiktionary
(1.1) pojazd asenizacyjny; pot. szambowóz, szambo, pszczółka
Wiktionary
osoba zajmująca się wywozem ścieków z domowych urządzeń kanalizacyjnych i późniejszym ich utylizowaniem
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) technik pracujący przy opróżnianiu szamb
Wiktionary
(1.1) Facet Baśki jest szambiarzem i dobrze zarabia.
Wiktionary
rzecz. szambo n., szambko n., szambiarka ż.
przym. szambowy
Wiktionary
1. ścieki z kanalizacyjnych urządzeń domowych;
2. podziemny zbiornik, do którego spływają takie ścieki;
3. potocznie o sytuacji podejrzanej lub moralnie dwuznacznej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) techn. zbiornik, do którego trafiają fekalia
(1.2) techn. pot. szambowóz
(1.3) pot. przen. problematyczna sytuacja, która może przynieść nieprzyjemności
Wiktionary
Sz
Wikipedia
(1.1) Trzeba dziś opróżnić szambo.
(1.2) Pod dom sąsiada podjechało szambo.
(1.3) Ten projekt to po prostu szambo. Nic tam nie jest dobrze zrobione.
Wiktionary
IPA: ˈʃãmbɔ, AS: šãmbo
Wiktionary
(1.1-2)
:: rzecz. szambiarz mos., szambowóz mrz., szambiarka ż.
::: zdrobn. szambko n.
:: przym. szambowy
Wiktionary
(1.1) gw. Śląsk Cieszyński zengruba
Wiktionary
potocznie: pracownik opróżniający szamba
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pejor. pot. osoba bezpośrednio zajmująca się kanalizacją lub wywozem nieczystości z szamba
(1.2) gwara uczniowska: obraź. jedno z wyzwisk
Wiktionary
IPA: ˌʃãmbɔ̃ˈnurɛk, AS: šãmbõnurek
Wiktionary
charakterystyczny dla szamba (np. fetor, zapach szambowy), związany w jakiś sposób z szambem lub podobnymi odpadkami (np. zbiornik szambowy)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z szambem, odnoszący się do szamba
Wiktionary
(1.1) Nieszczelny zbiornik szambowy stał się naszą bolączką w wakacje.
Wiktionary
rzecz. szambo n., szambiarz mos., szambiarka ż.
Wiktionary
potocznie: wóz do wydobywania i przewożenia nieczystości z szamba
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pot. pojazd przystosowany do wywozu fekaliów z szamb, wody ze ścieków i innych płynnych nieczystości;
Wiktionary
IPA: ʃãmˈbɔvus, AS: šãmbovus
Wiktionary
(1.1) pojazd asenizacyjny, szambo, szambiarka, pszczółka
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
ozdoba stroju w postaci naszytego sznura, taśmy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szamerować.
(1.2) szamerunek
Wiktionary
IPA: ˌʃãmɛrɔˈvãɲɛ, AS: šãmerovãńe
Wiktionary
czas. szamerować
Wiktionary
obszywać coś sznurem, taśmą w celu przyozdobienia
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) obszywać coś galonem, sznurem itp. w celach dekoracyjnych
Wiktionary
(1.1) Niektórzy adiutanci swoją zwierszchnią suknią i kamizelkę szamerowali galonem złotym, niektórzy tylko kamizelkę, a niektórzy wcale nie dawali galonów […]
Wiktionary
IPA: ˌʃãmɛˈrɔvat͡ɕ, AS: šãmerovać
Wiktionary
rzecz. szamerowanie n.
Wiktionary
ozdoba liberii lub munduru w postaci galonu, sznura itp.
SJP.pl
Szamerunek – ozdobne naszycie z taśm, galonów lub plecionek, stosowane przede wszystkim na przodach męskich lub damskich ubiorów. Składa się z równoległych pasów zakończonych pętlami i guzami, często o charakterze szmuklerskim. Na obszarach Rzeczypospolitej ten typ ozdoby znany był już od XV wieku.
Wikipedia
pomocnik w synagodze; szamasz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rel. żyd. posługacz w synagodze, gminie, sądzie rabinackim bądź w bractwie żydowskim, którego zadaniem było m.in. przygotowywanie synagogi do nabożeństw, pomaganie chazanom, poranne budzenie mężczyzn na modlitwy itp.;
Wiktionary
Szames (z שמשׂ "szames", a to z שַׁמָּשׁ "szamasz" – woźny) – sługa bóżniczy, którego zadaniem było m.in. przygotowywanie synagogi do nabożeństw, pomaganie chazanom, poranne budzenie mężczyzn na modlitwy. Zwany był także szkolnikiem.
Wikipedia
(1.1) Późno wieczorem rebe zawołał do siebie szamesa i kazał sobie powtórzyć nowiny. Wiadomości były okropne. W ciągu dnia zmarło jeszcze stu trzydziestu Żydów.
Wiktionary
IPA: ˈʃãmɛs, AS: šãmes
Wiktionary
(1.1) szkolnik
Wiktionary
rodzaj lekkiej tkaniny wełnianej
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
Szamil (ur. 1797 w aule Gimry, zm. 1871 w Medynie) – przywódca powstania górali kaukaskich przeciwko Rosji w latach 1834–1859.
Stał na czele teokratycznego państwa, Imamatu Kaukaskiego, określanego niekiedy jako imamat Szamila. Przez lata skutecznie uniemożliwiał podbicie północnego Kaukazu, przede wszystkim Dagestanu i Czeczenii.
Wikipedia
obce imię męskie
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
trzystrunowy japoński instrument muzyczny; shamisen, samisen
SJP.pl
potocznie:
1. coś do jedzenia, posiłek;
2. jedzenie; szamanie, wtranżalanie, pałaszowanie
SJP.pl
miasto w Polsce
SJP.pl
Szamocin ( Samotschin) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie chodzieskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Szamocin. Miasto leży na pn. skraju Pojezierza Chodzieskiego, nad jez. Siekiera. Ośrodek usługowy, fabryka mebli, ogrodnictwo.
Według danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 4258 mieszkańców.
Wikipedia
mieszkaniec Szamocina (miasta w Polsce)
SJP.pl
mieszkanka Szamocina (miasta w Polsce)
SJP.pl
związany z Szamocinem, dotyczący Szamocina
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
Szamorodni - nazwa tego węgierskiego wina wywodzi się z języka polskiego (ze względu na wielkość spożycia w Rzeczypospolitej) i oznacza "sam się rodzi" lub "samorodny".
Jest to rodzaj tokaju wytwarzanego w rejonie Tokaj-Hegyalja na Węgrzech z całych kiści winogron wrzucanych do kadzi z pominięciem procesu ręcznego oddzielania gron dotkniętych szlachetną pleśnią ("aszú") od reszty kiści.
Wikipedia
dodatek przy produkcji ceramicznych wyrobów ogniotrwałych, charakteryzujący się dużą odpornością na szybkie zmiany temperatury; szamota
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) ogniotrwała glina dodawana do wyrobów ceramicznych;
(1.2) gwara więzienna pysk
Wiktionary
Szamot – materiał ceramiczny otrzymywany przez wypalenie gliny lub łupków i zmielenie otrzymanego produktu.
Proces produkcji polega na formowaniu, suszeniu i wypalaniu. Wyroby szamotowe cechują się dużą odpornością na szybkie zmiany temperatury. Po wymieszaniu z plastyczną gliną ogniotrwałą, szamot używany jest do wyrobu ogniotrwałych materiałów, np. okładzin stosowanych w kaflowych piecach domowych, paleniskach, piecach przemysłowych itp.
Wikipedia
IPA: ˈʃãmɔt, AS: šãmot
Wiktionary
(1.1) rzecz. szamota; przym. szamotowy
(1.2) czas. szamać
Wiktionary
dodatek przy produkcji ceramicznych wyrobów ogniotrwałych, charakteryzujący się dużą odpornością na szybkie zmiany temperatury; szamot
SJP.pl
1. szarpanie się z kimś lub czymś;
2. zmaganie się z trudnościami
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) szarpanie się, mocowanie się z kimś
(1.2) przen. zmaganie się z czymś, np. podjęciem decyzji lub z trudnościami
Wiktionary
(1.1) Postanowili go wylegitymować, ale ten, ich zdaniem, nie chciał ujawnić danych osobowych. W efekcie między mężczyzną a czterema policjantami wywiązała się szamotanina.
Wiktionary
1. szarpać się z kimś lub czymś;
2. zmagać się z trudnościami
SJP.pl
zakład produkujący szamot
SJP.pl
mieszkaniec Szamotuł
SJP.pl
mieszkanka Szamotuł
SJP.pl
przymiotnik od: Szamotuły
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Szmotułami, dotyczący Szamotuł
Wiktionary
rzecz. Szamotuły, szamotulanin m., szamotulanka ż.
Wiktionary
miasto w Polsce
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w Polsce;
(1.2) geogr. adm. gmina w Polsce;
Wiktionary
Szamotuły – miasto w województwie wielkopolskim, siedziba powiatu szamotulskiego oraz gminy miejsko-wiejskiej Szamotuły. Położone nad rzeką Samą, na Pojezierzu Wielkopolskim, ok. 35 km na północny zachód od centrum Poznania.
Według danych GUS z 31 grudnia 2025, miasto liczyło 17,909 mieszkańców.
Wikipedia
przym. szamotulski
Wiktionary
1. potocznie: cegła szamotowa - ogniotrwała cegła używana do wykładania pieców pracujących w bardzo wysokiej temperaturze;
2. regionalnie: rodzaj wolnostojącego pieca kuchennego
SJP.pl
rodzaj roślinożernego dinozaura z rodziny ankylozaurów
SJP.pl
Szamozaur ("Shamosaurus scutatus") – roślinożerny dinozaur z rodziny ankylozaurów (Ankylosauridae).
Żył w okresie wczesnej kredy (ok. 121-99 mln lat temu) na terenach centralnej Azji. Jego szczątki znaleziono w Mongolii.
Szamozaur był najstarszym przedstawicielem rodziny Ankylosauridae
Wikipedia
minerał z grupy chlorytów, glinokrzemian żelaza; chamosyt
SJP.pl
Szamozyt lub chamozyt – złożony minerał z gromady krzemianów żelaza i glinu, z grupy chlorytów (żelazowych).
Nazwa minerału pochodzi od szwajcarskiej miejscowości Chamoson, gdzie w 1820 minerał został odkryty i opisany przez Pierre'a Berthiera.
Wikipedia
1. znany i ceniony na całym świecie gatunek wina musującego pochodzącego z Szampanii (region we Francji);
2. potocznie: każde wino musujące
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy
(1.1) białe wino musujące, oryginalnie produkowane w Szampanii;
(1.2) butelka, kieliszek szampana (1.1)
Wiktionary
Szampan (z fr. "champagne", od "vin de Champagne") – szczególny rodzaj wina musującego (potocznie – każde wino musujące), powszechnie kojarzony ze świętowaniem i luksusem. Nazwę swą zawdzięcza Szampanii, regionowi w północno-wschodniej Francji, głównemu miejscu jego produkcji.
Wikipedia
(1.1) Pamiętaj synku, że na większość kobiet szampan działa pobudzająco.
(1.2) O północy rozległy się wiwaty, strzeliły korki od szampanów, a nieznajomi rzucali się sobie w ramiona.
Wiktionary
IPA: ˈʃãmpãn, AS: šãmpãn
Wiktionary
rzecz. Szampania ż., Szampańczyk m., Szampanka ż., szampańskość ż., szampanka ż., szampanik mrz.
przym. szampański
Wiktionary
kieliszek do szampana
SJP.pl
kraina historyczna we Francji
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w północno-wschodniej Francji;
Wiktionary
Szampania ( "Champagne") – region winiarski oraz historyczna prowincja we Francji, położona na wschód od Paryża, w północno-wschodniej części kraju, w dolinach Marny i Sekwany w okolicach Reims i Épernay. Współcześnie leży na terenie utworzonego z początkiem 2016 roku regionu administracyjnego Grand Est, a wcześniej, do 2015 w regionie Szampania-Ardeny. Jest najbardziej wysuniętym na północ wielkim regionem winiarskim Francji.
Wikipedia
(1.1) Szampania od wieków słynie z produkcji win musujących, zwanych właśnie szampanem.
Wiktionary
IPA: ʃãmˈpãɲja, AS: šãmpãńi ̯a
Wiktionary
rzecz. szampan m., Szampańczyk m., Szampanka ż., szampańskość ż., szampanka ż.
przym. szampański
Wiktionary
rzeczownik, nazwa własna
(1.1) hist. geogr. adm. były francuski region administracyjny w północno-wschodniej części kraju;
Wiktionary
Szampania-Ardeny (fr. "Champagne-Ardenne") – region administracyjny położony w północno-wschodniej Francji, który z początkiem 2016 roku wszedł w skład nowego, większego regionu Grand Est. Jego nazwa wywodzi się od historycznej krainy Szampanii i gór Ardenów. Graniczył z Belgią oraz (do reformy administracyjnej) regionami: Lotaryngią, Franche-Comté, Burgundią, Île-de-France i Pikardią.
Wikipedia
zdrobnienie od: szampan; szampanek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od szampan
Wiktionary
rzecz. szampan m.
Wiktionary
kieliszek do szampana
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kieliszek przeznaczony typowo do picia szampana
Wiktionary
rzecz. Szampania ż., szampan m., szampanek m., szampanówka ż.
przym. szampański
przysł. szampańsko
Wiktionary
(1.1) pot. szampanówka
Wiktionary
mający niektóre właściwości szampana; przypominający szampan
SJP.pl
mieszkaniec Szampanii (krainy historycznej we Francji)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Szampanii
Wiktionary
rzecz. Szampania ż., szampan mrz.
:: fż. Szampanka ż.
przym. szampański
Wiktionary
1. o nastroju, zabawie: wyśmienity;
2. dotyczący szampana;
3. przymiotnik od: Szampania (kraina historyczna we Francji)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) dotyczący szampana, związany z szampanem
(1.2) dotyczący Szampanii, związany z Szampanią
przymiotnik jakościowy
(2.1) pełen wesołości, dobrego humoru, towarzyszący hucznej zabawie
(2.2) z bujnym temperamentem, wdziękiem, błyskotliwością i wesołością
Wiktionary
(2.1) To był szampański sylwester – barwne konfetti leciało na głowy, kolorowe serpentyny zwisały gęsto, a tańcom nie było końca.
Wiktionary
rzecz. Szampańczyk mos., Szampanka ż., Szampania ż., szampan m., szampanka ż., szampanówka ż., szampanek m.
przysł. szampańsko
Wiktionary
(2.2) wspaniały
Wiktionary
przestarzale: grzyb pieczarka
SJP.pl
mistrz sportowy; champion; czempion
SJP.pl
Jabłoń domowa ‘Szampion’ (cz. 'Šampion') – odmiana uprawna (kultywar) jabłoni domowej ("Malus domestica" ‘Szampion’), należąca do grupy odmian jesiennych. Odmiana czeska wyselekcjonowana w 1970 roku przez Otto Loudę w miejscowości Střižovice. Jest krzyżówką odmian 'Golden Delicious' i 'Koksa Pomarańczowa'. W Polsce w uprawie od połowy lat 80., wpisana do Rejestru Odmian prowadzonego przez Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych w 1990 roku.
Wikipedia
1. płyn do mycia lub farbowania włosów; shampoon;
2. płyn do prania dywanów lub mycia karoserii
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) płynny środek do mycia włosów lub sierści;
Wiktionary
Szampon – zazwyczaj płynny środek do mycia włosów, zawierający ciekłe mydło, substancje pieniące oraz substancje pomocnicze, takie jak związki zapachowe, odżywcze, nawilżające, antystatyczne, natłuszczająco-nabłyszczające, lecznicze i koloryzujące włosy.
Wikipedia
IPA: ˈʃãmpɔ̃n, AS: šãmpõn
Wiktionary
rzecz. szamponetka ż.
:: zdrobn. szamponik m.
przym. szamponowy
Wiktionary
kosmetyk do tymczasowej zmiany barwy włosów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kosmet. szampon koloryzujacy w saszetce
Wiktionary
rzecz. szampon mrz.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od szampon
Wiktionary
rzecz. szampon m.
Wiktionary
czyścić dywan przy użyciu odpowiedniego preparatu i urządzenia
SJP.pl
→ szampon
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący szamponu
Wiktionary
rzecz. szampon mrz.
Wiktionary
mała płaskodenna łódź wiosłowa lub żaglowa, używana we wschodniej Azji; sampan
SJP.pl
Szamów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Witonia.
Wieś szlachecka "Szamowo" położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie łęczyckim województwa łęczyckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wojsk. żandarm
Wiktionary
pojedyncza deska do regulowania przepływu wody w korycie rzeki
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) poziomy element kurtyny spiętrzającej wodę i zamykającej tamę
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
dawna miara objętości ciał sypkich równa 24 lub 48 garncom
SJP.pl
miasto w Chinach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. największe miasto w Chinach, nad rzeką Jangcy;
Wiktionary
Na tę stronę wskazuje „Shanghai”. Zobacz też: Shanghai – szwedzki zespół muzyczny.
Wikipedia
(1.1) Moja koleżanka studiowała w Szanghaju.
Wiktionary
rzecz. szanghajczyk mos., szanghajka ż.
przym. szanghajski
Wiktionary
mieszkaniec Szanghaju
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Szanghaju
Wiktionary
(1.1) Znam kilku szanghajczyków, którzy studiowali w Polsce.
Wiktionary
rzecz. Szanghaj mrz.
:: fż. szanghajka ż.
przym. szanghajski
Wiktionary
mieszkanka Szanghaju
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Szanghaju
Wiktionary
(1.1) W restauracji poznał śliczniutką szanghajkę.
Wiktionary
rzecz. Szanghaj mrz.
:: fm. szanghajczyk mos.
przym. szanghajski
Wiktionary
przymiotnik od: Szanghaj (miasto w Chinach)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) odnoszący się do Szanghaju, związany z Szanghajem
Wiktionary
(1.1) Kupiłam te klapki w jednym z szanghajskich sklepów.
Wiktionary
rzecz. Szanghaj mrz., szanghajczyk mos., szanghajka ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) rel. afrykański bóg gromu i świętych bębnów
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzecz. szango
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
ziemne umocnienie polowe tworzone przez wał i rów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hist. wojsk. ziemna fortyfikacja polowa składająca się z wału i rowu;
(1.2) przen. coś będącego osłoną lub oparciem dla kogoś lub czegoś
Wiktionary
Szaniec – ziemne dzieło fortyfikacyjne lub element fortyfikacji, zawierające wał obronny i fosę, stosowane od rozpowszechnienia się broni palnej do końca XIX w., przeważnie mające charakter fortyfikacji polowej i często wznoszone doraźnie. Szańce były budowane przez wojska na obszarze toczonych bitew jako element umocnień służących do osłony stanowisk artyleryjskich lub na przedpolu obleganych twierdz. Przy ich budowie stosowano zróżnicowane narysy i profile.
Wikipedia
IPA: ˈʃãɲɛt͡s, AS: šãńec
Wiktionary
przym. szańcowy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) etn. przedstawicielka grupa etniczna zamieszkującej głównie mjanmański stan Szan i posługującej się językiem szan;
Wiktionary
rzecz. Szan mrz., szan mrz.
:: fm. Szanin mos.
przym. szański
Wiktionary
w medycynie: choroba weneryczna, objawiająca się ropieniami na narządach płciowych; wrzód weneryczny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. oszczędny
Wiktionary
w informatyce: najmniejsza jednostka informacji; bit
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szanować.
Wiktionary
IPA: ˌʃãnɔˈvãɲɛ, AS: šãnovãńe
Wiktionary
czas. szanować, uszanować
rzecz. szacunek m.
przym. szanowny
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)
(1.1) mieć szacunek do kogoś lub czegoś, darzyć kogoś lub coś szacunkiem; odnosić się, zwracać się do kogoś z szacunkiem
(1.2) chronić coś przed zniszczeniem, dbać o coś
czasownik zwrotny niedokonany szanować się (dk. brak)
(2.1) darzyć kogoś wzajemnym szacunkiem
(2.2) żyć w zgodzie z własnym sumieniem, mieć poczucie własnej godności
Wiktionary
(1.1) Szanuję twoją opinię na ten temat, mimo iż sama myślę o tym inaczej.
Wiktionary
IPA: ʃãˈnɔvat͡ɕ, AS: šãnovać
Wiktionary
rzecz. poszanowanie n., szacunek m., szanowanie n.
przym. szanowny
czas. uszanować
Wiktionary
(1.1) czcić, liczyć się, poważać; chylić głowę, chylić czoła; przest. szacować
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: szanownie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: szanowny
SJP.pl
1. wzbudzający szacunek, godny szacunku;
2. szanowny pan, szanowne panie, szanowni państwo itp. - zwroty grzecznościowe
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) podn. wzbudzający szacunek, godny szacunku, poważania, czci
(1.2) przymiotnik dodawany w zwrotach grzecznościowych
Wiktionary
rzecz. szanowanie n.
czas. szanować ndk.
Wiktionary
(1.1) czcigodny, dostojny, świetny, prześwietny, szacowny, znakomity, znamienity
Wiktionary
sprzyjające warunki, możliwość powodzenia jakiejś inicjatywy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) prawdopodobieństwo, możliwość powodzenia w jakiejś sprawie, osiągnięcia sukcesu lub zaistnienia jakichś pożądanych okoliczności
(1.2) daw. szczęśliwy traf, szczęście
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Mieliśmy ogromną szansę na zdobycie najwyższego ośmiotysięcznika świata, ale plany pokrzyżowała nam pogoda.
Wiktionary
IPA: ˈʃãw̃sa, AS: šãũ̯sa
Wiktionary
(1.1) sposobność, możliwość
Wiktionary
sprzyjające warunki, możliwość powodzenia jakiejś inicjatywy
SJP.pl
prowincja w Chinach; Shanxi
SJP.pl
dawna piosenka kabaretowa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przest. piosenka kabaretowa
Wiktionary
IPA: ˌʃãw̃sɔ̃ˈnɛtka, AS: šãũ̯sõnetka
Wiktionary
dawniej: śpiewak kabaretowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) śpiewak chansonu
Wiktionary
rzecz. chanson ż.
Wiktionary
dawniej: śpiewaczka kabaretowa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) śpiewaczka chansonu
Wiktionary
rzecz. chanson ż.
Wiktionary
1. piosenka żeglarska;
2. wieloletnia roślina zielna z rodziny jasnotowatych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Marrubium|L.|ref=tak., rodzaj bylin z rodziny jasnotowatych;
(1.2) bot. bylina z rodzaju szant (1.1)
(1.3) muz. żegl. dawna rytmiczna pieśń pracujących żeglarzy lub stylizowana na nią współczesna piosenka żeglarska
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Żydzi spożywają szantę w czasie świąt.
(1.3) Harcerze śpiewali szanty przy ognisku.
Wiktionary
przym. szantowy
Wiktionary
kawiarnia, w której odbywają się występy aktorów, piosenkarzy i tancerzy; kabaret
SJP.pl
warcabnik szantawiec - motyl z rodziny powszelatkowatych
SJP.pl
wywieranie presji, wymuszanie czegoś za pomocą zastraszenia lub groźby kompromitacji
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) wymuszanie czegoś na kimś pod groźbą ujawnienia jakichś kompromitujących lub wstydliwych informacji o tym kimś; także pod groźbą wykonania czynu innego typu (np. przemocy wobec bliskich)
Wiktionary
Szantaż ( chantage) – przestępstwo przeciwko wolności, polegające na próbie zmuszenia osoby do określonego działania lub zaniechania pod groźbą bezprawną zastosowania przemocy lub ujawnienia pewnych, częściowo lub w pełni prawdziwych informacji, których ujawnienie byłoby w opinii szantażującego dużą dolegliwością dla ofiary.
Wikipedia
(1.1) Politycy są częstymi ofiarami szantażu.
(1.1) Zbrodnią jest wymuszanie groźbą i szantażem podpisywania deklaracji o współpracy ze Służbą Bezpieczeństwa – mówił ks. Jerzy Popiełuszko.
Wiktionary
IPA: ˈʃãntaʃ, AS: šãntaš
Wiktionary
rzecz. szantażysta m., szantażystka ż., szantażowanie n., zaszantażowanie n.
:: zdrobn. szantażyk m.
czas. szantażować ndk., zaszantażować dk.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szantażować.
Wiktionary
IPA: ˌʃãntaʒɔˈvãɲɛ, AS: šãntažovãńe
Wiktionary
rzecz. zaszantażowanie n., szantaż m., szantażyk m., szantażysta m., szantażystka ż.
czas. szantażować ndk., zaszantażować dk.
Wiktionary
stosować wobec kogoś szantaż (wywieranie presji, wymuszanie czegoś za pomocą zastraszenia lub groźby kompromitacji)
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) stosować szantaż wobec kogoś
Wiktionary
(1.1) Szantażowali go ujawnieniem jego wstydliwych zdjęć.
Wiktionary
IPA: ˌʃãntaˈʒɔvat͡ɕ, AS: šãntažovać
Wiktionary
rzecz. szantaż m., szantażyk m., szantażysta m., szantażystka ż., szantażowanie n., zaszantażowanie n.
czas. zaszantażować dk.
Wiktionary
(1.1) mieć w garści, szachować, trzymać w szachu
Wiktionary
zdrobnienie od: szantaż (wywieranie presji, wymuszanie czegoś za pomocą zastraszenia lub groźby kompromitacji)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od szantaż
Wiktionary
(1.1) Że nie wyliczę, gdzieś popełnił jakieś drobne łajdactwo, czy szantażyk i za co siedziałeś w więzieniu?…
Wiktionary
IPA: ʃãnˈtaʒɨk, AS: šãntažyk
Wiktionary
rzecz. szantaż m., szantażysta m., szantażystka ż., szantażowanie n.
czas. szantażować ndk., zaszantażować dk.
Wiktionary
osoba stosująca szantaż (wywieranie presji, wymuszanie czegoś za pomocą zastraszenia lub groźby kompromitacji), szantażująca kogoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) ten, kto stosuje szantaż, kto szantażuje kogoś
Wiktionary
(1.1) Polityk nie przestraszył się gróźb szantażysty i od razu poszedł na policję.
Wiktionary
IPA: ˌʃãntaˈʒɨsta, AS: šãntažysta
Wiktionary
rzecz. szantaż m., szantażyk m., szantażowanie n.
:: fż. szantażystka ż.
czas. szantażować ndk., zaszantażować dk.
Wiktionary
kobieta stosująca szantaż (wywieranie presji, wymuszanie czegoś za pomocą zastraszenia lub groźby kompromitacji), szantażująca kogoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta, która stosuje szantaż, która szantażuje kogoś
Wiktionary
(1.1) Polityk nie przestraszył się gróźb szantażystki i od razu poszedł na policję.
Wiktionary
IPA: ˌʃãntaˈʒɨstka, AS: šãntažystka
Wiktionary
rzecz. szantaż m., szantażyk m., szantażowanie n., zaszantażowanie n.
:: fm. szantażysta m.
czas. szantażować ndk., zaszantażować dk.
Wiktionary
osoba śpiewająca pieśni żeglarskie, wykonawca szant
SJP.pl
[czytaj: SZANtoł] miasto w Chinach; Shantou
SJP.pl
1. podobny do szanty (rośliny z rodziny jasnotowatych);
2. szczeciogon szantowaty - gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych
SJP.pl
potocznie: kłótliwa, złośliwa, niesympatyczna kobieta; złośnica, piekielnica, kłótnica, awanturnica, sekutnica
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) posp. pogard. kobieta kłótliwa, niesympatyczna
(1.2) gwara. uczn. brzydka dziewczyna
(1.3) obraź. gw-pl|Warszawa., gw-pl|Śląsk Cieszyński. kobieta niechlujna, niemoralna
(1.4) białystok. osoba roztargniona
Wiktionary
(1.1) babsko, babsztyl, jędza, wiedźma, zgaga, zołza
(1.3) flądra, wywłoka, zdzira; przest. mamzela
(1.4) rozgawenia
Wiktionary
tkanina z surowej przędzy jedwabnej; shantung
SJP.pl
Sz
Wikipedia
przymiotnik od: Szantung
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Szantungiem, dotyczący Szantungu
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) jęz. język szantuński
Wiktionary
rzecz. Szantung mrz.
Wiktionary
wykonawca szant
SJP.pl
przędza długowłóknista otrzymywana z odpadów jedwabiu naturalnego
SJP.pl
przędza jedwabna z kokonów; chappe
SJP.pl
dawniej: przyzwoitka, starsza opiekunka towarzysząca młodej kobiecie; chaperon
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szaperonować.
Wiktionary
czas. szaperonować ndk.
Wiktionary
czasownik
(1.1) daw. występować w roli opiekunki towarzyszącej młodej kobiecie; występować w roli przyzwoitki
Wiktionary
(1.1) Wszystko zaczęło się od tego, że pani Brońcowej, zajętej procesami tudzież wymykaniem się z pułapek wierzycieli, nie chciało się szaperonować młodej parze.
(1.1) Będę ogromnie rada, szaperonując wam aż do połogu, jeśli wasza matka nie lubi się pokazywać publicznie.
Wiktionary
IPA: ˌʃapɛrɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: šaperõnovać
Wiktionary
rzecz. szaperon m., chaperon m., szaperonowanie n.
Wiktionary
wynalezione w 1880 r. urządzenie do sporządzania odbitek z dokumentów; hektograf
SJP.pl
namiot cyrkowy; chapiteau
SJP.pl
rozkładany, sztywny kapelusz męski z czarnego jedwabiu lub atłasu; cylinder składany
SJP.pl
Zo
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
zrobiony z szapy
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
w winiarstwie: dosładzanie moszczu w celu uzyskania wyższego poziomu alkoholu
SJP.pl
Szaptalizacja – proces stosowany w winiarstwie, polegający na dosładzaniu moszczu, by w trakcie fermentacji osiągnąć wyższy poziom alkoholu. Nazwa pochodzi od nazwiska francuskiego ministra spraw wewnętrznych i chemika Jean-Antoine’a Chaptala, który spopularyzował tę metodę, choć nie był jej wynalazcą.
Wikipedia
w winiarstwie: dosładzać moszcz w celu uzyskania wyższego poziomu alkoholu
SJP.pl
dawny pojazd konny
SJP.pl
szarak;
1. dawniej: ubogi szlachcic zaściankowy;
2. potocznie: osoba przeciętna, niczym się niewyróżniająca
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zdrobn. od szarak (zając)
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) zdrobn. od szarak (przeciętniak)
(2.2) zdrobn. od szarak (szlachcic zagrodowy)
Wiktionary
rzecz. szarak m.
Wiktionary
1. rymowana zagadka, w której należy odgadnąć wielosylabowy wyraz zaszyfrowany w tekście;
2. dawniej: gra towarzyska polegająca na odgadywaniu znaczeń poszczególnych żywych obrazów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zagadka w formie wiersza, w którym w pewien sposób zaszyfrowane są sylaby słowa lub frazy będącej rozwiązaniem;
(1.2) przest. zabawa towarzyska polegająca na zgadywaniu haseł i znaczeń na podstawie pokazywanych scenek
(1.3) książk. skomplikowana i ciężka do zrozumienia sytuacja
Wiktionary
Zobacz też: "Szarada" − amerykański film z 1963 roku.
Szarada – gatunek literatury stosowanej, zagadka w formie wiersza, w którym w różny sposób zostało zaszyfrowane jakieś zdanie lub wyraz. W szaradzie zwykłej sylaby zaszyfrowanego tekstu są oznaczone kolejno liczbami. Także synonim wszelkich rozrywek umysłowych.
Wikipedia
(1.1) Pan zgaduje szarady?… Posłałem taką: Pierwsze i drugie — to zwierz kopytkowy, / Pierwsze i trzecie — ozdabia damskie głowy; / Wszystkie razem na wojnie strasznie goni, / Niech nas Pan Bóg od tego zabroni. / Pan wie, co to?… Pierwsze i drugie — to jest: ko–za; pierwsze i trzecie — to jest ko–ki, a wszystkie — to są: Ko–za–ki.
(1.3) Zupełnie natomiast inaczej patrzą na nie mieszkańcy miast i regionów, w których rozgrywa się ta architektoniczna szarada.
Wiktionary
rzecz. szaradzista m., szaradzistka ż., szaradowość ż., szaradziarskość ż., szaradziarstwo n., szaradomania ż.
przym. szaradowy, szaradziarski
przysł. szaradziarsko
Wiktionary
(1.2) kalambury
Wiktionary
zdrobnienie od: szarada - rymowana zagadka, w której należy odgadnąć wielosylabowy wyraz zaszyfrowany w tekście
SJP.pl
pasja polegająca na rozwiązywaniu lub układaniu rozrywek umysłowych, np. krzyżówek, szarad, logogryfów itp.; szaradziarstwo
SJP.pl
wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim
SJP.pl
Szaradowo (dawniej "Vszeradowo") – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Szubin.
Wikipedia
→ szaradziarstwo, → szaradziarz
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z szaradziarstwem, dotyczący szaradziarstwem
Wiktionary
rzecz. szaradzistka ż., szaradzista mos., szaradziarstwo n., szarada ż.
Wiktionary
pasja polegająca na rozwiązywaniu lub układaniu rozrywek umysłowych, np. krzyżówek, szarad, logogryfów itp.; szaradomania
SJP.pl
człowiek układający lub rozwiązujący szarady, krzyżówki, logogryfy itp.; krzyżówkowicz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) miłośnik rozwiązywania i układania szarad
Wiktionary
(1.1) Do Głogowa w sobotę przyjechali szaradziści z całej Polski.
Wiktionary
rzecz. szarada ż., szaradowość ż., szaradziarskość ż., szaradziarstwo n., szaradomania ż.
:: fż. szaradzistka ż.
przym. szaradowy, szaradziarski
przysł. szaradziarsko
Wiktionary
książkowo: kobieta układająca lub rozwiązująca dużo rozrywek logicznych, np. krzyżówek, szarad, logogryfów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) miłośniczka rozwiązywania i układania szarad
Wiktionary
(1.1) Znana szaradzistka pochodzi z Kęt.
Wiktionary
rzecz. szarada ż., szaradowość ż., szaradziarskość ż., szaradziarstwo n., szaradomania ż.
:: fm. szaradzista mos.
przym. szaradowy, szaradziarski
przysł. szaradziarsko
Wiktionary
rodzaj wieszaka
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
1. gatunek zająca;
2. dawniej: ubogi szlachcic zaściankowy; szaraczek;
3. potocznie: osoba przeciętna, niczym się niewyróżniająca; szaraczek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) łow. zając o płowej sierści
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) pot. człowiek przeciętny, nie wyróżniający się niczym
(2.2) hist. szlachcic zagrodowy
Wiktionary
rzecz. szarość ż., szarówka ż., szarzenie n., zszarzenie n.
:: zdrobn. szaraczek m.
czas. szarzeć ndk., zszarzeć dk.
przym. szary, szarawy
przysł. szaro, szarawo
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) reg. pozn. mały chłopczyk
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
warsztat lub laboratorium w sowieckim systemie więziennym dla naukowców i inżynierów
SJP.pl
Szaraszka, szaraga (ros. шарашка) – w żargonie więźniów radziecki instytut naukowy lub biuro konstrukcyjne zatrudniające więźniów w tym naukowców, kadrę techniczną. Oficjalna ich nazwa – OKB (ОКБ) jest transliteracją rosyjskiego skrótu nazwy "опытное конструкторское бюро" (biuro doświadczalno-konstruktorskie/konstrukcyjne).
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
1. bufiaste spodnie noszone na Wschodzie; hajdawery
2. pot. szerokie spodnie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) etn. kraw. długie, bufiaste spodnie pochodzenia wschodniego, zwykle z miękkiej tkaniny; w Polsce noszone zwłaszcza w XVI-XVII wieku;
Wiktionary
Szarawary (ukr. шаровари "szarowary", z węg. "salavári", tur. "şalvar" od pers. "szalwār", „spodnie”) a. hajdawery (od ukr. "handewery") – szerokie, długie, bufiaste spodnie noszone na Wschodzie i w Polsce XVI–XVIII w..
Wikipedia
(1.1) Żeby wystąpić okazalej, wdział paradne szarawary.
Wiktionary
(1.1) hajdawery
Wiktionary
szczotecznica szarawka - motyl z rodziny brudnic, którego gąsienice wyrządzają szkody w lasach liściastych
SJP.pl
biały o nieco szarym odcieniu
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) biały o szarawym odcieniu
Wiktionary
zielony o szarawym odcieniu
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) zielony z szarawym odcieniem
Wiktionary
1. o słabym, szarym odcieniu;
2. słabo rozjaśniony światłem słonecznym; ciemnawy
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) w kolorze podobnym do szarego
Wiktionary
(1.1) Był dzień następny, wszędzie panowała szarość, niewiarygodna szarość w różnych natężeniach, czerwony był szarawy, i zielony, i żółty, wszystko szarobure.
Wiktionary
IPA: ʃaˈravɨ, AS: šaravy
Wiktionary
rzecz. szarak mzw., szarość ż., szarzyzna ż.
przym. szary
przysł. szarawo, szaro
Wiktionary
1. duży owad podobny do pasikonika, szkodnik upraw żyjący w ciepłych strefach klimatycznych;
2. potocznie: chmara tych owadów;
3. przenośnie: z odcieniem pejoratywnym - duża liczba czegoś, tłum
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ent. owad przypominający konika polnego, szkodnik upraw;
(1.2) pot. rój szarańczy (1.1)
(1.3) przen. pejor. duża, uciążliwa grupa przyjezdnych ludzi
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.2) W ten sposób wynagrodzę wam lata, / które strawiła szarańcza, jelek, / chasil i gazam, wielkie moje wojsko, które wysłałem przeciwko wam.
(1.2) Robak pożarł połowę jego zbioru, nosorożec drugą; na polach mnóstwo myszy, spadła szarańcza, bydło wygniotło, ukradły wróble.
Wiktionary
IPA: ʃaˈrãj̃n͇t͡ʃa, AS: šarãĩ ̯ṇča
Wiktionary
rzecz. szarańczak m., szarańczowate nmos., szarańczarnia ż.
przym. szarańczowy, szarańczowaty
Wiktionary
(1.3) stonka
Wiktionary
roślinożerny owad występujący w wielu gatunkach, np. szarańcza, pasikonik, świerszcz
SJP.pl
roślinożerny owad występujący w wielu gatunkach, np. szarańcza, pasikonik, świerszcz
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rodzina owadów prostoskrzydłych obejmująca ponad 7500 gatunków; szarańczowate
SJP.pl
o cechach szarańczakowatych (rodzina owadów)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. miejsce hodowli szarańczy
Wiktionary
rzecz. szarańcza ż.
Wiktionary
rodzina owadów prostoskrzydłych obejmująca ponad 7500 gatunków; szarańczakowate
SJP.pl
Szarańczowate (Acrididae) – szeroko rozpowszechniona i najbardziej zróżnicowana morfologicznie rodzina owadów prostoskrzydłych (Orthoptera) obejmująca ponad 7500 gatunków, w języku polskim określanych nazwą szarańczaki. W większości zamieszkują ciepłe strefy klimatyczne – tropikalną i subtropikalną, mniej liczne są w klimacie umiarkowanym.
Wikipedia
o cechach szarańczowatych (rodzina owadów)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z szarańczą, dotyczący szarańczy
Wiktionary
rzecz. szarańcza ż.
Wiktionary
wiecznie zielone drzewo z rodziny brezylkowatych, rosnące w krajach śródziemnomorskich; chleb świętojański
SJP.pl
Sz
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.
Wiktionary
(1.1) Mam na imię Szarbel i mieszkam tu po sąsiedzku.
Wiktionary
rzecz. Sarbeliusz m., Sarbel m.
Wiktionary
(1.1) Sarbeliusz, Sarbel
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. adm. miasto w południowym Kazachstanie;
Wiktionary
Szardara (kaz. Шардара ros. Шардара; hist. ros. Чардара, "Czardara") – miasto w południowym Kazachstanie, w obwodzie turkiestańskim. Położone jest nad Zbiornikiem Szardarskim. W 2009 roku liczyło 30 573 mieszkańców[].
Miasto powstało podczas budowy Szardarskiej Elektrowni Wodnej w latach 1967–1968. Prawa miejskie uzyskało w 1968 roku. W Szardarze funkcjonuje głównie przemysł mineralny i spożywczy.
Wikipedia
przym. szardarski
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Szardarą, dotyczący Szardary
Wiktionary
rzecz. Szardara ż.
Wiktionary
1. jeden z emiratów w Zjednoczonych Emiratach Arabskich;
2. stolica emiratu Szardża
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
choroba śliw
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
zdrobnienie od: szary
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) pot. zdrobn. od: szary
Wiktionary
(1.1) Blade było to słońce, niepewne, nurzane co chwila w brudach obłocznych, ociepliło się wszakże, wiatr zamarł i w ciszy głębokiej Wisła matowa, szareńka, oddychała lekkuchnym oparem.
Wiktionary
IPA: ʃaˈrɛ̃ɲci, AS: šarẽńḱi
Wiktionary
szeroka i długa wstęga, służąca do udekorowania, ozdabiania kogoś lub czegoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) szeroka ozdobna wstęga służąca jako ozdoba stroju, munduru
(1.2) używana w gimnastyce artystycznej cienka pałeczka z przymocowaną na końcu długą wstęgą
Wiktionary
Szarfa – długa, szeroka wstęga stanowiąca ozdobę stroju, często o charakterze ceremonialnym.
Wikipedia
(1.1) daw. war. szarpa
Wiktionary
rzadko: mała szarfa; wstążeczka
SJP.pl
działo burzące, z którego strzelano pięćdziesięciofuntowymi kulami żelaznymi
SJP.pl
Szarfmeca – działo burzące z XVI wieku, podobne do kartauny, większe niż kartauna pojedyncza, a mniejsze niż podwójna (choć rozmiarami bliższe podwójnej). Lufa ważyła od 80 do 120 cetnarów. Na ogół strzelano z niego pięćdziesięciofuntowymi kulami żelaznymi.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. oprawca
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany (dk. zszargać)
(1.1) powodować utratę wartości lub reputacji czegoś lub obniżenie jego rangi
(1.2) doprowadzać czyjąś psychikę lub organizm do stanu wyczerpania
Wiktionary
(1.1) Mówi, że podobne wypowiedzi szargają jego opinię, a on na to nie pozwoli.
(1.2) Wyłączył silnik, żeby nie słyszeć szargającego nerwy dźwięku.
Wiktionary
kodeks ustalonego formalnie świętego prawa w islamie
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z szariatem, dotyczący szariatu
Wiktionary
rzecz. szariat m.
Wiktionary
religijne prawo muzułmańskie zawarte w Koranie i hadisach; szarijat
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) rel. prawo muzułmańskie;
Wiktionary
Nie mylić z: szariatyzm.
Szariat, szari’at, szarijat, szaria ( شريعة, "šarīʿa" „droga prowadząca do wodopoju”) – prawo normujące życie wyznawców islamu, zarówno w jego odmianie sunnickiej, jak i szyickiej. Islam nie uznaje rozdziału życia świeckiego od religijnego, dlatego reguluje zarówno zwyczaje religijne, organizację władzy religijnej, jak i codzienne życie wszystkich obywateli państwa, które wprowadziło prawo szariatu.
Wikipedia
(1.1) Zgodnie z prawem szariatu pójdzie do więzienia na 16 miesięcy.
Wiktionary
IPA: ˈʃarʲjat, AS: šarʹi ̯at
Wiktionary
przym. szariacki
Wiktionary
(1.1) szarijat, szaria
Wiktionary
szeryf;
1. w krajach muzułmańskich: honorowy tytuł przysługujący członkom klanu Haszim (należał do niego Mahomet), przede wszystkim potomkom Fatimy, córki Mahometa;
2. dawniej: tytuł gubernatora Mekki należącego do rodu Haszymidów
SJP.pl
Szarif ( شريف مكة) – tytuł władców Mekki. Dynastia potomków Hasana, syna kalifa Alego i Fatimy. Objęli władzę w Mekce około 960 r. Szarifowie byli zaangażowani w walki wewnętrzne między lokalnymi władcami Arabii, co uniemożliwiło im stworzenie silnego organizmu państwowego. Choć formalnie zachowywali niezależność, byli zawsze uzależnieni od władzy kalifów, a następnie Mameluków i Osmanów. Ostatni szarif został obalony przez Saudów w 1925 r.
Wikipedia
przymiotnik od: szarijat
SJP.pl
religijne prawo muzułmańskie zawarte w Koranie i hadisach; szariat
SJP.pl
imię psa w serialu telewizyjnym oraz powieści "Czterej pancerni i pies"
SJP.pl
Szarik ( kuleczka) – pies występujący w serialu telewizyjnym w reżyserii Konrada Nałęckiego "Czterej pancerni i pies" oraz powieści Janusza Przymanowskiego pod tym samym tytułem.
Wikipedia
potocznie: spodnie z polskiej tkaniny dżinsopodobnej (arizony); teksasy
SJP.pl
choroba śliw
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
wieś w Polsce
SJP.pl
Szarkówka – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie miechowskim, w gminie Charsznica.
Do 1 kwietnia 1930 roku wieś należała do gminy Rzeżuśnia w województwie kieleckim. Szarkówka oraz Szarkówka Kolonia zostały przyłączone do nowo tworzonej gminy Chodów województwa kieleckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego. Integralne części miejscowości: Dąbrówka, Szarkowiec.
Wikipedia
1. dawniej: wędrowny kupiec; kuglarz; magik;
2. człowiek wyzyskujący łatwowierność ludzką, oszust, szalbierz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) oszust wykorzystujący łatwowierność ludzi, który zwodzi ich swoimi rzekomymi umiejętnościami i kwalifikacjami oraz ciągnie z tego zyski
(1.2) daw. magik
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Kto jeszcze nie wie, niech się teraz dowie, że jesteś niczym innym, tylko szarlatanem! Szarlatanem sprzedającym na Wschód z pięciokrotnym zyskiem zgniłe francuskie towary jest Pierre Loti!
Wiktionary
rzecz. szarlataneria ż., szarlataństwo n.
:: fż. szarlatanka ż.
czas. szarlatanić ndk.
przym. szarlatański
przysł. szarlatańsko
Wiktionary
(1.1) oszust, krętacz, kuglarz, szachraj
Wiktionary
czerpanie korzyści z wykorzystywania wiary ludzi w swoją rzekomą wiedzę lub umiejętności; szarlataństwo, szarlatanizm
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) działania, praktyki szarlatana
Wiktionary
rzecz. szarlataństwo n., szarlatan m., szarlatanka ż.
czas. szarlatanić ndk.
przysł. szarlatańsko
przym. szarlatański
Wiktionary
czerpanie korzyści z wykorzystywania wiary ludzi w swoją rzekomą wiedzę lub umiejętności; szarlataneria, szarlataństwo
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) daw. zob. szarlataneria.
Wiktionary
oszustka żerująca na ludzkiej naiwności, zwodząca ludzi rzekomymi umiejętnościami
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) oszustka wykorzystująca łatwowierność ludzi, zwodząca ich swoimi rzekomymi umiejętnościami i kwalifikacjami oraz ciągnąca z tego zyski
Wiktionary
rzecz. szarlataneria ż., szarlataństwo n.
:: fm. szarlatan mos.
czas. szarlatanić ndk.
przym. szarlatański
przysł. szarlatańsko
Wiktionary
dotyczący szarlatana; oszukańczy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) właściwy szarlatanowi, krętacki
Wiktionary
(1.1) W piętnastym wieku byli oni już wprawdzie zrzeszeni we własnych cechach, brak jednak było fachowego nadzoru nad ich praktyką, mającą często charakter znachorski czy wręcz szarlatański.
Wiktionary
rzecz. szarlataneria ż., szarlataństwo n., szarlatan m., szarlatanka ż.
czas. szarlatanić ndk.
przysł. szarlatańsko
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób szarlatański
Wiktionary
rzecz. szarlataństwo n., szarlatanka ż., szarlatan mos., szarlataneria ż.
przym. szarlatański
Wiktionary
czerpanie korzyści z wykorzystywania wiary ludzi w swoją rzekomą wiedzę lub umiejętności; szarlataneria, szarlatanizm
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) zob. szarlataneria.
Wiktionary
(1.1) Szarlataństwo stara się zamącić lub zatrzeć granice między doskonałością a miernotą (…).
Wiktionary
rzecz. szarlatan m., szarlatanka ż., szarlataneria ż.
przym. szarlatański
przysł. szarlatańsko
Wiktionary
(1.1) szarlataneria
Wiktionary
imię żeńskie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) imię|polski|ż.;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: ʃarˈlɔta, AS: šarlota
Wiktionary
ciasto z jabłkami (najczęściej kruche); jabłecznik
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cuk. ciasto kruche z jabłkami;
(1.2) bot. zob. szalotka.
Wiktionary
Zobacz też: Szarlotka – osada w Polsce.
Szarlotka – wyrób cukierniczy w postaci placka z ciasta kruchego i owoców, zazwyczaj jabłek. W przypadku zastosowania jabłek, używa się zamiennie – zależnie od regionu Polski – nazwy „szarlotka” i jabłecznik.
Wikipedia
(1.1) Mamo, może byś upiekła szarlotkę?
Wiktionary
IPA: ʃarˈlɔtka, AS: šarlotka
Wiktionary
(1.1) jabłecznik
Wiktionary
imię żeńskie
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
urok, powab, wdzięk osobisty; charme
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) war. charme
Wiktionary
rzecz. charme mrz.
Wiktionary
urok, powab, wdzięk osobisty; charme
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
cecha, która oznacza wyszukaną grzeczność, szarmanckie zachowanie, szczególnie wobec kobiet; kindersztuba, wytworność, elegancja, szarmanckość, szarmanteria
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. wyszukana grzeczność, nadzwyczajna uprzejmość, zwł. mężczyzny wobec kobiety
Wiktionary
rzecz. szarmanckość ż., szarmanteria ż.
przym. szarmancki
przysł. szarmancko
Wiktionary
(1.1) szarmanckość, szarmanteria
Wiktionary
odznaczający się wyszukaną grzecznością, elegancki, uprzejmy
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) bardzo taktowny względem kobiet
Wiktionary
(1.1) Jakub jest taki przystojny i szarmancki, aż dostaję przy nim dreszczy.
Wiktionary
rzecz. szarmancja ż., szarmanckość ż.
przysł. szarmancko
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób szarmancki
Wiktionary
(1.1) Traktował te dziewuchy zawsze szarmancko, chociaż był od nich o trzydzieści lat starszy.
Wiktionary
rzecz. szarmancja ż., szarmanckość ż.
przym. szarmancki
Wiktionary
cecha, która oznacza wyszukaną grzeczność, szarmanckie zachowanie, szczególnie wobec kobiet; kindersztuba, wytworność, elegancja, szarmancja, szarmanteria
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co szarmanckie; cecha tych, którzy są szarmanccy
Wiktionary
przym. szarmancki
przysł. szarmancko
rzecz. szarmancja ż.
Wiktionary
cecha, która oznacza wyszukaną grzeczność, szarmanckie zachowanie, szczególnie wobec kobiet; kindersztuba, wytworność, elegancja, szarmancja, szarmanckość
SJP.pl
1. bardzo cienka i miękka tkanina jedwabna, używana na suknie balowe;
2. dzianina osnowowa z jedwabiu sztucznego, bardzo kurczliwa, mająca na prawej stronie prążki niespadających oczek, używana na bieliznę damską
SJP.pl
przysłówek
(1.1) z uźyciem koloru szarego
Wiktionary
rzecz. szarak mzw./mos.
Wiktionary
szary i biały
SJP.pl
mający trzy kolory: szary, czarny i biały
SJP.pl
w części szary, w części czarny
SJP.pl
w części szary, w części granatowy; granatowo-szary
SJP.pl
mający trzy kolory: szary, niebieski i srebrzysty
SJP.pl
w części szary, w części zielony
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) taki, który ma dwa kolory: szary i żółty
Wiktionary
(1.1) Miała na nogach szaro-żółte podkolanówki.
Wiktionary
(1.1) żółto-szary
Wiktionary
beżowy o szarym odcieniu
SJP.pl
nieco biały o szarym odcieniu
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) białawy o szarym odcieniu
Wiktionary
przysłówek sposobu
(1.1) od: szarobiały
Wiktionary
przym. szarobiały
Wiktionary
biały o szarym odcieniu
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) biały z szarym odcieniem
Wiktionary
(1.1) Karolina pojawiła się w szarobiałej bluzie i czarnych dżinsach.
Wiktionary
przysł. szarobiało
Wiktionary
1. dziwonos szaroboczny - gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych;
2. trzęsiogon szaroboczny - gatunek ptaka z rodziny garncarzowatych;
3. górodrozd szaroboczny - gatunek ptaka z podrzędu śpiewających
SJP.pl
brunatny o szarym odcieniu
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) koloru szarego o odcieniu brunatnym
Wiktionary
(1.1) Na skale leży szarobrunatna uchatka.
Wiktionary
1. andowiak szarobrzuchy - gatunek gryzonia;
2. petrel szarobrzuchy, bilbil szarobrzuchy, drozd szarobrzuchy - gatunki ptaków
SJP.pl
brązowy o szarym odcieniu
SJP.pl
szary o odcieniu brunatnym; brudnoszary
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) koloru burego z szarym odcieniem
Wiktionary
(1.1) Wyróżnia się szczególnie na tle, przestarzałych i szaroburych akademików „Kmicica” i „Mrowiska”.
Wiktionary
błękitny o szarym odcieniu
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) błękitny z szarym odcieniem
Wiktionary
(1.1) Przez resztę roku, a szczególnie latem, a specjalnie pod koniec lata, stawała się po wierzchu szarobłękitna, a u spodu ciemnozielona jak stare szkło.
Wiktionary
przysłówek sposobu
(1.1) od: szaroczarny
Wiktionary
przym. szaroczarny
Wiktionary
czarny o szarym odcieniu
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) czarny z szarym odcieniem
Wiktionary
(1.1) Niebo zasnuło się gęstymi, szaroczarnymi chmurami, skrywającymi gwiazdy i księżyc.
Wiktionary
przysł. szaroczarno
Wiktionary
czerwony o odcieniu czerwonym
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który ma szary dziób
Wiktionary
fioletowy o szarym odcieniu
SJP.pl
fiołkowy o odcieniu szarym
SJP.pl
rządzić się samowolnie, nie oglądając się na innych; nadużywać swojej władzy
SJP.pl
skała osadowa z ziaren wielkości piasku lub drobnego żwirku, źle obtoczonych, z dużym udziałem okruchów różnych skał tkwiących w obfitym spoiwie ilastym zwanym miazgą
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geol. szara lub zielonkawa skała osadowa, zawierająca ziarna kwarcu, skaleni, łyszczyków i okruchy innych skał
Wiktionary
Szarogłaz (waka, szarowaka, szarowiak) – odmiana piaskowca zawierająca co najmniej 25% okruchów skalnych w materiale detrytycznym (szkielecie ziarnowym). Skała osadowa, okruchowa, zwięzła, masywna, warstwowana lub bezładna zawierająca kwarc oraz ortoklaz, plagioklazy, okruchy i minerały skał krystalicznych: diabazów, melafirów, łupków krystalicznych, skał magmowych i metamorficzne a także minerały ilaste.
Wikipedia
mający szarą głowę; część nazwy wielu gatunków ptaków
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który ma szarą głowę
Wiktionary
IPA: ˌʃarɔˈɡwɔvɨ, AS: šarogu̯ovy
Wiktionary
kremowy o szarym odcieniu
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) koloru kremowego z szarym odcieniem
Wiktionary
(1.1) Cokół wykonano z szarokremowego trawertynu.
Wiktionary
przedstawiciel francuskiej rasy bydła mięsnego
SJP.pl
francuska rasa bydła mięsnego
SJP.pl
sorkonos szarolicy - gatunek ssaka z rodziny ryjkonosowatych
SJP.pl
liliowy o szarym odcieniu
SJP.pl
1. mający szare liście;
2. maruna szarolistna - gatunek rośliny z rodziny astrowatych
SJP.pl
hurma, persymona, kaki;
1. rodzaj drzew o soczystych, pomarańczowych lub czerwonych owocach, rosnących w strefie międzyzwrotnikowej; heban, hebanowiec;
2. owoc tego drzewa; persymon
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
niebieski o odcieniu szarym, stalowy
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) koloru szarego o odcieniu niebieskim
Wiktionary
(1.1) Już widać szaroniebieską ścianę i pełną żaru płaszczyznę z malowanymi – niby-postaciami.
Wiktionary
(1.1) stalowy
Wiktionary
srebrzysty o szaroniebieskim odcieniu
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) koloru srebrzystego o odcieniu szaroniebieskim
Wiktionary
1. duk szaronogi - gatunek małpy;
2. kusacz szaronogi - gatunek ptaka
SJP.pl
mający oczy koloru szarego
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) książk. mający szare oczy
Wiktionary
IPA: ˌʃarɔˈːci, AS: šar•oḱi
Wiktionary
oliwkowy o szarym odcieniu
SJP.pl
tyraneczek szaropierśny - gatunek ptaka z rodziny muchotyranikowatych
SJP.pl
mający szare pióra
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który ma szare pióra, pierze
Wiktionary
IPA: ˌʃarɔˈpʲjurɨ, AS: šaropʹi ̯ury
Wiktionary
platynowy (srebrzystobiały) o szarym odcieniu
SJP.pl
popielaty o odcieniu szarym
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) popielaty o szarym odcieniu
Wiktionary
(1.1) Naszego Mruczka boją się wszystkie szaropopielate sierściuchy z okolicy.
Wiktionary
IPA: ˌʃarɔpɔpʲjɛˈlatɨ, AS: šaropopʹi ̯elaty
Wiktionary
przym. popielatoszary
Wiktionary
(1.1) myszaty, mysi
Wiktionary
rodzaj grzybów z rodziny korownicowatych
SJP.pl
płowy o szarym odcieniu
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) rdzawy o szarym odcieniu
Wiktionary
(1.1) Na gałązce przysiadł szarordzawy ptaszek.
Wiktionary
1. rudy o szarym odcieniu;
2. nornica szaroruda - gatunek ssaka z rodziny chomikowatych
SJP.pl
różowy o odcieniu szarym
SJP.pl
siny o szarym odcieniu
SJP.pl
siwy o szarym odcieniu
SJP.pl
frankolin szaroskrzydły, wireonek szaroskrzydły - gatunki ptaków
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który ma szare skrzydła
Wiktionary
IPA: ˌʃarɔˈskʃɨdwɨ, AS: šaroskšydu̯y
Wiktionary
struś szaroskóry - gatunek ptaka z rodziny strusi
SJP.pl
srebrny o odcieniu szarym
SJP.pl
srebrzysty o szarym odcieniu
SJP.pl
stalowy o szarym odcieniu
SJP.pl
związany z niezarejestrowaną działalnością gospodarczą lub osobami prowadzącymi taką działalność
SJP.pl
dotyczący Szarych Szeregów - konspiracyjnego Związku Harcerstwa Polskiego działającego na terenie województwa warszawskiego w czasie okupacji hitlerowskiej
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) hist. należący do Szarych Szeregów, związany z Szarymi Szeregami
Wiktionary
dzięcioł szaroszyi, wilga szaroszyja - gatunki ptaków
SJP.pl
roślina z rodziny astrowatych (złożonych), występująca w Polsce w sześciu gatunkach, m.in. szarota leśna o żółtawych kwiatach, rosnąca w widnych lasach, zaroślach i pastwiskach
SJP.pl
Szarota ("Gnaphalium" L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje w zależności od ujęcia od ok. 40 do ok. 80–100 gatunków. Niezależnie od szerszego lub węższego ujęcia występują one niemal kosmopolitycznie na wszystkich kontynentach w strefach klimatu umiarkowanego i podzwrotnikowego. Do polskiej flory należy w szerokim ujęciu rodzaju 6 gatunków, a w wąskim ujęciu tylko jeden – szarota błotna "G. uliginosum" (pozostałe włączane są do rodzajów "Omalotheca" i "Pseudognaphalium").
Wikipedia
1. chroniona, biało owłosiona roślina z rodziny złożonych (astrowatych), rosnąca w wysokogórskich rejonach Europy i Azji; w Polsce występuje w Tatrach i Karpatach Wschodnich; szarotka alpejska;
2. dawniej: przenośny odbiornik radiowy (nazwa firmowa)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) bot. nazwa systematyczna|Leontopodium|ref=tak., roślina z rodziny astrowatych
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Szarotki pokryte są charakterystycznym filcowatym kutnerem.
Wiktionary
IPA: ʃaˈrɔtka, AS: šarotka
Wiktionary
rzecz. szarość
przym. szary
Wiktionary
wiśniowy o odcieniu szarym
SJP.pl
nieco zielony o szarym odcieniu; szarozielonkawy
SJP.pl
nieco zielony o szarym odcieniu; szarozielonkawy
SJP.pl
zielony o odcieniu szarym
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) zielony o szarym odcieniu
Wiktionary
(1.1) Ta kurtka jest szarozielona, wygląda jak wojskowa.
Wiktionary
(1.1) khaki
Wiktionary
pustynno-stepowa gleba
SJP.pl
złoty o szarym odcieniu
SJP.pl
chrząszcz z rodziny kusakowatych
SJP.pl
Sz
Wikipedia
rzadko: rzeczy koloru szarego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) szary kolor
(1.2) brak urozmaicenia
(1.3) brak światła słonecznego, pochmurność
Wiktionary
(1.1) W tym sezonie modne będą szarości.
(1.2) Mam już dość szarości mojego życia.
(1.3) Szarość dzisiejszego poranka bardzo mnie przygnębiła.
Wiktionary
IPA: ˈʃarɔɕt͡ɕ, AS: šarość
Wiktionary
rzecz. szarak, szarotka, szarówka, szaruga, szarzyzna
przym. szary, szarawy
przysł. szaro
czas. szarzeć
Wiktionary
(1.2) jednostajność, monotonia, nuda, rutyna
(1.3) mrok
Wiktionary
nieco żółty o szarym odcieniu
SJP.pl
żółty o odcieniu szarym, płowy
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) żółty o szarym odcieniu
Wiktionary
(1.1) Na rozległej równinie ścielą się ryżowe pola, horyzont zamykają szarożółte, nagie górskie pasma.
(1.1) Tej szarożółtej plamaamy już nie da się sprać.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. szeroka ozdobna wstęga służąca jako ozdoba stroju, munduru
Wiktionary
rzecz. szarparnia ż.
Wiktionary
(1.1) współcz. szarfa
Wiktionary
1. przyboczna broń sieczna, rodzaj korda;
2. ręczny rozrusznik silnika spalinowego;
3. urządzenie techniczne służące do szarpania czegoś, np. twardych piór w tapicerstwie lub kół w diagnostyce pojazdów;
4. (nielegalny) rodzaj wędki, z metalową przynętą i hakami na lince, którą poszarpuje się w celu przywabienia ryby
SJP.pl
Szarpak – kłusownicza metoda wędkarskiego połowu ryb.
Wikipedia
dział fabryki, w którym szarpie się na drobne kawałki przerabiane tam szmaty
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szarpać.
Wiktionary
IPA: ʃarˈpãɲɛ, AS: šarpãńe
Wiktionary
czas. szarpać, rozszarpywać, szarpnąć
rzecz. szarpanina ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. gwałtowne szarpanie się, szamotanie się lub tarmoszenie się z kimś
(1.2) pot. przen. zmaganie się z trudnościami i z kłopotami, często daremne
Wiktionary
IPA: ˌʃarpãˈɲĩna, AS: šarpãńĩna
Wiktionary
rzecz. szarpanie n.
czas. szarpać ndk., szarpnąć dk.
Wiktionary
(1.1) szamotanina
Wiktionary
w żeglarstwie: linka rozruchowa do uruchomienia silnika
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. szarpnąć)
(1.1) pociągać coś gwałtownie
(1.2) odrywać kawałek czegoś
(1.3) o dolegliwościach: nasilać się
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. szarpnąć)
(2.1) o maszynach: ostro ruszać
czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)
(3.1) nękać kogoś
(3.2) dokuczać komuś, krytykować kogoś
czasownik zwrotny niedokonany szarpać się (dk. szarpnąć się)
(4.1) wykonywać gwałtowny ruch, by wydostać się skądś
(4.2) pociągać się gwałtownie za coś
(4.3) pot. gwałtownie na coś reagować
(4.4) pot. zdobywać się na duży wydatek
czasownik zwrotny niedokonany szarpać się (dk. brak)
(5.1) bić siebie nawzajem
(5.2) pot. odczuwać rozterkę
(5.3) pot. wysilać się, by coś osiągnąć
(5.4) pot. onanizować się
Wiktionary
(1.1) Gitarzysta siedział na krzesełku i powoli szarpał struny, akompaniując śpiewaczce.
(1.1) Z jednej strony służył Amigo, tak bowiem nazwałem pudla, z drugiej ulubiona koza szarpała mnie pyszczkiem za rękaw, domagając się swego działu.
(1.1) Na posadzce osypanej popiołem zasiadały płaczki i szarpiąc sobie włosy, drapiąc twarze opłakiwały zmarłego.
(1.2) Szarpajmy jadło na sztuki, a kiedy jadła nie stanie, szarpajmy ciało na sztuki, niechaj nagie świecą kości!
Wiktionary
IPA: ˈʃarpat͡ɕ, AS: šarpać
Wiktionary
rzecz. obszarpaniec mos., szarpanina ż., szarpnięcie n., szarpanie n., rozszarpywanie n., rozszarpanie n., szarpaniec m., obszarpywanie n., obszarpanie n., wyszarpywanie n., wyszarpanie n., szarpak m., Szarpańce nmos., Szarpatki nmos.
czas. szarpnąć dk., rozszarpywać ndk., rozszarpać dk., obszarpywać ndk., obszarpać dk., wyszarpywać ndk., wyszarpać dk.
Wiktionary
(1.1) podrywać
(1.2) rwać, zdzierać
Wiktionary
używany dawniej materiał opatrunkowy, otrzymywany z ręcznie wyskubywanych kawałków płótna lnianego; szarpie
SJP.pl
żartobliwie: nieudolna gra na instrumentach strunowych szarpanych, zwłaszcza na gitarze
SJP.pl
lekceważąco lub żartobliwie: o muzyku grającym na instrumencie strunowym, zwykle o gitarzyście; rzępoła
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. lekcew. lub żart. gitarzysta, zwłaszcza słaby
Wiktionary
używany dawniej materiał opatrunkowy, otrzymywany z ręcznie wyskubywanych kawałków płótna lnianego; szarpia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) dawny materiał opatrunkowy uzyskiwany z nitek ręcznie wyskubanych ze starego płótna lnianego lub bawełnianego;
forma czasownika.
(2.1) 3. os. lp. ter. od: szarpać
Wiktionary
Szarpie (z charpie; carbasa, linteum carptum) – materiał opatrunkowy do opatrywania skaleczeń i ran stosowany przed wynalezieniem gazy.
Szarpie przygotowywano z płótna rwanego w pasy. Szarpiąc paski tkaniny powodowano rozluźnienie nitek, przez co tkanina lepiej wchłaniała wydzieliny z rany.
Wikipedia
(1.1) Sufrażystki ogłaszały strajki, głodówki, podpalały urzędy publiczne. U nas nie było tak dramatycznych epizodów. Polki w tym czasie haftowały sztandary, darły szarpie i chodziły na msze za ojczyznę.
Wiktionary
(1.1) skubanka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) gw-pl|Warszawa. fryzjer
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szarpnąć.
Wiktionary
IPA: ʃarpʲˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: šarpʹńė̃ńće
Wiktionary
czas. szarpnąć, rozszarpywać, szarpać
Wiktionary
czasownik przechodni dokonany (ndk. szarpać)
(1.1) zob. szarpać.
czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. szarpać)
(2.1) zob. szarpać.
czasownik zwrotny dokonany szarpnąć się (ndk. szarpać się)
(3.1) zob. szarpać się.
Wiktionary
(1.1) Mieciu podszedł do okna i szarpnął zasłonę. Zrobił to trochę za mocno i jej połowa wyrwała się z szyny aluminiowego karnisza.
Wiktionary
IPA: ˈʃarpnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: šarpnõńć
Wiktionary
rzecz. szarpnięcie n., szarpanie n., szarpanina ż.
czas. szarpać, rozszarpywać ndk., rozszarpać dk.
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
tkanina z drobnymi ukośnymi prążkami
SJP.pl
francuski likier ziołowy; chartreuse
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany z miastem Chartres we Francji
Wiktionary
(1.1) Znamy niemal wszystkich fundatorów szartryjskich witraży. Tylko pojedynczy przepadli w niepamięci (…).
Wiktionary
rzecz. Chartres n.
Wiktionary
(1.1) chartryjski
Wiktionary
długo utrzymująca się deszczowa pogoda, charakteryzująca się uciążliwymi opadami, chłodem i wiatrem; słota, plucha
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) długo utrzymująca się szara, deszczowa pogoda
Wiktionary
(1.1) Wkrótce zwycięża szaruga jesienna lub od razu jawi się srogi zwiastun zimy, pierwszy przymrozek.
Wiktionary
IPA: ʃaˈruɡa, AS: šaruga
Wiktionary
rzecz. szarość ż.
przym. szary
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. licha wódka
Wiktionary
w dawnej Polsce: roboty pańszczyźniane lub opłaty na ich utrzymanie zastąpione w 1960 r. opłatami na rzecz funduszu gromadzkiego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hist. obowiązek świadczenia robót przy drogach i mostach ciążący na chłopach pańszczyźnianych, później zastąpiony opłatami za ich utrzymanie;
(1.2) adm. praw. obowiązek ludności wiejskiej dokonywania świadczeń w naturze na pewne cele publiczne, zniesiony w 1958 roku
Wiktionary
Szarwark (niem. "Scharwerk" od "Schar" – gromada, zastęp, "Werk" – czyn, dzieło) – przymusowe świadczenie nakładane na ludność dawnych wsi i miast w postaci robót publicznych, głównie na rzecz budowy oraz naprawy dróg, mostów, wałów przeciwpowodziowych i urządzeń wodnych.
Wikipedia
IPA: ˈʃarvark, AS: šarvark
Wiktionary
przym. szarwarkowy
Wiktionary
dawna opłata na utrzymanie dróg publicznych
SJP.pl
1. kolor uzyskiwany po zmieszaniu czerni z bielą;
2. jednostajny, nudny;
3. nierozjaśniony światłem słonecznym, mroczny
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) w kolorze pośrednim między czarnym a białym
(1.2) przen. o człowieku: niewyróżniający się z ogółu, mało znaczący
(1.3) niezmienny, nieurozmaicony, bez wyrazu
(1.4) bez światła słonecznego, niepogodny, zamglony, przygnębiający
Wiktionary
(1.1) Mężczyzna w szarym płaszczu zapalił papierosa.
(1.2) Jeżeli nie chcesz być zwykłym szarym człowiekiem, musisz zatroszczyć się o swoją karierę.
(1.3) Na tej farmie spędziłem całe swoje szare życie.
(1.4) W takie szare dni na nic nie mam ochoty.
Wiktionary
IPA: ˈʃarɨ, AS: šary
Wiktionary
rzecz. szarak mos./mzw., szarość ż., szarotka ż., szarówka ż., szaruga ż., szarzenie n., szarzyzna ż.
czas. szarzeć ndk., poszarzeć dk., zszarzeć dk.
przym. szarawy
przysł. szaro
Wiktionary
(1.1) siwy, popielaty
(1.2) przeciętny, zwykły
(1.3) nudny, nużący, monotonny, jednostajny, bezbarwny, nijaki
(1.4) mroczny, ponury
Wiktionary
fałdówka szarynka - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Szaryszem, dotyczący Szarysza
Wiktionary
rzecz. Szarysz mrz.
Wiktionary
członkini katolickiego zgromadzenia zakonnego, założonego przez Wincentego à Paulo we Francji w 1633 roku; wincentka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ornit. mały ptak z gatunku sikora uboga;
(1.2) rel. członkini zakonu Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego à Paulo;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Czarnogłówkę z wyglądu bardzo trudno odróżnić od szarytki.
Wiktionary
IPA: ʃaˈrɨtka, AS: šarytka
Wiktionary
(1.1)
rzecz. szarość m., szarak m.
przym. szary, szarawy
(1.2)
rzecz. charytatywność ż.
przym. charytatywny
Wiktionary
(1.1) sikora uboga
(1.2) wincentynka, siostra miłosierdzia
Wiktionary
członkini katolickiego zgromadzenia zakonnego, założonego przez Wincentego à Paulo we Francji w 1633 roku; wincentka
SJP.pl
Nie mylić z: Siostry Miłosierdzia.
Szarytki (od fr. "charité" ‘miłosierdzie’, także wincentynki, siostry miłosierdzia), oficjalnie Zgromadzenie Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego à Paulo – żeńskie, katolickie stowarzyszenie życia apostolskiego założone przez Wincentego à Paulo i Ludwikę de Marillac, najliczniejsze na świecie (18 832 siostry w 96 krajach świata, na pięciu kontynentach) i trzecie co do wielkości w Polsce.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
stopień wyższy od przysłówka: szaro
SJP.pl
zmieniać kolor na szary
SJP.pl
barwnik stosowany w galwanoplastyce
SJP.pl
monotonia; przyziemność
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pejor. szary kolor, szarość
(1.2) pejor. przen. monotonia, przyziemność
(1.3) mrok, mroczność
(1.4) daw. strój, ubranie szarego koloru, szare, bezbarwne, ubogie
Wiktionary
(1.1) Jakkolwiek jechaliśmy dorożką do kwartału Łacińskiego głównymi ulicami, to jednak mglista pogoda jesienna obwijała w szarzyznę wszystkie gmachy i pierwsze wrażenie było doznanego zawodu: stolica Francji nie wydała mi się tak piękną, jak to sobie wyobrażałem.
(1.1) Wśród szarzyzny uwydatniała się jedynie czerwoność pni sosnowych, które, omyte z kurzu i porostów wyglądały, jak odświeżone.
(1.1) Lubił tę kawiarnię. Czystą i pachnącą enklawę w szarzyźnie i smrodzie dworca.
(1.1) Trudno dostrzec, czy rzeka płynie[,] i w którą stronę. Białe pasemka pary odrywają się ukosem tu i tam od zamglonej toni i po chwili roztapiają w ogólnej szarzyźnie.
(1.1) Rzecznik był znany z kolorowych marynarek. Jego żona Jadwiga w czasie kampanii wyjaśniała: – Mąż wyłamał się z szarzyzny.
(1.2) Często na marginesie społecznym, uprawiający "szemranie zajęcia", stwarza sobie w polskiej szarzyźnie własny, bajeczny świat.
(1.2) Nudziła go i mordowała codzienna szarzyzna tej nauki.
(1.2) Nareszcie wykorzysta zaległy urlop i wspólnie z rodziną odpocznie od szarzyzny [...] wielkomiejskiego życia.
(1.3) W szarzyźnie listopadowego zmierzchu wypatrywał świateł semaforów, może machnięć chorągiewek zawiadowców mijanych stacji…
(1.3) Na dworze otoczyła ich późnojesienna szarzyzna.
(1.4) Niewiasty podupadłej fortuny, którym nie stało na modne stroje[,] i panny podstarzałe okrywały się pospolicie sukniami rasowymi koloru jakiego zakonu i nazywało się takowe strojenie „chodzić w szarzyźnie” […].
(1.4) Przychodzi do mnie jakaś w szarzyźnie babka.
Wiktionary
IPA: ʃaˈʒɨzna, AS: šažyzna
Wiktionary
przym. szarawy, szary
rzecz. szarość ż.
Wiktionary
(1.1) szarość
(1.2) szarość
(1.3) mrok, szarość, szarówka
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
zgrubienie od: szarówka
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
zgrubienie od: szarówka
SJP.pl
1. pora dnia, kiedy jest ciemnawo, szarawo; szara godzina, szarość;
2. brak jasnego światła o tej porze dnia; szarzyzna, szarość
SJP.pl
Szarówka – drugi singel Darii Zawiałow wydany w lutym 2019 promujący album "Helsinki".
Wikipedia
roślina zielna z rodziny szarłatowatych, uprawiana jako roślina ozdobna lub ze względu na jadalne liście; amarant, amarantus
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) stpol. szkarłat
(1.2) bot. roślina trawiasta z rodzaju nazwa systematyczna|Amaranthus|ref=tak.;
Wiktionary
Szarłat ("Amaranthus") – rodzaj roślin należących do rodziny szarłatowatych. Obejmuje ok. 70–94 gatunków. Rodzaj jest współcześnie kosmopolityczny, przy czym najwięcej gatunków występuje w strefie międzyzwrotnikowej, zwłaszcza w tropikalnej i subtropikalnej Azji i Ameryce. Wiele gatunków zostało szeroko rozprzestrzenionych i występują jako gatunki inwazyjne poza swym pierwotnym zasięgiem. W Polsce wszystkie gatunki są obce, 5 jest zadomowionych, a 9 przejściowo dziczejących.
Wikipedia
(1.1) I nabiorą złota, i hiacyntu, i szarłatu, i karmazynu dwakroć farbowanego, i bisioru.
Wiktionary
IPA: ˈʃarwat, AS: šaru̯at
Wiktionary
rzecz. szkarłat mrz., szkarłatnik mzw.
przym. szkarłatny
Wiktionary
(1.2) amarant
Wiktionary
o cechach szarłatowatych (rodzina roślin)
SJP.pl
Sz
Wikipedia
o cechach szarłatowatych (rodzina roślin)
SJP.pl
1. atak kawalerii;
2. stopień wojskowy, ranga;
3. w przenośni: szybki, gwałtowny atak
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wojsk. gwałtowne natarcie kawalerii
(1.2) przesadzanie w czymś
(1.3) wojsk. stopień, ranga w hierarchii wojskowej
Wiktionary
Szarża – gwałtowny atak kawalerii dokonywany na przeciwnika w szyku konnym na broń białą.
Wikipedia
(1.1) O zwycięstwie w bitwie zadecydowała szarża kawalerii.
Wiktionary
IPA: ˈʃarʒa, AS: šarža
Wiktionary
rzecz. szarżerunek mrz., szarżowanie n.
czas. szarżować ndk., przeszarżować dk.
przym. szarżowy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szarżować.
Wiktionary
Ten artykuł opisuje zagadnienie koszykarskie zgodne z normami FIBA.
Szarżowanie – w koszykówce nielegalne pchanie lub napieranie na tors przeciwnika.
Szarżowanie przez atakującego jest dozwolone, gdy próbuje rzucić na kosz, lub podać, a obrońca znajduje się wewnątrz obszaru półkola podkoszowego.
Wikipedia
czas. przeszarżować, szarżować ndk.
rzecz. szarża ż.
Wiktionary
1. gwałtownie atakować, nacierać, zwłaszcza konno;
2. działać, wypowiadać się zbyt gwałtownie i śmiało, brawurować, zwłaszcza w grze aktorskiej;
3. dawniej: nadawać stopień wojskowy, rangę
SJP.pl
strzelec pieszy lub konny w armii Królestwa Warszawskiego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. wojsk. żołnierz piechoty lub lekkiej jazdy w okresie podbojów napoleońskich;
Wiktionary
(1.1) Tradycje szaserów w okresie międzywojennym kontynuowało w wojsku polskim dziesięć pułków kawalerii.
Wiktionary
przym. szaserski
przysł. szasersko
Wiktionary
→ szaser
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) hist. wojsk. dotyczący szasera, związany z szaserem
Wiktionary
(1.1) Kawalerię tworzyło 18 pułków dragońskich, 6 huzarskich i 12 szaserskich.
(1.1) Balbina urodziła się w szpitali na ul. Szaserskiej w Warszawie.
Wiktionary
rzecz. szaser mos.
przysł. szasersko
Wiktionary
przysłówek
(1.1) hist. wojsk. na sposób szaserski
Wiktionary
rzecz. szaser mos.
przym. szaserski
Wiktionary
czasownik dokonany
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. uderzyć
Wiktionary
przym. szaśniony
Wiktionary
usuwać wodę za pomocą sprężonego powietrza (np. ze zbiorników balastowych łodzi podwodnej)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hist. wojsk. francuski karabin używany w drugiej połowie XIX wieku;
Wiktionary
(1.1) Co chwila rozlegał się huk szaspotów suchy i dźwięczny.
Wiktionary
wykrzyknik naśladujący odgłos powstający przy szybkim ruchu kogoś lub czegoś (np. Szast, spadła książka.) lub używany w funkcji czasownika, naśladujący taki ruch (np. A ten go szast gazetą w głowę!)
SJP.pl
rach-ciach; potocznie:
1. wykrzyknik oznaczający szybkie działanie, szybkie uporanie się z czymś, załatwienie czegoś;
2. w bardzo krótkim czasie; ekspresem, piorunem, migiem, błyskawicznie
SJP.pl
przysłówek
(1.1) pot. bardzo szybko, w niezwykle krótkim czasie, błyskawicznie
wykrzyknik
(2.1) pot. okrzyk naśladujący szybkie, dynamiczne działanie lub podkreślający błyskawiczne tempo wykonania jakiejś czynności
Wiktionary
(1.1) błyskawicznie, ekspresem, ekspresowo, migiem, natychmiast, prędko, szybko, w okamgnieniu, w te pędy, na jednej nodze
(2.1) rach-ciach, trzask-prask, rachu-ciachu
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szastać.
Wiktionary
IPA: ʃaˈstãɲɛ, AS: šastãńe
Wiktionary
czas. szastać
Wiktionary
przymiotnik od miasta Szastarka
SJP.pl
1. wieś w Polsce;
2. osada w Polsce
SJP.pl
Szastarka – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie kraśnickim, w gminie Szastarka.
Wikipedia
rodzaj późnotriasowego ichtiozaura
SJP.pl
Sz
Wikipedia
1. poruszać, przesuwać czymś szybko, wywołując szelest, stuk, trzask itp.;
2. potocznie: wydawać pieniądze bez zastanowienia;
3. szastać się -
a) poruszać się, chodzić energicznie, zamaszyście, nerwowo;
b) odwiedzać różne miejsca, zwykle bez potrzeby;
c) wydawać nadmiernie pieniądze, być rozrzutnym
SJP.pl
czasownik
(1.1) pot. być rozrzutnym, wydawać pieniądze bez zastanowienia lub poszanowania
Wiktionary
(1.1) Synuś swojej mamusi szastał forsą na prawo i lewo.
Wiktionary
IPA: ˈʃastat͡ɕ, AS: šastać
Wiktionary
rzecz. szastanie n.
Wiktionary
(1.1) trwonić
Wiktionary
rodzaj lekko zakrzywionej szabli
SJP.pl
Szaszka (ros. шашка) – rodzaj lekko zakrzywionej szabli używanej głównie w Cesarstwie Rosyjskim i Związku Radzieckim.
Charakterystyczną cechą szaszki noszonej w pochwie zawieszonej na rapciach jest to, że wygięcie (ostrze) jest skierowane ku górze. Pozwala to na zadanie cięcia przy wyjmowaniu broni z pochwy, bez dodatkowego odwodzenia ręki do tyłu.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) białystok. tchórz
Wiktionary
Szaszorowice (nazwa oboczna: Szaszarowice) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie górowskim, w gminie Niechlów.
Wikipedia
zdrobnienie od: szaszłyk
SJP.pl
potrawa z kawałków mięsa nadzianych na specjalny szpikulec, pieczona na rożnie lub grillu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) kulin. potrawa składająca się z kawałków mięsa, zwykle baraniny, przekładanych plasterekasterkami warzyw (np. cebula, papryka), boczku, słoniny itp., nadzianych na szpikulec, pieczona na rożnie lub grillowana;
(1.2) kulin. pojedynczy szpikulec z szaszłykiem (1.1)
Wiktionary
Sz
Wikipedia
(1.1) Gości przyjęliśmy na świeżym powietrzu, podaliśmy kiełbasę z grilla i szaszłyki.
Wiktionary
IPA: ˈʃaʃwɨk, AS: šašu̯yk
Wiktionary
rzecz. szaszłykarnia ż., szaszłykarz m.
przym. szaszłykowy
Wiktionary
dział baru, w którym piecze się szaszłyki
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) lokal, w którym przyrządza się i sprzedaje szaszłyki
Wiktionary
(1.1) Za rogiem znajduje się dobra turecka szaszłykarnia.
Wiktionary
IPA: ˌʃaʃwɨˈkarʲɲa, AS: šašu̯ykarʹńa
Wiktionary
rzecz. szaszłyk m., szaszłykarz m.
przym. szaszłykowy
Wiktionary
→ szaszłyk
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) przym. od szaszłyk
Wiktionary
IPA: ˌʃaʃwɨˈkɔvɨ, AS: šašu̯ykovy
Wiktionary
rzecz. szaszłyk, szaszłykarz, szaszłykarnia
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) daw. geogr. Elbrus
Wiktionary
Szat ( Chattian)
Nazwa piętra (wieku) pochodzi od Chattów – plemienia germańskiego.
Wikipedia
(1.1) Wydarzyło się przed wiekiem / W rodzinie szczytów siwych, / Że Szat-góra raz z Kazbekiem / Wiodły spór burzliwy…
Wiktionary
podniośle: ubranie, strój, ubiór
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odświętny ubiór
(1.2) książk. podniośle o ubraniu
(1.3) rzeczy tworzące powłokę lub zewnętrzny wygląd
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Królu, którą szatę zatem przygotować?
(1.2) Na obrazach dziesiątej stacji Drogi Krzyżowej przedstawia się odarcie Jezusa z szat.
(1.2) Piękne jej łono szata rozsłoniona / Dawała widzieć, jak srebro księżyca / Z obłoków nocy, gdy jasne na poły / Oblicza swego wykazuje koło.
(1.3) W październiku las przywdziewa jesienną szatę.
(1.3) Ostatnie wydanie dzieł Arystotelesa wydrukowaliśmy w skromnej szacie graficznej.
Wiktionary
IPA: ˈʃata, AS: šata
Wiktionary
rzecz. szatnia ż., szatniarz mos., szatniarka ż., szatarnia ż.
:: zdrobn. szatka ż.
przym. szatniarski
Wiktionary
(1.1) strój, ubiór, ubranie, odzienie, odzież, okrycie, garderoba, konfekcja
Wiktionary
w niektórych religiach: postać będąca uosobieniem zła; Szatan, diabeł, czart, czort
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy
(1.1) rel. każdy z upadłych aniołów, przeciwnych Bogu, kuszących człowieka do grzechu
(1.2) pot. przen. ktoś bardzo sprytny, inteligentny i przewrotny w swoich pomysłach
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) pot. kulin. mocna czarna kawa
(2.2) pot. mykol. zob. borowik szatański.
Wiktionary
Szatan ( שטן, "satan" – przeciwnik, oskarżyciel, oszczerca; Σατανᾶς, "Satanás"; شيطان, "Szajtan") – w judaizmie, chrześcijaństwie i islamie jeden z najwyższych aniołów, który zbuntował się przeciwko Bogu, pociągając do buntu inne anioły. Jest głównym sprawcą zła moralnego na świecie.
Wikipedia
(1.1) Miłośnicy heavy metalu są często uważani za czcicieli szatana.
(2.1) Po dwóch szatanach mogę wkuwać całą noc.
Wiktionary
IPA: ˈʃatãn, AS: šatãn
Wiktionary
rzecz. Szatan m., szatanek m., satanizm m., satanista m., satanistka ż., szatańskość ż.
przym. szatański, satanistyczny
przysł. szatańsko, satanistycznie
Wiktionary
(1.1) diabeł
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zły duch, złośliwy duszek
(1.2) przen. o dziewczynie (rzad. chłopcu/dziecku): figlarka, trzpiotka, dziewczyna zalotna
Wiktionary
(1.1) Rzucił się do [tych] piesków z dziwną pasją, wyganiał je[,] jakby to była grupka szatanków.
(1.2) Figlarny szatanek wabił mię kusząco.
(1.2) Ten szatanek wyglądający z[ ]za pleców księżny [księżnej] tyle miał ponęt, te oczki tak świeciły jasno, że pana Longina aż ciągnęło coś, by w nie choć jeszcze raz tylko spojrzeć.
(1.2) — Ale to skończony szatanek! — zawołała Ciotka… [—] Moja droga… ją trzeba wydać co najrychlej… bo… no — zobaczysz…
Wiktionary
IPA: ʃaˈtãnɛk, AS: šatãnek
Wiktionary
przym. satanistyczny
rzecz. szatan mzw./mos.
Wiktionary
(1.1) diabełek, diablik
Wiktionary
w niektórych religiach: postać będąca uosobieniem zła; Szatan, diabeł, czart, czort
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
1. gatunek małpy szerokonosej; szatanka;
2. indywidualnie: szatan
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
dawniej: szatańskość; szataństwo
SJP.pl
1. gatunek małpy szerokonosej; czuprynek szataniec;
2. indywidualnie: zła, przebiegła kobieta
SJP.pl
Szatanka ("Chiropotes") – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny saki (Pitheciinae) w obrębie rodziny sakowatych (Pitheciidae).
Wikipedia
dawniej: pomieszczenie w bogatych domach do przechowywania odzieży; szatnica, szatownia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. pomieszczenie do przechowywania odzieży
Wiktionary
rzecz. szata ż., szatka ż.
Wiktionary
związany z szatanem; diabelski
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany z szatanem, dotyczący szatana, przejawiający przypisywane mu cechy
(1.2) taki, który należy do szatana
(1.3) zły, jakby sprowokowany przez szatana, podstępny
Wiktionary
(1.1) A skrzydła jego wielce szatańskie • Lecz choć on czarny toć anioł pański.
(1.3) Jako zootechnik zarabiał całkiem dobrze, ale zgubiła go inseminacja. Gdy nauczył się tego szatańskiego sztucznego zapładniania, wtedy dopiero zaczął robić prawdziwe pieniądze, bo każdy chciał mieć bezproblemowo, bez użycia żywego buhaja czy knura, zapłodnioną krowę albo maciorę.
Wiktionary
rzecz. szatan m., Szatan m., szatanek m., satanizm m., satanista m., satanistka ż., szatańskość ż.
przym. satanistyczny
przysł. szatańsko, satanistycznie
Wiktionary
(1.1) czarci, czartowski, demoniczny, diabelski, diabli, diaboliczny, lucyferyczny, mefistofeliczny, mefistofelowy, sataniczny, upiorny, z piekła rodem
(1.2) sataniczny, czarci, czartowski, diabelski, diabli
Wiktionary
przysłówek
(1.1) typowo dla szatana
(1.2) przen. bardzo mocno
Wiktionary
(1.2) Była szatańsko piękna.
Wiktionary
rzecz. szatan m., Szatan m., satanizm m., szatańskość ż.
przym. szatański, satanistyczny
przysł. satanistycznie
Wiktionary
(1.2) przeogromnie, zabójczo, diabelnie
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. cecha tego, co jest szatańskie; cecha tych, którzy są szatańscy
Wiktionary
rzecz. szatan m., Szatan m., satanizm m., satanista m., satanistka ż.
przym. szatański
przysł. szatańsko
Wiktionary
(1.1) diaboliczność, demoniczność
Wiktionary
dawniej: szatańskość, diabelskość; szatanizm
SJP.pl
mały otwór u dołu drzwi, pozwalający przechodzić zwierzętom domowym z pokoju do pokoju
SJP.pl
1. zdrobnienie od: szata;
2. żartobliwie: strój kobiecy;
3. zmienna kolorystyka czegoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: szata
(1.2) mała szata
Wiktionary
(1.2) Chrzestny podał księdzu szatkę chrzcielną Jasia.
Wiktionary
rzecz. szatarnia ż., szata ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szatkować.
(1.2) (o jarzynach) drobne krajanie, siekanie
Wiktionary
(1.2) Nie ma mowy o różnorodności, czeka go wyłącznie niekończąca się monotonia obierania i szatkowania produktów w tych samych czterech ścianach.
Wiktionary
czas. szatkować ndk.
rzecz. szatkownica ż.
Wiktionary
kroić na drobne kawałki
SJP.pl
czasownik
(1.1) kroić drobno warzywa
Wiktionary
(1.1) Jabłka obieramy, szatkujemy, wrzucamy do rondla smażymy z cukrem na marmoladę.
Wiktionary
IPA: ʃatˈkɔvat͡ɕ, AS: šatkovać
Wiktionary
rzecz. szatkowanie n., szatkownica ż.
czas. poszatkować
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przyrząd do szatkowania jarzyn
Wiktionary
Szatkownica albo krajalnica do warzyw – narzędzie kuchenne służące do rozdrabniania (szatkowania) owoców i warzyw na plastry.
Wikipedia
IPA: ˌʃatkɔvʲˈɲit͡sa, AS: šatkovʹńica
Wiktionary
rzecz. szatkowanie n.
czas. szatkować, poszatkować
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
dawniej: dworka zajmująca się garderobą i pomagająca przy ubieraniu się; szatnicza
SJP.pl
pomieszczenie, gdzie pozostawia się wierzchnie okrycia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pomieszczenie w teatrze, szkole, lokalu gastronomicznym itp., gdzie pozostawia się wierzchnie okrycia
Wiktionary
IPA: ˈʃatʲɲa, AS: šatʹńa
Wiktionary
rzecz. szatniarz m., szatniarka ż., szata ż.
Wiktionary
(1.1) przest. garderoba
Wiktionary
pracownica zatrudniona w szatni
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) fż. od szatniarz
Wiktionary
rzecz. szata ż., szatnia ż., szatnica ż.
:: fm. szatniarz m.
przym. szatniowy
Wiktionary
pracownik zatrudniony w szatni
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba pracująca w szatni instytucji o otwartym lub półotwartym dostępie (teatry, szkoły), przyjmująca i wydająca odzież wierzchnią w czasie pobytu klientów w tych instytucjach;
Wiktionary
Szatniarz, szatniarka – osoba pracująca w szatni instytucji o otwartym dostępie (teatry, szkoły), przyjmująca i wydająca odzież wierzchnią w trakcie pobytu klientów w tych instytucjach.
W okresie PRL ze względu na możliwość obserwowania osób wchodzących i wychodzących oraz bezpośredni kontakt niektórzy szatniarze bywali współpracownikami Służby Bezpieczeństwa. Niektórzy zajmowali się również sutenerstwem, handlem papierosami oraz walutami i udzielaniem wysoko oprocentowanych pożyczek.
Wikipedia
(1.1) Za odzież pozostawioną w szatni szatniarz nie odpowiada.
Wiktionary
IPA: ˈʃatʲɲaʃ, AS: šatʹńaš
Wiktionary
rzecz. szatnia ż., szata ż.
:: fż. szatniarka ż.
Wiktionary
dawniej: pomieszczenie w bogatych domach do przechowywania odzieży; szatarnia, szatownia
SJP.pl
dawniej: dworka zajmująca się garderobą i pomagająca przy ubieraniu się; szatna
SJP.pl
dawniej: dworzanin zajmujący się garderobą i pomagający przy ubieraniu się; szatny
SJP.pl
dawniej: dworzanin zajmujący się garderobą i pomagający przy ubieraniu się; szatniczy
SJP.pl
Sz
Wikipedia
pieczeń z polędwicy wołowej; chateaubriand
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) kulin. francuska pieczeń wołowa
Wiktionary
dawniej: pomieszczenie w bogatych domach do przechowywania odzieży; szatarnia, szatnica
SJP.pl
1. przestarzale: obóz cygański, tabor
2. gwarowo o szałasie owczarzy
SJP.pl
Sz
Wikipedia
podniośle: ubranie, strój, ubiór
SJP.pl
Szaty (lit. "Šėta") – miasteczko na Litwie, w okręgu kowieńskim, w rejonie kiejdańskim, siedziba starostwa Szaty; 935 mieszkańców (2011); kościół, szkoła, urząd pocztowy.
Miejsce obrad sejmików ziemskich powiatu brasławskiego w 1659 roku.
W latach 1867-1950 miejscowość była siedzibą gminy Szaty.
Wikipedia
mężczyzna o ciemnobrązowych włosach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mężczyzna o ciemnych, brązowych, kasztanowatych włosach
Wiktionary
IPA: ˈʃatɨ̃n, AS: šatỹn
Wiktionary
rzecz.
:: fż. szatynka
przym. szatynowy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: szatynka
Wiktionary
rzecz. szatynka ż.
Wiktionary
kobieta o ciemnych włosach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta o brązowych włosach
Wiktionary
IPA: ʃaˈtɨ̃nka, AS: šatỹnka
Wiktionary
rzecz.
:: zdrobn. szatyneczka ż.
:: fm. szatyn m.
przym. szatynowy
Wiktionary
żołnierz litewskich formacji wojskowych, pozostający na usługach hitlerowskich okupantów (w latach 1942-1945)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. żołnierz litewski lub członek paramilitarnych oddziałów litewskich będących na usługach Niemiec hitlerowskich;
Wiktionary
(1.1) W latach 1941-44 poniosło tu śmierć ok. 70 tys. Żydów i około 20 tys. Polaków zamordowanych przez hitlerowców i kolaborujących z nimi litewskimi oddziałami szaulisów.
Wiktionary
bliskowschodnie danie z pieczonego mięsa, podawanego w chlebie z dodatkami; shawarma, shaorma, shoarma
SJP.pl
Szawarma (#PATRZ
, "šāwarmā"; wym. "szałarma"), szoarma – bliskowschodnia potrawa w postaci skrawków mięsa okrawanych z pionowego, obrotowego rożna. Nazwa arabska „"szawarma"” pochodzi od tureckiego słowa "çevirme", dosłownie „obracający się”, lecz obecnie używana jest głównie w kręgu języka arabskiego. W samej Turcji odpowiednikiem tej potrawy jest döner kebab, zaś w Grecji – gyros. Mięso z dodatkami podaje się zazwyczaj w chlebie typu pita lub podobnym.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
Szawałd (Sadowo) ( Schadwald) – osada w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie malborskim, w gminie Malbork. Leży na obszarze "Wielkich Żuław Malborskich" nad Nogatem. Ma status sołectwa.
Wikipedia
→ Szawle
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) dotyczący Szawli, związany z Szawlami
Wiktionary
rzecz. Szawle nmos.
Wiktionary
człowiek, który przeobraża się z wroga jakiejś idei w jej gorącego zwolennika
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) bibl. pierwotne imię apostoła Pawła
(1.2) imię|polski|m.
Wiktionary
Szaweł, Saul – imię męskie pochodzenia hebrajskiego (שָׁאוּל "šā’ūl" „uproszony, pożądany”).
Wikipedia
(1.1) A gdy upadł na ziemię, usłyszał głos, który mówił: „Szawle, Szawle, dlaczego Mnie prześladujesz?”.
Wiktionary
człowiek, który przeobraża się z wroga jakiejś idei w jej gorącego zwolennika
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto na Litwie;
Wiktionary
Szawle ( Šiauliai, żmudz. "Šiaulē") – miasto w północnej części Litwy, na wschód od Kłajpedy, najludniejsze miasto na Żmudzi, pow. 81 km², 112,6 tys. mieszkańców w 2025 roku (czwarte pod względem liczby mieszkańców w tym kraju), stolica okręgu szawelskiego.
Wikipedia
przym. szawelski
Wiktionary
hebr. żydowskie święto rolnicze; Święto Tygodni
SJP.pl
Sz
Wikipedia
dawniej: składany, skórzany wór
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Szawłowski – polski herb szlachecki, odmiana herbu Nałęcz.
Wikipedia
1. ostre zaburzenie świadomości objawiające się gwałtownym podnieceniem; napad gniewu, złości; furia;
2. niepohamowane oddawanie się jakiejś czynności; mania
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) utrata kontroli nad swym zachowaniem, wściekłość
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Właściciel kota usiłował uspokoić zwierzę, które wpadło w szał.
Wiktionary
IPA: ʃaw, AS: šau̯
Wiktionary
rzecz. szalony mos., szaleństwo n., szaleniec m., szalenie n., szalej m., szaleńczość ż.
czas. szaleć, poszaleć, zaszaleć, oszaleć
przym. szalony, szałowy
przysł. szalenie, szałowo
Wiktionary
(1.1) szaleństwo, wściekłość, amok
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) muz. kobieta, która gra na szałamai
Wiktionary
drewniany dęty ludowy instrument muzyczny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) muz. dawny instrument muzyczny wydający przenikliwe dźwięki, rodzaj piszczałki z bocznymi otworami; pochodzący z Azji;
Wiktionary
Szałamaja – dawny instrument dęty drewniany z grupy aerofonów stroikowych, ze stroikiem podwójnym; podobny do oboju. Powstał ok. XIII wieku we Francji. Używany od średniowiecza do XVIII w.
Była to piszczałka z bocznymi otworami i podwójnym stroikiem. W Europie znana od wczesnego średniowiecza w różnych odmianach i wielkościach (większe odmiany nosiły nazwę pomort). Ok. poł. XVII wieku wykształcił się z niej obój, który wyparł ją w XVIII w.
Wikipedia
IPA: ˌʃawãˈmaja, AS: šau̯ãmai ̯a
Wiktionary
przym. szałamajowy
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) dotyczący szałamai
Wiktionary
rzecz. szałamaja ż.
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
człowiek lekkomyślny; lekkoduch; szaławiła
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) książk. żart. ktoś pusty i lekkomyślny
Wiktionary
rzecz. szałaputa m.
:: zdrobn. szałaputka ż.
Wiktionary
(1.1) fircyk, lekkoduch, letkiewicz, świszczypała, pędziwiatr, paliwoda, pustak, szaławiła, trzpiot, wartogłów, wietrznik, szałaputa
Wiktionary
człowiek lekkomyślny; szaławiła; szałaput; lekkoduch
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zob. szałaput.
forma rzeczownika.
(2.1) D. lp. zob. szałaput.
Wiktionary
rzecz. szałaput mos.
Wiktionary
lekkomyślny, nieśmiały
SJP.pl
1. u plemion koczowniczych tymczasowe, prymitywne schronienie, uplecione z gałęzi, chrustu, trawy;
2. drewniany lub kamienny budynek, zwykle góralski, będący schronieniem przed złymi warunkami pogodowymi lub przechowalnią sprzętu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) tymczasowe, prymitywne schronienie zbudowane z lokalnie dostępnego materiału, np. z liści i gałęzi;
(1.2) tymczasowy, przenośny budynek pasterski;
Wiktionary
Szałas – słowo pochodzenia wołoskiego (por. sălaș „mieszkanie”, „siedziba”), oznaczające:
Wikipedia
(1.1) Szałas okazał się marnym schronieniem podczas deszczu.
Wiktionary
IPA: ˈʃawas, AS: šau̯as
Wiktionary
rzecz. szałasiska nmos., szałasisko n., Szałasiska nmos.
:: zdrobn. szałasik m.
przym. szałasowy
Wiktionary
zdrobnienie od: szałas
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od szałas
Wiktionary
(1.1) To nie szałas, lecz tylko mały szałasik.
Wiktionary
rzecz. szałas m.
przym. szałasowy
Wiktionary
1. zgrubienie od: szałas;
2. teren wokół górskiego szałasu przeznaczony na spęd owiec
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący szałasu
Wiktionary
rzecz. szałas m., szałasik m.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zob. szałas.
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
żartobliwie o lekkomyślnym mężczyźnie (chłopcu); świszczypała, lekkoduch
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) przest. człowiek lekkomyślny i oddający się zabawom
rzeczownik, rodzaj żeński
(2.1) przest. kobieta lekkomyślna i oddająca się zabawom
Wiktionary
Szaławiła – opowiadanie fantasy autorstwa Marty Kisiel, należące do cyklu "Dożywocie". Zdobyło nagrodę im. Janusza A. Zajdla za rok 2017. Zostało dołączone do wznowienia pierwszego tomu serii, który ukazał się na rynku nakładem wydawnictwa Uroboros.
Wikipedia
(1.1) Karol, ty niereformowalny szaławiło, czy wreszcie zwrócisz mi notatki z algebry, które pożyczyłeś dwa miesiące temu?
Wiktionary
IPA: ˌʃawaˈvʲiwa, AS: šau̯avʹiu̯a
Wiktionary
(1.1) lekkoduch, letkiewicz, luzak, świszczypała, trzpiot, szałaput, wartogłów, sowizdrzał, wietrznik; książk. bon viveur, bonwiwer, bon vivant
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
gospodarka pasterska na halach, zgrupowania szałasów na halach w okresie od wiosny do jesieni
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
barani róg, na którym trąbi się w synagodze w święto Rosz Haszana; szofar
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Szałkowo – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Iława.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
Wieś położona nad jeziorem Jeziorak o ok. 3 km na północ od Iławy.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
śląska sałatka śledziowa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. sałatka ziemniaczana
Wiktionary
Szałot – śląska sałatka. Przyrządzana z pokrojonych w kostkę ziemniaków ugotowanych w łupinach, jajek na twardo, ogórków kiszonych, cebuli oraz dodatków mięsnych jak np. solone filety śledziowe, kiełbasa, pokrojony, a następnie wysmażony na patelni wędzony boczek i wędzona słonina. Stosowane przyprawy to musztarda, sól i pieprz czarny. Sałatkę tę podaje się z pieczywem.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
potocznie: robiący duże wrażenie, atrakcyjny; wystrzałowy
SJP.pl
wieś w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim
SJP.pl
Szałsza (niem. "Schalscha") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Zbrosławice.
W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.
W okresie III Rzeszy, w latach 1936-1945 miejscowość nosiła nazwę "Kressengrund".
Wikipedia
mały, nadziewany serem pieróg
SJP.pl
1. roślina lecznicza z rodziny wargowych;
2. napar z tej rośliny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) bot. nazwa systematyczna|Salvia|ref=tak., rodzaj roślin zielnych, półkrzewów i krzewów z rodziny jasnowatych;
Wiktionary
Sz
Wikipedia
(1.1) Wiele gatunków szałwii znajduje zastosowanie w ziołolecznictwie i medycynie.
Wiktionary
IPA: ˈʃawvʲja, AS: šau̯vʹi ̯a
Wiktionary
przym. szałwiowy
Wiktionary
(1.1) reg-pl|Kraków|magiczne ziele.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) zrobiony z szałwii, dotyczący szałwii
Wiktionary
(1.1) Z mieszanki olejków eterycznych - sosnowego, eukaliptusowego, lawendowego, szałwiowego (po pół łyżeczki każdego) oraz kamforowego (dwie łyżki stołowe) można przygotowywać kompresy rozgrzewające.
Wiktionary
IPA: ʃawˈvʲjɔvɨ, AS: šau̯vʹi ̯ovy
Wiktionary
rzecz. szałwia ż.
Wiktionary
Szańcowiec – towarowy statek morski posiadający pokład, zwany szańcowym, nad ładownią rufową podniesiony o pół wysokości w stosunku do pokładu nad pozostałymi ładowniami (ok. 125 cm). Czasem pokład szańcowy ciągnie się do śródokręcia, np. na „Sołdku” zaczyna się od przedniej ściany nadbudówki na śródokręciu.
Wikipedia
przymiotnik
(1.1) przym. od szaniec
Wiktionary
(1.1) Działa te zostały rozmieszczone na odkrytych stanowiskach ogniowych na bastionach, prawdopodobnie po 3 na każdym z nich. Osłonięto je prowizorycznymi przedpiersiami ("parapetami"), wykonanymi z koszów szańcowych ("gabionów") napełnionych ziemią.
Wiktionary
IPA: ʃãj̃nˈt͡sɔvɨ, AS: šãĩ ̯ncovy
Wiktionary
rzecz. szaniec
Wiktionary
niewielki szaniec, okop
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pot. walnięty
Wiktionary
czas. szasnyć dk.
Wiktionary
skrótowiec
(1.1) = inform. system zarządzania bazą danych
Wiktionary
(1.1) SZBD musi zadbać o to, aby fizyczna struktura bazy danych umożliwiała szybki dostęp do wymaganych informacji.
Wiktionary
IPA: ˌɛz‿ːɛd‿bɛ‿ˈdɛ, AS: e•‿zed‿be‿de
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Szczakowa – dzielnica i część miasta Jaworzna w województwie śląskim. W latach 1933–1956 była samodzielnym miastem, a w latach 1934–1954 także siedzibą wiejskiej gminy Szczakowa.
Wikipedia
przymiotnik od: Szczakowa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pot. przedmiot przeznaczony do oddawania moczu
Wiktionary
(1.1) pisuar
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szczać.
Wiktionary
Szczanie (biał. Шчані; ros. Щани) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim. Wchodzi w skład sielsowietu Wiszniewo.
Wikipedia
IPA: ˈʃt͡ʃãɲɛ, AS: ščãńe
Wiktionary
czas. szczać, zeszczać się, obszczywać, naszczać
rzecz. szczaw mrz., szczochy nmos., szczyl mzw.
Wiktionary
wieś w Polsce
SJP.pl
Szczaniec (niem. "Stentsch") – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie świebodzińskim, w gminie Szczaniec, nad strugą Lubinica. Obszar o charakterze rolniczym. W pobliżu wsi znajduje się rezerwat przyrody typu leśnego "Grodziszcze".
Wikipedia
przymiotnik od: Szczaniec
SJP.pl
duży kawał drzewa przeznaczony na opał; polano, bierwiono
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kawałek odłupanego lub porąbanego siekierą drewna
(1.2) pot. bardzo wychudzona osoba
Wiktionary
Szczapa (polano) – drewno uzyskane przez łupanie wzdłuż włókien. Mianem "polano" określa się nierównomierne szczapy drewna, uzyskiwane przez rąbanie siekierą pieńków drewna, z przeznaczeniem do opalania w kominku lub piecu.
Wikipedia
(1.1) Pod ścianą chaty leżały liczne szczapy, siekiera była wbita w pieniek.
(1.2) Celino, karm te twoje szczapy, bo ci je Jugendamt odbierze.
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃapa, AS: ščapa
Wiktionary
rzecz.
:: zdrobn. szczapka ż.
Wiktionary
(1.1) polano, daw. szczepa
(1.2) chudzielec, chudzina
Wiktionary
potocznie: mała szczapa - kawałek drewna; drzazga
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) niewielka szczapa
Wiktionary
(1.1) Dorzucił kilka szczapek i zaraz płomień buchnął.
Wiktionary
rzecz. szczapa ż.
Wiktionary
(1.1) drzazga, polanko; przest. szczepka
Wiktionary
mający kształt małego kawałka drewna, odrąbanego od większej części; szczapowaty
SJP.pl
1. przypominający szczapę, chudy jak szczapa;
2. mający kształt małego kawałka drewna, odrąbanego od większej części; szczapkowaty
SJP.pl
szczapówka sosnowa - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych
SJP.pl
1. roślina zielna lub półkrzew z rodziny rdestowatych
2. zupa szczawiowa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) bot. ogrod. roślina z rodzaju nazwa systematyczna|Rumex|L.|ref=tak.;
(1.2) kulin. spoż. liść lub liść z łodygą szczawiu ogrodowego lub szczawiu zwyczajnego
(1.3) pot. kulin. zupa szczawiowa
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) pot. lekcew. młody, niedoświadczony człowiek
forma rzeczownika|rodzaj=żeński.
(3.1) D. lm. od: szczawa
Wiktionary
Szczaw ("Rumex" L.) – rodzaj roślin z rodziny rdestowatych. Obejmuje około 200 gatunków szeroko rozprzestrzenionych na całym świecie, zwłaszcza w strefach klimatu umiarkowanego. Rośliny z tego rodzaju bywają kłopotliwe do identyfikacji, gatunki są bardzo zmienne, do cech diagnostycznych niezbędnych do prawidłowego oznaczenia gatunków należą detale budowy kwiatów. Występują na terenach ruderalnych, na brzegach wód, na terenach zalewowych zarówno nad rzekami, jak i wzdłuż wybrzeży morskich, na łąkach.
Wikipedia
(1.1) Na naszych łąkach rośnie kilka gatunków szczawiu botanicznego.
(1.2) Muszę kupić dwa pęczki szczawiu na zupę.
(3.1) Okoliczne góry są miejscem występowania szczaw siarczkowych.
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃaf, AS: ščaf
Wiktionary
rzecz. szczawiówka ż., szczawiowa ż., szczawian m., szczawa ż., szczawikowiec m., szczawiomocz m., szczawnica ż., szczyna ż., szczanie n., naszczanie n., wyszczanie n., oszczanie n., obszczanie n., szczacz m.
:: zdrobn. szczawik m., szczawiczek m.
czas. szczać ndk., naszczać dk., wyszczać dk., oszczać dk., obszczać dk.
przym. szczawiowy, szczawiowaty
Wiktionary
(1.1) reg-pl|Kraków|tatarskie ziele.; lud. kapuśnica, scow, zajęcza kapusta; reg. śl. babskie jscochy, szczow
(1.2) dziadowska kapusta; reg. śl. babskie jscochy, szczow
(2.1) małolat, szczeniak, wulg. gnojek, gówniarz
Wiktionary
naturalna woda mineralna stosowana do kuracji pitnej i kąpieli leczniczych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) chem. woda z dużą zawartością dwutlenku węgla
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) W przypadku gdy nasycenie wód CO2 jest niższe niż w szczawach i mieści się w granicach 250–1000 mg/dm³, noszą one nazwę wód kwasowęglowych.
Wiktionary
rzecz. szczaw mos./mrz., szczawiowa ż., szczawik mos./mrz., szczawian mrz.
przym. szczawiowy, szczawianowy
Wiktionary
sudamek szczawiak - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych
SJP.pl
sól lub ester kwasu szczawiowego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. sól lub ester kwasu szczawiowego;
Wiktionary
(1.1) Stężenie szczawianów oznacza się na podstawie wyników miareczkowania mianowanym roztworem nadmanganianu potasu.
Wiktionary
rzecz. szczaw mos./mrz., szczawa ż., szczawiowa ż., szczawik mos./mrz.
przym. szczawiowy, szczawianowy
Wiktionary
przymiotnik od: szczawian
SJP.pl
sól lub ester kwasu szczawiowego
SJP.pl
Sz
Wikipedia
przymiotnik od: Szczawno-Zdrój
SJP.pl
żartobliwie: młody, niedoświadczony chłopiec; młodzik, wyrostek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od: szczaw
(1.2) roślina dwuliścienna z rodzaju Oxalis L.;
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) pot. lekceważąco o młodym lub mikrym mężczyźnie
(2.2) uczn. człowiek młody
(2.3) więz. złodziej kradnący przedmioty niedużej wartości
(2.4) więz. młodociany przestępca
(2.5) stud. student pierwszego roku
Wiktionary
Na
Wikipedia
(1.1) Do zupki szczawiowej potrzebuję pół kilo szczawiku.
(1.2) W ruinach zamku zakwitły szczawiki.
(2.1) Ten kurduplowaty szczawik zawsze mnie okłamuje.
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃavʲik, AS: ščavʹik
Wiktionary
rzecz. szczyl mzw., szczawa ż., szczaw m., szczawikowate nmos., szczawiowa ż., szczawian m., szczawiówka ż.
przym. szczawiowy, szczawikowaty
Wiktionary
(1.2) pot. zajęczy szczaw; lud. koniczyna zającowa, kukułczy szczaw, pietruszka, szczypiorek
(2.5) szczaw, szczypiorek, zielony
Wiktionary
rodzina roślin okrytonasiennych z kladu różowych
SJP.pl
Sz
Wikipedia
o cechach szczawikowatych (rodzina roślin)
SJP.pl
czterowęglowy, dwukarboksylowy ketokwas
SJP.pl
kwas szczawiooctowy - organiczny związek chemiczny z grupy ketokwasów
SJP.pl
potocznie: zupa szczawiowa; szczawiówka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. zupa szczawiowa
forma przymiotnika.
(2.1) ż. od: szczawiowy
Wiktionary
(1.1) Pamiętam z dzieciństwa smak szczawiowej.
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃaˈvʲjɔva, AS: ščavʹi ̯ova
Wiktionary
rzecz. szczyl mzw., szczawa ż., szczaw m., szczawiówka ż., szczawian m., szczawik m.
przym. szczawiowy, szczawianowy
Wiktionary
(1.1) szczawiówka
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) dotyczący szczawiu, związany ze szczawiem
(1.2) zrobiony ze szczawiu
Wiktionary
(1.2) Zupa szczawiowa, pikantne grzanki, pieczony kurczak, ziemniaki i mizeria czekały na Natalię.
Wiktionary
rzecz. szczaw mrz., szczawik mos./mrz., szczawian m., szczawiówka ż.
Wiktionary
roślina z rodziny rdestowatych, rosnąca na górskich piargach i skałach, kwitnąca od lipca do września
SJP.pl
Szczawiór ("Oxyria") – rodzaj roślin z rodziny rdestowatych. Obejmuje trzy gatunki. Rośliny te występują na półkuli północnej na obszarach okołoarktycznych oraz w górach Ameryki Północnej, Europy i Azji. W Polsce występuje jeden gatunek – szczawiór alpejski "Oxyria digyna".
Wikipedia
potocznie: zupa szczawiowa; szczawiowa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. kulin. spoż. zupa szczawiowa;
Wiktionary
(1.1) Uwielbiam smak szczawiówki latem.
(1.1) Zjadłbyś może szczawiówkę z ziemniakami, została nam od wczoraj?
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃaˈvʲjufka, AS: ščavʹi ̯ufka
Wiktionary
rzecz. szczaw mrz., szczawiowa ż., szczawik mos./mrz., szczawa ż., szczawian mrz.
przym. szczawiowy, szczawianowy
Wiktionary
(1.1) szczawiowa
Wiktionary
przymiotnik od: Szczawin Kościelny
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
mieszkaniec Szczawna-Zdroju
SJP.pl
mieszkanka Szczawna-Zdroju
SJP.pl
miasto uzdrowiskowe w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim;
Wiktionary
Szczawnica – miasto uzdrowiskowe w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Szczawnica. Położone jest nad potokiem Grajcarkiem, na pograniczu Pienin i Beskidu Sądeckiego. Obszar Szczawnicy zajmuje 32,9 km², 1 stycznia 2024 r. zamieszkiwało ją 5208 osób.
Wikipedia
(1.1) Już w XV wieku istniała w Szczawnicy instytucja sołtysa.
(1.1) Wierzby, które rodzą gruszki[,] znaleźć można w Szczawnicy nad Dunajcem oraz w arboretum w Kórniku.
Wiktionary
rzecz. Szczawniczanin mos., Szczawniczanka ż.
przym. szczawnicki
Wiktionary
dawne miasto w Polsce
SJP.pl
Zobacz też: Szczawnica (ujednoznacznienie).
Szczawnica-Krościenko – miasto istniejące w latach 1973–1982, później podzielone na miasto Szczawnica i wsie Krościenko nad Dunajcem i Tylka w woj. małopolskim, w powiecie nowotarskim.
Wikipedia
przymiotnik od: Szczawnica, Szczawnica-Krościenko
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) odnoszący się do Szczawnicy, związany ze Szczawnicą
Wiktionary
(1.1) W 1811 r., po śmierci ostatniego starosty i likwidacji starostwa, dobra szczawnickie zostały przejęte przez austriackie władze skarbowe, a następnie w 1828 r. sprzedane (…)
Wiktionary
rzecz. Szczawnica ż., Szczawniczanin mos., Szczawniczanka ż.
Wiktionary
mieszkaniec Szczawnicy-Krościenka
SJP.pl
mieszkanka Szczawnicy-Krościenka
SJP.pl
wieś w Polsce
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. część Wałbrzycha
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
miasto uzdrowiskowe w Polsce
SJP.pl
}|-
Szczawno-Zdrój ( Bad Salzbrunn) – miasto uzdrowiskowe – gmina miejska w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim, położone jest w południowo-zachodniej Polsce na Dolnym Śląsku w Sudetach środkowych. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa wałbrzyskiego.
Wikipedia
potocznie, wulgarnie: oddawać mocz, sikać
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)
(1.1) grub. oddawać mocz
Wiktionary
(1.1) Psy szczają na chodniki.
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃat͡ɕ, AS: ščać
Wiktionary
rzecz. szczyl mzw., szczanie n., szczochy lm nm., szczyny lm nm., obszczywanie n., obszczanie n., zeszczanie n., poszczanie n., naszczanie n., wyszczanie n., oszczywanie n., oszczanie n., zaszczywanie n., zaszczanie n., szczyniak m.
czas. obszczywać ndk., obszczać dk., zeszczać się dk., poszczać się dk., naszczać dk., wyszczać się dk., oszczywać ndk., oszczać dk., zaszczywać ndk., zaszczać dk.
przym. szczochowy, szczylski
Wiktionary
(1.1) lać, odlewać się, sikać, reg. pozn. siurać
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) stpol. czaszka
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃawˈbatka, AS: ščau̯batka
Wiktionary
rzecz. czałbatka ż.
Wiktionary
1. poprzeczny drążek lub pręt w drabinie;
2. przenośnie: stopień w hierarchii społecznej, urzędniczej, naukowej, towarzyskiej;
3. pręt w jakimś ogrodzeniu, np. w barierce;
4. etap rozwoju czegoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) poprzeczny drążek lub pręt w drabinie
(1.2) stopień w hierarchii społecznej, urzędniczej, naukowej, towarzyskiej itp.
Wiktionary
Szczebel lub "Strzebel" (977 m) – wybitny szczyt w Beskidzie Wyspowym.
Wikipedia
(1.1) „A psik!“ — kichnęła Mańcia, wschodząc na ostatni szczebel drabiny, która w chacie starej Tomaszowej z sionki na strych wiodła.
(1.1) W tej drabinie jest złamany szczebel – trzeba go albo wymienić, albo kupić nową drabinę.
(1.2) Zdrówko, zawtórował łysy urzędnik niższego szczebla przełykając w pośpiechu kawałek mięsa i obłapiając szpetną kobietę z wyraźnymi brakami w uzębieniu.
(1.2) Znacznie więcej niż połowa wyborców ma niskie wykształcenie, ale są oni poważnie niedoreprezentowani na wszystkich szczeblach polityki.
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃɛbɛl, AS: ščebel
Wiktionary
rzecz. szczebelek m.
Wiktionary
mały szczebel; belka; kołeczek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od szczebiot
Wiktionary
rzecz. szczebiot m.
Wiktionary
1. cienki, delikatny głos wydawany przez niektóre ptaki;
2. pieszczotliwa mowa, zwykle dzieci lub dziewcząt
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) książk. cienki, delikatny głos wydawany przez niektóre ptaki
(1.2) książk. pieszczotliwa mowa, zwykle dzieci lub dziewcząt
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃɛbʲjɔt, AS: ščebʹi ̯ot
Wiktionary
rzecz. szczebiotanie n., szczebiotka ż., szczebiocik mrz.
przym. szczebiotliwy, rozszczebiotany
czas. szczebiotać
Wiktionary
(1.1) świergot, świegot, świergotanie, ćwierk, ćwierkanie
(1.2) świergot, świegot
Wiktionary
1. o ptakach: ćwierkać, świergotać, świegotać, śpiewać, kwilić;
2. mówić pieszczotliwie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) o ptakach: wydawanie krótkich, wysokich i delikatnych dźwięków
(1.2) o dzieciach, dziewczętach: mówienie w sposób szybki i pieszczotliwy
Wiktionary
IPA: ˌʃt͡ʃɛbʲjɔˈtãɲɛ, AS: ščebʹi ̯otãńe
Wiktionary
rzecz. szczebiot m., szczebiotka ż., szczebiotliwość
czas. szczebiotać ndk.
przym. szczebiotliwy
przysł. szczebiotliwie
Wiktionary
(1.1) świergotanie, świergolenie, świegotanie, ćwierkanie, ćwierkotanie, ciurkanie
(1.2) świergotanie, świergolenie, świegotanie, ćwierkanie
Wiktionary
1. o ptakach: ćwierkać, świergotać, świegotać, śpiewać, kwilić;
2. mówić pieszczotliwie
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zaszczebiotać)
(1.1) ornit. wydawać delikatne, wysokie dźwięki
(1.2) pot. mówić szybko, dużo i beztrosko
Wiktionary
(1.1) Ptaki szczebiotały wśród gałęzi.
(1.2) Dzieci radośnie szczebiotały w kącie sali.
Wiktionary
rzecz. szczebiotanie n., szczebiot mrz.
Wiktionary
(1.1) ćwierkać, świergotać
(1.2) paplać, trajkotać
Wiktionary
żartobliwie o dużo mówiącej kobiecie lub dziewczynce
SJP.pl
stopień wyższy od przysłówka: szczebiotliwie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szczebiotliwe; cecha tych, którzy są szczebiotliwi
Wiktionary
przym. szczebiotliwy
przysł. szczebiotliwie
rzecz. szczebiotanie n.
Wiktionary
skłonny do szczebiotania; szczebioczący
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
listwa dzieląca otwór okna na mniejsze, wypełnione szybami części; szpros
SJP.pl
Szczeblina, potocznie szpros (niem. Sprosse) – listwa dzieląca skrzydło okienne lub drzwiowe na mniejsze pola (szpros konstrukcyjny), tzw. kwatery lub tworzące jedynie efekt wizualny (szpros wiedeński). Zamocowana w ramiakach lub ościeżnicy. Szczeblina posiada wręby do zamocowania szyb lub wietrzników.
Wikipedia
zdrobnienie od: szczeblina
SJP.pl
przymiotnik od: szczeblina, np. drzwi szczeblinowe
SJP.pl
wieś w województwie podlaskim
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
miasto w Polsce
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w Polsce;
Wiktionary
Szczebrzeszyn – miasto w Polsce w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, siedziba gminy Szczebrzeszyn, nad rzeką Wieprz. Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. Szczebrzeszyn liczył 4964 mieszkańców.
Przez miasto przebiega droga krajowa nr 74
Położony jest w historycznej ziemi chełmskiej. Niegdyś gród obronny na trakcie kijowskim. Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1352 roku położone było w XVI wieku w województwie ruskim.
Wikipedia
(1.1) W Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie i Szczebrzeszyn z tego słynie.
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃɛˈbʒɛʃɨ̃n, AS: ščebžešỹn
Wiktionary
rzecz. szczebrzeszynianin mos., szczebrzeszynianka ż.
przym. szczebrzeszyński
Wiktionary
mieszkaniec Szczebrzeszyna (miasta w Polsce)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Szczebrzeszyna
Wiktionary
IPA: ˌʃt͡ʃɛbʒɛʃɨ̃ˈɲä̃ɲĩn, AS: ščebžešỹńä̃ńĩn
Wiktionary
rzecz. Szczebrzeszyn mrz.
:: fż. szczebrzeszynianka ż.
przym. szczebrzeszyński
Wiktionary
mieszkanka Szczebrzeszyna (miasta w Polsce)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Szczebrzeszyna
Wiktionary
IPA: ˌʃt͡ʃɛbʒɛʃɨ̃ˈɲãnka, AS: ščebžešỹńãnka
Wiktionary
rzecz. Szczebrzeszyn mrz.
:: fm. szczebrzeszynianin mos.
przym. szczebrzeszyński
Wiktionary
przymiotnik od: Szczebrzeszyn
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący Szczebrzeszyna, związany ze Szczebrzeszynem, pochodzący ze Szczebrzeszyna
Wiktionary
IPA: ˌʃt͡ʃɛbʒɛˈʃɨ̃j̃sʲci, AS: ščebžešỹĩ ̯sʹḱi
Wiktionary
rzecz. Szczebrzeszyn mrz., szczebrzeszynianin mos., szczebrzeszynianka ż.
Wiktionary
skrót
(1.1) = szczeciński
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Szczechowo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Szczutowo. Ma status sołectwa.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego. Na mapie pochodzącej z XVII wieku zaznaczona jest Karczma trzy domy i trakt biegnący z północy na południe.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
rodzaj ptaków z rodziny bilbili
SJP.pl
1. sztywne włosy pokrywające skórę dzika lub świni;
2. o sztywnym i gęstym zaroście lub krótko ostrzyżonych i sztywno sterczących włosach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. adm. miasto w Polsce, stolica województwa zachodniopomorskiego;
Wiktionary
Sz
Wikipedia
(1.1) Szczecin jest stolicą województwa zachodniopomorskiego.
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃɛt͡ɕĩn, AS: ščećĩn
Wiktionary
rzecz. Szczecinianin mos., szczecinianin mos., szczecinianka ż.
przym. szczeciński, podszczeciński
Wiktionary
1. sztywne włosy pokrywające skórę dzika lub świni;
2. o sztywnym i gęstym zaroście lub krótko ostrzyżonych i sztywno sterczących włosach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zool. sztywne włosy na ciele świniowatych;
(1.2) przen. sztywne i gęste owłosienie u ludzi, zwłaszcza zarost
Wiktionary
Szczecina, szczeć – grubsze, gęstsze i mocniejsze włosy u dzików i trzody chlewnej, które nie różnią się budową histologiczną od zwykłych włosów. U bardziej prymitywnych ras świń włosy te są często długie, grube i kręcone, tworzące charakterystyczne grzywy.
Wikipedia
rzecz. szczeć ż.
:: zdrobn. szczecinka ż.
przym. szczeciniasty, szczecinowaty
Wiktionary
(1.1) szczeć
Wiktionary
mieszkaniec Szczecinka (miasta w Polsce); Szczecinecczanin
SJP.pl
mieszkanka Szczecinka (miasta w Polsce); Szczecinecczanka
SJP.pl
mieszkaniec Szczecinka (miasta w Polsce); Szczecinczanin
SJP.pl
mieszkanka Szczecinka (miasta w Polsce); Szczecinczanka
SJP.pl
przymiotnik od: Szczecinek
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze Szczecinkiem, dotyczący Szczecinka
Wiktionary
(1.1) Szczecinecka policja prowadzi cały czas postępowanie dotyczące handlarzy narkotyków.
Wiktionary
rzecz. Szczecinek m., szczecinczanin m., szczecinczanka ż., szczecinecczanin m., szczecinecczanka ż.
Wiktionary
1. zdrobnienie od: szczecina;
2. sztywne włoski roślin lub zwierząt
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w województwie zachodniopomorskim;
Wiktionary
}|
Wikipedia
(1.1) Szczecinek jest miastem pomorskim.
(1.1) W Szczecinku znajduje się plac Wolności.
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃɛˈt͡ɕĩnɛk, AS: ščećĩnek
Wiktionary
przym. szczecinecki
rzecz. Szczecinczanin mos., Szczecinczanka ż.
Wiktionary
potocznie: szczecinianin (mieszkaniec Szczecina)
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rodzina grzybów z rzędu szczeciniakowców
SJP.pl
Szczeciniakowate, szczecinkowcowate ("Hymenochaetaceae" Donk) – rodzina grzybów z rzędu szczeciniakowców ("Hymenochaetales").
Wikipedia
rząd grzybów z klasy pieczarniaków
SJP.pl
Szczeciniakowce ("Hymenochaetales" Oberw.) – rząd grzybów z klasy pieczarniaków ("Agaricomycetes"). W polskiej literaturze nazywane też szczecinkowcami.
Wikipedia
mieszkaniec Szczecina; Szczeciniak (potocznie)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Szczecina
(1.2) osoba pochodząca ze Szczecina, urodzona w Szczecinie
Wiktionary
IPA: ˌʃt͡ʃɛt͡ɕĩˈɲä̃ɲĩn, AS: ščećĩńä̃ńĩn
Wiktionary
rzecz. Szczecin mrz., Szczecinianin mos., Szczecinianka ż.
:: fż. szczecinianka ż.
przym. szczeciński
Wiktionary
mieszkanka Szczecina
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Szczecina, także kobieta pochodząca ze Szczecina
Wiktionary
IPA: ˌʃt͡ʃɛt͡ɕĩˈɲãnka, AS: ščećĩńãnka
Wiktionary
rzecz. Szczecin mrz.
:: fm. szczecinianin mos.
przym. szczeciński
Wiktionary
1. podobny do szczeciny; szczecinowaty, szczeciowaty;
2. porosły szczeciną
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) mający szczecinę, pokryty szczeciną
przymiotnik jakościowy
(2.1) przen. mający kształt szczeciny, przypominający szczecinę
Wiktionary
(1.1) Na wycieraczce spał w najlepsze szczeciniasty zwierz.
(2.1) Kózka skubała szczeciniastą kępę trawy.
Wiktionary
rzecz. szczecina ż.
przym. szczecinowaty
Wiktionary
(2.1) szczecinowaty
Wiktionary
rodzaj afrykańskich ssaków z rodziny szczecińcowatych
SJP.pl
Szczeciniec ("Thryonomys") – rodzaj afrykańskich ssaków z rodziny szczecińcowatych (Thryonomyidae).
Wikipedia
1. zdrobnienie od: szczecina;
2. sztywne włoski roślin lub zwierząt
SJP.pl
Szczecinka (łac. "seta") – włoskowata struktura. Wśród zwierząt większość szczecinek występuje u bezkręgowców:
Szczecinki występują także u roślin i grzybów.
Wikipedia
przypominający szczecinkę, podobny do szczecinki
SJP.pl
cecha, właściwość tego, co przypomina szczecinę, np. szczecinowatość brody, wąsów, futra
SJP.pl
podobny do sztywnych i sterczących włosów; szczeciniasty, szczeciowaty
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) przen. mający kształt szczeciny, przypominający szczecinę
Wiktionary
(1.1) Pole pokrywały szczecinowate kępki trawy.
Wiktionary
rzecz. szczecina ż., szczeć ż.
przym. szczeciniasty
Wiktionary
(1.1) szczeciniasty
Wiktionary
Szczecinowo – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Stare Juchy.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.
W Szczecinowie znajduje się Dom Pracy Twórczej Uniwersytetu w Białymstoku.
Wikipedia
roślina z rodziny wargowych, występująca w kilku gatunkach
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
Szczeciogonki, szczeciogony (Thysanura, Thysanura "sensu lato") – dawniej wyróżniany takson owadów obejmujący rybiki i przerzutki.
Wikipedia
dawna gromada pierścienic, obejmująca wieloszczety i skąposzczety; Chaetopoda
SJP.pl
przedstawiciel dawnej gromady pierścienic, obejmującej wieloszczety i skąposzczety
SJP.pl
o cechach szczecioszczękich (typ zwierząt)
SJP.pl
typ morskich, drapieżnych zwierząt bezkręgowych; szczecioszczęki, szczecioszczękowce
SJP.pl
Sz
Wikipedia
typ morskich, drapieżnych zwierząt bezkręgowych; szczecioszczęki, szczecioszczękie
SJP.pl
przedstawiciel typu morskich, drapieżnych zwierząt bezkręgowych
SJP.pl
rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu szczeciowców
SJP.pl
Szczeciowate ("Dipsacaceae" Juss.) – rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu szczeciowców ("Dipsacales"). Zalicza się tu w zależności od ujęcia systematycznego około 290 gatunków skupionych w 8–11 rodzajów. Rośliny tu należące to byliny z główkowatymi kwiatostanami, liśćmi naprzeciwległymi i suchymi owocami zawierającymi pojedyncze nasiono.
Wikipedia
1. taki, który kształtem lub wyglądem przypomina szczeć (sztywne włosy dzika lub świni); szczeciniasty, szczecinowaty;
2. o cechach szczeciowatych (rodzina roślin)
SJP.pl
rząd roślin okrytonasiennych
SJP.pl
Szczeciowce ("Dipsacales" Dumort.) – rząd roślin okrytonasiennych, w systemie Reveala w latach 90. XX wieku zaliczany do klasy "Rosopsida", w systemach APG z XXI łączony m.in. z astrowcami i selerowcami we wspólny klad astrowych właściwych (ang. "euasterids") odpowiadający w ujęciu Ruggiero i in. nadrzędowi astropodobnych "Asteranae".
Wikipedia
przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych
SJP.pl
rodzaj owada z rzędu chruścików
SJP.pl
Ch
Wikipedia
ryba z rodziny: szczeciozęby
SJP.pl
→ Szczecin
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący Szczecina, związany ze Szczecinem, pochodzący ze Szczecina
Wiktionary
(1.1) Węgiel śląski był wypierany z rynków: berlińskiego i szczecińskiego, przez konkurencję zachodnioniemiecką i angielską.
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃɛˈt͡ɕĩj̃sʲci, AS: ščećĩĩ ̯sʹḱi
Wiktionary
rzecz. Szczecinianin mos., Szczecin m., szczecinianin m., szczecinianka ż., Szczeciński m., Szczecińska ż.
Wiktionary
Szczedrzykowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim, w gminie Prochowice.
W przysiółku wsi Szczedrzykowice-Stacja jest stacja kolejowa Szczedrzykowice.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa legnickiego.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
Szczeglacin – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Korczew. Ma status sołectwa. Leży w odległości 3 km od Korczewa, 30 km od Siedlec i 109 km od Warszawy.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.
Wikipedia
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
potocznie: osoba dbająca o szczegóły; skrupulant
SJP.pl
zdrobnienie od: szczegół
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w sposób szczególny, specjalny, w większym stopniu
(1.2) zwłaszcza
(1.3) w sposób wyjątkowy, osobliwy, inaczej niż przeciętnie
Wiktionary
(1.1) — Szczególniej jest tam jedna ogromna lalka, która ma ciemne włosy, a kiedy nacisnąć ją… Tu, pod gorsem — dodała zarumieniona.
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃɛˈɡulʲɲɛ, AS: ščegulʹńe
Wiktionary
rzecz. szczegół m., szczególność ż.
przym. szczegółowy, szczególny, poszczególny
czas. wyszczególniać ndk.
Wiktionary
(1.1) specjalnie
(1.3) niezwykle, wyjątkowo, osobliwie
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: szczególnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: szczególny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co szczególne
Wiktionary
przym. szczególny
przysł. szczególnie
Wiktionary
odznaczający się czymś osobliwym, niezwykłym; niezwykły; wyjątkowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który charakteryzuje się czymś wyróżniającym, jest wyjątkowy ze względu na jakąś cechę
(1.2) taki, który ma dla kogoś wyjątkowe znaczenie
Wiktionary
(1.1) Wśród duńskich norek wykryto szczególną mutację koronawirusa, co potencjalnie może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego na całym świecie.
(1.1) Szczególną cechą pontyfikatu Jana Pawła II było pielgrzymowanie.
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃɛˈɡulnɨ, AS: ščegulny
Wiktionary
rzecz. szczegół m., szczególność ż.
czas. uszczegółowić dk.
przym. szczegółowy, poszczególny
przysł. szczególnie
Wiktionary
(1.1) specjalny, nieprzeciętny, wyjątkowy, niezwykły, ponadprzeciętny
Wiktionary
1. drobny składnik jakiejś sprawy, jakiegoś zdarzenia;
2. drobny element jakiejś rzeczy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) drobny składnik, element jakiejś całości (obiektu, sytuacji)
Wiktionary
(1.1) Nie powinieneś wnikać w szczegóły dotyczące tej awantury.
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃɛɡuw, AS: ščeguu̯
Wiktionary
rzecz. szczegółowość ż.
:: zdrobn. szczególik m.
czas. wyszczególniać ndk., wyszczególnić dk., uszczegółowić, uszczegóławiać
przym. szczególny, szczegółowy, poszczególny
przysł. szczególnie, szczegółowo
Wiktionary
(1.1) detal, drobiazg, element, niuans
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: szczegółowo
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w sposób szczegółowy, z uwzględnieniem szczegółów
Wiktionary
rzecz. szczegół m.
przym. szczegółowy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co szczegółowe
Wiktionary
przym. szczegółowy
rzecz. szczegół m.
Wiktionary
stopień wyższy od przymiotnika: szczegółowy; bardziej szczegółowy
SJP.pl
dokładny, zawierający wiele detali
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) mający cechy szczegółu; dokładny
Wiktionary
(1.1) Dziedzictwo to było już wielokrotnie opisywane w literaturze przedmiotu, nie ma więc potrzeby ponawiania szczegółowego opisu tego zjawiska.
(1.1) Obecnie poznano szczegółową budowę i skład nukleotydów genu per.
Wiktionary
IPA: ˌʃt͡ʃɛɡuˈwɔvɨ, AS: ščeguu̯ovy
Wiktionary
rzecz. szczegół m., szczegółowość ż.; zdrobn. szczególik m.
przysł. szczegółowo, szczególnie
przym. szczególny
Wiktionary
(1.1) precyzyjny, drobiazgowy, detaliczny
Wiktionary
Szczejkowice (niem. "Scheykowitz") – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie rybnickim, w gminie Czerwionka-Leszczyny. Wieś leży na Górnym Śląsku.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.
Na mapach wyróżnia się nieurzędowe części miejscowości: Brzezina, Hajduki, Kozigóry, Nowa Wieś, Osinka oraz Przygon.
Wikipedia
krótki, urwany dźwięk wydawany przez psy, lisy i szakale; szczekanie, szczekania, szczeknięcie
SJP.pl
Szczek (Щекъ) – legendarny słowiański książę Polan wschodnich znany z "Kroniki Nestora", który wraz z braćmi Kijem i Chorywem założył gród Kijów. Miał także siostrę imieniem Łybedź.
Kronika nie podaje szerszych informacji na temat Szczeka poza tym, iż miał mieszkać na górze nazwanej od jego imienia Szczekownicą. Przypuszcza się, iż cała opowieść może być przeróbką ormiańskiej legendy o braciach Kuarze, Melteju i Choreanie.
Wikipedia
1. zwierzę, które wydaje krótkie, urywane dźwięki, najczęściej pies; szczekun;
2. pogardliwie:
a) ktoś, kto mówi dużo, głośno i w sposób zaczepny; krzykacz, pyskacz;
b) adwokat, prawnik lub prokurator
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) szczekające zwierzę, zwłaszcza pies pewnej odmiany, skory do szczekania
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) iron. pogard. adwokat, prawnik
(2.2) iron. pogard. ten, kto mówi dużo, głośno i w sposób napastliwy, robi zamieszanie krzykiem
Wiktionary
(2.2) Za to możni panowie, gwałtownicy, egzorbitanci, zawsze tam znajdowali zręcznych sekretarzy, niezmordowanych totumfackich, nieprzegadanych szczekaczy i tym podobnych ministrów.
Wiktionary
1. potocznie: głośnik ścienny lub radio;
2. w czasie II wojny światowej: megafon uliczny, za pomocą którego hitlerowcy podawali wiadomości;
3. pogardliwie:
a) kobieta, która mówi dużo, głośno i w sposób zaczepny; krzykaczka, pyskaczka;
b) kobieta rozpowiadający plotki; plotkarka, blagierka;
c) adwokatka, prawniczka lub prokuratorka;
4. potocznie: usta jako narząd mowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) głośnik uliczny, szczególnie propagandowy
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: ʃt͡ʃɛˈkat͡ʃka, AS: ščekačka
Wiktionary
rzecz. szczekanie n., szczek m., zaszczekanie n.
czas. szczekać ndk., szczeknąć dk., zaszczekać dk.
przym. szczekliwy
przysł. szczekliwie
Wiktionary
(1.1) megafon
Wiktionary
1. o psie, lisie, szakalu: wydawać krótki, urywany odgłos;
2. potocznie, pogardliwie: obmawiać, oczerniać kogoś; szkalować;
3. potocznie, pogardliwie: wymyślać komuś, oburzać się na coś;
4. wydawać głośne dźwięki przypominające szczekanie psów
SJP.pl
1. o psie, lisie, szakalu: wydawać krótki, urywany odgłos;
2. potocznie, pogardliwie: obmawiać, oczerniać kogoś; szkalować;
3. potocznie, pogardliwie: wymyślać komuś, oburzać się na coś;
4. wydawać głośne dźwięki przypominające szczekanie psów
SJP.pl
1. o psie, lisie, szakalu: wydawać krótki, urywany odgłos;
2. potocznie, pogardliwie: obmawiać, oczerniać kogoś; szkalować;
3. potocznie, pogardliwie: wymyślać komuś, oburzać się na coś;
4. wydawać głośne dźwięki przypominające szczekanie psów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) kynol. wydawanie przez psa, lisa i inne psowate krótkiego, głośnego głosu służącego do komunikacji, wyrażania emocji i ostrzegania
(1.2) odgłos słyszany, gdy pies szczeka
Wiktionary
Szczekanie – dźwięk wydawany najczęściej przez psy i inne psowate, m.in. wilki, kojoty i lisy.
Wikipedia
(1.1) Pies, który otrzymuje fizyczną i mentalną stymulację, jest mniej skłonny do rozwijania problemów behawioralnych, takich jak nadmierne szczekanie, destrukcyjne zachowanie i lęk.
(1.2) Widocznie również usłyszeli odległe szczekanie, spojrzeli ku północy i pojęli snadź niebezpieczeństwo, bo pozostawiając wszystko, z pośpiechem pobiegli w stronę gaju.
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃɛˈkãɲɛ, AS: ščekãńe
Wiktionary
czas. szczekać ndk., zaszczekać
rzecz. szczekaczka ż., szczeknięcie n.
Wiktionary
(1.1) łow. szczek
Wiktionary
Szczekarzewo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Skępe, nad wschodnią częścią jeziora Łąkie.
Wikipedia
1. o psie, lisie, szakalu: wydawać krótki, urywany odgłos;
2. potocznie, pogardliwie: obmawiać, oczerniać kogoś; szkalować;
3. potocznie, pogardliwie: wymyślać komuś, oburzać się na coś;
4. wydawać głośne dźwięki przypominające szczekanie psów
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. szczeknąć)
(1.1) zool. o psie, lisie, szakalu: wydawać krótki, urywany głos
(1.2) przen. pot. pogard. wymyślać komuś, oburzać się na coś
(1.3) przen. pot. pogard. kłamiąc, mówić o kimś lub o czymś źle
(1.4) przen. pot. wydawać głośne dźwięki przypominające szczekanie psów
(1.5) łow. o samcu sarny: wydawać głos
Wiktionary
(1.1) Mój szczeniak w ogóle nie potrafi znieść mojej nieobecności w domu i gdy tylko wyjdę za drzwi, od razu zaczyna skomleć, szczekać i wyć.
(1.1) Miejscami wąwóz stawał się tak ciasny, że tylko dwa konie mogły iść w pobok, miejscami rozszerzał się w małe, okrągłe doliny otoczone jakby wysokimi kamiennymi murami, na których siedziały wielkie pawiany igrając z sobą, szczekając i pokazując karawanie zęby.
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃɛkat͡ɕ, AS: ščekać
Wiktionary
rzecz. szczekanie n., szczek m., szczekanina ż., szczekaczka ż.
czas. oszczekiwać ndk., naszczekiwać ndk., rozszczekać się dk., odszczekiwać ndk., obszczekiwać się ndk.
przym. szczekliwy
Wiktionary
(1.2) ubliżać
(1.3) obmawiać, oczerniać
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
przysłówek
(1.1) w sposób szczekliwy
Wiktionary
rzecz. szczekaczka ż.
Wiktionary
1. o głosie: krótki i przenikliwy, nieprzyjemny;
2. o odgłosie: przypominający szczekanie;
3. często szczekający
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) przypominający szczekanie
Wiktionary
rzecz. szczekaczka ż.
czas. szczekać
Wiktionary
zaszczekać;
1. o psie, lisie, szakalu: wydać krótki, urywany odgłos;
2. wydać głośne dźwięki przypominające szczekanie psów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szczeknąć.
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃɛcˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: ščeḱńė̃ńće
Wiktionary
czas. szczeknąć
rzecz. szczekanie n.
Wiktionary
zaszczekać;
1. o psie, lisie, szakalu: wydać krótki, urywany odgłos;
2. wydać głośne dźwięki przypominające szczekanie psów
SJP.pl
czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. szczekać)
(1.1) dokonany od|szczekać.
Wiktionary
(1.1) Gaspode szczeknął. Wilk zaskowyczał i przewrócił się na grzbiet.
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃɛknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: ščeknõńć
Wiktionary
rzecz. szczekaczka ż., szczeknięcie n.
Wiktionary
mieszkaniec Szczekocin (miasta w Polsce)
SJP.pl
mieszkanka Szczekocin (miasta w Polsce)
SJP.pl
miasto w Polsce
SJP.pl
}|-
Szczekociny – miasto w Polsce w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Szczekociny. Miejscowość położona jest nad rzeką Pilicą na obszarze Niecki Włoszczowskiej, będącej częścią Niecki Nidziańskiej.
Wikipedia
przymiotnik od: Szczekocin
SJP.pl
dawniej: zwierzę, które wydaje krótkie, urywane dźwięki, najczęściej pies; szczekacz
SJP.pl
żaba wydająca głos podobny do szczekania psa
SJP.pl
zwierzę należące do rodziny zajęczaków
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zool. nazwa systematyczna|Ochotona|ref=tak., niewielki, skoczny ssak;
Wiktionary
Szczekuszka ("Ochotona") – rodzaj niewielkich ssaków z rodziny szczekuszkowatych (Ochotonidae).
Wikipedia
IPA: ʃt͡ʃɛˈkuʃka, AS: ščekuška
Wiktionary
rodzina niewielkich ssaków z rzędu zajęczaków
SJP.pl
Szczekuszkowate (Ochotonidae) – rodzina niewielkich ssaków z rzędu zajęczaków (Lagomorpha).
Wikipedia
o cechach szczekuszkowatych (rodzina ssaków)
SJP.pl
długi i wąski otwór w czymś lub pęknięcie takiego kształtu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wąski, podłużny otwór
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Dwuzłotówka wpadła do szczeliny między kostkami brukowymi i ku irytacji chłopczyka nie dała się wydłubać.
(1.1) Wsunąłem kartę kredytową do szczeliny automatu i wprowadziłem swój PIN.
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃɛˈlʲĩna, AS: ščelʹĩna
Wiktionary
rzecz. szczeliniak m., szczelinowatość ż., szczelinowanie n.
:: zdrobn. szczelinka ż.
czas. szczelinować
przym. szczelinowy, szczelinowaty
Wiktionary
(1.1) szpara
Wiktionary
rodzaj dłuta kamieniarskiego
SJP.pl
zdrobnienie od: szczelina
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: szczelina
Wiktionary
rzecz. szczelina ż.
przym. szczelinowy
Wiktionary
przyrząd do pomiaru wielkości szczelin, zazwyczaj niewielkich rozmiarów, np. szczelin w świecach samochodowych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) metrol. przyrząd do pomiaru szerokości szczelin;
Wiktionary
Szczelinomierz – przyrząd pomiarowy służący do określenia wielkości gwintów lub luzów między sąsiadującymi powierzchniami.
Składa się z szeregu płytek (blaszek, listków) każda o innej grubości, najczęściej osadzonych obrotowo we wspólnej obudowie (w którą są chowane jak ostrza scyzoryka).
Wikipedia
IPA: ˌʃt͡ʃɛlʲĩˈnɔ̃mʲjɛʃ, AS: ščelʹĩnõmʹi ̯eš
Wiktionary
mający wiele szczelin
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
przymiotnik
(1.1) odnoszący się do szczeliny
(1.2) jęz. wymawiany przy znacznym zbliżeniu narządów mowy, ale bez ich zwarcia
Wiktionary
rzecz. szczelina ż.
:: zdrobn. szczelinka ż.
Wiktionary
(1.2) frykatywny, spirantyczny
Wiktionary
materiał o odpowiednich własnościach wytrzymałościowych, dobrej odporności chemicznej i cieplnej, używany do uszczelniania; pakunek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) techn. materiał służący jako element uszczelniający;
Wiktionary
Szczeliwo – materiał uszczelniający szczelinę pomiędzy dwoma (lub więcej) elementami konstrukcyjnymi pozostającymi względem siebie w spoczynku (zastosowanie statyczne) lub mogącymi się wzajemnie przemieszczać (zastosowanie ruchowe). W odróżnieniu od uszczelnień szczeliwa gotowe do zastosowania nie mają konkretnych kształtów ani wymiarów - przyjmują je dopiero po użyciu, wypełniając szczelinę.
Wikipedia
(1.1) Na rynku jest bardzo duży wybór różnego rodzaju środków do uszczelniania, m.in.: silikony, pianki, wyciskacze, specjalne taśmy, kleje. Takim wypełniaczem jest silikon szklarski – jednoskładnikowe szczeliwo, które pod wpływem działania powietrza i wilgoci utwardza się, tworząc elastyczne i wytrzymałe uszczelnienie elastomerowe.
Wiktionary
rzecz. szczelność ż., uszczelka ż., uszczelniacz mrz.
przym. szczelny
przysł. szczelnie
czas. uszczelniać ndk., uszczelnić dk.
Wiktionary
(1.1) uszczelniacz, kit, wypełnienie
Wiktionary
przysłówek
(1.1) bez dostępu powietrza lub cieczy z zewnątrz
(1.2) dokładnie
(1.3) przen. bez dostępu z zewnątrz
Wiktionary
(1.1) Staraj się zamykać słoiki szczelnie, by nie dostawało się do środka powietrze.
(1.2) Przylegające szczelnie deski pomalował na brązowo.
Wiktionary
rzecz. szczeliwo n., szczelność ż.
przym. szczelny
czas. uszczelniać
Wiktionary
(1.1) hermetycznie
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: szczelnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: szczelny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co szczelne
Wiktionary
W różnych dziedzinach funkcjonują różne (podobne) definicje "szczelności".
Szczelność w budownictwie – to właściwość fizyczna materiałów budowlanych, która określa jaka część objętości badanego materiału zajmuje materiał bez porów. Szczelność wyraża się wzorem:
Wikipedia
przym. szczelny
czas. uszczelniać
przysł. szczelnie
rzecz. szczeliwo n.
Wiktionary
1. ściśle przylegający do czegoś, nieprzepuszczający cieczy lub powietrza;
2. taki, przez który nie można się przedostać, np. szczelne granice
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) taki, który nie przepuszcza czego lub kogo; doskonale dopasowany
Wiktionary
rzecz. szczelność ż., szczeliwo n., uszczelka ż.
przysł. szczelnie
czas. uszczelniać ndk., uszczelnić dk.
Wiktionary
(1.1) hermetyczny, nieprzenikliwy, nieprzenikalny, nieprzepuszczalny
Wiktionary
potocznie: szczęka
SJP.pl
→ szczeniak (osoba); szczeniaczy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) pot. lekcew. właściwy szczeniakowi – chłopakowi zachowującemu się niepoważnie, niedojrzale
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃɛ̃ˈɲat͡sʲci, AS: ščẽńacʹḱi
Wiktionary
rzecz. szczenię n., szczeniątko n., szczeniak m., szczeniaczek m., szczeniackość ż.
czas. oszczenić się
przym. szczenięcy, szczenny, szczeniacko
przysł. szczenięco, szczeniacko
Wiktionary
(1.1) niedojrzały
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) w sposób szczeniacki
Wiktionary
(1.1) Ej, facet, czy Ty nie byłeś nigdy szczeniacko zakochany?
(1.1) To co zrobiłaś było dziecinne i głupie. ;/ Zachowałaś się szczeniacko, nie powinnaś się wtrącać.
Wiktionary
rzecz. szczeniątko n., szczeniak mzw., szczeniaczek mzw., szczenię mzw., szczeniackość ż.
przym. szczeniacki, szczenięcy, szczenny
Wiktionary
(1.1) szczenięco, dziecinnie
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szczeniackie; cecha tych, którzy są szczeniaccy
Wiktionary
rzecz. szczeniak m., szczeniaczek m., szczeniątko n.
przym. szczeniacki, szczenięcy, szczenny, szczeniacko
przysł. szczeniacko
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) pot. szczenięctwo
Wiktionary
rzecz. szczenię n.
Wiktionary
zdrobnienie od: szczeniak
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zdrobn. od: szczeniak
(1.2) pot. mała buteleczka alkoholu
Wiktionary
(1.1) Ania ma takiego ślicznego, milusiego szczeniaczka.
(1.2) Dziabniemy sobie po szczeniaczku.
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃɛ̃ˈɲat͡ʃɛk, AS: ščẽńaček
Wiktionary
rzecz. szczenię n., szczeniątko n., szczeniak m., szczeniackość ż.
czas. oszczenić się
przym. szczenięcy, szczeniacki, szczenny, szczeniacko
przysł. szczenięco, szczeniacko
Wiktionary
(1.2) małpka
Wiktionary
żartobliwie, pogardliwie o osobie niedorosłej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) pot. zool. młody pies
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) przen. żart. lub pogard. chłopiec postępujący niepoważnie, zachowujący się w sposób niedojrzały
Wiktionary
(1.1) Nasz szczeniak już dorasta, więc trzeba kupić mu obrożę.
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃɛ̃ɲak, AS: ščẽńak
Wiktionary
rzecz. szczenię n., szczeniackość ż., szczenienie n., oszczenienie n.
:: zdrobn. szczeniątko n., szczeniaczek m.
czas. szczenić się ndk., oszczenić się dk.
przym. szczenięcy, szczeniacki, szczenny, szczeniacko
przysł. szczeniacko, szczenięco
Wiktionary
(1.1) szczenię, szczeniaczek
(2.1) smarkacz, gówniarz
Wiktionary
grupa młodych osób, najczęściej chłopców
SJP.pl
potocznie: niedojrzały; smarkaczowaty, smarkatowaty, smarkaty
SJP.pl
potocznie: młoda, nieodpowiednio zachowująca się dziewczyna
SJP.pl
pieszczotliwe zdrobnienie od: szczenię
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) zdrobn. od szczenię: bardzo młody piesek
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃɛ̃ˈɲɔ̃ntkɔ, AS: ščẽńõntko
Wiktionary
rzecz. szczenię n., szczeniak m., szczeniaczek m., szczeniackość ż.
czas. oszczenić się
przym. szczenięcy, szczeniacki, szczeniacko
przysł. szczenięco, szczeniacko
Wiktionary
szczenić się - o samicy psa, wilka, lisa, borsuka itp.: wydawać potomstwo
SJP.pl
młode psa; szczeniak, psię, psiak
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) zool. młode psa lub innych zwierząt z rodziny psowatych
(1.2) pot. młody, niedoświadczony człowiek
Wiktionary
(1.1) Dla szczeniąt konieczne jest rozpoczęcie pobierania mleka jak najszybciej po porodzie.
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: ščẽńe
Wiktionary
rzecz. szczeniactwo n., szczeniak m.
:: zdrobn. szczeniaczek m., szczeniątko n.
czas. oszczenić się, szczenić się
przym. szczeniacki, szczenięcy, szczenny, szczeniacko
przysł. szczeniacko, szczenięco
Wiktionary
(1.1) szczeniak, szczeniątko
(1.2) szczeniak
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób szczenięcy
Wiktionary
rzecz. szczeniak m., szczeniaczek mzw., szczeniątko n., szczenię n.
przym. szczenięcy, szczeniacki, szczenny
Wiktionary
1. właściwy szczenięciu;
2. szczenięce lata - okres dzieciństwa lub wczesnej młodości
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) właściwy szczenięciu
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃɛ̃ˈɲɛ̃nt͡sɨ, AS: ščẽńẽncy
Wiktionary
rzecz. szczenię n., szczeniątko n., szczeniak m., szczeniaczek m., szczeniackość ż.
czas. oszczenić się, szczenić się
przym. szczeniacki, szczenny, szczeniacko
przysł. szczenięco, szczeniacko
Wiktionary
zdolność samicy do wydawania potomstwa
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) wet. zootechn. o niektórych samicach zwierząt: będący w ciąży, spodziewający się potomstwa
Wiktionary
(1.1) — Tak, tak, — mówił, zginiemy! Ja miałem słuszność i trzeba być głupcem takim, jak ty, aby na chwilę bodaj przypuszczać, że ta gwiazda pyzata i świecąca, co się przed nami teraz jak szczenna suka wydyma, może być siedliskiem życia jakiegokolwiek!
(1.1) Jakby tam nie było, wybijali nam kłusownicy co najtęższe jelenie, a w zimie zakłuli dwie szczenne niedźwiedzice po barłogach.
Wiktionary
rzecz. szczeniackość ż., szczeniaczek mzw., szczeniak mos./mzw., szczeniakieria ż., szczeniara ż., szczenię n., szczenienie n., oszczenienie n., szczeniackość ż.
czas. oszczenić się dk., szczenić się ndk.
przym. szczeniacki, szczenięcy
przysł. szczeniacko, szczenięco
Wiktionary
1. mała grupa ludzi, których łączy wspólny język, tradycja, obyczaje i zamieszkiwany teren; często utożsamiana z plemieniem, od którego różni się brakiem wspólnego przodka;
2. w biologii: grupa organizmów mająca wspólne pochodzenie;
3. w mikrobiologii: hodowla drobnoustrojów otrzymana w wyniku rozmnożenia jednego organizmu;
4. młode drzewko lub krzew otrzymane w wyniku szczepienia;
5. zespół drużyn harcerskich działających na określonym terenie, np. w szkole;
6. dawniej: dom, ród, rodzina, dynastia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) antrop. grupa etniczna osób niewywodzących swego pochodzenia od wspólnego przodka;
(1.2) mikrobiol. populacja drobnoustrojów w obrębie gatunku lub odmiany, wyróżniająca się określonymi cechami;
(1.3) bot. roln. roślina powstała w wyniku szczepienia;
(1.4) harc. rodzaj pośredniej struktury w organizacjach harcerskich;
forma czasownika.
(2.1) 2. os. lp. rozk. od szczepić
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Szczep może liczyć od kilkuset do kilku tysięcy osób.
(1.3) Szczep ma cechy rośliny szlachetnej (np. smaczne owoce) i nieszlachetnej (odporność na choroby).
(1.4) Szczepem kieruje i odpowiada za jego pracę komenda szczepu.
(2.1) Rolniku, szczep bydło przeciw BVD!
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃɛp, AS: ščep
Wiktionary
rzecz. szczepek m., szczepienie n., zaszczepienie n., wyszczepienie n., szczepowy m., szczepowa ż., antyszczep m., antyszczepionkowiec m.
czas. szczepić ndk., zaszczepić dk., wyszczepić dk.
przym. szczepowy, szczepionkowy, antyszczepionkowy, szczepienny, poszczepienny
Wiktionary
(1.1) plemię
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. kawałek odrąbanego drewna
Wiktionary
(1.1) szczapa
Wiktionary
nóż ogrodniczy o prostym, wydłużonym ostrzu, służący do szczepienia drzew
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.;
Wiktionary
Szczepan – imię męskie. Pierwotna spolonizowana forma greckiego imienia Stefan, przejęta do polszczyzny w czasach najdawniejszych, jeszcze przed ustaleniem się w języku polskim spółgłoski "f" – która była wówczas zastępowana przez [p] lub [b] (tę drugą w zapożyczeniach niemieckich lub w wyrazach przejętych za niemieckim pośrednictwem) – w brzmieniu Szczepan i dopiero wtórnie sprowadzona do języka polskiego w brzmieniu Stefan.
Wikipedia
(1.1) Mój nauczyciel matematyki ma na imię Szczepan.
(1.1) Pielgrzymkę prowadził ratownik i przewodnik tatrzański, ksiądz Szczepan Gacek, proboszcz parafii pw. Przemienienia Pańskiego w Gliczarowie.
(1.1) W Kościele katolickim na 26 grudnia (drugi dzień świąt Bożego Narodzenia) przypada wspomnienie św. Szczepana męczennika, patrona kamieniarzy, kucharzy i tkaczy.
(1.1) Szczepanowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 26 grudnia.
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃɛpãn, AS: ščepãn
Wiktionary
rzecz. Szczepanowa ż., Szczepanówna ż., Szczepanostwo lm m., Szczepankowa ż., Szczepankówna ż., Szczepanowo n., Szczepankowo n.
:: zdrobn. Szczepanek mos., Szczepek mos., Szczepuś mos., Szczepcio mos., Szczepko mos.
:: zgrub. Szczepanisko mos.
przym. Szczepanowy, Szczepankowy, Szczepkowy, Szczepusiowy, Szczepciowy
zob. Stefan.
Wiktionary
(1.1) war. Stefan; zdrobn. Szczepanek, Szczepek, Szczepuś, Szczepcio, Szczepko; zgrub. Szczepanisko
Wiktionary
1. zdrobnienie od: Szczepan (imię męskie); Szczepek;
2. nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Szczepanik (forma żeńska: Szczepanikowa, Szczepanikówna; liczba mnoga: Szczepanikowie) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 10 257 osób.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Szczepankowice ( Schönbankwitz) – wieś w Polsce południowo-zachodniej położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Kobierzyce.
Wikipedia
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy - należący do Szczepanka lub z nim związany
SJP.pl
Szczepan z żoną; Szczepanowie
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim
SJP.pl
Szczepanowo – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Dąbrowa.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
przymiotnik dzierżawczy - należący do Szczepana lub z nim związany
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy
(1.1) przest. gwara. należący do Szczepana
Wiktionary
rzecz. Szczepan mos., Szczepanek mos., Szczepek mos., Szczepuś mos., Szczepcio mos., Szczepko mos., Szczepanowo n.
przym. Szczepankowy, Szczepkowy, Szczepciowy
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
zdrobnienie od: Szczepan (imię męskie)
SJP.pl
zdrobnienie od: szczep
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) ogrod. niewielki szczep
forma rzeczownika.
(2.1) D. lp. od: szczepka
Wiktionary
(1.1) Walery przywiózł rowerem kilka szczepków z sadu organisty.
Wiktionary
rzecz. szczep mrz.
czas. szczepić ndk., szczepić się ndk.
Wiktionary
Szczepice – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Kcynia.
Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 262 mieszkańców. Jest dwunastą co do wielkości miejscowością gminy Kcynia.
W miejscowości jest przystanek kolejowy Szczepice.
Wikipedia
1. wprowadzać do ustroju ludzkiego albo zwierzęcego, szczepionkę w celu sztucznego uodpornienia go na chorobę zakaźną;
2. uszlachetniać drzewa i krzewy owocowe przez przeniesienie gałązki rośliny szlachetnej na roślinę uszlachetnianą
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szczepić., nazwa czynności
(1.2) miejsce, w którym dokonano tej czynności lub jej rezultat
(1.3) med. podanie szczepionki w formie zastrzyku
(1.4) bot. ogrod. dendr. łączenie zrazu z inną rośliną
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.3) Antek strasznie panikował przed szczepieniem.
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: ščepʹi ̯ė̃ńe
Wiktionary
rzecz. antyszczep mzw., szczep mrz., szczepionka ż., szczepka ż., zaszczepienie n., szczepkowanie n.
czas. szczepić ndk., wszczepiać ndk., wszczepić dk., zaszczepić dk.
przym. szczepionkowy, szczepieniowy, szczepowy, szczepienny
Wiktionary
→ szczepienie; szczepieniowy
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze szczepieniem, dotyczący szczepienia
Wiktionary
rzecz. szczep mrz., szczepienie n., szczepionka ż.
czas. szczepić ndk., zaszczepić dk.
przym. szczepionkowy, poszczepienny, przedszczepienny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: szczepionka
Wiktionary
rzecz. szczepionka ż.
Wiktionary
preparat biologiczny z oczyszczonej zawiesiny zabitych lub unieszkodliwionych bakterii, przeznaczonej do szczepień ochronnych lub leczniczych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. preparat pochodzenia biologicznego, zawierający osłabione żywe lub zabite drobnoustroje chorobotwórcze lub fragmenty ich struktury stosowany w celu wywołania odpowiedzi immunologicznej i odporności;
Wiktionary
Sz
Wikipedia
(1.1) Odkrycie szczepionki było wielkim krokiem w rozwoju medycyny.
(1.1) Nowa szczepionka przeciwko wietrznej ospie wietrznej jest bezpieczna i efektywna.
(1.1) Genetycznie modyfikowane szczepionki przeciwnowotworowe pobudzają układ odpornościowy pacjenta do rozpoznawania i niszczenia komórek nowotworowych, które normalnie pozostają bezkarne.
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃɛˈpʲjɔ̃nka, AS: ščepʹi ̯õnka
Wiktionary
rzecz. antyszczep mzw., szczepienie n., zaszczepienie n., szczepioneczka ż.
czas. szczepić ndk., zaszczepić dk.
przym. szczepienny, poszczepienny, szczepionkowy
Wiktionary
potocznie: zwolennik stosowania szczepionek
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) med. związany ze szczepionkami, dotyczący szczepionek
Wiktionary
rzecz. antyszczep mzw., szczepionka ż., szczepienie n., szczep mrz.,szczepka ż., zaszczepienie n., szczepkowanie n.
czas. szczepić ndk., zaszczepić dk., wszczepić dk.
przym. szczepienny, szczepowy, poszczepienny
Wiktionary
1. wprowadzać do ustroju ludzkiego albo zwierzęcego, szczepionkę w celu sztucznego uodpornienia go na chorobę zakaźną;
2. uszlachetniać drzewa i krzewy owocowe przez przeniesienie gałązki rośliny szlachetnej na roślinę uszlachetnianą
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) med. wet. podawać szczepionkę
(1.2) bot. roln. łączyć pęd (oczko) z pniem (podkładką) dwu różnych roślin
czasownik zwrotny niedokonany szczepić się
(2.1) poddawać się podawaniu szczepionki
(2.2) slang. całować się
Wiktionary
(1.1) W sobotę, 6 lutego od 10 do 12 zwierzęta będą szczepione na targowicy, od 13 do 14 na Drodze Do Wantuli i od 14 do 16 na ul. Sabały koło sklepu.
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃɛpʲit͡ɕ, AS: ščepʹić
Wiktionary
rzecz. antyszczep mzw., szczepek mrz., szczep m., szczepionka ż., szczepka ż., szczepienie n., zaszczepienie n., szczepkowanie n.
czas. wyszczepić, zaszczepić dk., wszczepić dk.
przym. szczepionkowy, szczepieniowy, szczepowy, szczepienny
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
zdrobnienie od: szczep
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przest. niewielka szczepa, kawałek drewna
(1.2) ogrod. szczepione drzewko
forma rzeczownika.
(2.1) D. lp. od: szczepek
Wiktionary
Szczepka – przysiółek w Polsce położony w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim, w gminie Iłowo-Osada, w sołectwie Sochy.
W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie ciechanowskim.
W początkach XIX wieku Szczepka funkcjonowała na prawie chełmińskim. Składała się z 2 zagród zamieszkałych przez 14 osób.
Wikipedia
(2.1) Kupiliśmy dziesięć szczepek gruszy i pięć jabłonek.
Wiktionary
(1.1)
:: rzecz. szczepa ż.
(1.2)
:: rzecz. szczep mrz., szczepienie n.
:: czas. szczepić ndk., szczepić się ndk.
Wiktionary
(1.1) szczapka, drzazga
(1.2) szczepek
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
przedstawiciel rzędu wodnych skorupiaków z gromady pancerzowców; lasonóg
SJP.pl
przedstawiciel rzędu wodnych skorupiaków z gromady pancerzowców; lasonóg
SJP.pl
kobieta prowadząca szczep harcerski
SJP.pl
1. miejsce pozostałe po odpadnięciu, wyłamaniu lub odtłuczeniu cząstki czegoś, miejsce wyszczerbione; luka;
2. w taternictwie: wąska przełęcz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ubytek powstały w wyniku odpadnięcia, wyłamania fragmentu czegoś; miejsce wyszczerbione
(1.2) książk. przen. brak, strata, uszczerbek
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) (…) bo oto na łbie głębszą jeszcze szczerbę od szabli noszę (…)
(1.2) I tej tedy jej chęci, czym mógł, dopomógł, a przy tym ziemię jej porodzicielską w dzierżawę wziął (…), aby na tym pozostałym jej majątku nijaka szczerba nie powstała.
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃɛrba, AS: ščerba
Wiktionary
rzecz. uszczerbek m., Szczerbiec m.
:: zdrobn. szczerbina ż., szczerbinka ż.
czas. szczerbić ndk., wyszczerbić dk., wyszczerbiać ndk., poszczerbić dk.
przym. szczerbaty, wyszczerbiony, poszczerbiony
Wiktionary
(1.1) luka, wyrwa
Wiktionary
szczerbak;
1. ssak charakteryzujący się prostym, zredukowanym uzębieniem, żyjący w Ameryce Południowej i Środkowej;
2. potocznie: osoba niemająca jednego lub kilku przednich zębów; szczerbuch
SJP.pl
1. ssak charakteryzujący się prostym, zredukowanym uzębieniem, żyjący w Ameryce Południowej i Środkowej; szczerbacz;
2. potocznie: osoba niemająca jednego lub kilku przednich zębów; szczerbuch, szczerbacz;
3. dwuletnia roślina warzywna o szerokich liściach; cykoria endywia
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
jeden z rzędów ssaków łożyskowych
SJP.pl
Szczerbaki (Xenarthra) – grupa lądowych ssaków łożyskowych w randze nadrzędu o zredukowanym uzębieniu. Zaliczane są do nich mrówkojady, leniwce i pancerniki – zwierzęta różniące się wyglądem zewnętrznym i trybem życia, ale o podobnej budowie anatomicznej. Pojawiły się w paleocenie na terenie Ameryki Południowej. Do czasów współczesnych przetrwało 30 gatunków występujących obecnie w obydwu Amerykach.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
kobieta niemająca jednego lub kilku przednich zębów
SJP.pl
kobieta niemająca jednego lub kilku przednich zębów
SJP.pl
1. widoczne braki zębów;
2. stan, w którym widoczne są ubytki lub zniszczone fragmenty
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szczerbate; cecha tych, którzy są szczerbaci
Wiktionary
rzecz. szczerba ż., szczerbiec m., szczerbinka ż., szczerbak m., szczerbacz m., szczerbienie n.
czas. szczerbić ndk.
przym. szczerbaty
Wiktionary
1. niemający jednego lub kilku przednich zębów;
2. mający na krawędzi szczerbę lub szczerby; np. szczerbaty kubek
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) pot. pozbawiony jednego lub kilku zębów przednich
(1.2) posiadający szczerbę
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) ktoś szczerbaty (1.1)
Wiktionary
(1.1) Wszystkie koleżanki Rafała uważają, że jego szczerbaty uśmiech jest wprost oszałamiający.
(1.2) Niby taki porządny lokal, a obiad dostałem na szczerbatym talerzu.
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃɛrˈbatɨ, AS: ščerbaty
Wiktionary
rzecz. szczerba ż., szczerbatek m., szczerbatka ż., szczerbiec m., uszczerbek m., szczerbatość ż.
czas. szczerbić, oszczerbić dk., uszczerbiać ndk., uszczerbić dk., wyszczerbić ndk., wyszczerbiać dk.
Wiktionary
(1.1) bezzębny; gw. Górny Śląsk szczyrbaty
(1.2) wyszczerbiony, uszczerbiony
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
Szczerbice ( Sczyrbitz) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie rybnickim, w gminie Gaszowice.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
miecz koronacyjny królów polskich, będący jedynym zachowanym insygnium koronacyjnym Piastów; Szczerbiec
SJP.pl
Szczerbiec – miecz koronacyjny królów Polski, jeden z najcenniejszych zabytków i unikatowe świadectwo polskiej historii. Jedyne zachowane insygnium koronacyjne dynastii Piastów. Przechowywany w Skarbcu Koronnym w Zamku Królewskim na Wawelu.
Wikipedia
zdrobnienie od: szczerbina
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
1. robić w czymś szczerby;
2. powodować wyniszczenie lub stratę czegoś dla osiągnięcia jakiejś korzyści
SJP.pl
Szczerbięcin – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Tczew.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
potocznie: osoba niemająca jednego lub kilku przednich zębów; szczerbak, szczerbacz
SJP.pl
szczerbówka ksieni, szczerbówka wierzbówka – gatunek motyla z rodziny mrocznicowatych
SJP.pl
mieszkaniec Szczercowa (wsi w Polsce)
SJP.pl
mieszkanka Szczercowa (wsi w Polsce)
SJP.pl
wieś w Polsce
SJP.pl
Szczerców – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Szczerców, nad rzeką Widawką. Siedziba gminy Szczerców.
Dawniej miasto – uzyskał lokację miejską przed 1364 rokiem, zdegradowany w 1870 roku. W końcu XVI wieku był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego w tenucie szczercowskiej w powiecie sieradzkim województwa sieradzkiego.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. rzeczka na Ukrainie, lewy dopływ Dniestru
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
gleba piaszczysto-gliniasto-ilasta
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. żwir
Wiktionary
o owadach: wydać krótki, urywany głos
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
szczerolotek dwubarwny - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych
SJP.pl
prawdziwie, rdzennie polski
SJP.pl
wykonany z czystego srebra
SJP.pl
1. wykonany z czystego złota;
2. w przenośni: cenny, wartościowy, np. uśmiech, serce
SJP.pl
mówienie prawdy; prawdomówność
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, kto jest szczery
(1.2) cecha tego, co jest szczere
Wiktionary
Sz
Wikipedia
IPA: ˈʃt͡ʃɛrɔɕt͡ɕ, AS: ščerość
Wiktionary
przym. szczery
przysł. szczerze
Wiktionary
(1.1) otwartość, prostolinijność, wylewność
(1.1) prawdziwość, autentyczność
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
stopień wyższy od przymiotnika: szczery; bardziej szczery
SJP.pl
1. nieukrywający prawdy; prawdomówny, otwarty;
2. świadczący o czyjejś prawdomówności; autentyczny, prawdziwy, nieudawany;
3. pozbawiony naleciałości, np. szczery brylant; czysty
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący szczerości; taki, który mówi prawdę; wyraża się szczerze, nie ukrywa tego, co myśli i czuje
(1.2) jednolity, pozbawiony domieszek
Wiktionary
(1.1) …mój Romeo tak naprawdę był niedojrzały emocjonalnie. Zamiast prawdziwej, szczerej miłości pozostawił po sobie maszynkę do golenia, parę zdjęć i zamęt w mojej głowie.
(1.2) Będąc już w szczerym lesie, nareszcie chwilę odpoczęli.
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃɛrɨ, AS: ščery
Wiktionary
rzecz. szczerość ż.
przysł. szczerze
Wiktionary
(1.1) autentyczny, niekłamany
Wiktionary
w leśnictwie: drzewostan sosnowy składający się z gonnych drzew bez żadnego podszycia
SJP.pl
przysłówek
(1.1) od: szczery
Wiktionary
(1.1) Mam nadzieję, że owego żmiję Tuhaj-bejowicza Bóg wyda w twoje ręce albo Nowowiejskiego, nad którego krzywdą szczerze boleję.
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃɛʒɛ, AS: ščeže
Wiktionary
rzecz. szczerość ż.
przym. szczery
Wiktionary
(1.1) otwarcie, z ręką na sercu, jak na spowiedzi
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: szczerze
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szczerzyć.
Wiktionary
czas. szczerzyć
Wiktionary
roślina z rodziny różowatych o drobnych kwiatach; spotykana w Tatrach
SJP.pl
zwykle w odniesieniu do zębów: obnażać, odsłaniać, pokazywać (np. w uśmiechu lub złości)
SJP.pl
czasownik niedokonany
(1.1) o zwierzęciu: grożąc, pokazywać zęby, kły
(1.2) o człowieku: w uśmiechu lub złości pokazywać zęby
czasownik zwrotny niedokonany szczerzyć się
(2.1) iron. uśmiechać się, zwłaszcza zalotnie, nieszczerze lub sztucznie
(2.2) sterczeć, być widocznym, ostro się rysować
Wiktionary
(1.2) Przestano do siebie szczerzyć zęby, oczy wszystkich zwróciły się na widnokrąg.
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃɛʒɨt͡ɕ, AS: ščežyć
Wiktionary
rzecz. szczerzenie n.
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
przedstawiciel gromady zwierząt bezkręgowych z typu pierścienic
SJP.pl
gromada zwierząt bezkręgowych z typu pierścienic
SJP.pl
Sz
Wikipedia
cytronela szczetna - roślina z rodziny traw, uprawiana ze względu na zawartość olejku cytronelowego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. obuw. but
Wiktionary
czasownik nieprzechodni dokonany
(1.1) daw. gwara. przepaść, zniknąć
Wiktionary
(1.1) Z gór schodzą śniegi zakosami stoków, / Koczują w lasach nim szczezną w wądołach.
Wiktionary
czas. sczeznąć dk.
Wiktionary
(1.1) war. współcz. sczeznąć
Wiktionary
1. sztywne włosy dzika lub świni, służące do wyrobu szczotek, pędzli itp.; szczecina;
2. roślina z rodziny szczeciowatych, o drobnych kwiatach białych, żółtawobiałych, liliowych lub fioletowych, występująca w kilkunastu gatunkach;
3. twarde, sztywne włoski na ciele stawonogów i pierścienic; szczecinka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) włosy pokrywające skórę zwierzęcą;
(1.2) zarost męski;
(1.3) bot. nazwa systematyczna|Dipsacus|L.|ref=tak., roślina z rodziny przewiertniowatych;
Wiktionary
Sz
Wikipedia
(1.1) Pędzle ze świńskiej szczeci nie są wcale takie drogie.
(1.2) Ogol tę szczeć, bo wyglądasz jak Chewbacca.
(1.3) W wazonach stały suche kwiaty szczeci i pałki wodne.
Wiktionary
rzecz. szczecina ż.
przym. szczecinowaty
Wiktionary
(1.1) szczecina
(1.2) szczecina, zarost
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Szcześniak – polskie nazwisko.
Wikipedia
Szcześniki – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie włodawskim, w gminie Hańsk.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.
Wieś stanowi sołectwo gminy Hańsk. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 98 mieszkańców.
Wikipedia
duży małż słodkowodny
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
kapuśniak z białej kapusty na rosole
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) kulin. popularny w kuchni rosyjskiej rodzaj zupy z warzyw liściastych, z dodatkiem mięsa, grzybów lub ryb;
Wiktionary
Szczi (ros. щи) – popularny w kuchni rosyjskiej rodzaj zupy z warzyw liściastych, z dodatkiem mięsa, grzybów lub ryb. W zależności od zastosowanego wywaru, szczi może być kapuśniakiem, zupą grzybową lub rybną, przy czym kapusta pozostaje składnikiem niezmiennym. Współcześnie w kuchni rosyjskiej występuje kilkadziesiąt modyfikacji podstawowego przepisu.
Wikipedia
czasownik przechodni dokonany
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wytrzymać
Wiktionary
(1.1) gw. Śląsk Cieszyński obstoć, wydzierżeć
Wiktionary
Szczkówek – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Izbica Kujawska.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 132 mieszkańców. Jest dziewiętnastą co do wielkości miejscowością gminy Izbica Kujawska.
Wikipedia
szczmiel biały - bylina z rodziny pokrzywowatych osiągająca wysokość do 2,5 metra
SJP.pl
Sz
Wikipedia
potocznie: młody chłopak; smarkacz, gówniarz
SJP.pl
wulgarnie: mocz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) posp. mocz
Wiktionary
rzecz. szczaw mrz., szczanie n., szczyny lm nm.
czas. obszczywać ndk., szczać ndk., zeszczać się dk., poszczać się dk., naszczać dk., wyszczać się dk., oszczać dk.
Wiktionary
(1.1) posp. szczyny; pot. siki, siuśki; gw. Górny Śląsk jscochy, jszczochy, scochy; zobacz też: więcej w haśle mocz
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. środa
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) kulin. gwara. bożonarodzeniowe pieczywo
(1.2) kulin. gwara. ciastko weselne w formie zwierzątka
Wiktionary
Szczodrak – przysiółek wsi Goszcz w Polsce, położony w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Twardogóra. Wchodzi w skład sołectwa Goszcz.
W latach 1975–1998 przysiółek należał administracyjnie do województwa wrocławskiego.
Wikipedia
rzecz. szczodrobliwość ż., szczodrok mrz., szczodrość ż., szczodrota ż., szczodrzeniec mrz.
przym. szczodry, szczodrobliwy, szczodraczy
przysł. szczodrze, szczodrobliwie
Wiktionary
(1.1) war. szczodrok
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna
(1.1) geogr. adm. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Skała;
Wiktionary
Szczodrkowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Skała.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego. Integralne części miejscowości: Dąbki, Kolbuszowa, Kopanina, Pod Naramskim, Zagardle.
Wikipedia
(1.1) W ostatni wtorek przejeżdżałem przez Szczodrkowice.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) stpol. hojność (chętne użyczanie obfitych darów)
Wiktionary
przysłówek
(1.1) hojnie, szczodrze
Wiktionary
(1.1) Natura obdarzyła nas w tym roku szczodrobliwie.
Wiktionary
rzecz. szczodrok mos./mrz., szczodrota ż., szczodrak mrz., szczodrość ż., szczodrobliwość
przym. szczodrobliwy, szczodry
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: szczodrobliwie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) bycie hojnym
Wiktionary
(1.1) Wuj Antoni słynął ze szczodrobliwości, nigdy nie odpędził od drzwi żadnego biedaka.
Wiktionary
przym. szczodrobliwy, szczodry
przysł. szczodrobliwie
rzecz. szczodrok mos./mrz., szczodrak mrz., szczodrość ż.
Wiktionary
(1.1) hojność, szczodrość
Wiktionary
stopień wyższy od przymiotnika: szczodrobliwy
SJP.pl
1. rozdający coś obficie, w dużej ilości;
2. hojnie udzielany
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) hojny, szczodry
Wiktionary
(1.1) Babcia Honorata była kobietą szczodrobliwą, wspomagała wielu potrzebujących.
Wiktionary
rzecz. szczodrok mos./mrz., szczodrota ż., szczodrak mrz., szczodrość ż., szczodrobliwość ż.
przysł. szczodrobliwie
przym. szczodry
Wiktionary
(1.1) wspaniałomyślny, wielkoduszny
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) kulin. reg. świętokrzyski rogalik drożdżowy
(1.2) kulin. reg. kaszubski wypiek z ciasta chlebowego w formie księżyca, tradycyjnie pieczony w wigilię Trzech Króli
Wiktionary
rzecz. szczodrobliwość ż., szczodrak mrz., szczodrość ż., szczodrota ż., szczodrzeniec mrz.
przym. szczodry, szczodrobliwy, szczodraczy
przysł. szczodrze, szczodrobliwie
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) taki, który ma wiele liści
Wiktionary
IPA: ˌʃt͡ʃɔdrɔˈlʲistnɨ, AS: ščodrolʹistny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. bycie szczodrym
(1.2) daw. obfitość
Wiktionary
rzecz. szczodrok mos./mrz., szczodrobliwość ż., szczodrak mrz., szczodrość ż., szczodrzeniec m.
przym. szczodry, szczodrobliwy, szczodraczy
przysł. szczodrze, szczodrobliwie
Wiktionary
(1.1) hojność, szczodrobliwość, szczodrość
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
szczodrobliwość, hojność, bycie szczodrym
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. cecha tego, co szczodre; cecha tych, którzy są szczodrzy
Wiktionary
(1.1) Ludzie opowiadali o nim dziwy, wysławiali jego szczodrość i wspaniałość, twierdzili, że w jego domu wieczne święto panuje i że każdy kto się tam zjawi w obiadowej porze, ugoszczony zostanie.
Wiktionary
rzecz. szczodrok mos./mrz., szczodrobliwość ż., szczodrota ż., szczodrak m., szczodrzeniec m.
przym. szczodry, szczodrobliwy, szczodraczy
przysł. szczodrze, szczodrobliwie
Wiktionary
(1.1) hojność, szczodrobliwość; daw. szczodrota
Wiktionary
szczodrobliwy;
1. rozdający coś obficie, w dużej ilości;
2. hojnie udzielany
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) hojny, dający coś obficie
(1.2) udzielany w sposób hojny
Wiktionary
(1.1) Legenda wiąże powstanie Kielc z Mieszkiem, synem Bolesława Szczodrego.
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃɔdrɨ, AS: ščodry
Wiktionary
rzecz. szczodrok mos./mrz., szczodrość ż., szczodrobliwość ż., szczodrota ż., szczodrak m., szczodrzeniec m.
przym. szczodrobliwy, szczodraczy
przysł. szczodrze, szczodrobliwie
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób szczodry
Wiktionary
rzecz. szczodrok mos./mrz., szczodrota ż., szczodrak mrz., szczodrość ż.
przym. szczodry
Wiktionary
(1.1) hojnie
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: szczodrze
SJP.pl
Szczodrzejewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, w gminie Miłosław.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.
Przez Szczodrzejewo przebiega czarny szlak rowerowy, łączący Żerków przez Raszewy, Śmiełów, Nową Wieś Podgórną, Czeszewo i Winną Górę z Miłosławiem.
Wikipedia
stopień wyższy od przymiotnika: szczodry
SJP.pl
miododajna krzewina o żółtych kwiatach
SJP.pl
Szczodrzeniec ("Chamaecytisus") – wyróżniany w niektórych ujęciach systematycznych rodzaj roślin z rodziny bobowatych, alternatywnie włączany jest do rodzaju "Cytisus" jako sekcja "Tubocytisus". Obejmuje od ok. 30 do 43 gatunków. Rośliny te występują na obszarze od Wysp Kanaryjskich po zachodnią Azję. W Polsce występują 4 gatunki rodzime i jeden przejściowo dziczejący.
Wikipedia
Szczodrzykowo – osada w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Kórnik, w dolinie Średzkiej Strugi, przy drodze powiatowej nr 547 do Gądek
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.
Wikipedia
Szczodrów – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Syców.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) reg. pozn. chłopak
Wiktionary
(1.1) Ale najgorsze było to, że szczon, zamiast słuchać rad starszych i bardziej doświadczonych funkcjonariuszy, co to na robocie milicyjnej zęby zjedli, sam wiedział wszystko najlepiej.
Wiktionary
duża szczotka
SJP.pl
duża szczotka
SJP.pl
1. mała szczotka;
2. przyrząd perkusyjny do uderzania w bębny;
3. włoski na nogach pszczół robotnic zbierających pyłek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mała szczotka
(1.2) włoski na nóżkach pszczół robotnic
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃɔˈtɛt͡ʃka, AS: ščotečka
Wiktionary
rzecz. szczotka ż., szczotkowanie n.
czas. szczotkować ndk.
przym. szczotkowy
Wiktionary
przypominający małą szczotkę; szorstki i sterczący
SJP.pl
szczotecznica szarawka - motyl z rodziny brudnic, którego gąsienice wyrządzają szkody w lasach liściastych
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) narzędzie do czyszczenia składające się z oprawki i przymocowanego do niej miękkiego włosia
(1.2) techn. specjalny rodzaj kontaktu elektrycznego pomiędzy ruchomymi częściami;
(1.3) zool. włosy rosnące na końskich pęcinach
(1.4) roboczy wydruk ze studia DTP służący do korekty;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Styliści, którzy zajmują się fryzurami gwiazd Hollywood, dobrze wiedzą, jak wiele zależy od szczotek do włosów.
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃɔtka, AS: ščotka
Wiktionary
rzecz. szczotkowanie n., wyszczotkowanie n., Szczotkowice nmos., szczotlicha ż., szczotkarz m., szczotkarstwo n., szczotkarnia ż.
:: zdrobn. szczoteczka ż.
:: zgrub. szczota ż.
czas. szczotkować ndk., wyszczotkować dk.
przym. szczotkowy
Wiktionary
maszyna do szczotkowania tkanin
SJP.pl
dotyczący wyrobu szczotek
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany ze szczotkami i szczotkowaniem
Wiktionary
rzecz. szczotkarz mos.
przym. szczotkowy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rzem. rzemieślnik wykonujący szczotki
Wiktionary
(1.1) W trzyletniej szkole zawodowej niewidoma młodzież uczy się zawodów: dziewiarza maszynowego, ślusarza, introligatora, szczotkarza i plecionkarza (koszykarza).
Wiktionary
rzecz. szczotkarstwo n., szczotkarnia ż., szczotka ż.
przym. szczotkarski, szczotkowy
czas. szczotkować
Wiktionary
pingwin szczotkoczuby - gatunek ptaka z rodziny pingwinów
SJP.pl
typ małych, drapieżnych bezkręgowców; ryjkogłowy, ryjokrętki
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szczotkować., nazwa czynności
(1.2) oczyszczanie powierzchni czegoś przy pomocy szczotki
(1.3) czesanie włosów, sierści przy pomocy szczotki
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.3) Sierść nabrała połysku od codziennych szczotkowań i solidnych porcji witamin, ale psie oczy pozostały smutne, nieufne.
Wiktionary
IPA: ˌʃt͡ʃɔtkɔˈvãɲɛ, AS: ščotkovãńe
Wiktionary
rzecz. szczota ż., szczotka ż., szczoteczka ż., wyszczotkowanie n.
czas. szczotkować ndk., wyszczotkować dk.
przym. szczotkowy
Wiktionary
przypominający szczotkę; szorstki i sterczący
SJP.pl
czasownik
(1.1) pocierać szczotką – czesząc, czyszcząc lub polerując
Wiktionary
(1.1) Obowiązkowo po każdym posiłku, szczotkuję swoje zęby.
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃɔtˈkɔvat͡ɕ, AS: ščotkovać
Wiktionary
rzecz. szczotka ż., szczoteczka ż., szczota ż., szczotkowanie n., szczoteczkowanie n., szczotkarz m.
czas. wyszczotkować
przym. szczotkowy, szczoteczkowy
Wiktionary
Szczotkowice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Działoszyce. Ma status sołectwa.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.
Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze szczotką, dotyczący szczotki
Wiktionary
rzecz. szczotka ż., szczota ż., szczoteczka ż., szczotkarz m., szczotkarka ż., szczotkarstwo n., szczotkowanie n., wyszczotkowanie n.
czas. szczotkować ndk., wyszczotkować dk.
przym. szczotkarski
Wiktionary
Szczotlicha ("Corynephorus" P. Beauv.) – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych. Obejmuje 5 gatunków. Występują one w Europie, krajach basenu Morza Śródziemnego (północna Afryka, Bliski Wschód), na wschodzie sięgając po Iran. W Polsce rośnie jeden – szczotlicha siwa "C. canescens". Rośliny te zasiedlają siedliska piaszczyste, w tym wydmy.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. kulin. szczaw
Wiktionary
(1.1) reg. śl. babskie jscochy
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Szczucice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Sadowie. Ma status sołectwa.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szczuć.
Wiktionary
(1.1) Wyraz „heca” już się całkowicie zleksykalizował i stracił związek ze szczuciem zwierząt, chociaż miał taki niemiecki źródłosłów; odtąd związał się na stałe z cyrkowcami i komediantami.
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃut͡ɕɛ, AS: ščuće
Wiktionary
rzecz. zaszczucie n., szczujnia ż.
czas. szczuć ndk.
Wiktionary
miasto w Polsce
SJP.pl
Szczucin – miasto w Polsce położone w województwie małopolskim, w powiecie dąbrowskim, w gminie Szczucin.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.
Wikipedia
mieszkaniec Szczucina (miasta w Polsce)
SJP.pl
mieszkanka Szczucina (miasta w Polsce)
SJP.pl
przymiotnik od: Szczucin, wieś gminna w województwie małopolskim
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. miasto na Białorusi
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
mieszkaniec Szczuczyna
SJP.pl
mieszkanka Szczuczyna
SJP.pl
związany z miastem Szczuczyn
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) dotyczący Szczuczyna, związany ze Szczuczynem
Wiktionary
rzecz. Szczuczyn m., szczuczynianin m., szczuczynianka ż.
Wiktionary
zajęcie szczudlarza
SJP.pl
osoba chodząca na szczudłach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) artysta chodzący na szczudłach
Wiktionary
rzecz. szczudło n.
Wiktionary
przypominający szczudła, długi i cienki; szczudłowaty
SJP.pl
1. pręt z podpórką na stopę, umożliwiający stawianie kroków bez dotykania ziemi stopą, używany głównie do pokazów, akrobacji;
2. podpora ułatwiająca chodzenie osobom z uszkodzoną lub amputowaną nogą; kula;
3. podpora zastępująca amputowaną nogę; proteza
SJP.pl
ptak z siewkowych, o czarno-białym upierzeniu, długim czarnym dziobie i bardzo długich czerwonych nogach; zamieszkuje wybrzeża jezior na obszarach stepowych i półpustynnych Eurazji, Afryki, obu Ameryk i Australii
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Himantopus himantopus|ref=tak., średniej wielkości ptak o bardzo długich nogach, należący do rzędu siewkowych;
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃudwak, AS: ščudu̯ak
Wiktionary
rzecz. szczudło n.
Wiktionary
rodzina ptaków z rzędu siewkowych; szczudłonogie, szczudłonogi
SJP.pl
o cechach charakterystycznych dla rodziny ptaków z rzędu siewkowych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) stpol. prztyczek
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃudwɛk, AS: ščudu̯ek
Wiktionary
1. pręt z podpórką na stopę, umożliwiający stawianie kroków bez dotykania ziemi stopą, używany głównie do pokazów, akrobacji;
2. podpora ułatwiająca chodzenie osobom z uszkodzoną lub amputowaną nogą; kula;
3. podpora zastępująca amputowaną nogę; proteza
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) kij z podstawką pod stopę, do chodzenia nad ziemią
(1.2) med. podpora ułatwiająca chodzenie
(1.3) leśn. odnoga korzenia świerka
(1.4) bud. solidny element do osadzania słupów drewnianych w gruncie
(1.5) przen. ktoś bardzo wysoki, chudy
(1.6) przest. przen. osoba będąca podporą dla kogoś
Wiktionary
(1.1) Kuglarz poruszał się na szczudłach po rynku.
Wiktionary
rzecz. szczudlarz mos., szczudlastość ż., szczudlatość ż., szczudłak mos. mzw., szczudłonogość ż., szczudłowanie n., szczudłowatość ż., szczudłowość ż., Szczudłów mrz., Szczudły nmos.
:: zdrobn. szczudełko n.
czas. szczudłować ndk.
przym. szczudlasty, szczudlaty, szczudłonogi, szczudłowaty, szczudłowy
przysł. szczudlasto, szczudłowato
Wiktionary
(1.2) kula
Wiktionary
1. o nogach podobnych do szczudeł;
2. o cechach charakterystycznych dla rodziny ptaków z rzędu siewkowych
SJP.pl
Szczudłonogi, szczudłakowate (Recurvirostridae) – rodzina ptaków z rzędu siewkowych (Charadriiformes).
Wikipedia
rodzina ptaków z rzędu siewkowych; szczudłakowate, szczudłonogi
SJP.pl
ptak z rzędu siewkowych
SJP.pl
przypominający szczudła, długi i cienki; szczudlasty
SJP.pl
Szczudłów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Łowicz.
Wieś arcybiskupstwa gnieźnieńskiego w powiecie orłowskim województwa łęczyckiego w końcu XVI wieku. Była wsią klucza zduńskiego arcybiskupów gnieźnieńskich. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.
Wikipedia
pogardliwie:
1. propagowanie nienawiści w mediach;
2. medium propagujące nienawiść polityczną lub społeczną, postrzegane jako stronnicze
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. pejor. medium (stacja telewizyjna, gazeta, serwis internetowy itp.) postrzegane jako stronnicze i propagujące nienawiść polityczną lub społeczną, niekiedy wobec konkretnych osób
(1.2) pot. pejor. proceder propagowania nienawiści w mediach
Wiktionary
(1.2) Część dziennikarzy kłamie i uprawia niszczenie polityków. To dziennikarska szczujnia.
Wiktionary
rzecz. szczucie n., zaszczucie n., poszczucie n.
czas. szczuć ndk., zaszczuć dk., poszczuć ndk.
Wiktionary
(1.1) gadzinówka
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. zool. szczupak
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) szczubiel, szczupiel
Wiktionary
Szczukocice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Gorzkowice.
Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z roku 1386. W późniejszym okresie (XVI wiek) była własnością rodu Szczukockich herbu Jelita, stamtąd też ród ów się wywodzi. W wieku XVII wraz z Gorzkowicami przeszła w posiadanie Koniecpolskich herbu Pobóg a w następnym stuleciu Zarembów herbu Jastrzębiec.
Wikipedia
Szczukowice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Piekoszów. Ma status sołectwa.
Dojazd z Kielc zapewniają autobusy komunikacji miejskiej linii 18. Przez Szczukowice przebiega linia kolejowa Kielce-Fosowskie, w miejscowości znajduje się posterunek odgałęźny nadzorujący ruch na łącznicy kolejowej z linią Warszawa Zachodnia-Kraków Główny Osobowy.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
Szczukwin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łódzkim wschodnim, w gminie Tuszyn.
Wieś biskupstwa włocławskiego w powiecie piotrkowskim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.
Wikipedia
potocznie: wyrostek, gówniarz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) gw-pl|Poznań,Biskupizna,Hazy,Grudziądz,Kujawy zachodnie,Bydgoszcz. chłopak
(1.2) gw-pl|Gniezno. łobuz
(1.3) gw-pl|Pogranicze Mazowsza. chłopiec popuszający mocz
Wiktionary
(1.1) gw. Poznań Ty jesteś ale fest szczun, tej!
Wiktionary
rzecz. szczuneria ż.
:: zdrobn. szczunek m.
Wiktionary
zdrobnienie od: szczupak
SJP.pl
przymiotnik od: szczupak
SJP.pl
duża, drapieżna ryba słodkowodna z rodziny szczupakowatych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) icht. długa ryba drapieżna;
(1.2) pot. długi skok
(1.3) daw. gwara. więz. nóż składany
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) pot. chudzielec
Wiktionary
(1.1) To jest tylko antysemickie gadanie, w które pan nie wierzy, bo pan dobrze wie, że płotkę zjada duży kiełbik, kiełbika zjada okoń, a okonia zjada szczupak, a szczupaka?
(1.2) Ogier wyciągnął się, nogi zebrał i z miejsca jął sadzić potężne szczupaki.
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃupak, AS: ščupak
Wiktionary
(1.1-2)
rzecz.
:: zdrobn. szczupaczek m.
przym. szczupaczy
Wiktionary
(1.1) gw-pl|Poznań. szczubel, szczypok; reg. szczuka, szczupiel
Wiktionary
rząd słodkowodnych ryb promieniopłetwych
SJP.pl
Szczupakokształtne (Esociformes) – rząd słodkowodnych ryb promieniopłetwych, blisko spokrewnionych z łososiokształtnymi (Salmoniformes). Dawniej zaliczane były w randze podrzędu szczupakowców (Esocoidei) do rzędu śledziokształtnych.
Wikipedia
o cechach szczupakokształtnych (rząd ryb)
SJP.pl
o cechach szczupakowatych (rodzina ryb)
SJP.pl
Szczupakowate (Esocidae) – rodzina drapieżnych, słodkowodnych ryb szczupakokształtnych (Esociformes). Obejmuje 7 gatunków współcześnie żyjących i co najmniej kilka wymarłych. Poławiane jako ryby konsumpcyjne, zwłaszcza sportowo.
Wikipedia
o cechach szczupakowatych (rodzina ryb)
SJP.pl
rodzaj ryb z rzędu karpieńcokształtnych
SJP.pl
stopień wyższy od przysłówka: szczupło
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: szczupły
SJP.pl
zdrobnienie od: szczupły
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) pot. zdrobn. od: szczupły
Wiktionary
IPA: ˌʃt͡ʃupluˈɕɛ̇̃ɲci, AS: ščupluśė̃ńḱi
Wiktionary
rzecz. szczupłość
przym. szczupły, szczuplutki
przysł. szczupło
Wiktionary
zdrobnienie od: szczupły
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) pot. zdrobn. od: szczupły
Wiktionary
IPA: ˌʃt͡ʃupluˈtɛ̃ɲci, AS: ščuplutẽńḱi
Wiktionary
zdrobnienie od: szczupły
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) zdrobn. od: szczupły
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃuˈplutʲci, AS: ščuplutʹḱi
Wiktionary
rzecz. szczupłość
przym. szczupły, szczuplusieńki
przysł. szczupło
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) gwara. żywiecka mieszkaniec wsi podżywieckich
Wiktionary
nieco szczupły
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w sposób szczupły
Wiktionary
przym. szczuplusieńki, szczuplutki, szczupły
rzecz. szczupłość ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha charakteryzująca figurę, sylwetkę szczupłą, chudą, smukłą, mającą mało tłuszczu
(1.2) książk. przen. mała liczba bądź ilość czegoś, mała objętość
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃupwɔɕt͡ɕ, AS: ščupu̯ość
Wiktionary
czas. szczupleć ndk., wyszczupleć dk., zeszczupleć dk., uszczuplać ndk., uszczuplić dk.
przym. szczupły, szczuplusieńki, szczuplutki
przysł. szczupło
Wiktionary
(1.1) chudość
(1.2) małość
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) mający smukły kształt, mało tłuszczu
(1.2) książk. przen. nieliczny, niewielki, o małej objętości
Wiktionary
(1.1) Wychodzę na korytarz, w półmroku spostrzegam wysokiego, szczupłego chłopaka.
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃupwɨ, AS: ščupu̯y
Wiktionary
rzecz. szczupłość ż.
czas. szczupleć ndk., zeszczupleć dk., wyszczupleć dk.
przym. szczuplusieńki, szczuplutki
przysł. szczupło
Wiktionary
(1.2) skąpy
Wiktionary
1. gryzoń z rodziny myszowatych, mający długi i pozbawiony włosów ogon;
2. potocznie: torebka herbaty ze sznurkiem i kawałkiem papieru;
3. środowiskowo: płaski rzut piłką, kiedy piłka leci tuż nad ziemią;
4. szczur lądowy - potocznie: osoba stale przebywająca na lądzie, nielubiąca morskich podróży;
5. szczur piżmowy - ssak z rzędu gryzoni; piżmoszczur, piżmak;
6. szczur faraona - gatunek drapieżnego ssaka z rodziny mangustowatych; mangusta egipska;
7. wyścig szczurów - bezmyślna, wyczerpująca i niekończąca się rywalizacja
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zool. gryzoń z rodziny myszowatych;
(1.2) przen. pot. torebka herbaty ekspresowej ze sznurkiem i etykietą
Wiktionary
Szczur, seramoszczur ("Rattus") – rodzaj ssaków z podrodziny myszy (Murinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae), obejmujący kilkadziesiąt gatunków. Do najbardziej rozpowszechnionych należą, występujące również w Polsce, szczur śniady i szczur wędrowny, a także występujący w południowo-wschodniej Azji i na wyspach Pacyfiku szczur polinezyjski.
Wikipedia
(1.1) Kot znalazł półżywego szczura i okrutnie się nim bawi.
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃur, AS: ščur
Wiktionary
rzecz. szczureczek m.
:: zdrobn. szczurek m.
:: fż. szczurzyca ż.
przym. szczurzy
czas. odszczurzać
Wiktionary
(1.1) reg. wileński kresy|paciuk.
Wiktionary
mały szczur
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zdrobn. od: szczur
(1.2) mały lub młody szczur
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. źródełko, strużka
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: ˈʃt͡ʃurɛk, AS: ščurek
Wiktionary
rzecz. szczur mzw., szczurzyca ż.
przym. szczurzy
Wiktionary
(1.2) szczurzę
Wiktionary
potocznie o człowieku: mający wąską, chudą twarz
SJP.pl
Szczurkowo (niem. "Schönbruch") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Sępopol.
Wieś leżąca na granicy polsko-rosyjskiej, przedzielona szlabanem. Wieś bociania, jedno z najliczniejszych skupisk bocianich gniazd. Po kilka na każdym domostwie i okolicznych drzewach (gniazda umieszczone na specjalnych podestach). W dawnej szkole znajduje się Dom Opieki, w którym urządzono publiczną kaplicę (parafia Żydowo).
Wikipedia
przypominający szczura
SJP.pl
rodzaj gryzoni z rodziny karłomyszowatych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zool. nazwa systematyczna|Dipodomys|J.E. Gray|ref=tak., mały gryzoń północnoamerykański z rodziny karłomyszowatych;
Wiktionary
Szczuroskoczek ("Dipodomys") – rodzaj ssaków z podrodziny szczuroskoczków (Dipodomyinae) w obrębie rodziny karłomyszowatych (Heteromyidae).
Wikipedia
(1.1) Wszystkie szczuroskoczki występują w Ameryce Północnej.
Wiktionary
wieś w województwie małopolskim, w powiecie brzeskim
SJP.pl
Szczurowa – wieś w powiecie brzeskim w województwie małopolskim, siedziba gminy Szczurowa oraz parafii św. Bartłomieja Apostoła. Wieś leży u zbiegu dróg wojewódzkich 964 i 768.
Szczurowa uzyskała lokację miejską w 1785 roku, zdegradowana w 1933 roku.
Wikipedia
przypominający wyglądem szczura
SJP.pl
przymiotnik od: Szczurowa, Szczurów
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) człowiek zajmujący się łapaniem szczurów;
Wiktionary
Szczurołap – człowiek zawodowo zajmujący się łapaniem i zwalczaniem szczurów.
W krajach rozwiniętych zawód ginący, wciąż spotykany m.in. w Indiach i innych państwach Trzeciego Świata.
Nazwa szczurołap stosowana jest również do określania:
Wikipedia
(1.1) Szczurołapy łapały szczury ręcznie lub za pomocą pułapek.
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃuˈrɔwap, AS: ščurou̯ap
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) taki, który należy do szczura
(1.2) charakterystyczny dla szczura, posiadający cechy szczura
Wiktionary
(1.1) W ciemności usłyszeli przenikliwe piski i tupot szczurzych łap.
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃuʒɨ, AS: ščužy
Wiktionary
rzecz. szczur m., szczurzyca ż., szczurek m.
Wiktionary
samica szczura
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zool. samica szczura
Wiktionary
(1.1) Szczurzyca Kasi powiła 5 szczurząt.
Wiktionary
rzecz. szczur, szczurek
przym. szczurzy
Wiktionary
rodzaj roślin z rodziny marzanowatych
SJP.pl
Szczurzyn (ukr. Щурин) – wieś w rejonie łuckim obwodu wołyńskiego, która liczy 673 mieszkańców.
Założona w 1604 r. W II Rzeczypospolitej miejscowość była początkowo siedzibą gminy wiejskiej Szczurzyn w powiecie łuckim województwa wołyńskiego.
Przy końcu XIX wieku istniał chutor Perechody, który wchodził w skład gminy wiejskiej Szczuryn.
Wikipedia
szczurzynek koralowy - gatunek gryzonia z rodziny myszy
SJP.pl
Szczurzynek ("Melomys") – rodzaj ssaków z podrodziny myszy (Murinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).
Wikipedia
zgrubienie od: szczur
SJP.pl
prztyczek
SJP.pl
Szczutek – polskie czasopismo wydawane w okresie II Rzeczypospolitej we Lwowie.
Wikipedia
Szczutkowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Choceń.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 149 mieszkańców. Jest osiemnastą co do wielkości miejscowością gminy Choceń.
Wikipedia
nazwa trzech wsi w Polsce
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
przymiotnik od: Szczutowo
SJP.pl
Szczutowski (forma żeńska: Szczutowska; liczba mnoga: Szczutowscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 270 osób.
Wikipedia
1. podjudzać psa do atakowania i gonienia;
2. polować na coś z chartami
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. poszczuć)
(1.1) pobudzać psa do ataku
(1.2) podburzać kogoś przeciw czemuś
Wiktionary
(1.1) Łobuz szczuł przerażonego policjanta agresywnym psem.
(1.2) Po co szczuć obywateli przeciw lekarzom?
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃut͡ɕ, AS: ščuć
Wiktionary
rzecz. szczujnia ż., szczucie n., poszczucie n., zaszczucie n.
czas. poszczuć dk., zaszczuć dk.
Wiktionary
osoba zajmująca się układaniem chartów i ogarów do polowania
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba zajmująca się układaniem chartów i ogarów do polowania
(1.2) daw. członek służby łowieckiej
(1.3) daw. opiekun sfory na polowaniu
(1.4) hist. we dworze: osoba opiekująca się ogarami i chartami
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃfat͡ʃ, AS: ščfač
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szczwane; cecha tych, którzy są szczwani
Wiktionary
przym. szczwany
przysł. szczwanie
Wiktionary
(1.1) cwaność
Wiktionary
doświadczony w czymś, przebiegły, chytry
SJP.pl
czasownik niedokonany (dk. poszczwać)
(1.1) stpol. szczuć psem
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃfat͡ɕ, AS: ščfać
Wiktionary
szczwół plamisty - dwuletnia roślina zielna przypominająca wyglądem pietruszkę, zawierająca silny alkaloid - koniinę, rosnąca jako chwast w Eurazji i w północnej Afryce; pietrasznik plamisty, psia pietruszka, cykuta (nazwa zwyczajowa)
SJP.pl
Szczwół ("Conium" L.) – rodzaj roślin należący do rodziny selerowatych "Apiaceae". Obejmuje 5–6 gatunków. Występują one w Eurazji, głównie w basenie Morza Śródziemnego. Jeden gatunek rośnie także w południowej Afryce. W Polsce występuje jeden gatunek – szczwół plamisty "C. maculatum" (ma status zadomowionego antropofita). Został on także zawleczony do Azji Wschodniej i Mikronezji. Roślina ta jest silnie trująca, dawniej wykorzystywana była także w ziołolecznictwie.
Wikipedia
1. przymiotnik od: Szczytno; szczytnowski;
2. przymiotnik od: Szczytna
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący Szczytna, związany ze Szczytnem
(1.2) dotyczący Szczytnej, związany ze Szczytną
Wiktionary
(1.1)
rzecz. Szczytno n., szczytnianin m., szczytnianka m.
przym. szczytnowski
(1.2)
rzecz. Szczytna ż., szczytnianin m., szczytnianka m.
Wiktionary
(1.1) szczytnowski
Wiktionary
zdrobnienie od: szczyt
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od szczyt
Wiktionary
rzecz. szczyt m.
Wiktionary
szczycić się - być dumnym z kogoś, z czegoś; chwalić się, chlubić się
SJP.pl
czasownik niedokonany
(1.1) stpol. bronić, chronić
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃɨt͡ɕit͡ɕ, AS: ščyćić
Wiktionary
rzecz. szczyt, zaszczytciel
czas. szczycić się, zaszczycić
przym. szczytny
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
mały ptak z rodziny łuszczaków, jest mniejszy od wróbla
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) ornit. mały i barwny ptak eurazjatycki;
Wiktionary
Szczygieł ("Carduelis carduelis") – gatunek małego ptaka z rodziny łuszczakowatych (Fringillidae).
Wikipedia
(1.1) Ma w domu szczygła w klatce – natychmiast po powrocie wypuści go na wolność.
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃɨɟɛw, AS: ščyǵeu̯
Wiktionary
rzecz.
:: zdrobn. szczygiełek
przym. szczygli
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk szczyglik
Wiktionary
przymiotnik dzierżawczy
(1.1) należący do szczygła
przymiotnik relacyjny
(2.1) związany ze szczygłem, dotyczący szczygła
przymiotnik jakościowy
(3.1) charakterystyczny dla szczygła, mający cechy szczygła
Wiktionary
rzecz. szczygieł mzw., szczygiełek mzw.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. szczygieł
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzadko: młoda, delikatna trawa wiosenna
SJP.pl
pogardliwie o osobie niedorosłej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) grub. pogardliwe określenie dziecka, zwłaszcza chłopca
Wiktionary
Szczyl, właśc. Tymoteusz Rożynek (ur. 9 marca 2000 w Katowicach) – polski raper, piosenkarz, autor tekstów i aktor.
Wikipedia
(1.1) Jako szczyl nie grałem na fortepianie, a teraz chodzę na prywatne lekcje.
Wiktionary
rzecz. szczanie n., zeszczanie n., wyszczanie n., szczoch m., szczyna ż., szczalnia ż., obszczywanie n., oszczanie n., obszczywanie n., poszczanie n., naszczanie n., szczaw m., szczawian m., szczawa ż., szczawik m., szczawiówka ż., szczawiowa ż.
czas. szczać ndk., obszczywać ndk., zeszczać dk., wyszczać dk., oszczać dk., poszczać dk., naszczać dk.
przym. szczynowy, szczylowy, szczawiowy, szczawianowy, szczawikowy
Wiktionary
(1.1) gówniarz, siuśmajtek, zafajdaniec, pętak, smarkacz, szczeniak, bękart, gówniak
Wiktionary
czasownik niedokonany
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. strzelać
Wiktionary
1. pogardliwie: słaby, złej jakości napój;
2. pospolicie: mocz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) posp. mocz
(1.2) posp. słaby, niesmaczny napój
Wiktionary
(1.1) Oto moje miasto – nie tylko dworzec tu śmierdzi szczynami!
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃɨ̃nɨ, AS: ščỹny
Wiktionary
czas. szczać ndk.
rzecz. szczochy nmos.
Wiktionary
(1.1) posp. szczochy; pot. siki, siuśki; zobacz też: więcej w haśle mocz
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szczypać.
Wiktionary
czas. szczypać ndk.
rzecz. szczypce nmos.
Wiktionary
1. mała zaszewka na ubraniu;
2. dawniej: kluska rwana
SJP.pl
szczypawka; potocznie:
1. duży, drapieżny chrząszcz z rodziny biegaczy (biegacz, trzyszcz lub skorek) o dużych kleszczach, którymi zabija robaki, owady i ślimaki;
2. skorek
SJP.pl
szczypawica; potocznie:
1. duży, drapieżny chrząszcz z rodziny biegaczy (biegacz, trzyszcz lub skorek) o dużych kleszczach, którymi zabija robaki, owady i ślimaki;
2. skorek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. ent. skorek (owad)
Wiktionary
(1.1) Kazik zagroził siostrze, że w nocy wpuści jej do ucha szczypawkę.
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃɨˈpafka, AS: ščypafka
Wiktionary
rzecz. szczypce nmos.
czas. szczypać
Wiktionary
(1.1) ent. skorek, szczypawica
Wiktionary
szczypawica; potocznie:
1. duży, drapieżny chrząszcz z rodziny biegaczy (biegacz, trzyszcz lub skorek) o dużych kleszczach, którymi zabija robaki, owady i ślimaki;
2. skorek
SJP.pl
o cechach szczypawkowatych (rodzina chrząszczy)
SJP.pl
o cechach szczypawkowatych (rodzina chrząszczy)
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. szczypnąć)
(1.1) ściskać krótko i boleśnie czyjąś skórę
(1.2) odcinać dziobem lub zębami części roślin
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. szczypnąć)
(2.1) powodować odczucie szczypania
czasownik zwrotny niedokonany szczypać się (dk. szczypnąć się)
(3.1) szczypać siebie samego
(3.2) szczypać siebie nawzajem
(3.3) pot. mieć skrupuły, zastrzeżenia
Wiktionary
(1.1) Pański syn to prawdziwy łobuz — zawsze szczypie wszystkie dziewczynki z przedszkola.
(1.1) Próżno gęsi, szyjami wywijając, chrypią, / Próżno gęsiory sycząc napastnika szczypią.
(2.1) Ta cebula nie szczypie.
Wiktionary
rzecz. szczypta ż., szczypanie n., szczypawka ż., szczypce nmos., szczypczyki nmos., szczypnięcie n.
czas. szczypnąć dk.
Wiktionary
(1.2) skubać
(2.1) gryźć, kłuć, piec
(3.3) przejmować się, wahać się
Wiktionary
1. przyrząd do chwytania z dwiema zaciskającymi się szczękami; kleszcze;
2. narząd chwytny niektórych zwierząt
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) techn. narzędzie do chwytania przedmiotów w formie dwóch zaciskających się ramion
(1.2) zool. dwudzielny narząd chwytny i obronny niektórych stawonogów;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: ˈʃt͡ʃɨpt͡sɛ, AS: ščypce
Wiktionary
rzecz. szczypanie n., podszczypywanie n., szczypawka ż.
:: zdrobn. szczypczyki nmos.
czas. szczypać, podszczypywać
Wiktionary
(1.1) kleszcze
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
1. dawniej: szczypta, niewielka ilość czegoś; odrobinka, odrobina, ociupinka;
2. dawniej: kawałek drewna; szczapka, drzazga;
3. wyrób cukierniczy, przysmak regionalny na Lubelszczyźnie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ogrod. sadzonka
Wiktionary
rzecz. szczypka ż.
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk ablyjger, flancka, szczypka
Wiktionary
zielone liście cebuli; szczypiór, szczypiorek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) kulin. spoż. źdźbła cebuli używane jako dodatek do potraw
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: ˈʃt͡ʃɨpʲjɔr, AS: ščypʹi ̯or
Wiktionary
rzecz.
:: zdrobn. szczypiorek m.
Wiktionary
wgryzka szczypiorka - gatunek motyla
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od: szczypior
(1.2) bot. ogrod. gatunek rośliny (Allium schoenoprasum L.) z rodziny czosnkowatych;
(1.3) spoż. kulin. zielona część cebuli lub szczypiorku (1.2)
Wiktionary
Czosnek szczypiorek, szczypiorek ("Allium schoenoprasum" L.) – gatunek rośliny z rodziny amarylkowatych. W stanie dzikim jest szeroko rozprzestrzeniony na półkuli północnej. Występuje w Europie, Azji i Ameryce Północnej. Jest też powszechnie uprawiany w wielu krajach świata. Status gatunku we florze Polski: roślina uprawna, efemerofit.
Wikipedia
(1.1) Wróżono z kwiatów rumianku, cząbru, dzikiego bzu, a nawet szczypiorku.
(1.2) W swoim ogródku zasiałem cebulę, marchewkę i szczypiorek.
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃɨˈpʲjɔrɛk, AS: ščypʹi ̯orek
Wiktionary
rzecz. szczypior m.
przym. szczypiorkowy
Wiktionary
(1.3) nauk. czosnek szczypiorek, gw. Górny Śląsk sznitloch, sznitlok, gw. Poznań sznytloch
Wiktionary
wgryzka szczypiorka - gatunek motyla
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od szczypiorniak
Wiktionary
rzecz. szczypiorniak m.
Wiktionary
potocznie: piłka ręczna (handball)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) środ. sport. zob. piłka ręczna.
Wiktionary
rzecz. szczypiornista m., szczypiornistka ż., Szczypiorno n.
:: zdrobn. szczypiorniaczek m.
Wiktionary
(1.1) piłka ręczna
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze szczypiornictwem, dotyczący szczypiornictwa
Wiktionary
rzecz. szczypiornictwo n.
Wiktionary
piłkarz ręczny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) środ. sport. zawodnik grający w piłkę ręczną
Wiktionary
(1.1) Nasi szczypiorniści rozgromili Włochów.
Wiktionary
IPA: ˌʃt͡ʃɨpʲjɔrʲˈɲista, AS: ščypʹi ̯orʹńista
Wiktionary
rzecz. szczypiorniak m., Szczypiorno n.
:: fż. szczypiornistka
Wiktionary
(1.1) piłkarz
Wiktionary
kobieta, dziewczyna uprawiająca szczypiorniaka (piłkę ręczną); piłkarka ręczna
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) sport. zawodniczka uprawiająca szczypiorniak – piłkę ręczną
Wiktionary
IPA: ˌʃt͡ʃɨpʲjɔrʲˈɲistka, AS: ščypʹi ̯orʹńistka
Wiktionary
rzecz. szczypiorniak m., Szczypiorno n.
:: fm. szczypiornista m.
Wiktionary
(1.1) piłkarka ręczna
Wiktionary
Szczypiorno – osiedle w południowo-zachodniej części Kalisza, nad strugą Piwonia, w granicach administracyjnych miasta od 1976 r. Częścią Szczypiorna jest Nosków.
Osiedle jest jedną z największych pod względem powierzchni jednostek pomocniczych Kalisza, zasadniczo zurbanizowane w obrębie ulicy Wrocławskiej, pozostałe części to głównie pola uprawne i działki rekreacyjne.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
Szczypiorski (forma żeńska: Szczypiorska; liczba mnoga: Szczypiorscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 581 osoby. Nazwisko pochodzi od słowa "szczypior" i jest najbardziej rozpowszechnione w środkowo-zachodniej Polsce.
Wikipedia
zielone liście cebuli; szczypior, szczypiorek
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
1. dawniej: szczypta, niewielka ilość czegoś; odrobinka, odrobina, ociupinka;
2. dawniej: kawałek drewna; szczapka, drzazga;
3. wyrób cukierniczy, przysmak regionalny na Lubelszczyźnie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ogrod. sadzonka
(1.2) kulin. wyrób cukierniczy na bazie cukru; przysmak regionalny z Lubelszczyzny;
Wiktionary
Szczypka – przysmak regionalny z Lubelszczyzny; wyrób cukierniczy na bazie cukru.
Ma postać laseczki przypominającej szczapę drewna (stąd też pochodzi jego nazwa: „szczypa” – kawałek rozłupanego drewna przesyconego żywicą, służący do rozpalania ognia). Może mieć różne barwy, dzięki zastosowanym barwnikom i smaki (aromaty itp.).
Wikipedia
rzecz. szczypek mrz.
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk ablyjger, flancka, szczypek
Wiktionary
Szczypkowice (kaszb. "Szczëpkòjce" lub też "Szczepkòjce", Zipkow) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Główczyce. Ma status sołectwa.
W slład "sołectwa Szczypkowice" wchodzi także osada Dochówko. W 2024 sołectwo liczyło 390 mieszkańców.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
czasownik przechodni dokonany (ndk. szczypać)
(1.1) dokonany od|szczypać.
czasownik zwrotny dokonany szczypnąć się (ndk. szczypać się)
(2.1) dokonany od|szczypać się.
Wiktionary
rzecz. szczypnięcie n., uszczypliwość ż.
czas. szczypać
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) niewielka ilość jakiejś substancji sypkiej, taka jaką można ująć końcami palców
(1.2) przen. niewielka ilość jakiejś niematerialnej cechy
Wiktionary
Szczypta określa ilość substancji sypkiej (cukru, soli kuchennej, pieprzu itp.) mieszcząca się między palcami: kciukiem i wskazującym.
W przepisach kulinarnych i gospodarstwie domowym "szczypta" jest jedną ze zwyczajowych jednostek miary masy lub objętości. Miara ta jest nieprecyzyjna, bowiem ilość substancji, którą można uchwycić w dwa palce bardzo zależy od rodzaju tej substancji – przede wszystkim od wielkości ziaren, a także od wielkości palców osoby, która tę substancję chwyta.
Wikipedia
(1.1) On milczał, szczyptę wziętą z tabakiery ważył / W palcach i długo dumał, nim ją w końcu zażył.
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃɨpta, AS: ščypta
Wiktionary
rzecz.
:: zdrobn. szczypteczka ż.
czas. szczypać
Wiktionary
(1.1) odrobina
Wiktionary
roślina zielna z rodziny wilczomleczowatych
SJP.pl
Szczyr ("Mercurialis") – rodzaj roślin jednorocznych i bylin należący do rodziny wilczomleczowatych. Obejmuje 10 gatunków. Rośliny te występują w Europie, północnej Afryce, wschodniej Azji. Jako rośliny introdukowane rosną w Kalifornii (Ameryka Północna), w południowych częściach Ameryki Południowej i Afryki oraz na Nowej Zelandii. Do flory Polski należą dwa gatunki: szczyr roczny ("M. annua") i szczyr trwały ("M. perennis").
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
Szczyrba (słow. "Štrba", niem. "Tschirm", węg. "Csorba") – gmina (obec) na Słowacji położona w kraju preszowskim, w okręgu Poprad. Na obec Szczyrba składają się: wieś Szczyrba, osada Tatrzańska Szczyrba (powstała w 1871) oraz miejscowość Szczyrbskie Jezioro.
Wikipedia
przymiotnik
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szczerbaty
Wiktionary
rzecz. szczyrbok mos.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. osoba szczerbata
Wiktionary
przym. szczyrbaty
Wiktionary
mieszkaniec Szczyrku (miasta w Polsce); Szczyrkowianin
SJP.pl
mieszkanka Szczyrku (miasta w Polsce); Szczyrkowianka
SJP.pl
gatunek gleby
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto i gmina w południowej Polsce, w Beskidzie Śląskim;
Wiktionary
}|-
Szczyrk – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie bielskim. Miasto o charakterze turystyczno-wypoczynkowym. Według danych z 31 grudnia 2023 roku miasto miało 5283 mieszkańców.
Wikipedia
(1.1) Józia pojechała do Szczyrku na narty.
Wiktionary
czasownik niedokonany
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzwonić (monetami, zębami)
Wiktionary
rzecz. szczyrkowka ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. nożyczki
Wiktionary
mieszkaniec Szczyrku (miasta w Polsce); Szczyrczanin
SJP.pl
mieszkanka Szczyrku (miasta w Polsce); Szczyrczanka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. muz. grzechotka
Wiktionary
czas. szczyrkać ndk.
Wiktionary
1. najwyższy punkt góry; najwyżej wzniesiony lub najdalej wysunięty punkt jakiegoś obiektu;
2. najwyższy stopień nasilenia czegoś, eksploatowania czegoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) najwyższy punkt góry
(1.2) najwyższy punkt dowolnej rzeczy
(1.3) przen. obrady ważnych osób
(1.4) przen. godziny największego nasilenia ruchu lub poboru energii
(1.5) przen. górna granica czegoś (zwykle niematerialnego)
(1.6) przen. orgazm
(1.7) hist. książk. ogólne określenie średniowiecznej tarczy piechoty i jazdy;
(1.8) wojsk. podn. rycerska tarcza bojowa i turniejowa, na której umieszczano herb rodowy
(1.9) stpol. obrona
(1.10) archit. trójkątne zamknięcie elewacji pomiędzy dwiema połaciami dachu
(1.11) archit. ozdobne, zwężające się ku górze, zwieńczenie portalu, ryzalitu lub innego elementu architektonicznego
(1.12) węższy koniec czegoś podłużnego
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Alpiniści zdobyli już chyba wszystkie szczyty Ziemi!
(1.3) Na ostatnim szczycie rozmawiali premierzy wszystkich państw europejskich.
(1.4) Nie lubię jeździć do pracy w godzinach szczytu.
(1.5) Palenie w łóżku jest szczytem głupoty.
(1.6) Moja sąsiadka bardzo głośno krzyczy, gdy ma szczyt.
(1.7) Zwarte w szeregu wojska szczyty tworzyły jakby ścianę przeciw pociskom nieprzyjaciela, a podniesione w górę nad głowami wojska, jakby dach broniły od pocisków z wierzchu.
(1.8) Owe trzy włócznie krzyżackie, które mężnego rycerza przebodły, wziął on był sobie do szczytu, a że stary swój w Krakowie przemalować kazał.
(1.10) W szczycie budynku znajdowały się dwa małe okienka.
(1.11) Renesansowe szczyty często są ujęte z boków w spływy wolutowe.
(1.12) Marcinkowski usiadł za stołem, który swym szczytem przylegał do biurka szefa, tworząc wraz z nim literę T. Jego blat był przykryty zielonym suknem, a z każdej strony przystawione były po cztery drewniane krzesła.
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃɨt, AS: ščyt
Wiktionary
rzecz. szczytówka ż., szczytowanie n., szczytnik m., szczycenie n., szczycik mrz.
czas. szczycić ndk., szczytować ndk.
przym. szczytowy, szczytówkowy
przysł. szczytowo
Wiktionary
(1.1) wierzchołek
(1.2) czubek
(1.6) szczytowanie
(1.7) puklerz, pawęż paiż
(1.8) tarcz
Wiktionary
Szczytkowice – wieś w Polsce, położona 5 km na północ od Trzebnicy, wzdłuż drogi powiatowej nr 1400D w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Trzebnica.
Wikipedia
1. przynoszący chlubę; zaszczytny;
2. podniosły, górnolotny;
3. dawniej: wysoki, strzelisty
SJP.pl
Szczytna (do 1945 r. Rückers) – miasto w Polsce położone w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Szczytna. Leży u podnóża Gór Stołowych, nad Bystrzycą Dusznicką.
Ośrodek przemysłowo-usługowy i turystyczno-krajoznawczy. Przemysł metalowy i drzewny, do 2012 funkcjonowała także huta szkła gospodarczego i szlifiernia kryształów. Przez miasto przebiega trasa międzynarodowa E67 i linia kolejowa Kudowa-Zdrój – Kłodzko.
Wikipedia
1. mieszkaniec Szczytnej (miasta lub wsi w Polsce);
2. mieszkaniec Szczytna (miasta lub wsi w Polsce)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Szczytna
(1.2) osoba pochodząca ze Szczytna, urodzona w Szczytnie
Wiktionary
(1.1) Szczytnianie przywitali nas serdecznie i gościli wybornie.
Wiktionary
rzecz. Szczytno n.
:: fż. szczytnianka ż.
przym. szczytnowski, szczycieński
Wiktionary
1. mieszkanka Szczytnej (miasta lub wsi w Polsce);
2. mieszkanka Szczytna (miasta lub wsi w Polsce)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Szczytna
(1.2) kobieta pochodząca ze Szczytna, urodzona w Szczytnie
Wiktionary
rzecz. Szczytno n.
:: fm. szczytnianin m.
przym. szczytnowski, szczycieński
Wiktionary
roślina z rodziny nastroszowatych; nastrosz; rzęst
SJP.pl
Szczytnica (niem. "Martinwaldau"; dawn. Marcinkowce) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, w gminie Warta Bolesławiecka.
Wikipedia
przymiotnik od: Szczytniki
SJP.pl
o cechach szczytnicowatych (rodzina roślin)
SJP.pl
o cechach szczytnicowatych (rodzina roślin)
SJP.pl
stopień wyższy od przysłówka: szczytnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: szczytny
SJP.pl
1. nazwa wielu wsi w Polsce;
2. część miasta Wrocław;
3. część miasta Świdwin
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto położone w północno-wschodniej Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, nad dwoma jeziorami: Domowym Dużym i Domowym Małym, a także w otoczeniu lasów Pojezierza Mazurskiego
Wiktionary
Szczytno ( Ortelsburg, mazur. "Scÿtno") – miasto w województwie warmińsko-mazurskim, siedziba powiatu szczycieńskiego i gminy wiejskiej Szczytno.
Przez Szczytno przebiegają drogi: krajowa nr 53, krajowa nr 57, krajowa nr 58 oraz wojewódzka 600.
Wikipedia
rzecz. szczytnianin mos., szczytnianka ż.
przym. szczycieński, szczytnowski
Wiktionary
(1.1) mazurski Scÿtno
Wiktionary
przymiotnik od: Szczytno; szczycieński (lokalnie)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze Szczytnem, dotyczący Szczytnem
Wiktionary
rzecz. Szczytno n., szczytnianin m., szczytnianka ż.
przym. szczycieński
Wiktionary
(1.1) szczycieński
Wiktionary
1. cecha czegoś przynoszącego chlubę; zaszczytność;
2. dawniej: wzniosłość, podniosłość, górnolotność
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co szczytne
Wiktionary
przym. szczytny
Wiktionary
1. przynoszący chlubę; zaszczytny;
2. podniosły, górnolotny;
3. dawniej: wysoki, strzelisty
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) przynoszący zaszczyt, chlubę
(1.2) odznaczający się szlachetnością dążeń, starań, uczynków
(1.3) wzniosły, górnolotny
(1.4) przest. wysoki, strzelisty
Wiktionary
(1.1) "Le Calame" dzielnie rywalizuje o szczytny tytuł "najbardziej cenzurowanej gazety Mauretanii". Konkurencja jest ostra - co roku powstaje tu i ginie około 40 niezależnych pism.
(1.2) Był jak rozbitek na małej wyspie, pomimo pozorów żył z dnia na dzień, i materialnie, i duchowo. Nie było idei, za którą stanąłby do walki, żaden szczytny cel go nie zagrzewał.
Wiktionary
rzecz. zaszczyt mrz., zaszczytek mrz., szczytność ż.
przysł. szczytnie
przym. zaszczytny, nieszczytny
czas. szczycić się, szczycić
Wiktionary
(1.1) prestiżowy, chlubny
(1.2) zacny, cnotliwy, szlachetny
Wiktionary
mieć orgazm
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szczytować.
(1.2) seks. przeżywanie orgazmu
Wiktionary
(1.1) Niech herosi pobożności cię poganiają, niech kumple się śmieją, żeś dewot, a ty spaceruj po swojej Krynicy z kubkiem w ręku, to znacznie skuteczniejsze niż sinusoida: szczytowanie – zawał – szczytowanie.
(1.2) Wspólne szczytowanie było wyrafinowaną muzyką, którą współtworzyli. Kiedy skończyli położyli się na łyżeczkę. Przytulił ją mocno do siebie. Florencja czuła się, jakby ich akt cały czas trwał. Wydała z siebie kilka rozmarzonych westchnień.
Wiktionary
rzecz. szczyt m.
czas. szczytować ndk.
przym. szczytowy
Wiktionary
mieć orgazm
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany ze szczytem, dotyczący szczytu
(1.2) archit. o ścianie: ta która znajduje się przy szczycie dachu
Wiktionary
(1.1) Ruch egzekucyjny osiągnął punkt szczytowy na sejmach: piotrkowskim (1562/1563) i warszawskim (1563/1564).
(1.1) OPZZ zrzeszał w szczytowym okresie około 7 milionów członków, w tym 60-70 procent b. członków "Solidarności".
(1.2) Z prawej widać było garaże i fragment placu targowego, z lewej ścianę szczytową kolejnego bloku.
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃɨˈtɔvɨ, AS: ščytovy
Wiktionary
rzecz. szczyt m., szczytówka ż., szczytowanie n.
czas. szczytować
przysł. szczytowo
Wiktionary
Szczytówka – końcowy element wędziska zakończony przelotką szczytową (tulipanem), służąca wędkarzowi do sygnalizacji brań, np. przy łowieniu feederem lub w metodzie spinningowej nadania przynęcie odpowiedniej akcji. Szczytówka jest także elementem amortyzującym w zestawie wędkarskim. W pewnym zakresie uniemożliwia rybie zerwanie żyłki. Od jej twardości pośrednio zależy także akcja wędziska.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) daw. coś, co pozostało
Wiktionary
rzecz. szczątek mrz., szczątki lm nm.
przym. szczątkowy
przysł. szczątkowo
Wiktionary
(1.1) resztka, szczątek; daw. szczęt
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) resztka, pozostałość po czymś zniszczonym
forma rzeczownika.
(2.1) D. lm. od: szczątki
Wiktionary
(1.1) Potem me szczątki skórą odzieje, / i ciałem swym Boga zobaczę.
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃɔ̃ntɛk, AS: ščõntek
Wiktionary
rzecz. szcząt mrz., szczątkowość ż., szczątki lm.
przym. szczątkowy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) pozostałości ciała człowieka lub zwierzęcia
(1.2) kawałki wraku pojazdu, samolotu albo ruina budowli
(1.3) stpol. potomkowie
forma rzeczownika.
(2.1) M., B. i W. lm. od: szczątek
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃɔ̃ntʲci, AS: ščõntʹḱi
Wiktionary
rzecz. szcząt mrz., szczątek m., szczątkowość ż.
przym. szczątkowy, doszczętny
przysł. szczątkowo, doszczętnie
Wiktionary
(1.1) prochy
Wiktionary
przyłówek
(1.1) w sposób szczątkowy
Wiktionary
rzecz. szcząt mrz., szczątki nmos., szczątkowość ż.
przym. szczątkowy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szczątkowe
Wiktionary
rzecz. szczątek m., szczątki nmos.
przym. szczątkowy
przysł. szczątkowo
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) fragmentaryczny
(1.2) pozostały jako szczątek czegoś
Wiktionary
(1.2) Narządem szczątkowym są np. skrzydła u strusia.
Wiktionary
rzecz. szcząt mrz., szczątek mrz., szczątki lm nm., szczątkowość ż.
przym. doszczętny
przysł. szczątkowo, doszczętnie
Wiktionary
(1.2) rudymentarny
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szczędzić.
Wiktionary
czas. szczędzić
Wiktionary
czasownik
(1.1) oszczędnie czegoś używać
Wiktionary
(1.1) Dlatego też, głównie pod naciskiem żony Marii Kazimiery, odkupił zamek oleski i nie szczędząc kosztów starannie go odbudował, a miastu dał prawo do pięciu jarmarków.
(1.1) Obok niebezpieczeństw, których nie szczędziła surowa górska przyroda, na kurierów czyhały także niemieckie patrole Grenzschutzu, przeważnie z wyszkolonymi w tropieniu psami.
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃɛ̃ɲd͡ʑit͡ɕ, AS: ščẽńʒ́ić
Wiktionary
rzecz. szczędzenie n.
Wiktionary
odgłos powstający przy uderzeniu o siebie twardych przedmiotów, zwykle metalowych lub szklanych; brzęk, szczęknięcie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) odgłos powstający przy uderzeniu o siebie metalowych lub szklanych przedmiotów
forma rzeczownika|rodzaj=żeński.
(2.1) D. lm. od: szczęka
Wiktionary
(1.1) Z pola bitwy dobiegały odgłosy walki: okrzyki rycerzy, szczęk broni i jęki rannych.
(1.1) Oto zapusty, dalej kulikiem, • Każdy wesoły, a każdy zbrojny, • Jedzie na wojnę jak gdyby z wojny, • Z szczękiem pałaszy, śmiechem i krzykiem.
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃɛ̃ŋk, AS: ščẽŋk
Wiktionary
czas. szczękać ndk., szczęknąć dk.
rzecz. szczęka ż.
Wiktionary
1. parzysta kość trzewioczaszki, w której osadzone są górne zęby;
2. uchwyt w narzędziach ślusarskich;
3. element wiązania nart przytrzymujący przód buta;
4. potocznie: składany, przenośny stragan uliczny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kość czaszki (górna nieruchoma i dolna ruchoma), w której osadzone są zęby
(1.2) anat. jedna z dwóch kości ludzkiej czaszki (prawa i lewa), w której osadzone są górne zęby;
(1.3) anat. zool. wszelkie mocne, zaciskające się narządy w obrębie otworu gębowego, przed nim albo otaczające go, przystosowane do chwytania i rozdrabniania pokarmu;
(1.4) pot. rodzaj rozkładanego stoiska handlowego
(1.5) techn. mechanizm zaciskowy narzędzia lub maszyny
(1.6) sport. część wiązania nart służąca do przytrzymywania nosa buta
forma czasownika.
(2.1) 3. os. lp. ter. od: szczękać
Wiktionary
Sz
Wikipedia
(1.1) Grześ spadł z roweru i złamał sobie szczękę.
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃɛ̃ŋka, AS: ščẽŋka
Wiktionary
rzecz. szczęk mrz., szczękanie n., szczęknięcie n., szczękowiec mzw., szczękowce nmos., paszczęka ż.
:: zgrub. szczena ż.
czas. szczękać ndk., szczęknąć dk.
przym. szczękowy
przysł. szczękowo
Wiktionary
(1.2) kość szczękowa
Wiktionary
potocznie: osoba sprzedająca towar ze szczęk - przenośnych straganów; szczękowiec, straganiarz, stolikowiec
SJP.pl
1. wydawać dźwięk uderzając o siebie twardymi przedmiotami;
2. potocznie: dzwonić zębami
SJP.pl
1. parzysta kość trzewioczaszki, w której osadzone są górne zęby;
2. uchwyt w narzędziach ślusarskich;
3. element wiązania nart przytrzymujący przód buta;
4. potocznie: składany, przenośny stragan uliczny
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
chwytny narząd gębowy u pajęczaków i kikutnic; szczękoroże
SJP.pl
podtyp zwierząt należących do stawonogów
SJP.pl
Sz
Wikipedia
przedstawiciel grupy zwierząt należącej do stawonogów
SJP.pl
przednie odnóże tułowia u skorupiaków, pomagające przy pobieraniu pokarmu; szczękonóże
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) slang. wyraz zdziwienia, zachwytu; coś powodujące opadnięcie szczęki
Wiktionary
(1.1) Ta gra na najwyższych ustawieniach wygląda tak pięknie, że łapie mnie szczękopad na widok niektórych lokacji.
(1.1) Gdy dowiedziałem się, że Marek jest gejem, dostałem szczękopadu.
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃɛ̃ŋˈkɔpat, AS: ščẽŋkopat
Wiktionary
chwytny narząd gębowy u pajęczaków i kikutnic; szczękoczułek
SJP.pl
grupa obejmująca wszystkie kręgowce mające szczęki; szczękowce, żuchwowce
SJP.pl
o cechach szczękoustych (rodzina kręgowców)
SJP.pl
grupa obejmująca wszystkie kręgowce mające szczęki; szczękouste, żuchwowce
SJP.pl
1. przedstawiciel grupy kręgowców charakteryzujących się rozwiniętymi kośćmi szczęki; żuchwowiec;
2. środowiskowo: kask motocyklowy z podnoszoną przednią częścią
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze szczęką, dotyczący szczęki
Wiktionary
rzecz. szczęka ż.
Wiktionary
kurczowe zwarcie szczęk; trismus
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) med. mocne zwarcie szczęk i niemożność ich rozwarcia wskutek skurczu mięśni żwaczy;
Wiktionary
Szczękościsk (łac. "trismus") – przemijające ograniczenie ruchomości rozwarcia szczęk spowodowane odruchowym przykurczem mięśni unoszących żuchwę (żwacz, mięśnie skrzydłowe lub skroniowe).
Wikipedia
dawniej: szczęśliwy
SJP.pl
Szczęsna – staropolskie imię żeńskie. Wywodzi się od słowa "szczęśliwa". Żeński odpowiednik imienia Szczęsny; jest uważana za odpowiednik znaczeniowy łacińskiego imienia Feliksa, Felicja. Patronem tego imienia jest św. Zygmunt Szczęsny Feliński.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co szczęsne
Wiktionary
rzecz. Szczęsny m., szczęście n., uszczęśliwianie n., uszczęśliwienie n.
czas. szczęścić, uszczęśliwiać ndk., uszczęśliwić dk.
przym. szczęsny, szczęśliwy
przysł. szczęśnie, szczęśliwie
Wiktionary
dawniej: szczęśliwy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.;
Wiktionary
Szczęsny – imię męskie pochodzenia polskiego, po raz pierwszy notowane w 1422 roku. Wywodzi się od słowa „szczęśliwy” i jest uważane za odpowiednik znaczeniowy łacińskiego imienia Feliks i greckiego Makary. Patronem tego imienia jest święty Zygmunt Szczęsny Feliński, wspominany 17 września.
Wikipedia
(1.1) Pan Szczęsny jest naszym sąsiadem.
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃɛ̃w̃snɨ, AS: ščẽũ̯sny
Wiktionary
rzecz. szczęsny m., szczęsność ż.
przym. szczęsny, szczęśliwy
Wiktionary
imię męskie
SJP.pl
Szczęsław z żoną; Szczęsławowie
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy - należący do Szczęsława lub z nim związany
SJP.pl
dawniej: pozostałość czegoś, reszta
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) przest. coś, co pozostało
Wiktionary
(1.1) resztka, szczątek; daw. szcząt
Wiktionary
rząd morskich pancerzowców; eufazje
SJP.pl
Sz
Wikipedia
1. kobieta, której sprzyja los;
2. ta, która liczy na szczęśliwy zbieg okoliczności
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. kobieta, której się szczęści, której się w czymś powiodło, mająca w życiu szczęście
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: ʃt͡ʃɛ̃w̃ɕˈt͡ɕara, AS: ščẽũ̯śćara
Wiktionary
rzecz. szczęście n., szczęściarz m., uszczęśliwienie n.
czas. szczęścić, szczęścić się, uszczęśliwiać ndk., uszczęśliwić dk.
przym. szczęśliwy
przysł. szczęśliwie
Wiktionary
1. osoba mająca szczęście; człowiek, któremu sprzyja los;
2. ten, kto liczy na szczęśliwy zbieg okoliczności
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. osoba, której sprzyja szczęście w życiu
Wiktionary
Szczęściarz (ang. "You Lucky Dog") – amerykański film komediowy, którego premiera odbyła się 27 czerwca 1998 roku.
Film ten trwa 89 minut. Reżyserem jest Paul Schneider.
Wikipedia
(1.1) Wczoraj jakiś szczęściarz wygrał na loterii główną wygraną.
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃɛ̃w̃ɕt͡ɕaʃ, AS: ščẽũ̯śćaš
Wiktionary
rzecz. szczęście n., szczęśliwiec m., szczęśliwość ż.
:: fż. szczęściara ż.
czas. szczęścić, szczęścić się ndk., poszczęścić się ndk.
przym. szczęśliwy
przysł. szczęśliwie
Wiktionary
(1.1) dziecko szczęścia, farciarz, szczęśliwiec, ulubieniec bogów, ulubieniec fortuny, urodzony pod szczęśliwą gwiazdą, w czepku urodzony, wybraniec losu
Wiktionary
1. uczucie wielkiego zadowolenia, radości;
2. pomyślny los, powodzenie; splot pomyślnych okoliczności, pomyślny traf
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) uczucie radości i zadowolenia
(1.2) powodzenie w jakichś działaniach, pomyślny zbieg okoliczności
Wiktionary
Szczęście – emocja, spowodowana doświadczeniami ocenianymi przez podmiot jako pozytywne. Psychologia wydziela w pojęciu "szczęście" rozbawienie i zadowolenie.
W rozważaniach o jego naturze szczęście najczęściej określane jest w dwóch aspektach:
Wikipedia
(1.2) Wstaję i ruszam w drogę zgodnie z adresem, który na szczęście zanotowałam, sporządzając dokładny szkic ze strzałkami.
(1.2) Zawsze w teleturniejach miałem szczęście do łatwych pytań.
Wiktionary
IPA: ˈʃt͡ʃɛ̃w̃ɕt͡ɕɛ, AS: ščẽũ̯śće
Wiktionary
rzecz. szczęśliwość ż., szczęściara ż., szczęściarz m., szczęśliwiec m., szczęsność ż., uszczęśliwianie n., uszczęśliwienie n., szczęszczenie n., poszczęszczenie n., nieszczęście n., unieszczęśliwianie n., unieszczęśliwienie n.
czas. uszczęśliwiać ndk., uszczęśliwić dk., unieszczęśliwiać ndk., unieszczęśliwić dk., szczęścić ndk., poszczęścić dk.
przym. szczęśliwy, nieszczęśliwy, szczęsny, nieszczęsny
przysł. szczęśliwie, nieszczęśliwie
Wiktionary
(1.1) radość, uciecha, zadowolenie
(1.2) pomyślność, powodzenie
Wiktionary
1. uczucie wielkiego zadowolenia, radości;
2. pomyślny los, powodzenie; splot pomyślnych okoliczności, pomyślny traf
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)
(1.1) o Bogu, losie itp.: darzyć kogoś szczęściem, pomyślnością
czasownik zwrotny niedokonany szczęścić się (dk. brak)
(2.1) powodzić się
Wiktionary
rzecz. szczęście n., szczęśliwość ż., szczęściara ż., szczęściarz m., szczęśliwiec m., szczęsność ż., uszczęśliwianie n., uszczęśliwienie n., szczęszczenie n., poszczęszczenie n.
czas. uszczęśliwiać ndk., poszczęścić dk.
przym. szczęśliwy
przysł. szczęśliwie
Wiktionary
(1.1) uszczęśliwiać
Wiktionary
drzewo, krzew lub pnącze z rodziny werbenowatych; wolkameria; klerodendron
SJP.pl
Szczęśliwice (hist. "Stenclewice") – dawna wieś, obecnie osiedle i obszar MSI w dzielnicy Ochota w Warszawie.
Wikipedia
przysłówek
(1.1) ze szczęściem, zaznając szczęścia, z powodzeniem
(1.2) na szczęście
(1.3) w szczęściu i radości
Wiktionary
(1.2) Szczęśliwie mam postoje taksówek na wszystkich ulicach wokół domu, więc zawsze czeka na mnie jakiś pojazd.
Wiktionary
rzecz. szczęsność ż., szczęściara ż., szczęściarz mos., szczęście n., szczęśliwość ż., uszczęśliwianie n., uszczęśliwienie n.
czas. szczęścić
przym. szczęśliwy
Wiktionary
(1.1) korzystnie, pomyślnie, trafnie
(1.2) na szczęście
(1.3) błogo, radośnie, wesoło
Wiktionary
osoba, której zdarzyło się coś wyjątkowego i rzadko spotykanego
SJP.pl
stopień wyższy od przysłówka: szczęśliwie
SJP.pl
drobna rzecz sprawiająca komuś przyjemność
SJP.pl
uczucie szczęścia, zadowolenia, radości itp.; szczęście, błogość, radość, zadowolenie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) uczucie silnego zadowolenia
Wiktionary
(1.1) Powszechna szczęśliwość na tym świecie jest niemożliwa.
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃɛ̃w̃ɕˈlʲivɔɕt͡ɕ, AS: ščẽũ̯ślʹivość
Wiktionary
rzecz. szczęście n., szczęśliwiec m., szczęściarz mos., uszczęśliwianie n., uszczęśliwienie n.
przym. szczęśliwy
przysł. szczęśliwie
czas. szczęścić
Wiktionary
(1.1) błogostan, zadowolenie, radość
Wiktionary
stopień wyższy od przymiotnika: szczęśliwy; bardziej szczęśliwy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) odczuwający szczęście
(1.2) przynoszący szczęście
(1.3) korzystny
Wiktionary
(1.1) Byłem szczęśliwy, gdy przyjęła moje oświadczyny.
(1.2) Aby mieć pewność, że zda egzamin, Hela postawiła na biurku swojego szczęśliwego misia.
(1.3) Szczęśliwym trafem nauczyciel patrzył akurat w inną stronę i ściąganie nie wydało się.
Wiktionary
IPA: ʃt͡ʃɛ̃w̃ɕˈlʲivɨ, AS: ščẽũ̯ślʹivy
Wiktionary
rzecz. szczęśliwość ż., szczęściara ż., szczęściarz m., szczęście n., Szczęśliwice nmos., uszczęśliwianie n., uszczęśliwienie n., Szczęsny m., szczęsność ż.
czas. szczęścić, uszczęśliwiać ndk., uszczęśliwić dk., poszczęścić dk.
przym. szczęsny
przysł. szczęśliwie
Wiktionary
(1.1) radosny, cały w skowronkach, cały happy, beztroski, pogodny
(1.2) fortunny; pot. fartowny
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
stopień wyższy od przymiotnika: szczęsny
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
niewielki okręt wojenny, dwu- lub trzymasztowy, używany w XVIII-XIX w. głównie przez piratów
SJP.pl
Sz
Wikipedia
w judaizmie: symbol boskiej obecności wśród ludzi; Szechina
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rel. zob. Szechina.
Wiktionary
Sz
Wikipedia
rzecz. Szechina ż.
Wiktionary
(1.1) Szechina
Wiktionary
w judaizmie: ubój rytualny zwierząt lądowych i ptaków
SJP.pl
Szechita ( שחיטה) – w judaizmie ubój rytualny zwierząt lądowych i ptaków, którego dokonuje uczony specjalnie w tym celu rytualny rzezak – szojchet (jidysz; hebr. "szohet").
Wikipedia
dach szedowy - rodzaj dachu w kształcie piły
SJP.pl
materiał wybuchowy
SJP.pl
Szedyt – materiał wybuchowy, mieszanina chloranu lub nadchloranu potasu z tłuszczami roślinnymi i nitrozwiązkami. Nazwa pochodzi od francuskiej miejscowości Chedde (w departamencie Górna Sabaudia), która była pierwszym miejscem jego produkcji. Został wynaleziony w roku 1897 i szybko zyskał bardzo duże znaczenie. Współcześnie stosowany jest w spłonkach w amunicji strzeleckiej.
Wikipedia
Szedziec – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie górowskim, w gminie Góra.
Wikipedia
kierownik jakiegoś zespołu, przełożony, naczelnik, dyrektor
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba kierująca grupą ludzi, zespołem
Wiktionary
Szef ( chef) – osoba kierująca zespołem, np. przełożony, dowódca.
Wikipedia
(1.1) Był szefem przychodni dentystycznej przy szpitalu fabrycznym, Andrychowskiego Zakładu Przemysłu Bawełniarskiego, a miał prawicowe poglądy i był zażartym katolikiem, więc go po prostu wyrzucono za wszystko i nękał go urząd podatkowy z Wadowic.
Wiktionary
IPA: ʃɛf, AS: šef
Wiktionary
rzecz. szefostwo n.
:: zdrobn. szefunio m., szefuńcio m.
:: fż. szefowa ż.
czas. szefować ndk.
przym. szefowski
Wiktionary
(1.1) zwierzchnik, kierownik, dyrektor, wódz, dowódca, przełożony, naczelnik, prezes, boss
Wiktionary
średniowieczna broń drzewcowa
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Szefer (hebr. שפר; oficjalna pisownia w ang. Shefer) – moszaw położony w Samorządzie Regionu Merom ha-Galil, w Dystrykcie Północnym, w Izraelu.
Wikipedia
rodzaj roślin z rodziny araliowatych
SJP.pl
Szeflera ("Schefflera") – rodzaj roślin z rodziny araliowatych ("Araliaceae"). W tradycyjnym, szerokim ujęciu jest to takson polifiletyczny liczący ok. 900–1100 gatunków występujących na większości obszarów kuli ziemskiej o tropikalnym i subtropikalnym klimacie. W obrębie rodzaju wyróżnianych jest wiele grup, którym nadawane są różne rangi systematyczne – od podgatunków po osobne rodzaje.
Wikipedia
szef z żoną
SJP.pl
1. kobieta szef;
2. żona szefa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. przełożona, zwierzchniczka
(1.2) pot. poufale o kobiecie podejmującej decyzje
(1.3) pot. żona szefa
Wiktionary
Szefowa ( Girlboss) – amerykański serial telewizyjny (komedia) wyprodukowany przez Denver and Delilah Productions, który jest luźną adaptacją biografii „#GIRLBOSS” Sophii Amoruso. Wszystkie 13 odcinków pierwszej serii zostało udostępnionych 21 kwietnia 2017 roku na stronie internetowej platformy Netflix.
Wikipedia
(1.1) Moja szefowa to taka rycząca czterdziestka.
(1.1) Lepiej nie mów za dużo przy Wiktorze, to piesek szefowej.
(1.2) To gdzie wnieść te meble, szefowo?
(1.3) Czy szefowa nie wie, gdzie poszedł szef?
Wiktionary
IPA: ʃɛˈfɔva, AS: šefova
Wiktionary
rzecz. szefostwo n., szefunio m., szefuńcio m.
:: fm. szef m.
czas. szefować
przym. szefowski
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szefować.
Wiktionary
czas. szefować ndk.
Wiktionary
czasownik
(1.1) kierować jakąś organizacją lub firmą
Wiktionary
(1.1) Szefuję polskiemu oddziałowi niemieckiej firmy.
Wiktionary
IPA: ʃɛˈfɔvat͡ɕ, AS: šefovać
Wiktionary
rzecz. szefowanie n., szef mos., szefowa ż., szefostwo n., szefunio mos., szefuńcio mos.
przym. szefowski
Wiktionary
1. kobieta szef;
2. żona szefa
SJP.pl
zdrobnienie od: szef
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pieszcz. szef
Wiktionary
(1.1) Nikt nie podchodzi do mojego stolika, ale jeśli rozegrasz kilka rund, ludzie zaczną się interesować. A wtedy szefunio Elad przestanie się koło mnie kręcić i zastanawiać, czy powinien mnie znów skierować za bar, żebym robiła rozwodnione drinki.
Wiktionary
rzecz. szef mos., szefowa ż.
czas. szefować
Wiktionary
zdrobnienie od: szef
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pieszcz. szef
Wiktionary
rzecz. szef mos., szefowa ż.
czas. szefować
Wiktionary
miasto na Węgrzech; Segedyn, Szegedyn
SJP.pl
miasto na Węgrzech; Segedyn, Szeged
SJP.pl
narratorka i bohaterka "Baśni z tysiąca i jednej nocy"
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) folk. liter. imię|polski|ż.; imię postaci z arabskiej baśni;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Tak Szeherezada opowiadała sułtanowi baśnie przez 1001 nocy.
(1.1) Około jedenastej, głos trąby oznajmił rozpoczęcie widowiska. Sułtan i Szeherezada zajęli miejsce na dywanie, a reszta zebranych stłoczyła się w jaskini Aladyna.
Wiktionary
szejk, szajch, szejch;
1. arabski tytuł honorowy, używany w stosunku do osób starszych;
2. tytuł przywódcy arabskiego
SJP.pl
szejk, szeik, szajch;
1. arabski tytuł honorowy, używany w stosunku do osób starszych;
2. tytuł przywódcy arabskiego
SJP.pl
szeik, szajch, szejch;
1. arabski tytuł honorowy, używany w stosunku do osób starszych;
2. tytuł przywódcy arabskiego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) etn. tytuł przywódcy gminy muzułmańskiej
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy
(2.1) kulin. napój mleczny z różnymi dodatkami smakowymi (owocami, czekoladą)
Wiktionary
Szejk ( شيخ, "szajch" – dosłownie starzec, naczelnik) – termin wieloznaczny:
Wikipedia
rzecz. szejkanat mrz.
Wiktionary
(2.1) koktajl, koktajl mleczny
Wiktionary
terytorium będące we władaniu szejka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) jednostka administracyjna podlegająca władzy szejka
Wiktionary
rzecz. szejk m.
Wiktionary
terytorium rządzone przez szejka; szejkanat
SJP.pl
naczynie służące do przyrządzania drinków i koktajli; shaker
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
barwna odmiana w hodowli ptaków
SJP.pl
1. dawna moneta hebrajska o wadze około 6 gramów; srebrnik; sykl;
2. starohebrajska jednostka wagi wynosząca około 1,4 grama; sykl;
3. jednostka monetarna Izraela równa 100 agorot
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) monet. waluta Izraela;
(1.2) staroż. metrol. bliskowschodnia jednostka wagi;
(1.3) staroż. numizm. bliskowschodnia złota lub srebrna moneta
Wiktionary
Szekel ( שקל, l.mn. שקלים, "szkalim"; شيقل) – oficjalna jednostka walutowa Państwa Izrael od 1980 roku, kiedy ogłoszono prawo ustanawiające nową walutę, do 1985 roku. Zastąpiła ona funta izraelskiego. Emitentem szekli był Bank Izraela. Propozycja druku nowych banknotów, podobnych do tych z okresu liry, zapadła już w 1978 roku, ale emisję banknotów oraz monet rozpoczęto w 1980 roku.
Wikipedia
(1.1) W internecie znajdziesz aktualne kursy szekla z kantorów w Krakowie.
(1.1) Józef dał za nią 500 szekli na suku w Jerozolimie.
Wiktionary
IPA: ˈʃɛkɛl, AS: šekel
Wiktionary
przym. szeklowy, szekelowy
Wiktionary
(1.1) ILS, symbol. ₪
(1.2) sykl
(1.3) sykl, srebrnik
Wiktionary
półogniwo w kształcie podkowy służące do łączenia lin i łańcuchów ze sobą lub z innym osprzętem; szekla, szakla
SJP.pl
półogniwo w kształcie podkowy służące do łączenia lin i łańcuchów ze sobą lub z innym osprzętem; szakla, szekiel
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) żegl. element metalowy do łączenia części takielunku;
Wiktionary
Szekla ("szakla, szekiel, szakiel") – metalowa klamra w kształcie litery "U" lub "Ω", tworząca zamknięty obwód, otwierany i zamykany za pomocą śruby lub sprężynowej zapadki, służąca do łączenia elementów takielunku, np. liny z żaglem oraz szybkiego i czasowego łączenia lin zakończonych okiem, łańcuchów i ich kombinacji.
Wikipedia
przedstawiciel ludności węgierskiej zamieszkującej Rumunię
SJP.pl
przedstawicielka ludności węgierskiej zamieszkującej Rumunię
SJP.pl
ludność węgierska zamieszkująca Rumunię
SJP.pl
Szeklerzy, Seklerzy, Sekelowie ( Székely [l.poj.], "Székelyek" [l.mn.] (wym. /ˈseːkɛj/), siculitas) – grupa etniczna zamieszkująca wschodnią część Siedmiogrodu (nazywaną także Seklem bądź Seklerszczyzną, Székelyföld lub "Székely") w dzisiejszej Rumunii.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. hydron. rzeka w europejskiej Rosji, lewy dopływ Wołgi;
Wiktionary
Szeksna (ros. Шексна́) – lewy dopływ Wołgi mający swe źródła w Jeziorze Białym, w obwodzie wołogodzkim, na terenie Rosji.
Wikipedia
przym. szekszniański
Wiktionary
nazwisko, np. William Szekspir (Shakespeare), 1564-1616 - wybitny angielski pisarz i dramaturg
SJP.pl
badacz, znawca twórczości Szekspira
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) liter. badacz zajmujący się twórczością i życiem Szekspira
Wiktionary
(1.1) Wilhelm poznał znanego szekspirologa w Londynie.
Wiktionary
rzecz. szekspirologia ż.
przym. szekspirologiczny
Wiktionary
badania nad twórczością Szekspira
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nauk. liter. nauka dotycząca twórczości Szekspira
Wiktionary
Sz
Wikipedia
(1.1) Konrad wykłada szekspirologię w Krakowie.
Wiktionary
rzecz. szekspirolog m.
przym. szekspirologiczny
Wiktionary
dotyczący szekspirologii
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany z szekspirologią bądź twórczością Szekspira
Wiktionary
(1.1) Nie mogli wynająć sali, bo w centrum odbywał się międzynarodowy kongres szekspirologiczny.
Wiktionary
rzecz. szekspirolog mos., szekspirologia ż.
Wiktionary
przymiotnik dzierżawczy - należący do Szekspira lub z nim związany
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) teatr. liter. dotyczący życia i twórczości Williama Szekspira, charakterystyczny, typowy dla Szekspira lub jego twórczości, taki jak u Szekspira
Wiktionary
przym. Szekspirowski
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Szeksną, dotyczący Szeksny
Wiktionary
rzecz. Szeksna ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. spoż. czekolada
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. karc. dzwonek, karo
Wiktionary
(1.1) W skacie szele są najmłodszym kolorem.
Wiktionary
(1.1) karo, dzwonek
Wiktionary
Szela (hebr. שֵׁלָה, Šēlā) – postać biblijna ze Starego Testamentu, trzeci syn Judy i jego żony Kananejki Bat-Szuy. Jego historia pojawia się głównie w Księdze Rodzaju (Rdz 38,5-26). Szela narodził się w Kezib. Był młodszym bratem Era oraz Onana, którzy kolejno poślubili Tamar, jednak obaj zginęli bezdzietnie. Po ich bezpotomnej śmierci Juda obiecał swojej owdowiałej synowej, Tamar, że wyda za nią również Szelę, co jednak się nie stało. Od Szela pochodzi ród Szelanitów.
Wikipedia
odmiana żywicy naturalnej otrzymywana z wydzieliny czerwców lakowych lub wytwarzana syntetycznie, stosowana do wyrobu lakierów, emalii, farb, past do skóry itp.
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) biol. biochem. naturalna żywica pozyskiwana w Indiach i Tajlandii z wydzieliny owadów z gatunku nazwa systematyczna|Lac laccifer.;
Wiktionary
Sz
Wikipedia
przym. szelakowy
Wiktionary
(1.1) gumilaka, E904
Wiktionary
→ szelak
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) wytworzony z szelaku
Wiktionary
rzecz. szelak mrz.
Wiktionary
prosty mebel do siedzenia i spania, używany w średniowieczu głównie przez biedotę; szelbąg, szlabanek, ślubanek
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Ewa Szelburg-Zarembina (1899-1986) - pisarka
SJP.pl
prosty mebel do siedzenia i spania, używany w średniowieczu głównie przez biedotę; szelbiąg, szlabanek, ślubanek
SJP.pl
zdrobnienie od: szelka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. zdrobn. od: szelka
Wiktionary
IPA: ʃɛˈlɛt͡ʃka, AS: šelečka
Wiktionary
zdrobnienie od: szelka
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) onomatopeja, cichy dźwięk towarzyszący poruszaniu się liści, kartek papieru, sztywnych tkanin itp.
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Zabłysnęło światło latarki, dobiegły odgłosy rozmowy i szelest rozwijanego papieru.
(1.1) Pod koniec seansu prawie nic nie usłyszałem, jedynie sam szelest zwijanych torebek po popcornie i chipsach.
Wiktionary
IPA: ˈʃɛlɛst, AS: šelest
Wiktionary
rzecz. szelestnica ż., szeleszczenie n., zaszeleszczenie n., Szelestowski m., Szelestowska ż., bezszelestność ż., szeleścik mrz.
czas. szeleścić ndk., zaszeleścić dk.
przym. bezszelestny
przysł. bezszelestnie
Wiktionary
poetycko: szeleścić
SJP.pl
rzadko: wydający szelest; szeleszczący
SJP.pl
Szelestnica (łac. "gangraena emphysematosa", black leg, black quarter, quarter ill) – ostra, zakaźna, niezaraźliwa, bakteryjna choroba głównie młodego bydła, owiec, kóz i bawołów powodowana przez bakterie "Clostridium chauvoei" lub "Clostridium feseri". Występuje na całym świecie. Pojawia się w okresie wypasania bydła na danym terenie.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szeleścić.
Wiktionary
rzecz. szelest mrz.
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
1. taki, który podczas używania szeleści, wydaje szelest;
2. żartobliwie: szeleszczący argument - łapówka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od szelest
Wiktionary
(1.1) To nie szelest, lecz tylko cichutki szeleścik.
Wiktionary
rzecz. szelest m.
Wiktionary
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. szelesnąć)
(1.1) powodować, wywoływać szelest
Wiktionary
rzecz. szelest mrz.
przysł. bezszelestnie
Wiktionary
(1.1) gw. Poznań chrabęścić, gw. Śląsk Cieszyński szuszczeć, szymrzikować
Wiktionary
przybrzeżny obszar dna morskiego lub oceanicznego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geol. geogr. przybrzeżna strefa dna morskiego będąca częścią kontynentu zalanego wodami płytkiego morza;
Wiktionary
(1.1) Szelf sięga do głębokości około 200 m poniżej poziomu morza.
Wiktionary
IPA: ʃɛlf, AS: šelf
Wiktionary
przym. szelfowy
Wiktionary
(1.1) półka kontynentalna
Wiktionary
przymiotnik od: szelf
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Szeliga – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie niżańskim, w gminie Harasiuki.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.
Wikipedia
Szeligowo (niem. "Seeligsfelde", 1937-1945: "Eichenfelde") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Połczyn-Zdrój. Przez wieś przepływa rzeka Grudzianka. W 2011 roku liczba mieszkańców we wsi Szeligowo wynosiła 117.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
chrząszcz z rodziny ryjkowców, szkodnik sosen i świerków
SJP.pl
Artykuł ten został zgłoszony do umieszczenia na w rubryce „”. Pomóż nam go sprawdzić:.
Szeliniak ("Hylobius") – rodzaj chrząszczy z rodziny ryjkowcowatych i podrodziny Molytinae. Obejmuje około 40 opisanych gatunków. Zamieszkują palearktyczną Eurazję i nearktyczną Amerykę Północną. Większość żeruje na roślinach iglastych.
Wikipedia
minerał, wolframian wapnia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) miner. wolframian wapnia; biały, szary, bądź żółtawy minerał będący istotnym źródłem rudy wolframu;
Wiktionary
Szelit (lub scheelit) – minerał z gromady wolframianów (wolframian wapnia). Jest minerałem rzadkim. Nazwa minerału pochodzi od nazwiska szwedzkiego chemika Carla Scheelego, który odkrył, że jest to sól kwasu wolframowego.
Wikipedia
IPA: ˈʃɛlʲit, AS: šelʹit
Wiktionary
przym. szelitowy
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) przym. od szelit
Wiktionary
IPA: ˌʃɛlʲiˈtɔvɨ, AS: šelʹitovy
Wiktionary
rzecz. szelit
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
pas ułatwiający niesienie, ciągnięcie, transport czegoś; także: część uprzęży zaprzęgowej, spadochronowej itp.
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pasek z elastycznej tkaniny, zakładany na ramiona w celu podtrzymywania spodni;
(1.2) pas ułatwiający przemieszczanie przedmiotów
(1.3) część uprzęży zaprzęgowej lub spadochronowej
(1.4) pot. część trolejbusu umożliwiająca pobór prądu z trakcji
Wiktionary
(1.1) Mężczyzna złapał się za szelki.
Wiktionary
IPA: ˈʃɛlka, AS: šelka
Wiktionary
przym. szelkowy
Wiktionary
część garderoby podtrzymująca spodnie lub inne ubranie
SJP.pl
Szelki – paski z tkaniny, przekładane przez ramiona, na plecach przyjmujące kształt litery X lub Y, przypinane do spodni (z przodu i z tyłu) w celu ich podtrzymywania.
Wikipedia
przymiotnik od: Szelków
SJP.pl
wieś w Polsce
SJP.pl
(r. męski) mężczyzna sprytny, umiejący sobie radzić w różnych sytuacjach, niekoniecznie w uczciwy sposób; hultaj, łajdak, łobuz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński
(1.1) posp. osoba przebiegła, cwana, pozbawiona skrupułów; hultajska, łajdacka, łotrowska
(1.2) rub. spryciarz, urwis, psotnik, wisus
(1.3) slang. młodz. używane w lm. szelmy → policja
rzeczownik, rodzaj żeński
(2.1) pot. dziewczyna zbierająca pieniądze do puszki na cele charytatywne
Wiktionary
Szelma – debiutancki nielegal polskiego rapera Tymona nagrany we współpracy z producentem Magierą. Wydany w 1999 roku.
Pochodzący z albumu utwór pt. „Ooops! wpadka” znalazł się na 96. miejscu listy 120 najważniejszych polskich utworów hip-hopowych według serwisu T-Mobile Music.
Wikipedia
(1.1) Sąsiad należy do grona szelmów, typków spod ciemnej gwiazdy.
(1.1) Ewa poczuła nareszcie, że jest dziewką schorowaną, zżartą od syfilisu, szelmą uliczną, sprzedajnym bydlęciem.
(1.1) Szelmy, chcą mnie do ruiny doprowadzić tą swoją pomadą! […] Odkąd bawimy tutaj, spotrzebowały tłuszczu co najmniej z dwunastu świń […] Potrzebne doprawdy wyrzucać tyle pieniędzy po to, aby sobie gęby paćkać!
(1.2) A to szelma, znowu mu się udało.
(2.1) Kasia ma doświadczenie jako szelma pod sklepem.
Wiktionary
rzecz. szelmeczka ż., szelmostwo n., szelmowskość ż., szelmucha ż., szelmutka ż.
czas. szelmić ndk., szelmować ndk.
przym. szelmowski
przysł. szelmowsko
Wiktionary
(1.1) cwaniak, oszust, przechera; posp. łajdak, łajdus, łobuz, łotr, łachudra, kundel, skunks, drań, szuja, podlec, nikczemnik, nędznik, kanalia, szubrawiec, parszywiec, zgniłek, pętak, psubrat, łajza, gadzina, ananas, ziółko, ptaszek, gagatek, ancymonek, filut, urwis, gałgan, hultaj, huncwot, drapichrust, chuligan, łapserdak, nicpoń, hycel, ladaco, szatan, skurczybyk, skurkowaniec, sobaka, sukinkot, jucha, śmierdziel, wywłoka; diabelskie nasienie, diabelski syn, chytry lis, szczwany lis; wulg. skurwysyn; daw. frant, bisurman, wisus
(1.3) neutr. policjant; pot. gliniarz, glina, pan władza, misiek, miś, misiak, smerf; obraź. pies, huncwot, reg. pozn. szkieł
(2.1) wulg. kurwa, kurwiszon, dziwka, lafirynda, lampucera, szmata, wywłoka, zdzira; pot. dziewczynka, babka z puszką, puszkarka; posp. służebnica Owsiaka
Wiktionary
dawniej: sprytna, atrakcyjna i zalotna kobieta, wykorzystująca te cechy dla własnych celów; szelma, szelmucha, szelmuta, szelmutka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: szelma
(1.2) daw. zalotnica, spryciara
Wiktionary
rzecz. szelma mos./ż., szelmucha ż.
Wiktionary
(1.1) szelmutka
Wiktionary
szelmić się - dawniej: postępować niegodziwie, w sposób pełen podstępów, przebiegłości
SJP.pl
1. podstępność, łobuzerstwo, chytrość, przebiegłość;
2. filuterność, zalotność
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) postępowanie osoby cwanej i bez skrupułów
(1.2) rub. spryciarstwo
Wiktionary
(1.1) Prasa rozpisywała się o jego szelmostwach.
Wiktionary
rzecz. szelma mos./ż., szelmowskość ż.
przym. szelmowski
przysł. szelmowsko
Wiktionary
przestarzale:
1. postępować niegodziwie, oszukiwać;
2. nazywać kogoś szelmą, obrażać;
3. obcinać komuś ucho w ramach kary;
4. szelmować się - ganić się, łajać się
SJP.pl
1. właściwy szelmie; podstępny; przebiegły;
2. figlarny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) podstępny, pełen przebiegłości
(1.2) świadczący o skłonności do figli, żartów
Wiktionary
rzecz. szelma mos./ż., szelmowskość ż.
przysł. szelmowsko
Wiktionary
przysłówek
(1.1) na sposób szelmy
Wiktionary
(1.1) Spojrzała na niego szelmowsko.
Wiktionary
rzecz. szelma mos./ż., szelmowskość ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szelmowskie; cecha tych, którzy są szelmowscy
Wiktionary
przym. szelmowski
przysł. szelmowsko
rzecz. szelma mos./ż.
Wiktionary
dawniej: oszustwo, oszukaństwo
SJP.pl
dawniej: sprytna, atrakcyjna i zalotna kobieta, wykorzystująca te cechy dla własnych celów; szelma, szelmutka, szelmuta, szelmeczka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zob. szelma.
Wiktionary
(1.1) Ten szkaradny szelmucha znowu mi sprzedał stare jajca.
Wiktionary
rzecz. szelma mos./ż., szelmutka ż.
Wiktionary
dawniej: sprytna, atrakcyjna i zalotna kobieta, wykorzystująca te cechy dla własnych celów; szelma, szelmucha, szelmutka, szelmeczka
SJP.pl
dawniej: sprytna, atrakcyjna i zalotna kobieta, wykorzystująca te cechy dla własnych celów; szelma, szelmucha, szelmuta, szelmeczka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: szelma
(1.2) daw. zalotnica, spryciara
Wiktionary
(1.2) I nie uprzedziła mnie o niczem, szelmutka, ona jest sprytna, istna małpka.
Wiktionary
rzecz. szelma mos./ż., szelmucha ż.
Wiktionary
(1.1) szelmeczka
Wiktionary
czasownik niedokonany
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. potrząsać
Wiktionary
przymiotnik od: Chelles (Francja); kultura szelska - jedna z najstarszych kultur paleolitu
SJP.pl
1. drobna moneta miedziana w dawnej Polsce;
2. srebrna moneta bita przez Krzyżaków w XIV i XV wieku
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hist. numizm. drobna miedziana moneta zdawkowa w Polsce XVI–XVII wieku;
(1.2) hist. średniowieczna moneta srebrna, bita m.in. przez Krzyżaków
(1.4) przest. pot. nieznacząca suma, kwota niewiele większej wartości
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.4) Węża w kieszeni mam, pieniądze szanuję, bo kto grosza nie ceni, ten szeląga nie wart.
Wiktionary
rzecz. szelężnik m., Szeląg m./ż.
:: zdrobn. szelążek m.
przym. szelężny, szelągowski, szelągowy
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
zdrobnienie od: szeląg
SJP.pl
→ szeląg; szelągowy, szelążny
SJP.pl
Szelężne (szynkowe, podatek dziesiątego szeląga) – podatek pośredni płacony przez mieszczan w wysokości 10% sprzedawanych przez nich trunków, wprowadzony w 1673, w związku z przejęciem wpływów z czopowego przez skarby wojskowe. Do 1775 wpływy z szelężnego pozostawały do dyspozycji sejmików szlacheckich.
Wikipedia
rodzaj roślin zielnych z rodziny zarazowatych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) bot. nazwa systematyczna|Rhinanthus|ref=tak., rodzaj roślin zielnych z rodziny zarazowatych;
Wiktionary
Szelężnik ("Rhinanthus") – rodzaj roślin zielnych z rodziny zarazowatych ("Orobanchaceae"). Obejmuje według różnych źródeł od ok. 35 do ok. 45, czy nawet 50 gatunków. Taksonomia rodzaju i oznaczanie gatunków jest trudne ze względu na polimorfizm tych roślin (występowanie licznych ekotypów) – często inaczej wyglądających w różnych porach roku i na różnych siedliskach (np. w górach i na niżu).
Wikipedia
IPA: ʃɛˈlɛ̃w̃ʒʲɲik, AS: šelẽũ̯žʹńik
Wiktionary
rzecz. Szeląg mos./ż./mrz.
Wiktionary
rodzaj modlitwy judaistycznej
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) herald. polski herb szlachecki;
Wiktionary
Szembek – polski herb szlachecki z nobilitacji, znany głównie jako herb rodziny Szembeków.
Wikipedia
Szembekowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Obrowo.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.
Wikipedia
Szemborowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Strzałkowo.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.
We wsi znajduje się zabytkowy kościół św. Urszuli oraz cmentarz przykościelny z pocz. XIX w, wpisany do krajowego rejestru zabytków pod nr rej.: A-510/251 z 8.11.1994 r.
Wikipedia
Szemielino ( Schöningsthal) – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Dolice, położona 7 km na północny zachód od Dolic (siedziby gminy) i 14 km na południowy wschód od Stargardu (siedziby powiatu).
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
1. wydawać cichy, jednostajny dźwięk;
2. mówić cicho i niewyraźnie;
3. cicho wyrażać swoje niezadowolenie
SJP.pl
1. wydawać cichy, jednostajny dźwięk;
2. mówić cicho i niewyraźnie;
3. cicho wyrażać swoje niezadowolenie
SJP.pl
1. wydawać cichy, jednostajny dźwięk;
2. mówić cicho i niewyraźnie;
3. cicho wyrażać swoje niezadowolenie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szemrać.
Wiktionary
czas. zaszemrać dk., szemrać ndk.
rzecz. szmer m.
przym. szemrany
Wiktionary
(1.1) szmer
Wiktionary
potocznie lub gwarowo: podejrzany, niepewnego pochodzenia, nieczysty
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) podejrzany, nieuczciwy, nieczysty
(1.2) gwara. przestępcza cwaniacki, dobry, wtajemniczony
Wiktionary
Sz
Wikipedia
(1.1) Był to kij w mrowisko, który spowodował, że konsultacje regionalne były podlane sosem szemranej polityki.
Wiktionary
IPA: ʃɛ̃mˈrãnɨ, AS: šẽmrãny
Wiktionary
rzecz. szemranie n.
czas. szemrać ndk., zaszemrać dk.
Wiktionary
1. wydawać cichy, jednostajny dźwięk;
2. mówić cicho i niewyraźnie;
3. cicho wyrażać swoje niezadowolenie
SJP.pl
czasownik
(1.1) wydawać cichy, jednostajny szmer, cicho szumieć
(1.2) przen. wyrażać nie całkiem otwarcie swoje niezadowolenie
Wiktionary
(1.1) Strumień cicho szemrze pośród drzew.
(1.2) Ludzie zaczęli szemrać po kątach.
Wiktionary
IPA: ˈʃɛ̃mrat͡ɕ, AS: šẽmrać
Wiktionary
rzecz. szemranie n., szmer m.
przym. szemrany
czas. zaszemrać
Wiktionary
(1.2) sarkać, narzekać, burzyć się
Wiktionary
Szemrowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Schemrowitz) – wieś w Polsce położona w Górnym Śląsku, w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Dobrodzień.
W latach 1945–54 siedziba gminy Szemrowice.
Wikipedia
wieś w Polsce
SJP.pl
Szemud (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Szëmôłd, niem. "Schönwalde") – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Szemud, przy drodze ekspresowej S6 i drodze wojewódzkiej nr 224.
Wieś królewska w powiecie gdańskim województwa pomorskiego w II połowie XVI wieku.
Wikipedia
przymiotnik od: Szemud
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
chiński instrument muzyczny dęty
SJP.pl
wątek runowy używany do tkania dywanów
SJP.pl
miasto w Chinach; Shenyang
SJP.pl
czasownik
(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. darować (w prezencie)
Wiktionary
prowincja w Chinach; Shaanxi
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) hist. rodzaj staroegipskiej przepaski biodrowej lub spódniczki
Wiktionary
(1.1) Jest prawdopodobnie fenicką figurynką z czarnego polerowanego kamienia, z bródką spiczastą i w spiczastej czapce, z opaską szenti koło bioder (…)
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
podziemny świat ciemności u Hebrajczyków, analogicznie - hades u Greków
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) rel. w Starym Testamencie: miejsce pobytu zmarłych, w którym istnieją pod postacią cieni;
Wiktionary
Szeol (hebr. שְׁאוֹל) – w Starym Testamencie, a przede wszystkim we wczesnym judaizmie, miejsce pobytu zmarłych, pozbawionych wszelkiej radości istnienia i życia.
Wikipedia
(1.1) Niechaj śmierć na nich spadnie, niechaj żywcem zstąpią do Szeolu, bo w ich mieszkaniach jest wśród nich nikczemność!
Wiktionary
zdrobnienie od: szept
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od szept
Wiktionary
(1.1) To nie szept, lecz tylko cichutki szepcik.
Wiktionary
rzecz. szept m., szeptucha ż., szeptun mos./mrz.
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
mówić po cichu
SJP.pl
mieszkaniec Szepietowa (miasta w Polsce)
SJP.pl
mieszkanka Szepietowa (miasta w Polsce)
SJP.pl
miasto w Polsce
SJP.pl
}|-
Szepietowo (nazwa historyczna: Szepietowo-Stacja) – miasto w Polsce położone w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim. Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. Szepietowo liczyło 2018 mieszkańców.
Miejscowość jest siedzibą miejsko-wiejskiej gminy Szepietowo oraz stolicą dekanatu szepietowskiego. Prawa miejskie Szepietowo otrzymało z dniem 1 stycznia 2010 r.
Wikipedia
przymiotnik od: Szepietowo
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) techn. strugarka poprzeczna
Wiktionary
(1.1) shaping
Wiktionary
dawniej: ten, co szepleni (sepleni) - wymawia wadliwie spółgłoski
SJP.pl
dawniej: wymawiać wadliwie spółgłoski; seplenić
SJP.pl
wieś w Polsce
SJP.pl
Szeplerzyzna – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Iława.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
Wikipedia
czasownik niedokonany
(1.1) daw. seplenić
Wiktionary
przym. szeplawy
Wiktionary
czasownik przechodni dokonany (ndk. szeptać)
(1.1) powiedzieć bardzo cicho; rzec szeptem
Wiktionary
(1.1) Dziecko szepnęło mamie tajemnicę.
Wiktionary
rzecz. szeptun mos./mrz., szepnięcie n., szept mrz., szeptanie n., szeptucha ż.
Wiktionary
1. ciche, bezdźwięczne mówienie, słyszane tylko przez osoby znajdujące się blisko mówiącego;
2. poetycko: cichy dźwięk nieokreślonej wysokości, wydawany przez coś będącego w stałym, jednostajnym ruchu; szmer, szelest
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) bezdźwięczny, cichy głos, słyszany tylko z bliska
(1.2) niegłośny dźwięk czegoś znajdującego się w stałym, jednostajnym ruchu
Wiktionary
rzecz. szeptun mos., szeptunka ż., szeptucha ż., szeptanka ż., szeptanie n., szepnięcie n., szepcik mrz.
czas. szeptać ndk., szepnąć dk., wyszeptać dk.
Wiktionary
(1.1) szeptanie, mamrotanie, szemranie, szepnięcie
(1.2) szmer, szelest, szemranie, poszept
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szeptać.
Wiktionary
rzecz. szepnięcie n., szept m., szeptanina ż., szeptaninka ż., szeptanka ż., szeptun m., szeptunka ż., szeptucha ż.
czas. wyszeptać, szeptać ndk., szepnąć dk.
przym. szeptliwy
przysł. szeptliwie
Wiktionary
1. rzadko: cieche mówienie;
2. plotka, niesprawdzona pogłoska
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mówienie, rozmawianie szeptem
(1.2) pot. pogłoska, nieoficjalna wiadomość przekazywana z ust do ust
(1.3) film. pot. głos lektora filmowego
(1.4) pot. ciche tłumaczenie symultaniczne komuś do ucha
Wiktionary
rzecz. szept m., szeptanie n., wyszeptanie n., wyszeptywanie n., szeptunka ż., szeptucha ż., szeptun m., podszeptywanie n.
czas. szeptać ndk., wyszeptać dk., wyszeptywać ndk., podszeptywać ndk.
przysł. szeptem
Wiktionary
(1.2) plotka
Wiktionary
taki, który jest rozpowszechniany w tajemnicy, po kryjomu
SJP.pl
mówić po cichu
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. szepnąć)
(1.1) mówić szeptem (cicho, nie powodując drgań wiązadeł głosowych)
Wiktionary
(1.1) Podczas mszy szeptałyśmy, aby nie zakłócać ceremonii.
(1.1) Zabrania się szeptać podczas egzaminu.
Wiktionary
IPA: ˈʃɛptat͡ɕ, AS: šeptać
Wiktionary
rzecz. szept mrz., szeptucha ż., szeptun mos., szeptunka ż., szeptanie n., szeptanka ż.
czas. wyszeptać
Wiktionary
1. ciche, bezdźwięczne mówienie, słyszane tylko przez osoby znajdujące się blisko mówiącego;
2. poetycko: cichy dźwięk nieokreślonej wysokości, wydawany przez coś będącego w stałym, jednostajnym ruchu; szmer, szelest
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
kobieta lecząca lub odpędzająca złe moce zamawianiem; szeptunka, znachorka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zob. szeptunka.
Wiktionary
(1.1) Kiedy zawiodła medycyna konwencjonalna, chory udał się do szeptuchy.
(1.1) W Polsce szeptuchy mieszkają głównie na Podlasiu.
Wiktionary
IPA: ʃɛpˈtuxa, AS: šeptuχa
Wiktionary
rzecz. szept m., szepcik m., szeptanie n., szeptanina ż., szeptaninka ż., szeptanka ż., szeptliwość ż., szepnięcie n., naszept m., naszeptanie n., naszeptywanie n., odszepnięcie n., odszeptanie n., odszeptywanie n., poszept m., poszeptanie n., poszeptywanie n., poszepnięcie n., wyszeptanie n., wyszeptywanie n., zaszeptanie n., zaszeptaność ż.
:: war. szeptunka ż.
:: fm. szeptun m.
czas. szeptać ndk., szeptać się ndk., szepnąć dk., naszeptać dk., naszeptywać ndk., odszeptać dk., odszeptywać ndk., odszepnąć dk., poszeptać dk., poszeptywać ndk., poszepnąć dk., wyszeptać dk., wyszeptywać ndk., wszeptywać ndk., zaszeptać dk., zaszeptać się dk.
przym. szeptliwy, szepczący, zaszeptany
przysł. szeptliwie, szepcząco
Wiktionary
(1.1) szeptunka
Wiktionary
regionalnie: znachor, osoba lecząca zamawianiem
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) człowiek, który leczy zamawianiem;
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) kulisty dzwonek przy uprzęży
Wiktionary
Szeptun (szeptunka, szeptucha, wiedźma) – uzdrowiciel lub uzdrowicielka ludowa oferująca swoje usługi osobom wierzącym w moc leczenia. W Polsce występują głównie w rejonie Podlasia. Przeważnie są to osoby wyznania prawosławnego. Ich działalność jest uważana za praktyki pogańskie.
Wikipedia
(1.1) Kiedy zawiodła medycyna konwencjonalna, chory udał się do szeptuna.
(1.1) W Polsce szeptuni mieszkają głównie na Podlasiu.
(2.1) W uprzęży pobrzękiwały trzy dzwonki (szeptun, bałabon i kałatało), słomiane siedzenie pokrywał kilim, zaś za plecyecami woźnicy siedział służący kozak.
(2.1) Jedynymi zaprzęgami kołowymi wyposażonymi w dzwonki były bałaguły, których uprzęże posiadały zamocowane na szerokim skórzanym pasie: kuliste szeptuny, blaszane bałabony i drewniane kałatały.
Wiktionary
rzecz. szept m., szepcik m., szeptanie n., szeptanina ż., szeptaninka ż., szeptanka ż., szeptliwość ż., szepnięcie n., naszept m., naszeptanie n., naszeptywanie n., odszepnięcie n., odszeptanie n., odszeptywanie n., poszept m., poszeptanie n., poszeptywanie n., poszepnięcie n., wyszeptanie n., wyszeptywanie n., zaszeptanie n., zaszeptaność ż.
:: fż. szeptunka ż., szeptucha ż.
czas. szeptać ndk., szeptać się ndk., szepnąć dk., naszeptać dk., naszeptywać ndk., odszeptać dk., odszeptywać ndk., odszepnąć dk., poszeptać dk., poszeptywać ndk., poszepnąć dk., wyszeptać dk., wyszeptywać ndk., wszeptywać ndk., zaszeptać dk., zaszeptać się dk.
przym. szeptliwy, szepczący, zaszeptany
przysł. szeptliwie, szepcząco
Wiktionary
kobieta lecząca lub odpędzająca złe moce zamawianiem; szeptucha, znachorka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta, która leczy zamawianiem
Wiktionary
(1.1) Kiedy zawiodła medycyna konwencjonalna, chory udał się do szeptunki.
(1.1) W Polsce szeptunki mieszkają głównie na Podlasiu.
Wiktionary
rzecz. szept m., szepcik m., szeptanie n., szeptanina ż., szeptaninka ż., szeptanka ż., szeptliwość ż., szepnięcie n., naszept m., naszeptanie n., naszeptywanie n., odszepnięcie n., odszeptanie n., odszeptywanie n., poszept m., poszeptanie n., poszeptywanie n., poszepnięcie n., wyszeptanie n., wyszeptywanie n., zaszeptanie n., zaszeptaność ż.
:: war. szeptucha ż.
:: fm. szeptun m.
czas. szeptać ndk., szeptać się ndk., szepnąć dk., naszeptać dk., naszeptywać ndk., odszeptać dk., odszeptywać ndk., odszepnąć dk., poszeptać dk., poszeptywać ndk., poszepnąć dk., wyszeptać dk., wyszeptywać ndk., wszeptywać ndk., zaszeptać dk., zaszeptać się dk.
przym. szeptliwy, szepczący, zaszeptany
przysł. szeptliwie, szepcząco
Wiktionary
(1.1) szeptucha
Wiktionary
1. ciche, bezdźwięczne mówienie, słyszane tylko przez osoby znajdujące się blisko mówiącego;
2. poetycko: cichy dźwięk nieokreślonej wysokości, wydawany przez coś będącego w stałym, jednostajnym ruchu; szmer, szelest
SJP.pl
Szepty (ang. "The Awakening") – brytyjski horror z 2011 roku w reżyserii Nicka Murphy’ego. W filmie występują Rebecca Hall, Dominic West i Imelda Staunton.
Światowa premiera filmu odbyła się 11 listopada 2011 roku, natomiast w Polsce odbyła się 15 czerwca 2012 roku.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto na Ukrainie;
Wiktionary
Szeptycki, Krystynopol ( Шептицький, "Szeptyćkyj") – miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, siedziba rejonu szeptyckiego i hromady Szeptycki, 9 km na południe od miasta Sokal, 15 km na wschód od granicy z Polską, u ujścia Sołokii do Bugu.
Do 1951 roku miejscowość nosiła nazwę Krystynopol ( Кристинопіль, "Krystynopil"), a w latach 1951–2024 Czerwonogród ( Червоноград, "Czerwonohrad").
Wikipedia
przym. szeptycki
Wiktionary
1. (zwykle w liczbie mnogiej) granitowa wysepka o powierzchni wygładzonej przez lodowiec i fale morskie, występująca u wybrzeży Półwyspu Skandynawskiego; scher, skjer, skjor, szkier;
2. środowiskowo: podzielenie się informacją z innymi użytkownikami portalu społecznościowego
SJP.pl
1. skrót od: szeregowiec (czytany jako cały, odmienny wyraz);
2. skrót od: szerokość (czytany jako cały, odmienny wyraz)
SJP.pl
skrót
(1.1) = szerokość
(1.2) = wojsk. szeregowy
Wiktionary
w technologii: obróbka cieplno-chemiczna, w wyniku której dochodzi do wytworzenia na powierzchniach wyrobów stalowych powłoki ochronnej ze stopu żelaza z cynkiem
SJP.pl
dawniej: sorbet
SJP.pl
1. ostra, krótka wełna owcza
2. twarda sierść jakiegokolwiek zwierzęcia
SJP.pl
mający krótką i twardą sierść
SJP.pl
1. rząd utworzony z osób, rzeczy itp. ustawionych w jednej linii;
2. większa liczba czegoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) ciąg osób lub przedmiotów ustawionych obok siebie w linii prostej
(1.2) mat. wyrażenie będące sumą skończonej lub nieskończonej liczby składników
zaimek liczebny nieokreślony
(2.1) książk. zaimek informujący o dużej liczbie kogoś lub czegoś
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Potem trzeci szereg — bud zielonych, czerwonych i żółtych, gdzie przy wejściu jaśniały potworne malowidła, a na dachu ukazywali się jaskrawo odziani pajace, albo olbrzymie lalki.
(2.1) Szereg aut wyprodukowano z defektem.
Wiktionary
IPA: ˈʃɛrɛk, AS: šerek
Wiktionary
rzecz. szeregowiec m., szeregowy m., szeregowanie n., uszeregowanie n., zaszeregowanie n.
czas. szeregować, uszeregować, zaszeregować
przym. szeregowy
przysł. szeregiem, szeregowo
Wiktionary
(1.1) rząd
(2.1) wiele, sporo, niemało
Wiktionary
1. rząd utworzony z osób, rzeczy itp. ustawionych w jednej linii;
2. większa liczba czegoś
SJP.pl
1. rząd utworzony z osób, rzeczy itp. ustawionych w jednej linii;
2. większa liczba czegoś
SJP.pl
przysłówek
(1.1) kolejno, jeden za drugim
forma rzeczownika.
(2.1) N. lp. od: szereg
Wiktionary
(1.1) Drużyna szeregiem pomknęła za Zdobysławem w knieję.
Wiktionary
przym. szeregowy
rzecz. szereg mrz., szeregowy mos., szeregowiec mos.
przysł. szeregowo
zaim. szereg
Wiktionary
żołnierka niemająca stopnia podoficerskiego ani oficerskiego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szeregować.
Wiktionary
rzecz. szereg mrz., szeregowy mos.
czas. szeregować, zaszeregować
zaim. szereg
przym. szeregowy
Wiktionary
żołnierz bez stopnia podoficerskiego i oficerskiego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) daw. wojsk. żołnierz najniższy rangą;
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) pot. archit. dom wybudowany w szeregu z innymi
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Po przysiędze zapraszamy szeregowców z rodzinami do stołówki wojskowej.
(2.1) Mieszkamy w jednym z tych szarych szeregowców obok parku.
Wiktionary
rzecz. szereg mrz., szeregowy mos.
przym. szeregowy
przysł. szeregiem, szeregowo
zaim. szereg
Wiktionary
(1.1) szeregowy
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w szeregu, kolejno
Wiktionary
(1.1) Ustawcie się szeregowo wzdłuż białej linii.
(1.1) Oporniki zostały połączone szeregowo.
Wiktionary
przym. szeregowy
rzecz. szereg mrz., szeregowy mos., szeregowiec mos.
przysł. szeregiem
zaim. szereg
Wiktionary
(1.1) szeregiem
Wiktionary
żołnierz niemający stopnia podoficerskiego ani oficerskiego; szeregowiec
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) wojsk. najniższy stopień wojskowy;
(1.2) nieformalna nazwa harcerza nieposiadającego żadnej funkcji;
przymiotnik
(2.1) niewyróżniający się z tłumu, zwyczajny
(2.2) ułożony w szereg; znajdujący się w szeregu; kolejny w szeregu
Wiktionary
Szeregowy (szer.) – najniższy stopień wojskowy w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Wyższym stopniem jest starszy szeregowy.
Stopień szeregowego bez szczególnego nadania otrzymują poborowi powołani po raz pierwszy do czynnej służby wojskowej z dniem stawienia się do służby, ochotnicy oraz osoby przeniesione do rezerwy bez odbycia służby wojskowej (do 31 grudnia 2009) – z dniem przeniesienia do rezerwy.
Wikipedia
(1.1) W Wojsku Polskim stopień szeregowego do 1976 nosił nazwę szeregowca.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛrɛˈɡɔvɨ, AS: šeregovy
Wiktionary
rzecz. szeregowiec m., szereg m., szeregowanie n., uszeregowanie n.
:: fż. szeregowa ż.
czas. szeregować ndk., uszeregować dk.
przym. szeregowo
zaim. szereg
przysł. szeregiem, szeregowo
Wiktionary
(1.1) szeregowiec
Wiktionary
Szeregówka – rodzaj wsi, który powstał w XVI wieku wskutek reorganizacji dóbr królewskich. Wyróżnia się regularnym łanowym układem pól, ale w przeciwieństwie do rzędówki i łańcuchówki posiada zwarcie ustawione zagrody. Są one rozmieszczone wzdłuż prostej ulicy w środku obszaru wiejskiego.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Szeremietiewo, Międzynarodowy Port Lotniczy Szeremietiewo im. A.S. Puszkina ( Международный аэропорт Шереметьево имени А. С. Пушкина, Sheremetyevo International Airport) (Kod IATA: SVO, Kod ICAO: UUEE) – międzynarodowy port lotniczy Moskwy, największe lotnisko w Rosji. W 2019 roku obsłużyło prawie 50 mln pasażerów. Lotnisko Szeremietiewo jest główną bazą linii lotniczych Aerofłot.
Wikipedia
czarny minerał używany do wyrobu biżuterii żałobnej, odmiana turmalinu; szerlit, skoryl
SJP.pl
minerał, czarna odmiana turmalinu bogata w żelazo; szerl; skoryl
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) miner. minerał z gromady krzemianów;
Wiktionary
Szerlit, Schörl, Szerl – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do krzemianów pierścieniowych. Czasami, szczególnie w starszej literaturze jest opisywany jako borokrzemian. Należy do grupy turmalinu, tworząc szeregi izomorficzne z elbaitem i drawitem. Nazwa pochodzi od starogermańskiego terminu "schörl", oznaczającego minerały płonne towarzyszące rudzie.
Wikipedia
(1.1) Szerlit to kruchy minerał.
Wiktionary
IPA: ˈʃɛrlʲit, AS: šerlʹit
Wiktionary
(1.1) schörl, szerl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) (na początku XX wieku) liter. pot. utwór, którego głównym bohaterem był Szerlok Holmes; często czasopismo publikujące opowiadania nieautoryzowane przez twórcę postaci
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) iron. osoba mówiąca oczywistości, wolno kojarząca fakty, odkrywająca Amerykę
Wiktionary
(1.1) „Szerloki” — z uwagi na specyficznego odbiorcę — przyczyniły się do dewaluacji reguł wypracowanych przez angielskiego pisarza: logikę zastąpiły w nich sensacja i nastawienie na epatowanie odbiorcy dość drastycznymi scenami.
Wiktionary
rzecz. sherlock, Sherlock, Szerlok
Wiktionary
(2.1) Captain Obvious, mongoł, ulung
Wiktionary
dotyczący szermierki lub szermierza
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) sport. odnoszący się do szermierki lub szermierza
Wiktionary
(1.1) W ośrodku działają sekcje: szermiercza, koszykarska i tenisa stołowego
Wiktionary
IPA: ʃɛrˈmʲjɛrt͡ʃɨ, AS: šermʹi ̯erčy
Wiktionary
rzecz. szermierka ż., szermierz ż.
Wiktionary
1. sztuka walki bronią białą;
2. dyscyplina sportowa obejmująca walkę na florety, szable i szpady;
3. rzadko: kobieta szermierz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) sztuka władania białą bronią
(1.2) sport. dyscyplina sportowa, stanowiąca walkę bronią białą, jak szpada, floret i szabla
Wiktionary
Zasugerowano, aby z tego artykułu informacje nt. szermierki sportowej (jako dyscypliny olimpijskiej) do artykułu szermierka sportowa.
Szermierka (dawniej "fechtunek") – sztuka walki opierająca się na wykorzystaniu broni białej. Współcześnie także nazwa dyscypliny sportowej zaliczanej do sportów walki
Wikipedia
(1.1) Augusto uczył się szermierki od Jeana przez siedem lat spędzonych w Lyonie.
(1.2) W ostatnich latach obniżył się poziom szermierki w naszym kraju, nie mamy dobrych zawodników.
Wiktionary
IPA: ʃɛrˈmʲjɛrka, AS: šermʹi ̯erka
Wiktionary
rzecz. szermierz
przym. szermierczy
czas. szermować
Wiktionary
fechtunek
Wiktionary
1. sportowiec uprawiający szermierkę;
2. osoba władająca bronią białą
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) człowiek władający lekką białą bronią
(1.2) sport. sportowiec uprawiający szermierkę
(1.3) przen. bojownik za jakąś sprawę czy ideę
Wiktionary
(1.1) Ów paź pragnął zostać dobrym szermierzem.
(1.2) Szermierzy francuscy ulegli Włochom.
(1.3) Paweł był w liceum takim szermierzem równego traktowania uczniów.
Wiktionary
IPA: ˈʃɛrmʲjɛʃ, AS: šermʹi ̯eš
Wiktionary
przym. szermierczy, szermierski
rzecz. szermierka ż.
Wiktionary
(1.1-2) szablista, fechmistrz, fechtmistrz
(1.3) adwokat, rzecznik, orędownik, ideolog, bojownik, zwolennik
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szermować.
Wiktionary
czas. szermować ndk.
Wiktionary
1. nadużywać wzniosłych słów, określeń w wystąpieniach publicznych, w dyskusji, w rozmowie;
2. nadużywać czegoś;
3. przestarzałe: władać bronią białą
SJP.pl
czasownik niedokonany
(1.1) przen. popisywać się czymś, nadużywać jakichś argumentów, haseł lub słów w dyskusji, przemówieniu
(1.2) przest. walczyć na białą broń
Wiktionary
(1.1) W trakcie wiosennej awantury o gaże członków pewnego publicznego gremium, bez żenady szermowano argumentem, że w podobnych prywatnych gremiach zarobki są wyższe.
Wiktionary
IPA: ʃɛrˈmɔvat͡ɕ, AS: šermovać
Wiktionary
rzecz. szermierka ż., szermowanie n.
Wiktionary
(1.2) fechtować
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) mający określony wymiar poprzeczny
(1.2) mający duży wymiar poprzeczny
(1.3) rozciągający się daleko we wszystkie strony
(1.4) o ubraniu: nieprzylegający ściśle do ciała lub za duży
(1.5) mający znaczny zasięg, dotyczący różnych spraw, osób, rzeczy
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.2) Rzadko spotyka się tak szerokie łóżka.
(1.5) Rajmund był człowiekiem o szerokiej wiedzy.
Wiktionary
IPA: ʃɛˈrɔci, AS: šeroḱi
Wiktionary
rzecz. szerokość ż.
przysł. szeroko
czas. szerzyć, poszerzać
Wiktionary
(1.3) obszerny, rozległy, daleki
(1.4) luźny, obszerny, przyduży, obwisły
(1.5) wszechstronny, różnorodny, wieloraki, wielostronny, perspektywiczny
Wiktionary
przysłówek
(1.1) na określony wymiar w poprzek
(1.2) rozlegle wszerz, na dużą odległość w poprzek
(1.3) o dużym zasięgu
Wiktionary
(1.1) Tu jest szeroko na dwa metry.
(1.2) Maratończyk przebiegając linię mety, szeroko rozłożył ręce w geście zwycięstwa.
(1.3) Dziadek, jak zwykle krewki, dał się unieść fali elokwencji i szeroko komentował nikczemne poczynania cesarza–matkobójcy, na temat którego właśnie niedawno przeprowadził wnikliwe studia.
Wiktionary
IPA: ʃɛˈrɔkɔ, AS: šeroko
Wiktionary
rzecz. szerokość
przym. szeroki
czas. szerzyć, poszerzać
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) o szerokich, wydatnych biodrach
Wiktionary
(1.1) Nie była bardzo ładna, choć twarz miała łagodną, a włosy miękkie - szerokobiodra, wąska w pasie, o dużych piersiach, teraz wypełnionych mlekiem.
Wiktionary
(1.1) biodrzasty
Wiktionary
pływak szerokobrzeżek - duży chrząszcz wodny z rodziny pływakowatych
SJP.pl
petrelek szerokodzioby - gatunek ptaka z rodziny burzykowatych
SJP.pl
Szerokodzioby (Eurylaimidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes). We współcześnie stosowanych ujęciach systematycznych obejmuje 10 gatunków.
Wikipedia
gatunek średniej wielkości ptaka z rzędu wróblowych, np. szerokodziób białoskrzydły
SJP.pl
mający kształt szerokiej elipsy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) archit. taki, który ma szeroki front
Wiktionary
(1.1) Wspomnieniem po dawnym pasterstwie jest jeden wysokozrębowy, szerokofrontowy szałas z czterospadowym, krytym deskami dachem, z początku XX w.
Wiktionary
mający szeroką głowę
SJP.pl
szeroki i przypominający kształtem ptasie jajo
SJP.pl
w odniesieniu do obiektywu aparatu fotograficznego: mający krótszą ogniskową niż obiektyw standardowy, obejmujący większe od niego pole widzenia
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) fot. charakteryzujący się szerokim kątem widzenia, obejmujący szerokie pole widzenia
Wiktionary
(1.1) Do zdjęć krajobrazu potrzebny jest także obiektyw szerokokątny.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛrɔkɔˈkɔ̃ntnɨ, AS: šerokokõntny
Wiktionary
mający szerokie liście
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) bot. posiadający szerokie liście
Wiktionary
1. mający szeroki nos;
2. o cechach szerokonosych (podrząd ssaków)
SJP.pl
1. mający szeroki nos;
2. o cechach szerokonosych (podrząd ssaków)
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) mający otwory o dużej średnicy
(1.2) dotyczący szerokich otworów
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) elektron. wykorzystujący szerokie pasmo częstotliwości wytwarzane przez modem
Wiktionary
(1.1) Mamy w miasteczku dostęp do szerokopasmowego internetu.
Wiktionary
kajman szerokopyski - gatunek gada z rodziny aligatorowatych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Scoteanax|Troughton|ref=tak., rodzaj nietoperzy z plemięemienia wieczorków występujący w Australii
(1.2) zool. nietoperz z rodzaju szerokopyszczków (1.1)
Wiktionary
(1.1) W Europie szerokopyszczki nie występują.
Wiktionary
mający duże, szerokie skrzydła
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który ma szerokie skrzydła
Wiktionary
(1.1) Pani Jadwiga pamięta panią Elizę, w kapeluszu na kopulastej fryzurze używającą przejażdżki z "najmilszym woźnicą" na koźle - panem Bochwicem, w szerokoskrzydłej panamie na głowie.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛrɔkɔˈskʃɨdwɨ, AS: šerokoskšydu̯y
Wiktionary
mający szeroki stożek
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) kolej. mający szerzej niż normalnie rozstawione szyny kolejowe
(1.2) kolej. dostosowany do szerokiego toru
Wiktionary
IPA: ˌʃɛrɔkɔtɔˈrɔvɨ, AS: šerokotorovy
Wiktionary
środowiskowo: forma zakończenia kontaktu słownego, używana przez kierowców, zwłaszcza zawodowych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) poprzeczny wymiar obiektu
(1.2) geogr. zob. szerokość geograficzna.
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: ʃɛˈrɔkɔɕt͡ɕ, AS: šerokość
Wiktionary
czas. szerzyć ndk., poszerzać ndk., poszerzyć dk.
przym. szeroki, szerokościowy
przysł. szeroko
Wiktionary
(1.2) długość
Wiktionary
Szeromin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Płońsk.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.
Wikipedia
Szerominek – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Płońsk.
W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Szerominek, po jej zniesieniu w gromadzie Płońsk. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.
Wikipedia
środowiskowo: udostępniać określoną treść w internecie
SJP.pl
czasownik niedokonany
(1.1) pot. udostępniać, dzielić się czymś w mediach społecznościowych
Wiktionary
(1.1) No i niektórym internautom już siadło na psychikę – lajkują, szerują i propsują na potęgę.
Wiktionary
rzecz. szerowanie n.
Wiktionary
1. wysokogórski tragarz dostarczający ładunki w te miejsca, gdzie tradycyjny transport nie jest w stanie dotrzeć;
2. potocznie: wysłannik rządu uczestniczący w negocjacjach międzypaństwowych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) tragarz i przewodnik wysokogórski
Wiktionary
Sz
Wikipedia
(1.1) Wynajmiemy ze dwudziestu szerpów w wiosce w dolinie.
Wiktionary
rzecz. Szerpa m.
przym. szerpijski
Wiktionary
noszona w XV-XVIII wieku krzywa szabla; serpentyna; karabela
SJP.pl
członkini plemienia himalajskiego
SJP.pl
dotyczący Szerpów, właściwy Szerpom
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Szerpami, dotyczący Szerpów
Wiktionary
rzecz. Szerpa mos., szerpa mos.
Wiktionary
1. wysokogórski tragarz dostarczający ładunki w te miejsca, gdzie tradycyjny transport nie jest w stanie dotrzeć;
2. potocznie: wysłannik rządu uczestniczący w negocjacjach międzypaństwowych
SJP.pl
Sz
Wikipedia
łowik szerszeniak - gatunek muchówki z rodziny łowikowatych
SJP.pl
o sierści zwierząt: tracić gładkość i połysk
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) ent. większy od osy owad drapieżny;
Wiktionary
(1.1) W trawie gniły stosy jabłek i gruszek, między nimi bzykały osy, a także mnóstwo szerszeni.
Wiktionary
IPA: ˈʃɛrʃɛ̃ɲ, AS: šeršẽń
Wiktionary
przym. szerszeni, szerszeniowy
Wiktionary
stopień wyższy od przymiotnika: szeroki
SJP.pl
cienka, gęsta tkanina bawełniana; shirting
SJP.pl
1. w USA: lokalny urzędnik egzekwujący prawo;
2. w średniowiecznej Anglii: królewski urzędnik o rozległych kompetencjach; obecnie: tytuł honorowy;
3. szarif;
a) w krajach muzułmańskich: honorowy tytuł przysługujący członkom klanu Haszim (należał do niego Mahomet);
b) dawniej: tytuł gubernatora Mekki należącego do rodu Haszymidów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) w Anglii: urzędnik w hrabstwie należącym do króla, pełniący funkcję administratora;
(1.2) w USA: policjant lub urzędnik nadzorujący aparat policyjny na terenie hrabstwa;
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) druk. w niektórych krojach pisma: zakończenie linii znaku, przeznaczone głównie do dekoracji;
Wiktionary
Szeryf (ang. "sheriff") – urząd w systemie prawodawstwa angielskiego, szkockiego i amerykańskiego, także stanowisko osoby piastującej ten urząd. Tytuł szeryfa wywodzi się ze średniowiecznej Anglii, gdzie oznaczał urzędnika królewskiego na terenie hrabstwa (ang. "shire reeve").
Wikipedia
(1.1) Szeryf wyznaczył nagrodę za leśnego rozbójnika.
(1.2) Szeryf zastrzelił koniokrada.
(2.1) Szeryfy w literach ułatwiają czytanie tekstu drukowanego, gdyż tworzą jakby linię utrzymującą wzrok na wierszu.
Wiktionary
IPA: ˈʃɛrɨf, AS: šeryf
Wiktionary
(1.1-2) przym. szeryfowy
(2.1) przym. szeryfowy, bezszeryfowy
Wiktionary
(1.2) policjant
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z szeryfem, dotyczący szeryfa
(1.2) typogr. o kroju pisma: posiadający znaki z liniami zakończonymi szeryfami
Wiktionary
IPA: ˌʃɛrɨˈfɔvɨ, AS: šeryfovy
Wiktionary
rzecz. szeryf m.
Wiktionary
proces dojrzewania wina, nadający mu cechy sherry
SJP.pl
stopień wyższy od przysłówka: szeroko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szerzyć.
Wiktionary
IPA: ʃɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: šežẽńe
Wiktionary
czas. szerzyć
rzecz. szerzyciel mos., szerzycielka ż.
Wiktionary
osoba rozpowszechniająca coś; propagator; krzewiciel
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) ten, który coś szerzy
Wiktionary
(1.1) Znanym szerzycielem tego kultu był święty Bernardyn.
Wiktionary
rzecz. szerzenie n.
:: fż. szerzycielka ż.
czas. szerzyć ndk., szerzyć się ndk.
Wiktionary
(1.1) apostoł, głosiciel, krzewiciel, propagator, zwolennik
Wiktionary
kobieta rozpowszechniająca coś; propagatorka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. kobieta propagująca jakieś idee
Wiktionary
(1.1) Najwierniejszymi szerzycielkami tego kultu były same zakonnice.
Wiktionary
rzecz. szerzenie n.
:: fm. szerzyciel mos.
czas. szerzyć ndk., szerzyć się ndk.
Wiktionary
(1.1) apostołka, głosicielka, krzewicielka, propagatorka, zwolenniczka
Wiktionary
wieś w Polsce
SJP.pl
Szerzyny – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim. Miejscowość jest siedzibą gminy Szerzyny. Pod względem geograficznym znajduje się na Pogórzu Ciężkowickim u południowych podnóży Pasma Brzanki. Przez miejscowość przepływa rzeka Olszynka.
Wikipedia
czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)
(1.1) popularyzować coś; sprawiać, że coś staje się coraz bardziej znane, powszechne
czasownik zwrotny szerzyć się
(2.1) stawać się coraz bardziej powszechnym
Wiktionary
(1.1) Janosik szerzył postrach wśród austriackiego żołdactwa.
(2.1) Wśród Palestyńczyków szerzyły się nastroje antybrytyjskie.
Wiktionary
IPA: ˈʃɛʒɨt͡ɕ, AS: šežyć
Wiktionary
rzecz. szerzenie n., szerokość ż., szerzyciel mos., szerzycielka ż.
czas. poszerzyć dk., poszerzać ndk., rozszerzyć dk., rozszerzać ndk.
przym. szeroki
przysł. szeroko
Wiktionary
(1.1) głosić, popularyzować, propagować, rozgłaszać, rozpowiadać, rozpowszechniać, rozprzestrzeniać, upowszechniać
(2.1) roznosić
Wiktionary
przymiotnik od: Szerzyny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) przest. (dzisiaj także gw-pl|Górny Śląsk.) szezlong, tapczan
Wiktionary
godzina szesnasta
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) godzina 16, godzina czwarta po południu
forma przymiotnika.
(2.1) M. i W. ż. lp. od: szesnasty
Wiktionary
licz. szesnaście
przym. szesnasty
Wiktionary
samiec jelenia mający po osiem odnóg na każdej tyce wieńca
SJP.pl
1. grupa szesnastu osób lub przedmiotów;
2. potocznie o budynku, pokoju, pojeździe lub czymkolwiek, co oznaczone jest liczbą 16;
3. szesnaście lat
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nazwa liczby 16
(1.2) tramwaj, autobus, dom, mieszkanie oznaczony liczbą 16
(1.3) grupa szesnastu osób
(1.4) muz. dźwięk o czasie trwania równym 1/16 całej nuty;
(1.5) pot. dziewczyna w wieku lat 16
Wiktionary
Sz
Wikipedia
(1.4) W drugim takcie zamiast ósemki wpisz dwie szesnastki.
Wiktionary
IPA: ʃɛsˈnastka, AS: šesnastka
Wiktionary
licz. szesnaście, szesnaścioro
przym. szesnastkowy, szesnasty
Wiktionary
(1.4) symbol 𝅘𝅥𝅯
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) mat. związany z liczbą szesnaście, dotyczący liczby szesnaście
Wiktionary
rzecz. szesnastka ż.
licz. szesnaście, szesnaścioro
Wiktionary
(1.1) heksadecymalny
Wiktionary
1. zawierający szesnaście bitów;
2. działający w oparciu o słowa (rozkazy, dane) długości szesnastu bitów
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) inform. taki, który zawiera szesnaście bitów
(1.2) inform. taki, który działa w oparciu o słowa (rozkazy, dane) długości szesnastu bitów
Wiktionary
IPA: ˌʃɛsnastɔbʲiˈtɔvɨ, AS: šesnastobʹitovy
Wiktionary
mający 16 boków
SJP.pl
mający szesnaście dni, trwający szesnaście dni itp.
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) trwający szesnaście dni
(1.2) będący w wieku szesnastu dni
Wiktionary
(1.1) Zapasy paliwa i uzbrojenia dla samolotów pozwalają na autonomiczne prowadzenie szesnastodniowych, intensywnych operacji lotniczych.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛsnastɔˈdʲɲɔvɨ, AS: šesnastodʹńovy
Wiktionary
trwający szesnaście godzin
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) trwający szesnaście godzin
(1.2) będący w wieku szesnastu godzin
Wiktionary
(1.1) - Przez firmę przewinęło się już 15 osób - opowiada Ejsymont. - Ci, co odeszli, nie wytrzymywali tempa, szesnastogodzinnego dnia pracy.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛsnastɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: šesnastogoʒ́ĩ•ny
Wiktionary
przysłówek
(1.1) szesnaście razy
Wiktionary
(1.1) Zawodnik ten w ubiegłym sezonie szesnastokrotnie wpisywał się na listę strzelców.
(1.1) Na przykład tylko dwukrotne przeciążenie osi pojazdu powoduje, iż siła niszcząca takiego pojazdu na nawierzchnię wzrasta aż szesnastokrotnie.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛsnastɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: šesnastokrotʹńe
Wiktionary
rzecz. szesnastokrotność ż.
przym. szesnastokrotny
Wiktionary
powtarzający się szesnaście razy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) odbywający się/powtarzający się szesnaście razy
(1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś szesnaście razy
(1.3) szesnaście razy większy bądź mniejszy od czegoś
Wiktionary
IPA: ˌʃɛsnastɔˈkrɔtnɨ, AS: šesnastokrotny
Wiktionary
rzecz. szesnastokrotność ż.
przysł. szesnastokrotnie
Wiktionary
figura płaska mająca 16 kątów
SJP.pl
Szesnastokąt foremny – wielokąt wypukły mający szesnaście równych boków oraz szesnaście kątów o jednakowej mierze. Każdy kąt ma rozwartość 157,5°, zaś suma miar wszystkich kątów jest równa 2520°.
Pole powierzchni szesnastokąta foremnego o boku długości formula_1 wyraża się wzorem:
Wikipedia
chłopiec szesnastoletni
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) chłopak mający szesnaście lat
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca szesnaście lat
forma rzeczownika.
(3.1) D. lm. od szesnastolatka
Wiktionary
IPA: ˌʃɛsnastɔˈlatɛk, AS: šesnastolatek
Wiktionary
przym. szesnastoletni
rzecz. szesnastolatka
Wiktionary
dziewczynka albo samica zwierząt mająca szesnaście lat
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) dziewczyna mająca szesnaście lat
(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca szesnaście lat
forma rzeczownika.
(2.1) D., B. lp. od szesnastolatek
Wiktionary
IPA: ˌʃɛsnastɔˈlatka, AS: šesnastolatka
Wiktionary
przym. szesnastoletni
rzecz. szesnastolatek m.
Wiktionary
dziewczynka albo samica zwierząt mająca szesnaście lat
SJP.pl
1. okres szesnastu lat;
2. szesnasta rocznica czegoś
SJP.pl
1. trwający szesnaście lat; przypadający za szesnaście lat;
2. będący w wieku szesnastu lat, mający szesnaście lat
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) mający szesnaście lat
(1.2) trwający szesnaście lat
Wiktionary
(1.1) Moja szesnastoletnia siostra ma chłopaka w wieku dwudziestu dziewięciu lat, czego mój ojciec nie chce zaakceptować.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛsnastɔˈlɛtʲɲi, AS: šesnastoletʹńi
Wiktionary
rzecz. szesnastolecie n., szesnastolatek m., szesnastolatka ż.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) taki, który składa się z szesnastu liter
Wiktionary
(1.1) Rozwiązaniem krzyżówki okazało się szesnastoliterowe słowo „epistemologiczny”.
Wiktionary
IPA: ʃɛsˈnastɔˌlʲitɛˈrɔvɨ, AS: šesnastolʹiterovy
Wiktionary
mający szesnaście miesięcy, trwający szesnaście miesięcy itp.
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) trwający szesnaście minut
Wiktionary
1. składający się z szesnastu osób;
2. przeznaczony dla szesnastu osób
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) przeznaczony dla szesnastu osób, mogący pomieścić szesnaście osób
(1.2) złożony z szesnastu osób, wykonywany przez szesnaście osób
Wiktionary
(1.2) Cała szesnastoosobowa drużyna wykonała bieg dookoła sali przekazując sobie rekwizyty.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛsnastɔːsɔˈbɔvɨ, AS: šesnast•osobovy
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) złożony z parteru i szesnastu kondygnacji położonych nad nim
Wiktionary
mający szesnaście ramion, odnóg itp.
SJP.pl
1. mający szesnaście stopni (w jakiejś skali);
2. mający szesnaście stopni, etapów
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) składający się z szesnastu tomów, zawarty w szesnastu tomach, wydany w szesnastu tomach
Wiktionary
(1.1) Biblioteka Publiczna w Radłowie wzbogaciła się o nową, unikalną pozycję - szesnastotomowy "Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i Innych Krajów Słowiańskich" wydany w latach 1880-1902.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛsnastɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: šesnastotõmovy
Wiktionary
ważący szesnaście ton
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) trwający szesnaście tygodni
(1.2) będący w wieku szesnastu tygodni
Wiktionary
IPA: ˌʃɛsnastɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: šesnastotygodʹńovy
Wiktionary
dotyczący szesnastego wieku, pochodzący z szesnastego wieku, żyjący w szesnastym wieku, dziejący się w szesnastym wieku itp.
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który wydarzył się lub żył w szesnastym wieku; taki, który pochodzi z szesnastego wieku
Wiktionary
IPA: ˌʃɛsnastɔˈvʲjɛt͡ʃnɨ, AS: šesnastovʹi ̯ečny
Wiktionary
rzecz. szesnastowiecze n.
Wiktionary
przymiotnik jakościowy
(1.1) mot. mający szesnaście zaworów
Wiktionary
(1.1) Pod maską auta znajduje się nowoczesna – jak na „japończyka” przystało – szesnastozaworowa jednostka benzynowa o pojemności 1800 ccm.
Wiktionary
wielościan o 16 ścianach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geom. wielościan o szesnastu ścianach
Wiktionary
liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 16
SJP.pl
przymiotnik odliczebnikowy
(1.1) od 16
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) dzień miesiąca po piętnastym
rzeczownik, rodzaj żeński
(3.1) szesnasta: godzina szesnasta
Wiktionary
Szesnasty, właściwie Łukasz Jakubowski (ur. 1993 w Ciemnym) – polski raper.
W 2017 roku ukończył studia z zakresu biotechnologii na Wydziale Budownictwa i Inżynierii Środowiska Politechniki Białostockiej.
Łukasz Jakubowski, kojarzony jest z występów w zespole hip-hopowym TSN. Prowadzi solową działalność artystyczną.
Wikipedia
(1.1) W trzecim rozdziale, szesnastym wersie Ewangelii wg św. (świętego) Jana czytamy: „Tak bowiem Bóg umiłował świat, że Syna swego Jednorodzonego dał, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne”.
Wiktionary
IPA: ʃɛsˈnastɨ, AS: šesnasty
Wiktionary
rzecz. szesnasta ż., szesnastka ż.
licz. szesnaście, szesnaścioro
przedr. szesnasto-
Wiktionary
liczebnik oznaczający liczbę 16
SJP.pl
liczebnik główny
(1.1) 16
Wiktionary
(1.1) Takiej odwagi nie miał przed Schröderem ani Helmut Kohl przez szesnaście lat swych rządów, ani sam Schröder w czasie swej pierwszej legislatury.
(1.1) Z moich obliczeń wynika, że osiemdziesiąt trzy plus szesnaście równa się dziewięćdziesiąt dziewięć.
Wiktionary
IPA: ʃɛsˈnaɕt͡ɕɛ, AS: šesnaśće
Wiktionary
rzecz. szesnasta ż., szesnastka ż.
przym. szesnasty, szesnastkowy
licz. szesnaścioro
Wiktionary
liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 16, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej
SJP.pl
liczebnik zbiorowy
(1.1) …odpowiadający liczbie 16
Wiktionary
(1.1) Szesnaścioro uczniów z naszej klasy (ośmiu chłopców i osiem dziewczynek) zakwalifikowało się do finału konkursu.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛsnaɕˈt͡ɕɔrɔ, AS: šesnaśćoro
Wiktionary
rzecz. szesnastka ż.
przym. szesnasty, szesnastkowy
licz. szesnaście
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. hydron. rzeka w Polsce, na Litwie i w Rosji, lewy dopływ Niemna;
Wiktionary
Sz
Wikipedia
1. kuc rasy szetlandzkiej, mały konik dla dzieci;
2. owca rasy szetlandzkiej;
3. pies, owczarek rasy szetlandzkiej
SJP.pl
1. mieszkaniec Szetlandów;
2. mieszkaniec Szetlandów Południowych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Szetlandów
Wiktionary
(1.1) Są jeszcze w Europie narody jeszcze młodsze, gdyż trudno traktować Okcytan czy Szetlandczyków za kontynuatorów dawnych tradycji narodowych. Są to raczej próby wykorzystania, dużych niekiedy, odrębności regionalnych do odnowienia dawno przebrzmiałych tradycji narodowo-państwowych.
(1.1) W Londynie wcale nie narzekają na klimat, atoli odzywają się o Szkocji jako o kraju pozbawionym prawie słońca. Szkoci znajdują to zdanie dość śmiesznym, lecz się bardzo litują nad biednymi Szetlandczykami. (zapis uwspółcześniony).
Wiktionary
rzecz. Szetlandy nmos.
:: fż. Szetlandka ż.
przym. szetlandzki
Wiktionary
1. mieszkanka Szetlandów;
2. mieszkanka Szetlandów Południowych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Szetlandów
Wiktionary
rzecz. Szetlandy nmos.
:: fm. Szetlandczyk mos.
przym. szetlandzki
Wiktionary
1. kuc rasy szetlandzkiej, mały konik dla dzieci;
2. owca rasy szetlandzkiej;
3. pies, owczarek rasy szetlandzkiej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna
(1.1) geogr. archipelag na Oceanie Atlantyckim, położony na północny wschód od wybrzeży Szkocji;
(1.2) zob. Szetlandy Południowe.
Wiktionary
Szetlandy ( Shetland, wym., od średnioszkockiego Ȝetland; Sealtainn) – archipelag na Oceanie Atlantyckim, około 200 km na północ od wybrzeży Wielkiej Brytanii. Stanowią odrębną jednostkę administracyjną w ramach Szkocji i stanowią część Wielkiej Brytanii z ośrodkiem administracyjnym w Lerwick.
Wikipedia
rzecz. Szetlandczyk mos., Szetlandka ż., szetland mzw.
przym. szetlandzki
Wiktionary
(1.1) Wyspy Szetlandzkie
Wiktionary
przymiotnik od: Szetlandy, Szetlandy Południowe
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Szetlandami (Wyspami Szetlandzkimi), dotyczący Szetlandów
Wiktionary
rzecz. Szetlandy nmos., Szetlandczyk mos., Szetlandka ż.
Wiktionary
1. chirurgiczny sposób opatrzenia rany;
2. miejsce złączenia nićmi kawałków tkaniny;
3. miejsce zespolenia dwóch kości tkanką łączną;
4. połączenie brzegów przedmiotów metalowych poprzez spawanie lub nitowanie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) miejsce zszycia dwóch fragmentów tkaniny
(1.2) anat. nieruchome połączenie kości przy pomocy bardzo krótkich włókien łącznotkankowych;
(1.3) anat. łącznotkankowe pasma, stanowiące miejsca przyczepu symetrycznych mięśni
(1.4) med. operacyjne zszycie tkanek miękkich;
(1.5) med. środ. nić chirurgiczna
(1.6) med. pot. blizna po operacyjnym zszyciu tkanek miękkich
(1.7) techn. połączenie brzegów metalowych elementów poprzez nitowanie lub spawanie;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) O matko, sukienka puściła mi na szwie.
(1.2) Szew to spojenie charakterystyczne dla kości czaszki.
(1.4) Rana wymagała założenia pięciu szwów.
Wiktionary
IPA: ʃɛf, AS: šef
Wiktionary
rzecz. szwaczka ż., szwalnia ż., podszewka ż., zaszewka ż.
:: zdrobn. szewek m.
czas. szyć ndk., szwać ndk.
przym. szwowy, szwaczy, szwalniczy, szwalny
Wiktionary
(1.2) szew kostny
(1.3) szew skórny
(1.4) klamerka, środ. szycie
(1.5) nić chirurgiczna
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.
Wiktionary
rzemieślnik zajmujący się naprawą oraz wytwórstwem obuwia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rzem. człowiek, który ręcznie robi i naprawia buty;
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) środ. druk. błąd łamania tekstu, polegający na pozostawieniu na końcu łamu samotnego pierwszego wiersza akapitu;
(2.2) przest. pot. lin
(2.3) przest. pot. ciernik
(2.4) przest. bułka groszowa z mąki żytniej
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Muszę zanieść te buty do szewca.
Wiktionary
IPA: ʃɛft͡s, AS: šefc
Wiktionary
rzecz. szewstwo n., szewcowa ż., szewcówna ż.
:: fż. szewczyni
:: zdrobn. szewczyk mos.
przym. szewski
Wiktionary
(1.1) lwów|szwydryga.; gw. Górny Śląsk szewiec
(2.1) sierota
(2.3) koluszczka, koluszka
(2.4) szewski placek
Wiktionary
rzemieślnik zajmujący się naprawą oraz wytwórstwem obuwia
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
żona szewca
SJP.pl
być szewcem, wykonywać zawód szewca
SJP.pl
pogardliwie lub z politowaniem: szewc; szewczyna
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
zdrobnienie od: szewc
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) daw. czeladnik szewca
(1.2) daw. syn szewca
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzecz. szewc mos., szewstwo n.
przym. szewski
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
pogardliwie lub z politowaniem: szewc; szewcowina
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przest. forma żeńska od: szewc
Wiktionary
IPA: ʃɛfˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: šefčỹńi
Wiktionary
zob. szewc.
Wiktionary
dawniej: córka szewca
SJP.pl
zdrobnienie od: szew
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zaw. szewc
Wiktionary
materiał termoizolacyjny z lnianych wyczesków
SJP.pl
tkanina z wełny owiec rasy o tej samej nazwie
SJP.pl
Szewiot (ang. "cheviot" od wzgórz Cheviot w Wielkiej Brytanii) – tkanina wełniana, szorstka, lekko połyskliwa o skośnych splotach, wytwarzana co najmniej od XIX wieku.
Z wyglądu mało elegancka, ma tendencje do wybłyszczania, jednak bardzo odporna na działania mechaniczne w czasie noszenia. Używana na odzież mundurową, ubrania, kostiumy, mundurki szkolne, ubiory sportowe i plażowe, a tania półwełniana – na płaszcze.
Wikipedia
przymiotnik
(1.1) włók. wykonany z szewiotu
(1.2) zool. dotyczący owcy odmiany szewiot
Wiktionary
rzecz. szewiot mrz. mzw., szewiotowość ż.
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
szewnica miętówka, szewnica bzówka, szewnica pokrzywnica - gatunki motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ent. motyl z gatunku szewnica miętówka
Wiktionary
Szewnica – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, w gminie Jadów. Ma status sołectwa.
Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie kamienieckim ziemi nurskiej województwa mazowieckiego.
Wikipedia
(1.1) Gąsienica szewnicy szła po liściu.
Wiktionary
(1.1) szewnica miętówka
Wiktionary
Szewno – (niem. "Schewno, od 1907 Mendenau") wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Świekatowo.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.
Wikipedia
Szewo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Lubień Kujawski.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 138 mieszkańców. Jest dziewiętnastą co do wielkości miejscowością gminy Lubień Kujawski.
Wikipedia
imitacja skóry szewro
SJP.pl
wyprawiona skóra kozia, używana w galanterii; giemza
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) rzem. miękka, wyprawiona skóra koźlęca do produkcji wyrobów luksusowych, m.in. obuwia
Wiktionary
IPA: ˈʃɛvrɔ, AS: ševro
Wiktionary
(1.1) giemza
Wiktionary
samochód marki Chevrolet; Chevrolet
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) mot. samochód marki Chevrolet
Wiktionary
(1.1) Mógłbyś sprawdzić, czy nie mają wycieraczek do szewroleta?
Wiktionary
1. naszywka na mundurze w kształcie litery V, oznaczająca stopień podoficerski; chevron, krokiewka;
2. tkanina o splocie w kształcie litery V
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) wojsk. oznaka stopnia podoficerskiego lub wysługi lat w kształcie rozwartego trójkąta, umieszczana na rękawie i naramienniku munduru;
(1.2) włók. tkanina o skośnym splocie zygzakowatym, łamanym
(1.3) herald. herbowa figura zaszczytna symbolizująca elementy obronne;
(1.4) anat. wyrostek kręgów ogonowych;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Wachmistrz służył jednak trzy lata dłużej, nim wreszcie doczekał się obiecanych szewronów.
Wiktionary
(1.1) krokiewka, trójkąt, daw. draganek
(1.2) jodełka
Wiktionary
przymiotnik od: szewro
SJP.pl
dotyczący szewca
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z szewcem lub szewstwem
Wiktionary
(1.1) Andersenowie zajmowali jedną izbę, gdzie był warsztat szewski, sypialnia i kuchnia.
Wiktionary
IPA: ˈʃɛfsʲci, AS: šefsʹḱi
Wiktionary
rzecz. szewc m., szewczyk m., szewstwo n.
Wiktionary
Szewstwo – rzemiosło związane z produkcją i naprawą obuwia. Jest to zawód zanikający, większość butów jest wykonywana w dużych fabrykach. Rozróżnia się dwa podstawowe rodzaje szewstwa: ręczne i maszynowe. Pierwsze różni się od drugiego ceną, czasem produkcji, jak i jakością obuwia.
Wikipedia
rodzaj kanapy z jednym oparciem, służącej do wypoczynku w pozycji półleżącej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) mebl. kanapa o długim wąskim siedzeniu z jednym lub dwoma oparciami, na której można odpoczywać w pozycji półleżącej;
Wiktionary
Sz
Wikipedia
(1.1) Spojrzenie jej pada na stolik stojący tuż obok szezlonga i na książkę do nabożeństwa oprawną w kość słoniową.
Wiktionary
IPA: ˈʃɛzlɔ̃ŋk, AS: šezlõŋk
Wiktionary
(1.1) przest. szeslong, gwara. krześląg
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. rzeka w obwodach pskowskim i nowogrodzkim Rosji, uchodzi do jeziora Ilmen
Wiktionary
skrót od: sześcienny
SJP.pl
1. prostopadłościan o sześciu kwadratowych ścianach; szczególny przypadek sześciościanu;
2. liczba będąca trzecią potęgą danej liczby
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geom. prostopadłościan, którego każda ze ścian jest kwadratem;
(1.2) mat. wynik podniesienia do trzeciej potęgi;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Jaki jest promień kuli opisanej na sześcianie?
(1.2) Liczba 8 (osiem) jest sześcianem liczby 2 (dwa).
Wiktionary
IPA: ˈʃɛɕt͡ɕãn, AS: šeśćãn
Wiktionary
rzecz. zdrobn. sześcianik
przym. sześcienny
Wiktionary
(1.1) heksaedr, pot. kostka
(1.2) trzecia potęga
Wiktionary
kulista lub owalna bakteria tworząca kolonie podobne do sześcianów; pakietowiec
SJP.pl
zdrobnienie od: sześcian
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od sześcian
Wiktionary
(1.1) To nie sześcian, lecz tylko mały sześcianik.
Wiktionary
rzecz. sześcian m.
przym. sześcienny
Wiktionary
1. będący sześcianem;
2. część nazwy niektórych jednostek objętości opartych na jednostce w formie sześcianu;
3. pierwiastek sześcienny - pierwiastek arytmetyczny trzeciego stopnia
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) mat. odpowiadający sześcianowi
(1.2) mat. o pierwiastku: trzeciego stopnia
Wiktionary
rzecz. sześcian m., sześcianik m.
Wiktionary
(1.1) kubiczny
Wiktionary
składający się z sześciu aktów
SJP.pl
mający powierzchnię sześciu arów
SJP.pl
składający się z sześciu atomów
SJP.pl
mający sześć barw; sześciokolorowy
SJP.pl
1. o mechanizmie napędowym: mający sześć biegów;
2. o pojeździe: wyposażony w mechanizm napędowy o sześciu biegach
SJP.pl
1. zawierający sześć bitów;
2. działający w oparciu o słowa (rozkazy, dane) długości sześciu bitów
SJP.pl
dotyczący sześcioboku, mający sześć boków, ograniczony sześcioma płaszczyznami itp.
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) mający sześć boków
Wiktionary
rzecz. sześciobok m.
Wiktionary
wielobok płaski o sześciu bokach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) zob. sześciokąt.
Wiktionary
przym. sześcioboczny
Wiktionary
charakteryzujący się strzeleniem sześciu bramek
SJP.pl
dyscyplina sportowa złożona z sześciu konkurencji
SJP.pl
mający długość sześciu cali
SJP.pl
mający długość sześciu centymetrów, wynoszący sześć centymetrów
SJP.pl
złożony z sześciu cyfr
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) składający się z sześciu cyfr, mający sześć cyfr
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔt͡sɨfˈrɔvɨ, AS: šeśćocyfrovy
Wiktionary
mający sześć cylindrów, np. samochód sześciocylindrowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) techn. mający sześć cylindrów
Wiktionary
składający się z sześciu części
SJP.pl
składający się z sześciu członów
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) liczący sześć członów, składający się z sześciu członów
Wiktionary
(1.1) Bydgoska PESA podpisała umowę na dostawę 13 sześcioczłonowych pojazdów [...]
(1.1) Najtrwalsze chelaty zawierają pierścienie pięcio- i sześcioczłonowe.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔt͡ʃwɔ̃ˈnɔvɨ, AS: šeśćoču̯õnovy
Wiktionary
składający się z sześciu dań
SJP.pl
mający sześć dni, trwający sześć dni itp.
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) trwający sześć dni
(1.2) będący w wieku sześciu dni
Wiktionary
(1.1) Tak więc ustalmy termin sześciodniowy, wtedy będziemy w zgodzie z naszym myśleniem.
(1.1) Stosunek Żydów amerykańskich i izraelskich do Holocaustu zmienił się zasadniczo dopiero po roku 1967, po wojnie sześciodniowej, którą postrzegano jako zagrożenie dla państwa Izrael.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔˈdʲɲɔvɨ, AS: šeśćodʹńovy
Wiktionary
1. okres sześciu dni;
2. dawna sportowa impreza kolarska
SJP.pl
mający wartość sześciu dolarów
SJP.pl
mający sześć dróg
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) mający sześcioro drzwi
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔˈḍʒvʲjɔvɨ, AS: šeśćoḍžvʹi ̯ovy
Wiktionary
dzielący się na sześć części
SJP.pl
złożony z sześciu elementów
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w sześciu etapach, fazach
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔɛtaˈpɔvɔ, AS: šeśćoetapovo
Wiktionary
przym. sześcioetapowy
Wiktionary
(1.1) sześciofazowo, sześciostopniowo
Wiktionary
składający się z sześciu etapów
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) składający się z sześciu etapów
Wiktionary
(1.1) W Nowym Targu dobiegł końca sześcioetapowy turniej brydża sportowego.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔɛtaˈpɔvɨ, AS: šeśćoetapovy
Wiktionary
przysł. sześcioetapowo
Wiktionary
(1.1) sześciostopniowy, sześciofazowy
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sześciu fazach, etapach
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔfaˈzɔvɔ, AS: šeśćofazovo
Wiktionary
przym. sześciofazowy
Wiktionary
(1.1) sześcioetapowo, sześciostopniowo
Wiktionary
1. składający się z sześciu faz, etapów;
2. działający w układzie odpowiednich sześciu prądów przemiennych
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) składający się z sześciu faz, etapów
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔfaˈzɔvɨ, AS: šeśćofazovy
Wiktionary
przysł. sześciofazowo
Wiktionary
(1.1) sześciostopniowy, sześcioetapowy
Wiktionary
mający wartość sześciu franków
SJP.pl
mający wartość sześciu funtów
SJP.pl
trwający sześć godzin
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) trwający sześć godzin
(1.2) będący w wieku sześciu godzin
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: šeśćogoʒ́ĩ•ny
Wiktionary
ważący sześć gramów
SJP.pl
mający sześć grani (krawędzi, kantów)
SJP.pl
mający wartość sześciu groszy
SJP.pl
składający się z sześciu głosów
SJP.pl
wyposażony w sześć głowic
SJP.pl
mający sześć głów
SJP.pl
trwający sześć i pół godziny
SJP.pl
mający sześć lat i pół roku
SJP.pl
mający sześć i pół miesiąca, trwający sześć i pół miesiąca itp.
SJP.pl
liczący sześć i pół miliona czegoś
SJP.pl
mający sześć izb
SJP.pl
mający w składzie sześć jajek
SJP.pl
1. posługujący się sześcioma językami;
2. napisany w sześciu językach;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się sześcioma językami
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) posługujący się sześcioma językami
(1.2) napisany w sześciu językach
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔ̇jɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: šeśćȯi ̯ẽũ̯zyčny
Wiktionary
mający sześć kanałów
SJP.pl
ważący sześć karatów
SJP.pl
mający sześć kartek
SJP.pl
1. ważący 6 kilogramów;
2. przeznaczony na 6 kilogramów czegoś
SJP.pl
mający długość sześciu kilometrów
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który ma wielkość (długość) sześciu kilometrów
Wiktionary
potocznie: sześciokilogramowy
SJP.pl
obejmujący sześć klas, mający sześć klas
SJP.pl
potocznie: szkoła mająca sześć klas
SJP.pl
składający się z sześciu kolorów; sześciobarwny
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) taki, który składa się z sześciu kolumn
Wiktionary
mający sześć komór
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) taki, który ma sześć kondygnacji
Wiktionary
(1.1) pięciopiętrowy
Wiktionary
1. o pojeździe: zaprzężony w sześć koni;
2. o silniku: mający moc sześciu koni mechanicznych
SJP.pl
mający sześć kół
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który ma sześć kół
Wiktionary
(1.1) W ciągu najbliższych dni z lądownika zostanie uwolniony marsjański sześciokołowy łazik, który powinien te przypuszczenia potwierdzić lub oneim zaprzeczyć.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔkɔˈwɔvɨ, AS: šeśćokou̯ovy
Wiktionary
oktawa sześciokreślna - rodzaj oktawy muzycznej
SJP.pl
przysłówek
(1.1) sześć razy
Wiktionary
(1.1) Liczba ubiegających się o azyl w Szwecji Ukraińców wzrosła sześciokrotnie.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: šeśćokrotʹńe
Wiktionary
rzecz. sześciokrotność ż.
przym. sześciokrotny
przysł. sześćkroć
Wiktionary
(1.1) przest. sześćkroć
Wiktionary
powtarzający się sześć razy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) odbywający się/powtarzający się sześć razy
(1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś sześć razy
(1.3) sześć razy większy bądź mniejszy od czegoś
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔˈkrɔtnɨ, AS: šeśćokrotny
Wiktionary
rzecz. sześciokrotność ż.
przysł. sześciokrotnie, sześćkroć
Wiktionary
cykl sześciu utworów literackich stworzonych przez jednego autora i odpowiednio powiązanych ze sobą tematycznie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od sześciokąt
Wiktionary
(1.1) To nie sześciokąt, lecz tylko mały sześciokącik.
Wiktionary
rzecz. sześciokąt m.
Wiktionary
wielokąt płaski o sześciu bokach; sześciobok
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geom. wielokąt mający sześć boków;
(1.2) książk. kształt, forma lub postać zbliżona do sześciokąta (1.1) lub rzecz, przedmiot tego kształtu
Wiktionary
Sześciokąt (sześciobok, heksagon) – wielokąt o sześciu bokach i sześciu kątach wewnętrznych. Suma miar kątów w dowolnym sześciokącie jest równa 720°.
Wikipedia
(1.1) Sześciokąt foremny jest figurą, w której wszystkie boki są równej długości.
Wiktionary
IPA: ʃɛɕˈt͡ɕɔkɔ̃nt, AS: šeśćokõnt
Wiktionary
przym. sześciokątny
rzecz. sześciokącik mrz.
Wiktionary
(1.1) sześciobok, heksagon
Wiktionary
mający sześć kątów; heksagonalny; seksagonalny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) mający sześć kątów
Wiktionary
(1.1) Wznieśmy toast za białego wieloryba – powiedział mężczyzna w smokingu i podniósł w górę sześciokątną szklankę.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔˈkɔ̃ntnɨ, AS: šeśćokõntny
Wiktionary
rzecz. sześciokąt m.
Wiktionary
(1.1) heksagonalny
Wiktionary
chłopiec sześcioletni, dziecko sześcioletnie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) chłopiec mający sześć lat
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca sześć lat
forma rzeczownika.
(3.1) D. lm. od sześciolatka
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔˈlatɛk, AS: šeśćolatek
Wiktionary
przym. sześcioletni
rzecz. sześciolatka ż.
Wiktionary
dziewczynka albo samica zwierząt mająca sześć lat
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) dziewczynka mająca sześć lat
(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sześć lat
forma rzeczownika.
(2.1) D., B. lp. od sześciolatek
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔˈlatka, AS: šeśćolatka
Wiktionary
przym. sześcioletni
rzecz. sześciolatek m.
Wiktionary
dziewczynka albo samica zwierząt mająca sześć lat
SJP.pl
1. okres sześciu lat;
2. szósta rocznica czegoś
SJP.pl
1. trwający sześć lat; przypadający za sześć lat;
2. będący w wieku sześciu lat, mający sześć lat
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) mający sześć lat
(1.2) trwający sześć lat
Wiktionary
(1.1) Pyzaty chłopczyk, na oko sześcioletni, turlał piłkę po ścieżce.
(1.2) W czasie realizacji Planu Sześcioletniego niski poziom płac robotniczych wymuszał podejmowanie pracy przez mężatki, aby zapewnić rodzinie przyzwoity poziom utrzymania.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: šeśćoletʹńi
Wiktionary
rzecz. sześciolecie n., sześciolatek m., sześciolatka ż.
Wiktionary
mający sześć linii
SJP.pl
mający sześć listków
SJP.pl
mający sześć liści
SJP.pl
złożony z sześciu liter
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który składa się z sześciu liter
Wiktionary
(1.1) Moje imię jest sześcioliterowe.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔlʲitɛˈrɔvɨ, AS: šeśćolʹiterovy
Wiktionary
mający objętość sześciu litrów
SJP.pl
mający sześć luf
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) wojsk. mający sześć luf
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) żegl. statek mający sześć masztów
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔ̃maˈʃtɔvʲjɛt͡s, AS: šeśćõmaštovʹi ̯ec
Wiktionary
przym. sześciomasztowy
Wiktionary
mający sześć masztów
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) o żaglowcu: mający sześć masztów
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔ̃maˈʃtɔvɨ, AS: šeśćõmaštovy
Wiktionary
rzecz. sześciomasztowiec
Wiktionary
spotkanie rozgrywane z udziałem sześciu drużyn jednocześnie
SJP.pl
mający długość sześciu metrów, wynoszący sześć metrów
SJP.pl
o takcie: dzielący się na sześć jednostek rytmicznych
SJP.pl
mający sześć miejsc siedzących, mieszczący sześć osób
SJP.pl
mający sześć miesięcy, trwający sześć miesięcy itp.
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) trwający sześć miesięcy
(1.2) będący w wieku sześciu miesięcy
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: šeśćõmʹi ̯ėśẽṇčny
Wiktionary
(1.1) półroczny
(1.2) półroczny
Wiktionary
a) liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 6 000 000;
b) liczący sześć milionów czegoś
SJP.pl
mierzący sześć mil
SJP.pl
trwający sześć minut
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) trwający sześć minut
Wiktionary
zbudowany z sześciu modułów
SJP.pl
a) będący wielkości sześciu mórg (morgów);
b) posiadający sześć mórg (morgów) ziemi, np. rolnik sześciomorgowy
SJP.pl
obejmujący sześć mor, trwający sześć mor
SJP.pl
o ręcznej broni palnej: mieszczący w magazynku maksymalnie sześć nabojów; sześciostrzałowy
SJP.pl
mający sześć nitek
SJP.pl
podtyp stawonogów obejmujący zwierzęta o sześciu odnóżach krocznych; sześcionogie
SJP.pl
Sz
Wikipedia
podtyp stawonogów obejmujący zwierzęta o sześciu odnóżach krocznych; sześcionogi
SJP.pl
mający sześć nóg
SJP.pl
stawonóg o sześciu odnóżach krocznych
SJP.pl
Sześcionóg – urządzenie mechaniczne, którego ruch opiera się na trzech parach nóg. Termin ten zwykle wiąże się z robotyką. Urządzenia tego typu uważa się za stabilniejsze od robotów dwunogich, ponieważ w większości przypadków cechują się one stabilnością statyczną i nie wymagają sterowania w czasie rzeczywistym. Z drugiej strony udowodniono jednak, że sześcionogie owady (np. karaluchy) uzależniają swój ruch od uwarunkowań dynamicznych.
Wikipedia
składający się z sześciu odcinków
SJP.pl
czyhak sześciooki - gatunek pająka
SJP.pl
mający rozpiętość sześciu oktaw
SJP.pl
mający sześć osi
SJP.pl
1. składający się z sześciu osób (np. drużyna sześcioosobowa);
2. przeznaczony dla sześciu osób (np. sześcioosobowy pojazd)
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) przeznaczony dla sześciu osób, mogący pomieścić sześć osób
(1.2) złożony z sześciu osób, wykonywany przez sześć osób
Wiktionary
(1.2) W skład sześcioosobowej ekspedycji wchodzą – prócz legniczan – dwaj kaliszanie.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔːsɔˈbɔvɨ, AS: šeść•osobovy
Wiktionary
mający sześć ostrzy
SJP.pl
mający sześć otworów
SJP.pl
1. zgrzewka zawierająca sześć jednostek danego produktu, np. piwa, wody mineralnej;
2. potocznie: wyćwiczone mięśnie brzucha; ośmiopak, ABS, six-pack, kaloryfer, kratka, dziesięciopak
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hand. paczka zbiorcza po sześć sztuk towaru
(1.2) pot. przen. wyraziste mięśnie brzucha
Wiktionary
(1.1) Jacek wyskoczył do sklepu po sześciopak piwa.
(1.2) Jacek chodzi na siłkę rzeźbić swój sześciopak.
Wiktionary
IPA: ʃɛɕˈt͡ɕɔpak, AS: šeśćopak
Wiktionary
(1.2) kaloryfer
Wiktionary
1. zwykle w odniesieniu do ludzkich dłoni, stóp: mający sześć palców;
2. wykonywany sześcioma palcami
SJP.pl
zwykle o zwierzęciu (jego odnóżach, kończynach) lub przedmiocie: mający sześć palców
SJP.pl
złożony z sześciu partii
SJP.pl
składający się z sześciu pasm
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) taki, który ma sześć pasm
Wiktionary
rzecz. sześciopasmówka ż.
Wiktionary
smuklik sześciopasy - gatunek błonkówki z rodziny smuklikowatych
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) liczący sześć pensów, mający wartość sześciu pensów
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔpɛ̃w̃ˈsɔvɨ, AS: šeśćopẽũ̯sovy
Wiktionary
rzecz. sześciopensówka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hist. numizm. moneta o nominale sześciu pensów
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔpɛ̃w̃ˈsufka, AS: šeśćopẽũ̯sufka
Wiktionary
przym. sześciopensowy
Wiktionary
o drzewie: rozgałęziony w sześć pni
SJP.pl
mający sześć pięter
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) złożony z parteru i sześciu wyższych kondygnacji
Wiktionary
(1.1) W owym czasie w całym Manhattanie wznosiły się już pięcio- i sześciopiętrowe eleganckie apartamentowce – nazywane czasem „mieszkaniami w stylu francuskim”.
Wiktionary
kraśnik sześcioplamek - gatunek motyla z rodziny kraśnikowatych
SJP.pl
złożony z sześciu pokojów
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) z sześcioma pokojami
Wiktionary
(1.1) Od razu zasiedliśmy w sześciopokojowym drewnianym domku do wspólnej kolacji.
(1.1) Obszerne sześciopokojowe mieszkanie na Mielczarskiego, w którym żyli, powoli podupadało.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔpɔkɔˈjɔvɨ, AS: šeśćopokoi ̯ovy
Wiktionary
mający sześć pól
SJP.pl
stanowiący sześć procent czegoś
SJP.pl
o czymś mającym kształt gwiazdy: mający sześć promieni; sześcioramienny
SJP.pl
1. o kwiecie: mający sześć pręcików;
2. o roślinie: mający kwiaty o sześciu pręcikach
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) bot. posiadający sześć pręcików
Wiktionary
1. składający się z sześciu punktów;
2. mający wymiar sześciu punktów (np. czcionka)
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) rozmieszczony na sześciu płaszczyznach
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔpwaʃt͡ʃɨzˈnɔvɨ, AS: šeśćopu̯aščyznovy
Wiktionary
mający sześć płatków
SJP.pl
składający się z sześciu płyt
SJP.pl
dziewczynka wśród sześcioraczków
SJP.pl
dziewczynka wśród sześcioraczków
SJP.pl
sześcioro dzieci urodzonych podczas jednego porodu
SJP.pl
występujący w sześciu rodzajach, gatunkach, odmianach itp.
SJP.pl
liczebnik wieloraki
(1.1) dotyczący sześciu typów, rodzajów
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔˈraci, AS: šeśćoraḱi
Wiktionary
przysł. sześciorako
Wiktionary
przysłówek
(1.1) przysł. od przymiotnika → sześcioraki
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔˈrakɔ, AS: šeśćorako
Wiktionary
przym. sześcioraki
licz. sześcioraki
Wiktionary
mający sześć ramion, odnóg itp.
SJP.pl
mający sześć rdzeni, np. sześciordzeniowy procesor
SJP.pl
skoczek sześciorek - gatunek pluskwiaka z rodziny bezrąbkowatych
SJP.pl
liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 6, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej
SJP.pl
liczebnik zbiorowy
(1.1) …odpowiadający liczbie 6
Wiktionary
(1.1) Na wycieczkę wybrało się sześcioro uczniów.
Wiktionary
IPA: ʃɛɕˈt͡ɕɔrɔ, AS: šeśćoro
Wiktionary
zob. sześć.
Wiktionary
złożony z sześciu rodzin
SJP.pl
trwający sześć rund
SJP.pl
liczebnik
(1.1) stpol. sześcioraki
Wiktionary
IPA: ʃɛɕˈt͡ɕɔrɨ, AS: šeśćory
Wiktionary
mający sześć rzędów
SJP.pl
mający sześć sal
SJP.pl
mający sześć sekcji
SJP.pl
składający się z sześciu sesji
SJP.pl
o serialu: mający sześć sezonów
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który jest wyposażony w sześć silników
Wiktionary
związany z sześcioma skibami, np. pług sześcioskibowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) przest. taki, który ma sześć skrzydeł
Wiktionary
(1.1) sześcioskrzydły
Wiktionary
mający sześć skrzydeł
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który ma sześć skrzydeł
Wiktionary
(1.1) Podczas modłów w lecie 1224 roku objawił mu się sześcioskrzydły serafin i naznaczył stygmatami - ranami w miejscu krzyżowych ran Chrystusa.
Wiktionary
(1.1) sześcioskrzydlny
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sześciu etapach, fazach
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔstɔpʲˈɲɔvɔ, AS: šeśćostopʹńovo
Wiktionary
rzecz. sześciostopniowość
przym. sześciostopniowy
Wiktionary
(1.1) sześcioetapowo, sześciofazowo
Wiktionary
1. mający sześć stopni (w jakiejś skali);
2. mający sześć stopni, etapów
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) składający się z sześciu stopni, schodków
(1.2) składający się z sześciu stopni, etapów
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔstɔpʲˈɲɔvɨ, AS: šeśćostopʹńovy
Wiktionary
rzecz. sześciostopniowość
przysł. sześciostopniowo
Wiktionary
(1.2) sześcioetapowy, sześciofazowy
Wiktionary
wiersz składający się z sześciu stóp
SJP.pl
1. o wierszu: składający się z sześciu stóp;
2. rzadko: mający długość sześciu stóp
SJP.pl
związany z sześcioma strefami
SJP.pl
złożony z sześciu strof; sześciozwrotkowy
SJP.pl
mający sześć stron
SJP.pl
mający sześć strun; sześciostrunowy
SJP.pl
mający sześć strun; sześciostrunny
SJP.pl
o ręcznej broni palnej: mieszczący w magazynku maksymalnie sześć nabojów; sześcionabojowy
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) o broni palnej: mieszczący w magazynku sześć nabojów
Wiktionary
(1.1) Na miejscu niespełnionego zamachu znaleziono nabity sześciostrzałowy rewolwer i rozrzucone strzępy papieru, którymi uszczelniono pokrywy bomby.
Wiktionary
rzecz. sześciostrzałowiec m.
Wiktionary
złożony z sześciu sylab (zgłosek); sześciozgłoskowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) liczący sześć sylab, składający się z sześciu sylab
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔsɨlaˈbɔvɨ, AS: šeśćosylabovy
Wiktionary
gatunek drapieżnego rekina z rodziny sześcioszparowatych; rekin szary
SJP.pl
składający się z sześciu taktów
SJP.pl
mający sześć tomów
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) składający się z sześciu tomów, zawarty w sześciu tomach, wydany w sześciu tomach
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: šeśćotõmovy
Wiktionary
ważący sześć ton
SJP.pl
mający sześć torów
SJP.pl
mający sześć tygodni, trwający sześć tygodni itp.
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) trwający sześć tygodni
(1.2) będący w wieku sześciu tygodni
Wiktionary
(1.1) W całym Kościele zachodnim obowiązywało czterotygodniowe powstrzymywanie się od mięsa, w Polsce natomiast przestrzegano postu sześciotygodniowego.
(1.2) We wrześniu za kilogram sześciotygodniowego brojlera ubojnie płaciły cztery złote.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: šeśćotygodʹńovy
Wiktionary
szczyt górski o wysokości powyżej sześciu tysięcy metrów nad poziomem morza
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) liczący sześć warstw, składający się z sześciu warstw
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɔvarˈstfɔvɨ, AS: šeśćovarstfovy
Wiktionary
o pierwiastku: zawierający atomy tworzące sześć wiązań chemicznych z innymi atomami
SJP.pl
mający moc sześciu watów
SJP.pl
składający się z sześciu wersów; sześciowierszowy
SJP.pl
mający sześć wieków, trwający sześć wieków
SJP.pl
strofa złożona z sześciu wierszy o układzie rymów: ababcc
SJP.pl
składający się z sześciu wierszy
SJP.pl
w chemii: zawierający 6 cząsteczek wody
SJP.pl
złożony z sześciu wyrazów
SJP.pl
mający sześć atomów węgla w cząsteczce
SJP.pl
obejmujący sześć zakresów, działający w sześciu zakresach
SJP.pl
mający sześć zaworów
SJP.pl
złożony z sześciu zdań
SJP.pl
rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z sześciu zgłosek
SJP.pl
Sześciozgłoskowiec – forma wierszowa złożona z sześciu sylab.
Szereg sześciosylabowy składa się na ogół z dwóch lub trzech wyrazów albo z dwóch lub trzech zestrojów akcentowych. Występuje jako samodzielny wers w wierszach izosylabicznych, przeplatanych i różnowersowych, a także jako komponent w wersach bardziej rozbudowanych.
Wikipedia
składający się z sześciu znaków
SJP.pl
składający się z sześciu zwrotek; sześciostrofowy
SJP.pl
1. mający sześć zębów;
2. kornik sześciozębny - gatunek chrząszcza z rodziny kornikowatych
SJP.pl
mający sześć zębów
SJP.pl
mający wartość sześciu złotych
SJP.pl
mający sześć łóżek
SJP.pl
wielościan o sześciu ścianach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geom. wielościan o sześciu ścianach (pojęcie ogólniejsze niż sześcian)
Wiktionary
mający sześć ścian
SJP.pl
mający sześć świec
SJP.pl
o kablu: mający sześć żył
SJP.pl
liczebnik oznaczający liczbę 6
SJP.pl
liczebnik główny
(1.1) liczba 6
(1.2) cyfra 6
Wiktionary
(1.1) W teleturnieju udział brało sześciu panów i sześć pań.
(1.2) Sześćdziesiąt jest zapisywane jako sześć zero.
Wiktionary
IPA: ʃɛɕt͡ɕ, AS: šeść
Wiktionary
rzecz. szóstak mzw./mrz., szóstka ż., szóstkowy m., szóstkowa ż.
przym. szósty, szóstkowy
licz. sześcioro, szósty
przedr. sześcio-
Wiktionary
(1.1) zapis arabski 6, zapis rzymski VI
Wiktionary
potocznie:
1. donosiciel, skarżypyta, konfident;
2. zgrubienie od: sześćdziesiątka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zgrub. od sześćdziesiątka
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński
(2.1) pejor. środ. przestęp. slang. młodz. ktoś, kto donosi
Wiktionary
(2.1) Nie wiedziałem, że Krzysiek okaże się sześćdziesioną. Mam przez niego teraz szlaban.
Wiktionary
(2.1) 60, potwierdzacz, mały świadek koronny, szpagaciarz
Wiktionary
[czytaj: szeździesiąt] liczebnik oznaczający liczbę 60
SJP.pl
liczebnik główny
(1.1) liczba 60
Wiktionary
(1.1) Ponieważ milczymy, odliczam sekundy: pięćdziesiąt, sześćdziesiąt, siedemdziesiąt sześć.
Wiktionary
IPA: ʃɛʑˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt, AS: šeźʒ́ėśõnt
Wiktionary
rzecz. sześćdziesiątka ż.
przym. sześćdziesiąty
licz. sześćdziesięcioro
Wiktionary
ktoś związany z obiektem (np. drużyną, oddziałem) oznaczonym liczbą 60
SJP.pl
1. grupa sześćdziesięciu osób lub przedmiotów;
2. potocznie o budynku, pokoju, pojeździe lub czymkolwiek, co oznaczone jest liczbą 60;
3. sześćdziesiąt lat
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nazwa liczby 60
(1.2) całość składająca się z sześćdziesięciu części, elementów lub jednostek
(1.3) osiągnięcie wieku 60 lat
(1.4) coś określone liczbą lub numerem 60
Wiktionary
(1.1) Na tablicy wyników pojawiła się sześćdziesiątka.
(1.2) Kapitan z pompą zameldował, że cała sześćdziesiątka marynarzy jest gotowa do rejsu.
(1.3) Niewielu ludzi po sześćdziesiątce pracuje, większość przechodzi na emeryturę.
(1.4) Z urny pełnej ponumerowanych kul wylosowałem sześćdziesiątkę.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntka, AS: šeźʒ́ėśõntka
Wiktionary
przym. sześćdziesiąty
licz. sześćdziesiąt, sześćdziesięcioro
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nazwa liczby 64
(1.2) coś określone liczbą lub numerem 64
(1.3) całość składająca się z sześćdziesięciu czterech części, elementów lub jednostek
Wiktionary
(1.1) Jego szczęśliwą liczbą jest sześćdziesiątkaczwórka.
(1.2) Do centrum miała nas zabrać sześćdziesiątkaczwórka, a tymczasem okazało się, że po sezonie zmieniono trasy i rozkłady jazdy.
(1.3) Po udanej misji na Ziemię powróciła cała sześćdziesiątkaczwórka kosmonautów.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈt͡ʃfurka, AS: šeśćėśõntkačfurka
Wiktionary
przym. sześćdziesiąty czwarty
liczgł. sześćdziesiąt cztery
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nazwa liczby 62
(1.2) coś określone liczbą lub numerem 62
(1.3) całość składająca się z sześćdziesięciu dwóch części, elementów lub jednostek
Wiktionary
(1.1) Na tablicy wyników pojawiła się sześćdziesiątkadwójka.
(1.2) Z urny pełnej ponumerowanych kul wylosowałem sześćdziesiątkędwójkę.
(1.3) W kolekcji średniowiecznych monet do pełnej sześćdziesiątkidwójki brakuje mi jeszcze ośmiu unikatów.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈdvujka, AS: šeśćėśõntkadvui ̯ka
Wiktionary
przym. sześćdziesiąty drugi
liczgł. sześćdziesiąt dwa
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nazwa liczby 69
(1.2) coś określone liczbą lub numerem 69
(1.3) całość składająca się z sześćdziesięciu dziewięciu części, elementów lub jednostek
Wiktionary
(1.1) Jego szczęśliwą liczbą jest sześćdziesiątkadziewiątka.
(1.2) Muszę nauczyć się na pamięć stu sutr, a ciągle mam problemy z sześćdziesiątkądziewiątką.
(1.3) Kapitan z pompą zameldował, że cała sześćdziesiątkadziewiątka marynarzy jest gotowa do rejsu.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɛ̇ˈɕɔ̃ntkad͡ʑɛˈvʲjɔ̃ntka, AS: šeśćėśõntkaʒ́evʹi ̯õntka
Wiktionary
przym. sześćdziesiąty dziewiąty
liczgł. sześćdziesiąt dziewięć
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nazwa liczby 61
(1.2) coś określone liczbą lub numerem 61
(1.3) całość składająca się z sześćdziesięciu jeden części, elementów lub jednostek
Wiktionary
(1.1) Jego szczęśliwą liczbą jest sześćdziesiątkajedynka.
(1.2) Muszę nauczyć się na pamięć stu sutr, a ciągle mam problemy z sześćdziesiątkąjedynką.
(1.3) Kapitan z pompą zameldował, że cała sześćdziesiątkajedynka marynarzy jest gotowa do rejsu.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɛ̇ˈɕɔ̃ntkajɛˈdɨ̃nka, AS: šeśćėśõntkai ̯edỹnka
Wiktionary
przym. sześćdziesiąty pierwszy
liczgł. sześćdziesiąt jeden
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nazwa liczby 65
(1.2) coś określone liczbą lub numerem 65
(1.3) całość składająca się z sześćdziesięciu pięciu części, elementów lub jednostek
Wiktionary
(1.1) Jego szczęśliwą liczbą jest sześćdziesiątkapiątka.
(1.2) Z urny pełnej ponumerowanych kul wylosowałem sześćdziesiątkępiątkę.
(1.3) Muzealnik z pietyzmem rozłożył w nowej podświetlanej gablocie całą sześćdziesiątkępiątkę średniowiecznych artefaktów.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈpʲjɔ̃ntka, AS: šeśćėśõntkapʹi ̯õntka
Wiktionary
przym. sześćdziesiąty piąty
liczgł. sześćdziesiąt pięć
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nazwa liczby 67
(1.2) coś określone liczbą lub numerem 67
(1.3) całość składająca się z sześćdziesięciu siedmiu części, elementów lub jednostek
Wiktionary
(1.1) Osoby mające w dacie urodzenia numerologiczną sześćdziesiątkęsiódemkę wyróżniają się odwagą i poczuciem humoru.
(1.2) Do centrum miała nas zabrać sześćdziesiątkasiódemka, a tymczasem okazało się, że po sezonie zmieniono trasy i rozkłady jazdy.
(1.3) Muzealnik z pietyzmem rozłożył w nowej podświetlanej gablocie całą sześćdziesiątkęsiódemkę średniowiecznych artefaktów.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɛ̇ˈɕɔ̃ntkaɕuˈdɛ̃mka, AS: šeśćėśõntkaśudẽmka
Wiktionary
przym. sześćdziesiąty siódmy
liczgł. sześćdziesiąt siedem
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nazwa liczby 66
(1.2) coś określone liczbą lub numerem 66
(1.3) całość składająca się z sześćdziesięciu sześciu części, elementów lub jednostek
Wiktionary
(1.1) Na tablicy wyników pojawiła się sześćdziesiątkaszóstka.
(1.2) Na odświeżanym w czasie rzeczywistym podglądzie zaworów wyraźnie widać, że to sześćdziesiątkaszóstka szwankuje.
(1.3) Kapitan z pompą zameldował, że cała sześćdziesiątkaszóstka marynarzy jest gotowa do rejsu.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈʃustka, AS: šeśćėśõntkašustka
Wiktionary
przym. sześćdziesiąty szósty
liczgł. sześćdziesiąt sześć
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nazwa liczby 63
(1.2) coś określone liczbą lub numerem 63
(1.3) całość składająca się z sześćdziesięciu trzech części, elementów lub jednostek
Wiktionary
(1.1) Jego szczęśliwą liczbą jest sześćdziesiątkatrójka.
(1.2) W serii komiksów o Eryku Krwawym sześćdziesiątkatrójka była pozycją najtrudniejszą do zdobycia.
(1.3) Kapitan z pompą zameldował, że cała sześćdziesiątkatrójka marynarzy jest gotowa do rejsu.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈtrujka, AS: šeśćėśõntkatrui ̯ka
Wiktionary
przym. sześćdziesiąty trzeci
liczgł. sześćdziesiąt trzy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nazwa liczby 68
(1.2) coś określone liczbą lub numerem 68
(1.3) całość składająca się z sześćdziesięciu ośmiu części, elementów lub jednostek
Wiktionary
(1.1) Osoby mające w dacie urodzenia numerologiczną sześćdziesiątkęósemkę wyróżniają się odwagą i poczuciem humoru.
(1.2) Muszę nauczyć się na pamięć stu sutr, a ciągle mam problemy z sześćdziesiątkąósemką.
(1.3) Po udanej misji na Ziemię powróciła cała sześćdziesiątkaósemka kosmonautów.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕt͡ɕɛ̇ˈɕɔ̃ntkauˈsɛ̃mka, AS: šeśćėśõntkausẽmka
Wiktionary
przym. sześćdziesiąty ósmy
liczgł. sześćdziesiąt osiem
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) związany z liczbą sześćdziesiąt, dotyczący liczby sześćdziesiąt
Wiktionary
liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 60
SJP.pl
przymiotnik odliczebnikowy
(1.1) od sześćdziesiąt
Wiktionary
(1.1) Na łamach naszego czasopisma wiersze Wisławy Szymborskiej opublikowano w 1967 (= tysiąc dziewięćset sześćdziesiątym siódmym) roku.
(1.1) W latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych Sylwester Chęciński nakręcił trylogię komediową: „Sami swoi”, „Nie ma mocnych” i „Kochaj albo rzuć”.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ, AS: šeźʒ́ėśõnty
Wiktionary
rzecz. sześćdziesiątka ż.
licz. sześćdziesiąt, sześćdziesięcioro
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) inform. taki, który zawiera sześćdziesiąt cztery bity
(1.2) inform. taki, który działa w oparciu o słowa (rozkazy, dane) długości sześćdziesięciu czterech bitów
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃtɛrɔbʲiˈtɔvɨ, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćočterobʹitovy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mężczyzna mający sześćdziesiąt cztery lata
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca sześćdziesiąt cztery lata
forma rzeczownika.
(3.1) D. lm. od sześćdziesięcioczterolatka
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃtɛrɔˈlatɛk, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćočterolatek
Wiktionary
przym. sześćdziesięcioczteroletni
rzecz. sześćdziesięcioczterolatka ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta mająca sześćdziesiąt cztery lata
(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sześćdziesiąt cztery lata
forma rzeczownika.
(2.1) D., B. lp. od sześćdziesięcioczterolatek
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃtɛrɔˈlatka, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćočterolatka
Wiktionary
przym. sześćdziesięcioczteroletni
rzecz. sześćdziesięcioczterolatek m.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) mający sześćdziesiąt cztery lata
(1.2) trwający sześćdziesiąt cztery lata
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃtɛrɔˈlɛtʲɲi, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćočteroletʹńi
Wiktionary
rzecz. sześćdziesięcioczterolatek m., sześćdziesięcioczterolatka ż.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) mający sześćdziesiąt cztery pola
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) muz. nuta trwająca jedną sześćdziesiątą czwartą całej nuty;
Wiktionary
Sz
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mężczyzna mający sześćdziesiąt dwa lata
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca sześćdziesiąt dwa lata
forma rzeczownika.
(3.1) D. lm. od sześćdziesięciodwulatka
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔdvuˈlatɛk, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćodvulatek
Wiktionary
przym. sześćdziesięciodwuletni
rzecz. sześćdziesięciodwulatka ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta mająca sześćdziesiąt dwa lata
(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sześćdziesiąt dwa lata
forma rzeczownika.
(2.1) D., B. lp. od sześćdziesięciodwulatek
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔdvuˈlatka, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćodvulatka
Wiktionary
przym. sześćdziesięciodwuletni
rzecz. sześćdziesięciodwulatek m.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) mający sześćdziesiąt dwa lata
(1.2) trwający sześćdziesiąt dwa lata
Wiktionary
(1.1) Chociaż naturalna, to jednak każda śmierć jest czymś wyjątkowym. Na przykład wtedy, kiedy jednego dnia umiera sześćdziesięciodwuletnia matka i trzydziestoczteroletnia córka.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔdvuˈlɛtʲɲi, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćodvuletʹńi
Wiktionary
rzecz. sześćdziesięciodwulatek m., sześćdziesięciodwulatka ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mężczyzna mający sześćdziesiąt dziewięć lat
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca sześćdziesiąt dziewięć lat
forma rzeczownika.
(3.1) D. lm. od sześćdziesięciodziewięciolatka
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇d͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćȯʒ́evʹi ̯ė̃ńćolatek
Wiktionary
przym. sześćdziesięciodziewięcioletni
rzecz. sześćdziesięciodziewięciolatka ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta mająca sześćdziesiąt dziewięć lat
(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sześćdziesiąt dziewięć lat
forma rzeczownika.
(2.1) D., B. lp. od sześćdziesięciodziewięciolatek
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇d͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćȯʒ́evʹi ̯ė̃ńćolatka
Wiktionary
przym. sześćdziesięciodziewięcioletni
rzecz. sześćdziesięciodziewięciolatek m.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) mający sześćdziesiąt dziewięć lat
(1.2) trwający sześćdziesiąt dziewięć lat
Wiktionary
(1.1) Moja ciotka, urodzona w tysiąc osiemset osiemdziesiątym siódmym, w roku tysiąc dziewięćset pięćdziesiątym szóstym była już sześćdziesięciodziewięcioletnią kobietą.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇d͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćȯʒ́evʹi ̯ė̃ńćoletʹńi
Wiktionary
rzecz. sześćdziesięciodziewięciolatek m., sześćdziesięciodziewięciolatka ż.
Wiktionary
trwający sześćdziesiąt godzin
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mężczyzna mający sześćdziesiąt jeden lat
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca sześćdziesiąt jeden lat
forma rzeczownika.
(3.1) D. lm. od sześćdziesięciojednolatka
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛdnɔˈlatɛk, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćȯi ̯ednolatek
Wiktionary
przym. sześćdziesięciojednoletni
rzecz. sześćdziesięciojednolatka ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta mająca sześćdziesiąt jeden lat
(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sześćdziesiąt jeden lat
forma rzeczownika.
(2.1) D., B. lp. od sześćdziesięciojednolatek
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛdnɔˈlatka, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćȯi ̯ednolatka
Wiktionary
przym. sześćdziesięciojednoletni
rzecz. sześćdziesięciojednolatek m.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) mający sześćdziesiąt jeden lat
(1.2) trwający sześćdziesiąt jeden lat
Wiktionary
(1.1) Moja ciotka, urodzona w tysiąc osiemset osiemdziesiątym siódmym, w roku tysiąc dziewięćset czterdziestym ósmym była już sześćdziesięciojednoletnią kobietą.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛdnɔˈlɛtʲɲi, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćȯi ̯ednoletʹńi
Wiktionary
rzecz. sześćdziesięciojednolatek m., sześćdziesięciojednolatka ż.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) mający lub trwający sześćdziesiąt kilka lat
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇cilkuˈlɛtʲɲi, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćȯḱilkuletʹńi
Wiktionary
(1.1) sześćdziesięcioparoletni
Wiktionary
powtarzający się sześćdziesiąt razy
SJP.pl
mężczyzna sześćdziesięcioletni
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba w wieku 60-69 lat
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca 60-69 lat
forma rzeczownika.
(3.1) D. lm. od sześćdziesięciolatka
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćolatek
Wiktionary
rzecz. sześćdziesięciolecie n.
:: fż. sześćdziesięciolatka ż.
przym. sześćdziesięcioletni
Wiktionary
kobieta albo samica zwierząt mająca sześćdziesiąt lat
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta mająca sześćdziesiąt lat
(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sześćdziesiąt lat
forma rzeczownika.
(2.1) D., B. lp. od sześćdziesięciolatek
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćolatka
Wiktionary
rzecz. sześćdziesięciolecie n.
:: fm. sześćdziesięciolatek m.
przym. sześćdziesięcioletni
Wiktionary
mężczyzna sześćdziesięcioletni
SJP.pl
1. okres sześćdziesięciu lat;
2. sześćdziesiąta rocznica czegoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) okres sześćdziesięciu lat
(1.2) sześćdziesiąta rocznica
Wiktionary
(1.2) Obchodziłem wczoraj jubileusz sześćdziesięciolecia moich urodzin.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛt͡ɕɛ, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćoleće
Wiktionary
rzecz. sześćdziesięciolatek m., sześćdziesięciolatka ż.
przym. sześćdziesięcioletni
Wiktionary
mający sześćdziesiąt lat
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) mający sześćdziesiąt lat
(1.2) trwający sześćdziesiąt lat
Wiktionary
(1.1) Do zasiadających na trawie w cieniu wiekowych drzew przemawiał niemal sześćdziesięcioletni komisarz Johnson, nawołując do zgody i pokoju, błagając o niedopuszczenie do rozlewu krwi.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćoletʹńi
Wiktionary
rzecz. sześćdziesięciolatek m., sześćdziesięciolatka ż., sześćdziesięciolecie n.
Wiktionary
trwający sześćdziesiąt minut
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) trwający sześćdziesiąt minut
Wiktionary
(1.1) godzinny, jednogodzinny
Wiktionary
1. składający się z sześćdziesięciu osób;
2. przeznaczony dla sześćdziesięciu osób
SJP.pl
mający sześćdziesiąt osiem lat i pół roku, trwający sześćdziesiąt osiem lat i pół roku itp.
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mężczyzna mający sześćdziesiąt osiem lat
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca sześćdziesiąt osiem lat
forma rzeczownika.
(3.1) D. lm. od sześćdziesięcioośmiolatka
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔːɕmʲjɔˈlatɛk, AS: šeźʒ́ėśė̃ńć•ośmʹi ̯olatek
Wiktionary
przym. sześćdziesięcioośmioletni
rzecz. sześćdziesięcioośmiolatka ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta mająca sześćdziesiąt osiem lat
(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sześćdziesiąt osiem lat
forma rzeczownika.
(2.1) D., B. lp. od sześćdziesięcioośmiolatek
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔːɕmʲjɔˈlatka, AS: šeźʒ́ėśė̃ńć•ośmʹi ̯olatka
Wiktionary
przym. sześćdziesięcioośmioletni
rzecz. sześćdziesięcioośmiolatek m.
Wiktionary
1. trwający sześćdziesiąt osiem lat; przypadający za sześćdziesiąt osiem lat;
2. będący w wieku sześćdziesięciu ośmiu lat, mający sześćdziesiąt osiem lat
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) mający sześćdziesiąt osiem lat
(1.2) trwający sześćdziesiąt osiem lat
Wiktionary
(1.1) Sześćdziesięcioośmioletni brooklyńczyk, rabin Phillip Berg, duchowy przywódca Kabbalah Learning Center, kształci dziesięć tysięcy uczniów w ośmiu krajach.
(1.1) Moja ciotka, urodzona w tysiąc osiemset osiemdziesiątym siódmym, w roku tysiąc dziewięćset pięćdziesiątym piątym była już sześćdziesięcioośmioletnią kobietą.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔːɕmʲjɔˈlɛtʲɲi, AS: šeźʒ́ėśė̃ńć•ośmʹi ̯oletʹńi
Wiktionary
rzecz. sześćdziesięcioośmiolatek m., sześćdziesięcioośmiolatka ż.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) mający lub trwający sześćdziesiąt kilka lat
Wiktionary
(1.1) Od 1989 roku sześćdziesięcioparoletni Aidid był najpotężniejszym z somalijskich komendantów partyzanckich walczących przeciwko prezydentowi Mohammed Siadowi Barre.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔparɔˈlɛtʲɲi, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćoparoletʹńi
Wiktionary
(1.1) sześćdziesięciokilkuletni
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mężczyzna mający sześćdziesiąt pięć lat
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca sześćdziesiąt pięć lat
forma rzeczownika.
(3.1) D. lm. od sześćdziesięciopięciolatka
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćopʹi ̯ė̃ńćolatek
Wiktionary
przym. sześćdziesięciopięcioletni
rzecz. sześćdziesięciopięciolatka ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta mająca sześćdziesiąt pięć lat
(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sześćdziesiąt pięć lat
forma rzeczownika.
(2.1) D., B. lp. od sześćdziesięciopięciolatek
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćopʹi ̯ė̃ńćolatka
Wiktionary
przym. sześćdziesięciopięcioletni
rzecz. sześćdziesięciopięciolatek m.
Wiktionary
1. okres sześćdziesięciu pięciu lat;
2. sześćdziesiąta piąta rocznica czegoś
SJP.pl
mający sześćdziesiąt pięć lat, trwający sześćdziesiąt pięć lat itp.
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) mający sześćdziesiąt pięć lat
(1.2) trwający sześćdziesiąt pięć lat
Wiktionary
(1.1) Pod "Baranami" rezydowała hrabina Katarzyna, dama już sześćdziesięciopięcioletnia, ale wciąż czynna na polu społecznej i kulturalnej działalności.
(1.1) Moja ciotka, urodzona w tysiąc osiemset osiemdziesiątym siódmym, w roku tysiąc dziewięćset pięćdziesiątym drugim była już sześćdziesięciopięcioletnią kobietą.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćopʹi ̯ė̃ńćoletʹńi
Wiktionary
rzecz. sześćdziesięciopięciolatek m., sześćdziesięciopięciolatka ż.
Wiktionary
liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 60, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej
SJP.pl
liczebnik zbiorowy
(1.1) …odpowiadający liczbie 60
Wiktionary
(1.1) W tym roku stypendia otrzymało sześćdziesięcioro uczniów.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲˈt͡ɕɔrɔ, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćoro
Wiktionary
rzecz. sześćdziesiątka ż.
przym. sześćdziesiąty
licz. sześćdziesiąt
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mężczyzna mający sześćdziesiąt siedem lat
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca sześćdziesiąt siedem lat
forma rzeczownika.
(3.1) D. lm. od sześćdziesięciosiedmiolatka
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatɛk, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćȯśedmʹi ̯olatek
Wiktionary
przym. sześćdziesięciosiedmioletni
rzecz. sześćdziesięciosiedmiolatka ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta mająca sześćdziesiąt siedem lat
(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sześćdziesiąt siedem lat
forma rzeczownika.
(2.1) D., B. lp. od sześćdziesięciosiedmiolatek
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatka, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćȯśedmʹi ̯olatka
Wiktionary
przym. sześćdziesięciosiedmioletni
rzecz. sześćdziesięciosiedmiolatek m.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) mający sześćdziesiąt siedem lat
(1.2) trwający sześćdziesiąt siedem lat
Wiktionary
(1.1) Moja ciotka, urodzona w tysiąc osiemset osiemdziesiątym siódmym, w roku tysiąc dziewięćset pięćdziesiątym czwartym była już sześćdziesięciosiedmioletnią kobietą.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćȯśedmʹi ̯oletʹńi
Wiktionary
rzecz. sześćdziesięciosiedmiolatek m., sześćdziesięciosiedmiolatka ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mężczyzna mający sześćdziesiąt sześć lat
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca sześćdziesiąt sześć lat
forma rzeczownika.
(3.1) D. lm. od sześćdziesięciosześciolatka
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔʃɛɕt͡ɕɔˈlatɛk, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćošeśćolatek
Wiktionary
przym. sześćdziesięciosześcioletni
rzecz. sześćdziesięciosześciolatka ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta mająca sześćdziesiąt sześć lat
(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sześćdziesiąt sześć lat
forma rzeczownika.
(2.1) D., B. lp. od sześćdziesięciosześciolatek
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔʃɛɕt͡ɕɔˈlatka, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćošeśćolatka
Wiktionary
przym. sześćdziesięciosześcioletni
rzecz. sześćdziesięciosześciolatek m.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) mający sześćdziesiąt sześć lat
(1.2) trwający sześćdziesiąt sześć lat
Wiktionary
(1.1) Moja ciotka, urodzona w tysiąc osiemset osiemdziesiątym siódmym, w roku tysiąc dziewięćset pięćdziesiątym trzecim była już sześćdziesięciosześcioletnią kobietą.
(1.2) Wewnętrzne spory ostatecznie położyły kres sześćdziesięciosześcioletniemu okresowi pokoju.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔʃɛɕt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćošeśćoletʹńi
Wiktionary
rzecz. sześćdziesięciosześciolatek m., sześćdziesięciosześciolatka ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mężczyzna mający sześćdziesiąt trzy lata
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca sześćdziesiąt trzy lata
forma rzeczownika.
(3.1) D. lm. od sześćdziesięciotrzylatka
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔṭʃɨˈlatɛk, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćoṭšylatek
Wiktionary
przym. sześćdziesięciotrzyletni
rzecz. sześćdziesięciotrzylatka ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta mająca sześćdziesiąt trzy lata
(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sześćdziesiąt trzy lata
forma rzeczownika.
(2.1) D., B. lp. od sześćdziesięciotrzylatek
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔṭʃɨˈlatka, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćoṭšylatka
Wiktionary
przym. sześćdziesięciotrzyletni
rzecz. sześćdziesięciotrzylatek m.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) mający sześćdziesiąt trzy lata
(1.2) trwający sześćdziesiąt trzy lata
Wiktionary
(1.1) Moja ciotka, urodzona w tysiąc osiemset osiemdziesiątym siódmym, w roku tysiąc dziewięćset pięćdziesiątym była już sześćdziesięciotrzyletnią kobietą.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛʑd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔṭʃɨˈlɛtʲɲi, AS: šeźʒ́ėśė̃ńćoṭšyletʹńi
Wiktionary
rzecz. sześćdziesięciotrzylatek m., sześćdziesięciotrzylatka ż.
Wiktionary
mający moc sześćdziesięciu watów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geom. wielościan o sześćdziesięciu ścianach
Wiktionary
sześć razy; sześciokrotnie
SJP.pl
przysłówek
(1.1) przest. dziś książk. sześć razy
Wiktionary
rzecz. sześciokrotność ż.
przym. sześciokrotny
przysł. sześciokrotnie
Wiktionary
(1.1) sześciokrotnie
Wiktionary
[czytaj: sześset lub szejset] liczebnik oznaczający liczbę 600
SJP.pl
liczebnik główny
(1.1) liczba 600
Wiktionary
(1.1) Na przykład w federalnych sądach apelacyjnych zasiada około dwustu sędziów, a w sądach rejonowych około sześciuset.
Wiktionary
IPA: ˈʃɛɕsɛt, AS: šeśset
Wiktionary
rzecz. sześćsetka ż.
przym. sześćsetny
Wiktionary
1. liczba 600;
2. całość składająca się z sześciuset części lub jednostek;
3. to, co jest oznaczone liczbą 600
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nazwa liczby 600 (sześćset)
(1.2) coś, co oznaczone jest liczbą 600
(1.3) całość składająca się z sześciuset części, elementów lub jednostek
Wiktionary
liczgł. sześćset
przym. sześćsetny
Wiktionary
1. okres sześciuset lat;
2. sześćsetna rocznica czegoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) okres sześciuset lat
(1.2) sześćsetna rocznica
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕsɛtˈlɛt͡ɕɛ, AS: šeśsetleće
Wiktionary
przym. sześćsetletni
Wiktionary
mający sześćset lat, trwający sześćset lat itp.
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) mający sześćset lat
(1.2) trwający sześćset lat
Wiktionary
(1.1) Tym samym szlakiem z Węgier przez lasy, wieś, koło sześćsetletniego dębu (ścięty 12 lat temu) szły pielgrzymki do cudownego Obrazu Pana Jezusa w Kobylance.
Wiktionary
IPA: ˌʃɛɕsɛtˈlɛtʲɲi, AS: šeśsetletʹńi
Wiktionary
rzecz. sześćsetlecie n.
Wiktionary
liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 600
SJP.pl
przymiotnik odliczebnikowy
(1.1) od sześćset
Wiktionary
(1.1) W kioskach ukazał się sześćsetny numer naszego miesięcznika.
Wiktionary
IPA: ʃɛɕˈsɛtnɨ, AS: šeśsetny
Wiktionary
rzecz. sześćsetka ż.
licz. sześćset
Wiktionary
w judaizmie: tradycyjny okres żałoby trwający siedem dni po pogrzebie bliskiego krewnego, polegający na nieopuszczaniu domu; sziwa, szibah
SJP.pl
w judaizmie: tradycyjny okres żałoby trwający siedem dni po pogrzebie bliskiego krewnego, polegający na nieopuszczaniu domu; sziwa, szibach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. zasuwa, rygiel
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk szyber
Wiktionary
hasło rozpoznawcze zawierające wyrazy lub zgłoski, których cudzoziemiec nie potrafi wymówić; szybolet
SJP.pl
zamek w Szwajcarii; Chillon
SJP.pl
kwas szikimowy - hydroksykwas karboksylowy dodawany do kosmetyków
SJP.pl
szyksa; w środowisku żydowskim:
1. młoda Żydówka niewykonująca praktyk religijnych;
2. nieżydowska dziewczyna
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pejor. środ. dziewczyna nie-Żydówka;
Wiktionary
Sziksa (jidysz שיקסע, YIVO: shikse, shikses; ang. shikse/schikse/schiksa/shiksa, MAF: [ˈʃɪksə]) – słowo z języka jidysz, zapożyczone w wielu językach europejskich m.in. polskim, angielskim, niemieckim czy ukraińskim. W jidysz stosowane na określenie młodej, przeważnie atrakcyjnej, kobiety nie-Żydówki i jest określeniem o raczej pejoratywnym wydźwięku.
Wikipedia
rzecz. siksa ż.
Wiktionary
pikrynian amonu, krystaliczna substancja stosowana jako materiał wybuchowy
SJP.pl
Szimoza – materiał wybuchowy, forma kwasu pikrynowego opracowana przez japońskiego chemika Masachikę Shimosego i nazwana od jego nazwiska. Szimoza była używana przez Japońską Cesarską Marynarkę Wojenną w czasie wojny japońsko-rosyjskiej i II wojny światowej.
Wikipedia
politeistyczny kult religijny w Japonii; sintoizm; shintoizm; szynto; szyntoizm; sinto; szintoizm; shinto
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) rel. zob. shinto.
Wiktionary
IPA: ˈʃʲĩntɔ, AS: šʹĩnto
Wiktionary
rzecz. szintoizm m., szintoista m., szintoistka ż.
Wiktionary
(1.1) shintoizm, sintoizm
Wiktionary
wyznawca szintoizmu - kultu religijnego w Japonii; shintoista, sintoista
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rel. wyznawca shinto/szintoizmu
Wiktionary
rzecz. szintoizm m., szinto n., shinto n.
:: fż. szintoistka
Wiktionary
przymiotnik od: sinto
SJP.pl
politeistyczny kult religijny w Japonii; sintoizm; shintoizm; szynto; szyntoizm; szinto; sinto; shinto
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. górn. szufla, łopata
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk sipa
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Szirazem, dotyczący Szirazu
Wiktionary
rzecz. Sziraz mrz.
Wiktionary
miasto w Iranie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. adm. miasto w południowym Iranie u podnóża gór Zagros, ośrodek administracyjny ostanu Fars i dawna stolica Persji;
Wiktionary
Sziraz ( شیراز) – miasto w południowym Iranie u podnóża gór Zagros, ośrodek administracyjny ostanu Fars i dawna stolica Persji. Jest szóstym co do wielkości miastem w kraju i jednym z głównych ośrodków kulturalnych i przemysłowych.
Wikipedia
(1.1) Teherańczycy szczególnie dużo miejsca poświęcają w swoich opowieściach obywatelom Szirazu i Isfahanu. Tych pierwszych kochają tych drugich nienawidzą. Isfahańczycy mają opinię zbyt pewnych siebie, przekonanych o swojej wyższości, niezbyt uprzejmych, zakochanych w pieniądzach, wyjątkowo skąpych i konserwatywnych.
Wiktionary
przym. sziraski
Wiktionary
skóra garbowana przy użyciu oleju rzepakowego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. strzelnica
Wiktionary
rodzaj fajki wodnej; nargile, nargila
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rodzaj fajki wodnej popularnej w krajach arabskich;
Wiktionary
Szisza ( شيشة) (nazwa egipska), zwana też nargilami (arab. نرجيلة) (nazwa pochodząca z Libanu) lub argilą (arab. أرجيلة), lub hookah (arab. حقة, حقہ) – rodzaj fajki wodnej do palenia. Pochodzi z Indii, a zyskała popularność zwłaszcza w krajach arabskich.
Wikipedia
(1.1) Jedno palenie sziszy trwa zazwyczaj ponad 40 minut i składa się z 50–200 zaciągnięć (…)
Wiktionary
IPA: ˈʃʲiʃa, AS: šʹiša
Wiktionary
(1.1) nargile
Wiktionary
szczyt w Himalajach; Gosainthan
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. ośmiotysięcznik na terytorium Tybetu w Wysokich Himalajach;
Wiktionary
Sz
Wikipedia
(1.1) Pierwsza Polka stanęła na Sziszapangmie we wrześniu 1987 roku.
Wiktionary
w judaizmie: tradycyjny okres żałoby trwający siedem dni po pogrzebie bliskiego krewnego, polegający na nieopuszczaniu domu; szibah, szibach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rel. w judaizmie: tradycyjny okres żałoby polegający na nieopuszczaniu domu przez siedem dni po pogrzebie bliskiego krewnego;
Wiktionary
Ni
Wikipedia
IPA: ˈʃʲiva, AS: šʹiva
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. osoba grająca w skata
Wiktionary
(1.1) Stu szkaciorzy walczy o puchar w turnieju.
Wiktionary
IPA: ˈʃkat͡ɕɔʃ, AS: škaćoš
Wiktionary
rzecz. skat mrz.
Wiktionary
pokład między rufą a bakiem na żaglowcu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szkalować.
Wiktionary
czas. szkalować ndk.
Wiktionary
1. mówić o kimś źle, rzucać oszczerstwa; obmawiać, oczerniać;
2. rzadko: mówić o czymś źle, zaprzeczać wartości czegoś; znieważać;
3. szkalować się - szkalować jeden drugiego
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. oszkalować)
(1.1) rozgłaszać fałszywe informacje; rzucać oszczerstwa
czasownik zwrotny niedokonany szkalować się (dk. oszkalować się)
(2.1) szkalować siebie nawzajem
Wiktionary
rzecz. szkalowanie n.
przym. szkalowany, szkalujący
Wiktionary
(1.1) obmawiać, oczerniać
(2.1) oczerniać się
Wiktionary
potocznie: szkalowanie, obmawianie, oczernianie
SJP.pl
dawniej: termofor do ogrzewania pościeli
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. flaszka albo płaskie naczynie napełniane gorącą wodą lub węglami, służące do ogrzewania pościeli
Wiktionary
Szkandela – podgrzewacz pościeli w kształcie płaskiego naczynia podobnego do patelni z pokrywą na długiej rękojeści.
Wikipedia
(1.1) I jak nagrzana szkandela pierzynie, tak ona oddaje ciepło lądowi? – upewniła się. – Tak. Oddaje ciepło… Co to jest szkandela? – Nie znacie tego? – Wytrzeszczyła oczy.
Wiktionary
lichy, nędzny, zabiedzony koń
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) żart. lub pogard. lichy, chudy koń
Wiktionary
(1.1) Nasza szkapa zdechnie pewnie przed wieczorem.
(1.1) Pieklił się o te dwie chorowite szkapy, które gospodyni kazała zaprowadzić do rzeźnika.
Wiktionary
rzecz. szkapię n.
:: zdrobn. szkapka ż., szkapina ż.
:: zgrub. szkapisko n., szkapsko n.
czas. szkapieć ndk.
przym. szkapi
Wiktionary
(1.1) chabeta, rosynant, muc, mucyk; gwara. chudoba, marcha; stpol. myrcha
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) pochodzący od szkapy, odnoszący się do szkapy
(1.2) charakterystyczny dla szkapy, mający cechy szkapy
Wiktionary
(1.1) Dała nam gotowanego szkapiego mięsa i kazała je zapijać grogiem.
Wiktionary
rzecz. szkapa ż., szkapię n., szkapka ż., szkapina ż., szkapisko n., szkapsko n.
czas. szkapieć ndk.
Wiktionary
czasownik niedokonany
(1.1) pot. gasnąć w oczach, podupadać na zdrowiu
Wiktionary
(1.1) Leon nagle zaczął szkapieć i po trzech miesiącach już go nie było między żywymi.
Wiktionary
rzecz. szkapa ż., szkapię n., szkapina n., szkapsko n., szkapisko n., szkapka ż.
przym. szkapi
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: szkapa
(1.2) mała, licha szkapa
Wiktionary
(1.2) Tę szkapinę nazywasz klaczką?
Wiktionary
rzecz. szkapa ż., szkapię n., szkapisko n., szkapsko n., szkapka ż.
czas. szkapieć ndk.
przym. szkapi
Wiktionary
(1.1) szkapię, szkapka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) zgrub. od: szkapa
(1.2) stara, licha szkapa
Wiktionary
(1.2) Staremu poczciwemu szkapisku dano owsa i odprowadzono do stajni.
Wiktionary
rzecz. szkapa ż., szkapię n., szkapina n., szkapsko n., szkapka ż.
czas. szkapieć ndk.
przym. szkapi
Wiktionary
(1.2) szkapsko
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) słaba, niewielka szkapa
Wiktionary
(1.1) Stojące przy płocie szkapię skubało źdźbła traw.
Wiktionary
rzecz. szkapa ż., szkapka ż., szkapina ż., szkapisko n., szkapsko n.
czas. szkapieć ndk.
przym. szkapi
Wiktionary
(1.1) szkapka, szkapina
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: szkapa
(1.2) mała, licha szkapa
Wiktionary
(1.1) Przyprowadź tę twoją szkapkę wieczorem, niech weterynarz sprawdzi jej uzębienie.
Wiktionary
rzecz. szkapa ż., szkapię n., szkapisko n., szkapsko n., szkapina ż.
czas. szkapieć ndk.
przym. szkapi
Wiktionary
(1.1) szkapię, szkapina
Wiktionary
1. prostokątne sukno z otworem na głowę zakładane na habit;
2. medalik z wizerunkiem lub symbolem religijnym
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) rel. część stroju zakonnego, prostokątny płat sukna z otworem, nakładany przez głowę na habit
(1.2) rel. dwa małe kawałki sukna z wyszytym imieniem Matki Boskiej lub Chrystusa, połączone tasiemkami, noszone na piersiach, pod ubraniem, przez członków bractw religijnych lub osoby świeckie
(1.3) rel. medalik z wizerunkiem Matki Boskiej
Wiktionary
Szkaplerz (łac. "scapulare" od "scapula" – ramiona, barki, plecy) – sakramentalium katolickie przyjmujące trzy formy:
Najbardziej znane i popularne szkaplerze noszone obecnie przez wiernych świeckich, to: brązowy Szkaplerz karmelitański i niebieski Szkaplerz Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny.
Wikipedia
(1.1) (…) zastaję jednego z ojców franciszkanów, który mi daje swój szkaplerz do pocałowania.
(1.2) Widocznie kaduk mnie opętał i nosił. Ale z duszą chrześcijańską nie tak to łatwo; odpiąłem ja kurtkę, sięgam pod koszulę, a szkaplerz na wierzch wykładam i z dobrą miną znowu ku drodze zawracam.
(1.2) Oto mam na sobie szkaplerz, w którym zaszyte są relikwie świętego Wojciecha (…).
Wiktionary
IPA: ˈʃkaplɛʃ, AS: škapleš
Wiktionary
rzecz. szkaplerzność ż.
:: zdrobn. szkaplerzyk m.
przym. szkaplerzny, szkaplerzowy
Wiktionary
(1.3) medalik
Wiktionary
przypominający wyglądem szkapę
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) zgrub. od: szkapa
(1.2) stara, licha szkapa
Wiktionary
(1.2) Włosi skupują szkapska na mięso.
Wiktionary
rzecz. szkapa ż., szkapię n., szkapina n., szkapisko n., szkapka ż.
czas. szkapieć ndk.
przym. szkapi
Wiktionary
(1.2) szkapisko
Wiktionary
bardzo brzydka rzecz lub osoba
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przest. cecha tego, co szkaradne
(1.2) osoba lub rzecz szkaradna
Wiktionary
Szkarada – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie gostynińskim, w gminie Sanniki.
Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 577 relacji Łąck-Sochaczew.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.
Wikipedia
(1.1) Marcysię przerażała szkarada jego twarzy.
(1.2) Przed stajnią stała wychudzona szkarada a nie klacz.
Wiktionary
rzecz. zeszkaradnienie n., szkaradnica ż., szkaradnienie n., szkaradnik mos., szkaradność ż., szkaradstwo n., szkaradziejstwo n., szkaradzieństwo n., szkaradztwo n.
czas. szkaradnieć ndk., zeszkaradnieć dk.
przym. szkaradny
przysł. szkaradnie
Wiktionary
(1.1) szkaradność
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
gatunek drapieżnej ryby morskiej z rodziny skorpenowatych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. szpetna kobieta
(1.2) icht. nazwa systematyczna|Synanceia verrucosa|ref=tak., jadowita ryba morska z rodziny skorpenowatych;
Wiktionary
Szkaradnica, synanceja ("Synanceia verrucosa") – drapieżna ryba morska z rodziny skorpenowatych (często zaliczana do rodziny szkaradnicowatych "Synanceiidae"). Poławiana, hodowana w akwariach. Uważana za jedno z najbardziej jadowitych zwierząt morskich. Ukłucia mogą być śmiertelne dla człowieka.
Wikipedia
(1.1) Oskar nazwał mnie szkaradnicą, nienawidzę tego chłopaka.
(1.2) Zagrzebujące się w mulistym dnie szkaradnice czatują na przepływające ofiary.
Wiktionary
rzecz. zeszkaradnienie n., szkarada ż., szkaradnienie n., szkaradnik mos., szkaradność ż., szkaradstwo n., szkaradziejstwo n., szkaradzieństwo n., szkaradztwo n.
czas. szkaradnieć ndk., zeszkaradnieć dk.
przym. szkaradny
przysł. szkaradnie, szkaradniej
Wiktionary
(1.2) synanceja
Wiktionary
przysłówek
(1.1) ze szkaradnością, wstrętnie
Wiktionary
(1.1) Bożena ubrała się szkaradnie i w dodatku piła cały wieczór.
(1.1) Najszkaradniej zachował się Zbysław.
Wiktionary
rzecz. zeszkaradnienie n., szkarada ż., szkaradnica ż., szkaradnienie n., szkaradnik mos., szkaradność ż., szkaradstwo n., szkaradziejstwo n., szkaradztwo n., szkaradzieństwo n.
czas. szkaradnieć ndk., zeszkaradnieć dk.
przym. szkaradny
Wiktionary
(1.1) haniebnie, obrzydliwie, ohydnie, potwornie, wstrętnie
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: szkaradnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: szkaradny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) stawanie się coraz bardziej szkaradnym
Wiktionary
rzecz. szkarada ż., szkaradnica ż., szkaradnik mos., szkaradność ż., szkaradstwo n., szkaradziejstwo n., szkaradzieństwo n., szkaradztwo n., zeszkaradnienie n.
czas. szkaradnieć ndk., zeszkaradnieć dk.
przym. szkaradny
przysł. szkaradnie
Wiktionary
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zeszkaradnieć)
(1.1) stawać się szkaradnym
Wiktionary
(1.1) Kochana Julcia szkaradnieje, żyjąc z tym potworem.
Wiktionary
rzecz. szkarada ż., szkaradnica ż., szkaradnienie n.,szkaradnik mos., szkaradność ż., szkaradstwo n., szkaradziejstwo n., szkaradzieństwo n., szkaradztwo n., zeszkaradnienie n.
czas. zeszkaradnieć dk.
przym. szkaradny
przysł. szkaradnie
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) daw. brzydki i podły mężczyzna
Wiktionary
(1.1) W końcu dozorca znalazł sposób na tych szkaradników sikających w bramie.
Wiktionary
rzecz. zeszkaradnienie n., szkarada ż., szkaradnica ż., szkaradnienie n., szkaradność ż., szkaradstwo n., szkaradziejstwo n., szkaradzieństwo n., szkaradztwo n.
czas. szkaradnieć ndk., zeszkaradnieć dk.
przym. szkaradny
przysł. szkaradnie
Wiktionary
(1.1) podlec, potwór
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szkaradne; cecha tych, którzy są szkaradni
Wiktionary
przym. szkaradny
przysł. szkaradnie
rzecz. zeszkaradnienie n., szkaradztwo n., szkaradzieństwo n., szkaradziejstwo n., szkaradstwo n., szkaradnik mos., szkaradnienie n., szkaradnica ż., szkarada ż.
czas. szkaradnieć, zeszkaradnieć
Wiktionary
1. budzący wstręt pod względem fizycznym lub pod względem moralnym;
2. dokuczliwy, uciążliwy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) książk. wyjątkowo brzydki; budzący odrazę pod względem fizycznym
(1.2) książk. wyjątkowo zły; budzący odrazę pod względem moralnym
(1.3) książk. wyjątkowo dokuczliwy, dający się mocno we znaki
Wiktionary
(1.1) Pomiędzy tandetnymi, brzydkimi wersalkami i jakąś szkaradną meblościanką, wciśnięte było… biurko.
(1.1) Biała taksówka wynajęta w Palermo dowiozła ją pod same drzwi jej rodzinnego domu, szkaradnego, wąskiego, trzypiętrowego budynku przy ul. Scorsone 24.
Wiktionary
IPA: ʃkaˈradnɨ, AS: škaradny
Wiktionary
rzecz. zeszkaradnienie n., szkaradztwo n., szkaradzieństwo n., szkaradziejstwo n., szkaradstwo n., szkaradnik mos., szkaradnienie n., szkaradnica ż., szkarada ż., szkaradność ż.
przysł. szkaradnie
czas. szkaradnieć, zeszkaradnieć
Wiktionary
(1.1) wstrętny, paskudny
(1.2) nikczemny, podły
(1.3) wstrętny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna
(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie rawickim, w gminie Jutrosin;
Wiktionary
Szkaradowo – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie rawickim, w gminie Jutrosin.
Wikipedia
(1.1) Janina powiedziała, że nie wyjedzie ze Szkaradowa za żadne skarby.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) rzad. szkaradna osoba lub rzecz
(1.2) rzad. podły uczynek
Wiktionary
(1.1) Zamykaj, żeby nam tego szkaradstwa nie powłaziło do sieni!
Wiktionary
rzecz. zeszkaradnienie n., szkarada ż., szkaradnica ż., szkaradnienie n., szkaradnik mos., szkaradność ż., szkaradziejstwo n., szkaradztwo n., szkaradzieństwo n.
czas. szkaradnieć ndk., zeszkaradnieć dk.
przym. szkaradny
przysł. szkaradnie
Wiktionary
(1.1) brzydactwo, szkarada, szkaradzieństwo
(1.2) podłość, szkaradztwo, szkaradzieństwo
Wiktionary
1. osoba lub rzecz budząca odrazę swoim wyglądem; szkaradzieństwo;
2. czyn naganny moralnie, postępek budzący wstręt; szkaradzieństwo
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) daw. szkaradna osoba lub rzecz
(1.2) daw. podły uczynek
Wiktionary
(1.2) Kiedy zapłacą, za te szkaradziejstwa, których się dopuścili w ziemi wołyńskiej?
Wiktionary
rzecz. zeszkaradnienie n., szkarada ż., szkaradnica ż., szkaradnienie n., szkaradnik mos., szkaradność ż., szkaradstwo n., szkaradztwo n., szkaradzieństwo n.
czas. szkaradnieć ndk., zeszkaradnieć dk.
przym. szkaradny
przysł. szkaradnie
Wiktionary
(1.1) brzydactwo, szkarada, szkaradstwo, szkaradzieństwo
(1.2) podłość, szkaradztwo, szkaradzieństwo
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) szkaradna osoba lub rzecz
(1.2) podły uczynek
Wiktionary
(1.1) Z jamy wypełzło jakieś szkaradzieństwo, które suka zaczęła zaraz obszczekiwać.
(1.2) Miłosław cierpliwie znosił wszystkie jej szkaradzieństwa, a prowadziła się rzeczywiście żałośnie.
Wiktionary
rzecz. zeszkaradnienie n., szkarada ż., szkaradnica ż., szkaradnienie n., szkaradnik mos., szkaradność ż., szkaradstwo n., szkaradziejstwo n., szkaradztwo n.
czas. szkaradnieć ndk., zeszkaradnieć dk.
przym. szkaradny
przysł. szkaradnie
Wiktionary
(1.1) brzydactwo, szkarada, szkaradstwo
(1.2) podłość, szkaradztwo
Wiktionary
potocznie o czymś lub o kimś okropnym, wstrętnym; szkaradzieństwo, paskudztwo, brzydactwo
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) szkaradna osoba lub rzecz
(1.2) podły uczynek
Wiktionary
(1.1) To kot naznosi nam tych szkaradztw na wycieraczkę.
Wiktionary
rzecz. zeszkaradnienie n., szkarada ż., szkaradnica ż., szkaradnienie n., szkaradnik mos., szkaradność ż., szkaradstwo n., szkaradziejstwo n., szkaradzieństwo n.
czas. szkaradnieć ndk., zeszkaradnieć dk.
przym. szkaradny
przysł. szkaradnie
Wiktionary
(1.1) brzydactwo, szkarada, szkaradstwo, szkaradzieństwo
(1.2) podłość, szkaradzieństwo
Wiktionary
ostro przebiegająca choroba zakaźna wieku dziecięcego wywołana przez paciorkowce, charakteryzująca się bólem gardła, wysoką gorączką i drobną czerwoną wysypką; płonica
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. ostra, bakteryjna choroba zakaźna, najczęściej dotycząca dzieci, wywoływana przez paciorkowce grupy A (Streptococcus pyogenes), objawiająca się m.in. gorączką, bólem gardła, czerwoną, drobnoplamistą wysypką czy tzw. malinowym językiem;
Wiktionary
(1.1) Zagabnąłem ciotkę, czemu jako gorliwa patriotka woli terminy szkarlatyna i dyfteria zamiast nazw płonica i błonica.
Wiktionary
rzecz. szkarłat mrz.
przym. szkarłatny, szkarlatynowy
Wiktionary
(1.1) płonica
Wiktionary
regionalnie: pelargonia, muszkatel; skarlet
SJP.pl
regionalnie: skarpa
SJP.pl
ryba z rodziny płastug, żyjąca w Oceanie Atlantyckim i Morzu Północnym
SJP.pl
kolor ciemnoczerwony, podobny do koloru krwi; purpura
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) szkarłatny kolor
(1.2) szkarłatna tkanina, ubiór z takiej tkaniny
Wiktionary
Szkarłat – kolor znany jako czerwień królewska; w medycynie kolor utlenowanej krwi (w przeciwieństwie do karmazynu). Otrzymywany był z czerwca polskiego.
Wikipedia
(1.2) Odziany w szkarłat wyszedł na dziedziniec.
Wiktionary
rzecz. szkarlatyna ż., szkarłatowość ż., szkarłatnienie n., szkarłatnik mzw., szkarłatnica ż., szkarłacica ż., szarłat mrz., szarłatność ż., szarłatowatość ż.
czas. szkarłatnieć ndk.
przym. szarłatowaty, szkarłatny, szkarłatowy, szarłatny
przysł. szkarłatnie, szkarłatno
Wiktionary
(1.1) amarant, karmazyn, purpura; stpol. szarłat
Wiktionary
Sz
Wikipedia
rodzina roślin z rzędu goździkowców; alkiermesowate
SJP.pl
Szkarłatkowate, alkiermesowate ("Phytolaccaceae") – rodzina roślin należąca do rzędu goździkowców ("Caryophyllales"). Należą do niej w ujęciu systemu APG IV z 2016 roku 4 rodzaje z 32 gatunkami. Wcześniej do rodziny zaliczano 12 do 17 rodzajów. Rośliny te zamieszkują głównie kraje tropikalne i subtropikalne. Najbardziej zróżnicowane są w Ameryce Środkowej i południowej Afryce. Należą tu zarówno mezofity, jak i kserofity.
Wikipedia
o cechach szkarłatkowatych (rodzina roślin)
SJP.pl
glon morski z typu krasnorostów; porfira
SJP.pl
ślimak z rodziny rozkolcowatych, zamieszkujący ciepłe morza pełnosłone; purpurowiec
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zool. nazwa systematyczna|Thais haemastoma., ślimak morski o ozdobnej kolczastej muszli
Wiktionary
(1.1) W starożytności wydzielinę szkarłatników wykorzystywano do wytwarzania szkarłatnego barwnika.
Wiktionary
rzecz. szkarłat mrz., szkarłatowość ż., szkarłatnienie n., szkarłatnica ż., szkarłacica ż., szarłat mrz., szarłatność ż., szarłatowatość ż.
czas. szkarłatnieć ndk.
przym. szarłatowaty, szkarłatny, szkarłatowy, szarłatny
przysł. szkarłatnie, szkarłatno
Wiktionary
(1.1) purpurowiec
Wiktionary
czerwony o szkarłatnym odcieniu
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) czerwony o szkarłatnym odcieniu
Wiktionary
mający szkarłatne, intensywnie rude włosy
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) książk. mający kolor ciemnoczerwony, taki jak kolor szkarłatu, podobny do koloru krwi
Wiktionary
(1.1) Szkarłatne wiązki cząstek przeleciały ze świstem tuż nad głową szeregowego Emona Krefa i trafiły w działko za jego plecyecami.
Wiktionary
IPA: ʃkarˈwatnɨ, AS: škaru̯atny
Wiktionary
rzecz. szkarlatyna ż., szkarłat mrz., szkarłatowość ż., szkarłatnienie n., szkarłatnik mzw., szkarłatnica ż., szkarłacica ż., szarłat mrz., szarłatność ż., szarłatowatość ż.
czas. szkarłatnieć ndk.
przym. szarłatowaty
:: przest. szkarłatowy, szarłatny
przysł. szkarłatnie, szkarłatno
Wiktionary
(1.1) ciemnoczerwony, krwisty, krwistoczerwony; przest. szkarłatowy, szarłatny
Wiktionary
przedstawiciel jednego z typów bezkręgowców
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zool. nazwa systematyczna|Echinodermata|Klein|ref=tak., typ halobiontyczne, bezkręgowe zwierzę wtórouste o wtórnej symetrii promienistej;
Wiktionary
(1.1) Oprócz tych najpopularniejszych gromad i gatunków konchiologia zajmuje się ślimakami lądowymi, skorupiakami, szkarłupniami, w tym jeżowcami.
(1.1) Szkielet szkarłupni jest zbudowany z płytek wapiennych, połączonych za pomocą mięśni i tkanki łącznej.
Wiktionary
przym. szkarłupniowy
Wiktionary
(1.1) daw. szkarłupnia
Wiktionary
typ zwierząt należący do bezkręgowców
SJP.pl
Sz
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
zdrobnienie od: szkatułka
SJP.pl
skrzynka do przechowywania kosztowności, pieniędzy itp.
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: szkatuła
(1.2) małe, zamykane pudełko na biżuterię lub inne cenne drobiazgi
Wiktionary
IPA: ʃkaˈtuwka, AS: škatuu̯ka
Wiktionary
rzecz. szkatuła ż.
przym. szkatułkowy, szkatułowy
Wiktionary
1. określenie wstępnej wersji dzieła sztuki, najczęściej odręcznego rysunku ołówkiem;
2. artykuł lub rozprawa naukowao dużym stopniu ogólności;
3. krótki utwór prozatorski bez wyraźnej fabuły
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) wykonany ołówkiem delikatny zaczątek obrazu, planu architektonicznego budynku
(1.2) rysunek przedstawiający jakieś wydarzenie, mapka z zaznaczonymi ważnymi miejscami, akcjami/działaniami (np. przemieszczanie się wojsk, ruch pojazdów)
(1.3) przen. zarys, konspekt, plan pracy
(1.4) liter. krótki utwór prozą przypominający opowiadanie, ale bez wyraźnie zarysowanej fabuły
Wiktionary
Szkic – wstępny zarys realizacji koncepcji artystycznej, ulegający zmianom w czasie rozwoju projektu. Szkic może stanowić dokumentację, obrazującą proces twórczy od szkicu do ukończonej pracy. Szkicem można również nazwać swobodnie wykonany rysunek o charakterze notatki, służącej później do stworzenia na jego podstawie bardziej szczegółowego dzieła w pracowni.
Wikipedia
(1.1) Już sam szkic obrazu wyglądał oszałamiająco.
(1.2) Wstaję i ruszam w drogę zgodnie z adresem, który na szczęście zanotowałam, sporządzając dokładny szkic ze strzałkami.
Wiktionary
IPA: ʃʲcit͡s, AS: šʹḱic
Wiktionary
rzecz. szkicownik m., szkicowość ż., szkicowanie n.
czas. szkicować ndk., naszkicować dk.
przym. szkicowy
przysł. szkicowo
Wiktionary
(1.1) rysunek
(1.2) plan
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) nazwa czynności sporządzania szkicu (plastycznyastycznego, literackiego, technicznego)
Wiktionary
IPA: ˌʃʲcit͡sɔˈvãɲɛ, AS: šʹḱicovãńe
Wiktionary
rzecz. szkic m., szkicownik m., szkicowość ż., szkicówka ż.
czas. szkicować, naszkicować
przym. szkicowy
przysł. szkicowo
Wiktionary
1. rysować, malować coś od ręki, w głównych zarysach;
2. opracowywać coś ramowo, pobieżnie
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. naszkicować)
(1.1) szt. wykonywać szkic jako zarysy rysunku
(1.2) przedstawiać szkic jako wstępny projekt, ogólny plan, zarys czego
Wiktionary
rzecz. szkic mrz., szkicowanie n., szkicownik mrz.
czas. naszkicować
przym. szkicowy
przysł. szkicowo
Wiktionary
(1.1) bazgrać, gryzmolić, mazać, nakreślać, rysować
(1.2) formułować, nakreślać, zarysowywać
Wiktionary
blok do szkicowania; teczka zawierająca szkice malarskie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) blok do szkicowania
Wiktionary
Szkicownik (ang. "The Sketch Book of Geoffrey Crayon, Gent.") – zbiór 34 esejów, szkiców i opowiadań Washingtona Irvinga wydany w latach 1819–1820.
Zbiór zawierał m.in. opowiadania "Legenda o Sennej Kotlinie" i "Rip Van Winkle". []
Wikipedia
rzecz. szkic mrz., szkicowanie n.
czas. szkicować
Wiktionary
kalka szkicowa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) gw-pl|Poznań. pogard. Niemiec
Wiktionary
(1.1) Najpierw weź pan ścierę i zetrzyj stolik, bo ten szkieber nachlapał zupą. — Oczywiście. – Przymilny uśmiech ani na moment nie zniknął z okrągłej twarzy kelnera. – Niemiec zawsze nachlapie. Taki naród, panie szanowny…
Wiktionary
rzecz. szkiebrzyca ż.
Wiktionary
(1.1) fryc, helmut
Wiktionary
zdrobnienie od: szkielet
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od: szkielet (kości)
(1.2) zdrobn. od: szkielet (podstawa)
Wiktionary
(1.1) Jak godzą się te drapieżniki z bezbronnymi pingwinkami Adeli […]? Odpowiedź na to pytanie dają bielejące tu i ówdzie szkieleciki piskląt. Jedne oczyszczone dokładnie z mięsa, inne ledwie napoczęte z wyżartymi wnętrznościami.
(1.2) Na tym nędznym szkieleciku postanowiłem oprzeć ogromną obudowę historyczną dwudziestu lat niezwykle dramatycznych wydarzeń, których dokumentacja była już po wielekroć opisywana w dziełach naukowych i popularnych.
Wiktionary
rzecz. szkielet m.
przym. szkieletowy
Wiktionary
1. mocna, twarda konstrukcja wchodząca w skład żywego organizmu ludzkiego bądź zwierzęcego, zbudowana z substancji organicznej lub nieorganicznej, pełniąca funkcję podporową, ochronną i usztywniającą w stosunku do miękkich części organizmu, np. szkielet ochronny, właściwy; układ szkieletowy, układ kostny, kościotrup;
2. system konstrukcyjny budowli lub urządzenia technicznego w postaci przestrzennego układu prętów konstrukcyjnych - sztywno ze sobą połączonych elementów pionowych (słupów) i poziomych (belek), np. szkielet, samolotu, statku; rdzeń;
3. potocznie: zrąb czegoś, podstawowe elementy, najważniejsze fragmenty czegoś, np. szkielet utworu, obrazu; trzon, podstawa, fundament, rdzeń;
4. potocznie: to, co pozostało po zniszczeniu budowli lub urządzenia; szczątki, ruiny, zgliszcza;
5. w kulturze: personifikacja śmierci - wyobrażenie śmierci w postaci kościotrupa, np. taniec szkieletów; kościotrup, kostucha, kostusia, śmierć;
6. potocznie: ktoś bardzo chudy, wynędzniały; kościotrup, chudzielec, chudzina, chuderlak;
7. potocznie: szkielet w szafie - wstydliwie ukrywana tajemnica
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) anat. ogół kości w danym organizmie;
(1.2) techn. podstawa konstrukcji
(1.3) przen. struktura, ogólny zarys czegoś
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Nauczyłem się już wszystkich kości ludzkiego szkieletu.
(1.2) Zbiłem z listewek szkielet latawca, teraz musimy go obciągnąć papierem i przymocować ogon.
(1.3) Na razie przygotowałem szkielet programu, teraz musimy dopracować szczegóły.
Wiktionary
IPA: ˈʃʲcɛlɛt, AS: šʹḱelet
Wiktionary
rzecz. szkieletor m., szkieletówka ż., Szkieletczyzna ż.
:: zdrobn. szkielecik m.
przym. szkieletowy
Wiktionary
(1.1) kościec, układ kostny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) iron. Kielecczyzna w czasach zaboru rosyjskiego i okresu międzywojennego, w odniesieniu do panującej wówczas na tym terenie biedy i przeludnienia
Wiktionary
rzecz. szkielet mrz.
Wiktionary
potocznie:
1. niedokończony budynek, którego konstrukcję tworzy głównie odsłonięty szkielet nośny;
2. szkielet
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
przypominający kształtem szkielet
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany ze szkieletem kostnym, dotyczący szkieletu kostnego
(1.2) taki, który ma konstrukcję ze sztywno połączonych prętów
(1.3) taki, który stanowi zarys czegoś, podstawę
Wiktionary
IPA: ˌʃʲcɛlɛˈtɔvɨ, AS: šʹḱeletovy
Wiktionary
rzecz. szkielet m., szkielecik m., szkieletor m., szkieletówka ż.
Wiktionary
w rolnictwie: sposób żerowania niektórych owadów i roztoczy na liściach, polegający na wyjadaniu miękiszu zielonego wraz z nabłonkiem bez naruszania systemu wiązek przewodzących
SJP.pl
(zwykle w liczbie mnogiej) granitowa wysepka o powierzchni wygładzonej przez lodowiec i fale morskie, występująca u wybrzeży Półwyspu Skandynawskiego; scher, skjer, szer, skjor
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geogr. skalista wysepka o powierzchni wygładzonej przez lodowiec;
Wiktionary
Szkier (również skier, skjer, szer) – skalista wysepka, muton, powstały w wyniku niszczenia podłoża przez lodowiec oraz zalania. Szkiery charakterystyczne są dla bałtyckich wybrzeży Szwecji i Finlandii (np. Wyspy Alandzkie), zachodnich wybrzeży Norwegii oraz wybrzeży Alaski.
Wikipedia
(1.1) U wybrzeży Szwecji znajduje się mnóstwo malowniczych szkierów.
Wiktionary
IPA: ʃʲcɛr, AS: šʹḱer
Wiktionary
przym. szkierowy
Wiktionary
przymiotnik od: szkier
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) geogr. o wybrzeżu: pokryty szkierami; zawierający dużo małych, skalistych wysepek
Wiktionary
(1.1) Wybrzeże szkierowe znajduje się m.in. w Szwecji.
Wiktionary
IPA: ʃʲcɛˈrɔvɨ, AS: šʹḱerovy
Wiktionary
rzecz. szkier
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) gw-pl|Poznań. policjant, milicjant
forma rzeczownika.
(2.1) lm. D. od: szkło
Wiktionary
(1.1) Jestem, kurwa, szkiełem, wy pojebańcy! – wrzasnął. – Milicja obywatelska jestem! Chorąży, kurwa, Olkiewicz! Przestali go bić, a on z kieszeni marynarki wyciągnął swoją służbową czarną legitymację.
(1.1) Jak był maraton, to szkieły stały na każdym skrzyżowaniu mimo niedzieli, a jak są potrzebni, to wszyscy pochowani.
Wiktionary
rzecz. szkiełownia ż.
Wiktionary
(1.1) szkioł, daw. polikier
Wiktionary
1. kawałek rozbitej tafli szklanej lub przedmiotu ze szkła;
2. niewielki przedmiot ze szkła;
3. imitacja drogich kamieni
SJP.pl
1. kawałek rozbitej tafli szklanej lub przedmiotu ze szkła;
2. niewielki przedmiot ze szkła;
3. imitacja drogich kamieni
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) zdrobn. od: szkło
(1.2) mały kawałek szkła, np. szklany bibelot, szklana galanteria, imitacja kamienia szlachetnego
Wiktionary
rzecz. szkiełkowicz mos., szkliwiak mzw., szkło n., szklanka ż., szklanica ż., szklarstwo n., szklarnia ż., szklarenka ż., szklarz m., szklenie n., oszklenie n., przeszklenie n., zeszklenie n., Szklarski m., Szklarska ż., Szklary nmos., szklistka ż., szkliwo n.
czas. szklić ndk., oszklić dk., przeszklić dk., zeszklić dk.
przym. szklany, szklarski, szklarniowy, szklisty, szkiełkowy
Wiktionary
metoda obróbki powierzchni za pomocą okruchów szkła
SJP.pl
oczyszczać lub wygładzać powierzchnię (np. metalu) za pomocą strumienia drobnych elementów szklanych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. regularny widz programu telewizyjnego „Szkło kontaktowe”
Wiktionary
(1.1) Pozdrawiam wszystkich szkiełkowiczów oraz panów prowadzących.
Wiktionary
rzecz. szkło n., szkiełko n., szklanka ż., szklarz m., szklenie n., szklarnia ż.
:: fż. szkiełkowiczka ż.
czas. szklić ndk., oszklić dk., przeszklić dk.
przym. szklany, szkiełkowy, szklarski
Wiktionary
→ szkiełko
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze szkiełkiem, dotyczący szkiełka
Wiktionary
rzecz. szkiełko n., szkiełkowicz mos.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Lwów. chuda dziewczyna
wykrzyknik
(2.1) gw-pl|Litwa. …używany do odpędzania owiec
Wiktionary
(2.1) war. gw. Troki szkir
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) reg. pozn. noga
Wiktionary
(1.1) szwaja, gira; zobacz też: noga
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
papier ścierny
SJP.pl
mała szklanka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: szklanka
(1.2) mała szklanka
Wiktionary
IPA: ʃklãˈnɛt͡ʃka, AS: šklãnečka
Wiktionary
rzecz. szklanka ż., szklarnia ż., szklanica ż., szklarz mos., szklankowy mos.
:: zgrub. szklanica ż.
czas. szklić ndk., zeszklić dk.
przym. szklisty, szklany, szklankowy
Wiktionary
duża szklanka, zwłaszcza ozdobna
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) duża szklanka, zwłaszcza ozdobna
(1.2) zawartość szklanicy (1.1)
Wiktionary
IPA: ʃklãˈɲit͡sa, AS: šklãńica
Wiktionary
rzecz. szklanka ż., szklaneczka ż., szklarnia ż., szkło n., szklistka ż., szkiełko n., szklenie n.
przym. szklisty
Wiktionary
(1.1-2) war. sklenica
Wiktionary
1. szklane naczyńko przeznaczone do picia z niego napojów; także zawartość tego naczyńka;
2. odmiana wiśni pospolitej;
3. w gwarze środowiskowej: gołoledź
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) szklane naczynie, z którego się pije;
(1.2) zawartość szklanki (1.1)
(1.3) kulin. miara objętości równa 250 ml
(1.4) przen. pot. lód na drodze
(1.5) przen. środ. mot. w motocyklu widoczna na zewnątrz osłona drążków popychaczy zaworu
(1.6) przen. środ. mot. migający sygnalizator na dachu samochodu
(1.7) żegl. uderzenia w dzwon pokładowy oznajmiające godziny wachty;
(1.8) dendr. ogrod. jedna z odmian wiśni o jasnoczerwonych owocach z bezbarwnym sokiem
Wiktionary
Szklanka – naczynie szklane do picia o objętości około 200–250 ml, najczęściej w formie cylindra lub lekko stożkowe, bez stopy i przykrycia; element zastawy stołowej.
Szklanka, zwana dawniej "szklanicą" lub "śklenicą", była używana do picia piwa, a w niektórych przypadkach – także wina i miodu. Wówczas "szklenice" miały objętość trzech dzisiejszych szklanek.
Wikipedia
(1.1) Na stole stoi szklanka z herbatą.
(1.3) Do ciasta naleśnikowego potrzeba szklankę mleka, szklankę wody i dwie szklanki mąki na każde jajko.
(1.4) Jak tu jechać przy takiej szklance?
Wiktionary
IPA: ˈʃklãnka, AS: šklãnka
Wiktionary
rzecz. szkło n., szkiełko n., szklarnia ż., szklarenka ż., szklarz mos., szklarstwo n., szkliwo n., szklenie n., zeszklenie n., przeszklenie n., wyszklenie n., szkliwienie n., Szklary nmos., Szklarka ż.
:: zdrobn. szklaneczka ż.
:: zgrub. szklanica ż.
czas. szklić ndk., zeszklić dk., przeszklić dk., wyszklić dk., szkliwić ndk.
przym. szklany, szklisty, oszklony, przeszklony, szklankowy, szklarniowy, szklarski
przysł. szkliście
Wiktionary
(1.1) stakan; reg. śl. glaska, gw. Górny Śląsk szklonka, szklónka
(1.4) gołoledź, ślizgawica
(1.6) kogut
Wiktionary
→ szklanka
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany ze szklanką, dotyczący szklanki
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) pot. młodszy kelner odpowiedzialny za sprzątanie ze stołów i porządek na sali
Wiktionary
(2.1) Restauracja w Krakowie zatrudni dwóch szklankowych na weekendy.
Wiktionary
IPA: ʃklãŋˈkɔvɨ, AS: šklãŋkovy
Wiktionary
rzecz. szklanka ż., szklaneczka ż.
:: fż. szklankowa ż.
przym. szklany
Wiktionary
(2.1) pomoc barmańska
Wiktionary
mający niektóre właściwości szkła; przypominający szkło
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
1. zrobiony ze szkła; związany ze szkłem, jego produkcją (np. szklane drzwi, szklane naczynie)
2. przypominający szkło; szklisty (np. szklany wzrok, szklany dźwięk instrumentu)
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) zrobiony ze szkła
(1.2) przypominający szkło wyglądem lub dźwiękiem
Wiktionary
(1.1) Zawsze kupuję soki w szklanych butelkach.
(1.2) Wpatrywała się w przestrzeń szklanym wzrokiem.
Wiktionary
IPA: ˈʃklãnɨ, AS: šklãny
Wiktionary
rzecz. szkiełkowicz mos., szkliwiak mzw., szkło n., szkiełko n., szklanka ż., szklaneczka ż., szklana ż., szklankowy m., szklarnictwo n., szklarnia ż., szklarniarz m., szklarstwo n., szklarz m., szklistka ż., szkliwo n., szklenie n., przeszklenie n.
czas. szklić ndk., przeszklić dk.
przym. szklarski, szklisty, szklankowy, szklarniowy
przysł. szkliście
Wiktionary
Szklanów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Stopnica. Ma status sołectwa.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
mała szklarnia
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
Szklarki (niem. "Gläsersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie polkowickim, w gminie Przemków.
Wikipedia
o cechach szklarkowatych (rodzina ślimaków i ważek)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) syst. ent. nazwa systematyczna|Corduliidae|W. F. Kirby|ref=tak. rodzina ważek różnoskrzydłych;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Przedstawiciele szklarkowatych należą do fauny Polski.
Wiktionary
rzecz. szklarka ż.
Wiktionary
o cechach szklarkowatych (rodzina ślimaków i ważek)
SJP.pl
oszklony budynek służący uprawie roślin tropikalnych oraz roślin krajowych poza sezonem, ogrzewany w chłodnej porze roku; cieplarnia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) roln. ogrod. przeszklona budowla, w której utrzymuje się w sztuczny sposób optymalne warunki do rozwoju roślin;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: ˈʃklarʲɲa, AS: šklarʹńa
Wiktionary
rzecz. szklenie n., przeszklenie n., szklistka ż., szkło n., szkiełko n., szklanka ż., szklanica ż., szklarz m., szklarstwo n., szklaneczka ż.
:: zdrobn. szklarenka ż.
czas. szklić ndk., przeszklić dk.
przym. szklarniowy, szklany, szklisty
przysł. szkliście
Wiktionary
(1.1) cieplarnia
Wiktionary
hodowla roślin w szklarniach
SJP.pl
rodzaj ważek z rodziny szklarnikowatych
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rodzina owadów z podrzędu ważek różnoskrzydłych, o masywnym ciele ubarwionym na żółto z czarnymi pasami; należy tu m.in. szklarnik leśny - gatunek objęty w Polsce ścisłą ochroną
SJP.pl
Szklarnikowate (Cordulegastridae) – rodzina owadów z rzędu ważek należąca do podrzędu ważek różnoskrzydłych (Anisoptera).
Wikipedia
wciornastek szklarniowiec - gatunek owada z rzędu wciornastków
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany ze szklarnią, dotyczący szklarni
Wiktionary
(1.1) Koncentraty, przeciery i soki są nie mniej wartościowe od świeżych pomidorów. Nawet zdrowsze, gdy możemy kupić wyłącznie warzywa szklarniowe
Wiktionary
rzecz. szklarnia ż., szklarenka ż., szkło n., szklanka ż., szklistka ż., szkiełko n., szklenie n.
przym. szklany
Wiktionary
(1.1) cieplarniany
Wiktionary
przymiotnik od: szklarz
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze szklarstwem, dotyczący szklarstwa
(1.2) odnoszący się do Szklarskiej Poręby, związany ze Szklarską Porębą
(1.3) odnoszący się do Szklar, związany ze Szklarami
przymiotnik dzierżawczy
(2.1) należący do szklarza
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1)
:: rzecz. szklarstwo n., szklarz mos.
(1.3)
:: rzecz. Szklary lm nm., szklarzanin mos., szklarzanka ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Szklarskiej Poręby
Wiktionary
rzecz. Szklarska Poręba ż.
:: fż. szklarskoporębianka ż.
przym. szklarskoporębski
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Szklarskiej Poręby
Wiktionary
rzecz. Szklarska Poręba ż.
:: fm. szklarskoporębianin mos.
przym. szklarskoporębski
Wiktionary
przymiotnik od: Szklarska Poręba
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) odnoszący się do Szklarskiej Poręby, związany ze Szklarską Porębą
Wiktionary
rzecz. Szklarska Poręba ż., szklarskoporębianin mos., szklarskoporębianka ż.
Wiktionary
wieś w Opolskiem
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
1. rzemieślnik szklący okna;
2. wytwórca szklanych przedmiotów;
3. robotnik w hucie szkła
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rzemieślnik trudniący się szkleniem okien lub wytwarzaniem szklanych przedmiotów
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzecz. szkiełkowicz mos., szkło n., szklistka ż., szklenie n., szklarnia ż., szklanka ż., szklarstwo n., szkiełko n., szklaneczka ż.
przym. szklarski, szklany, szklisty
Wiktionary
czasownik nieprzechodni niedokonany
(1.1) daw. gw-pl|Śląsk Cieszyński. płakać, mazać się, beczeć
Wiktionary
dawniej: szklanica (duża szklanka)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szklić.
Wiktionary
rzecz. szkiełkowicz mos., szkło n., szkiełko n., szklanka ż., szklanica ż., szklarstwo n., szklarnia ż., szklarenka ż., szklarz m., oszklenie n., przeszklenie n., zeszklenie n., Szklarski m., Szklarska ż., Szklary nmos., szklistka ż.
czas. szklić ndk., oszklić dk., przeszklić dk., zeszklić dk.
przym. szklany, szklarski, szklarniowy
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) anat. zob. ciało szkliste.
Wiktionary
(1.1) Szklistka podatna jest na wszelkiego rodzaju ruch oka. Np. w czasie mrugania obserwuje się bardzo znamienny ruch, jakiemu podlegają wewnętrzne struktury szklistki.
Wiktionary
rzecz. szkliwiak mzw., szkło n., szkiełko n., szklanka ż., szklanica ż., szklarnia ż., szklarenka ż., szklarz m., szklarstwo n., szkliwo n., szklenie n., przeszklenie n.
czas. szklić ndk., przeszklić dk.
przym. szklany, szklisty, oszklony, przeszklony, szklarniowy, szklarski
przysł. szkliście, szklarniowo
Wiktionary
(1.1) ciało szkliste
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co szkliste
Wiktionary
przym. szklisty
Wiktionary
podobny wyglądem do szkła; także: śliski
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki jak szkło lub podobny do szkła, zwłaszcza pod względem przezroczystości albo połysku
Wiktionary
(1.1) Popularnie występujący w przyrodzie kwarc charakteryzuje połysk szklisty na ścianach kryształu, natomiast tłusty na powierzchniach wewnętrznych.
(1.1) Las stał nieruchomy, przewiany niebieskawem powietrzem, tylko nad mokradłami tłukły się nisko szkliste opary.
Wiktionary
IPA: ˈʃklʲistɨ, AS: šklʹisty
Wiktionary
rzecz. szkliwiak mzw., szklistka ż., szkło n., szklanka ż., szklaneczka ż., szklanica ż., szklarnia ż., szklarz mrz., szklarstwo n., szkliwo n., szkiełko n., szklistość ż.
czas. szklić, szklić się
przym. szklany, oszklony, przeszklony
przysł. szkliście
Wiktionary
półzłośliwy nowotwór pochodzenia nabłonkowego, rozwijający się najczęściej w żuchwie lub szczęce z zawiązków szkliwa zęba
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) stomat. miejscowo złośliwy nowotwór wywodzący się z ameloblastów;
Wiktionary
Sz
Wikipedia
rzecz. szkło n., szkiełko n., szklanka ż., szklistka ż., szkliwienie n.
czas. szkliwić ndk., szklić ndk.
przym. szklisty, szklany
Wiktionary
kobieta przygotowująca szkliwa ceramiczne i pokrywająca nim wyroby
SJP.pl
pomieszczenie, w którym pokrywa się szkliwem przedmioty ceramiczne, gliniane itp.
SJP.pl
specjalista przygotowujący szkliwa ceramiczne i pokrywający nim wyroby
SJP.pl
powlekać szkliwem przedmioty ceramiczne
SJP.pl
1. cienka szklana powłoka nakładana na wyroby ceramiczne dla zmniejszenia ich porowatości i zwiększenia odporności
2. twarda substancja chroniąca koronę zęba; emalia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) anat. twarda tkanka łączna pokrywająca koronę zęba;
(1.2) szklista substancja powlekająca powierzchnię wyrobów ceramicznych
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Dentysta stwierdził wiele ubytków w szkliwie.
Wiktionary
IPA: ˈʃklʲivɔ, AS: šklʹivo
Wiktionary
rzecz. szkło n., szkiełko n., szklanka ż., szklistka ż., szkliwienie n.
czas. szkliwić ndk., szklić ndk.
przym. szklisty, szklany, szkliwowy
Wiktionary
(1.2) glazura, emalia, polewa
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze szkliwem, dotyczący szkliwa
Wiktionary
rzecz. szkliwo n.
Wiktionary
1. wstawiać szkło w ramy okienne, drzwiowe itp.
2. szklić się - połyskiwać jak szkło; być przezroczystym jak szkło
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. oszklić, przeszklić, zaszklić)
(1.1) bud. osadzać tafle szkła w odpowiednich oprawach lub ramach
czasownik przechodni niedokonany (dk. zeszklić)
(2.1) kulin. smażyć krótko na tłuszczu, najczęściej warzywa, aż staną się półprzezroczyste
czasownik nieprzechodni niedokonany
(3.1) pot. celowo podawać nieprawdziwe informacje, rozmyślnie wprowadzać kogoś w błąd
czasownik przechodni niedokonany
(4.1) rzem. nadawać gładkość powierzchni materiału (np. skóry) przy użyciu specjalnej szklanej płytki
(4.2) przest. przekształcać materię w formę szklaną
czasownik zwrotny niedokonany szklić się (dk. zaszklić się)
(5.1) emitować refleksy świetlne przypominające blask szkła
czasownik zwrotny niedokonany szklić się
(6.1) przest. ulegać przemianie w substancję szklaną
Wiktionary
(1.1) Gdy szkliłem okna w halach i malowałem kominy, nie sądziłem, że przyjadę tu jako premier.
(1.1) W środę rano do Monaru zadzwonił szklarz, który już raz szklił powybijane przez mieszkańców szyby i dowiadywał się, czy ma zaczynać pracę od nowa.
(1.1) Zygmunt Zbierowski już prawie 30 lat szkli okna mieszkańcom Pułtuska i okolicznych wsi.
(2.1) 50 g siekanej cebuli i jeden ząbek czosnku szklę na oliwie (im lepsza, tym lepiej, ale tych najdroższych szkoda do smażenia).
(2.1) W tym czasie na maśle szklimy pokrojoną w kostkę cebulkę, wrzucamy grzybki, wszystko zalewamy wywarem śliwkowo-grzybowym i zagęszczamy odrobiną mąki ziemniaczanej.
(3.1) Ty byłeś tam, tata? Seweryn Baryka odpowiedział po namyśle: — Oczywiście! Byłem. Szkliłbym ci to tak w żywe oczy, gdybym nie był.
(5.1) Księżyc po niebie płynął powoli, spokojnie, rosa się szkliła na trawach.
(5.1) Po wczorajszym deszczu szkliły się jeszcze tu i ówdzie małe szybki wody, świeży ranek pełen był słońca.
(5.1) Zamiast odpowiedzi Alfons Daszkiewicz podnosi do góry wyimaginowany karabin, potrząsa nim jakby strzelał w niebo. Oczy mu się szklą.
(6.1) Dobroć cegły określa się zawartością masy, która przy rozbiciu powinna dawać muszlowy odłam i szklić się, a przy silnem ciśnięciu o kamień, — rozpaść się na kilka większych kawałków…
Wiktionary
rzecz. szkło n., szkliwo n., szkliwiak mzw., szklistka ż., szklenie n., szklarnia ż., szklanka ż., szkiełko n., szkiełkowicz mos., szklaneczka ż.
przym. szklany, szklisty
Wiktionary
(2.1) zasmażać, podsmażać
(3.1) bujać, cyganić, kitować, oszukiwać, bałamucić
(5.1) błyszczeć, błyszczeć się, lśnić, lśnić się, połyskiwać, świecić się, srebrzyć się, skrzyć się, iskrzyć się
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. spoż. landrynka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szklanka
Wiktionary
(1.1) Roz w antryju na bifyju stoła szklonka po kafyju.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szklanka
Wiktionary
(1.1) glaska
Wiktionary
skrót od: szkocki
SJP.pl
część składowa Wielkiej Brytanii
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. część Wielkiej Brytanii, dawniej niepodległe państwo;
Wiktionary
Szkocja ( Alba, wym. []; sco. i Scotland) – kraj stanowiący część Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. W przeszłości był niezależnym królestwem. Obejmuje północną część wyspy Wielkiej Brytanii oraz archipelagi: Hebrydy, Orkady i Szetlandy. Na południu graniczy z Anglią. Krajobraz w przeważającej części wyżynny i górski. Klimat umiarkowanie ciepły, morski. Stolicą Szkocji jest Edynburg, natomiast największym miastem Glasgow.
Wikipedia
(1.1) Szkocja ma częściową autonomię, ale nie jest niepodległa.
Wiktionary
IPA: ˈʃkɔt͡sʲja, AS: škocʹi ̯a
Wiktionary
rzecz. szkocki mrz., Szkot mos., Szkotka ż., szkockość ż.
przym. szkocki
Wiktionary
potocznie whisky
SJP.pl
przymiotnik od: Szkocja
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) odnoszący się do Szkocji; związany ze Szkocją, ze Szkotami
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) jęz. język szkocki (germański);
(2.2) jęz. język szkocki gaelicki;
Wiktionary
IPA: ˈʃkɔt͡sʲci, AS: škocʹḱi
Wiktionary
rzecz. Szkocja ż., Szkot mos., Szkotka ż., szkocka ż., szkockość ż.
przym. antyszkocki, proszkocki
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) taki, który posługuje się językiem szkockim
(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem szkockim
(1.3) spisany, stworzony w języku szkockim
Wiktionary
IPA: ˈʃkɔt͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: škockoi ̯ẽũ̯zyčny
Wiktionary
1. strata, uszczerbek
2. zniszczenia w polu, ogrodzie, lesie spowodowane przez zwierzęta lub przez kradzież; także miejsce tych zniszczeń
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) krzywda, strata
(1.2) roln. miejsce na polu, gdzie plony są niszczone przez zwierzęta
(1.3) mot. samochód marki Škoda
przysłówek
(2.1) żal, przykro
czasownik niewłaściwy (właśc. być szkoda)
(3.1) być żal, być przykro
(3.2) być żal marnować coś
(3.3) nie być warto robić czegoś, co jest daremne
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Stała się wielka szkoda, którą trudno będzie naprawić.
(1.2) Krowa wlazła w szkodę, przygnaj ją Jasiek nazad!
(2.1) Strasznie szkoda mi się zrobiło tego dziecka, które musi tyle cierpieć.
(3.1) Jaka szkoda, że się nie udało.
(3.1) Szkoda będzie, gdy drzewa uschną.
(3.1) Szkoda będzie tego zawodnika, gdy odejdzie.
(3.1) Było szkoda już iść, ale trzeba było.
(3.2) Nie ma co się guzdrać, szkoda każdej chwili!
(3.2) Ciastka były tak piękne, że aż szkoda było je jeść.
(3.2) Szkoda byłoby nie wykorzystać naszej pracy.
(3.3) Szkoda było naszego wysiłku - i tak nic z tego nie wyszło!
(3.3) Żadnych zmian się nie doczekamy, szkoda marzyć.
Wiktionary
IPA: ˈʃkɔda, AS: škoda
Wiktionary
rzecz. szkodnictwo n., szkodnik m., szkodliwość ż., szkodowość ż., odszkodowanie n., poszkodowany mos., szkodzenie n.
czas. unieszkodliwiać, szkodzić ndk., przeszkodzić dk., uszkodzić dk., zaszkodzić dk.
przym. szkodliwy
przysł. szkodliwie
Wiktionary
(1.1) krzywda, strata
(1.3) war. pot. škoda, skoda
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze Szkodrą, dotyczący Szkodry (miasta w Albanii)
Wiktionary
(1.1) W niepodległej Albanii, uznanej przez mocarstwa w 1913 r. i obejmującej ziemie wilajetu szkoderskiego i północną część janinskiego, żyło około 800 tys. osób.
Wiktionary
rzecz. Szkodra ż.
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób szkodliwy
Wiktionary
rzecz. szkodliwość ż., szkoda ż., szkodzenie n.
czas. unieszkodliwiać, szkoda, szkodzić ndk., zaszkodzić dk.
przym. szkodliwy
wykrz. szkoda
przysł. szkoda
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: szkodliwie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co jest szkodliwe, cecha tych, którzy są szkodliwi
Wiktionary
(1.1) Morfologiczne i fizjologiczne zmiany u zwierza̜t wywołane szkodliwościami fizycznymi i chemicznymi środowiska
Wiktionary
IPA: ʃkɔˈdlʲivɔɕt͡ɕ, AS: škodlʹivość
Wiktionary
rzecz. szkoda ż., szkodnictwo n., szkodnik m., szkodowość ż., szkodzenie n., zaszkodzenie n.
czas. unieszkodliwiać, szkoda, szkodzić ndk., zaszkodzić dk.
przym. szkodliwy
przysł. szkodliwie, szkoda
wykrz. szkoda
Wiktionary
(1.1) zgubność
Wiktionary
stopień wyższy od przymiotnika: szkodliwy
SJP.pl
powodujący szkody, działający niekorzystnie na kogoś lub coś, szkodzący komuś lub czemuś
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) przynoszący szkodę, zagrożenie, niebezpieczeństwo
Wiktionary
(1.1) Papierosy są szkodliwe dla zdrowia.
(1.1) Oto, ani mniej, ani więcej, tylko stwór najniebezpieczniejszy i najszkodliwszy na ziemi, który się zwie: bazyliszek.
Wiktionary
IPA: ʃkɔˈdlʲivɨ, AS: škodlʹivy
Wiktionary
rzecz. szkoda ż., szkodnik m., szkodnica ż., szkodnictwo n., szkodliwość ż., szkodowość ż., szkodzenie n., szkodowanie n.
czas. unieszkodliwiać, szkoda, uszkodzić dk., przeszkodzić dk., szkodzić ndk., szkodować ndk.
przym. szkodowy
przysł. szkodliwie, szkoda
wykrz. szkoda
Wiktionary
(1.1) morderczy, zabójczy, zgubny
Wiktionary
wyrządzanie szkód
SJP.pl
ten, kto szkodzi, powoduje szkody, straty
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zwierzę wyrządzające szkody gospodarcze;
(1.2) inform. program, którego celem jest wyrządzanie szkód w systemie komputerowym;
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) osoba wyrządzająca szkody
Wiktionary
(1.1) W tym roku plony będą z powodu inwazji szkodników nadzwyczaj mikre.
(2.1) Nie potrafię ocenić, czy Paweł to genialny racjonalizator, czy nadaktywny szkodnik.
Wiktionary
IPA: ˈʃkɔdʲɲik, AS: škodʹńik
Wiktionary
rzecz. szkoda ż., szkodnictwo n.
:: fż. szkodnica ż.
czas. szkoda, szkodzić ndk., uszkadzać ndk.
wykrz. szkoda
przym. szkodliwy
przysł. szkoda
Wiktionary
(2.1) żart. psuj
Wiktionary
zabijający szkodniki
SJP.pl
szkódny;
1. o zwierzęciu: wyrządzający szkody w gospodarce, domu;
2. dawniej:
a) szkodliwy;
b) poszkodowany, stratny
SJP.pl
1. dawniej: ponosić stratę, szkodę; tracić;
2. regionalnie: skąpić, żałować czegoś
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w północnej Albanii;
Wiktionary
Szkodra ( Shkodër lub Shkodra; Скадар / "Skadar"; Scutari; Scodra) – miasto w północno-zachodniej Albanii, położone nad rzeką Buna i Jeziorem Szkoderskim. Największy ośrodek gospodarczy i kulturalny w północnej części Albanii. Liczba mieszkańców wynosi około 77 tys. (2011).
Wikipedia
przym. szkoderski
Wiktionary
1. strata, uszczerbek
2. zniszczenia w polu, ogrodzie, lesie spowodowane przez zwierzęta lub przez kradzież; także miejsce tych zniszczeń
SJP.pl
Szkody (niem. "Skodden", 1938–1945 "Schoden") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Biała Piska. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szkodzić.
Wiktionary
rzecz. szkoda ż., szkodliwość ż., szkodnictwo n., szkodnik m., szkodowość ż.
czas. szkoda, szkodzić ndk.
przym. szkodliwy
przysł. szkodliwie, szkoda
wykrz. szkoda
Wiktionary
działać na czyjąś niekorzyść, źle wpływać na kogoś lub coś, narażać na szkodę
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany
(1.1) działać na czyjąś niekorzyść
(1.2) źle wpływać na kogoś lub coś
Wiktionary
(1.1) Moi sąsiedzi szkodzili mi przez lata wysyłając anonimy i donosy.
(1.2) Intensywne opalanie ewidentnie szkodzi na cerę.
Wiktionary
IPA: ˈʃkɔd͡ʑit͡ɕ, AS: škoʒ́ić
Wiktionary
rzecz. szkoda ż., szkodnik m., uszkodzenie n., odszkodowanie n., szkodliwość ż., szkodzenie n.
przym. szkodowy, szkodliwy
przysł. szkodliwie, szkoda
wykrz. szkoda
czas. szkoda
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) stpol. kita piór
Wiktionary
IPA: ʃkɔˈfʲija, AS: škofʹii ̯a
Wiktionary
skojec;
1. średniowieczna srebrna moneta;
2. średniowieczna jednostka masy równa szóstej części wiardunku
SJP.pl
1. potocznie: uczeń szkolny; uczniak;
2. osoba niedorosła, niedojrzała; małolat, niedorostek, młokos
SJP.pl
dotyczący szkoły
SJP.pl
1. naukowiec, uczony;
2. dawniej: uczeń, student; żak;
3. pejoratywnie: osoba posługująca się w myśleniu i działaniu uproszczonymi, szkolnymi formułami i zasadami
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) daw. uczeń
Wiktionary
IPA: ˈʃkɔlaʃ, AS: školaš
Wiktionary
rzecz. szkoła ż., szkółka ż.
czas. szkolić, przeszkalać, przeszkolić
przym. szkolny
Wiktionary
kształcić kogoś w określonej dziedzinie, najczęściej w trybie skróconym, na kursach itp.
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szkolić.
(1.2) eduk. jeden lub wiele (cykl) wykładów lub zajęć praktycznych służących do uzupełnienia wiedzy, wykształcenia, umiejętności
Wiktionary
Szkolenie – w pedagogice kształcenie w zakresie nieskomplikowanych umiejętności i nawyków praktycznych, które nie wymagają szczegółowego przygotowania teoretycznego.
W ujęciu słownikowym szkolenie to cykl wykładów poświęconych sprecyzowanemu tematowi, którego głównym celem jest uzupełnienie czyjegoś wykształcenia, zdobycie wiedzy, albo uzupełnienie i doskonalenie umiejętności i kwalifikacji zawodowych.
Wikipedia
(1.2) Rebelia desperacko potrzebowała pilotów, więc bez trudu dostała się na szkolenie.
Wiktionary
IPA: ʃkɔˈlɛ̃ɲɛ, AS: školẽńe
Wiktionary
rzecz. szkoleniowiec m., szkoła ż., szkółka ż., szkoleniówka ż., szkolnictwo n.
czas. przeszkalać, szkolić ndk., przeszkolić dk., wyszkolić dk.
przym. szkoleniowy, szkolny
przysł. szkoleniowo
Wiktionary
(1.2) kurs
Wiktionary
osoba, która szkoli; uczestnik szkolenia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) ten, kto szkoli
Wiktionary
(1.1) Teraz razem ze słoweńskim szkoleniowcem ma zapewnić włocławianom obronę tytułu mistrza Polski.
Wiktionary
IPA: ˌʃkɔlɛ̃ˈɲɔvʲjɛt͡s, AS: školẽńovʹi ̯ec
Wiktionary
rzecz. szkolenie n., szkoła ż.
czas. przeszkolić, przeszkalać, szkolić ndk.
przym. szkoleniowy, szkolny
Wiktionary
(1.1) sport. trener
Wiktionary
cecha czegoś będącego szkoleniem lub jego częścią
SJP.pl
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze szkoleniem, dotyczący szkolenia
Wiktionary
rzecz. przedszkolanka ż., szkolenie n., szkoleniowiec m., szkoła ż., szkółka ż., przeszkolenie n.
czas. przeszkalać, szkolić ndk., przeszkolić dk.
przym. szkolny, szkolarski, przedszkolny
przysł. szkoleniowo
Wiktionary
(1.1) szkolny
Wiktionary
ekspresywnie: szkoła
SJP.pl
kształcić kogoś w określonej dziedzinie, najczęściej w trybie skróconym, na kursach itp.
SJP.pl
czasownik przechodni
(1.1) dokształcać w określonej dziedzinie
(1.2) ćwiczyć swój głos w śpiewie
czasownik zwrotny
(2.1) dokształcać się
Wiktionary
(1.1) Szkolił mnie jego ojciec, mądry Attichitcuk we własnej osobie.
Wiktionary
IPA: ˈʃkɔlʲit͡ɕ, AS: školʹić
Wiktionary
rzecz. szkoła ż., szkółka ż., szkoleniowiec m., szkolnictwo n., szkolenie n., szkolarz mos.
czas. przeszkalać, przeszkolić dk., wyszkolić dk.
przym. szkolny, szkoleniowy
Wiktionary
potocznie: dziecko chodzące do szkoły
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rzad. dziecko w wieku szkolnym
Wiktionary
(1.1) Sio mi stąd! Nie sprzedajemy szkolniakom papierosów!
Wiktionary
rzecz. szkoła ż.
Wiktionary
(1.1) uczeń, uczniak
Wiktionary
ogół zagadnień związanych z nauczaniem wraz z ogółem szkół na danym terenie lub w danym czasie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) urz. ogół zagadnień związanych ze szkołami i nauczaniem
(1.2) urz. ogół szkół
Wiktionary
Szkolnictwo – całokształt zagadnień związanych z nauczaniem i organizacją szkół w danym państwie.
Wikipedia
rzecz. szkoła ż., szkółka ż., szkolenie n., przeszkolenie n.
czas. przeszkalać, szkolić ndk., przeszkolić dk.
przym. szkolny
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób szkolny
(1.2) uczenie
Wiktionary
rzecz. szkoła ż.
przym. szkolny
czas. przeszkalać, przeszkolić
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) nauczyciel w żydowskiej szkole wyznaniowej
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
dawniej: to, co jest właściwe szkole
SJP.pl
odnoszący się do szkoły, dotyczący szkoły, przeznaczony dla szkoły (np. szkolne ławki, podręcznik szkolny)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze szkołą, odnoszący się do szkoły
Wiktionary
Szkolny ( Школьны; Школьный) – osiedle na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie stołpeckim, w sielsowiecie Derewno.
Działa tu rzymskokatolicka parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa w Chotowie.
Wikipedia
(1.1) Mamo, potrzebuję pieniądze na wycieczkę szkolną.
(1.1) W naszych wyimaginowanych szkołach nauczycielem był Harry Potter, w szkolnych ławkach zasiadały zwierzęta, bajkowi bohaterowie oraz różne stwory i potwory.
Wiktionary
IPA: ˈʃkɔlnɨ, AS: školny
Wiktionary
rzecz. szkoła ż., szkółka ż., szkolnictwo n., szkoleniowiec m., szkolenie n., przeszkolenie n., wyszkolenie n., szkolarz mos.
czas. przeszkalać, szkolić ndk., przeszkolić dk., wyszkolić dk.
przym. szkoleniowy, pozaszkolny
przysł. szkolnie
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. uczeń
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk szkolorz
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. uczeń
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk szkolok
Wiktionary
dawniej: skontrum, skontro
SJP.pl
pogardliwie o Niemcu; Szkop, prusak, pluder, helmut, szwab (Szwab)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pogard. Niemiec;
Wiktionary
Szkop (l.mn. szkopy) – pejoratywne, pogardliwe określenie Niemca, szczególnie w kontekście II wojny światowej.
Wikipedia
(1.1) Partyzant opowiadał, jak zabił dwudziestu szkopów.
Wiktionary
IPA: ʃkɔp, AS: škop
Wiktionary
rzecz. Szkop m., przeszkopienie n.
czas. przeszkopić dk.
przym. szkopski
Wiktionary
(1.1) Szkop, fryc, helmut, niemiaszek / Niemiaszek, szwab; gw. Śląsk Cieszyński szwob; gw-pl|Poznań. szkieber
Wiktionary
skopek
SJP.pl
pogardliwie o Niemce; Szkopka, Szwabka (szwabka)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) pot. pogard. niemiecki
Wiktionary
(1.1) Nie wolno nam okazywać żadnego szacunku dla szkopskiego munduru.
Wiktionary
rzecz. szkop mos., Szkop mos., przeszkopienie n.
czas. przeszkopić dk.
Wiktionary
(1.1) niemiecki, szwabski
Wiktionary
coś, co stanowi trudność; przeszkoda, zawada
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) książk. coś utrudniającego realizację czegoś, jakiś problem, przeszkoda
Wiktionary
(1.1) Szkopuł w tym, że wyjeżdżam i nie będę mógł przyjść.
Wiktionary
IPA: ˈʃkɔpuw, AS: škopuu̯
Wiktionary
(1.1) trudność, przeszkoda, zawada
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od szkorbut
Wiktionary
rzecz. szkorbut m.
Wiktionary
choroba wywołana niedoborem witaminy C, objawiająca się m.in. owrzodzeniem dziąseł i błony śluzowej oraz wypadaniem zębów; gnilec, cynga
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) med. ostra postać awitaminozy wywołanej brakiem witaminy C;
Wiktionary
Na
Wikipedia
(1.1) Spożywanie produktów askorbinowych pomaga w profilaktyce szkorbutu.
Wiktionary
rzecz. szkorbucik mrz.
Wiktionary
(1.1) gnilec, cynga
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skorupka
Wiktionary
lina służąca do ustawiania żagla; szot
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) żegl. lina do ustawiania żagla pod odpowiednim kątem do kierunku wiatru; lina służąca do ściągania lub luzowania żagla;
(1.2) hist. włók. lekka tkanina półwełniana z lnianą lub bawełnianą osnową; gatunek kamlotu
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) daw. handlarz, kramarz, przekupień (zwłaszcza domokrążny)
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(3.1) hist. numizm. dawna moneta polska mająca wartość dwóch groszy srebrnych; jednostka obrachunkowa równa 1/24 grzywny;
Wiktionary
(1.1) [...] Szczęsny z namotanym końcem szkota w jednej ręce, z drugą na sterze trzymał kurs [...].
(1.2) Gdyżby na starość szkotu za sobolą jupę, Duszkoż onym ogonem okryć gołą chałupę.
(2.1) Nasi szkotowie na opałce drobne rzeczy rozmaite dla przedania noszą po ulicach.
Wiktionary
(1.1) szot
(3.1) skot, skojec, skociec, skojciec
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
mieszkanka Szkocji
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Szkocji
Wiktionary
IPA: ˈʃkɔtka, AS: škotka
Wiktionary
rzecz. szkocki mrz., Szkocja ż.
:: fm. Szkot mos.
przym. szkocki
Wiktionary
scholastyczny kierunek filozoficzno-teologiczny, opozycyjny wobec tomizmu, uznający prymat woli nad rozumem; skotyzm
SJP.pl
1. instytucja oświatowa przekazująca wiedzę oraz podstawowe umiejętności
2. budynek takiej instytucji
3. ludzie związani z tą instytucją
4. grupa ludzi reprezentująca dany kierunek sztuki, nauki itp.; także: metoda przez nich propagowana
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) eduk. instytucja edukacyjna;
(1.2) uczniowie i pracownicy takiej placówkaacówki
(1.3) wykształcenie
(1.4) kierunek w sztuce lub nauce
(1.5) trening, szkolenie
(1.6) wycisk, pobicie, lanie, manto, bat
(1.7) odłam buddyzmu
(1.8) budynek, w którym mieści się szkoła (1.1)
(1.9) poszerzająca horyzonty sytuacja życiowa
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Wczoraj w szkole odbył się konkurs recytatorski.
(1.1) Podczas ferii szkoła będzie zamknięta.
(1.1) W przyszłym roku zamierzam zmienić szkołę.
(1.1) Matematyki nauczyłem się w szkole.
(1.2) Cała szkoła poszła do kina.
(1.2) Podczas festiwalu talentów obie szkoły zaprezentowały swoje umiejętności.
(1.3) Okazało się, że zatrudniona do dziecka guwernantka nie miała nawet ukończonej szkoły!
(1.4) Szkoła nowoczesnego wychowania zaleca zezwalać maluchom na wszystko i unikać kar.
(1.5) Szkoła, jaką tam przeszedłem, przydała mi się potem nie raz.
(1.6) Po tej szkole więcej z nimi nie zadzierał.
(1.8) W tej szkole znajdują się także kawalerki dla nauczycieli.
Wiktionary
IPA: ˈʃkɔwa, AS: škou̯a
Wiktionary
rzecz. szkolnictwo n., szkolarz mos., szkoleniowiec mos., wyszkolenie n., szkolenie n., przeszkolenie n.
:: zdrobn. szkółka ż.
czas. przeszkalać, szkolić ndk., przeszkolić dk., wyszkolić dk.
przym. szkolny, wokółszkolny, przyszkolny, szkoleniowy, pozaszkolny
przysł. szkolnie
Wiktionary
(1.1) pot. buda
Wiktionary
pieszczotliwie o małym dziecku; brzdąc, berbeć
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) pot. pieszcz. dziecko, zwykle w młodym wieku
Wiktionary
(1.1) Popatrz tylko na tego szkraba – jaki słodki.
Wiktionary
(1.1) malec; pot. maluch, berbeć, bąk, knot
Wiktionary
zdrobnienie od: szkrab; szkrabik
SJP.pl
zdrobnienie od: szkrab; szkrabek
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. obierać (kartofle)
Wiktionary
zwyczaj wspólnego skubania pierza dla jakiejś rodziny przez kobiety i dziewczyny, zakończony zabawą z muzyką; darcie pierza, skubanie pierza, piórnik, wyskubek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lud. skubanie pierza
Wiktionary
Szkucin – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Ruda Maleniecka. Ma status sołecta.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.
Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Wawrzyńca w Lipie.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. szczecina, włosy
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu kłajpedzkim.
Wiktionary
Szkudy (lit. "Skuodas") – miasto na Litwie, położone w okręgu kłajpedzkim, 80 km od Kłajpedy i 2 km od granicy z Łotwą.
Wikipedia
przym. szkudzki
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. (obecnie reg.) gont
Wiktionary
Szkudła – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Gołuchów.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.
Przez miejscowość przepływa niewielka rzeka Trzemna, dopływ Prosny.
Wikipedia
(1.1) Pięć metrów od drogi stał kryty szkudłami domek.
Wiktionary
rzecz. Szkudlarek mos./ż.
Wiktionary
(1.1) gont, szyndel, reg. śl. szyndzioł
Wiktionary
statek żaglowy o skośnym ożaglowaniu; szoner, skuner
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) żegl. żaglowiec mający co najmniej dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne;
Wiktionary
Szkuner – typ osprzętu żaglowego lub żaglowiec noszący ten typ osprzętu. Ma dwa lub więcej masztów o ożaglowaniu skośnym. Przy dwóch masztach pierwszy jest niższy lub równy drugiemu.
Typy z wyższym pierwszym masztem to jol i kecz.
Wikipedia
(1.1) Na zawietrznej powoli płynął szkuner.
Wiktionary
IPA: ˈʃkũnɛr, AS: škũner
Wiktionary
(1.1) goleta
Wiktionary
żaglowiec handlowy mający przynajmniej 3 maszty; barkentyna
SJP.pl
rodzaj barki; berlinka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) żegl. hist. płaskodenny, bezpokładowy, żaglowo-wiosłowy statek rzeczny z XVI-XVIII wieku, przystosowany do transportu śródlądowego ładunków masowych;
Wiktionary
Szkuta – beznapędowy statek (dawniej żaglowy), płaskodenny, pozbawiony pokrycia w postaci pokładu. Szkuta jest przeznaczona przede wszystkim do transportu śródlądowego ładunków masowych (jednorazowo ładuje się na jej pokład do 100 ton, np. zboża). Transportowano nią również np. powozy.
Wikipedia
(1.1) Część towaru, na którą składały się głównie garbowane skóry i beczułki z nieznaną zawartością, była z przystani przenoszona na wozy, operację nadzorował brodaty kupiec. Na jedną ze szkut wprowadzano byka.
Wiktionary
rzecz. szkutnik mos., szkutnictwo mrz.
przym. szkutniczy
Wiktionary
budowanie łodzi, kutrów, jachtów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) rzemiosło zajmujące się budową i naprawą łodzi;
Wiktionary
Szkutnictwo – budowanie lub naprawa przez rzemieślników, przemysłowo albo amatorsko małych statków wodnych: łodzi, jachtów lub kutrów z drewna lub tworzyw sztucznych.
Wikipedia
IPA: ʃkutʲˈɲit͡stfɔ, AS: škutʹńictfo
Wiktionary
rzecz. szkutnik m., szkuta ż.
przym. szkutniczy
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) związany ze szkutnictwem, dotyczący szkutnictwa
Wiktionary
(1.1) Pobudowano hangar na łodzie, szatnie, warsztat szkutniczy i basen wioślarski.
Wiktionary
IPA: ʃkutʲˈɲit͡ʃɨ, AS: škutʹńičy
Wiktionary
rzecz. szkutnictwo n., szkutnik m., szkuta ż.
Wiktionary
osoba zajmująca się budową i naprawą łodzi; dawniej: osoba specjalizująca się w wykonywaniu szkut
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) żegl. rzemieślnik budujący i naprawiający łodzie
Wiktionary
IPA: ˈʃkutʲɲik, AS: škutʹńik
Wiktionary
rzecz. szkutnictwo n., szkuta ż.
przym. szkutniczy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. włosy
Wiktionary
mający charakter szkwału; porywisty
SJP.pl
porywisty wiatr morski
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) silny powiew wiatru nad akwenem
Wiktionary
Zo
Wikipedia
(1.1) Ujrzał niemy, czarny szkwał, który już był pożarł jedną trzecią nieba.
Wiktionary
przym. szkwałowy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. szpak
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk skworc, szpok
Wiktionary
szkodny;
1. o zwierzęciu: wyrządzający szkody w gospodarce, domu;
2. dawniej:
a) szkodliwy;
b) poszkodowany, stratny
SJP.pl
1. zdrobnienie od: szkoła (zwykle w znaczeniu instytucji oświatowej lub budynku przez nią zajmowanego)
2. kurs nauki dla początkujących (zwłaszcza sportowy)
3. wydzielony teren hodowli drzewek i krzewów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od szkoła
(1.2) kurs czegoś
(1.3) wydzielony teren, na którym hodowane są młode drzewka i krzewy
Wiktionary
(1.1) Uczyłem się kiedyś w takiej małej szkółce na prowincji.
Wiktionary
IPA: ˈʃkuwka, AS: škuu̯ka
Wiktionary
rzecz. szkółkarstwo n., szkoła ż., szkolenie n., szkolnictwo n., szkolarz mos.
przym. szkolny, szkoleniowy, szkółkowy
czas. szkolić, przeszkalać, przeszkolić
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) ogrod. leśn. dział ogrodnictwa i leśnictwa zajmujący się rozmnażaniem i uprawą sadzonek drzew, krzewów i innych roślin wieloletnich w początkowym okresie ich życia (w szkółkach);
(1.2) nauk. nauka o rozmnażaniu drzew i krzewów w szkółce
Wiktionary
Szkółkarstwo – dział ogrodnictwa i leśnictwa zajmujący się rozmnażaniem i uprawą w początkowym okresie życia sadzonek drzew, krzewów i innych roślin wieloletnich.
W szkółkach drzewka można zarówno produkować od podstaw stosując rozmnażanie wegetatywne (najczęściej poprzez szczepienie lub sadzonkowanie) lub generatywne (najczęściej za pomocą nasion), jak i też można młodociane rośliny szkółkować do momentu, aż ich rozwój i wielkość będzie odpowiednia do wysadzenia na miejsce stałe.
Wikipedia
(1.1) Stosowanie nawozów o przedłużonym działaniu wkroczyło do leśnictwa poprzez szkółkarstwo ozdobne.
(1.1) Czy ktoś jeszcze zajmuje się szkółkarstwem topoli?
Wiktionary
rzecz. szkółka ż., szkółkarz mos.
przym. szkółkarski
Wiktionary
obryzg szkółkowiec - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych
SJP.pl
→ szkółka
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze szkółką, dotyczący szkółki
Wiktionary
rzecz. szkółka ż.
Wiktionary
potocznie o okularach
SJP.pl
1. przezroczysta substancja otrzymywana w wyniku stopienia i oziębienia mieszanki krzemianów;
2. szyba, płyta, tafla ze szkła;
3. zbiorowo o szklanych przedmiotach, zwłaszcza naczyniach;
4. (zwykle w l. mn.) soczewka stosowana w okularach, lornetkach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) twardy, kruchy i przezroczysty materiał produkowany głównie z krzemionki;
(1.2) tafla ze szkła (1.1)
(1.3) odłamek powstały po stłuczeniu czegoś szklanego
(1.4) przen. zbiorowo naczynia szklane; także. jedno takie naczynie
(1.5) pot. szkło (1.4) z alkoholem wewnątrz
(1.6) zwykle w lm. okulary; także. soczewki w przyrządzie optycznym
(1.7) środ. fot. obiektyw fotograficzny
Wiktionary
Szkło – nieorganiczny materiał amorficzny. Powstaje w wyniku szybkiego schłodzenia płynu do postaci stanu stałego bez etapu krystalizacji.
Wikipedia
(1.1) Pierwszej niedzieli po tym wypadku pomyślałam, że prędzej czy później odkryto by u mnie pierścień, będąc więc w kościele udałam, że znalazłam go pod nogami, i pokazałam mojej matce, która orzekła, że jest to bez wątpienia kawałek szkła, oprawny w tombak; zaleciła mi jednak, abym go schowała do kieszeni.
(1.4) Kupiliśmy butelkę – teraz potrzebne jest jakieś szkło.
(1.5) A w sobotnią noc był Luxembourg, chata, szkło.
(1.6) Miał jakieś sto sześćdziesiąt centymetrów wzrostu, okrągłą twarz przyozdobioną czarnym wąsem, a na nosie okulary o prostokątnych szkłach w czarnych oprawkach.
Wiktionary
IPA: ʃkwɔ, AS: šku̯o
Wiktionary
rzecz. szklanka ż., szklanica ż., szklarnia ż., szklarz mos., szklarstwo n., szkliwo n., szklistka ż., szklenie n., przeszklenie n.
:: zdrobn. szkiełko n.
czas. szklić ndk., przeszklić dk.
przym. szklany, szklisty, oszklony, przeszklony, szklarniowy, szklarski
przysł. szkliście, szklarniowo
Wiktionary
(1.4) słoik
Wiktionary
rodzaj uprzęży, szleja
SJP.pl
Szla – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie przasnyskim, w gminie Przasnysz. Usytuowana w pobliżu Puszczy Zielonej oraz dużego kompleksu leśnego ciągnącego się do Jednorożca, pośród rozległych łąk torfowych. Mieszkańcy zajmują się głównie hodowlą bydła mlecznego.
Wikipedia
1. podnoszona i opuszczana bariera na przejazdach kolejowych, granicach państwowych, rogatkach miasta itp.
2. potocznie: zakaz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) mot. ruchoma zapora blokująca ruch samochodów
(1.2) pot. zakaz wychodzenia z domu nakładany na dzieci przez rodziców
(1.3) pot. przen. inny zakaz nakładany na dzieci przez rodziców, zwykle związany z używaniem jakichś urządzeń lub usług
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Szlaban opuścił się w ostatniej chwili, już było widać nadjeżdżający pociąg.
(1.2) Julka ma szlaban na dwa tygodnie, więc będziemy się widywać tylko w szkole.
(1.3) Nie pisz do mnie na Messengerze, bo mam szlaban na Internet.
Wiktionary
IPA: ˈʃlabãn, AS: šlabãn
Wiktionary
rzecz. szlabanowy m.
:: zdrobn. szlabanik m.
przym. szlabanowy
Wiktionary
(1.1) bariera, zapora
Wiktionary
zdrobnienie od: szlaban
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od szlaban
Wiktionary
rzecz. szlaban m.
Wiktionary
przymiotnik od: szlaban
SJP.pl
ptak z rodziny traczy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Mergus serrator|ref=tak., wędrowny ptak wodny półkuli północnej z charakterystycznym czubem na głowie;
Wiktionary
Szlachar, tracz długodzioby, długodziób ("Mergus serrator") – gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący Eurazję i Amerykę Północną. Mimo rozległego zasięgu występowania nie wyróżnia się podgatunków. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Wikipedia
(1.1) Winne były zwierzęta, i duże i małe, kojot, tapir, szlachar, zaskroniec i gągół.
Wiktionary
IPA: ˈʃlaxar, AS: šlaχar
Wiktionary
(1.1) tracz długodzioby
Wiktionary
zdrobnienie od: szlachcianka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. zdrobn. od: szlachcianka
Wiktionary
IPA: ˌʃlaxʲt͡ɕãˈnɛt͡ʃka, AS: šlaχʹćãnečka
Wiktionary
przym. szlachecki
Wiktionary
córka przedstawiciela szlachty
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) członkini szlachty
Wiktionary
(1.1) Wolałabym prostą szlachciankę, co by mi poczciwie kądziel przędła, a uczyniła go szczęśliwym i spokojnym, niżeli te niemieckie czupiradła…
Wiktionary
IPA: ʃlaxʲˈt͡ɕãnka, AS: šlaχʹćãnka
Wiktionary
rzecz. szlachta ż., szlachciura m., szlachetka m., szlachectwo n., szlacheckość ż., szlachetczyzna ż.
:: fm. szlachcic m.
przym. szlachecki, szlachetny
Wiktionary
osoba należąca do stanu szlacheckiego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) członek szlachty
Wiktionary
(1.1) Ale zarazem jesteś wietrzny, bałamut, nie lubisz pracy, a lubisz hulanki, masz pańskie fumy i zachcianki, które biednego szlachcica do torby i kija żebraczego prowadzą.
Wiktionary
IPA: ˈʃlaxʲt͡ɕit͡s, AS: šlaχʹćic
Wiktionary
rzecz. szlachta ż., szlachectwo n., szlacheckość ż., szlachciura m., szlachetka m.
:: fż. szlachcianka ż.
przym. szlachecki
czas. szlachtować
Wiktionary
(1.1) nobil; pogard. lub żart. szlachciura; lekcew. szlachetka
Wiktionary
Szlachcin – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Środa Wielkopolska nad Bardzianką (lewym dopływem Moskawy).
W miejscowości był przystanek kolei wąskotorowej Szlachcin.
W latach 1954–1972 wieś była siedzibą władz gromady Szlachcin.
Wikipedia
z lekceważeniem o niezbyt bogatym lub prostym szlachcicu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy
(1.1) pogard. szlachcic
Wiktionary
rzecz. szlachta ż., szlachcic m., szlachetka ż., szlachcianka ż., szlachectwo n., szlacheckość ż.
przym. szlachecki
Wiktionary
(1.1) szlachetka
Wiktionary
→ szlachta
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze szlachtą, dotyczący szlachty
przymiotnik jakościowy
(2.1) właściwy dla szlachty
Wiktionary
(1.1) Była wprost prześliczna, a wywodziła się z polskiej rodziny szlacheckiej.
Wiktionary
IPA: ʃlaˈxɛt͡sʲci, AS: šlaχecʹḱi
Wiktionary
rzecz. szlachta ż., szlacheckość ż., szlachetczyzna ż., szlachcic m., szlachciura m., szlachetka m., szlachetczyna m., szlachcianka ż., szlachcianeczka ż., szlachectwo n., szlachcenie n., uszlachcanie n., uszlachcenie n., uszlachetnianie n., uszlachetnienie n.
czas. szlachcić ndk., uszlachcać ndk., uszlachcić dk., uszlachetniać ndk., uszlachetnić dk.
przym. szlachetny, poszlachecki
przysł. szlachetnie, szlachecko
Wiktionary
(2.1) sarmacki
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szlacheckie; cecha tych, którzy są szlacheccy
Wiktionary
przym. szlachecki
przysł. szlacheckie
rzecz. szlachcianka ż., szlachcic mos., szlachciura mzw./mos.
Wiktionary
przynależność do szlachty; prawa, tytuł szlachcica
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) stan szlachty, przynależność do stanu szlacheckiego
Wiktionary
rzecz. szlachciura mzw./mos., szlachcianka ż., szlachta ż., szlachcic m.
przym. szlachecki
Wiktionary
ogół cech i zwyczajów szlachty
SJP.pl
Szlachetczyzna – dawna kolonia obecnie część wsi Stawrowo na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Dalekie.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w sposób szlachetny
Wiktionary
rzecz. szlachetność ż.
przym. szlachetny, szlachecki
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: szlachetnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: szlachetny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co jest szlachetne; cecha tego, kto jest szlachetny
Wiktionary
czas. uszlachetniać ndk., uszlachetnić dk.
przym. szlachetny
przysł. szlachetnie
Wiktionary
1. o człowieku: taki, którego cechuje uczciwość, prawość, bezinteresowność, honor, np. szlachetny człowiek; prawy, uczciwy, piękny;
2. świadczący o takich cecha, np. szlachetne czyny; prawy, uczciwy, piękny;
3. taki, który cechuje się idealnymi proporcjami, wyjątkową stylowością i harmonią, wywołuje niezwykłe doznania estetyczne; harmonijny, idealny, doskonały;
4. o roślinach, zwierzętach, przedmiotach itp.: taki, który odznacza się pierwszorzędną jakością; doskonały, wysokogatunkowy, pierwszorzędny;
5. w chemii: gazy szlachetne - grupa pierwiastków chemicznych stanowiąca VIII grupę główną układu okresowego: hel, neon, argon, krypton, ksenon i radon; helowce;
6. w mineralogii: kamienie szlachetne - kryształy minerałów lub pierwiastków, charakteryzujące się twardością, piękną barwą, połyskiem i odpornością na czynniki chemiczne, stosowane najczęściej do wyrobu biżuterii, np. diament, szafir, szmaragd;
7. w chemii: metale szlachetne - metale odznaczające się dużą odpornością na działanie czynników chemicznych, pięknym kolorem i połyskiem, np. srebro, złoto, platyna;
8. stal szlachetna - stal wzbogacona obecnością innych, cenniejszych metali, np. chromem, niklem, wolframem;
9. w botanice: tytoń szlachetny - jednoroczna roślina z rodziny psiankowatych, osiągająca wysokość do 2 metrów, której liście zawierają najczęściej 1-3% nikotyny;
10. w botanice: borowik szlachetny - gatunek jadalnego grzyba z rodziny borowikowatych, wysoko ceniony ze względu na walory smakowe
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który postępuje dobrze, uczciwie, w sposób wspaniałomyślny, prawy, sprawiedliwy, bezinteresowny
(1.2) taki, który odznacza się wysoką jakością
(1.3) charakteryzujący się subtelnością, harmonią
(1.4) bot. zool. drugi człon nazw niektórych gatunków
Wiktionary
(1.3) Wydaje się piękna ze względu na jej szlachetne rysy twarzy.
Wiktionary
IPA: ʃlaˈxɛtnɨ, AS: šlaχetny
Wiktionary
rzecz. szlachetność ż., szlachta ż., szlachectwo n., szlachcianka ż.
przysł. szlachetnie
przym. szlachecki
Wiktionary
(1.1) zacny, dobry, uczciwy, honorowy
(1.2) wysokogatunkowy, wyselekcjonowany, pierwszorzędny
(1.3) harmonijny
Wiktionary
wywodzący się z rycerstwa stan społeczny mający prawa otrzymane od władców i dziedziczne przywileje; także, zbiorowo, o osobach należących do tego stanu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hist. warstwa społeczna wywodząca się z rycerstwa;
(1.2) hist. ludzie należący do tego stanu
Wiktionary
Zo
Wikipedia
(1.1) Szlachta przez lata wyzyskiwała chłopów.
(1.2) Na uczcie u Zagłoby była cała okoliczna szlachta.
Wiktionary
IPA: ˈʃlaxta, AS: šlaχta
Wiktionary
rzecz. szlachcic m., szlachciura m., szlachetka m., szlachcianka ż., szlachectwo n., szlacheckość ż., szlachetczyzna ż.
przym. szlachecki, szlachetny, poszlachecki
Wiktionary
oman szlachtawa - gatunek rośliny dwu- lub wieloletniej z rodziny astrowatych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szlachtować.
Wiktionary
czas. szlachtować ndk.
Wiktionary
1. potocznie: mordować ludzi;
2. dokonywać uboju bydła
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) przest. zarzynać bydło
(1.2) pot. mordować ludzi
Wiktionary
(1.1) Zanim sam zaczął szlachtować, młody Karol asystował przy zabijaniu zwierząt w rzeźni.
Wiktionary
IPA: ʃlaxˈtɔvat͡ɕ, AS: šlaχtovać
Wiktionary
rzecz. szlachtowanie, zaszlachtowanie
rzecz. szlachcic
czas. zaszlachtować dk.
Wiktionary
(1.1) ubijać, zarzynać
(1.2) mordować, zarzynać
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
przestarzale: rzeźnia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) daw. rzeźnia, ubojnia
Wiktionary
IPA: ˈʃlaxtus, AS: šlaχtus
Wiktionary
(1.1) kutlof
Wiktionary
zdrobnienie od: szlak
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od szlak
Wiktionary
rzecz. szlak m.
Wiktionary
rodzaj motyla dziennego z rodziny bielinkowatych
SJP.pl
1. dawniej: miękka czapka męska używana do spania;
2. czapka noszona przez kucharzy, piekarzy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. miękka czapka męska nakładana do spania; używana też jako poranne nakrycie głowy
(1.2) przen. safanduła
Wiktionary
Szlafmyca (z niem. "schlafen" − spać, "Mütze" − myca, czapka) − dawne męskie nakrycie głowy zakładane do snu przez osoby sypiające w chłodnej porze roku w nieogrzewanych lub źle ogrzewanych pomieszczeniach. Kobiety do snu używały nocnych czepków.
Szlafmyce miały spiczasty koniec opadający na bok, który ozdobiony był pomponem lub chwostem.
Wikipedia
(1.1) Jacek włożył szlafmycę i podreptał do sypialni.
(1.1) Z okien domów, na najmniejszy hałas, wyglądały ciekawie głowy w perukach, czepkach i szlafmycach.
Wiktionary
rzecz.
:: zdrobn. szlafmycka ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: szlafmyca
Wiktionary
(1.1) Otwarły się drzwi, a zza nich wychyliła się głowa w szlafmycce.
Wiktionary
rzecz. szlafmyca ż., szlafmycowość ż.
przym. szlafmycowy
Wiktionary
zdrobnienie od: szlafrok
SJP.pl
luźny strój domowy, używany zazwyczaj do okrycia przed położeniem się do łóżka lub krótko po wstaniu, zakładany często na piżamę lub nocną koszulę; podomka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) kraw. domowy ubiór przypominający lekki płaszcz bez zapięć
Wiktionary
Szlafrok ( Schlafrock; także: podomka) – luźny strój domowy w formie zbliżonej do płaszcza lub lekkiej togi związywanej w pasie sznurkiem lub paskiem.
Szlafrok używany jest zazwyczaj jako okrycie na piżamę lub koszulę nocną, przed udaniem się na spoczynek lub krótko po wstaniu. Znajduje także zastosowanie jako ubiór dzienny w szpitalach, dla chorych mogących chodzić. Zazwyczaj nie posiada zapięć i kaptura (choć nie jest to regułą). Często funkcję szlafroka pełni też płaszcz kąpielowy.
Wikipedia
(1.1) W szpitalu pacjenci chodzą w szlafrokach.
Wiktionary
IPA: ˈʃlafrɔk, AS: šlafrok
Wiktionary
rzecz.
:: zdrobn. szlafroczek
przym. szlafrokowy
Wiktionary
(1.1) podomka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Mazury, Warmia. bud. archit. sypialnia
Wiktionary
dawniej: apopleksja (nagły wylew krwi do mózgu)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. uderzenie, cios
(1.2) daw. apopleksja (obecnie tylko w związkach frazeologicznych)
wykrzyknik
(2.1) przekleństwo
Wiktionary
(1.1) Pyjter mo fest szlag.
(1.1) Dostoł ino roz szlag i mu jucha poszła.
(1.2) A niech go szlag trafi!
(2.1) Szlag! Co ja teraz zrobię?
Wiktionary
IPA: ʃlak, AS: šlak
Wiktionary
czas. szlagować
Wiktionary
(2.1) cholera, psiakrew
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Szlaga – osada leśna w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Lubichowo.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sport. palant
(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. sport. piłka do palanta
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. muz. przebój
Wiktionary
potocznie:
a) przebój, piosenka modna w danym okresie
b) nowość mająca w danym czasie duże powodzenie u publiczności
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) muz. bardzo popularny utwór muzyczny, podbijająca listy przebojów; przebój
(1.2) muz. gatunek muzyki popularnej, charakteryzujący się sentymentalnymi tekstami i prostą, chwytliwą melodią
(1.3) przen. nowość w swojej dziedzinie, która szybko staje się bardzo popularna i modna; hit
Wiktionary
(1.1) Większość stacji nadawała popularną muzykę, powtarzała te same szlagiery.
(1.3) W latach 60. szlagierem spółdzielni były pluszowyuszowe misie, kaczki i słoniki.
Wiktionary
przym. szlagierowy
rzecz. szlagwort mrz.
Wiktionary
(1.1) przebój, hit
(1.2) muzyka szlagierowa
Wiktionary
przymiotnik od: szlagier
SJP.pl
cienka folia metalowa imitująca złoto
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) szt. imitujący złoto, srebro lub brąz materiał dekoracyjny w postaci cienkich płatków, stosowany w malarstwie, rzeźbie i sztuce użytkowej
Wiktionary
(1.1) Przed nim na czymś w rodzaju ni to kolumny, ni to iglicy umieszczono figurę nieokreślonego zwierzęcia pociągniętą szlagmetalem na złoto.
Wiktionary
ironicznie o szlachcicu jako o kimś niewykształconym, zasiedziałym na wsi
SJP.pl
czasownik niedokonany
(1.1) daw. rzem. garb. przerzucać wyprawianą skórę z kadzi na pomost bądź też do innej kadzi
(1.2) gw-pl|Śląsk. zadawać ciosy; bić, uderzać
(1.3) gw-pl|Śląsk. zwracać się z prośbą, upraszać; uciekać się do kogoś
Wiktionary
(1.1) Skórki cielęce zdrowe, pozostałe w zompie, należy dwa razy dziennie szlagować; te, które były suszone w jesieni lub w zimie, rozmakają dość łatwo; te, które w lecie, już daleko trudniéj […].
Wiktionary
rzecz. szlag mrz.
wykrz. szlag
Wiktionary
(1.1) ślagować
(1.3) gw. Śląsk erzuchować
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Szlagowski, Szlagowska – polskie nazwisko, w Polsce nosi je niecałe 650 osób.
Wikipedia
dotyczący szlagona
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od szlagwort
Wiktionary
rzecz. szlagwort m.
Wiktionary
charakterystyczne wyrazy piosenki lub jej refrenu, wpadające w ucho, decydujące nieraz o sukcesie utworu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hasło, slogan, wpadająca w ucho fraza, często fragment piosenki
Wiktionary
Szlagwort ( Schlagwort) – wyraz lub zwrot w piosence łatwy do zapamiętania, wpadający w ucho, hasłowy. Zazwyczaj pojawia się w tytule, na początku piosenki lub w refrenie. Często decyduje o sukcesie utworu. Szlagwort niekiedy żyje własnym życiem, stając się obiegowym zwrotem, pojawia się w tytułach prasowych.
Wikipedia
rzecz. Schlagwort m., szlagier m.
przym. szlagierowy
Wiktionary
(1.1) Schlagwort
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. bita śmietana
Wiktionary
1. osoba niechlujna, brudna;
2. osoba lubiąca się włóczyć
SJP.pl
szlajać się - chodzić po podejrzanych okolicach; prowadzić niemoralny tryb życia
SJP.pl
zamglenie obrazu na kliszy fotograficznej; dymek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kraw. welon
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wstęga
(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kokarda
Wiktionary
rzecz. szlajfka ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wstążka
Wiktionary
rzecz. szlajfa ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. szlifierka
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. szlifować
(1.2) gw-pl|Łódź. środ. odcinać bułki
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk fajlować, szmyrglować
Wiktionary
1. droga naturalna lub wytyczony trakt;
2. motyw dekoracyjny w formie pasa odcinającego się od tła barwą;
3. w łowiectwie: ślad zwierzęcia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) określona droga podróży lądem, morzem lub w inny sposób
(1.2) turyst. znakowana ścieżka do uprawiania turystyki pieszej, rowerowej, narciarskiej itp.;
(1.3) łow. ścieżka tropów zwierzęcia
(1.4) kolej. trasa, po której jedzie pociąg
(1.5) gw-pl|Łódź. środ. łopata do wsadzania chleba do pieca
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: ʃlak, AS: šlak
Wiktionary
rzecz. szlakowanie n.
:: zdrobn. szlaczek m.
czas. szlakować ndk., szlaczkować ndk.
przym. szlakowy, szlaczkowy
Wiktionary
(1.1) trasa, trakt
Wiktionary
żużel
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hutn. sypki, odpadowy materiał po produkcji hutniczej
(1.2) daw. cienka, długa listwa do wsadzania do pieca i wyjmowania z pieca bułek w piekarni
Wiktionary
(1.1) Najstarszą rzeczą, która odkryto w Medzamor, była szlaka pochodząca z wytopu brązu.
Wiktionary
IPA: ˈʃlaka, AS: šlaka
Wiktionary
przym. szlakowy
Wiktionary
(1.1) żużel
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) środ. osoba, która maluje znaki szlaku turystycznego
Wiktionary
IPA: ˈʃlakaʃ, AS: šlakaš
Wiktionary
1. przymiotnik od: szlak;
2. przymiotnik od: szlaka
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany ze szlakiem, dotyczący szlaku
(1.2) związany ze szlaką, dotyczący szlaki
Wiktionary
IPA: ʃlaˈkɔvɨ, AS: šlakovy
Wiktionary
(1.1)
rzecz. szlak m., szlaczek m.
(1.2)
rzecz. szlaka ż.
Wiktionary
luźny osad tworzący się na dnie rzek; muł; nanos
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) osad tworzący się na dnie i nieraz brzegach zbiorników wodnych
(1.2) techn. warstwa miękkich zanieczyszczeń, które pokrywają powierzchnię metali użytkowanych
forma rzeczownika.
(2.1) D. lm. od: szlama
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
czas. szlamować
przym. szlamowy
rzecz. szlamik mrz.
Wiktionary
(1.1) muł
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) liter. obraź. w świecie Harry’ego Pottera — czarodziej lub czarownica, którego rodzice są mugolami;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Nikt cię nie pytał o zdanie ty nędzna szlamo!
Wiktionary
IPA: ˈʃlãma, AS: šlãma
Wiktionary
pomieszczenie w rzeźni, w którym oczyszcza się mięso
SJP.pl
szlamiec długodzioby, szlamiec wielki - gatunki ptaka z rodziny bekasowatych
SJP.pl
ptak wędrowny z rodziny bekasowatych; szlamnik
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od szlam
Wiktionary
(1.1) To nie szlam, lecz tylko mały szlamik.
Wiktionary
rzecz. szlam m.
Wiktionary
ptak wędrowny z rodziny bekasowatych; szlamik
SJP.pl
pokryty szlamem, zawierający szlam; mulisty, błotnisty
SJP.pl
dział fabryki, w którym pokrywa się wyroby szlamem
SJP.pl
maszyna do pogłębiania rzeki, kanału itp. poprzez wydobywanie gruntu z dna wód; czerpaczka, czerparka, bagier, bagrownica, draga, pogłębiarka
SJP.pl
przymiotnik od: szlam
SJP.pl
1. świder służący do wiercenia w miękkich skałach
2. urządzenie do usuwania urobku z otworów wiertniczych; łyżka
SJP.pl
ciężkie działo oblężnicze, używane w XVI-XVIII wieku głównie do niszczenia fortyfikacji; kolubryna
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) gw-pl|Poznań. przest. szczupły
Wiktionary
wieniec piór krótszych otaczający oczy sów, upierzenie sztywniejsze od upierzenia reszty głowy
SJP.pl
Sz
Wikipedia
drobne sprężyny w materacach
SJP.pl
dawniej: lamówka, falbanka, obszycie sukni, czepka itp.
SJP.pl
rodzaj ptaków z podrzędu śpiewających
SJP.pl
rodzaj ptaków z podrzędu śpiewających
SJP.pl
Szlarniki (Zosteropidae) – rodzina ptaków z podrzędu śpiewających (Oscines) w obrębie rzędu wróblowych (Passeriformes). Obejmuje ponad 130 gatunków ptaków występujących w rejonach tropikalnych i subtropikalnych Afryki, Azji i Australazji, niekiedy także w rejonach o klimacie umiarkowanym (np. we wschodniej Azji). Są one również obecne na wielu wyspach Oceanu Indyjskiego i Spokojnego. Wiele gatunków szlarników to endemity poszczególnych wysp tych oceanów.
Wikipedia
szlarogłówka południowa - gatunek ptaka z rodziny puszczykowatych
SJP.pl
wąż (zwykle gumowy albo plastykowy) najczęściej stosowany do podlewania roślin
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pot. bardzo długa rura gumowa
Wiktionary
(1.1) Dla ochłody polał się wodą ze szlauchu.
(1.1) Wzięli szlauch i urządzili jej niezłe chrzciny.
Wiktionary
IPA: ʃlawx, AS: šlau̯χ
Wiktionary
(1.1) wąż; gwara. szlauf
Wiktionary
1. pogardliwie:
a) puszczalska kobieta;
b) nastolatka uprawiająca seks w zamian za sponsoring;
2. w gwarze śląskiej: szlauch
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) wąż ogrodowy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) reg. pot. poziomica wężowa
Wiktionary
najprostsza uprząż szorowa; szla
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zootechn. rodzaj uprzęży zakładanej na kark i pierś konia
(1.2) techn. pas lub szelka ułatwiające wiezienie czegoś
Wiktionary
rzecz. szlejka ż.
Wiktionary
(1.1) uprząż szorowa
Wiktionary
rozgrywka, w której wszystkie trofea wygrywa jeden gracz; w szczególności - wzięcie wszystkich 13 lew w grze w brydża (lub 12, wówczas mały szlem czyli szlemik)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy
(1.1) karc. w brydżu i podobnych grach: wzięcie wszystkich trzynastu lew
Wiktionary
(1.1) Już w pierwszym robrze z niejakim, a nawet z dużym ryzykiem zalicytował szlema w karo i zrobił go z kontrą.
Wiktionary
rzecz. szlemik m.
przym. szlemowy
Wiktionary
zdrobnienie od: szlemik
SJP.pl
w brydżu: wzięcie dwunastu lew
SJP.pl
przymiotnik od: szlem
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
przymiotnik od: Szlezwik
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze Szlezwikiem, dotyczący Szlezwiku (miasta w Niemczech)
(1.2) związany ze Szlezwikiem, dotyczący Szlezwiku (krainy w Niemczech i Danii)
Wiktionary
(1.2) Druga wojna szlezwicka, zwana też „II wojną o Szlezwik” lub „Wojną duńsko-pruską”, była kontynuacją pierwszego konfliktu, ale nie była wojną domową.
Wiktionary
rzecz. Szlezwik mrz., szlezwiczanin mos., Szlezwiczanin mos.
Wiktionary
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze Szlezwikiem-Holsztynem, dotyczący Szlezwika-Holsztynu
Wiktionary
rzecz. Szlezwik-Holsztyn mrz.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Szlezwiku, ktoś pochodzący z tego miasta
Wiktionary
(1.1) Wtedy szlezwiczanie wysłali posłów do hrabiego Adolfa ofiarując mu sto grzywien, by z ludem Nordalbingów przyszedł miastu z odsieczą. Jednakże i Magnus tyleż ofiarował, by hrabia wstrzymał się od działań wojennych.
Wiktionary
rzecz. Szlezwik mrz., Szlezwiczanin mos.
przym. szlezwicki
Wiktionary
1. region południowej Jutlandii;
2. miasto w Niemczech
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. hist. kraina w południowej Jutlandii, podzielony obecnie między Danię a Niemcy, dawne księstwo zależne od Danii;
(1.2) geogr. miasto portowe w północnych Niemczech, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn;
Wiktionary
Szlezwik (niem. "Schleswig", duń. "Slesvig" albo "Sønderjylland") – region w Danii i Niemczech rozciągający się ok. 30 km na północ i 40 na południe od granicy duńsko-niemieckiej w południowej części Półwyspu Jutlandzkiego.
Znaczenie regionu polega na umożliwieniu transportu towarów między Morzem Północnym a Bałtykiem oraz połączeniu szlaków handlowych prowadzących z Rosji ze szlakami wiodącymi wzdłuż Renu i wybrzeża Atlantyku.
Wikipedia
rzecz. Szlezwiczanin mos., szlezwiczanin mos.
przym. szlezwicki
Wiktionary
kraj związkowy Niemiec
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. adm. najbardziej na północ wysunięty kraj związkowy Niemiec ze stolicą w Kilonii;
Wiktionary
Szlezwik-Holsztyn ( Schleswig-Holstein [], "Sleswig-Holsteen", fryz. Slaswik-Holstiinj, Slesvig-Holsten) – najbardziej na północ wysunięty kraj związkowy Niemiec. Stolicą jest Kilonia.
Wikipedia
przym. szlezwicko-holsztyński
Wiktionary
rowek na całej długości masztu jachtu, w który wchodzi przednia liklina; likszpara
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kraw. rozcięcie (w spódnicy)
Wiktionary
koncentrat minerałów o dużej gęstości
SJP.pl
1. w budownictwie: warstwa wyrównawcza układana na podkładzie betonowym; gładź;
2. klej krochmalowy wytwarzany z mąki kukurydzianej lub ziemniaczanej
SJP.pl
przestarzale o kuligu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przest. zob. ślizgawka.
(1.2) przest. przejażdżka mknącymi saniami, sanna
Wiktionary
(1.2) Tej zimy mieliśmy raz wielką szlichtadę
(1.2) […] Straszny dla domu łoskot, z którym zwykle jadą • Sanie ogromne, liczne - tak zwaną szlichtadą, • Z napaścią, która domy półsenne odurza • Jak napaść zbójców… […]
(1.2) Zimą przejazdki, brygad parady, • W zapust kuliki, miłe szlichtady • Czoło zakwaszą
Wiktionary
IPA: ʃlʲixˈtada, AS: šlʹiχtada
Wiktionary
(1.2) sanna, sankada, kulig, kulik
Wiktionary
miasto w województwie lubuskim, w powiecie wschowskim
SJP.pl
Szlichtyngowa (niem. "Schlichtingsheim") – miasto w południowej części województwa lubuskiego, w powiecie wschowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Szlichtyngowa, w pobliżu rzeki Odry. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. leszczyńskiego. Szlichtyngowa leży w historycznej Wielkopolsce.
Wikipedia
mieszkaniec Szlichtyngowej (miasta w Polsce)
SJP.pl
mieszkanka Szlichtyngowej (miasta w Polsce)
SJP.pl
związany z miastem Szlichtyngowa
SJP.pl
określony kształt nadawany kamieniom szlachetnym przez szlifowanie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) jubil. sposób obróbki kamieni szlachetnych
(1.2) jubil. wynik szlifowania kamienia szlachetnego, jego forma i połysk
(1.3) ostateczny kształt nadany rzeczom, ich wykończenie
(1.4) doskonałość w jakiejś ludzkiej zdolności, zawodzie, itp.
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.2) Ten kaboszon ma szlif w formie stożkowatej.
(1.4) Gdzie pani zdobywała pielęgniarskie szlify?
Wiktionary
rzecz. szlifierz m., szlifiernia ż., szlifierka ż., szlifa ż.
czas. szlifować ndk.
przym. szlifierski
Wiktionary
(1.4) ogłada, wyrobienie
Wiktionary
naramiennik wojskowy; epolet
SJP.pl
przestarzale:
1. osoba, która wałęsa się po mieście, nie mając nic do zrobienia; obibruk, włóczęga, łazik;
2. leń, nierób, próżniak; obibok
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) daw. próżniak, ten, który wałęsa się po bruku, nic nie robiąc
Wiktionary
(1.1) Mówisz czysto po warszawsku! Słowo w słowo jak ten szlifibruk w okularach, który mię przed kilku dniami chciał gwałtem ubezpieczyć na życie.
Wiktionary
IPA: ʃlʲiˈfʲibruk, AS: šlʹifʹibruk
Wiktionary
zdrobnienie od: szlifierka
SJP.pl
1. maszyna służąca do obrabiania i dokładnego szlifowania powierzchni; brus, osełka, toczydło, toczak;
2. potocznie: zajęcie szlifierza
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) techn. obrabiarka przeznaczona do obróbki wykańczającej utwardzonych powierzchni przedmiotów;
(1.2) pot. zajęcie szlifierza
Wiktionary
Sz
Wikipedia
(1.1) Szlifierki pracują narzędziami wieloostrzowymi, zwanymi ściernicami.
Wiktionary
IPA: ʃlʲiˈfʲjɛrka, AS: šlʹifʹi ̯erka
Wiktionary
rzecz. szlif mrz., szlifowanie n., szlifierz mos., szlifierstwo n., szlifiernia ż., oszlifowanie n., wyszlifowanie n., zeszlifowanie n., przeszlifowanie n.
czas. szlifować ndk., oszlifować dk., wyszlifować dk., zeszlifować dk., przeszlifować dk.
przym. szlifierski, szlifierkowy
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk szlajfmaszina
Wiktionary
warsztat szlifierski
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rzem. warsztat pracy szlifierza
Wiktionary
rzecz. szlifierz m., szlif mrz., szlifierka ż.
czas. szlifować ndk.
przym. szlifierski
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze szlifierką lub szlifierstwem, dotyczący szlifierki lub szlifierstwa
Wiktionary
(1.1) Tutaj w pobliżu jest warsztat szlifierski.
Wiktionary
rzecz. szlif m., szlifierz m., szlifierka ż., szlifiernia ż.
czas. szlifować ndk.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) zawód szlifierza
Wiktionary
rzecz. szlifierka ż.
czas. szlifować
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zaw. pracownik zajmujący się szlifowaniem;
(1.2) zaw. rzemieślnik zajmujący się ostrzeniem narzędzi
Wiktionary
Szlifierz – zawód związany z obróbką ubytkową różnorodnych materiałów. Szlifowanie polega na usunięciu materiału poprzez szlifowanie w celu uzyskania założonych wymiarów lub kształtu. Szlifierz posługuje się narzędziami (tarcze ścierne) lub proszkami ściernymi. Często jako obróbka wykańczająca stosowane jest polerowanie.
Wikipedia
(1.1) Pan Jurek dorabiał jako szlifierz.
(1.1) We Francji szlifierzom dobrze płacą.
Wiktionary
IPA: ˈʃlʲifʲjɛʃ, AS: šlʹifʹi ̯eš
Wiktionary
rzecz. szlif m., szlifiernia ż., szlifierka ż.
czas. szlifować ndk.
przym. szlifierski
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szlifować.
Wiktionary
Szlifowanie – obróbka wykończeniowa powierzchni za pomocą narzędzi ściernych, w wyniku której uzyskuje się duże dokładności wymiarowe i kształtowe oraz małą chropowatość. Szlifowanie można wykonywać na otworach, wałkach i płaszczyznach.
Maszyny do tego typu obróbki nazywane są szlifierkami, a narzędzia skrawające to ściernice. Materiałem, z którego wykonane są ściernice, najczęściej jest korund, diament, węglik krzemu lub węglik boru.
Wikipedia
IPA: ˌʃlʲifɔˈvãɲɛ, AS: šlʹifovãńe
Wiktionary
czas. szlifować
rzecz. szlifierka ż.
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) techn. nadawać gładkość, dokładne wymiary oraz połysk obrabianym przedmiotom z metalu, szkła, drewna przy pomocy narzędzi ściernych, ścierać, wygładzać, polerować
(1.2) przen. udoskonalać, pracować nad ulepszeniem czegoś
Wiktionary
(1.1) Obok wysokich, zielonych kieliszków bez nóżek, do prostej wódki, były kieliszki szlifowane, z nóżkami, do araku i wódek słodkich.
(1.2) Kreślił, przestawiał słowa, zmieniał je, szlifował.
Wiktionary
IPA: ʃlʲiˈfɔvat͡ɕ, AS: šlʹifovać
Wiktionary
rzecz. szlif mrz., szlifierstwo n., szlifiernia ż., szlifierz m., szlifierka ż., szlifowanie n., doszlifowanie n.
przym. szlifierski
czas. doszlifować, zeszlifować, oszlifować, podszlifować, przeszlifować, przyszlifować
Wiktionary
(1.1) polerować, wygładzać; gw. Górny Śląsk fajlować, szlajfować, szmyrglować
(1.2) doskonalić, ulepszać
Wiktionary
patki na ramieniu munduru z umieszczonymi na nich odznakami stopni wojskowych
SJP.pl
1. typ dawnego krawata;
2. długa wstęga z cienkiego płótna, obszyta koronką i wyszywana na końcach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. krawat
Wiktionary
(1.1) (górnośląskie) Jo szlipsa nie nosza bez tydzień.
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk binder, ślips
Wiktionary
(zwykle w liczbie mnogiej) ciemna smuga w skałach głębinowych, powstała z rozpadu fragmentów obcych skał; szlira
SJP.pl
(zwykle w liczbie mnogiej) ciemna smuga w skałach głębinowych, powstała z rozpadu fragmentów obcych skał; szlir
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w Rosji, leżące u ujścia Newy, naprzeciw Petersburga;
Wiktionary
Szlisselburg ( Шлиссельбург, Schlüsselburg, Pähkinälinna) – miasto w zachodniej Rosji położone u wypływu rzeki Newy z jeziora Ładoga. Szlisselburg leży naprzeciw Petersburga położonego u ujścia Newy do Zatoki Fińskiej. Nosiło poprzednio nazwy: Orieszek (Орешек), Nöteborg (Нотеборг), Sleutelburcht (Шлютельбурх), Pietrokriepost’ (Петрокрепость); ludowa nazwa: Szluszyn (Шлюшин).
Wikipedia
(1.1) Umarł chyba w kazamatach Szlisselburga, chociaż nigdy tego nikt nie potwierdził.
Wiktionary
przym. szlisselburski
Wiktionary
przymiotnik od: Szlisselburg (miasto w Rosji)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze Szlisselburgiem, dotyczący Szlisselburga
Wiktionary
rzecz. Szlisselburg mrz.
Wiktionary
gwałtowny płacz; łkanie, szlochanie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) krótkie, urywane odgłosy gwałtownego płaczu
Wiktionary
(1.1) Wystudiowany szloch powódki ani przez chwilę nie zwiódł doświadczonej sędziny.
Wiktionary
czas. szlochać
Wiktionary
gwałtowny płacz; łkanie, szloch
SJP.pl
gwałtowny płacz; łkanie, szloch
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szlochać.
Wiktionary
rzecz. nieszlochanie n.
czas. szlochać ndk.
Wiktionary
bardzo mocno plakać
SJP.pl
czasownik nieprzechodni
(1.1) płakać, wydając krótkie, urywane dźwięki
Wiktionary
(1.1) Zrozpaczona oparła się o ścianę, zakryła rękami oczy i szlochała do utraty tchu.
Wiktionary
rzecz. szloch mrz., szlochanie n.
Wiktionary
(1.1) płakać, łkać
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. szlaban na przejeździe kolejowym
(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kult. brama weselna
Wiktionary
IPA: ˈʃlɔɡa, AS: šloga
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. proca
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.
Wiktionary
(1.1) W tym czasie studiował chasydyzm pod kierunkiem Dawida ben Szlomy z Lelowa.
(1.1) Przeciąg tu był nie do zniesienia, więc skróciwszy do ostatecznych granic powitanie ze Szlomą, wyszedłem na rynek z Mańką.
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
pionowo umieszczona patka, podtrzymująca pasek w odpowiednim miejscu
SJP.pl
Sz
Wikipedia
potocznie: papieros; fajka, dymek, pet, kiep
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) pot. papieros
Wiktionary
(1.1) Psorka nas przyuważyła, jak jaraliśmy szlugi za budą.
Wiktionary
IPA: ʃluk, AS: šluk
Wiktionary
(1.1) papieros, skręt; środ. fajek
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. łyk
Wiktionary
roślina doniczkowa z rodziny kaktusowatych; kaktus Bożego Narodzenia, zygokaktus, grudnik, epifillum zimowe
SJP.pl
Sz
Wikipedia
rodzaj ożaglowania jednomasztowego żaglowca (z grotem i fokiem); żaglowiec jednomasztowy o takim ożaglowaniu; slup
SJP.pl
wysięgnik współpracujący z wciągarką, służący do spuszczania lub podnoszenia łodzi ratunkowych, kotwicy, trapu itp.; żurawik
SJP.pl
wykrzyknik wyrażający nakaz zakończenia czegoś; basta, dosyć, dość, finito, koniec, kwita
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pot. koniec
Wiktionary
1. potocznie: zbliżać się, przyłączać się, dochodzić do kogoś, czegoś;
2. w wojsku: zwierać, wyrównywać szeregi
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. doszlusować)
(1.1) pot. dołączać się do kogoś lub czegoś
(1.2) daw. wojsk. zwierać szeregi; zajmować miejsce zwolnione przez żołnierza, który ubył z szeregu
(1.3) pot. zjeżdżać na nartach
(1.4) pot. szybko podążać w określonym kierunku
Wiktionary
(1.2) Niechże to kapral wypatrzy, że się dwaj między sobą w głuchą noc zszeptują, że jeden do drugiego niby to przypadkiem, z głupia frant szlusuje w bitwie, że do się z dala gadają oczyma albo przez znaki (…)
Wiktionary
wykrz. szlusuj
Wiktionary
(1.1) dołączać, dochodzić, dociągać, przyłączać się
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
w judaizmie: jedna z głównych modlitw w liturgii synagogalnej; Szema, Szema Jisrael, Szema Israel
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szmacić.
Wiktionary
IPA: ʃmaˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: šmacẽńe
Wiktionary
czas. szmacić
rzecz. szmata ż., szmateks mrz., szmacianka ż.
Wiktionary
jadalny, duży grzyb podobny do gąbki lub kalafiora
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
jadalny, duży grzyb podobny do gąbki lub kalafiora
SJP.pl
1. szmaciana podkładka pod mysz komputerową;
2. dawniej: piłka zrobiona ze szmatek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) licha lalka wykonana ze szmatek, gałganków
(1.2) licha piłka wykonana ze szmat
Wiktionary
rzecz. szmata ż., szmaciarz m., szmaciara ż., szmatławiec m., szmaciak m., szmateks m., szmaciar m., szmacenie n., oszmacenie n., zeszmacenie n.
:: zdrobn. szmatka ż., szmateczka ż.
czas. szmacić ndk., oszmacić dk., zeszmacić dk.
przym. szmaciany, szmaciarski, szmatławy
przysł. szmatławo, szmaciarsko
Wiktionary
zrobiony ze szmat, gałganów
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) wykonany z materiałów włókienniczych
(1.2) pot. oceniany negatywnie
(1.3) pot. żart. odnoszący się do handlu używanymi ubraniami
Wiktionary
(1.1) Przyniosła ze sobą w szmacianej torbie niewielki rzutnik i pudełko przeźroczy.
Wiktionary
rzecz. szmacianka ż., szmaciak mzw., szmaciarz mos., szmaciok mrz., szmata ż., szmateks mrz., szmatka ż.
czas. szmacić ndk.
przym. szmaciarski, szmatławy, szmateksowy
przysł. szmaciarsko, szmatławo
Wiktionary
1. kobieta źle i nędznie ubrana, zaniedbana;
2. kobieta zajmująca się zbieraniem i handlowaniem szmatami
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pogard. rodzaj wyzwiska
Wiktionary
rzecz. szmateks mrz., szmata ż., szmaciarz mos., szmacianka ż.
Wiktionary
punkt skupu surowców wtórnych, w tym także szmat
SJP.pl
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze szmaciarzem, dotyczący szmaciarza
Wiktionary
rzecz. szmata ż., szmateks mrz., szmaciarz mos., szmacianka ż.
przysł. szmaciarsko
przym. szmaciany
Wiktionary
przysłówek
(1.1) na sposób szmaciarski, po szmaciarsku
Wiktionary
(1.1) Musisz przyznać, że szmaciarsko wydali jej drugą powieść.
Wiktionary
rzecz. szmata ż., szmaciarz mos., szmateks mrz., szmacianka ż.
przym. szmaciarski, szmaciany
Wiktionary
potocznie: coś złego, tandetnego; dziadostwo, badziewie, szajs
SJP.pl
1. człowiek handlujący starymi ubraniami; gałganiarz; handlarz starzyzną;
2. człowiek ubrany w łachmany
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. człowiek zbierający szmaty i handlujący nimi
(1.2) pogard. mężczyzna źle ubrany
(1.3) pogard. rodzaj wyzwiska
Wiktionary
(1.3) Przyjedzie taki szmaciarz z PGR-u i myśli se, że już jest milicjantem i że mu można ludzi obrażać.
Wiktionary
rzecz. szmata ż., szmaciarstwo n., szmateks mrz.
:: fż. szmaciara ż.
przym. szmaciarski, szmaciany
czas. szmacić
przysł. szmaciarsko
Wiktionary
(1.2) reg. śl. haderlok, reg. śl. handerlok
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sport. piłka szmaciana
Wiktionary
rzecz. szmaciorz mos.
przym. szmaciany
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. daw. zbieracz szmat
Wiktionary
rzecz. szmaciok mrz.
Wiktionary
traktować kogoś bez poszanowania, okazując zero godności i poniżając
SJP.pl
czasownik przechodni
(1.1) pot. posp. poniewierać kimś, okazywać brak szacunku, zmuszać do wykonywania poniżających czynności
czasownik zwrotny szmacić się
(2.1) upadać moralnie, pozbywać się zasad
(2.2) niemoralnie się prowadzić
Wiktionary
(1.1) Dowódca szmacił swoich podwładnych.
(2.1) Nie przypuszczałem, że on dla pieniędzy potrafi się tak szmacić.
(2.2) Wiesz, jak ona się szmaci? Sypia z połową firmy.
Wiktionary
IPA: ˈʃmat͡ɕit͡ɕ, AS: šmaćić
Wiktionary
rzecz. szmata ż., szmacenie n., szmaciarz m., szmateks mrz., szmacianka ż.
czas. zeszmacić
przym. szmaciany
Wiktionary
(1.1) poniżać, gnoić, upokarzać, upadlać
(2.1) upadlać się, demoralizować się
(2.2) puszczać się, wulg. kurwić się
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. rodzaj łodzi przybrzeżej
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
(r. żeński) gwarowe określenie kobiety leworęcznej
SJP.pl
(r. męski) gwarowe określenie osoby leworęcznej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Poznań. osoba leworęczna, mańkut
Wiktionary
(1.1) leworęczny, leworęki, mańkut, reg. pozn. szmania, białystok|lewszun.
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński
(1.1) przest. gw-pl|Krakowskie, Kaliskie, Pomień, Pławno (powiat choszczeński), Radgoszcz (województwo wielkopolskie), Małoszyna, Wola Owsiana, Orłów, Mąkolice (powiat zgierski), Kraszew (powiat brzeziński), Kamień (powiat brzeziński), Lipce Reymontowskie, Drzewce, Węgrzynowice, Szydłówek (powiat mławski), Lewiczyn (powiat mławski). mańkut (osoba leworęczna)
rzeczownik, rodzaj żeński
(2.1) daw. gw-pl|Jakubowice Konińskie. srom (żeńskie narządy płciowe)
Wiktionary
rzecz. szmajdula ż.
Wiktionary
(1.1) zob. mańkut, leworęczny.
(2.1) zob. srom.
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
potocznie: niemiecki pistolet maszynowy MP 40; Schmeisser
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hist. wojsk. pot. niemiecki pistolet maszynowy MP 40
Wiktionary
(1.1) war. schmeisser
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. smak
Wiktionary
(1.1) Przismacz, babo, to jodło, bo je bez szmaku.
Wiktionary
potocznie o pieniądzach, gotówce; kasa, sałata, zielone, mamona, kesz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pot. pieniądze
Wiktionary
(1.1) Potrzebowałem szmalu, lecz nie miałem pojęcia, jak go zarobić.
Wiktionary
IPA: ʃmal, AS: šmal
Wiktionary
rzecz. szmalik mrz., szmalcownik m., szmalcownictwo n.
Wiktionary
(1.1) szmalec, forsa, kabona, hajs, flota, kasa, sałata
Wiktionary
wymuszanie na Żydach okupu pod groźbą wydania ich Niemcom w okresie okupacji hitlerowskiej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) hist. proceder praktykowany podczas II wojny światowej, polegający na wymuszaniu okupu od ukrywających się Żydów pod groźbą denuncjacji niemieckim władzom okupacyjnym;
Wiktionary
(1.1) 18 marca 1943 roku Polskie Państwo Podziemne oficjalnie uznało szmalcownictwo za „ciężką zbrodnię wobec praw Rzeczypospolitej Polskiej”.
Wiktionary
rzecz. szmalcownik m., szmalcowniczka ż., szmal m., szmalec m.
przym. szmalcowniczy
Wiktionary
osoba wymuszająca okup od Żydów za niewydanie ich Niemcom w okresie okupacji hitlerowskiej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. podczas II wojny światowej: osoba, która szantażowała ukrywających się Żydów lub pomagających im Polaków wydaniem władzom okupacyjnym;
Wiktionary
Szmalcownik – w czasie niemieckiej okupacji ziem polskich osoba szantażująca lub wymuszająca okup na ukrywających się Żydach lub pomagających im Polakach.
Wikipedia
(1.1) Armia Krajowa wykonała wyrok śmierci na pierwszym szmalcowniku.
(1.1) Żydowska rodzina oddała szmalcownikowi wszystkie pieniądze.
(1.1) Z wyroków sądów podziemnych ginęli konfidenci, szmalcownicy, gorliwi gestapowcy i policjanci, urzędnicy gestapo i administracji okupanta, strażnicy z Pawiaka, a także szczególnie znienawidzeni funkcjonariusze Urzędów Pracy.
Wiktionary
IPA: ʃmalˈt͡sɔvʲɲik, AS: šmalcovʹńik
Wiktionary
rzecz. szmalcownictwo n., szmal mrz.
Wiktionary
potocznie:
1. pieniądze; szmal, kasa, forsa, hajs;
2. rzadko: półstały tłuszcz jadalny otrzymywany z sadła lub słoniny; smalec
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od szmal
Wiktionary
rzecz. szmal m.
Wiktionary
zawiązany z Schmalkalden (miasto w Niemczech)
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany z miastem Schmalkalden w Niemczech
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) reg. pozn. mańkut, osoba leworęczna
Wiktionary
(1.1) leworęczny, leworęki, mańkut, reg. pozn. szmaja, białystok|lewszun.
Wiktionary
1. odmiana berylu, przezroczysty, zielony minerał będący cennym kamieniem szlachetnym;
2. intensywnie zielony kolor
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geol. miner. przezroczysta odmiana berylu barwy zielonej;
(1.2) jubil. kamień szlachetny, oszlifowany szmaragd (1.1)
(1.3) intensywnie zielony kolor
Wiktionary
Szmaragd – przezroczysta do przeświecającej odmiana berylu, kamień szlachetny o zielonej barwie.
Wikipedia
(1.1) We framugach i na kamiennych stołach leżały drogie kamienie wszystkich barw: rubiny, topazy, szmaragdy, szafiry, diamenty, wreszcie perły wielkości orzechów, a nawet ptasich jaj.
Wiktionary
IPA: ˈʃmarakt, AS: šmarakt
Wiktionary
rzecz. szmaragdowość ż., szmaragdowiec mzw., szmaragdówka ż., szmaragdek mzw.
:: zdrobn. szmaragdzik mrz.
przym. szmaragdowy
przysł. szmaragdowo
Wiktionary
lśniak szmaragdek - gatunek motyla z rodziny kraśnikowatych
SJP.pl
szmaragdolotka andyjska - gatunek ptaka z rodziny papugowatych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ornit. zielona papuga z rodzaju nazwa systematyczna|Psittacara|ref=tak.
Wiktionary
rzecz. szmaragd mrz.
Wiktionary
rodzaj ptaków z rodziny miodojadów
SJP.pl
przysłówek sposobu
(1.1) z użyciem szmaragdowej barwy
Wiktionary
(1.1) Ul, pomalowany przez Terencjusza na szmaragdowo, prezentował się znakomicie.
Wiktionary
rzecz. szmaragd mrz.
przym. szmaragdowy
Wiktionary
niebieski o szmaragdowym odcieniu
SJP.pl
zielony o szmaragdowym odcieniu
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) zielony o szmaragdowym odcieniu
Wiktionary
(1.1) Pokrywy skrzydeł są szmaragdowozielone z czerwonozłotym metalicznym połyskiem, przedplecze niebieskie lub czarnoniebieskie, spód ciała granatowy.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co szmaragdowe
Wiktionary
rzecz. szmaragd mrz.
przym. szmaragdowy
Wiktionary
mający kolor szmaragdu, zielony
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) odnoszący się do szmaragdu, zrobiony ze szmaragdu
(1.2) koloru intensywnie zielonego
Wiktionary
(1.1) (…) na blacie stojącego pod oknem stołu znajdowały się pękaty mieszek i odpowiedni dla kobiecego paluszka filigranowy pierścionek ze szmaragdowym oczkiem.
(1.2) Lazurowe, szmaragdowe, srebrzyste jeziorka połyskują wśród wzgórz osnutych mgiełką, tu i ówdzie wystrzela w górę smukłe drzewo, ówdzie kosmata skała wychyla się z lazuru, wszystko tchnie pogodą, patrzysz do zawrotu głowy, potem, zmęczony nadmiarem wrażeń, spoglądasz w dół — i przez chwilę nie wiesz, czy to świat stanął na głowie, i gdzie jest prawdziwa ziemia, a gdzie prawdziwe niebo.
Wiktionary
rzecz. szmaragd m., szmaragdowość ż.
przysł. szmaragdowo
Wiktionary
szmaragdzik indygowy - gatunek ptaka z rodziny kolibrowatych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pot. lanie (kara)
Wiktionary
1. znaczna część jakiejś powierzchni, przestrzeni;
2. przenośnie: wielka ilość czegoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) znaczna część jakiejś powierzchni lub przestrzeni
(1.2) duży odcinek czasu lub czegoś odbywającego się w czasie
forma rzeczownika.
(2.1) D. lm. od: szmata
Wiktionary
(1.1) Do chwilowych zwycięzców przyłączyli się potem zdradziecko pruscy mieszczanie, którym obcy był duch chrześcijańskiego rycerstwa, poparli w wojnie trzynastoletniej polskiego króla i oddali szmat kraju pod polskie władanie.
(1.2) Nie widzieliśmy się szmat czasu, dokładnie od lata ubiegłego roku, kiedy z Mileną złożyliśmy Państwu wizytę.
Wiktionary
(1.1) kawał, połać
(1.2) kawał
Wiktionary
1. kawał tkaniny, zwykle zniszczonej, podartej; gałgan
2. pogardliwie o człowieku mającym słaby charakter; także o kobiecie lekkich obyczajów
3. pogardliwie o gazecie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kawałek tkaniny, zwykle brudnej
(1.2) liche, bezwartościowe ubranie
(1.3) przen. pogard. wulg. człowiek bezwartościowy
(1.4) przen. wulg. kobieta rozwiązła seksualnie
(1.5) przen. środ. bramka zdobyta po nieudolnej interwencji bramkarza; słaby, lekki strzał nieobroniony przez bramkarza
(1.6) przen. pogard. gazeta, zwłaszcza brukowa lub kolaboracyjna
(1.7) przen. pot. żegl. lm. szmaty: żagle
(1.8) przen. pogard. o jakimś dokumencie, piśmie, legitymacji
(1.9) przen. pot. uczn. ocena niedostateczna
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Wziąłem jedną ze szmat i wytarłem ręce brudne od smaru.
(1.1) Dłoń miał owiniętą szmatami, które szybko przesiąkały krwią.
(1.2) Podszedł do mnie pijak ubrany w śmierdzące szmaty i prosił o dwa złote na piwo.
(1.3) Po co odmawiasz? To firmowa szmata, zaraz nam przyniesie dwie gorące kawy.
(1.4) Sąd powinien zabrać dziecko tej szmacie.
(1.4) Nie chcę mieć nic wspólnego z tą szmatą.
(1.5) Bramkarz Liverpoolu wpuścił szmatę.
(1.9) Po pierwszym egzaminie posypały się same szmaty, jednak mało kto się tym przejął.
Wiktionary
IPA: ˈʃmata, AS: šmata
Wiktionary
rzecz. szmaciarz mos., szmaciara ż., szmatławiec mzw./mrz., szmacianka ż., szmaciak mzw., szmateks mrz., szmaciar m., szmacenie n., oszmacenie n., zeszmacenie n.
:: zdrobn. szmatka ż., szmateczka ż.
czas. szmacić ndk., oszmacić dk., zeszmacić dk.
przym. szmaciany, szmaciarski, szmatławy, szmateksowy
przysł. szmatławo, szmaciarsko
Wiktionary
(1.1) ścierka; reg. śl. hadra
(1.2) ciuch; reg. śl. hadra
(1.3) szmaciarz, ścierwo
(1.4) kurwa, dziwka; reg. śl. gónka, reg. śl. hadra
(1.6) szmatławiec
(1.7) ożaglowanie
(1.9) pała, laga, jedynka, lufa
Wiktionary
zdrobnienie od: szmatka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. zdrobn. od: szmatka
Wiktionary
IPA: ʃmaˈtɛt͡ʃka, AS: šmatečka
Wiktionary
rzecz. szmata ż., szmateks mrz., szmacianka ż.
Wiktionary
potocznie: sklep z odzieżą używaną; ciuchland, ciucholand, lumpeks, lumpex, szmatland, bublownia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pot. żart. sklep z używaną odzieżą
Wiktionary
rzecz. szmata ż., szmaciarz m., szmaciara ż., szmatławiec m., szmacianka ż., szmaciak m., szmaciar m., szmacenie n., oszmacenie n., zeszmacenie n.
:: zdrobn. szmatka ż., szmateczka ż.
czas. szmacić ndk., oszmacić dk., zeszmacić dk.
przym. szmaciany, szmaciarski, szmatławy, szmateksowy
przysł. szmatławo, szmaciarsko
Wiktionary
(1.1) ciucholand, ciuchland, lumpeks
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) pochodzący ze szmateksu, już wcześniej noszony
(1.2) o ubraniu: oceniany jako złej jakości
Wiktionary
(1.1) Sprzedawał grzyby przy drodze w szmateksowym dresie i klapkach.
(1.2) Najbardziej szmateksowa była ta jej garsonka.
Wiktionary
rzecz. szmateks mrz., szmata ż.
przym. szmaciany
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. motyl
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk matyldok
Wiktionary
1. kawałek tkaniny; ścierka, gałganek;
2. potocznie: strój kobiecy; łaszek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: szmata
(1.2) mała szmata
Wiktionary
(1.2) Powierzchnię należy przetrzeć wilgotną szmatką z gazy.
Wiktionary
rzecz. szmacianka ż., szmata ż., szmateks mrz.
przym. szmaciany
Wiktionary
1. kawałek tkaniny; ścierka, gałganek;
2. potocznie: strój kobiecy; łaszek
SJP.pl
potocznie: sklep z odzieżą używaną; ciuchland, ciucholand, lumpeks, lumpex, szmateks, bublownia
SJP.pl
czasownik niedokonany
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. plątać
Wiktionary
pogardliwie: Arab; Arabus (arabus)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pejor. obraź. pot. muzułmanin z Bliskiego Wschodu lub Afryki Północnej
przymiotnik
(2.1) pejor. obraź. pot. muzułmański, islamski
Wiktionary
(1.1) W Syrii jest wojna domowa i szmatogłowi zabijają szmatogłowych.
Wiktionary
rzecz.
:: fż. szmatogłowa ż.
Wiktionary
1. kawał tkaniny, zwykle zniszczonej, podartej; gałgan
2. pogardliwie o człowieku mającym słaby charakter; także o kobiecie lekkich obyczajów
3. pogardliwie o gazecie
SJP.pl
pogardliwie: bezwartościowa gazeta; brukowiec, gazecidło
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy
(1.1) pot. pogard. gazeta lub czasopismo o niskim poziomie
Wiktionary
rzecz. szmata ż., szmacianka ż., szmateks mrz.
przym. szmatławy
przysł. szmatławo
Wiktionary
(1.1) brukowiec, bulwarówka, tabloid
Wiktionary
przysłówek
(1.1) na sposób szmatławy
Wiktionary
(1.1) Opisali ją szmatławo, tak jak to zawsze robią redaktorzy szmatławców.
Wiktionary
rzecz. szmata ż., szmateks mrz., szmatławiec mrz., szmacianka ż.
przym. szmatławy, szmaciany
Wiktionary
rzadki stopień wyższy od przymiotnika: szmatławy
SJP.pl
pogardliwie:
1. o ubraniu, materiale: nędzny, niechlujny; brudny;
2. bezwartościowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) pot. pejor. o rzeczy: nędzny, zniszczony
(1.2) pot. pejor. o lichej wartości
Wiktionary
(1.1) Biedaczyna miał na sobie dość szmatławe łachy.
(1.2) Staruszek znosi nam jakąś szmatławą literaturę, której nie wolno nam włączać do księgozbioru.
Wiktionary
rzecz. szmateks mrz., szmacianka ż., szmata ż., szmatławiec mrz.
przym. szmaciany
przysł. szmatławo
Wiktionary
czasownik dokonany
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wlać
Wiktionary
potocznie:
1. zardzewiałe i zniszczone przedmioty metalowe; żelastwo
2. zniszczone bądź niepotrzebne przedmioty
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pot. złom, odpady, śmieci metalowe
(1.2) pot. przedmiot niewiele wart, zniszczony, wadliwy, niepotrzebny
(1.3) daw. przedmiot błyszczący, pokryty złotem
Wiktionary
(1.2) Do jasnej ciasnej, ten głupi szmelc znów się zepsuł!
Wiktionary
IPA: ʃmɛlt͡s, AS: šmelc
Wiktionary
rzecz. szmelcarnia ż., szmelcarz m., szmelcerz m., szmelcowanie n.
czas. szmelcować
ims. szmelcowany
przym. szmelcowany
Wiktionary
(1.3) błyskotka
Wiktionary
przestarzale: odlewnia
SJP.pl
przymiotnikfakt.
(1.1) daw. pokryty złotem
Wiktionary
IPA: ˌʃmɛlt͡sɔˈvãnɨ, AS: šmelcovãny
Wiktionary
rzecz. szmelc m., szmelcarnia ż., szmelcarz m., szmelcerz m., szmelcowanie n.
czas. szmelcować
Wiktionary
1. smarować żelazne wyroby gorącą smołą;
2. pokrywać emalią lakierniczą;
3. przetapiać, rozpuszczać, topić
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) przest. pokrywać lub ozdabiać metale emalią bądź szmelcem
(1.2) przest.; także. gw-pl|Warmia, Górny Śląsk. topić, przetapiać, rozpuszczać
(1.5) daw. rzad. wypalać glinę
(1.6) daw. przen. maścić, smarować, namaszczać
Wiktionary
rzecz. szmelc mrz.
przym. szmelcowany
Wiktionary
cichy pogłos
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) cichy, głuchy dźwięk przypominający szeleszczenie
(1.2) jednostajny dźwięk spowodowany nieregularnymi drganiami fal powietrza
Wiktionary
Szmer – zjawisko akustyczne wywołane przez nieregularne drgania dźwięku, obejmujące wszelkie odgłosy o nieokreślonej wysokości (huk, trzask, szum). Szmerami są również odgłosy niektórych instrumentów perkusyjnych, np. bębna, trójkąta, gongu, kastanietów itp. Odgłosy wydawane przez te instrumenty nazywa się nieraz potocznie dźwiękami, co z punktu widzenia akustyki jest błędne.
Wikipedia
IPA: ʃmɛr, AS: šmer
Wiktionary
rzecz. szemranie n.
:: zdrobn. szmerek m.
czas. szemrać, zaszemrać
Wiktionary
(1.1) szelest, pomruk, mamrotanie
(1.2) szum
Wiktionary
rzadko: wydawać szmer; szemrać, szeleścić
SJP.pl
zdrobnienie od: szmer
SJP.pl
1. drobnoziarnista twarda skała;
2. papier ścierny, płótno ścierne;
3. potocznie: mieć szmergla - być niespełna rozumu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) miner. twarda skała stosowana jako materiał ścierny;
(1.2) płótno lub papier powleczony drobnymi ziarnami materiału ściernego
Wiktionary
Szmergiel – skała metamorficzna, składająca się głównie z drobnoziarnistego korundu, hematytu (lub magnetytu) i kwarcu. Zazwyczaj jest produktem przeobrażenia boksytów. W przemyśle stosowana jako materiał ścierny.
Wikipedia
przym. szmerglowy
Wiktionary
(1.2) papier ścierny, płótno ścierne
Wiktionary
→ szmergiel; szmergielowy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) zrobiony ze szmergla
Wiktionary
rzecz. szmergiel mrz.
Wiktionary
dawniej:
1. wężykowaty fajerwerk; raca;
2. szumny frazes, dowcip;
3. szmer, zgrzyt
SJP.pl
gatunek pszczoły, pasożyt gniazdowy
SJP.pl
przymiotnik od: szmer
SJP.pl
cichy pogłos
SJP.pl
[czytaj: szmit] nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
zgrubienie od: szminka
SJP.pl
rodzaj kosmetyku do malowania ust, pomadka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kosmet. kosmetyk używany do barwienia ust
(1.2) kosmet. teatr. kosmetyk używany do wykonania charakteryzacji, makijażu scenicznego aktora
Wiktionary
Szminka, pomadka do ust – kosmetyk kolorowy w formie sztyftu, służący do podkreślenia ust i nadania im barwy.
Składa się głównie z tłustego kremu i barwnika, ale może również zawierać witaminy, substancje odżywcze, nabłyszczające, nawilżające, zapachowe, filtry chroniące przed promieniowaniem ultrafioletowym. Jej kolor zależy od stopnia nasycenia zawartego w niej pigmentu.
Wikipedia
(1.1) Usta pomalowane czerwoną szminką uchodzą za bardzo namiętne.
Wiktionary
IPA: ˈʃmʲĩnka, AS: šmʹĩnka
Wiktionary
rzecz. szminkarz m., szminkowanie n., uszminkowanie n.
czas. szminkować ndk., uszminkować dk., wyszminkować dk.
Wiktionary
(1.1) pomadka, pomadka do ust; stpol. czerwienidło; gw. Górny Śląsk lipynsztift
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szminkować.
Wiktionary
rzecz. szminka ż., uszminkowanie n.
czas. szminkować ndk.
Wiktionary
utwór literacki bez wartości artystycznych; kicz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) coś o niskiej lub żadnej wartości artystycznej, np.: utwór literacki, przedstawienie teatralne, obraz
Wiktionary
(1.1) Ten obraz to zwykła szmira.
Wiktionary
IPA: ˈʃmʲira, AS: šmʹira
Wiktionary
rzecz. szmirus mos., szmirowatość ż.
przym. szmirowaty
przysł. szmirowato
Wiktionary
(1.1) tandeta, kicz, chała, gniot, ramota
Wiktionary
pisanie miernych utworów pozbawionych wartości artystycznych
SJP.pl
o utworze literackim, sztuce teatralnej, filmie itp.: mający cechy szmiry, pozbawiony wartości artystycznej; kiczowaty, tandetny
SJP.pl
potocznie: twórca dzieł bez wartości artystycznej, artysta tworzący szmirę, kicz; chałturnik
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pogard. artysta tworzący dzieła pozbawione walorów estetycznych lub o niskiej wartości
(1.2) środ. teatr. aktor charakteryzujący się brakiem talentu
(1.3) posp. osoba nałogowo nadużywająca alkoholu; pijak
Wiktionary
(1.1) Większość nagrodzonych spektakli dawała bowiem nadzieję na to, że komediowy ton nie musi pochodzić rodem z knajpy za rogiem albo ze sztambucha uroczego szmirusa, pana Raya „Mayday” Cooneya.
(1.2) Tymczasem Gordon nie ma już nic z niesmacznie podrygującego aktorzyny – szmirusa.
(1.3) Miejscowe szmirusy, bywalcy ohydnej pijalni przy studzience z kranem nazywanym „kutas komucha” rzucali kufle z fałszowanym piwem na bruk ulicy.
Wiktionary
IPA: ˈʃmʲirus, AS: šmʹirus
Wiktionary
rzecz. szmira ż., szmirownik mos.
przym. szmirowaty
przysł. szmirowato
Wiktionary
(1.1) grafoman, gryzmoła, bazgrała, poecina, wierszokleta, pseudoartysta
(1.3) alkoholik, pijanica, opój, opilec, oliwa, bibuła, moczygęba, moczymorda; daw. śmirus, szmirownik
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. smar
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk mazidło
Wiktionary
bluzka przypominająca męską koszulę lub sukienka zapinana z przodu na guziki
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) sukienka podobna w kroju do męskiej koszuli
Wiktionary
(1.1) Na Ordynackiej jak gdyby nigdy nic pogapiłam się na wystawy „Mody Polskiej”. Ładna czerwona szmizjerka…
(1.1) Bardzo lubię moja lnianą szmizjerkę. Jest wygodna i nadaje się na większość okazji.
Wiktionary
przypominający krojem szmizjerkę, podobny do szmizjerki (sukienki)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) gw-pl|Poznań, Górny Śląsk. brudas, flejtuch, niechluj
Wiktionary
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk.: Na to wszyjsko wlôz rajn do tyj kaczmy Gogolinów Jorguś taki jakisik nabańturzóny, zachmulóny i niyrôd wszyjskimu, we poklabustrowanych łachach, nó gorzij niźli jakisik szmoder i szlómpa.
Wiktionary
(1.1) gw. Poznań szmodruch
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. smalec
Wiktionary
żydowski dowcip
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) dowcip lub skecz kabaretowy oparty na humorze żydowskim;
Wiktionary
Szmonces (z jid. שמאָנצעס "szmonces" „bzdury, androny, głupstwa, błahostki”) – dowcip żydowski.
Skecze w tym nurcie pisali m.in. Julian Tuwim, Marian Hemar, Konrad Tom. Szmoncesy obracają się zwykle wokół spraw biznesowo-religijnych, wyśmiewając arcypraktyczne podejście do życia. Bywają też szmoncesy oparte na grze słów.
Wikipedia
(1.1) Gdy zaczynał opowiadać szmoncesy, zmieniał głos, jak w prawdziwym teatrze.
Wiktionary
przym. szmoncesowy
Wiktionary
związany ze szmoncesem
SJP.pl
rodzina mchów z rzędu szmotłochowców
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) reg. pozn. przekręt, oszustwo
Wiktionary
(1.1) zob. oszustwo.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gwara. oszustwo, kradzież
Wiktionary
tytuł książki lub jego skrót, umieszczony na pierwszej stronie książki po okładce, przed kartą tytułową; przedtytuł
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) poligr. inaczej przedtytuł, tytuł książki (często w formie skróconej) umieszczony na pierwszej stronie książki po okładce, przed kartą tytułową
Wiktionary
(1.1) W XVI w. drukarnie nie nadążały już z oprawami książek, dostarczały więc swoim odbiorcom luźne arkusze owinięte w papier ochronny ze skromnym nadrukiem tytułu książki — stąd tytuł ochronny, szmuctytuł. Była to druga forma obwoluty.
Wiktionary
przemyt, kontrabanda; potocznie:
1. nielegalne przenoszenie lub przewożenie przez granicę państwa dewiz, towarów lub ludzi;
2. dewizy, towary przewożone nielegalnie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pot. nielegalne przewożenie towarów
(1.2) pot. przedmiot przemytu, przemycony towar
Wiktionary
(1.1) W obliczu tak ciężkiej sytuacji dla wielu ludzi jedynym sposobem przetrwania i zapewnienia żywności sobie oraz innym stał się szmugiel artykułów spożywczych ze wsi do miasta.
Wiktionary
IPA: ˈʃmuɟɛl, AS: šmuǵel
Wiktionary
rzecz. szmuglowanie n., szmugler m., szmuglerka ż., szmuglerz m.
czas. szmuglować ndk., przeszmuglować dk.
przym. szmuglerski
Wiktionary
(1.1) kontrabanda, przemytnictwo, przemyt
(1.2) kontrabanda, przemyt
Wiktionary
osoba nielegalnie przenosząca przez granicę kraju towary bez kontroli i oclenia, albo przenosząca przedmioty niedozwolone; przemytnik, kontrabandzista
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. osoba zajmująca się nielegalnym przewozem lub przenoszeniem ludzi lub rzeczy między granicami państw
Wiktionary
(1.1) Tłumek rozkraczonych nad tobołkami szmuglerów, oczekujących na tramwaj, rzedniał coraz bardziej.
Wiktionary
rzecz. szmuglerka ż., szmugiel m., szmuglerstwo n., szmuglowanie n.
:: fż. szmuglerka ż.
czas. szmuglować ndk., przeszmuglować dk.
przym. szmuglerski
Wiktionary
(1.1) przemytnik
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. kobieta zajmująca się szmuglowaniem czegoś
(1.2) pot. proceder przemycania, szmuglu
Wiktionary
rzecz. szmugiel m., szmuglowanie n.
:: fm. szmugler m.
czas. szmuglować ndk., przeszmuglować dk.
przym. szmuglerski
Wiktionary
(1.1) przemytniczka, kontrabandzistka
(1.2) szmuglowanie, przemycanie, przemytnictwo, przemyt, kontrabanda
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze szmuglerstwem, dotyczący szmuglerstwa
Wiktionary
(1.1) Sąsiad był mistrzem w swym szmuglerskim fachu, od dwudziestu lat przemycał wódę z Ukrainy.
Wiktionary
rzecz. szmugiel mrz., szmugler mos., szmuglerka ż., szmuglerz mos., szmuglowanie n.
czas. szmuglować ndk., przeszmuglować dk.
Wiktionary
szmugler; przemytnik; człowiek zajmujący się szmuglem
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zob. szmugler.
Wiktionary
(1.1) Ten szmuglerz i łajdak wyciągnie od nas ostatniego pensa.
Wiktionary
rzecz. szmugiel mrz., szmugler mos., szmuglerka ż., szmuglowanie n.
czas. szmuglować ndk., przeszmuglować dk.
przym. szmuglerski
Wiktionary
(1.1) przemytnik, kontrabandzista
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) proceder przemycania, szmuglu
Wiktionary
(1.1) Przed wojną zajmował się szmuglowaniem ludzi przez zieloną granicę.
Wiktionary
rzecz. szmugiel mrz., szmugler mos., szmuglerka ż., szmuglerz mos., szmuglerka ż.
czas. szmuglować ndk., przeszmuglować dk.
przym. szmuglerski
Wiktionary
(1.1) szmugiel, szmuglerka, przemycanie, przemyt, uprawianie przemytu
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany (dk. przeszmuglować)
(1.1) pot. nielegalnie przewozić (najczęściej przez granicę) towary lub przeprowadzać osoby
czasownik zwrotny niedokonany szmuglować się
(2.1) pot. nielegalnie przekraczać granicę
Wiktionary
(1.1) W czasie wojny szmuglowali towary przez zieloną granicę.
(1.1) Robert handlował szmuglowanymi papierosami i alkoholem.
(1.1) W okupowanej Polsce, a zwłaszcza w Warszawie nielegalny handel szmuglowanymi towarami przybrał niespotykane nigdzie indziej rozmiary i stanowił jeden z najważniejszych elementów życia społeczno-gospodarczego.
Wiktionary
rzecz. szmugiel mrz., szmugler mos., szmuglerka ż., szmuglerz mos., szmuglowanie n.
czas. przeszmuglować dk.
przym. szmuglerski
Wiktionary
(1.1) przemycać, uprawiać przemyt
Wiktionary
rzemiosło szmuklerza; pasamonictwo
SJP.pl
dawniej: ten, co wyrabia pasamony, galony, lamówki; pasamonik
SJP.pl
Szmuklerz, pasamonik ( Schmuck, passamano) – rzemieślnik zajmujący się szmuklerstwem (pasamonictwem), czyli wyrobem artykułów pasmanteryjnych: pasów, galonów, frędzli, taśm (w tym przerabianych metalowymi nićmi), plecionych wisiorów, ozdobnych guzów, sznurów i pętli oraz podobnych wyrobów galanteryjnych.
Wikipedia
1. imię męskie;
2. nazwisko
SJP.pl
skrótowiec
(1.1) = polit. hist. Socjalistyczny Związek Młodzieży Wojskowej;
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. smar
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk mazidło
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. smar
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk mazidło
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. kamień szlifierski
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. szlifować
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk fajlować, szlajfować
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
potocznie:
1. wódka;
2. kieliszek wódki
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) pot. wódka
(1.2) pot. porcja wódki
Wiktionary
(1.1) Mogli teraz, jeśli chcieli, patrzeć, jak podchodzi do szafki, w której trzyma dobrego sznapsa, jak wypija kieliszek, pierwszy zamiast śniadania, następny dla kurażu; (…).
Wiktionary
IPA: ʃnaps, AS: šnaps
Wiktionary
rzecz. sznapsik mrz.
Wiktionary
żartobliwie: zapijaczony głos; sznapsbaryton
SJP.pl
żartobliwie: zapijaczony głos; sznaps-baryton
SJP.pl
potocznie: afera spirytusowa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od sznaps
Wiktionary
(1.1) To nie sznaps, lecz tylko mały sznapsik.
Wiktionary
rzecz. sznaps m.
Wiktionary
potocznie: pić sznapsa, popijać wódkę
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Warmia. chusteczka do nosa
Wiktionary
rzecz. zdrobn. sznaptuszek
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Warmia. chusteczka do nosa; zdrobn. sznaptuch
Wiktionary
rzecz. sznaptuch
Wiktionary
przedstawiciel rasy psów stróżujących, występujących w trzech odmianach: mały (długa lub szorstka sierść, szara lub czarna), średni (szorstkowłosy, szary), olbrzymi (długowłosy, czarny)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) kynol. rasa psa z grupy pinczerów szorstkowłosych, pochodząca z Niemiec;
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: ˈʃnawt͡sɛr, AS: šnau̯cer
Wiktionary
rzecz. sznaucerka ż.
Wiktionary
(1.1) brodacz, brodacz monachijski
Wiktionary
suka rasy sznaucer
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) mech. przest. wałek z gwintem obracany korbą i poruszający koło zębate
(1.2) reg. drożdżówka w gwarze chełmińskiej
rzeczownik, rodzaj żeński
(2.1) lm. D. zob. szneka.
Wiktionary
(1.2) Dzisiaj na przerwie zjadłem dwa szneki
Wiktionary
IPA: ʃnɛk, AS: šnek
Wiktionary
(1.2) szneka
Wiktionary
w gwarze poznańskiej: drożdżówka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Poznań. drożdżówka
(1.2) pot. twarz
(1.3) pot. zabawna mina
(1.5) bud. zob. kielnia.
Wiktionary
(1.2) Wywalił się po pijaku i rozkwasił se sznekę.
Wiktionary
IPA: ˈʃnɛka, AS: šneka
Wiktionary
przym. sznekowy
Wiktionary
jedwabna tkanina na chustki
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. tkanina jedwabna służąca do wyrobu chustek i portier, w szczególności popularna na wschodnich ziemiach dawnej Polski
(1.2) daw. wyrób pasamoniczny w postaci skręconego, miękkiego i strzyżonego sznureczka jedwabnego bądź puszystej nici
Wiktionary
(1.1) Oto znowu czarne boa z jedwabnego muślinu i szneli. Kupowali je razem jeszcze w Warszawie…
(1.2) Na tle serwety wyhaftowana sznelą wełnianą gałąź dzikiego wina, której liście przechodziły od cieni zielonych, do jesiennych i gorąco czerwonych […].
Wiktionary
(1.1-2) sznel, sznelka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) daw., dziś przest. gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński, Lwów., kolej. pociąg pospieszny
Wiktionary
(1.1) Jak przez sen słyszę ze stacji sygnał sznelcugu. Podniosłem ciężką głowę, patrzę — Mańka już ubrana, zapala latarnię.
(1.1) Kaśka zna dobrze to wszystko! och, nieraz patrzyła na przebiegające pociągi, a Jan tłumaczył jej, czy to sznelcug, czy bombelcug nadchodzi.
(1.1) Gdy kurjer ruszał, Horska dostrzegła przez okno Lorę w towarzystwie opasłego niemca, wsiadających razem […] do jakiegoś sznelcugu.
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński.: Tak przijechoł tyn sznelcug z cywilami, a zanim mioł jechać tyn z wojskym. A tu naroz tyn nalot prziszoł.
Wiktionary
urządzenie w ręcznej broni palnej, mające za zadanie poluźnienie spustu, tak że lekkie dotknięcie spowoduje wystrzał
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) daw. wojsk., łow. i skrót|ruszn.|rusznikarstwo, rusznikarski|w:rusznikarstwo. dodatkowy cyngiel w mechanizmie spustowym ręcznej broni palnej, umożliwiający oddanie strzału przy minimalnym nacisku;
Wiktionary
(1.1) […] tam dostaliśmy kosy i ze 100 kilkadziesiąt szkockich sztucerów ze sznelerami. Z tą bronią straszny kłopot, bo […] ci z miasta, nigdy broni w ręku nie mieli i nie umieli się z nią obchodzić, […] a z powodu sznelerów zaraz pierwszego dnia były trzy trupy.
(1.1) Nie uległo wątpliwości, że dziki, jeżeli tedy pójdą, przedefilują naturalnie koło Szumskiego, a tembardziej lis […]… Takie myśli ważąc, leciutko nacisnął szneler, żeby być gotowym na wszelki wypadek […].
(1.1) Na pistolety spojrzał i jeden do ręki wziął. Odwiódł kurek, odsunął szneler — wylotem pod brodę przyłożył.
Wiktionary
(1.1) przyśpiesznik, przyspiesznik; przest. przyśpieszacz, przyspieszacz; daw. sztecher
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) daw. skrót|noż.|nożownictwo|nożownictwo. dokładnie polerować
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) choreogr. gw-pl|Śląsk Cieszyński. szybka polka
Wiktionary
(1.1) Za ten złoty kożę potem na zabawie zagrać ekstra dlo nas sznelpolke ganc pomału i zatańczymy se o sto sześć.
(1.1) […] jantka z Bugaja zaproszymy też, bedzie nom bai groł na hóślach […]. Jo tam synku nima od tego, żeby sie ucieszyć i bai se rod jeszcze zatańcuję jaką sznelpolke ganc pomału, ale na dzisiejsze muzyki nie ma co iść, boby człowiek w gańbie zostoł.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. druk. prasa pośpieszna — prasa drukarska bardzo szybko odbijająca arkusze
Wiktionary
(1.1) Życie me leciało w drukowanych na sznelprasie arkuszach. Szafowałem sobą bez miary, nie oglądałem się i nie przygotowywałem się nigdy, właściwie nigdy nie pisałem dla publiczności […].
(1.1) Potrzeba czytania tak się wzmogła we Francyi, że w samym Paryżu przeszło czterdzieści tysięcy robotników pracuje przy sznelprasach, tojest o połowę niemal więcéj ludzi, niż przed wynalezieniem maszyny parowéj, kiedy wszystko siłą ludzką robione było.
Wiktionary
smukły i zwrotny żaglowiec jedno- albo dwumasztowy, wchodzący w XV i XVI w. w skład polskiej floty; snigga
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) przest. i gw-pl|Kresy, Górny Śląsk. krój, fason
(1.2) gw-pl|Kresy. szyk
Wiktionary
rzecz. sznita ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. kromka
Wiktionary
rzecz. sznytka ż., zdrobn. sznitka
rzecz. sznit, sznyt, sznyta, sznytka
Wiktionary
(1.1) skibka, sznyta
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. kulin. szczypiorek
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. kulin. szczypiorek
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sznur
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) reg-pl|Poznań. twarz, gęba
Wiktionary
(1.1) Ten łągol ma rychtyk penerską sznupę.
Wiktionary
rzecz.
:: zdrobn. sznupka ż.
czas. sznupać ndk.
Wiktionary
czasownik niedokonany
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szukać
(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. wąchać, wdychać tabakę
Wiktionary
rzecz. sznupok mrz., sznupa ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Poznań. zdrobn. od sznupa; buzia, pyszczek, mordka
Wiktionary
(1.1) Zobacz, co Pimpuś ma w sznupce.
Wiktionary
rzecz. sznupa ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poszukiwacz
(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ubrudzone usta
Wiktionary
czas. sznupać ndk.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. tytoń do wąchania
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Spisz. chusteczka do nosa
Wiktionary
(1.1) zob. chusteczka do nosa.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. chusteczka do nosa
Wiktionary
1. cienki powróz, postronek kręcony lub pleciony z nici, włókien lnu, konopi itp.;
2. izolowany przewód służący do połączenia źródła energii elektrycznej z jej odbiornikiem, np. sznur od żelazka;
3. duża liczba ludzi lub przedmiotów umieszczonych w szeregu jeden za drugim, np. sznur samochodów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) splot wielu włókien w jedno grubsze cięgno;
(1.2) grupa ludzi, zwierząt lub przedmiotów ustawionych jeden za drugim
(1.3) pot. izolowany przewód zasilający urządzenie elektryczne
(1.4) noszona na ramieniu pleśćeciona ozdoba będąca częścią munduru galowego
(1.5) daw. wąski, długi pas pola uprawnego
(1.6) daw. jednostka długości historycznie używana w Polsce równa dziesięciu prętom;
(1.7) daw. miara powierzchni równa stu prętom
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Graf Rosenheim, gdy go dzwonnik za wcześnie na kazanie dzwonieniem rozbudził, kazał mu zjeść sznur dzwonniczy od węzła do węzła.
(1.2) Wyleciał, lecąc sznur żurawi biały, / A na nim wisząc za śnieżne ramiona / Mglista niewiasta…
(1.3) Bezpieczny sznur przy żelazku powinien być odporny na wysoką temperaturę.
(1.4) Sznur galowy w kolorze srebrnym, przeplatany niebieską nitką zawieszany na prawym ramieniu, (…) przypina się do pierwszego górnego guzika kurtki mundurowej.
Wiktionary
IPA: ʃnur, AS: šnur
Wiktionary
rzecz. osznurowanie n., osznurzenie n., sznurkowiec m., sznurowanie n., sznurownia ż., sznurówka ż., sznurowadło n., sznurowanka ż.
:: zdrobn. sznurek m., sznureczek m.
czas. odsznurować dk., przysznurować dk., sznurkować ndk., sznurować ndk., zasznurować dk.
przym. bezsznurowy, sznureczkowy, sznurkowy, sznurowy
ims. zasznurowany
Wiktionary
(1.1) lina, powróz, postronek, trok; gw. Górny Śląsk sznora
(1.2) rząd, kolejka, ciąg
(1.3) kabel, przewód
(1.4) akselbant
(1.5) zagon
Wiktionary
1. cienki powróz, postronek kręcony lub pleciony z nici, włókien lnu, konopi itp.;
2. izolowany przewód służący do połączenia źródła energii elektrycznej z jej odbiornikiem, np. sznur od żelazka;
3. duża liczba ludzi lub przedmiotów umieszczonych w szeregu jeden za drugim, np. sznur samochodów
SJP.pl
1. mały sznurek;
2. jeden z prostszych ściegów ozdobnych wykonywanych igłą
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od sznur, sznurek
(1.2) krótki, cienki sznurek
Wiktionary
rzecz. sznur m., sznurek m., sznurowadło n., sznurówka ż., sznurowanie n., zasznurowanie n.
czas. sznurować ndk., zasznurować dk.
przym. szurowy, sznurkowy
Wiktionary
1. cienki sznur;
2. ludzie lub rzeczy tworzące szereg;
3. środowiskowo: link, odsyłacz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od: sznur
(1.2) cienka linka zbudowana z włókien; węższy sznur
(1.3) wąski pas ułożony z pojedynczych elementów
Wiktionary
(1.2) Potrzebne nam są jeszcze dwa sznurki, żeby rozwiesić całe pranie.
(1.3) Sznurek aut ciągnął się po autostradzie.
Wiktionary
IPA: ˈʃnurɛk, AS: šnurek
Wiktionary
rzecz. sznur mrz., sznurówka ż., sznurowanie n., sznurowadło n., sznurowanie n., zasznurowanie n., osznurowanie n.
:: zdrobn. sznureczek m.
czas. sznurować ndk., zasznurować dk., osznurować dk.
przym. sznurkowy, sznurowy
ims. zasznurowany
Wiktionary
(1.2) linka
Wiktionary
1. cienki powróz, postronek kręcony lub pleciony z nici, włókien lnu, konopi itp.;
2. izolowany przewód służący do połączenia źródła energii elektrycznej z jej odbiornikiem, np. sznur od żelazka;
3. duża liczba ludzi lub przedmiotów umieszczonych w szeregu jeden za drugim, np. sznur samochodów
SJP.pl
obszyty, wyszywany sznurkiem
SJP.pl
przypominający sznurek, podobny do sznurka
SJP.pl
dawniej:
1. węszyć, penetrować; myszkować;
2. potocznie: lecieć, mknąć równo, prosto
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany
(1.1) daw. myszkować, szperać, kręcić się, węszyć, penetrować, biegać szybko tu i tam
(1.2) gwara. obszywać lub lamować sznurkiem
Wiktionary
(1.1) Oczekując na kanclerza, klecha nie miał nic lepszego do robienia jak sznurkować po kątach.
(1.2) Tradycyjna krakowianka, XVIII-wieczna damska suknia naśladująca krojem strój krakowski, była w kolorze granatowym, ale bogato sznurkowano ją i obszywano karmazynowo.
Wiktionary
rzecz. sznurkowanie n., sznur mrz., sznurowadło n.
przym. sznurkowany
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) wykonany ze sznurka
Wiktionary
rzecz. sznur mrz., sznureczek mrz., sznurek mrz., sznurowadło n.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) taśma używana do wiązania (sznurowania) butów;
Wiktionary
Sznurowadło (sznurówka) – cienki sznurek używany do wiązania ze sobą obłożyn buta (uniemożliwiając jego spadanie ze stopy) lub do wiązania gorsetu.
Sznurowadła płaskie lub okrągłe plecione są głównie z bawełny lub poliestru, różnej długości i grubości.
Końcówka sznurowadła to metalowa lub wykonana z tworzywa sztucznego skuwka sznurowadła lub aglet. Samo sznurowanie polega na łączeniu dwóch brzegów (lub ich zbliżenie) poprzez przewlekanie sznurka przez dziurki lub haczyki
Wikipedia
(1.1) Kupując nowe buty zawsze zwracam uwagę na kolor sznurowadeł.
(1.1) W tramwaju zobaczyłem, że jedno sznurowadło mi się rozwiązało.
Wiktionary
IPA: ˌʃnurɔˈvadwɔ, AS: šnurovadu̯o
Wiktionary
rzecz. sznur, sznurek, sznureczek, osznurowanie, osznurzenie, sznurkowiec, sznurowanie, sznurownia, sznurówka, sznurowanka
czas. odsznurować, przysznurować, sznurkować, sznurować, zasznurować
przym. bezsznurowy, sznureczkowy, sznurkowy, sznurowy
ims. zasznurowany, niezasznurowany
Wiktionary
(1.1) sznurówka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|sznurować.
Wiktionary
IPA: ˌʃnurɔˈvãɲɛ, AS: šnurovãńe
Wiktionary
rzecz. sznureczek mrz., sznur m., sznurek m., sznurówka ż., sznurowadło n., sznurowiec mos.
czas. sznurować
przym. sznurowy, sznurówkowy
ims. zasznurowany
Wiktionary
przypominający sznur, podobny do sznura
SJP.pl
czasownik
(1.1) łączyć brzegi czegoś przy pomocy sznura, sznurka lub sznurówek
(1.2) związywać coś sznurem lub sznurkiem
(1.3) przewlekać kartki pliku dokumentów sznurek i opatrzyć pieczęcią, aby nie można było dodać kolejnej kartki
(1.4) łow. iść, pozostawiając tropy w jednej linii
czasownik zwrotny sznurować się
(2.1) ściskać się, zawiązując gorset
Wiktionary
IPA: ʃnuˈrɔvat͡ɕ, AS: šnurovać
Wiktionary
rzecz. sznureczek mrz., sznur m., sznurek m., sznurówka ż., sznurowanie n., sznurowadło n., sznurowiec mos.
czas. zasznurować, rozsznurować, przesznurować
przym. sznurowy, sznurówkowy
ims. zasznurowany
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. członek kultury archeologicznej ceramiki sznurowej;
Wiktionary
(1.1) Kiedyś łączono ją z etnosem pragermańskim, teraz mamy coraz więcej danych by uważać sznurowców za ludność prasłowiańską.
Wiktionary
IPA: ʃnuˈrɔvʲjɛt͡s, AS: šnurovʹi ̯ec
Wiktionary
rzecz. sznur m., sznurówka ż., sznurowanie n.
czas. sznurować
przym. sznurowy
Wiktionary
urządzenie wyciągowe nad sceną służące do opuszczania dekoracji na scenę i podnoszenia ich w górę, do tzw. nadscenia
SJP.pl
przymiotnik od: sznur
SJP.pl
1. cienki powróz, postronek kręcony lub pleciony z nici, włókien lnu, konopi itp.;
2. izolowany przewód służący do połączenia źródła energii elektrycznej z jej odbiornikiem, np. sznur od żelazka;
3. duża liczba ludzi lub przedmiotów umieszczonych w szeregu jeden za drugim, np. sznur samochodów
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kraków. sznurowadło
(1.2) med. sznurowany gorset ortopedyczny
Wiktionary
rzecz. sznurek m., sznur mrz., sznurowanie n., sznurowadło n., sznurowiec mos., sznureczek mrz.
czas. sznurować
ims. zasznurowany
Wiktionary
regionalnie: kotlet mielony
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy
(1.1) kulin. kotlet z bitych i panierowanych plasterastrów mięsa, najczęściej z cielęciny
(1.2) kraków. kotlet mielony
Wiktionary
IPA: ˈʃnɨt͡sɛl, AS: šnycel
Wiktionary
rzecz. zdrobn. sznycelek
Wiktionary
zdrobnienie od: sznycel
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od sznyt
Wiktionary
rzecz. sznyt m.
Wiktionary
1. przestarzale: elegancja;
2. blizna po samookaleczeniu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pot. środ. cięcie lub blizna po samookaleczeniu;
(1.2) wygląd albo sposób bycia charakterystyczny dla pewnego środowiska i uznawany przez nie za najwłaściwszy lub elegancki
(1.3) poligr. zob. sznyt formatowy.
(1.4) przest. modny, szykowny krój
(1.5) przest. eleganckie zachowanie czy styl
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Jakiś sierżant się pytał: nałogi, czy jakieś sznyty na rękach mam, czy ćpam, po czym stwierdził, że będę dobry jako mechanik czołgu T-55.
(1.2) Wobec dokonań Halskich i Maurerów, chamski sznyt porucznika Borewicza trąci już nieco myszką.
Wiktionary
IPA: ʃnɨt, AS: šnyt
Wiktionary
rzecz. sznita ż., sznytowanie n., sznycik mrz.
czas. sznytować ndk.
Wiktionary
(1.5) elegancja, szyk, wytworność
Wiktionary
gwarowo o kanapce
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Poznań,Kłecko,Biskupizna,Gniezno,Krajna,Kujawy zachodnie., reg-pl|Łódź,Bydgoszcz,Grudziądz. kromka chleba, kanapka
(1.2) spoż. hand. rodzaj niewielkiej bułki pszennej naciętej pośrodku
Wiktionary
(1.1) Zjadłam sznytkę z twarożkiem.
Wiktionary
rzecz. sznita ż., zdrobn. sznyteczka
Wiktionary
(1.1) sznitka; butersznyt, sandwicz
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) jęz. baktryjska litera dodana do alfabetu greckiego służąca do zapisu głoski /ʃ/, czytanej jak polskie "sz";
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
określenie na ludobójstwo dokonane na Żydach w czasie II wojny światowej; shoah (Shoah); szoah (Szoah); holocaust (Holocaust); holokaust (Holokaust)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna
(1.1) hist. ludobójstwo dokonane na europejskich Żydach w okresie II wojny światowej
Wiktionary
(1.1) Szoah, holokaust
Wiktionary
określenie na ludobójstwo dokonane na Żydach w czasie II wojny światowej; szoa (Szoa); shoah (Shoah); holocaust (Holocaust); holokaust (Holokaust)
SJP.pl
potrawa arabska w postaci pieczonych skrawków mięsa; shoarma, shaorma, shawarma
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
osoba dokonująca uboju rytualnego
SJP.pl
gorący, słodki sos do deserów, przygotowywany z ubitych żółtek, cukru, białego wina oraz skórki z cytryny lub pomarańczy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) cuk. gorący sos do deserów składający się z ubitych żółtek, cukru i białego wina
Wiktionary
Sos szodon (fr. "chaudeau") – gęsty, słodki biały sos do deserów kuchni francuskiej podawany na ciepło bądź na zimno. Sporządzany z utartych z cukrem żółtek, roztrzepanych na ciepło z mlekiem lub winem, z ewentualnym dodatkiem skórki cytrynowej lub pomarańczowej. Do gorących deserów podawany jest gorący i spieniony.
Wikipedia
używane dzianiny wełniane, przeznaczone do ponownego przerobu
SJP.pl
barani róg, na którym trąbi się w synagodze w święto Rosz Haszana; szałfer
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) rel. muz. rytualny instrument muzyczny wykonany z rogu zwierzęcia koszernego, najczęściej baraniego, używany podczas niektórych świąt żydowskich;
Wiktionary
Sz
Wikipedia
IPA: ˈʃɔfar, AS: šofar
Wiktionary
(1.1) szałfer
Wiktionary
kierowca, zwłaszcza zawodowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zawodowy kierowca
(1.2) przest. osoba kierująca pojazdem samochodowym
Wiktionary
(1.1) Trzeba ostrzec wszystkich naszych szoferów, by omijali to skrzyżowanie.
(1.2) Zwaliła winę na szofera z syrenki.
Wiktionary
rzecz. szoferka ż.
przym. szoferski
Wiktionary
(1.1) kierowca
(1.2) automobilista
Wiktionary
szofer, kierowca zawodowy
SJP.pl
1. kabina samochodu ciężarowego, w której siedzi kierowca;
2. potocznie: kobieta szofer;
3. potocznie, tylko w liczbie pojedynczej: zawód szofera
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mot. kabina ciężarówki
(1.2) pot. mot. uprawianie zawodu kierowcy
(1.3) pot. kobieta szofer
Wiktionary
rzecz. szofer mos.
przym. szoferski
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z pracą szofera, dotyczący szofera
Wiktionary
rzecz. szofer mos., szoferka ż.
Wiktionary
lekceważąco: marny, lichy szofer
SJP.pl
gra planszowa nazywana japońskimi szachami; shogi, siogi
SJP.pl
tytuł japońskich namiestników wojskowych; siogun, shogun
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. etn. japoński wódz naczelny, generał, zwierzchnik sił zbrojnych;
Wiktionary
(1.1) Szoguni w tamtych czasach sprawowali faktyczną władzę w Japonii. Cesarz nie miał już władzy, a funkcja ta stała się czysto reprezentacyjna.
Wiktionary
rzecz. siogun mos., siogunat mrz., szogunat mrz.
Wiktionary
(1.1) siogun
Wiktionary
shogunat, siogunat, bakufu;
1. japońska wojskowa administracja feudalna w latach 1992-1868, w której rządy sprawował szogun;
2. okres w historii Japonii, w którym rządy sprawował szogun
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hist. polit. forma sprawowania rządów, w której władzę posiada szogun;
Wiktionary
rzecz. szogun mos.
Wiktionary
(1.1) war. siogunat
Wiktionary
w kulturze żydowskiej: mężczyzna zajmujący się rytualnym ubojem zwierząt; rzezak
SJP.pl
1. silny wstrząs psychiczny wywołany jakimś gwałtownym przeżyciem;
2. med. niebezpieczne dla życia zaburzenia czynności organizmu (np. spadek ciśnienia krwi) będące reakcją na ciężkie urazy lub następstwem operacji, zatrucia itp.; wstrząs
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) intensywna reakcja psychiczna, która jest wywołana gwałtownym, zazwyczaj negatywnym przeżyciem lub wydarzeniem
(1.2) med. niebezpieczne dla życia zaburzenia czynności organizmu
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Klęska grunwaldzka z perspektywy śląskiego poety to szok taki, jak gdyby indiański wódz, powiedzmy jakiś Winnetou, pokonał całą armię amerykańską i ciągnął na Waszyngton.
Wiktionary
rzecz. szokowanie n.
czas. szokować
przym. szokowy, szokujący
Wiktionary
(1.1) wstrząs
(1.2) wstrząs
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
potocznie: coś zaskakującego, szokującego; shocking
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szokować.
Wiktionary
(1.1) Wśród młodych ludzi popularna była kultura punkowa, która sprzyjała eksperymentowaniu, nieszablonowości i szokowaniu.
Wiktionary
IPA: ˌʃɔkɔˈvãɲɛ, AS: šokovãńe
Wiktionary
czas. szokować
rzecz. szok m.
przym. szokujący
Wiktionary
czasownik
(1.1) wzbudzać szok, skrajne zadziwiać lub bulwersować, dziwić, wstrząsać
Wiktionary
(1.1) Samo istnienie nieprzejednanych zwolenników totalnej wolności dawno już przestało kogokolwiek szokować.
(1.1) Współczesna telewizja za bardzo chciała zaskakiwać, podniecać, szokować, zbyt często nawet programy informacyjne przypominały klipy reklamowe lub muzyczne.
Wiktionary
rzecz. szok m., szokowanie n.
czas. zaszokować dk.
przym. szokujący
przysł. szokująco
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) wzbudzający szok, zdziwienie, zbulwersowanie
Wiktionary
(1.1) Robił to w sposób niekonwencjonalny, nawet zaskakujący i szokujący, jak prawie wszystko, do czego się zabierał.
Wiktionary
czas. szokować, dk. zaszokować
rzecz. szok m., szokowanie n.
przysł. szokująco
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. górn. winda w kopalni
(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. górn. szyb kopalniany
Wiktionary
(1.1) Dziadek, dowej szola, bo mom autobus!
Wiktionary
miasto w Indiach
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. naczynie, z którego pije się kawę lub herbatę, podobne do kubka
Wiktionary
miasto na Węgrzech
SJP.pl
Szolnok (niem. "Sollnock") – miasto w środkowych Węgrzech, port rzeczny nad ujściem rzeki Zagyva do Cisy, ok. 100 km na wschód od Budapesztu. Stolica komitatu Jász-Nagykun-Szolnok. Ważny ośrodek transportowy. W Szolnoku mieści się Muzeum Lotnictwa Węgierskiego. Miasto liczy ponad 74,5 tys. mieszkańców (I 2011).
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkaniec Szombierek
(1.2) osoba pochodząca z Szombierek, urodzona w Szombierkach
Wiktionary
(1.2) Pan Ryszard jest rodowitym szombierczaninem.
Wiktionary
rzecz. Szombierki lm nm.
:: fż. szombierczanka ż.
przym. szombierski
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Szombierek
(1.2) kobieta pochodząca z Szombierek, urodzona w Szombierkach
Wiktionary
(1.1) Pani Zyta jest rodowitą szombierczanką.
Wiktionary
rzecz. Szombierki lm nm.
:: fm. szombierczanin mos.
przym. szombierski
Wiktionary
dzielnica Bytomia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna
(1.1) geogr. część miasta Bytom, w województwie śląskim;
Wiktionary
Szombierki (nazwa historyczna: Chruszczów, niem. "Schomberg") – od 1951 roku dzielnica Bytomia, wcześniej siedziba gminy Chruszczów w powiecie bytomskim. Położone są 1,5 km na południowy zachód od centrum miasta wzdłuż szosy prowadzącej z Bytomia do Rudy Śląskiej i Zabrza.
Wikipedia
(1.1) Hanka mieszka w Szombierkach koło kopalni.
Wiktionary
rzecz. szombierczanin mos., szombierczanka ż.
przym. szombierski
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) odnoszący się do Szombierek, związany z Szombierkami
przymiotnik jakościowy
(2.1) charakterystyczny dla Szombierek lub szombierczan, mający cechy lub właściwości przypisywane Szombierkom lub szombierczanom
Wiktionary
rzecz. Szombierki lm nm., szombierczanin mos., szombierczanka ż.
Wiktionary
obraźliwie: rozpustna kobieta; kurwiszon
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) wulg. żart. kobieta uprawiająca seks w celach zarobkowych
(1.2) slang. pogard. osoba (w znacznej większości przypadków kobieta) rozwiązła seksualnie
Wiktionary
(1.1) Chciałem Pani powiedzieć, że Pani córka to jest zwykły szon. / Szon? A co to jest szon? / Kurwiszon!
(1.2) (…) dzisiejsze kobiety to w 99% szony
Wiktionary
IPA: ʃɔ̃n, AS: šõn
Wiktionary
rzecz.
:: zgrub. szonisko n.
przym. szonowski, szonowy
czas. szonić się
Wiktionary
język z rodziny bantu, język urzędowy Zimbabwe; shona
SJP.pl
Szona – nazwa zbiorcza dla grupy plemion afrykańskich z grupy Bantu żyjących w zachodnim Zimbabwe i południowym Mozambiku. Posługują się językiem shona. Społeczność ta liczy ok. 9 mln osób.
Wikipedia
statek żaglowy o skośnym ożaglowaniu; szkuner, skuner
SJP.pl
Szoniec – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Lutocin. Ma status sołectwa.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.
Wikipedia
wymarły gad morski z rzędu ichtiozaurów, o ciele przypominającym wieloryba z długimi płetwami
SJP.pl
Szonizaur ("Shonisaurus") – wymarły rodzaj późnotriasowych ichtiozaurów. Należały do niego największe znane morskie gady, mogące osiągać długość powyżej 20 m (ale patrz niżej). Nazwa rodzaju pochodzi od gór Shoshone Mountains, w których znaleziono pierwsze okazy.
Wikipedia
Sz
Wikipedia
obraźliwie: rozpustna kobieta; kurwiszon
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w Czechach, w kraju morawsko-śląskim
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzecz. szonowianin m., szonowianka ż.
przym. szonowski
Wiktionary
nadrzewny ssak drapieżny zamieszkujący Amerykę Północną i Południową; najbardziej znany szop pracz myje pokarm przed jedzeniem
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zool. nazwa systematyczna|Procyon|ref=tak., rodzaj ssaka z rodziny szopowatych;
(1.2) zool. ssak z rodzaju szopów (1.1)
forma rzeczownika|rodzaj=żeński.
(2.1) D. lm. od: szopa
Wiktionary
Szop ("Procyon") – rodzaj ssaków z rodziny szopowatych (Procyonidae).
Wikipedia
(1.1) (…) kilka wozów emigranckich, które łatwo poznać po białych, wysokich dachach i po tym, że między kołami zwykle upięty jest na łańcuchu pies, szop albo niedźwiadek.
Wiktionary
IPA: ʃɔp, AS: šop
Wiktionary
rzecz. szopowate nmos., szopik m.
:: zdrobn. szopik m.
:: zgrub. szopisko n.
przym. szopowy, szopowaty
Wiktionary
1. drewniany budynek do przechowywania m.in. narzędzi, drewna; rzadziej: chwilowe pomieszczenie dla zwierząt gospodarskich;
2. w dawnej Polsce: budynek, w którym zasiadali senatorzy na sejmie elekcyjnym;
3. potocznie:
a) gęste zmierzwione włosy na głowie przypominające strzechę;
b) śmieszne zdarzenie; heca, komedia;
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) lekki, drewniany budynek gospodarczy lub magazynowy
(1.2) pot. nieuporządkowana, wzburzona czupryna
(1.3) hist. prowizoryczna budowla, w której zasiadali senatorzy sejmu elekcyjnego
(1.4) gw-pl|Górny Śląsk. kufel
forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.
(2.1) D. i B. lp. od: szop
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: ˈʃɔpa, AS: šopa
Wiktionary
rzecz.
:: zdrobn. szopka ż.
przym. szopowy, szopkarski, szopkowy
czas. szopkować
Wiktionary
(1.1) reg. odryna
Wiktionary
zdrobnienie od: szopka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. zdrobn. od: szopka
Wiktionary
IPA: ʃɔˈpɛt͡ʃka, AS: šopečka
Wiktionary
potocznie o osobie noszącej rozwichrzoną, nieuczesaną fryzurę
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) gw-pl|Warszawa. gwara. więz. złodziej wynoszący ze sklepu ubrania podczas rzekomego ich przymierzania;
Wiktionary
Szopenfeldziarz – złodziej dokonujący kradzieży w sklepie lub w magazynie.
Wikipedia
(1.1) Znany i ceniony kupiec Edmund Wajno, obywatel boliwijski, został przyłapany na kradzieży wiązki cennych futer, które starał się wynieść pod paltem ze sklepu. Zwyczajny szopenfeldziarz. Wszedł, zażądał futer i zaczął kaprysić, a kiedy subiekci zajęli się demonstrowaniem, skorzystał z ich nieuwagi.
(1.1) Otrzymawszy zaproszenie na uroczystość urządzaną z okazji zwolnienia z więzienia cenionego szopenfeldziarza, pan Feluś był w poważnym kłopocie.
Wiktionary
IPA: ˌʃɔpɛ̃nˈfɛlʲd͡ʑaʃ, AS: šopẽnfelʹʒ́aš
Wiktionary
rzecz. szopenfeldziarstwo n., szopenfeld m.
:: fż. szopenfeldziarka ż.
przym. szopenfeldziarski
Wiktionary
(1.1) złodziej sklepowy
Wiktionary
okazjonalizm: koncert z muzyką Szopena; chopinada, chopiniada
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) muz. wydarzenie muzyczne (koncert, festiwal, itp.), podczas którego słucha się muzyki Szopena
Wiktionary
(1.1) Miasto zobowiązało się do organizowania raz na pięć lat wrześniowej szopeniady w muszli koncertowej.
Wiktionary
rzecz. szopenistyka ż., szopeniana nmos., Chopin mrz., szopenista m., szopenistka ż.
przym. szopenowski, Szopenowski
Wiktionary
(1.1) chopiniada
Wiktionary
wszystko, co dotyczy życia i twórczości Szopena; chopiniana, chopeniana
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) liter. autografy i dokumenty dotyczące Fryderyka Szopena
(1.2) druk. księg. wydawnictwa związane z Fryderykiem Szopenem i jego twórczością
Wiktionary
(1.1) Hrabiemu udało się zebrać sporą liczbę szopenianów.
(1.2) W tej księgarni kupisz ostatnie szopeniana.
Wiktionary
rzecz. szopenistyka ż., szopenistka ż., Chopin mrz., szopeniada ż., szopenista m.
przym. szopenowski, Szopenowski
Wiktionary
(1.1) chopiniana
(1.2) chopiniana
Wiktionary
chopinista;
1. pianista specjalizujący się w wykonywaniu dzieł Szopena;
2. znawca twórczości Szopena
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) muz. muzyk wyspecjalizowany w wykonywaniu utworów Fryderyka Szopena
(1.2) muz. znawca twórczości Fryderyka Szopena
Wiktionary
(1.1) W hotelu już zatrzymało się kilku szopenistów, bo za tydzień rozpoczynają się przesłuchania.
(1.2) Jej wykładowca z muzykologii był wybitnym szopenistą.
Wiktionary
rzecz. szopenistyka ż., szopeniada ż., szopeniana nmos.
:: fż. szopenistka ż.
przym. szopenowski, Szopenowski
Wiktionary
(1.1) chopinista
(1.2) chopinista
Wiktionary
→ szopenista; chopinistka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) muz. pianistka wyspecjalizowany w wykonywaniu utworów Fryderyka Szopena
(1.2) muz. znawczyni twórczości Fryderyka Szopena
Wiktionary
rzecz. szopenistyka ż., szopeniada ż., szopeniana nmos.
:: fm. szopenista m.
przym. szopenowski, Szopenowski
Wiktionary
(1.1) chopinistka
(1.2) chopinistka
Wiktionary
chopinistyka;
1. nauka gry utworów Szopena;
2. sposób interpretacji utworów Szopena
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) muz. ćwiczenie się w wykonywaniu utworów Fryderyka Szopena
(1.2) muz. sposób interpretacji utworów Fryderyka Szopena
Wiktionary
(1.2) Tak mi się owa solowa szopenistyka ślizga po powierzchni mojej wrażliwości.
(1.2) Duszniki wyznaczają trendy szopenistyki światowej.
Wiktionary
rzecz. szopenista mos., szopenistka ż., szopeniada ż., szopeniana nmos., Chopin mrz.
przym. szopenowski, Szopenowski
Wiktionary
(1.1) chopinistyka
(1.2) chopinistyka
Wiktionary
ogół cech charakterystycznych dla muzyki Chopina; chopinizm
SJP.pl
muzykolog, znawca twórczości Chopina; chopinolog
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) muz. muzykolog badający twórczość i życie Fryderyka Szopena
Wiktionary
(1.1) Na tej półce znajdziesz książki wybitnych szopenologów.
Wiktionary
rzecz. szopenologia ż.
przym. szopenologiczny
Wiktionary
(1.1) chopinolog
Wiktionary
badania nad twórczością Fryderyka Chopina; chopinologia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) muz. nauka o życiu i twórczości Fryderyka Szopena
Wiktionary
(1.1) Michalina wykłada szopenologię w PSM w Cieszynie.
Wiktionary
rzecz. szopenolog mos., szopenolożka ż.
przym. szopenologiczny
Wiktionary
dotyczący szopenologii
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z szopenologią
Wiktionary
(1.1) Iga wzięła udział w sympozjum szopenologicznym w Pile.
Wiktionary
rzecz. szopenologia ż., szopenolog mos.
Wiktionary
(1.1) chopinologiczny
Wiktionary
dotyczący twórczości Szopena, charakterystyczny dla Szopena, mający cechy utworów Szopena; chopinowski
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) muz. dotyczący życia i muzyki Fryderyka Chopina, charakterystyczny, typowy dla Chopina lub jego muzyki, taki jak u Chopina
Wiktionary
(1.1) Już wiedzieli, że klapa, z Radia Santiago, które nie nadało zatem beethovenowskiej Symfonii heroicznej ani poloneza szopenowskiego, przygotowanych przez zamachowców na Dzień Triumfu.
Wiktionary
rzecz. Chopin mrz., szopeniada ż., szopeniana nmos., szopenista mos., szopenistka ż., szopenistyka ż.
przym. Szopenowski
Wiktionary
(1.1) chopinowski
Wiktionary
przymiotnik dzierżawczy - należący do Szopena lub z nim związany; Chopinowy, Szopenowski, Chopinowski
SJP.pl
damska torba na zakupy; shopperka
SJP.pl
→ szop; szopowy
SJP.pl
Szopi, Szopy ( Шопи) – bałkańska grupa etniczno-kulturowa zamieszkująca mezoregion tzw. Szopłuku (Шоплук) na pograniczu Bułgarii, Serbii i Macedonii Północnej.
Przez naukę bułgarską badającą ich etnos od początku XX wieku, określani są jako podgrupa Bułgarów, wyróżniająca się stosunkowo najlepiej zachowanymi cechami i obyczajami starosłowiańskimi. W Serbii jako Šopowi (Шопови) od niedawna (2011) traktowani są jako odrębna narodowość.
Wikipedia
podobny do dachu szopy, taki, jak szopa; zmierzwiony, nastroszony
SJP.pl
część Katowic
SJP.pl
Szopienice (niem. "Schoppinitz"; notowana również w zapisie "Schopinitz") – część Katowic, położona w północno-wschodnim rejonie miasta, nad Rawą, około 8 km na wschód od centrum, na terenie dzielnicy Szopienice-Burowiec. W latach 1947–1959 samodzielne miasto.
Wikipedia
przymiotnik od: Szopienice
SJP.pl
Szopinek – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Zamość.
Wieś jest sołectwem w gminie Zamość. Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z roku 2011 wieś miała 747 mieszkańców.
Szopinek jest wsią podmiejską Zamościa. Rozciąga się na długości 2 km przy drodze krajowej nr 74
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pot. żart. radosne spędzanie czasu na zakupach
Wiktionary
(1.1) Dziś zrobiłyśmy sobie z Jolką szoping i pół dnia przymierzałyśmy w sklepach ciuchy.
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
1. widowisko sceniczne lub kukiełkowe związane tematycznie z Bożym Narodzeniem; jasełka;
2. kompozycja figuralna przedstawiająca narodzenie Chrystusa, wystawiana w kościele w okresie świąt Bożego Narodzenia; żłóbek, jasełka;
3. widowisko satyryczne, najczęściej kukiełkowe, w którym występują znane postacie z życia politycznego, społecznego i kulturalnego;
4. potocznie: sytuacja, zachowanie itp. niepoważne, obliczone na pokaz; heca, komedia, zamieszanie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: szopa
(1.2) rel. model stajenki betlejemskiej, zwykle ze żłobkiem i figurkami
(1.3) teatr. rel. widowisko teatralne związane z Bożym Narodzeniem
(1.4) teatr. satyryczne widowisko kukiełkowe, nawiązujące formą do szopki (1.3) bożonarodzeniowej
(1.5) pot. przen. zachowanie pod publiczkę, na pokaz, bez istotnej treści
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Grabie znajdziesz w szopce na narzędzia.
(1.2) Na Górnym Śląsku szopkę nazywają betlejką.
(1.3) Piotruś w szopce bożonarodzeniowej zagrał świętego Józefa.
(1.4) W telewizyjnej szopce pojawiło się spore grono polityków.
(1.5) Zachowuj się! Nie odstawiaj szopki!
Wiktionary
IPA: ˈʃɔpka, AS: šopka
Wiktionary
rzecz. szopkarstwo n., szopkarka ż., szopa ż., szopkarz mos.
czas. szopkować ndk.
przym. szopkowy, szopkarski
Wiktionary
(1.2) stajenka, żłóbek; gw. Górny Śląsk betlejka, betlyjka
(1.3) jasełka
(1.5) heca
Wiktionary
kobieta tworząca szopki bożonarodzeniowe
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) folk. artystka wykonująca szopki bożonarodzeniowe
Wiktionary
(1.1) Babcia Jadzi, znana krakowska szopkarka, otrzymała już trzy nagrody.
Wiktionary
czas. szopkować ndk.
rzecz. szopa ż., szopka ż., szopkarstwo n.
:: fm. szopkarz m.
Wiktionary
→ szopkarz
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) folk. związany z szopkarstwem, odnoszący się do szopkarstwa
Wiktionary
(1.1) Kraków stał się prawdziwym zagłębiem szopkarskim.
Wiktionary
przym. szopkowy
rzecz. szopa ż., szopka ż., szopkarstwo n.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) rzem. rodzaj rzemiosła zajmujący się wykonywaniem bożonarodzeniowych przedstawień szopek
Wiktionary
(1.1) Mam nadzieję, że ten wpis przyczyni się zarówno do promocji samego szopkarstwa, którego materialne efekty, przepiękne szopki, są już dziś prezentowane na całym świecie.
Wiktionary
czas. szopkować ndk.
przym. szopkarski
rzecz. szopa ż., szopka ż., szopkarka ż., szopkarz mos.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) aktor występujący w szopce
(1.2) folk. artysta wykonujący szopki
(1.3) folk. kolędnik chodzący z szopką po domach
(1.4) przestęp. złodziej specjalizujący się w okradaniu sklepów
Wiktionary
(1.1) Po przedstawieniu zaprosimy szopkarzy na kolację.
(1.2) Krakowscy szopkarze wystawiają swoje szopki w sali ratusza.
(1.3) Przed furtką stanęło czterech szopkarzy i zaczęło śpiewać kolędę.
Wiktionary
rzecz. szopa ż., szopka ż., szopkarstwo n.
:: fż. szopkarka ż.
czas. szopkować
Wiktionary
rzadko: chodzić z szopką w czasie Bożego Narodzenia; wystawiać jasełka
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany
(1.1) pot. folk. chodzić z szopką, z jasełkami
Wiktionary
(1.1) Chłopaki szopkują zwykle w drugi dzień świąt.
Wiktionary
rzecz. szopa ż., szopka ż., szopkarka ż., szopkarstwo n., szopkarz mos.
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) teatr. związany z szopką, odnoszący się do szopki
Wiktionary
(1.1) Nauczycielka przygotowała dla uczniów kilka stroi szopkowych.
Wiktionary
przym. szopkarski
rzecz. szopa ż., szopka ż.
Wiktionary
kobieta uzależniona od robienia zakupów; shopoholiczka, zakupoholiczka
SJP.pl
osoba uzależniona od robienia zakupów; zakupoholik, shopoholik
SJP.pl
uzależnienie od kupowania rzeczy; zakupoholizm, shopoholizm
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zob. zakupoholizm.
Wiktionary
(1.1) kupnoholizm, oniomania, shopoholizm, zakupoholizm
Wiktionary
rodzina ssaków łożyskowych z rzędu drapieżnych, o wydłużonym ciele i średnim lub długim ogonie z ciemnymi i jasnymi pierścieniami, zamieszkujących obszary strefy umiarkowanej i podzwrotnikowej obu Ameryk; należą do niej m.in. szop pracz, panda mała, ostronos meksykański i kinkażu
SJP.pl
Szopowate (Procyonidae) – rodzina ssaków łożyskowych z podrzędu psokształtnych (Caniformia) w obrębie rzędu drapieżnych (Carnivora). W zapisie kopalnym są znane od oligocenu.
Wikipedia
o cechach szopowatych (rodzina ssaków)
SJP.pl
→ Szopi (bałkańska grupa etniczno-kulturowa)
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
1. drewniany budynek do przechowywania m.in. narzędzi, drewna; rzadziej: chwilowe pomieszczenie dla zwierząt gospodarskich;
2. w dawnej Polsce: budynek, w którym zasiadali senatorzy na sejmie elekcyjnym;
3. potocznie:
a) gęste zmierzwione włosy na głowie przypominające strzechę;
b) śmieszne zdarzenie; heca, komedia;
SJP.pl
Zobacz też: Szopy w innych znaczeniach tej nazwy.
Szopy – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Gronowo Elbląskie, na obszarze Żuław Elbląskich.
Wieś okręgu sędziego ziemskiego Elbląga w XVII i XVIII wieku. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa elbląskiego.
Wikipedia
rodzaj końskiej uprzęży; szory
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Warmia. fartuch
Wiktionary
zdrobnienie od: szorty
SJP.pl
wieś w Polsce
SJP.pl
Szorcówka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Skierbieszów.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.
Wieś jest sołectwem w gminie Skierbieszów. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 46 mieszkańców.
Wikipedia
(zwykle w liczbie mnogiej)
1. zdrobnienie od: szor (rodzaj końskiej uprzęży);
2. szelka używana do prowadzenia psa na smyczy bez obroży
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. etn. kraina Szorów, zob. Górska Szoria.
Wiktionary
rzecz. szorski mrz., Szor m., Szorka ż.
przym. szorski, szoriański
Wiktionary
(1.1) Górska Szoria
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szorować.
Wiktionary
IPA: ˌʃɔrɔˈvãɲɛ, AS: šorovãńe
Wiktionary
czas. szorować
Wiktionary
maszyna do szorowania i mycia powierzchni twardych
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)
(1.1) trąc czymś, czyścić jakąś powierzchnię
(1.2) trzeć, ocierać się o coś
Wiktionary
(1.2) Biedny jamnik szorował brzuchem po chodniku.
(1.3) Brzuch cię boli od tygodnia?! Szoruj do lekarza!
Wiktionary
IPA: ʃɔˈrɔvat͡ɕ, AS: šorovać
Wiktionary
rzecz. szorowanie n., szorowarka ż.
czas. wyszorować dk.
Wiktionary
przymiotnik od: szory (rodzaj uprzęży końskiej)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Szorami lub Szorią, dotyczący Szorów lub Szorii
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) jęz. język szorski
Wiktionary
rzecz. Szor mos., Szorka ż., Szoria ż.
Wiktionary
1. chropowaty na powierzchni, niegładki;
2. niemiły w obejściu, niełagodny, surowy, opryskliwy;
3. o dźwięku: nieczysty, brzmiący ostro, przenikliwie
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) mający niegładką, chropawą powierzchnię
(1.2) o człowieku: przykry, nieprzyjemny w obejściu
(1.3) o dźwiękach, odgłosach: nieczysty, brzmiący przenikliwie
Wiktionary
(1.1) Pamiętam, jak biegłam na bosaka po pomoście, po szorstkich, nagrzanych słońcem deskach.
Wiktionary
IPA: ˈʃɔrstʲci, AS: šorstʹḱi
Wiktionary
rzecz. szorstkość ż.
przysł. szorstko
Wiktionary
(1.1) chropawy, chropowaty, ostry, porowaty
(1.2) oschły, niedelikatny
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób szorstki
Wiktionary
rzecz. szorstkość ż.
przym. szorstki
Wiktionary
kormoran szorstkodzioby - gatunek ptaka z rodziny kormoranowatych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zool. nazwa systematyczna|Notocitellus|A.H. Howell|ref=tak., gryzoń z rodziny wiewiórkowatych, występujący w Meksyku;
Wiktionary
Szorstkogrzbiet ("Notocitellus") – rodzaj ssaków z podrodziny afrowiórek (Xerinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).
Wikipedia
(1.1) Futro na części grzbietowej szorstkogrzbietów jest rzeczywiście szorstkie.
Wiktionary
rodzina z klasy dwuliściennych obejmująca około 2000 gatunków roślin zielnych (rzadziej drzew i krzewów) ze strefy umiarkowanej i zwrotnikowej; ogórecznikowate
SJP.pl
1. o roślinach: mający szorstko owłosione liście i łodygi;
2. o cechach szorstkolistnych (rodzina roślin); ogórecznikowaty
SJP.pl
mający szorstkie ręce
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który ma szorstkie skrzydła
Wiktionary
IPA: ˌʃɔrstkɔˈskʃɨdwɨ, AS: šorstkoskšydu̯y
Wiktionary
rodzaj roślin z rodziny arekowatych (palm)
SJP.pl
Szorstkowiec ("Trachycarpus" H.Wendl.) – rodzaj roślin, należący do rodziny arekowatych (palm). Należy do niego 9 gatunków roślin dziko rosnących w Chinach i w Himalajach, niekiedy na dużych wysokościach.
Wikipedia
o zwierzętach, najczęściej o psach: mający szorstką, twardą sierść
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szorstkie; cecha tych, którzy są szorstcy
Wiktionary
przym. szorstki
przysł. szorstko
Wiktionary
1. szorstnik skórzasty - gatunek ukwiała;
2. przedstawiciel rodziny morskich ryb beryksokształtnych
SJP.pl
dawniej: płócienny fartuch
SJP.pl
środowiskowo:
1. krótki, pionowy filmik wideo; shorts;
2. krótkie opowiadanie, zwłaszcza z gatunku fantastyki
SJP.pl
przedstawiciel angielskiej rasy bydła domowego (wyhodowanej w końcu XVIII w.), hodowany obecnie w wielu krajach w dwóch odmianach: mlecznej i mięsnej; shorthorn
SJP.pl
przedstawiciel angielskiej rasy bydła domowego (wyhodowanej w końcu XVIII w.), hodowany obecnie w wielu krajach w dwóch odmianach: mlecznej i mięsnej; shorthorn
SJP.pl
krótkie spodenki, sięgające najwyżej do kolan
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) krótkie spodnie o sportowym kroju
Wiktionary
Szorty – rodzaj spodenek noszony głównie przez kobiety, charakteryzujący się niewielką długością i wynikającym z tego brakiem nogawek. Ich nazwa wywodzi się z angielskiego słowa "shorts", które ma jednak szersze znaczenie niż polskie szorty, ponieważ obejmuje także inne rodzaje spodenek z dłuższymi nogawkami, takie jak bermudy, kuloty czy rybaczki. Angielskim odpowiednikiem polskich szortów jest określenie "hotpants".
Wikipedia
IPA: ˈʃɔrtɨ, AS: šorty
Wiktionary
rodzaj końskiej uprzęży; szory
SJP.pl
w dawnej Polsce podstawowy podatek płacony przez mieszczan Korony
SJP.pl
Szos – podstawowy podatek od majątku płacony przez mieszczan w dawnej Polsce na rzecz skarbu państwa.
Wikipedia
droga o twardej nawierzchni przeznaczona dla pojazdów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rodzaj drogi o utwardzonej powierzchni, po której poruszają się pojazdy
(1.2) środ. rower szosowy
Wiktionary
Zobacz też: Szosa w innych znaczeniach tej nazwy.
Szosa (fr. "chaussée") – droga o twardej lub utwardzonej nawierzchni przeznaczona dla ruchu pojazdów.
W średniowieczu ważne drogi wykładane były kamieniami i kawałkami skał. Spajano je wapnem (łac. calceata, fr. "chaux"), od którego powstała francuska nazwa "chaussée" (pol. zwapnowana lub wapnem nałożona) i polska "szosa".
Wikipedia
(1.1) Po szosie jeżdżą samochody.
(1.2) W Warszawie przy ulicy Klaudyny jest sklep, gdzie można kupić starsze używane szosy.
Wiktionary
IPA: ˈʃɔsa, AS: šosa
Wiktionary
rzecz. szosowiec mos., szosówka ż.
przym. szosowy
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk szosyjo
(1.2) rower szosowy, szosówka
Wiktionary
dawniej: budować, żwirować szosę, drogę
SJP.pl
zawodnik biorący udział w kolarskich zawodach szosowych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) sport. kolar. kolarz biorący udział w wyścigach szosowych
Wiktionary
rzecz. szosa ż., szosówka ż.
przym. szosowy
Wiktionary
1. → szosa;
2. związany z zawodami kolarskimi na szosach
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z szosą, dotyczący szosy
Wiktionary
rzecz. szosówka ż., szosowiec mos., szosa ż.
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Szostak – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 10 192 osoby. Nazwisko pochodzi od słowa "szóstak" i jest najbardziej rozpowszechnione w południowej i środkowo-wschodniej Polsce.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Szostakowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Czyże.
Wieś królewska w leśnictwie bielskim w ziemi bielskiej województwa podlaskiego w 1795 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
Szostek – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Wodynie. Ma status sołectwa.
Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Andrzeja Boboli w Rudzie Wolińskiej.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szosa
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) imię|polski|ż., wariant imienia Szoszana (Zuzanna)
(1.2) geogr. rzeka w północnej Rosji przeduralskiej;
Wiktionary
Szosza (ros. "Шо́ша") – rzeka w północnej Rosji przeduralskiej (obwody twerski i moskiewski), prawy dopływ Wołgi w zlewisku Morza Kaspijskiego. Długość – 163 km, powierzchnia zlewni – 3080 km², średni przepływ 51 km przed ujściem – 8,5 m³/s. Reżim śnieżny. Pokrywa lodowa od listopada/początku stycznia do kwietnia/końca marca.
Wikipedia
(1.1) Czasami we śnie Szosza wyciąga do mnie smukłą dłoń dziecka, a ja, dzieckiem, biegnę za nią, bawimy się w berka.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) skórzany fartuch rzemieślniczy
Wiktionary
(1.1) szorstfal, szustfal, szusfal, szorc
Wiktionary
członek plemienia Indian Ameryki Północnej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pogard. Ukrainiec
Wiktionary
rzecz. Szoszon mos., Szoszonka ż.
:: fż. szoszonka ż.
przym. szoszoński
Wiktionary
(1.1) rezun, chochoł, upainiec, ukr
Wiktionary
plemię Indian Ameryki Północnej
SJP.pl
Sz
Wikipedia
członkini plemienia Indian Ameryki Północnej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) etn. członkini indiańskiego plemięemienia z Ameryki Północnej;
Wiktionary
(1.1) Z tipi wyszły dwie Szoszonki i skierowały się w stronę strumienia.
Wiktionary
rzecz. szoszon mos.
:: fm. Szoszon mos.
przym. szoszoński
Wiktionary
związany z Szoszonami, plemieniem indiańskim
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) etn. odnoszący się do Szoszonów, związany z Szoszonami
rzeczownik, rodzaj męski
(2.1) jęz. język z rodziny uto-azteckiej, należący do gałęzi numijskiej, do grupy środkowonumijskiej
Wiktionary
(1.1) Na pustkowiu stało kilka szoszońskich tipi.
Wiktionary
rzecz. Szoszon mos., szoszon mos., Szoszonka ż.
przym. północnoszoszoński, wschodnioszoszoński, zachodnioszoszoński
Wiktionary
(2.1) język szoszoński; kod ISO 639-3: shh, kod Glottolog: shos1248, kod Linguasphere: 64-AAB-a
Wiktionary
potocznie:
a) rower szosowy;
b) dętka do takiego roweru
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. kolar. rower szosowy
Wiktionary
(1.1) Julek zawsze był pod wrażeniem, kiedy brat hamował na szosówce całym ciałem, obrotem albo nogami (…)
(1.1) Ten model to klasyczna, jednobiegowa szosówka.
Wiktionary
rzecz. szosowiec m., szosa ż.
przym. szosowy
Wiktionary
(1.1) szosa, rower szosowy
Wiktionary
lina służąca do ustawiania żagla; szkot
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) żegl. lina służąca do ustawiania żagla pod właściwym kątem do kierunku wiatru;
(1.2) geogr. hydrol. niewielkie płytkie jezioro w Afryce
(1.3) geogr. hydrol. wyschnięte dno szotu (1.2)
(1.4) spoż. pot. mała porcja mocnego alkoholu
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) daw. pogard. człowiek z niskiej klasy społecznej
Wiktionary
Szot – lina olinowania ruchomego służąca do ustawiania rogu szotowego żagla najkorzystniej względem kierunku wiatru. Szot jest liną do obsługi pracującego żagla, biegnącą od żagla w dół do pokładu, w kierunku rufy. Najczęściej jako szoty wykorzystuje się miękkie bawełniane liny.
Wikipedia
przym. szotowy
Wiktionary
lina służąca do ustawiania żagla; szkot
SJP.pl
oczyszczać przedmioty metalowe strumieniem śrutu; śrutować
SJP.pl
1. związany z szotem - liną żeglarską;
2. związany z szotem - jeziorkiem
SJP.pl
ruchomy pierścień na bomie, do którego przymocowuje się szoty
SJP.pl
płytkie, słone jezioro spotykane w Afryce; wyschnięte dno takiego jeziora; szot
SJP.pl
Szott, szot – płytkie zagłębienie bezodpływowe algierskich oraz tunezyjskich pustyń piaszczystych.
Szotty zasłane są materiałem gliniastym i ilastym, pokryte skorupami solnymi i gipsowymi – po deszczu zamieniają się w słone trzęsawiska lub jeziora.
Wikipedia
1. osoba przyznająca uprzywilejowaną pozycję własnej płci, rasie lub grupie;
2. skrajny nacjonalista o bezkrytycznym stosunku do własnego narodu odnoszący się z pogardą i nienawiścią do innych narodów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) polit. zwolennik szowinizmu
(1.2) książk. człowiek dyskryminujący innych i przyznający sobie uprzywilejowaną pozycję
Wiktionary
rzecz. szowinizm m., szowinistyczność ż.
:: fż. szowinistka ż.
przym. szowinistyczny
przysł. szowinistycznie
Wiktionary
kobieta wyznająca zasady szowinizmu; skrajna nacjonalistka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zwolenniczka szowinizmu
Wiktionary
rzecz. szowinizm m., szowinista m.
przym. szowinistyczny
przysł. szowinistycznie
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szowinistyczne; cecha tych, którzy są szowinistyczni
Wiktionary
przym. szowinistyczny
przysł. szowinistycznie
rzecz. szowinista mos., szowinizm mrz.
Wiktionary
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) wyrażający szowinizm; dotyczący szowinisty
Wiktionary
rzecz. szowinistyczność ż., szowinista mos., szowinistka ż., szowinizm mrz.
przysł. szowinistycznie
Wiktionary
1. przypisywanie szczególnie wysokiej wartości lub przyznawanie uprzywilejowanej pozycji własnej płci, rasie lub grupie;
2. skrajny nacjonalizm wyrażający się ślepym uwielbieniem dla własnego narodu i w nienawiści i pogardzie dla innych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) polit. skrajna postać nacjonalizmu, w której bezkrytyczne uwielbienie do własnego narodu jest połączone z pogardą i wrogością wobec mniejszości narodowych i innych narodów;
(1.2) socjol. postawa charakteryzująca się nietolerancją i przyznawaniem uprzywilejowanej pozycji własnej płci, rasie czy grupie społecznej
Wiktionary
Szowinizm (fr. "chauvinisme") – forma skrajnego nacjonalizmu w postaci bezkrytycznego uwielbienia własnego narodu, wiary w jego wyższość połączonego z wrogością względem innych nacji. W szerszym znaczeniu analogiczne przeświadczenie pewnych grup ludzi względem innych (nie zawężające się do narodów).
Wikipedia
IPA: ʃɔˈvʲĩɲism̥, AS: šovʹĩńism̦
Wiktionary
rzecz. szowinista m., szowinistka ż., szowinistyczność ż.
przym. szowinistyczny
przysł. szowinistycznie
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
show;
1. przedstawienie artystyczno-rozrywkowe o charakterze rewiowym; widowisko;
2. wielka uroczystość mająca widowiskowy charakter;
3. efektowny występ artystyczny, popis niezwykłych umiejętności; pokaz;
4. wydarzenie nabierające charakteru chętnie oglądanego przez wszystkich widowiska; przedstawienie
SJP.pl
przemysł rozrywkowy, show-business, show business, show-biznes, show biznes;
1. gałąź gospodarki zajmująca się dostarczaniem rozrywki, obejmująca telewizję, kino, teatr, kabaret, muzykę, modę itp.;
2. ludzie oraz przedsiębiorstwa zajmujące się taką działalnością
SJP.pl
1. dawniej: łopatka wieprzowa solona lub wędzona; szynka;
2. gatunek małża morskiego; przyszynka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) stpol. spoż. wędzona lub solona łopatka wieprzowa; szynka
(1.2) współcz. gw-pl|Górny Śląsk. szynka
(1.3) daw. pogard. o człowieku świnia
(1.4) daw. pogardliwa nazwa Prusaka
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.3) Chodzi, szołdra, po wybrzeżu i gwiżdże, i kobiecie sromotne rzeczy gada. A on jakie prawo ma?
(1.3) Poczekajże ty szołdro pruski! Takiś ty żołnierz! Uciekać umiesz tylko, heretycki oberwańcze!
Wiktionary
(1.3) gałgan, nicpoń; łotr
Wiktionary
nazwisko, np. Michaił Szołochow (1905-84), pisarz rosyjski
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy - należący do Szołochowa lub z nim związany
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Szołtysek (liczba mnoga: Szołtyskowie) – polskie nazwisko, mające korzenie śląskie. Nosi je 1 981 osób (stan na styczeń 2009 rok).
Nazwisko pochodzi od słowa "Sołtys", czyli "urzędnik wiejski".
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego
(1.1) = hist. Służba Zwycięstwu Polski;
Wiktionary
zdrobnienie od: szpachla
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: szpachla
Wiktionary
rzecz. szpachla ż.
czas. szpachlować
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) techn. bud. narzędzie ręczne z płaskim, elastycznym ostrzem i uchwytem, używane do nakładania, rozprowadzania lub usuwania mas budowlanych
(1.2) pot. bud. masa szpachlowa służąca do wypełniania ubytków i wyrównywania powierzchni
Wiktionary
Szpachla (też: "szpachelka", z Spachtel; łac. "spatula", σπάθη "spáthē") – narzędzie składające się z giętkiej metalowej blachy osadzonej na drewnianym lub plastikowym trzonku, najczęściej o kształcie łopatki. Przeznaczona do rozcierania, mieszania[] i nakładania szpachlówek (mas szpachlowych), np. gipsu. Używana np. przy pracach wykończeniowych do wygładzania ścian i uzupełniania ubytków (tzw. szpachlowanie) oraz do zeskrobywania zanieczyszczeń z powierzchni[].
Wikipedia
(1.1) Weź szpachlę i nałóż gładź na ścianę.
Wiktionary
rzecz. szpachlowanie n.
:: zdrobn. szpachelka ż.
czas. szpachlować ndk.
przym. szpachlowy
Wiktionary
(1.1) gwara. szpachtla
Wiktionary
robotnik zatrudniony przy szpachlowaniu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) bud. robotnik nakladajacy i rozprowadzający masę budowlaną
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) bud. wygładzanie, zacieranie ścian
Wiktionary
IPA: ˌʃpaxlɔˈvãɲɛ, AS: špaχlovãńe
Wiktionary
czas. szpachlować
rzecz. szpachla ż.
Wiktionary
1. pokrywać płaską powierzchnię jakąś substancją, używając szpachli;
2. potocznie: nakładać grubą warstwę makijażu
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)
(1.1) likwidować nierówności i otwory w ścianach lub w suficie, nakładając zaprawę gipsową przy pomocy szpachli
Wiktionary
(1.1) Podstawą [tapetowania] jest przygotowanie gładkiej ściany — ubytki szpachlujemy, szlifujemy i malujemy.
Wiktionary
IPA: ʃpaxˈlɔvat͡ɕ, AS: špaχlovać
Wiktionary
rzecz. szpachla ż., szpachelka ż., szpachlowanie n.
czas. zaszpachlować dk., wyszpachlować dk.
przym. szpachlowy
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) dotyczący szpachli
Wiktionary
rzecz. szpachla ż.
czas. szpachlować
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gwara więzienna wódka
Wiktionary
IPA: ʃpaxˈluva, AS: špaχluva
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. szpachla, masa szpachlowa
Wiktionary
Szpachlówka, masa szpachlowa, masa zacierowa – substancja nakładana na podłoże w celu wypełnienia uszkodzeń i ubytków, jego wyrównania i wygładzenia.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. szpachla
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) daw. zob. spacer.
Wiktionary
zdrobnienie od: szpak
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zdrobn. od szpak
Wiktionary
rzecz. szpak m., szpakowate nmos.
przym. szpaczy, szpakowaty
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szpaczkować.
Wiktionary
czasownik
(1.1) mową naśladować szpaka
Wiktionary
przymiotnik od: szpak
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy
(1.1) należący do szpaka
przymiotnik jakościowy
(2.1) charakterystyczny dla szpaka
Wiktionary
rzecz. szpak m., szpaczek m.
przym. szpakowaty
Wiktionary
pisklę szpaka
SJP.pl
1. dawna broń sieczna;
2. broń sportowa używana w szermierce;
3. konkurencja szermiercza
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. broń boczna kłująca
(1.2) sport. broń szermierska podobna do szpady (1.1)
(1.3) sport. konkurencja z użyciem szpady (1.2)
Wiktionary
Szpada (z wł. "spada") – kolna broń biała, powstała w XVII wieku na zachodzie Europy, ewoluując z rapiera jako broń mniejsza, lżejsza i poręczniejsza.
Wikipedia
rzecz. szpadnik mos.
Wiktionary
rodzaj łopaty (do kopania ziemi itp.); rydel
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) narzędzie obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania, z metalową częścią roboczą
(1.2) ilość materiału mieszcząca się na szpadlu (1.1)
Wiktionary
Szpadel (także: sztychówka) – ręczne narzędzie przeznaczone do rozcinania gleby, kopania i robienia wykopów; rodzaj łopaty.
Wikipedia
(1.1) Jak ziemia jest zamarznięta, nie szpadel, a kilof będzie potrzebny.
(1.2) W wiadrze mieszczą się dwa szpadle ziemi.
Wiktionary
IPA: ˈʃpadɛl, AS: špadel
Wiktionary
rzecz. zdrobn. szpadelek m.
Wiktionary
(1.1) łopata, sipa, szufla; gw. Górny Śląsk ryl, sztecher
Wiktionary
zdrobnienie od: szpadel
SJP.pl
zdrobnienie od: szpada
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rzem. rzemieślnik wykonujący szpady
Wiktionary
rzecz. szpada ż.
Wiktionary
kastet
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od szpagat
Wiktionary
(1.1) To nie szpagat, lecz tylko mały szpagacik.
Wiktionary
rzecz. szpagat m.
Wiktionary
1. figura gimnastyczna polegająca na wykonaniu siadu rozkrocznego;
2. cienki, mocny sznurek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) ćwiczenie gimnastyczne polegające na rozciągnięciu nóg do linii poziomej;
(1.2) rodzaj mocnego sznurka z juty
(1.3) jutowe włókno do uszczelniania połączeń hydraulicznych i gazowych
(1.4) daw. gw-pl|Warszawa. wódka
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
IPA: ˈʃpaɡat, AS: špagat
Wiktionary
rzecz. szpagatówka ż.
:: zdrobn. szpagacik m.
przym. szpagatowy
Wiktionary
(1.2) szruba
Wiktionary
dawniej, żartobliwie: wódka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szprycha
Wiktionary
(1.1) szpica
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. spiżarnia
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Pomorze. kulin. deser z jajek, cukru i żelatyny z dodatkiem kakao lub soku cytrynowego;
Wiktionary
Szpajza (z niem. "die Speise – potrawa, danie") – deser (legumina) przygotowywany z jajek kurzych, znany w kuchni śląskiej i pomorskiej (na Kaszubach, Powiślu i Żuławach). Jest to rodzaj kremu zestalanego żelatyną. Charakteryzuje się delikatną, puszystą konsystencją, przypominającą gładką, kremową (galaretkowatą) piankę.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. archit. spiżarnia
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk szpajzka
Wiktionary
1. ptak z rzędu wróblowych o czarnym, połyskliwym upierzeniu;
2. koń maści ciemnosiwej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) ornit. niewielki i ciemny, prawie czarny ptak;
(1.2) hipol. koń o maści ciemnosiwej
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) gw-pl|Mazury. słonina
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Piszczą żałośnie w trzcinach szpaki, kraczą kurki wodne, pogwizdują bekasy, huczą bąki, kwakają ukryte stada kaczek, smutnie pośpiewują rybitwy; rytmicznie wyrzucając do lotu skrzydła kołyszą się kulony, srokosze kują żelazo na gałązkach olszyn, a wysoko na gałęziach sosen edukują swe dzieci, obrzydliwie wrzeszcząc, wrony-matki.
Wiktionary
IPA: ʃpak, AS: špak
Wiktionary
rzecz. szpakowatość ż., szpakowacizna ż., szpakowate nmos.
:: zdrobn. szpaczek m.
czas. szpakowacieć ndk.
przym. szpakowaty, szpaczy
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk skworc, szkworc, szpok
(2.1) gw. Mazury okrasa
Wiktionary
1. ptak z rzędu wróblowych o czarnym, połyskliwym upierzeniu;
2. koń maści ciemnosiwej
SJP.pl
Zobacz też: Szpaki (ujednoznacznienie).
Szpaki (Sturninae) – podrodzina ptaków z rodziny szpakowatych (Sturnidae), obejmująca ponad sto dwadzieścia gatunków. Są to małe lub średnie ptaki, w większości owadożerne, niektóre żywią się również owocami. Wiele gatunków żyje na otwartych przestrzeniach i tworzy duże stada.
Wikipedia
1. o ludziach: mający część włosów siwych; o włosach: siwiejący, siwawy;
2. o maści konia: ciemnosiwy lub dereszowaty;
3. o cechach szpakowatych (rodzina ptaków)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) zool. rodzina ptaków z rzędu wróblowych;
Wiktionary
Szpakowate (Sturnidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), obejmująca około 120 gatunków.
Wikipedia
IPA: ˌʃpakɔˈvatɛ, AS: špakovate
Wiktionary
rzecz. szpak m., szpaczek m.
przym. szpakowaty
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szpakowate; cecha tych, którzy są szpakowaci
Wiktionary
przym. szpakowaty
przysł. szpakowato
rzecz. szpak mzw.
Wiktionary
1. o ludziach: mający część włosów siwych; o włosach: siwiejący, siwawy;
2. o maści konia: ciemnosiwy lub dereszowaty;
3. o cechach szpakowatych (rodzina ptaków)
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) mający część włosów siwych
Wiktionary
(1.1) Przed wyjściem Robert zwykle długo sztafirował grzebykiem szpakowatą brodę, nadając jej schludny wygląd.
(1.1) (…) niemłody mężczyzna, z mocno szpakowatymi włosami i wąsami, z pogodnym spojrzeniem szarych oczu, ocienionych gęstą siwiejącą brwią (…)
Wiktionary
rzecz. szpak m., szpakowate nmos., szpaczek mzw., szpakowatość ż.
przym. szpaczy
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Szpakowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie monieckim, w gminie Jaświły.
W latach 1954–1959 wieś była siedzibą władz gromady Szpakowo, po jej zniesieniu w gromadzie Kalinówka Kościelna.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
potocznie: obła lampa z napisem TAXI montowana na dachu takstówki
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
1. dwa równoległe szeregi drzew lub krzewów, tworzące aleję
2. dwa szeregi ludzi ustawionych po obu stronach ulicy, przejścia itp.
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) aleja utworzona z dwóch równoległych szeregów drzew lub krzewów; drzewa tworzące taką aleję
(1.2) dwa równoległe szeregi ludzi tworzące korytarz służący jako przejście podczas różnych uroczystości
(1.3) daw. szt. gobelin
Wiktionary
Sz
Wikipedia
IPA: ˈʃpalɛr, AS: špaler
Wiktionary
przym. szpalerowy
Wiktionary
(1.3) arras
Wiktionary
zdrobnienie od: szpaler
SJP.pl
artysta lub rzemieślnik tworzący szpalery (dekoracyjne tkaniny na ściany)
SJP.pl
przymiotnik od: szpaler
SJP.pl
wykończenie ścianki wokół okna
SJP.pl
Szpaleta – określenie dla wewnętrznej lub zewnętrznej płaszczyzny okna, która znajduje się wokół ościeżnicy, która łączy ramę okna lub drzwi z powierzchnią ściany. Jest to element widoczny zarówno z wewnątrz, jak i z zewnątrz budynku.
Szpalety mogą być wykonane z różnych materiałów, takich jak drewno, płyty gipsowo-kartonowe, aluminium czy PVC. Ich główną funkcją jest wykończenie i zabezpieczenie otworów przed uszkodzenia.
Wikipedia
1. próbna odbitka korektorska
2. w poligrafii: ciągła ilość znaków w wierszach, dostosowana do wysokości kolumny; łam
3. w garbarstwie: dwoina
SJP.pl
Szpalta – termin zecerski oznaczający pierwszy, surowy skład tekstu, o docelowej szerokości wierszy, a długości (liczbie wierszy) wynikającej z objętości tekstu, złożony z czcionek lub wierszy linotypowych. Szpalta zawiera większość docelowych atrybutów tekstu, takich jak: krój pisma w odpowiedniej odmianie i stopniu, interlinię, wcięcia akapitowe itp.
Wikipedia
1. rozmieszczać tekst na stronicy w dwu lub więcej szpaltach
2. w garbarstwie: przecinać skórę w jej grubości
SJP.pl
strony czasopisma lub książki z wydrukowanym na nich tekstem
SJP.pl
potocznie: nietypowy sposób bycia lub ubierania się w celu zaimponowania komuś; bufonada, efekciarstwo, szpanerstwo, snobizm
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) wyróżnianie się poprzez ekstrawagancki sposób bycia lub ubierania się w celu przypodobania się komuś
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Pierwsze wino wypiłem w czwartej klasie z kolegami, na sylwestra. Potem piłem od czasu do czasu: na ogniskach, urodzinach kolegów. Przeważnie piwo i wino. Tak żeby się w głowie kręciło. Dla szpanu.
Wiktionary
IPA: ʃpãn, AS: špãn
Wiktionary
rzecz. szpaner m., szpanerka ż., szpanerstwo n., szpanowanie n.
przym. szpanerski
czas. szpanować ndk., poszpanować dk., zaszpanować dk.
Wiktionary
(1.1) efekciarstwo, książk. kabotynizm, książk. kabotyństwo, szpanowanie
Wiktionary
potocznie: ktoś, kto lubi się popisywać, chce zrobić wrażenie na innych, zwłaszcza swoim ekstrawaganckim strojem, nonszalanckim zachowaniem; pozer, efekciarz, kabotyn, snob
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. ktoś, kto stara się zwrócić na siebie uwagę otoczenia modnym ubiorem lub ekstrawaganckim sposobem bycia
Wiktionary
IPA: ˈʃpãnɛr, AS: špãner
Wiktionary
rzecz. szpan m., szpanerstwo m.
:: fż. szpanerka ż.
czas. szpanować, poszpanować, zaszpanować
przym. szpanerski
przysł. szpanersko
Wiktionary
potocznie: kobieta, która lubi się popisywać, chce zrobić wrażenie na innych, zwłaszcza swoim ekstrawaganckim strojem, nonszalanckim zachowaniem; pozerka, efekciarka, snobka, szpanówa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. kobieta starająca się zwrócić na siebie uwagę modnym ubiorem lub ekstrawagancją w zachowaniu
Wiktionary
(1.1) Trzeba tej szpanerce przyciąć pazurki.
Wiktionary
rzecz. szpan m., szpanerstwo m.
:: fm. szpaner m.
czas. szpanować ndk., poszpanować dk., zaszpanować dk.
przym. szpanerski
przysł. szpanersko
Wiktionary
potocznie: charakterystyczny dla szpanera - osoby lubiącej się popisywać, chcącej zrobić wrażenie na innych, zwłaszcza swoim ekstrawaganckim strojem, nonszalanckim zachowaniem, np. szpanerski wygląd, płaszcz
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) pot. modny
(1.2) pot. ekstrawagancki
Wiktionary
(1.1) Rysiu dostał szpanerską kurtkę.
Wiktionary
rzecz. szpan mrz., szpaner mos., szpanerka ż., szpanerstwo n., szpanowanie n.
czas. szpanować ndk.
Wiktionary
potocznie: wyróżnianie się poprzez ekstrawagancki sposób bycia lub ubierania się w celu zaimponowania komuś, wywołania wrażenia; bufonada, efekciarstwo, szpan, snobizm
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) wyróżnianie się poprzez ekstrawagancki sposób bycia lub ubierania się w celu przypodobania się komuś
Wiktionary
(1.1) Te jej uśmiechy stanowią tylko część szerzej zaplanowanego szpanerstwa.
Wiktionary
rzecz. szpan mrz., szpaner mos., szpanerka ż., szpanowanie n.
przym. szpanerski
czas. szpanować ndk., poszpanować dk., zaszpanować dk.
Wiktionary
(1.1) szpan, szpanowanie, efekciarstwo, książk. kabotynizm, książk. kabotyństwo
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Poznań, Górny Śląsk. wsuwka do włosów
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szpanować.
Wiktionary
rzecz. szpan m., szpaner m., nieszpanowanie n., szpanerstwo n.
czas. szpanować ndk.
przym. szpanerski
przysł. szpanersko
Wiktionary
potocznie: popisywać się czymś; chełpić się
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany
(1.1) pot. pokazywać się, popisywać
(1.2) daw. środ. więz. i przestęp. uważać; być ostrożnym
czasownik przechodni niedokonany
(2.1) pot. popisywać się
(2.2) gw-pl|Górny Śląsk. napinać, naciągać
(2.3) daw. środ. więz. i przestęp. patrzeć
Wiktionary
(1.1) Darek szpanował już w zawodówce.
(1.2) Jak będziesz w kwaczu, szpanuj, dziakuję ci na lufcie grypsankę, byś kumał co miniasz zitać.
(2.1) Przestałabyś już szpanować tymi butami.
Wiktionary
rzecz. szpan mrz., szpaner mos., szpanerka ż., szpanerstwo n., szpanowanie n.
przym. szpanerski
czas. poszpanować dk., zaszpanować dk.
Wiktionary
(2.1) gw. Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński asić sie
(2.3) zob. patrzeć.; daw. środ. więz. i przestęp. lipować, gapować, gusterować
Wiktionary
wiązanie poprzeczne lub wzdłużne kadłuba w części dennej albo na burtach; wręg; wręga
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zob. wręga.
Wiktionary
(1.1) wręga
Wiktionary
potocznie: kobieta, która lubi się popisywać, chce zrobić wrażenie na innych, zwłaszcza swoim ekstrawaganckim strojem, nonszalanckim zachowaniem; pozerka, efekciarka, snobka, szpanerka
SJP.pl
1. wąska, podłużna przerwa między elementami znajdującymi się w bliskiej odległości, które nierzadko powinny do siebie ściśle przylegać; szczelina;
2. wulgarnie:
a) dziewczyna, zwłaszcza atrakcyjna;
b) żeński narząd płciowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wąska, długa przerwa między elementami położonymi obok siebie
Wiktionary
(1.1) Szarpnęli razem. Drzwi ustąpiły o kilka centymetrów. Przez szparę dostrzegli błękitną poświatę monitorów.
Wiktionary
rzecz. szparka ż., szpareczka ż.
Wiktionary
gatunek byliny z rodziny szparagowatych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) bot. nazwa systematyczna|Asparagus|L.|ref=tak., rodzaj roślin o długich pędach i łuskowatych listkach;
(1.2) roln. ogrod. szparag lekarski
(1.3) kulin. jadalny pęd szparaga lekarskiego
Wiktionary
Sz
Wikipedia
(1.2) Aby zbiór szparagów był w ogóle możliwy, trzeba nad rośliną usypać kopiec z ziemi.
(1.3) Szparagi już za czasów rzymskich cezarów były słynnym afrodyzjakiem; sławę swą zawdzięczają również wykwintnemu smakowi.
(1.3) Na kolację podano łososia ze szparagami.
Wiktionary
IPA: ˈʃparak, AS: šparak
Wiktionary
rzecz. szparagarnia ż., szparagowa ż., szparagowate lm nm., szparagowce lm nm.
przym. szparagowy
Wiktionary
(1.1) asparagus
Wiktionary
hodowla szparagów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ogrod. miejsce przeznaczone do uprawy szparagów
Wiktionary
rzecz. szparagowce nmos., szparagowate nmos., szparag m., szparagowa ż.
przym. szparagowy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. kulin. zupa ze szparagów, zwykle w postaci kremu
forma przymiotnika.
(2.1) ż. od: szparagowy
Wiktionary
(1.1) Dziś na obiad była pyszna szparagowa, ale niestety już się skończyła.
Wiktionary
rzecz. szparagowce nmos., szparagowate nmos., szparag m., szparagarnia ż.
przym. szparagowy
Wiktionary
(1.1) zupa szparagowa
Wiktionary
rodzina roślin jednoliściennych z rzędu szparagowców
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Asparagaceae|Juss.|ref=tak., rodzina roślin jednoliściennych;
Wiktionary
Sz
Wikipedia
(1.1) Kosmopolityczne szparagowate nie występują jednak we wschodniej Amazonii, na Saharze i Gobi.
Wiktionary
rzecz. szparag mrz., szparagarnia ż., szparagowa ż., szparagowce lm nm.
przym. szparagowy
Wiktionary
o cechach szparagowatych (rodzina roślin)
SJP.pl
rząd roślin z kladu jednoliściennych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Asparagales|Bromhead|ref=tak., rząd roślin należących do klasy jednoliściennych;
Wiktionary
Sz
Wikipedia
(1.1) Pędy szparagowców są zwykle nagie.
Wiktionary
rzecz. szparag mrz., szparagarnia ż., szparagowa ż., szparagowate lm nm.
przym. szparagowy
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) kulin. związany ze szparagami lub zrobiony ze szparagów
(1.2) spoż. związany z fasolką szparagową
Wiktionary
(1.1) Hurra! Dziś na obiad będzie moja ulubiona zupa szparagowa!
Wiktionary
rzecz. szparagowce nmos., szparagowate nmos., szparag m., szparagowa ż., szparagarnia ż.
Wiktionary
1. potocznie: fasolka szparagowa;
2. trzep szparagówka - muchówka z rodziny nasionnic, szkodnik szparagów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ent. muchówka, szkodnik szparagów
Wiktionary
(1.1) mucha szparagowa, trzep szparagówka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szparać.
Wiktionary
czas. szparać ndk.
Wiktionary
czasownik
(1.1) reg. pozn. - oszczędzać
Wiktionary
rzecz. szparanie n.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skarbonka
Wiktionary
mała szparka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. zdrobn. od: szpara
Wiktionary
IPA: ʃpaˈrɛt͡ʃka, AS: šparečka
Wiktionary
rzecz. szpara, szparka
Wiktionary
niepotrzebna, drobna rzecz w stanie nieładu, zwłaszcza zapisany papier
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) stary dokument, papier lub inna zbędna rzecz będąca w nieładzie
Wiktionary
(1.1) Wśród zbutwiałych szpargałów najwięcej było domowych rachunków, przepisów kuchennych i wybornych recept na bolenie w kiszkach lub w wątrobie.
Wiktionary
rzecz. szpargałka ż.
:: zdrobn. szpargałek m.
Wiktionary
wąski, ciasny otwór
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. szpara
forma przymiotnika.
(2.1) rodz. ż. od szparki
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Mały smuteczek wkradł się przez chwilkę nieuwagi przez małą cieniutką szparkę w moich postanowieniach (…)
Wiktionary
rzecz. szpareczka ż., szpara ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. gw-pl|Kresy. kasa oszczędnościowa
Wiktionary
1. szybki, żwawy, prędki;
2. dawniej: skory do czegoś, popędliwy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) żwawy, szybki, prędki
(1.2) przest. skory, popędliwy
forma rzeczownika.
(2.1) M., B., W. lm. od: szparka
Wiktionary
Szparki (niem. "Sparken") – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Pisz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.
Pod koniec lat 60. XX w. była to wieś, położona nad rzeką Pisą, wśród łąk (dawniej mokradła, później osuszone), na skraju Puszczy Piskiej.
Wikipedia
(1.1) Tłum w mgnieniu oka rozpierzchnął się na boki, po to tylko, by ujawnić Jaskra, nadchodzącego szparkim krokiem, przy dźwiękach lutni.
(1.1) Ja jestem czujna, ja jestem zwarta, ja jestem szparka, ja sekretarka.
Wiktionary
IPA: ˈʃparʲci, AS: šparʹḱi
Wiktionary
rzecz. szparkość
przysł. szparko
Wiktionary
(1.1) żwawy, szybki, prędki, wartki
(1.2) skory, popędliwy, porywczy, krewki
Wiktionary
przysłówek
(1.1) żwawo
forma rzeczownika.
(2.1) W. lp. od: szparka
Wiktionary
IPA: ˈʃparkɔ, AS: šparko
Wiktionary
rzecz. szparkość
przym. szparki
Wiktionary
(1.1) szybko, prędko, żwawo, wartko
Wiktionary
pełen małych szpar
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) prędkość
Wiktionary
przym. szparki
przysł. szparko
Wiktionary
(1.1) szybkość, prędkość, chyżość, żwawość
Wiktionary
ozdoba szczytu dachu, zwykle w kształcie baranich rogów i zwierzęcych głów; śparogi, rogacze, rogowniki
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) inform. skrót|graf. komp.|grafika komputerowa|w:Grafika komputerowa. wycinać lub usuwać tło wokół obiektu na obrazie cyfrowym; wyodrębniać element graficzny z tła;
(1.2) daw. leśn. zatykać szczeliny pomiędzy polanami w mielerzu cienkimi i krótkimi kawałkami drewna
(1.3) gw-pl|Spisz, Poznań, Bukowina, Region Kozła, Warmia, Grudziądz, Nienadówka, Lwów, Brazylia, Tuligłowy, Bugaj (powiat gorlicki), Trembowla, Wierzbowiec, Soborne, Gniezno, Zagórze, Kraków, Sopotnia Mała, Cieszanów, Śląsk., reg-pl|Kresy południowe. oszczędzać
(1.4) gw-pl|Spisz. zbierać, gromadzić
czasownik zwrotny niedokonany
(2.1) gw-pl|Śląsk. oszczędzać się
Wiktionary
(1.1) Można na przykład przy jego pomocy szparować zdjęcia, to urządzenie bardzo dokładnie zaznacza obrys postaci lub przedmiotu, który chcemy wyciąć z tła.
(1.1) Szparujemy zawsze kopię warstwy: prawym klawiszem myszy klikamy w warstwę w oknie »Warstwy, kanały i ścieżki« i z menu kontekstowego wybieramy »Zduplikuj warstwę«.
(1.1) W Photoshopie można to było zrobić od zawsze, ale jeszcze kilka lat temu trzeba było wykonać to własnoręcznie, zaznaczając, maskując i szparując.
Wiktionary
rzecz. szparowanie n.
czas. naszparować dk., uszparować dk., zaszparować dk., przyszparować dk.
Wiktionary
(1.1) wydzielać, izolować
(1.3) zob. oszczędzać, ciułać.; war. gw. Zagórze szperować; gw. Tarnowskie Góry ciukać; daw. gw. Gdów, Bochnia szperować (śperować)
(1.5) war. gw. Grudziądz szporować
Wiktionary
przymiotnik od: szpara
SJP.pl
1. ozdobny koniec jednej ze skrajnych krokwi skrzyżowanych u góry dachu; śparóg;
2. dawniej: ostro zakończone kowadełko do odkuwania wewnętrznych ścian w metalowych przedmiotach z otworami
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) bud. ozdobne skrzyżowanie krokwi wieńczące dach
Wiktionary
żart, figiel, zabawa, również przyjemna rozrywka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy
(1.1) pot. (także gw-pl|Górny Śląsk.) zabawna sytuacja przytrafiająca się komuś
(1.2) posp. złośliwy figiel, niemiła niespodzianka; kawał
Wiktionary
IPA: ʃpas, AS: špas
Wiktionary
rzecz. szpasownik mos.
Wiktionary
(1.2) figiel, żart, kawał
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dowcipniś
Wiktionary
rzecz. szpas mrz.
Wiktionary
1. szpat islandzki - minerał używany do wyrobu przyrządów optycznych, odmiana kalcytu; szpat ciężki - baryt; spat;
2. narośl kostna na wewnętrznej stronie stawu skokowego konia; łogawizna; włogacizna
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) wet. guzowate uwypuklenie w stawie stępu konia;
(1.2) miner. daw. minerał o doskonałej łupliwości;
Wiktionary
Szpat, włogacizna – przewlekłe zapalenie stawu skokowego konia, skutkujące charakterystycznymi naroślami kostnymi na przyśrodkowej stronie stawu stępu i kulawiznę zmniejszającą się podczas jego aktywności.
Jest to schorzenie, które w początkowej fazie daje się leczyć zachowawczo, a w postaci przewlekłej skuteczne jest leczenie operacyjne metodą artrodezy.
Wikipedia
IPA: ʃpat, AS: špat
Wiktionary
przym. szpatowy
Wiktionary
(1.1) włogacizna
Wiktionary
przysłówek
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. brzydko
Wiktionary
zgrubienie od: szpatułka
SJP.pl
podłużna płytka służąca do uciskania języka podczas badania jamy ustnej i gardła
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. podłużna i wąska płytka do uciskania języka w trakcie badania jamy ustnej i gardła
(1.2) przest. bud. deseczka będąca podkładem pod dachówkę karpiówkę tam, gdzie dachówki stykają się bokami
Wiktionary
Sz
Wikipedia
(1.1) Nie potrafię wytrzymać badania ze szpatułką.
Wiktionary
(1.1) kopystka językowa, łopatka (językowa)
Wiktionary
regionalnie: spec, fachowiec, znawca
SJP.pl
bardzo mały roztocz (około 0,15 mm) wysysający sok roślinny z pąków, liści, pędów i zawiązków owocowych, spotykany we wszystkich krajach, gdzie uprawia się winorośl
SJP.pl
nadrodzina roślinożernych roztoczy; obrzęki, szpecielowate
SJP.pl
Szpeciele, obrzęki (Eriophyoidea) – nadrodzina roślinożernych roztoczy charakteryzująca się obecnością dwóch par odnóży i odmiennym od pozostałych roztoczy wykształceniem narządów gębowych.
Wikipedia
nadrodzina roślinożernych roztoczy; szpeciele, obrzęki
SJP.pl
o cechach szpecielowatych (nadrodzina roztoczy)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) kulin. drobne kluski z mąki i jaj;
Wiktionary
Szpecle (j. niem. "Spätzle" []; od Spatz = „wróbel”) – rodzaj klusek kładzionych; potrawa mączna wywodząca się z obszaru historycznej Szwabii a więc z terenów dzisiejszej południowej Badenii-Wirtembergii, południowozachodniej Bawarii, wschodniej Szwajcarii oraz z Alzacji (Francja). W Szwajcarii nazywane też Spätzli, na Węgrzech znane są jako nokedli. Jadane są też w Austrii oraz we Włoszech w regionie Trydent-Górna Adyga.
Wikipedia
IPA: ˈʃpɛt͡slɛ, AS: špecle
Wiktionary
pot. w l. mn.: graty, klamoty, drobiazgi
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) środ. całokształt jakiegoś sprzętu, np. narzędzia, oprzyrządowanie sportowe
(1.2) środ. mot. sprzęt do jeżdżenia, np. motocykl
Wiktionary
(1.1) Major Anatol Gmitruk zostawił cały szpej Olafowi, nie licząc niewielkiego bidonu z wodą, który włożył do bocznej kieszeni spodni, i wysłał go do schroniska z przykazaniem czekania i pilnowania, żeby turyści nie wypili całego piwa.
(1.1) Ja od koleżanki dostałem bogaty szpej fotograficzny.
(1.2) Szpej Magdzie się zepsuł.
Wiktionary
IPA: ʃpɛj, AS: špei ̯
Wiktionary
rzecz. szpeja ż., szpeju m.
czas. szpeić się
Wiktionary
(1.1) szpeja
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) środ. fachowiec, specjalista
forma rzeczownika.
(2.1) D. lp. od: szpej
Wiktionary
(1.1) Mój szwagier to szpeju od podwozia syrenki.
Wiktionary
IPA: ˈʃpɛju, AS: špei ̯u
Wiktionary
rzecz. szpej m., szpeja ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) spoż. słonina
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szpekać.
Wiktionary
czas. szpekać ndk.
Wiktionary
czasownik niedokonany (dk. szpeknąć)
(1.1) reg. pozn. zaglądać
Wiktionary
rzecz. szpekanie n.
czas. szpeknąć dk.
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
1. w slangu młodzieżowym:
a) szpaner
b) chłopak, mężczyzna sprytny, przebiegły, błyskotliwy
2. potocznie: specjalista w jakiejś dziedzinie
SJP.pl
mechanizm różnicowy w samochodach sportowych o dużej mocy
SJP.pl
Szpera (LSD) (z ang. Limited Slip Differential; Sperrdifferenzial) – mechanizm różnicowy o ograniczonym poślizgu wewnętrznym, który ma ograniczyć działanie stożkowego mechanizmu różnicowego. Montowany na osi. Ma to na celu zmniejszyć różnice prędkości kół podczas jazdy po łuku. Najczęściej używa się ich w samochodach sportowych, by podczas zakrętu miały wciąż możliwość przyspieszania. Stosuje się ją w samochodach o dużej mocy.
Wikipedia
dotyczący szperactwa, szperaczy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. ten, kto lubi szperać, zwłaszcza w bibliotekach lub archiwach
(1.2) wojsk. żołnierz z patrolu stanowiącego ubezpieczenie kolumny w marszu
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) ruchomy reflektor, który oświetla coraz to inne miejsca w terenie;
(2.2) inform. przeglądarka internetowa;
Wiktionary
Sz
Wikipedia
rzecz. szperactwo n.
:: fż. szperaczka ż.
czas. szperać ndk., wyszperać dk.
przym. szperacki
Wiktionary
(2.2) szperacz sieciowy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) daw. techn. blach. żelazne, okrągłe lub półokrągłe narzędzie, służące do zawijania blachy w rurki; dwuróg
(1.2) daw. środ. przestęp. i więz.; także. techn. ślus. wytrych
(1.3) daw. środ. przestęp. i więz. rzad. klucz
Wiktionary
(1.2) — Głupiś! Leziesz ze szperakiem [= wytrychem], jak gdybyś pierwszy raz wyszedł na klawisz… Naciśnij przedtem dyrkacz [= dzwonek]…
(1.2) Któregoś więc dnia (…) pozdejmował Władek z kilku trudniejszych zamków woskowe odciski na pasówkę dla dorobienia kluczy (…), resztę raz jeszcze obejrzał z pogardliwem skrzywieniem ust, widząc, że ulegną one pokornie lada jakiemu szperakowi.
(1.2) W ekwipunku przestępcy na pierwszym planie znajdują się wytrychy, zw. „szperakami” lub „drutami”.
(1.2) Drzwi są na zatrzasku. Można otworzyć nawet szperakiem. Tylko trzeba gdy dojdzie do góry, nie przerzucać rygla którego tam nie ma, a pociągnąć drzwi do siebie.
(1.3) Nagle szperak uderzył kilka razy w futrynę i po dłuższej przerwie trafił w zamek. Drzwi się otworzyły, ktoś wknaił do środka, spod łóżka nie dało rady rozpoznać kto.
Wiktionary
(1.1) szperhak, szperhorn
(1.2) szperag, szparag, sperak, szperhak, szpyral, szpyrak
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szperać.
Wiktionary
IPA: ʃpɛˈrãɲɛ, AS: šperãńe
Wiktionary
rzecz. szperacz, szperaczka, szperactwo, szperanina
czas. szperać ndk., wyszperać
przym. szperacki
Wiktionary
środowiskowo: przeszukiwanie, rewizja
SJP.pl
czasownik
(1.1) szukać, grzebać w czymś
Wiktionary
IPA: ˈʃpɛrat͡ɕ, AS: šperać
Wiktionary
rzecz. szperanie, szperacz, szperaczka, szperactwo, szperanina
czas. wyszperać
przym. szperacki
Wiktionary
(1.1) reg. pozn. pęchcić
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. wytrych
Wiktionary
dawniej: słonina; sperka, spyrka, szpyrka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kulin. kawałek smażonej słoniny
(1.2) spoż. wędzona słonina
Wiktionary
(1.1) Lubisz pierogi ze szperkami?
(1.2) Do plasterastra szperki zlatywały się sikory.
Wiktionary
(1.2) szpyrka, sperka, spyrka; reg. śl. szpyrka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dykta
Wiktionary
przymiotnik od: Szpetal Górny
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w sposób nieestetyczny, ohydny, odrażający
Wiktionary
rzecz. szpetność ż.
przym. szpetny
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: szpetnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: szpetny
SJP.pl
szpetota;
1. cecha czegoś wyglądającego ohydnie, odrażająco;
2. cecha czegoś budzącego odrazę ze względu na swoją nieprzyzwoitość;
3. cecha czegoś łamiącego przyjęte powszechnie zasady; naganność;
4. coś budzącego odrazę
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szpetne; cecha tych, którzy są szpetni
Wiktionary
przym. szpetny
przysł. szpetnie
Wiktionary
1. wyglądający ohydnie, odrażająco;
2. budzący odrazę ze względu na swoją nieprzyzwoitość;
3. łamiący przyjęte powszechnie zasady; naganny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) książk. wyglądający nieestetycznie, ohydnie, odrażająco
(1.2) książk. budzący odrazę lub obrzydzenie ze względu na swoją nieprzyzwoitość, nieetyczność
Wiktionary
IPA: ˈʃpɛtnɨ, AS: špetny
Wiktionary
rzecz. szpetota ż., szpetność ż.
przysł. szpetnie
czas. szpecić ndk., szpetnieć ndk.
Wiktionary
(1.1) brzydki, ohydny
Wiktionary
szpetność;
1. cecha czegoś wyglądającego ohydnie, odrażająco;
2. cecha czegoś budzącego odrazę ze względu na swoją nieprzyzwoitość;
3. cecha czegoś łamiącego przyjęte powszechnie zasady; naganność;
4. coś budzącego odrazę
SJP.pl
1. ostra końcówka czegoś, czubek, wierzchołek;
2. rasa psa pasterskiego, występującego w Europie Północnej i Japonii
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) ostra końcówka czegoś
(1.2) techn. pot. ostro zakończone dłuto
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) kynol. typ psów obejmujący kilkadziesiąt ras o określonych cechach;
forma rzeczownika.
(3.1) D. lm. od: szpica
Wiktionary
Szpic – nazwa określonego typu psa, obejmująca grupę wielu ras z północy, wschodu i centralnej części kontynentu euroazjatyckiego oraz z podbiegunowych obszarów Ameryki Północnej, a także z Grenlandii i Islandii. Psy z tej grupy odznaczają się stosunkowo pierwotną budową, słabo zmienioną przez człowieka.
Wikipedia
IPA: ʃpʲit͡s, AS: špʹic
Wiktionary
przysł. spiczasto, szpiczasto
przym. spiczasty, szpiczasty
Wiktionary
(1.2) szpicak
Wiktionary
przednia straż w wojsku, oddział zwiadowczy
SJP.pl
Szpica – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łęczyńskim, w gminie Puchaczów.
Wieś duchowna "Stpicza", położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie lubelskim województwa lubelskiego, własność opata sieciechowskiego, wchodziła w skład klucza puhaczowskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.
Wikipedia
kilof górniczy z wymiennym ostrzem w kształcie grotu
SJP.pl
największa wyspa norweska w archipelagu Svalbard; Spitsbergen
SJP.pl
→ Szpicberg (największa wyspa norweska); szpicberski, spitsbergeński
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze Spitsbergenem, dotyczący Spitsbergenu
Wiktionary
rzecz. Spitsbergen mrz.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. spiczasta broda, broda ścięta w szpic
Wiktionary
(1.1) war. spicbródka
Wiktionary
kapuś, konfident; potocznie:
1. tajny współpracownik policji, wywiadu itp.; tajniak, szpieg;
2. donosiciel; kabel, denuncjator, kablownik
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pogard. tajny agent, szpieg
Wiktionary
Szpicel (fr. "Le doulos") – francusko-włoski czarno-biały film kryminalny z 1962 roku w reżyserii i wedle scenariusza Jean-Pierre Melville’a, będący adaptacją powieści o tym samym tytule (1957) autorstwa Pierre’a Lesou. W rolach głównych wystąpili Serge Reggiani, Jean-Paul Belmondo oraz Fabienne Dali. Pierwszy pokaz filmu miał miejsce we Włoszech 13 grudnia 1962, francuska premiera odbyła się w Paryżu 8 lutego 1963.
Wikipedia
(1.1) Nie idziemy przez dworzec, tam aż roi się od szpiclów.
Wiktionary
rzecz. szpiclowanie n., szpiclostwo n., szpiclówka ż.
czas. szpiclować ndk.
przym. szpiclowski
Wiktionary
(1.1) agent, szpieg, wywiadowca, obserwator, donosiciel, środ. kapusta
Wiktionary
zdrobnienie od: szpicel
SJP.pl
rufa kadłuba zakończona jak dziób, bez pawęży
SJP.pl
Szpicgat – konstrukcja rufy kadłuba jachtu lub łodzi zakończona ostro podobnie jak dziób pozbawiona pawęży.
Wikipedia
potocznie: to, czym zajmuje się szpicel, składanie donosów; donosicielstwo, kapusiostwo, szpiegostwo, kapownictwo
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szpiclować.
Wiktionary
rzecz. szpicel m., szpiclówka ż., szpiclostwo n.
czas. szpiclować ndk.
przym. szpiclowski
Wiktionary
(1.1) inwigilowanie, szpiegowanie, śledzenie
Wiktionary
potocznie: śledzić kogoś i donosić na niego; szpiegować
SJP.pl
potocznie: dotyczący szpicla lub jego działalności; donosicielski, szpiegowski, kapusiowaty
SJP.pl
szpiclowski i dywersyjny
SJP.pl
podobny wyglądem do szpica - psa o puszystym, zawiniętym do góry ogonie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. papier ścierny
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk pucpapiór
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. papier ścierny
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk pucpapiór
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) daw. jeźdz. krótki skórzany lub rzemienny pejcz do dyscyplinowania konia wierzchowego
Wiktionary
(1.1) Koń dostał po zadzie szpicrutem i pognał przed siebie.
Wiktionary
rzecz. szpicruta ż., szpicrutka ż.
Wiktionary
elastyczny pręt pokryty skórą lub rzemienna plecionka, stosowany zwykle przy jeździe konnej, do poganiania konia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) jeźdz. krótki skórzany lub rzemienny pejcz do dyscyplinowania konia wierzchowego;
(1.2) jeźdz. uderzenie szpicrutą (1.1)
Wiktionary
Na tę stronę wskazuje „palcat (jeździectwo)”. Zobacz też: palcat.
Szpicruta (także: palcat, pejcz) – rzemienna plecionka lub pręt pokryty skórą, służący jako pomoc jeździecka do poganiania konia.
Szpicruta przykładana jest na łopatkę lub zad wierzchowca. Nie zalecane jest jej używanie tuż za łydką jeźdźca – na słabiźnie. Szpicrutę powinni stosować jeźdźcy, potrafiący już panować nad koniem za pomocą łydek i dosiadu.
Wikipedia
(1.1) W prawicy wielmoży Józefa gwizdnęła kawaleryjska szpicruta, spadła na twarz oficera i padł krótki rozkaz: — Salutuj marszałka, ciuro!
Wiktionary
rzecz. szpicrut mrz.
:: zdrobn. szpicrutka ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: szpicruta
(1.2) jeźdz. mała szpicruta
Wiktionary
rzecz. szpicrut mrz., szpicruta ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) gwara. spryciarz
Wiktionary
1. jednoroczny jeleń, którego pierwsze poroże nie ma odnóg
2. nowotwór złośliwy pochodzący z komórek plazmatycznych szpiku kostnego, występujący najczęściej w kościach czaszki lub miednicy; siatkowiak plazmocytowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) med. rodzaj nowotworu układu krwiotwórczego;
Wiktionary
rzecz. szpik m.
przym. szpikowy
Wiktionary
w łowiectwie: mający poroże bez odnóg
SJP.pl
przysłówek
(1.1) ostro, z ostrym, wąskim zakończeniem, w kształcie szpica
Wiktionary
IPA: ʃpʲiˈt͡ʃastɔ, AS: špʹičasto
Wiktionary
przym. szpiczasty, spiczasty
rzecz. szpic
przysł. spiczasto
Wiktionary
(1.1) spiczasto
Wiktionary
zwężający się na końcu w szpic; spiczasty; śpiczasty
SJP.pl
przymiotnik jakościowy
(1.1) mający ostre, wąskie zakończenie
Wiktionary
IPA: ʃpʲiˈt͡ʃastɨ, AS: špʹičasty
Wiktionary
rzecz. szpic mrz.
przysł. szpiczasto, spiczasto
Wiktionary
(1.1) spiczasty, ostry
Wiktionary
pierwsza strzyża jagniąt, po ukończeniu przez nie 3-4 miesięcy i odłączeniu od matek
SJP.pl
konfident, szpicel;
1. agent obcego wywiadu, który przekazuje obcemu państwu wiadomości będące tajemnicą państwową lub wojskową; tajniak;
2. potocznie: osoba, która obserwuje kogoś lub jakieś środowisko i donosi o tym komuś, zwykle w celu uzyskania jakichś korzyści; kapuś, donosiciel, denuncjator
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba zajmująca się szpiegostwem
Wiktionary
(1.1) James Bond jest najbardziej znanym filmowym szpiegiem na świecie.
Wiktionary
IPA: ʃpʲjɛk, AS: špʹi ̯ek
Wiktionary
rzecz. szpiegostwo n., szpiegowanie n., przeszpiegi nmos.
:: fż. szpiegówka ż.
czas. szpiegować ndk., wyszpiegować dk.
przym. szpiegowski
przysł. szpiegowsko
Wiktionary
(1.1) wywiadowca, agent
Wiktionary
osoba ciągle obawiająca się, że jest otoczona szpiegami
SJP.pl
1. obsesja na punkcie szpiegowania, śledzenia;
2. nieuzasadnione upatrywanie wszędzie obecności szpiegów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) paranoiczne i nieuzasadnione przekonanie, że jest się szpiegowanym
Wiktionary
(1.1) Nie istnieją żadne plany Moskwy z lat 1940-1956 – w tym okresie wskutek stalinowskiej szpiegomanii w Związku Sowieckim nie ukazał się żaden plan miasta.
Wiktionary
1. przestępstwo polegające na przekazywaniu organom władzy obcego państwa wiadomości będących tajemnicą państwową lub wojskową;
2. potocznie: to, czym zajmuje się szpieg, składanie donosów; donosicielstwo, kapusiostwo, szpiegostwo, szpiclostwo
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) praca szpiega, ogół działań mających na celu zdobycie i przekazanie władzom obcego państwa tajemnice państwowe lub wojskowe
Wiktionary
Szpiegostwo – forma działalności wywiadowczej polegająca na zdobywaniu informacji stanowiących tajemnice i przekazywaniu ich instytucji wywiadowczej. W większości państw świata szpiegostwo na rzecz obcego państwa jest przestępstwem kryminalnym zagrożonym najwyższymi karami. Wykrywaniem i zwalczaniem szpiegostwa zajmują się służby kontrwywiadowcze.
Wikipedia
rzecz. szpieg m., szpiegówka ż., przeszpiegi nmos., szpiegowanie n.
czas. szpiegować ndk.
przym. szpiegowski
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szpiegować.
Wiktionary
IPA: ˌʃpʲjɛɡɔˈvãɲɛ, AS: špʹi ̯egovãńe
Wiktionary
rzecz. szpieg mos., szpiegostwo n.
czas. szpiegować ndk.
przym. szpiegowski
Wiktionary
(1.1) inwigilowanie, szpiclowanie, śledzenie
Wiktionary
1. przekazywać organom władzy obcego państwa wiadomości stanowiące tajemnicę państwową lub wojskową;
2. potocznie: śledzić kogoś i donosić na niego; szpiclować
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)
(1.1) działać jako szpieg; przekazywać innym podmiotom tajemnice państwowe lub wojskowe
(1.2) pot. działać jak szpieg; śledzić kogoś i donosić na niego
Wiktionary
rzecz. szpieg m., szpiegostwo n., szpiegowanie n.
przym. szpiegowski
Wiktionary
(1.2) szpiclować, śledzić, węszyć
Wiktionary
Szpiegowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Dobrzyń nad Wisłą przy drodze wojewódzkiej nr 562.
Wikipedia
dotyczący szpiega lub szpiegostwa; donosicielski, szpiclowski, kapusiowaty
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze szpiegostwem, dotyczący szpiegów lub szpiegostwa
Wiktionary
(1.1) Sędzia uznał, że odszkodowanie należy się kobiecie za straty i cierpienia moralne jakich doznała, gdy okazało się, że małżeństwo służyło Kubańczykowi jedynie jako przykrywka dla działalności szpiegowskiej.
(1.1) Wal biały Hvaldimir, który był podejrzewany o bycie rosyjskim wielorybem szpiegowskim, został znaleziony martwy w południowo-zachodniej Norwegii.
(1.1) Zdjęcia, wykonane wówczas przez szpiegowski sprzęt, były dowodem współpracy sandinistów z mafią i zostały opublikowane przez liczne amerykańskie dzienniki.
Wiktionary
IPA: ʃpʲjɛˈɡɔfsʲci, AS: špʹi ̯egofsʹḱi
Wiktionary
rzecz. szpiegowanie n., wyszpiegowanie n., szpieg m., szpiegostwo n., przeszpiegi nmos.
czas. szpiegować ndk., wyszpiegować dk.
przysł. szpiegowsko
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pogard. kobieta zajmująca się szpiegostwem
Wiktionary
rzecz. szpieg mos., szpiegostwo n.
Wiktionary
otwór w nadburciu lub w poszyciu pokładu służący do spływu wody, która dostała się zza burty na pokład; odpływnik
SJP.pl
Sz
Wikipedia
w poligrafii: notatka sporządzona dla drukarni przez sekretarza redakcji lub redaktora technicznego dziennika, zawierająca spis artykułów wchodzących do numeru, wraz z podaniem tytułów oraz ich szerokości
SJP.pl
Szpigiel – ustalenie stron, układ kolumn, schemat wydania (numeru) czasopisma. Szpigiel posiada wiele postaci od zwykłego tekstowego opisu kolejnych stron do tabeli o bardzo dużych polach. Służy w redakcji do organizacji pracy nad danym numerem czasopisma[]. W szpiglu ujmuje się najważniejsze rzeczy, takie jak:
Wikipedia
gąbczasta tkanka wypełniająca kości, wytwarzająca nowe komórki krwi (szpik czerwony) lub magazynująca energię i substancje odżywcze, np. tłuszcz (szpik żółty)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) biol. miękka, silnie ukrwiona, mająca gąbczastą konsystencję tkanka znajdująca się wewnątrz kości;
(1.2) gw-pl|Poznań, Warszawa, Kraków. spoż. tłuszcz
Wiktionary
(1.1) Michał potrzebuje szpiku kostnego, ponieważ jest chory na białaczkę.
Wiktionary
IPA: ʃpʲik, AS: špʹik
Wiktionary
przym. szpikowy
rzecz. szpiczak m.
czas. naszpikować
Wiktionary
(1.1) war. śpik
(1.2) tuk
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze szpikiem, dotyczący szpiku
Wiktionary
rzecz. szpik m., szpiczak mrz.
czas. naszpikować
Wiktionary
1. pręt z ostrym końcem, służący do nakłuwania lub rozdrabniania czegoś; nakłuwacz;
2. wystające, ostre zakończenie czegoś; szpic, kolec
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) narzędzie w formie zaostrzonego pręta, niekiedy z rękojeścią
Wiktionary
(1.1) Między pikinierami i za nimi stali żołnierze, których główną bronią był półtorametrowy goedendag […], połączenie maczugi z piką zdatne tak do zadawania ciosów obuchem jak pchnięć zamocowanym na głowicy szpikulcem.
Wiktionary
przym. szpikulcowy
czas. naszpikować
Wiktionary
kabestan okrętowy
SJP.pl
zgrubienie od: szpilka
SJP.pl
Sz
Wikipedia
czasownik
(1.1) środ. przest. grać w karty
(1.2) reg-pl|Kresy Południowe., gw-pl|Lwów. grać na instrumencie
(1.3) reg-pl|Kresy Południowe. rzad. dokuczać
(1.4) gw-pl|Śląsk. grać
Wiktionary
(1.2) Słyszałem kiedyś, jak popularni batjarze lwowscy, Szczepcio i Tońko, opowiadali sobie treść jakiejś opery. (…) A więc: „Taj wisz, brachu, jak się zrobiło ciemno, to zaczęli szpilać takie tirli-tirli. A potym to ci wszedł taki aligancki frajer, musowo chrabia, z lagą (…)”.
(1.4) Wybrał ja si w przeszłu suboty na Olimpijsku. Bu naszy Tajojki mieli szpilać w bala z wrocławskimi Tajojkami.
Wiktionary
kabestan okrętowy
SJP.pl
1. zdrobnienie od: szpilka;
2. wygięty drut do upinania włosów;
3. rodzaj obcasa przy damskich pantoflach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. zdrobn. od: szpilka
Wiktionary
IPA: ʃpʲiˈlɛt͡ʃka, AS: špʹilečka
Wiktionary
rzecz. szpilka ż., szpikulec mrz.
przym. szpilkowy
Wiktionary
przypominający małą szpilkę
SJP.pl
bylina z rodziny liliowatych; juka; jukka; krępla; yucca
SJP.pl
1. drucik ostro zakończony, z główką na drugim końcu, służący do spinania lub przypinania czegoś;
2. ozdoba w kształcie drucika z główką, zwykle z metalu szlachetnego, zdobiona drogimi kamieniami;
3. przedmiot do upinania włosów, zwykle z drutu zgiętego na pół lub z plastiku;
4. cienki, ostro zakończony liść drzewa iglastego;
5. pręt zagięty z jednej strony, ostro zakończony z drugiej, służący do przymocowywania namiotu do ziemi;
6. cienki, wysoki obcas damskiego buta lub but na takim obcasie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kraw. mały, cieniutki pręt zakończony główką z metalu lub kolorowego plastiku, służący do mocowania np. tkaniny
(1.2) obuw. cienki i wysoki obcas w bucie
(1.3) obuw. kobiecy but ze szpilką (1.2)
(1.4) turyst. pręt zakończony oczkiem lub zgięciem do mocowania namiotu do podłoża
(1.5) bot. wąski, ostry liść u drzew iglastych
(1.6) gwara. mot. śruba posiadająca z obu stron gwint
Wiktionary
Szpilka – cienki odcinek sztywnego drutu (zwykle ok. 3 cm) zakończona z jednej strony metalową lub plastikową główką, a z drugiej ostrą końcówką. Dzięki temu łatwo można nią spinać tkaniny, kartki papieru itp. Szpilką w odróżnieniu od igły nie da się szyć, niemniej jednak jest ona bardzo pomocna w krawiectwie. Ozdobna odmiana szpilki to szpila.
Wikipedia
(1.1) Krawcowa upięła materiał szpilkami na manekinie.
(1.2) Do sukienki będą pasować czerwone pantofle na szpilce.
(1.3) Mariola kupiła sobie seksowne czarne szpilki.
(1.5) Modrzew zrzuca szpilki jesienią.
Wiktionary
IPA: ˈʃpʲilka, AS: špʹilka
Wiktionary
rzecz. szpilowanie n., szpilki nmos.
:: zdrobn. szpileczka ż.
:: zgrub. szpila ż.
czas. przyszpilić
przym. szpilkowy, spiczasty
Wiktionary
(1.1) igła; gw. Górny Śląsk szpyndlik
(1.4) igła
Wiktionary
w dawnej Polsce: rzemieślnik wyrabiający igły, szpilki i haftki; iglarz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rzem. rzemieślnik wykonujący szpilki
(1.2) przest. kupiec handlujący szpilkami
Wiktionary
rzecz. szpilkarstwo n., szpilkarnia ż., szpilka ż., szpilkarka ż.
przym. szpilkarski
Wiktionary
1. obuwie damskie na wysokich, cienkich obcasach;
2. potocznie:
a) odczucie bólu lub kłucia;
b) mrowienie, drętwienie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) pot. ból lub nieprzyjemne odczucie jakby ktoś wbijał szpilki w ciało
forma rzeczownika|rodzaj=żeński.
(2.1) M. B. W. lm. od szpilka
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzecz. szpilka ż.
Wiktionary
(1.1) mrowienie
Wiktionary
przypominający szpilkę
SJP.pl
1. przybijać podeszwę, zelówkę do buta przy pomocy drewnianych szpilek;
2. dawniej: kłuć, ranić ostrym narzędziem; szpilować;
3. w gwarze obozów koncentracyjnych: podawać zastrzyk z fenolu, benzyny lub innej trucizny; szpilować;
4. zamykać drewnianymi szpilkami końce osłonek wyrobów wędliniarskich; szpilować
SJP.pl
rząd roślin nagonasiennych; sosnowce
SJP.pl
przymiotnik od: szpilka
SJP.pl
przedstawiciel rzędu roślin nagonasiennych; sosnowiec
SJP.pl
przymiotnik od: szpilka
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) bot. mający ostre, kłujące liście
(1.2) mający szpilki, drewniane ćwieczki
Wiktionary
(1.1) Placyk jest zwykle pusty i szary, ale od tygodnia jest zielony. Wygląda, jakgdyby był kawałeczkiem szpilkowego lasu.
Wiktionary
rzecz. szpilka ż.
:: zdrobn. szpileczka ż.
Wiktionary
(1.1) iglasty
Wiktionary
w średniowiecznych Niemczech: wędrowny śpiewak, muzyk, aktor, kuglarz
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
szpilkować;
1. dawniej: kłuć, ranić ostrym narzędziem;
2. w gwarze obozów koncentracyjnych: podawać zastrzyk z fenolu, benzyny lub innej trucizny;
3. zamykać drewnianymi szpilkami końce osłonek wyrobów wędliniarskich
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. klamra
Wiktionary
zdrobnienie od: szpinak
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od szpinak
Wiktionary
rzecz. szpinak m.
przym. szpinakowy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) bot. nazwa systematyczna|Spinacia|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny komosowatych;
(1.2) bot. roślina z rodzaju szpinak (1.1)
(1.3) ogrod. roln. nazwa systematyczna|Spinacia oleracea|ref=tak., szpinak warzywny, roślina warzywna o podłużnych, szpiczastych liściach
(1.4) spoż. jarzyna z liści szpinaku (1.3)
(1.5) kulin. potrawa przyrządzana ze szpinaku (1.4)
Wiktionary
Szpinak ("Spinacia" L.) – rodzaj roślin z rodziny szarłatowatych (dawniej w komosowatych) obejmujący trzy gatunki, pochodzące ze środkowo-zachodniej Azji. Spośród nich szeroko znanym, cenionym jako roślina warzywna i uprawianym na całym niemal świecie jest szpinak warzywny ("Spinacia oleracea" L.), zarazem gatunek typowy rodzaju.
Wikipedia
(1.3) Wiosną posiałem obok siebie dwa rządki szpinaku i kalarepy.
(1.4) Janino, kup kilo szpinaku na bazarze.
(1.5) Nie podzielam opinii o ohydnym smaku szpinaku.
Wiktionary
IPA: ˈʃpʲĩnak, AS: špʹĩnak
Wiktionary
rzecz. szpinakówka ż., szpinakowiec m.
:: zdrobn. szpinaczek m.
przym. szpinakowy
Wiktionary
(1.3) szpinak warzywny
Wiktionary
przypominający konsystencją szpinak
SJP.pl
→ szpinak
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze szpinakiem, dotyczący szpinaku lub zawierający szpinak
Wiktionary
rzecz. szpinak m., szpinaczek m.
Wiktionary
Szpinalów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Kamieńsk, przy drodze wojewódzkiej nr 484 z Bełchatowa do Kamieńska.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.
Wikipedia
dawniej: oś wahadełka w zegarku
SJP.pl
zdrobnienie od: szpinet
SJP.pl
dawny instrument muzyczny, odmiana klawesynu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hist. muz. instrument muzyczny popularny w XVI-XVIII w., będący mniejszą odmianą klawesynu
Wiktionary
Sz
Wikipedia
rzecz. zdrobn. szpinecik mrz.
przym. szpinetowy
Wiktionary
(1.1) oktawka, war. spinet
Wiktionary
potocznie: szpieg
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. szpieg
Wiktionary
(1.1) Żołnierze frontowi, widząc wytatuowany numer, chętnie podwozili mnie i moich oświęcimskich kolegów. Dopiero pod Warszawą enkawudzista oświadczył, że mnie rozstrzela, ponieważ nie miałem żadnego dokumentu. Nie przebierając w słowach, […] uspokoiłem go, żem nie szpion.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) med. zakład lecznictwa zamkniętego służący badaniu i leczeniu pacjentów wymagających hospitalizacji;
(1.2) daw. gw-pl|Poznań. stałe miejsce pobytu osób starszych, niepełnosprawnych itd.
Wiktionary
Szpital – jedna z najważniejszych jednostek organizacyjnych w systemie opieki zdrowotnej. W szpitalu udziela się świadczeń zdrowotnych w warunkach zamkniętych. Najważniejszym zadaniem szpitali jest leczenie pacjentów, ale oprócz tego zajmują się opieką zdrowotną ludzi zdrowych, np. szpitale położnicze.
Wikipedia
(1.1) Dziś mama Alka poszła do szpitala.
(1.1) Jestem pacjentem tego szpitala.
Wiktionary
IPA: ˈʃpʲital, AS: špʹital
Wiktionary
rzecz. szpitalnica ż., szpitalnictwo n., szpitalnik m., hospitalizacja ż., hospitalizowanie n.
:: zdrobn. szpitalik m.
czas. hospitalizować ndk.
przym. szpitalny, wewnątrzszpitalny, wokółszpitalny, poszpitalny, przedszpitalny, szpitalniczy
przysł. szpitalnie
Wiktionary
(1.1) reg-pl|Kresy północne|bolnica, balnica., gw. Górny Śląsk szpitol, gw. Poznań lazaret, śrpol. niemocnica
Wiktionary
zdrobnienie od: szpital
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) mały szpital
Wiktionary
IPA: ʃpʲiˈtalʲik, AS: špʹitalʹik
Wiktionary
rzecz. szpital mrz.
przym. szpitalniczy, szpitalny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rzad. hospitalizowana
Wiktionary
(1.1) Szukamy różnych sposobów, by troszeczkę ulżyć naszym szpitalnicom.
Wiktionary
rzecz. szpital mrz.
:: fm. szpitalnik m.
przym. szpitalniczy
Wiktionary
(1.1) chora, pacjentka
Wiktionary
ogół szpitali w kraju; ich funkcjonowanie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) urz. ogół zagadnień związanych z zakładaniem i prowadzeniem szpitali
Wiktionary
rzecz. szpital mrz.
przym. szpitalniczy, szpitalny
Wiktionary
1. tytularna godność rycerza sprawującego pieczę nad szpitalami;
2. zakonnik szpitalny;
3. człowiek chory przebywający w szpitalu;
4. dawniej: człowiek ubogi mieszkający w przytułku
SJP.pl
Szpitalnicy, zakony szpitalne – ogólna nazwa odnosząca się do zakonów i zgromadzeń zakonnych stawiających sobie za cel niesienie pomocy chorym oraz sprawowanie działalności charytatywnej.
Najczęściej odnosi się do dwóch zakonów rycerskich wywodzących się z założonego w 1098 w Ziemi Świętej przez Gerarda Tonque'a: joannitów i lazarytów.
Wikipedia
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze szpitalnictwem, dotyczący szpitalnictwa
(1.2) związany ze szpitalnikami, dotyczący szpitalników
Wiktionary
rzecz. szpital m., szpitalnica ż., szpitalnictwo n., szpitalnik m., szpitalik m., hospitalizacja ż., hospitalizowanie n.
czas. hospitalizować ndk.
przym. szpitalny, wewnątrzszpitalny, wokółszpitalny, poszpitalny, przedszpitalny
przysł. szpitalnie
Wiktionary
1. tytularna godność rycerza sprawującego pieczę nad szpitalami;
2. zakonnik szpitalny;
3. człowiek chory przebywający w szpitalu;
4. dawniej: człowiek ubogi mieszkający w przytułku
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rel. członek zakonu szpitalnego
(1.2) daw. rel. tytuł rycerza szpitalnego zarządzającego szpitalami
(1.3) rzad. osoba hospitalizowana
(1.4) daw. ubogi w przytułku
Wiktionary
(1.1) Udali się do siedziby szpitalników w starej części miasta.
(1.2) O otwarciu nowego lazaretu zadecydował brat szpitalnik Zdobysław.
(1.3) Dla naszych szpitalników przeprowadziliśmy remont łazienek.
(1.4) Kilku szpitalników kurzyło przed przytułkiem.
Wiktionary
rzecz. szpital mrz.
:: fż. szpitalnica ż.
przym. szpitalny, szpitalniczy
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze szpitalem, dotyczący szpitala
Wiktionary
(1.1) Na groźbę strajku odpowiedziano zdecydowanie: "Strajk pracowników państwowych w ogóle, a szczególnie pracowników szpitalnych, jest bezwarunkowo niedopuszczalny".
Wiktionary
IPA: ʃpʲiˈtalnɨ, AS: špʹitalny
Wiktionary
rzecz. szpital m., szpitalnik m., szpitalnictwo n.
:: zdrobn. szpitalik m.
czas. hospitalizować ndk.
przym. poszpitalny, przyszpitalny, szpitalniczy, szpitalniany
przysł. szpitalnie
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) med. gw-pl|Śląsk Cieszyński. szpital
Wiktionary
w żeglarstwie: połączenie dwóch lin wykonane przez wplecenie pokrętek jednej liny między pokrętki drugiej; splot
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) gw-pl|Poznań, Gniezno, Kujawy Zachodnie, Region Kozła. ekspr. wariat, postrzeleniec, narwaniec
(1.2) środ. przestęp. agresywny przestępca przebywający wcześniej w szpitalu psychiatrycznym
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) gw-pl|Poznań, Gniezno, Kujawy Zachodnie, Bydgoszcz. bzik, wariactwo; osobliwe zachowanie, sprawiające wrażenie drobnego szaleństwa
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(3.1) środ. przestęp. krzyk, hałas
Wiktionary
(1.1) gw-pl|Poznań.: Dziebko spokoju zaznołym między dziewiątą a jedenastą, bo byli wew kościółku, a zaś potem dali tegó samygó. Nerwowy łaziłem z kąta w kąt i po przekątny. Co robisz stary szplinie — spytała stara? Studjuje geometrie — odpowiedziołym w złości.
Wiktionary
czas. szplinować ndk.
przym. szplinowaty
Wiktionary
niewielki sworzeń, trzpień, trzon lub pręt używany do zabezpieczania nakrętek przed samoczynnym odkręcaniem się
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. szpak
Wiktionary
(1.1) Na asta usiod gryfny szpok.
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk skworc, szkworc
Wiktionary
pazur ptaków drapieżnych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) ornit. ostry, zakrzywiony pazur ptaków drapieżnych;
(1.2) pot. długi paznokieć
(1.3) pot. ręka z powykrzywianymi palcami
Wiktionary
Szpon – ostry i odpowiednio zakrzywiony pazur ptaków drapieżnych (szponiastych oraz sów) służący do chwytania i przenoszenia martwej zdobyczy. Poza dziobem stanowi główną broń ptaków drapieżnych, pomocną w polowaniu.
Wikipedia
(1.1) Ptaszysko trzymało w szponach małą kózkę.
Wiktionary
IPA: ʃpɔ̃n, AS: špõn
Wiktionary
rzecz. szpona ż., szponiaste nmos., szponiastonóg mzw., Szpon mrz., krótkoszpon mzw., szponka ż.
przym. szponiasty
przysł. szponiasto
Wiktionary
(1.1) szpona
Wiktionary
1. okucie pięty gafla lub bomu w kształcie widełek obejmujące maszt;
2. dawniej: szpon
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) żegl. zakończenie gafla albo bomu obejmujące maszt
Wiktionary
rzecz. szpon mrz.
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
część mięsa wołowego z grzbietu za łopatką
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) spoż. mięso z mięśnia naramiennego bydła, wykrawany z dolnego odcinka żeber
(1.2) kulin. potrawa ze szpondru (1.1)
(1.3) gwara. zootechn. roczny wieprz karmiony na szynkę
(1.4) lwów. boczek
Wiktionary
(1.1) Do peklowania najlepsza jest krzyżowa z kwiatem i szponder czyli żeberko.
(1.2) Teraz dopiero uczuł głód. Po barszczu ze śmietaną zamówił tłusty szponder.
(1.4) Czasami, gdy przy większym natłoku w jatce musiała pomóc przy obsłudze klijentów, umiała zmusić się do krajania polędwicy czy szpondru, ale wątróbki, flaków, czy lekkich nie wzięłaby do ręki za żadne skarby.
Wiktionary
rzecz. szponderek mrz.
Wiktionary
Szpondowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Płońsk. Leży nad Płonką.
W czasie kampanii wrześniowej stacjonowała tu 152 Eskadra Myśliwska..
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.
Wikipedia
poprzeczne spojenie desek; kawałek drewna użyty do tego spojenia
SJP.pl
męskie, hiszpańskie spodnie kostiumowe
SJP.pl
1. opatrzony szponami, przypominający szpony;
2. o cechach szponiastych (rząd ptaków)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Accipitriformes|Vieillot|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;
forma przymiotnika.
(2.1) plural|szponiasty.
Wiktionary
Sz
Wikipedia
(1.1) To zaskakujące, ale pisklęta szponiastych lęgną się pokryte puchem.
Wiktionary
rzecz. szpon m., szponek m.
przym. szponiasty
przysł. szponiasto
Wiktionary
rodzaj afrykańskiego ptaka z rodziny kurowatych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Pternistis|Wagler|ref=tak., ptak z podrodziny bażantów, występujący w Afryce;
Wiktionary
(1.1) Generalnie szponiastonogi przypominają kuropatwy.
Wiktionary
rzecz. szpon mrz.
Wiktionary
1. opatrzony szponami, przypominający szpony;
2. o cechach szponiastych (rząd ptaków)
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) mający szpony
(1.2) przypominający szpon
Wiktionary
(1.1) Nadleciały szponiaste ptaszyska i porozrywały kobyle truchło.
Wiktionary
rzecz. szpon mrz., szponiaste lm nm.
przysł. szponiasto
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. zdrobn. od szpon
(1.2) kloc drewniany o przekroju trójkątnym
(1.3) wypukły dekielek osłaniający na suficie miejsce zawieszenia żyrandola
(1.4) poziomy element płotu, do którego mocuje się sztachety
(1.5) drewniana zatyczka zabezpieczająca, by płachta nie wyleciała ze szmigi wiatracznej
(1.6) poprzeczna listewka do przekładania suszonych desek
Wiktionary
rzecz. szpon m.
Wiktionary
rodzaj ptaków z rodziny pliszkowatych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) zob. szpon.
Wiktionary
przypominający wyglądem szpon
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) szpunt, stożkowy kołek, zatyczka do otworów wylewowych w beczce
Wiktionary
(1.1) szpunt
Wiktionary
broń drzewcowa używana w dawnych armiach europejskich
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hist. wojsk. broń drzewcowa z płaskim, poszerzonym, obosiecznym grotem i zbrojoną poprzeczką, odmiana partyzany rozpowszechniona w XVII-XVIII wieku jako oznaka i broń oficerów oraz podoficerów piechoty;
Wiktionary
Szponton – rodzaj broni drzewcowej, odmiana partyzany o obosiecznym grocie, u którego nasadzie znajdowały się wygięte pręty lub skrzydła. Głownie szpontonów miały charakterystycznie rozszerzoną część centralną. Rozpowszechniony w Europie w XVII-XVIII wieku, głównie jako oznaka stopnia podoficerskiego lub oficerskiego.
Wikipedia
(1.1) Następnie, wprowadzono cudzoziemców między dwa szeregi żołnierzy; na końcu znajdował się komendant, w trójgraniastym kapeluszu, z podkasaną sutanną, ze szpadą u boku, ze szpontonem w dłoni.
Wiktionary
1. okucie pięty gafla lub bomu w kształcie widełek obejmujące maszt;
2. dawniej: szpon
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. oszczędny
Wiktionary
czas. szporować ndk.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szporować.
Wiktionary
czas. szporować ndk.
Wiktionary
czasownik nieprzechodni niedokonany
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. oszczędzać
Wiktionary
(1.1) Jorg szporuje na blank nowy moplik.
Wiktionary
rzecz. szporowanie n.
przym. szporobliwy
Wiktionary
wada polegająca na odchyleniu osi odcinków kończyny do wewnątrz w stosunku do osi symetrii ciała
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szpotawe; cecha tych, którzy są szpotawi
Wiktionary
przym. szpotawy
przysł. szpotawo
Wiktionary
zniekształcony z powodu szpotawości
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
przymiotnik
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. niezdarny
(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kulawy
(1.3) gw-pl|Poznań. krzywy, koślawy, kulawy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szprycha
Wiktionary
(1.1) szpica
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szprechać.
Wiktionary
czas. szprechać ndk.
Wiktionary
potocznie: mówić po niemiecku; szwargolić, szwargotać
SJP.pl
czasownik niedokonany
(1.1) żart. mówić po niemiecku
Wiktionary
(1.1) Janek po roku w Niemczech całkiem nieźle już szprecha.
Wiktionary
IPA: ˈʃprɛxat͡ɕ, AS: špreχać
Wiktionary
rzecz. szprechanie n.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. zdrojowy
Wiktionary
rzeka w Niemczech; Sprewa
SJP.pl
lina do cumowania statku, mocowana do nabrzeża na wysokości śródokręcia, działająca odwrotnie do cumy; spring
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) mar. lina cumownicza działająca odwrotnie do cumy;
Wiktionary
Szpring – lina cumownicza działająca odwrotnie do cumy, tzn. umocowana w części rufowej jednostki biegnie do nabrzeża w stronę dziobu (szpring rufowy), a umocowana w części dziobowej biegnie w stronę rufy (szpring dziobowy). Ma działanie pomocnicze i stabilizujące w stosunku do cumy. Szpringi mocuje się do nabrzeża na wysokości śródokręcia, a na większych jednostkach nawet nie dochodząc do tej części.
Wikipedia
gatunek małej antylopy; springbok, skocznik antylopi
SJP.pl
listwa dzieląca otwór okna na mniejsze, wypełnione szybami części; szczeblina
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) wewnętrzna listwa dzieląca okno (rzadziej drzwi) na części – kwatery
Wiktionary
(1.1) Uważam, że okna ze szprosami są dużo ładniejsze.
Wiktionary
IPA: ʃprɔs, AS: špros
Wiktionary
przym. szprosowy
Wiktionary
(1.1) szczeblina
Wiktionary
wypełniać powierzchnię motywu wypukłościami lub równoległymi względem siebie rowkami
SJP.pl
mała ryba morska z rodziny śledziowatych; szprotka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) icht. mała morska ryba
Wiktionary
Szprot, sardynka norweska ("Sprattus sprattus") – gatunek małej ryby morskiej z rodziny śledziowatych (Clupeidae).
Wikipedia
IPA: ʃprɔt, AS: šprot
Wiktionary
rzecz. szprotka ż.
Wiktionary
(1.1) szprotka
Wiktionary
1. miasto w Polsce;
2. rzeka w zachodniej Polsce
SJP.pl
Szprotawa ( Sprottavia, Sprottau) – miasto w województwie lubuskim, w powiecie żagańskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Szprotawa. Położone nad Bobrem i Szprotawą.
Według danych GUS z 31 grudnia 2021 r. Szprotawa liczyła 10 954 mieszkańców.
Miasto jest ośrodkiem przemysłowo-usługowym. Zlokalizowany jest tu m.in. przemysł betoniarski, metalowy i spożywczy.
Wikipedia
mieszkaniec Szprotawy
SJP.pl
mieszkanka Szprotawy
SJP.pl
przymiotnik od: Szprotawa
SJP.pl
mała ryba morska z rodziny śledziowatych; szprot
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) icht. nazwa systematyczna|Sprattus sprattus|ref=tak., mała ryba morska, podobna do śledzia, żyjąca w europejskich morzach
(1.2) gw-pl|Warszawa. dziewczyna
Wiktionary
(1.1) Na kolację zjadłem całą puszkę szprotek.
Wiktionary
rzecz. szprot mzw.
Wiktionary
(1.1) szprot
Wiktionary
dawniej: gorące źródło wody mineralnej
SJP.pl
Szprudowo – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Gniew przy trasie drogi krajowej nr 91.
Wieś królewska w 1664 roku należała do starostwa gniewskiego.
W okresie międzywojennym stacjonował w miejscowości komisariat Straży Granicznej.
Wikipedia
1. przyrząd służący do wstrzykiwania lub rozpryskiwania płynów albo wyciskania półpłynnej masy, np. kremu;
2. bryzgi wody powstałe z fal poruszonych przez statek, spadające na pokład;
3. potocznie: porcja, dawka narkotyku
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. strzykawka
(1.2) pot. zastrzyk
(1.3) techn. przyrząd służący do wstrzykiwania lub wyciskania jakiejś substancji
(1.4) strumień płynu wytłoczony ze szprycy (1.3) lub wystryskający skądś
Wiktionary
(1.1) Siostra wróciła, niosąc w ręku długą, cienką szprycę.
(1.2) Ci młodzi, nieobliczalni narwańcy zdolni są do wszystkiego. Niekoniecznie po szprycy narkotyku i nie tylko u siebie w Harlemie…
(1.3) Masę włożyć do szprycy z grubą końcówką i w odstępach 10 cm na wysmarowane masłem blachy wyciskać krążki grubości 2,5 cm.
(1.1) Odwróciła się i strzeliła mu z rurki w oko szprycą kokosowego soku.
Wiktionary
czas. szprycować
Wiktionary
potocznie: napój z wina i wody mineralnej gazowanej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy
(1.1) rzad. kulin. wino zmieszane z wodą sodową;
Wiktionary
Zobacz też: "Szprycer" – album muzyczny Taco Hemingwaya.
Szprycer – napój powstały ze zmieszania białego wina z wodą gazowaną, zwykle z dodatkiem lodu i dekoracją z owoców lub ziół.
Wikipedia
(1.1) Szliśmy bulwarem, a Paulini pił szprycer na tarasie jednej z restauracji, za posadzonymi w beczkach drzewami laurowymi, gdy nas zobaczył, wstał od stołu, wyszedł nam na przeciw i z szacunkiem powitał ciotkę Zsüli.
Wiktionary
IPA: ˈʃprɨt͡sɛr, AS: šprycer
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) techn. pręt łączący piastę koła z jego obręczą
(1.2) element naciągu czaszy parasola
(1.3) pot. żart. szczupła, zgrabna dziewczyna
Wiktionary
Szprycha – również ramię koła, element (pręt) łączący piastę z wieńcem koła.
Wynalazek koła szprychowego przypisywany jest czasami indoeuropejskim Hetytom (na ich pieczęciach widnieją koła z czterema szprychami, ich szerokie zastosowanie w lekkich wozach bojowych (rydwanach) prawdopodobnie przyczyniło się do sukcesów militarnych Ariów).
Wikipedia
IPA: ˈʃprɨxa, AS: špryχa
Wiktionary
przym. szprychowy
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk szpajcha, szprajcha
(1.3) cizia, kociak, lala, lalunia, laska, towar
Wiktionary
przymiotnik od: szprycha
SJP.pl
szkielet koła
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. naszprycować)
(1.1) pot. podawać leki itp. w dużych ilościach
(1.2) techn. wprowadzać substancję do środka lub rozprowadzać po powierzchni czegoś
Wiktionary
(1.1) Mój biedny syn jest już po raz drugi szprycowany chemią, […].
(1.1) Lekarze stwierdzają… nerwicę, szprycują go psychotropami.
(1.1) Powinni cię zamknąć w domu wariatów i szprycować bromem!
(1.1) Nie zauważa się, że współcześni ludzie o wiele bardziej umartwiają swoje ciało, szprycują je niebezpiecznymi dla zdrowia substancjami, ranią operacjami plastycznymi.
(1.2) Na stołach przeniesionych do kuchni i pokrytych ceratą leżały kawały mięsa, na kuchennym piecu bulgotało coś w garach, czerwony jak diabeł rzeźnik ładował mięso do wilka, sypał przyprawy, szprycował jelita i popijał bimber szczodrze nalewany przez podporucznika Stryjka.
(1.2) Przemysł chce neutralizować wzrost cen i odchodzi od tradycyjnych polskich receptur, szprycując wędliny fosforanami.
(1.2) ''Można nakładać makaroniki łyżeczką ale łatwiej to zrobić z rękawa cukierniczego. […]. Końcówka do szprycowania musi być okrągła i dość szeroka (mniej więcej 1 cm średnicy), jeśli takiej nie mamy, to nie bierzemy żadnej, tylko szprycujemy wprost z rękawa.
(1.2) Zagęszczony keramzyt szprycujemy gęstą zaprawą cementową.
(2.1) Pod naszymi oknami kupują i sprzedają narkotyki. Potem szprycują się na oczach dzieci. Co drugi dzień któregoś zabiera pogotowie.
(2.1) ''Nigdy się nie szprycowałem. Nie znam smaku narkotyków, nie powąchałem dymka z „marychy”.
(2.1) […], szprycowałabym się różnymi środkami i pewnie już po trzech miesiącach znów bym grała.
(2.1) Dzisiaj Paweł nadal dwa, trzy razy w tygodniu wyciska ciężary, nie szprycuje się już jednak chemią.
(2.1) Zastanawiałem się, skąd wzięła się u niego potrzeba przekraczania granic i szprycowania się lekami.
Wiktionary
rzecz. szpryca ż.
Wiktionary
(1.1) faszerować, nafaszerowywać, naszpikowywać, szpikować
(1.1-2) naszprycowywać
(2.1) szpikować się
Wiktionary
1. sprytny, ruchliwy chłopiec; wisus; spryciarz;
2. przestarzałe: figiel; wykręt; podstępna sztuczka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Poznań. spirytus
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) białystok. gołąb pospolity, nierasowy
Wiktionary
nośnik wyrobów nawijanych, np. drutu lub przewodów, w postaci walca z tarczami po bokach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) walec z krążkami na końcach, służący do nawijania sznura, kabla itp.
(1.2) elektr. korpus, szkielet cewki
wykrzyknik
(2.1) pot. hasło do ucieczki
Wiktionary
Szpula (z niem. "Spule") – drewniany, metalowy lub plastikowy przedmiot o walcowatym kształcie z tarczami po bokach (na obu końcach walca), służący do nawijania na niego elastycznych materiałów, jak na przykład: drut, linka, przewód elektryczny, sznurek, żyłka. Umożliwia przechowywanie i wygodny dostęp do materiału poprzez odwijanie ze szpuli. Tarcze zabezpieczają nawinięty materiał przed zsunięciem się.
Wikipedia
IPA: ˈʃpula, AS: špula
Wiktionary
rzecz.
:: zdrobn. szpulka ż., szpuleczka ż.
przym. szpulowy, szpulkowy, szpuleczkowy
Wiktionary
dział fabryki włókienniczej, w którym nawija się nici na szpule
SJP.pl
zdrobnienie od: szpulka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. zdrobn. od: szpulka
Wiktionary
IPA: ʃpuˈlɛt͡ʃka, AS: špulečka
Wiktionary
rzecz. szpulowiec mrz., szpula, szpulka
przym. szpulowy, szpulkowy, szpuleczkowy
wykrz. szpula
Wiktionary
1. mały walec drewniany lub plastikowy do nawijania nici albo drutu;
2. nić albo drut itp. nawinięte na mały walec
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) walec, na który nawija się np. nić
Wiktionary
IPA: ˈʃpulka, AS: špulka
Wiktionary
rzecz. szpulowiec mrz., szpula, szpuleczka
przym. szpulowy, szpulkowy, szpuleczkowy
wykrz. szpula
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pot. techn. magnetofon szpulowy
Wiktionary
rzecz. szpula ż., szpulka ż., szpuleczka ż., szpularka ż., szpularnia ż., szpulowanie n.
przym. szpulowy, szpulkowy
czas. szpulować
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) związany ze szpulą, mający szpule
Wiktionary
(1.1) Dawniej stosowano magnetofony szpulowe przy których trzeba było spędzać czas z żyletką i taśmą klejącą.
(1.1) Posługiwałem się radzieckim magnetofonem szpulowym o wadze kilkunastu kilogramów…
Wiktionary
IPA: ʃpuˈlɔvɨ, AS: špulovy
Wiktionary
rzecz. szpulowiec mrz., szpula ż., szpulka ż., szpuleczka ż.
przym. szpulkowy, szpuleczkowy
wykrz. szpula
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od szpunt
Wiktionary
(1.1) To nie szpunt, lecz tylko mały szpuncik.
Wiktionary
rzecz. szpunt m., szpuntowanie n.
czas. szpuntować
Wiktionary
zatyczka do otworu w beczce; czop
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) spoż. stożkowy kołek, zatyczka do otworów wylewowych w beczce
(1.2) wojsk. zatyczka w lufie armaty, kartacza itp.
Wiktionary
Szpunt (także: szpont), potocznie czop – mały drewniany kołek, zwykle stożkowy, służący do zatykania otworu w beczce lub innym naczyniu bednarskim. W języku technicznym "szpunt" oznacza również podłużny występ (pióro) na krawędzi deski lub belki, służący do łączenia elementów drewnianych na wpust i pióro.
Wikipedia
(1.1) (…) w tę stronę dajcie, gdzie do beczki będzie szpunt (…)
Wiktionary
IPA: ʃpũnt, AS: špũnt
Wiktionary
rzecz. szpuntowanie n.
:: zdrobn. szpuncik m.
czas. szpuntować ndk., odszpuntować dk., zaszpuntować dk.
przym. szpuntowy
Wiktionary
(1.1) czop, zatyczka, korek, szpont
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) zatykanie beczki szpuntem
Wiktionary
rzecz. szpunt mrz., szpuncik mrz.
czas. szpuntować ndk., odszpuntować dk., zaszpuntować dk.
przym. szpuntowy
Wiktionary
zatykać szpuntem otwór w beczce; czopować, zaczopowywać
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. zaszpuntować)
(1.1) zatykać beczki szpuntem
(1.2) przen. zatkać, załatać
Wiktionary
rzecz. szpunt mrz., szpuncik mrz., szpuntowanie n.
czas. odszpuntować dk., zaszpuntować dk.
przym. szpuntowy
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze szpuntem, dotyczący szpuntu
Wiktionary
rzecz. szpunt mrz., szpuntowanie n.
czas. szpuntować
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) białystok. niedorostek, smarkacz
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) reg-pl|Lwów. szybki bieg
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) reg. pozn. lufka do papierosów
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kraw. szpilka
Wiktionary
rzecz. szpyndlikorz mos.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ciułacz
Wiktionary
rzecz. szpyndlik mrz.
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. wytrych
Wiktionary
dawniej: słonina; szperka; sperka; spyrka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. spoż. słonina
(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. kulin. skwarka
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
dawniej: szponga (poprzeczne spojenie desek); spąga
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) stpol. kawałek
Wiktionary
IPA: ˈʃpwaxʲt͡ɕik, AS: špu̯aχʹćik
Wiktionary
drobna kreska stosowana w rysunku i grafice, np. przy cieniowaniu, wypełnianiu tła, a także w kartografii do przedstawiania na mapach rzeźby terenu; szrafa
SJP.pl
drobna kreska stosowana w rysunku i grafice, np. przy cieniowaniu, wypełnianiu tła, a także w kartografii do przedstawiania na mapach rzeźby terenu; szraf
SJP.pl
metoda odwzorowania kolorów za pomocą cienkich, równoległych lub krzyżujących się kresek; kreskowanie, szrafowanie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) szt. technika rysunkowa przedstawiania kolorów lub stopni szarości za pomocą cienkich kresek;
Wiktionary
Szrafowanie (nazywane też kreskowaniem) – metoda oddawania kolorów lub stopni szarości za pomocą cienkich, równoległych lub krzyżujących się kresek. Metoda zastępcza stosowana w wielu technikach rysunkowych lub graficznych nie umożliwiających posługiwania się półtonami. Kreski mogą być ciągłe, przerywane lub nawet składające się z rzędów kropek, mogą być o stałej lub różnej gęstości. Szrafowanie może być też stosowane do cieniowania lub ukazania trójwymiarowości motywu obrazu.
Wikipedia
wypełniać kontur rysunku równoległymi kreskami; kreskować
SJP.pl
kreskowanie stosowane w rysunkach, np. w celu wydobycia bryłowatości rysowanego przedmiotu, a także w kartografii do przedstawienia na mapach rzeźby terenu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) reg. pozn. - podpis
Wiktionary
blizna po zagojeniu się rany, zwykle szpecąca
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) blizna po zagojeniu się rany, zwykle szpecąca
Wiktionary
IPA: ˈʃrãma, AS: šrãma
Wiktionary
(1.1) blizna
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. kilof
Wiktionary
rzecz. szramówka ż.
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk szramówka, żelazo
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. kilof
Wiktionary
rzecz. szramówa ż.
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk szramówa, żelazo
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szafka
Wiktionary
rzecz. szrank mrz.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szafa
Wiktionary
rzecz.
:: zdrobn. szranczek mrz.
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk almaryjo
Wiktionary
1. w średniowieczu: ogrodzony plac, na którym odbywały się turnieje;
2. dawniej: walka lub pojedynek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) hist. średniowieczny plac turniejowy
(1.2) hist. palisada wokół placu turniejowego
(1.3) daw. walka, rywalizacja
forma rzeczownika|rodzaj=niemęskoosobowy.
(2.1) gw-pl|Górny Śląsk. M. lm. od: szrank
Wiktionary
pocisk artyleryjski zaopatrzony w ładunek wybuchowy i zapalnik czasowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) wojsk. pocisk artyleryjski zawierający metalowe odłamki, które rozpryskują się podczas wybuchu zapalnika czasowego;
Wiktionary
Szrapnel – pocisk artyleryjski używany do rażenia ludzi; także potoczna nazwa odłamka. Nazwa pochodzi od nazwiska wynalazcy, angielskiego generała-majora Henry'ego Shrapnela. Pocisk zawiera lotki (np. w postaci ołowianych kulek lub strzałek), wyrzucane z pocisku za pomocą ładunku prochowego, przy wykorzystaniu zapalnika czasowego. Po wyrzuceniu z korpusu lotki rozlatują się stożkowo na odległość 150–200 m.
Wikipedia
(1.1) Kiedy mój starszy brat wrócił z wojny miał na czole srebrną gwiazdkę a pod gwiazdką przepaść / to odłamek szrapnela trafił go pod Verdun…
Wiktionary
IPA: ˈʃrapnɛl, AS: šrapnel
Wiktionary
przym. szrapnelowy
Wiktionary
przymiotnik od: szrapnel
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) przym. od szrapnel
Wiktionary
IPA: ˌʃrapnɛˈlɔvɨ, AS: šrapnelovy
Wiktionary
rzecz. szrapnel m.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. imadło
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk szróbsztok
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. śrubokręt
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk szróbokrynt
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
żerdź, zwykle brzozowa, służąca do kierowania jednorzędową tratwą
SJP.pl
papier pakowy wyprodukowany z makulatury lub starych szmat
SJP.pl
rzeka, lewobrzeżny dopływ Wisły
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
szczyt górski w Karkonoszach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. szczyt w zachodnich Karkonoszach;
Wiktionary
Szrenica (1362 m n.p.m., niem. "Reifträger, cz. Jínonoš") – szczyt górski położony w zachodniej części Karkonoszy, w pobliżu granicy państwowej z Czechami, na południe od Szklarskiej Poręby. Doskonały punkt widokowy na Kotlinę Jeleniogórską oraz Góry Izerskie, a także Karkonosze czeskie.
Wikipedia
(1.1) Spaliśmy w schronisku na Szrenicy.
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Szreter – polskie nazwisko od niem. Schroeter. Osoby o tym nazwisku:
Wikipedia
rodzaj pokrywy śnieżnej, której górna część utworzona jest ze zlodowaciałego śniegu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) meteorol. cienka, zlodowaciała warstwa na powierzchni śniegu;
Wiktionary
Szreń – rodzaj pokrywy śnieżnej przekrystalizowanej pod wpływem częściowego rozmrożenia i ponownego zamarznięcia, o łamliwej zlodowaciałej powierzchni. Często mylona z lodoszrenią, której powierzchnia z kolei jest tak mocna, iż utrzymuje ciężar człowieka. W języku potocznym spotyka się też pleonazm „szreń łamliwa”.
Wikipedia
(1.1) W drodze powrotnej namówił go Daniel, by szedł z nim w Tatry. Niechętnie pono, lecz dał się przykłonić. A w Tatrach szreń — skały oślizgłe — lody; żaden przewodnik iśćby się nie ważył.
Wiktionary
IPA: ʃrɛ̃ɲ, AS: šrẽń
Wiktionary
Szreńsk – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Szreńsk. Leży na Mazowszu, nad rzeką Mławką.
Siedziba gminy Szreńsk oraz rzymskokatolickiej parafii św. Wojciecha. Dawniej prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1383 roku położone było w XVI wieku w województwie płockim, zdegradowane w 1869 roku.
Wikipedia
przymiotnik od: Szreńsk
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. śruba
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) stpol. ścisk śrubowy
Wiktionary
IPA: ʃrɔpt͡sˈfʲĩŋɡa, AS: šropcfʹĩŋga
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) stpol. imadło
Wiktionary
IPA: ˈʃrɔpʃtɔk, AS: šropštok
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od szrot
Wiktionary
rzecz. szrot m.
Wiktionary
osad z kryształów lodu powstały z zamarzniętej mgły
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) warstwa kryształków lodu powstałych z zamarzającej pary wodnej osadzająca się na przedmiotach;
(1.2) przen. książk. siwizna
Wiktionary
Szron – osad atmosferyczny, tworzący drobne lodowe kryształki w postaci igieł, piórek na poziomych powierzchniach.
Wikipedia
(1.1) Dzień był słoneczny, ale mroźny i drzewa były pokryte szronem.
Wiktionary
IPA: ʃrɔ̃n, AS: šrõn
Wiktionary
rzecz. szronik mrz.
czas. oszronić
przym. szronowy, oszroniony
Wiktionary
(1.1) gw. Mazowsze biały mróz
Wiktionary
1. pokrywać się szronem; oszraniać się, szronić się;
2. pokrywać się siwizną
SJP.pl
zdrobnienie od: szron
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od szron
Wiktionary
rzecz. szron m.
czas. szronieć ndk.
przym. szronisty, oszroniony
Wiktionary
rzadko: pokryty kryształkami lodu; oszroniały
SJP.pl
1. pokrywać szronem; oszraniać;
2. szronić się - pokrywać się szronem; oszraniać się, szronieć
SJP.pl
wieś w Polsce
SJP.pl
Szronka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Kuczbork-Osada. Ma status sołectwa.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.
Obok miejscowości przepływa Przylepnica, dopływ Mławki.
Wikipedia
potocznie:
1. wysypisko złomu, miejsce składowania odpadów;
2. wrakowisko, złomowisko samochodowe; autoszrot
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pot. złomowisko, na którym można kupić używane części samochodowe
(1.2) pot. przedmiot o niskiej jakości
Wiktionary
Szrot (też autoszrot) – potoczna nazwa stacji demontażu pojazdów samochodowych, na której zazwyczaj można także kupić używane części samochodowe.
Polska nazwa wywodzi się od niemieckiego słowa Schrott, oznaczającego (dosłownie: „odcięty kawałek”) złom.
Wikipedia
(1.1) Muszę kupić błotnik, chyba poszukam najpierw na szrocie.
Wiktionary
IPA: ʃrɔt, AS: šrot
Wiktionary
rzecz. szrocik mrz.
Wiktionary
(1.1) autoszrot
(1.2) szmelc
Wiktionary
potocznie: nienadający się już do użytku, zdezelowany
SJP.pl
szrotówek kasztanowcowiaczek - inwazyjny gatunek motyla z rodziny kibitnikowatych, szkodnik kasztanowców
SJP.pl
skrótowiec
(1.1) = wojsk. Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej;
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) reg. pozn. - twarda szczotka do podłogi
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) daw. drzwiczki do pieca zwykłego w piekarni
Wiktionary
IPA: ʃruft, AS: šruft
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. odzież robocza, łachmany
Wiktionary
dawniej pismo, charakter pisma; jakość czcionek używanych do jakiegoś druku
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. śrubokręt
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk szrałbyncyjer
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. imadło
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk szraubsztok
Wiktionary
skrót od: Socjalistyczny Związek Studentów Polskich - organizacja studencka w latach 1973-1982
SJP.pl
skrótowiec
(1.1) = hist. Socjalistyczny Związek Studentów Polskich;
Wiktionary
skrótowiec
(1.1) = spalinowy zespół trakcyjny;
Wiktionary
skrót od:
1. sztuka;
2. sztabowy; sztab.
SJP.pl
skrót, rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) = sztuka (jednostka)
(1.2) = sztuka (twórczość)
(1.3) zob. funt. szt..
skrót, przymiotnik
(2.1) = sztabowy
Wiktionary
(1.1) Do sernika potrzeba 5 szt. jaj i 1 kg twarogu.
(1.1) (…) zapałki (20 pudełek); – zapalniczka (3 szt.); – mały termometr; – worki nylonowe (10 szt.); – worki foliowe na nogi (20 szt.); – łopata do śniegu (…).
(1.2) Mgr szt. Bożydar Sambor ukończył wrocławską PWSSP w 1969 r.
(2.1) Awansowałem na st. sierż. szt. już dwa lata temu.
Wiktionary
główny organ dowodzenia sił zbrojnych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) wojsk. organ dowodzący jednostką wojskową na różnych szczeblach;
(1.2) specjalna grupa ludzi powołana do kierowania jakimś przedsięwzięciem
(1.3) grupa specjalistów, pozostająca w czyjejś dyspozycji
forma rzeczownika.
(2.1) D. lm. od: sztaba
Wiktionary
Sztab – główny organ dowodzenia występujący w oddziałach i związkach wszystkich rodzajów sił zbrojnych oraz na szczeblu centralnym. Na czele sztabu stoi szef sztabu podlegający bezpośrednio dowódcy. W okresie pokoju głównym zadaniem sztabu jest organizowanie szkolenia wojsk i zapewnienie im warunków utrzymania wysokiego stopnia gotowości bojowej.
Wikipedia
(1.1) Sztab podjął decyzję o utworzeniu nowego frontu.
Wiktionary
IPA: ʃtap, AS: štap
Wiktionary
rzecz. sztabowiec m., sztabówka ż.
przym. sztabowy
Wiktionary
skrót od: sztabowy; szt.
SJP.pl
skrót
(1.1) = sztabowy
Wiktionary
(1.1) Zasady kształcenia żołnierzy oraz odbywania praktyk dowódczych w Szkole Podoficerskiej przybliżył starszy podoficer KGŻW st. chor. sztab. Piotr Głażewski.
Wiktionary
(1.1) szt.
Wiktionary
1. płaska metalowa belka używana do zamykania drzwi;
2. metal szlachetny uformowany w bryłę o prostokątnej podstawie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wąska, gruba płyta metalowa
(1.2) jubil. bryła metalu szlachetnego o prostokątnej podstawie
Wiktionary
zdrobn. sztabka ż.
Wiktionary
(1.1) pręt, rygiel, sztanga
(1.2) sztabka
Wiktionary
1. rodzaj długiego justunku;
2. listwa, z której wyrabiane są ramy
SJP.pl
wieś w Polsce
SJP.pl
Sztabin ("Štabinas, Stabinis") – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Sztabin. Leży nad Biebrzą.
Sztabin uzyskał lokację miejską przed 1760 rokiem, zdegradowany w 1801 roku. Miasto magnackie położone było w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie suwalskim.
Wikipedia
przymiotnik od: Sztabin
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: sztaba
(1.2) mała sztaba
(1.3) uformowana bryłka cennego metalu o określonej wadze i próbie
Wiktionary
IPA: ˈʃtapka, AS: štapka
Wiktionary
rzecz. sztaba ż.
rzecz. sztabowy, sztabkowy
przym. sztabowy
Wiktionary
warstwa tynku położona na ścianie w celu uzyskania gładkiej powierzchni
SJP.pl
Sztablatura – rodzaj tynku szlachetnego wykonanego z gipsu modelowego lub gipsu z ciastem wapiennym, po stwardnieniu wygładzonego metalową pacą do połysku. Stosuje się w pomieszczeniach obiektów reprezentacyjnych o wysokim poziomie architektonicznym wykończenia wnętrz.
Wikipedia
wykonany w sztablaturze
SJP.pl
oficer będący członkiem sztabu
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze sztabem, dotyczący sztabu
Wiktionary
rzecz. sztab mrz., sztabowiec mos., sztabka ż.
Wiktionary
stopień oficerski w carskiej Rosji
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) wojsk. hist. dawny niższy stopień oficerski pomiędzy rangą porucznika i kapitana, też: osoba z tym tytułem;
Wiktionary
Sztabskapitan (ros. штабс-капитан, "sztabs-kapitán") – stopień oficerski pośredni między rangą porucznika i kapitana. Odpowiednikiem w kawalerii był sztabsrotmistrz ("sztabrótmistr").
Wikipedia
(1.1) (…) w tej chwili największe niebezpieczeństwo groziło im ze strony sztabskapitana żandarmerii.
Wiktionary
oficer sztabowy lub oficer wyższej rangi w dawnym wojsku polskim
SJP.pl
potocznie: mapa sztabowa
SJP.pl
potocznie: wciągnięcie do płuc powietrza lub dymu papierosowego
SJP.pl
sztachać się - zaciągać się dymem papierosowym
SJP.pl
wąska deska będąca częścią ogrodzenia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wąska deska będąca częścią pionowego obicia płotu
(1.2) metalowy pręt stanowiący element konstrukcyjny płotu
Wiktionary
(1.1) Koło ogrodu wysoki płot z zielonych sztachet, a każda sztacheta u góry w uproszczony kształt serca rzezana. Ile sztachet, tyle serc zielonych. Ładne to było.
(1.2) Kilku mężczyznom udało się przeleźć przez wysokie ogrodzenie, inni siedzieli na żelaznych prętach sztachet i lżyli żołnierzy.
Wiktionary
rzecz. sztacheciarz m., sztachetówka ż.
:: zdrobn. sztachetka ż.
przym. sztachetowy
Wiktionary
zdrobnienie od: sztacheta
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze sztachetą, dotyczący sztachety
Wiktionary
(1.1) Istnieją płoty, zwane wiklinowymi, chruścianymi, torowymi, pleśćecionymi, tynowymi (wyplatane pionowo, poziomo lub ukośnie), różnego rodzaju płoty koszowe, żerdziowe, dylowane, sztachetowe częstokoły, a ostatnio także płoty z drutu.
Wiktionary
rzecz. sztacheta ż., sztachetka ż., sztacheciarz m., sztachetówka ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. agrest
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk angryst, wieprzki
Wiktionary
sztachnąć się - zaciągnąć się dymem papierosowym
SJP.pl
sztachnąć się - zaciągnąć się dymem papierosowym
SJP.pl
1. upiększenie pejzażu poprzez wprowadzenie do niego postaci ludzkich, zwierząt, niewielkich scen rodzajowych w celu ożywienia lub pogłębienia treści obrazu;
2. elementy stanowiące uzupełnienie lub ozdobę czegoś, będące tłem do wyeksponowania pewnych walorów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) książk. elementy i środki zastosowane np. w dziele literackim, teatralnym czy w sytuacji życiowej, nie najistotniejsze dla idei dzieła lub w danej sytuacji, a jedynie uzupełniające lub ozdabiające coś
(1.2) szt. postacie ludzi i zwierząt lub przedmioty uzupełniające obraz, fotografię, rysunek itp., których głównym tematem jest krajobraz lub wnętrza;
Wiktionary
Sztafaż (niem. "Staffage" od "ausstaffieren", "przyozdabiać") – niewielkie postacie ludzkie i zwierzęta lub skromne sceny rodzajowe wprowadzane do kompozycji krajobrazowych w celu ich ożywienia lub upiększenia.
Na przełomie XVIII i XIX wieku sztafaż zaczął oznaczać grupę ludzi lub zwierząt, których zadaniem było ożywienie przedstawionej sceny.
Wikipedia
(1.1) Sztafaż jego filmów przywodzi na myśl kino postkomunistyczne, jednak retoryka jest inna.
(1.2) Sztafaż uzyskuje się, zestawiając temat zdjęcia z obiektami o dobrze znanych rozmiarach.
Wiktionary
IPA: ˈʃtafaʃ, AS: štafaš
Wiktionary
rzecz. war. stafaż mrz.
przym. sztafażowy
Wiktionary
przymiotnik od: sztafaż
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) dotyczący sztafażu
Wiktionary
(1.1) Ulice miasta są prawie wyludnione. Pojedyncze, spotykane na nich postacie raczej nie zostały wprowadzone jako typowy motyw sztafażowy.
Wiktionary
rzecz. sztafaż mrz.
Wiktionary
1. konkurencja sportowa, w której każdy z zawodników danego zespołu może startować dopiero wtedy, gdy jego poprzednik pokona określony odcinek trasy;
2. zespół zawodników startujących w tej konkurencji
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) sport. bieg ze zmiennikami
(1.2) przen. seria jednakowych czynności wykonywanych przez kolejne osoby lub zespoły
Wiktionary
Sztafeta – rodzaj zespołowej konkurencji sportowej. Odbywa się na trasie podzielonej na odcinki. Następny zawodnik może wystartować dopiero po ukończeniu odcinka przez poprzedniego, gdy otrzyma od poprzednika pałeczkę w wyznaczonej strefie zmian. O kolejności decyduje pozycja na mecie ostatniego zawodnika.
Wikipedia
(1.1) W pierwotnym znaczeniu sztafeta to drużynowa konkurencja sportowa (biegowa, pływacka, narciarska, biatlonowa lub łyżwiarska), w której człownkowie drużyny jeden po drugim przechodzą przez etapy, przekazując kolejkę poprzez włożenie w rękę pałeczki lub po prostu przez dotyk.
Wiktionary
przym. sztafetowy
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) przest. warszawa., reg. pozn., białystok. stroić (zwłaszcza ozdobnie), muskać starannie
czasownik zwrotny niedokonany sztafirować się (dk. wysztafirować się)
(2.1) przest. reg. stroić się, zwykle z przesadą, muskać się
Wiktionary
(1.1) Przed wyjściem zwykle długo sztafirował grzebykiem szpakowatą brodę, nadając jej schludny wygląd.
Wiktionary
rzecz. sztafir m., sztafirowanie n.
czas. wysztafirować dk.
przym. sztafirowany, wysztafirowany
Wiktionary
(1.1) stafirować, sztafierować, sztafirkować, sztafierkować
(2.1) stafirować się, sztafierkować się, sztafirkować się
Wiktionary
trójkątny żagiel na szkunerze; foksztaksel
SJP.pl
Sztafok – jeden z żagli zaliczanych do sztaksli przednich, trójkątny żagiel, ostatni od strony dziobu, położony najbliżej fokmasztu, występujący na dużych żaglowcach. W zależności od typu ożaglowania zamiast sztafok może nosić nazwę foksztaksla.
Wikipedia
w żeglarstwie: stalowa lina olinowania stałego, podtrzymująca maszt w pionie, w płaszczyźnie symetrii statku, biegnąca od szczytu masztu do dziobu i rufy; sztaglina
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) żegl. lina olinowania stałego stabilizująca omasztowanie w płaszczyźnie symetrii jednostki pływającej;
(1.2) żegl. slang. zwrot przez sztag (1.1)
Wiktionary
Sz
Wikipedia
(1.1) Fok trzeba przypiąć do sztagu raksami.
(1.2) Zróbmy sztag, zanim dopłyniemy do trzcin.
Wiktionary
przym. sztagowy
rzecz. sztagownik mrz.
Wiktionary
(1.1) sztaglina
Wiktionary
w żeglarstwie: stalowa lina olinowania stałego, podtrzymująca maszt w pionie, w płaszczyźnie symetrii statku, biegnąca od szczytu masztu do dziobu i rufy; sztag
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) żegl. metalowe okucie na pokładzie, do którego mocowane są sztagi;
Wiktionary
Sz
Wikipedia
rzecz. sztag mrz.
Wiktionary
1. ludowy taniec austriacki
2. rodzaj żywej polki
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) sport. kolar. kolarz torowy jadący za nadającym mu tempo motocyklem
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) muz. powolny, parowy taniec ludowy z Alp styryjskich w takcie 3/4, przypominający walca i wywodzący się z lendlera, tańczony w umiarkowanym tempie, zazwyczaj z postawaniem oraz z towarzyszącymi przyśpiewkami
(2.2) muz. szybki taniec należący do dawnego polskiego folkloru miejskiego, przyswojony jako odmiana żywej polki, wyróżniający się w choreografii charakterystycznym podrywaniem nogi
(2.3) daw. muz. gw-pl|Kujawy, Poznańskie, Krakowskie. rodzaj szybkiego walca tańczonego w metrum 3/8
(2.4) muz. melodia lub utwór muzyczny przeznaczony do sztajera (2.1-3)
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(3.1) daw. żegl. górna część steru w polskich statkach rzecznych
(3.2) hist. slang. środ. partyzanckie: pistolet produkcji austriackiej
(3.3) środ. więz. i przestęp. bimber
(3.4) gw-pl|Warmia, Mazury. podatek
Wiktionary
Sztajer – powolny ludowy taniec styryjski w metrum 3/4, z przyśpiewkami. "Sztaler, a raczej sztajer, snadź od Niemców przejęty, podobny do walca, tylko go szerzej tańcują, w każdy kąt izby dolatując".
Wikipedia
(1.1) Jesienna pora zachęca francuskich sztajerów do ustanawiania rekordów w biegach
(1.1) Drugą sensacją będzie wyścig za motorami, w którym startować będą między innymi dwaj „sztajerzy” polscy J. Lange i Bruno z Łodzi. Zwycięzca tego wyścigu zdobywa temsamem tytuł mistrza Warszawy.
(2.2) Kiedy tamtej niedzieli z kowalką do karczmy poszła, to choć kulawy, takiego z nią sztajera wywinął, że kobiecinie aż iskry posypały się z oczu.
(2.4) Wacio […] usiadł do fortepianu i zagrał sztajera, którego się przez trzy lata podczas swojego w Niemczech pobytu nasłuchał do woli.
(2.4) […] moi muzykanci […] grają polonezy i mazury […], orkiestra skrzypka Piekosia […] gra tanga, fokstroty, polki i sztajery […], a my z wujem Euzebiuszem […] rozpatrujemy tajemnice bytu […].
(3.2) Ale wtedy posypały się strzały z tłumu. Niektórzy dezerterzy byli uzbrojeni, mieli sztajery, browningi, pistolety hiszpańskie, karabinki kawaleryjskie a nawet zwykłe. Z tej obfitości broni powstał później bandytyzm.
(3.2) Mój ojciec zapiął na marynarce pas, na którym był uwieszony ciężki austriacki sztajer, który przywiózł mu ktoś z włoskiego frontu […].
(3.4) Te posły konserwatywne i liberalne obłożyli ci piwo, gorzałkę, cygary, kofe, cukier […] wielkiemi sztajrami, i ty biedny człowiecze czego się tkniesz, to sztajer płacisz, lecz na to wszystko co konserwa lub liberał tylko dotknie, na to sztajru nie włożą!
Wiktionary
rzecz.
:: zdrobn. sztajerek mzw., sztajereczek mzw.
przym. sztajerowski, sztajerski
Wiktionary
(2.3) gw. Podlasie sztaler
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Beskid Sądecki, Gorce. średniej wielkości dzwonek wykonany z blachy lub ze spiżu
Wiktionary
zdrobnienie od: sztajer
SJP.pl
Sztajerek, sztajer – taniec ludowy w metrum trójmiarowym, upowszechniony w folklorze miejskim i wiejskim (np. Rzeszowskie, Pieniny).
Nazwa "sztajer" wywodzi się od Styrii – regionu w Austrii.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. górn. sztygar
Wiktionary
rzecz. obersztajger mos.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. menel
Wiktionary
IPA: ˈʃtajmɛs, AS: štai ̯mes
Wiktionary
trójkątny żagiel podnoszony na sztagu między masztami
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) rodzaj żagla, przeważnie w kształcie trójkątnym, rozpinanego na sztagu;
Wiktionary
Sztaksel – rodzaj żagla, przeważnie w kształcie trójkątnym, rozpinanego na sztagu jednostki pływającej. Zazwyczaj sztaksle nie posiadają własnych drzewc. Dzielą się na przednie bądź przymasztowe.
Wikipedia
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zamawiać
(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. techn. regulować
Wiktionary
stojak z ruchomymi uchwytami, służącymi malarzowi do umieszczania malowanego obrazu na odpowiedniej wysokości; sztalugi
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) szt. stojak, zwykle trójnogi, służący do pokazywania obrazów, a podczas powstawania obrazu do utrzymywania go w dogodnej dla malarza pozycji;
Wiktionary
Sztaluga (z Stellung „pozycja, ustawienie, znajdowanie się”) – stojak, najczęściej o trzech nogach, skonstruowany z drewnianych listew, na którym malarz umieszcza na odpowiadającej mu wysokości obraz w czasie malowania.
W dziejach malarstwa występowały różne rodzaje sztalug o zróżnicowanych kształtach; używane obecnie typy, zarówno cięższe pracowniane, jak i lekkie składane, plenerowe, wykształciły się w XIX wieku.
Wikipedia
przym. sztalugowy
Wiktionary
(1.1) sztalugi, daw. staluga
Wiktionary
stojak z ruchomymi uchwytami, służącymi malarzowi do umieszczania malowanego obrazu na odpowiedniej wysokości; sztalugi
SJP.pl
malarz specjalizujący się w malarstwie sztalugowym
SJP.pl
przymiotnik od: sztaluga
SJP.pl
1. potocznie: przyjacielski układ, zobowiązujący do wzajemnej pomocy;
2. dawniej: pień; sztam
SJP.pl
1. potocznie: przyjacielski układ, zobowiązujący do wzajemnej pomocy;
2. dawniej: pień; sztam
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. koleżeński lub przyjacielski układ z kimś, zobowiązujący do wzajemnej pomocy
(1.2) przest. zob. sztam.
Wiktionary
(1.1) Chcę, żeby między nami była sztama, rozumiesz? Bracia powinni iść z sobą ręka w rękę.
Wiktionary
IPA: ˈʃtãma, AS: štãma
Wiktionary
rzecz. sztamak mos., sztam m., sztamajza ż.
Wiktionary
szerokie dłuto stolarskie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. łom
(1.2) rzem. dłuto ciesielskie
Wiktionary
(1.1) Rzuć no mi sztamajzę, bo nie poradzę inaczej!
Wiktionary
IPA: ʃtãˈmajza, AS: štãmai ̯za
Wiktionary
rzecz. sztama ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) przest. środ. przestęp. kolega, przyjaciel, kumpel
Wiktionary
(1.1) Nawet i mój sztamak Mietek, choć chłop obrotny, jak rzadko, w tej właśnie chwili musiał krążyć po ciasnej, przeładowanej celi „biura” i kląć.
(1.1) Kochany brachu. Szrajbuje Ci ksybe, byś kumał co słychać z naszymi sztamakami Józkiem i Jaśkiem.
(1.1) — Czemuś taki gniewny, Berta? — zawołał zdumiony Witek: toć pytamy cię o to, bośmy twoi sztamaki, nie?…
(1.1) (…) zaprzysiągł na rzecz najumiłowańszą (…) — na swą wolność złodziejską, że podzieli się z tym Łazarzem (…) równo i sprawiedliwie jak ze sztamakiem, że go nie ocygani i nie nawali mu, chyba…
(1.1) Wiadomo na ten przykład, że paser tyż złodzieja w każdy raz wyżyłuje i wyciśnie… Zdarza się, że i sztamak sztamakowi nawali…
(1.1) Dobrze trzymać sztamę z Piotrusiem. Ino że mało kogo do siebie przypuszcza. (…) Siła czasu już będzie, jako Jędrek chciał się z nim stowarzyszyć. Wciąż się nie udawało. Ale z jaki tydzień temu udało się. No i pierwszy sztamak teraz Jędruś dla Piotrusia.
Wiktionary
rzecz. sztama ż.
Wiktionary
dawniej: rodzaj pamiętnika, oprawny zeszyt, do którego wpisywano teksty okolicznościowe, wierszyki, aforyzmy itp.; album, imiennik, imionnik
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) daw. zeszyt, w którym znajomi i przyjaciele umieszczają na pamiątkę różne wierszyki i aforyzmy
Wiktionary
Sztambuch (niem. "das Stammbuch", łac. "album amicorum", ang. "book of friendship") – niewielki, poręczny pamiętnik złożony z białych, związanych kartek. Był bardzo popularny od początku XVI w. do końca XVIII w. wśród studentów w Niemczech, Polsce, Holandii, Skandynawii i na Węgrzech.
Wikipedia
przymiotnik od: sztambuch
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ubijak do kartofli
Wiktionary
czas. sztamfować ndk.
Wiktionary
czasownik niedokonany
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ubijać
Wiktionary
rzecz. sztamfer mrz.
Wiktionary
o roślinach (najczęściej krzewach róż): mający pień; pienny
SJP.pl
mechaniczne powielanie środków wyrazu; szablon, maniera
SJP.pl
mający pewne cechy sztampy
SJP.pl
→ sztampa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest sztampowe; cecha tych, którzy są sztampowi
Wiktionary
przym. sztampowy
przysł. sztampowo
Wiktionary
1. powtarzany mechanicznie; szablonowy, schematyczny, nieoryginalny;
2. posługujący się sztampą
SJP.pl
1. stempel stalowy lub z brązu do wycinania i wytłaczania wzorów; wykrojnik;
2. utarty, mechanicznie powtarzany wzór postępowania
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) techn. przedmiot do wytłaczania lub wycinania form z czegoś albo wzorów
Wiktionary
wycinać lub wytłaczać wzór przy użyciu sztancy
SJP.pl
dział fabryki zajmujący się sztancowaniem (wytłaczaniem za pomocą sztancy); tłoczarnia, tłocznia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. hand. stragan
Wiktionary
1. chorągiew, często z wyhaftowanym godłem lub hasłem, będąca znakiem jakiegoś kraju, oddziału wojskowego lub organizacji;
2. miejsce, ława przy piecu; przypiecek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chorągiew o ustalonych barwach, często ze znakiem (godłem), która jest symbolem zorganizowanej zbiorowości (np. organizacji, związku lub narodu);
(1.2) przen. idea lub wartość, na którą ktoś publicznie się powołuje
Wiktionary
Sztandar – rodzaj flagi funkcjonującej jako symboliczny znak rozpoznawczy instytucji (np. oddziału wojskowego, stowarzyszenia, miasta, szkoły itp.) Występuje wyłącznie w jednym egzemplarzu, unikalnym dla reprezentowanego podmiotu.
Wikipedia
(1.1) Czerwony sztandar jest międzynarodowym symbolem ruchów robotniczych.
(1.2) Usiłuje się sprzedawać to nowe auto pod sztandarem ochrony środowiska, ale nie wierzę, by jego twórcy kierowali się tak szlachetnymi pobudkami.
Wiktionary
IPA: ˈʃtãndar, AS: štãndar
Wiktionary
rzecz.
:: zdrobn. sztandarek mrz.
przym. sztandarowy
przysł. sztandarowo
Wiktionary
(1.1) chorągiew
Wiktionary
zdrobnienie od: sztandar
SJP.pl
cecha tego, co najlepiej reprezentuje coś, jest uważane za najważniejsze
SJP.pl
1. najlepiej reprezentujący coś, najbardziej typowy; naczelny, główny;
2. związany z chorągwią będącą znakiem jakiegoś kraju, oddziału wojskowego lub organizacji
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
1. sprzęt sportowy używany w podnoszeniu ciężarów;
2. drążek metalowy służący do przenoszenia ruchu obrotowego z zespołu napędowego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) sport. ciężar podnoszony w zawodach ciężarowców;
(1.2) pot. karton papierosów
Wiktionary
Sztanga – sprzęt sportowy służący do wykonywania nim ćwiczeń siłowych.
Wikipedia
(1.1) Przy nieudanej próbie podnoszenia ciężarów sztanga spadła mi na nogę, przez co trafiłem do szpitala.
Wiktionary
IPA: ˈʃtãŋɡa, AS: štãŋga
Wiktionary
rzecz. sztangista m., sztangistka ż.
:: zdrobn. sztangielka ż.
przym. sztangowy
Wiktionary
(1.2) rama, wagon, rakieta
Wiktionary
mała, lekka sztanga do ćwiczeń
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) reg. spoż. długa bułka pszenna
(1.2) jęz. zdrobn. od: sztanga
Wiktionary
(1.1) Weź idź do piekarni i kup dwie sztangielki do hot-dogów.
(1.2) Jutro podczas ćwiczeń będę podnosił sztangielki.
Wiktionary
rzecz. sztanga ż.
Wiktionary
(1.1) war. sztangla, war. sztangiel, war. sztangielek, bułka francuska, bułka paryska, reg. angielka, kraków|weka. reg. pozn. kawiorka, reg. baton, reg. bułka wyborowa, reg. gryzka, reg. bułka kielecka, reg. bułka wrocławska, reg. kawiarka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) sport. sportowiec trenujący podnoszenie ciężarów
Wiktionary
(1.1) Już trzeci sztangista poderwał 80 kg.
Wiktionary
IPA: ʃtãŋʲˈɟista, AS: štãŋʹǵista
Wiktionary
rzecz. sztanga ż.
:: fż. sztangistka ż.
przym. sztangowy
Wiktionary
(1.1) ciężarowiec
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) sport. kobieta trenująca podnoszenie ciężarów
Wiktionary
(1.1) MKOl odebrał chińskim sztangistkom trzy złote medale.
Wiktionary
rzecz. sztanga ż.
:: fm. sztangista mos.
przym. sztangowy
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze sztangą, dotyczący sztangi
Wiktionary
rzecz. sztanga ż., sztangista mos., sztangistka ż.
Wiktionary
wyciąg u pułapu sceny teatralnej, na którym wiszą dekoracje
SJP.pl
Sz
Wikipedia
potocznie o spodniach
SJP.pl
stos worków, skrzyń, desek itp., ułożonych na przekładkach warstwami jedne na drugich
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) ładunek poukładanego warstwami towaru, np. drewna, worków, skrzyń;
Wiktionary
Sztapel (niem. "Stapel") – ogólnie ładunek (np. skrzynie, worki, paczki, deski) ułożony warstwami.
W szczególności nazwę tę stosuje się do stosu tarcicy ułożonej w sposób regularny, zwykle w prostopadłościan warstwami na przekładkach, spoczywającego na poziomych legarach lub na stojakach. Dzięki ułożeniu w sztaple możliwe jest obsychanie zgromadzonego drewna i łatwy pomiar jego kubatury.
Wikipedia
rzecz. sztaplowanie n., sztaplarka ż.
czas. sztaplować ndk.
Wiktionary
mechaniczne urządzenie służące do przewożenia towarów i układania ich w sztaple
SJP.pl
Sztaplarka – urządzenie techniczne do transportu i układania ładunku w stos. Używane głównie w portach i magazynach.
Do sztaplowania często używany jest wózek widłowy nazywany stąd potocznie sztaplarką. Często są to wysoko wyspecjalizowane urządzenia lub elementy ciągów technologicznych.
Wikipedia
robotnik układający worki, skrzynie, deski itp., w sztaple
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) układanie towaru w sztaple
Wiktionary
IPA: ˌʃtaplɔˈvãɲɛ, AS: štaplovãńe
Wiktionary
czas. sztaplować
rzecz. sztapel
Wiktionary
układać coś w sztaple
SJP.pl
czasownik
(1.1) układać towar w sztaple
Wiktionary
IPA: ʃtaˈplɔvat͡ɕ, AS: štaplovać
Wiktionary
rzecz. sztapel, sztaplowanie
Wiktionary
deski, worki, skrzynie itp. ułożone w sztaple
SJP.pl
przymiotnik od: sztapel
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
robotnik portowy zajmujący się załadunkiem towarów drobnicowych na statek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zaw. mar. wykwalifikowany robotnik portowy zajmujący się załadunkiem, rozładunkiem oraz rozmieszczaniem towarów w ładowni;
Wiktionary
Sz
Wikipedia
rzecz. sztauplan mrz.
Wiktionary
[czytaj: ształerka]
1. zawód sztauera;
2. robotnica portowa zajmująca się załadunkiem towarów drobnicowych na statek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) techn. smarownica kapturkowa do smaru stałego
Wiktionary
rozmieszczać towar w ładowniach statku w sposób zapewniający stateczność statku oraz właściwe przechowywanie ładunku
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) mors. plan rozmieszczenia ładunku na statku w sposób zapewniający stateczność statku i właściwe przechowywanie ładunku
Wiktionary
(1.1) Na 48 godzin przed wejściem statku do portu i podejściem do załadunku spedytor sporządza i przekazuje zainteresowanym stronom listę ładunkową, na podstawie której sporządzany jest sztauplan.
Wiktionary
IPA: ˈʃtawplãn, AS: štau̯plãn
Wiktionary
rzecz. sztauer mos.
przym. sztauerski
Wiktionary
(1.1) plan sztauerski
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kołdra
Wiktionary
rzecz. war. sztepdeka ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. szpadel
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk ryl
Wiktionary
gruby justunek żeliwny służący do wypełniania w formie drukarskiej marginesów i świateł w tekście; obsadnik
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. wtyczka
Wiktionary
Sz
Wikipedia
okuty, drewniany kloc z zaczepami, do którego przymocowuje się orczyki, przyczepiony do przedniej części wozu konnego albo narzędzia rolniczego; orczyca, stelwaga
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) reg-pl|Poznań. stojak, wieszak, przede wszystkim trzepak
(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. techn. stojak
Wiktionary
rzecz. sztynder mrz.
Wiktionary
(1.1) reg-pl|Poznań|sztynder.
(1.2) gw. Górny Śląsk sztynder, gysztel
Wiktionary
czasownik niedokonany
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przeszkadzać
Wiktionary
miasteczko zamieszkałe głównie przez Żydów; sztetł
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hist. etn. małe skupisko miejskie zachowujące tradycyjną obyczajowość żydowską, przed II wojną światową główny ośrodek demograficzny Żydów aszkenazyjskich w Europie Wschodniej;
Wiktionary
Sztetl, sztetł ( שטעטל "sztetl", lm. שטעטלעך "sztetlech" „miasteczko”, zdrobnienie od שטאָט "sztot" „miasto”) – w literaturze popularnonaukowej, genealogicznej, etnograficznej jest to małe skupisko miejskie zachowujące tradycyjną obyczajowość żydowską. Żydzi aby się osiedlić otrzymywali dożywotnią dzierżawę miejsca na cmentarz żydowski, prawo do budowy synagogi i otwarcia mykwy, które były trzema niezbędnymi elementami dla żydowskiej wspólnoty.
Wikipedia
(1.1) Aż do czasów ostatniej wojny żydowskie dzielnice w większych miastach i małomiasteczkowe żydowskie sztetle były nieodłącznym, rzucającym się w oczy elementem krajobrazu Polski, w szczególności jej obszarów wschodnich.
Wiktionary
(1.1) sztetł, miasteczko żydowskie
Wiktionary
sztetyna zielona - odmiana jabłoni o dużych, kulistych lekko spłaszczonych owocach
SJP.pl
miasteczko zamieszkałe głównie przez Żydów; sztetl
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. rylec
Wiktionary
czasownik niedokonany
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. stroić się
Wiktionary
w żeglarstwie: bezwietrzna pogoda na morzu; flauta
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) żegl. sytuacja na morzu, gdy brak wiatru;
Wiktionary
(1.1) Od dwóch dni mamy zupełny sztil, ani podmuchu, a łajba kołysze się tylko na martwej fali.
Wiktionary
IPA: ʃtʲil, AS: štʹil
Wiktionary
(1.1) cisza morska, flauta, 0 B
Wiktionary
1. ścięta część pędu np. wierzby; zrzez;
2. przestarzale: sadzonka przeznaczona do ukorzenienia
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
miara ciał płynnych równa 1/10 wiadra
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. materiał (np. na sukienkę)
(1.2) rosyjska miara objętości płynów równa 1,23 litra
Wiktionary
IPA: ʃtɔf, AS: štof
Wiktionary
dawniej: pień, kłoda; dziś tylko w wyrażeniu: upić się, zalać się w sztok - upić się do utraty przytomności
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. piętro
Wiktionary
Sztok – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Lubowidz. Ma status sołectwa.
Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Andrzeja Apostoła w Lubowidzu.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.
Wikipedia
1. rodzaj pchnięcia w szermierce;
2. rodzaj szpady z ostrym końcem
SJP.pl
dialekt sztokawski - jeden z 3 głównych ugrupowań dialektów języka serbsko-chorwackiego; narzecze sztokawskie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) jęz. jednego z trzech głównych dialektów języka serbsko-chorwackiego;
przymiotnik
(2.1) jęz. dotyczący dialektu sztokawskiego (1.1)
Wiktionary
(1.1) Unię językową umożliwiła decyzja działaczy chorwackiego odrodzenia narodowego, którzy wybrali właśnie dialekt sztokawski na ogólnonarodowy język literacki.
(2.1) W serbochorwackim poświadczone są sztokawskie formy «nenávidjeti» , «nenáviđeti» , «nenáviditi» , «nenávideti» (…)
Wiktionary
IPA: ʃtɔˈkafsʲci, AS: štokafsʹḱi
Wiktionary
dorsz rozcięty wzdłuż, wypatroszony i wysuszony na powietrzu
SJP.pl
Sz
Wikipedia
stolica Szwecji; Stockholm
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto, stolica Szwecji;
Wiktionary
Sztokholm (szw. []) – stolica i najludniejsze miasto ("tätort") Szwecji, główny ośrodek polityczny, ekonomiczny i kulturalny kraju. Siedziba rządu i parlamentu Szwecji oraz szwedzkiej rodziny królewskiej.
Siedziba władz ("residensstad") regionu administracyjnego ("län") Sztokholm oraz ośrodek administracyjny ("centralort") gminy Sztokholm ("Stockholms kommun" lub "Stockholms stad").
Wikipedia
(1.1) Nase, pies Pjetera, rasowy wilk, został w Sztokholmie, unikając czteromiesięcznej kwarantanny przy powrocie z wakacji do Szwecji.
(1.1) Sztokholm jest stolicą Szwecji.
Wiktionary
IPA: ˈʃtɔkxɔlm, AS: štokχolm
Wiktionary
rzecz. sztokholmczyk mos., sztokholmka ż.
przym. sztokholmski, podsztokholmski
Wiktionary
mieszkaniec Sztokholmu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Sztokholmu
Wiktionary
IPA: ʃtɔkˈxɔlm̥t͡ʃɨk, AS: štokχolm̦čyk
Wiktionary
rzecz. Sztokholm mrz.
:: fż. sztokholmka ż.
przym. sztokholmski
Wiktionary
mieszkanka Sztokholmu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Sztokholmu
Wiktionary
IPA: ʃtɔkˈxɔlm̥ka, AS: štokχolm̦ka
Wiktionary
rzecz. Sztokholm mrz.
:: fm. sztokholmczyk mos.
przym. sztokholmski
Wiktionary
przymiotnik od: Sztokholm (stolica Szwecji)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) odnoszący się do miasta Sztokholm
Wiktionary
IPA: ʃtɔkˈxɔlm̥sʲci, AS: štokχolm̦sʹḱi
Wiktionary
rzecz. Sztokholm mrz., sztokholmczyk mos., sztokholmka ż.
Wiktionary
wyrobisko skalne prowadzące ze stoku w głąb góry, służy do rozpoznania złoża
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) sztucznie wykonany podziemny korytarz prowadzący ze stoku góry do jej wnętrza, poziomo lub pod niewielkim nachyleniem;
Wiktionary
Sztolnia – wyrobisko korytarzowe, o małym przekroju poprzecznym, drążone w górotworze ze zbocza góry, poziomo lub pod niewielkim wzniosem w głąb góry do złóż kopaliny użytecznej.
Wikipedia
(1.1) Kopalnie zlikwidowano w ciągu jednego dnia: wysadzono wejścia do sztolni. Obecnie już mało kto wie, gdzie się znajdowały.
(1.1) Wiele lodowców przebitych jest sztolniami sięgającymi podłoża.
Wiktionary
IPA: ˈʃtɔlʲɲa, AS: štolʹńa
Wiktionary
przym. sztolniowy
Wiktionary
(1.1) wyrobisko, stpol. sztoła
Wiktionary
przymiotnik od: sztolnia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. niedopałek papierosa
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. górn. drewniany dźwigar
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
krążek używany zamiast pieniędzy w kasynach lub grach automatowych; żeton
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) książk. krążek lub innego kształtu znaczek używany zamiast pieniędzy w grach hazardowych i automatowych
Wiktionary
(1.1) Przed zawołaniem krupiera rzucił dwa sztony na czerwone.
Wiktionary
czasownik niedokonany
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zatrzymywać
(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. cerować
Wiktionary
dawniej: krawędź, kant czegoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) przest. krawędź, miejsce stykania się dwóch powierzchni
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) Poszedł kawałek szosą ku Gdyni i dość niespodzianie natknął się w pewnym miejscu na zaporę z szyn wbitych skośnie sztorcami w kierunku gdańskiej granicy.
Wiktionary
czas. sztorcować
przysł. sztorcem
Wiktionary
(1.1) krawędź, rant
Wiktionary
dawniej: krawędź, kant czegoś
SJP.pl
przysłówek sposobu
(1.1) tworząc kąt prosty z jakąś powierzchnią
forma rzeczownika.
(2.1) N. lp. od: sztorc
Wiktionary
(1.1) Wyjęte z solanki oscypki ociekają dobę, a jak ociekną, wkłada się je do dymu sztorcem, żeby się trzy, cztery dni wędziły.
Wiktionary
IPA: ˈʃtɔrt͡sɛ̃m, AS: štorcẽm
Wiktionary
rzecz. sztorc
Wiktionary
(1.1) na sztorc, prostopadle
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany (dk. obsztorcować)
(1.1) pot. dosadnie krytykować kogoś, zazwyczaj w ostrych słowach
Wiktionary
(1.1) – Wytrzymać nie można! krzyknął ocierając czoło i nie przestając sztorcować jakiegoś interesanta.
Wiktionary
rzecz. sztorc mrz., sztorcowanie
przym. sztorcowany
Wiktionary
(1.1) rugać, strofować, opieprzać, ochrzaniać, piłować
Wiktionary
burza morska, podczas której wieje bardzo silny i porywisty wiatr, powodujący powstawanie wysokich fal
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) żegl. meteorol. burza morska, podczas której wieje bardzo silny i porywisty wiatr, powodujący powstawanie wysokich fal
Wiktionary
Sz
Wikipedia
(1.1) Sztorm uszkodził tylko cztery metry nabrzeża i podmył dno pod kamieniami osłaniającymi falochron.
Wiktionary
IPA: ʃtɔrm, AS: štorm
Wiktionary
rzecz. sztormiak m., sztormowanie n.
czas. sztormować ndk.
przym. sztormowy
Wiktionary
oficer nawigacyjny; szturman
SJP.pl
żagiel sztormowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od sztormiak
Wiktionary
rzecz. sztormiak m.
Wiktionary
gumowana kurtka lub strój nieprzemakalny, noszone głównie przez żeglarzy i marynarzy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) mors. żegl. płaszcz nieprzemakalny wykonany z gumowanego materiału, używany głównie na morzu
Wiktionary
Sztormiak – część ubioru żeglarskiego – długa kurtka wodoszczelna, z obszernym kapturem z szerokim rondem, lub alternatywnie bez kaptura, ale z wysokim kołnierzem. W tym drugim wariancie sztormiak jest stosowany razem z zydwestką, wodoszczelną czapką rybacką.
Wikipedia
IPA: ˈʃtɔrmʲjak, AS: štormʹi ̯ak
Wiktionary
rzecz. sztorm m., sztormówka ż.
:: zdrobn. sztormiaczek m.
przym. sztormowy
Wiktionary
(1.1) sztormówka
Wiktionary
lina rozciągnięta na pewnej wysokości nad pokładem statku, ułatwiająca załodze poruszanie się po pokładzie w czasie sztormu
SJP.pl
Sztormlina – lina zawieszona na pewnej wysokości nad pokładem statku, którą członkowie załogi mogą wykorzystywać w celu zabezpieczenia się przed zmyciem z pokładu w czasie sztormu.
Wikipedia
czasownik niedokonany
(1.1) mors. pływać w warunkach sztormu
Wiktionary
rzecz. sztorm mrz., sztormowanie n.
przym. sztormowy
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze sztormem, dotyczący sztormu
Wiktionary
rzecz. sztorm mrz., sztormiak mrz., sztormowanie n., sztormtrap m.
czas. sztormować ndk.
Wiktionary
Sztormreling – barierka biegnąca dookoła pokładu jachtu, chroniąca załogę i większe przedmioty przed wypadnięciem za burtę. Zbudowana jest ze słupków z otworami (stójek), ustawionych w gniazdach przymocowanych do pokładu przy relingu. Przez otwory w słupkach przeciągnięta jest linka (najczęściej stalowa). Linki sztormrelingu najczęściej są rozciągane pomiędzy koszem dziobowym a koszem rufowym w sposób umożliwiający łatwy ich demontaż, np. w celu ułatwienia schodzenia i wchodzenia na pokład jachtu.
Wikipedia
żeglarstwo: duży otwór w nadburciu umożliwiający spływanie wody z pokładu, zabezpieczony stalową kratą i pokrywą; porta sztormowa
SJP.pl
drabinka linowa wywieszana za burtę statku, kiedy użycie zwykłego trapu jest utrudnione z powodu silnego wiatru i dużej fali
SJP.pl
dawny instrument muzyczny, prototyp fagotu
SJP.pl
Sz
Wikipedia
1. w bilardzie: uderzenie kuli;
2. potocznie:
a) coś świetnego, godnego podziwu; odlot;
b) stosunek płciowy;
c) szybkie działanie;
3. slangowo: wstyd, obciach;
4. przestarzale: uderzenie, pchnięcie;
5. dawna hazardowa gra w karty;
6. w gwarze przestępczej: potocznie: mały przedmiot przypominający klucz, którym można otworzyć zamek w samochodzie; łamak
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) sport. uderzenie kijem kuli bilardowej
(1.2) wulg. stosunek płciowy
(1.3) przest. gwałtowne zetknięcie się, zderzenie; uderzenie, pchnięcie;
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) karc. rodzaj hazardowej gry w karty
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) W bilardzie, jak wam wiadomo, jest taki sztos, gdy jedną bilą roztrącasz na boki dwie inne.
(1.3) Nawet Karaś, jak zwykle wekslujący wagony i podstawiający je pod rampą magazynową, nie gwizdał i nie dawał sztosów hałaśliwych.
(2.1) Grał na zielonym stoliku w sztosa lub faraona.
Wiktionary
IPA: ʃtɔs, AS: štos
Wiktionary
rzecz. zdrobn. sztosik mzw.
Wiktionary
(1.2) seks, kopulacja, miłość, pożycie płciowe, stosunek, stosunek płciowy; grub. bzykanie, bzykanko, dmuchanie, posuwanie; wulg. ruchanie, ruchanko
Wiktionary
zdrobnienie od: sztos (gra w karty)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zdrobn. od: sztos (rodzaj hazardowej gry w karty)
Wiktionary
(1.1) Palił fajkę, grał w sztosika.
Wiktionary
IPA: ˈʃtɔɕik, AS: štośik
Wiktionary
rzecz. sztos mrz./mos.
Wiktionary
cegły wystające co druga w murze, zostawione specjalnie w celach zdobniczych; sztraba; strzępia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) zob. sztraba.
Wiktionary
IPA: ʃtrap, AS: štrap
Wiktionary
cegły wystające co druga w murze, zostawione specjalnie w celach zdobniczych; sztrab; strzępia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) bud. występy pozostawione w murze w celu połączenia go z murem dobudowanym później, uzyskane przez pozostawienie w co drugiej warstwie ściany nośnej wnęki o głębokości ćwierci cegły
Wiktionary
Sztraba (sztrab) – pionowy rząd cegieł wystający z lica muru (najczęściej, z co drugiej warstwy cegieł). Może służyć celom zdobniczym lub jako zaczątek nowej, prostopadłej ściany (planowanej do wzniesienia w przyszłości).
Wikipedia
IPA: ˈʃtraba, AS: štraba
Wiktionary
(1.1) sztrab, strzępia
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zapałka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) przest. i gwara. kara (zwykle pieniężna), grzywna
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gwara. wojsk. batalion karny
Wiktionary
IPA: ˌʃtravbaˈtalʲjɔ̃n, AS: štravbatalʹi ̯õn
Wiktionary
rzecz. sztarfbat m., sztrafnik m.
Wiktionary
(1.1) sztarfbat
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. malować, pokrywać farbą
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) żyd. tradycyjna futrzana czapka wykonana z trzynastu skórek, zwykle sobolowych, stanowiąca część oficjalnego bądź odświętnego stroju niektórych grup ortodoksyjnych Żydów;
Wiktionary
(1.1) lisiura, sztrajmł
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) futrzana czapka noszona przez chasydów
Wiktionary
Sztrajmł ( שטרײַמל; także: "sztrajml", "sztrejmeł", "sztrajmel, deniszest") – futrzana czapka (zwana również lisiurką) noszona przeważnie przez chasydów podczas szabasu oraz świąt.
Żydowski sztrajmł wywodzi się od staropolskiego stroju szlacheckiego.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) żegl. celowe wprowadzenie statku na przybrzeżną mieliznę w celu ratowania statku lub załogi;
Wiktionary
Sz
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. ulica, droga
Wiktionary
[czytaj: sztrazburczyk] mieszkaniec Sztrasburga (miasta we Francji); Strasburczyk
SJP.pl
miasto we Francji; Strasburg, Strasbourg
SJP.pl
[czytaj: sztrazburka] mieszkanka Sztrasburga (miasta we Francji); Strasburka
SJP.pl
→ Sztrasburg (miasto we Francji); strasburski
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany ze Strasburgiem, dotyczący Strasburga
Wiktionary
rzecz. Strasburg mrz.
Wiktionary
(1.1) strasburski
Wiktionary
rasa gołębia wywodząca się z Moraw; również przedstawiciel tej rasy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. górn. poziome wyrobisko korytarzowe
Wiktionary
IPA: ˈʃtrɛka, AS: štreka
Wiktionary
czasownik niedokonany
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przeciągać się
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) stpol. i gw-pl|Górny Śląsk. kara
(1.2) gw-pl|Bukowina. mandat
Wiktionary
IPA: ʃtrɔf, AS: štrof
Wiktionary
(1.2) amanda, sztraf
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kara
(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. zwrotka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. prąd
Wiktionary
rzecz. sztróm mrz.
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk sztróm
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Warmia, Mazury. siennik
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) gw-pl|Poznań. przest. kawałek, plasterek, kromka
Wiktionary
rzecz. war. sztrojfelek mrz., szteryfelek mrz., sztryfelek mrz.
Wiktionary
rodzaj welwetu, prążkowana tkanina bawełniana podobna do aksamitu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) włók. prążkowana tkanina bawełniana, rzadziej wełniana;
Wiktionary
Sztruks – prążkowana tkanina bawełniana, wełniana lub jedwabna, z której szyje się spodnie, marynarki i inne części garderoby wierzchniej.
Wikipedia
(1.1) Masz jeszcze te brązowe spodnie ze sztruksu?
Wiktionary
rzecz. sztruksy lm.
przym. sztruksowy
Wiktionary
(1.1) kord
Wiktionary
wykonany ze sztruksu - rodzaju welwetu, prążkowanej tkaniny bawełnianej podobnej do aksamitu (np. spodnie sztruksowe)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) wykonany ze sztruksu
Wiktionary
(1.1) Honoracie przywiozłam z Francji sztruksową garsonkę.
Wiktionary
rzecz. sztruks m., sztruksy lm.
Wiktionary
(1.1) ze sztruksu
Wiktionary
potocznie: spodnie ze sztruksu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) spodnie uszyte ze sztruksu
Wiktionary
(1.1) Honorata miała na sobie sztruksy i czarną bluzkę w grochy.
Wiktionary
rzecz. sztruks m.
przym. sztruksowy
Wiktionary
przestarzałe: kreska, linia, rysa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|sztrykować.
Wiktionary
czas. sztrykować ndk.
Wiktionary
czasownik
(1.1) gw-pl|Poznań. robić na drutach coś z wełny
(1.2) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. robić na drutach
Wiktionary
(1.1) Mama sztrykuje mi bobę.
(1.2) Jo niy umia sztrykować.
Wiktionary
rzecz. sztrykowanie n.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. prąd
Wiktionary
rzecz. sztrom mrz.
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk sztrom
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. słomiana wycieraczka
Wiktionary
1. dawniej: izba, pokój;
2. dawniej: szkoła
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. pokój, izba
(1.2) daw. szkoła
Wiktionary
rzecz. sztubak m., sztubowy m., sztubactwo n., sztubaczka ż., sztubaczenie n.
czas. sztubaczyć ndk.
przym. sztubowy, sztubacki
Wiktionary
1. lekceważąco: właściwy osobom młodym i niedojrzałym;
2. dawniej: dotyczący ucznia gimnazjum lub szkoły średniej; uczniowski
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest sztubackie; cecha tych, którzy są sztubaccy
Wiktionary
przym. sztubacki
przysł. sztubacko
Wiktionary
dawniej: uczeń szkolny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) przest. uczeń szkoły średniej
Wiktionary
(1.1) Ty zaś masz maniery jak sztubak z młodszych klas!
Wiktionary
IPA: ˈʃtubak, AS: štubak
Wiktionary
rzecz. sztuba ż., sztubactwo n., sztubowy mos.
:: fż. sztubaczka ż.
czas. sztubaczyć ndk.
przym. sztubowy, sztubacki
Wiktionary
więźniarka w obozie koncentracyjnym pełniąca funkcję nadzorcy
SJP.pl
więzień w obozie koncentracyjnym pełniący funkcję nadzorcy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) więzień obozu koncentracyjnego nadzorujący innych więźniów
Wiktionary
rzecz. sztubak mos., sztuba ż.
Wiktionary
pończocha bez stopy używana przez piłkarzy
SJP.pl
broń myśliwska na grubego zwierza
SJP.pl
Sztucer (niem. "stutzen", staropol. "sztuciec") –
współcześnie: określenie karabinów i karabinków myśliwskich używanych do polowania na grubą zwierzynę; dawniej: wojskowa broń strzelecka ze skróconą względem karabinu gwintowaną lufą, używana głównie przez formacje strzelców.
Wikipedia
czasownik dokonany
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. potrącić, uderzyć
Wiktionary
narzędzie służące do spożywania posiłków np. widelec, nóż
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) przedmiot służący do jedzenia: nóż, widelec lub łyżka;
Wiktionary
(1.1) Niemowlakom sztućce nie są potrzebne.
Wiktionary
IPA: ˈʃtut͡ɕɛt͡s, AS: štućec
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) popis zręczności sprawnie wykonywanych
(1.2) pot. przen. zachowanie, posunięcie, przez które chcemy coś osiągnąć, korzystając z cudzej naiwności, niewiedzy itp.
Wiktionary
(1.1) Wszyscy poznaliśmy zasady sztuczki.
Wiktionary
rzecz. sztuka ż., sztuczność ż.
czas. sztukować ndk.
przym. sztuczny
przysł. sztucznie
Wiktionary
(1.2) fortel, trik, wybieg; pot. szacher-macher
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Sztuczki – polski film fabularny (obyczajowy) w reżyserii Andrzeja Jakimowskiego z 2007 roku.
Film kręcono od 15 lipca do 30 sierpnia 2006. Zdjęcia plenerowe powstały w Wałbrzychu (m.in. przy ulicy Daszyńskiego/Andersa, Niepodległości, w pobliżu wiaduktu kolejowego), w Świdnicy oraz na dworcach kolejowych w Janowicach Wielkich i Oławie.
Wikipedia
dawniej o ubraniu, materiale: w prążki lub wąskie paski
SJP.pl
potocznie: coś sztucznego, nienaturalnego
SJP.pl
przysłówek
(1.1) bez udziału natury
(1.2) w udawany sposób, nienaturalnie
Wiktionary
(1.1) Kopa Cwila jest sztucznie usypanym pagórkiem.
(1.2) Przez cały czas uśmiechała się sztucznie.
Wiktionary
IPA: ˈʃtut͡ʃʲɲɛ, AS: štučʹńe
Wiktionary
przym. sztuczny
rzecz. sztuczność ż., sztuczka ż.
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: sztucznie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: sztuczny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co syntetyczne
(1.2) cecha tego, co jest imitacją
(1.3) cecha tego, co nienaturalne lub kogoś, kto zachowuje się nienaturalnie
Wiktionary
IPA: ˈʃtut͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: štučność
Wiktionary
przym. sztuczny
przysł. sztucznie
rzecz. sztuczka ż.
Wiktionary
(1.1) syntetyczność
(1.2) nieprawdziwość, fałszywość
(1.3) nienaturalność, pretensjonalność
Wiktionary
1. niezgodny z naturą, zachowujący się w nienaturalny sposób;
2. stworzony przez człowieka
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) imitujący coś naturalnego, wytworzony przez człowieka
(1.2) niezgodny z naturą
(1.3) zachowujący się nienaturalnie
Wiktionary
(1.1) Ten sok zawiera sztuczne barwniki.
(1.1) Sztuczna żywność jest szkodliwa.
(1.1) Do wykonania wianka użyto sztucznych kwiatów.
(1.2) Pozostali zawodnicy statystują robiąc tylko sztuczny tłok.
Wiktionary
IPA: ˈʃtut͡ʃnɨ, AS: štučny
Wiktionary
rzecz. sztuczność ż., sztuka ż., sztuczka ż.
przysł. sztucznie
Wiktionary
(1.1) syntetyczny, imitowany, nieprawdziwy
(1.2) nienaturalny, nienormalny
(1.3) nienaturalny, udawany, wymuszony, nieszczery
Wiktionary
pogardliwie o marnym przedstawieniu teatralnym; sztuczysko
SJP.pl
pogardliwie o marnym przedstawieniu teatralnym; sztuczydło
SJP.pl
danie z duszonej pieczeni wołowej szpikowanej słoniną, podawane na ciepło z sosem od duszenia jako danie obiadowe albo na zimno jako przystawka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kulin. marynowana wołowina naszpikowana słoniną, następnie pieczona lub duszona;
Wiktionary
Sztufada (od wł. "stufato" „duszone mięso”) – danie kuchni polskiej, najprawdopodobniej pochodzące od dania "boeuf à la mode" kuchni francuskiej. Współcześnie ma postać duszonej pieczeni z wołowiny szpikowanej słoniną, podawanej na ciepło z sosem od duszenia jako danie obiadowe albo na zimno jako przystawka.
Wikipedia
IPA: ʃtuˈfada, AS: štufada
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Poznań. daw. kawał, dowcip
(1.2) gw-pl|Kraków. łomot, stukot
Wiktionary
1. twórczość artystyczna człowieka;
2. utwór dramatyczny przeznaczony do wystawiania na scenie;
3. zdolność, biegłość w robieniu czegoś;
4. działania będące odbiciem czyjejś zręczności, umiejętności, sprytu;
5. część czegoś, kawałek, np. mięsa;
6. pewna ilość tkaniny sprzedana w całości;
7. jednostka, jeden egzemplarz, rzecz, zwierzę
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) szt. twórczość artystyczna
(1.2) umiejętność wymagająca szczególnych zdolności
(1.3) pojedynczy przedmiot, egzemplarz, element
(1.4) teatr. utwór sceniczny, przedstawienie
(1.5) daw. jednostka sprzedaży tkanin
(1.6) o osobie posiadającej określone cechy
(1.7) pot. dziewczyna
(1.8) daw. kawałek, szmat, kęs
(1.9) gwara muzyków rockowych koncert
Wiktionary
Sz
Wikipedia
(1.1) Dla większości Polaków najważniejszą ze sztuk jest film.
(1.2) Rzeźbienie w drewnie jest prawdziwą sztuką, nie każdy to potrafi.
(1.3) Szklanki są tanie, tylko 1,50 złotego za sztukę.
(1.4) Tę popularną sztukę teatr grał ponad 200 (dwieście) razy!
(1.6) Niezła z niej sztuka!
(1.8) Szarpajmy jadło na sztuki, a kiedy jadła nie stanie, szarpajmy ciało na sztuki, niechaj nagie świecą kości!
(1.9) Chłopaki, daliśmy dziś zajebistą sztukę.
Wiktionary
IPA: ˈʃtuka, AS: štuka
Wiktionary
rzecz. sztukowanie n.
:: zdrobn. sztuczka ż.
czas. sztukować ndk.
przym. sztuczny
Wiktionary
(1.1) artyzm
(1.1-2) kunszt
(1.3) egzemplarz, jednostka, element
(1.7) maniurka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) kulin. gotowana wołowina jako danie
Wiktionary
(1.1) Chętnie dziś zamówię i zjem sztukamięs.
Wiktionary
(1.1) war. sztuka mięsa, daw. sztukamięsa
Wiktionary
bojowy samolot nurkujący marki Stukas, używany podczas drugiej wojny światowej; Stukas
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) pot. lekki niemiecki bombowiec Junkers-87 z okresu drugiej wojny światowej
Wiktionary
(1.1) Trzeciego sierpnia 1944 Niemcy wprowadzili do walk przeciwko powstańcom lotnictwo bombowe, głównie bombowce nurkujące, tzw. „sztukasy”.
Wiktionary
IPA: ˈʃtukas, AS: štukas
Wiktionary
ozdoby rzeźbiarskie typowe dla dekoracji wnętrz w okresie baroku, rokoka i klasycyzmu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) archit. rzeźbiarskie ozdoby przestrzenne sufitu i ścian we wnętrzach, wykonane zwykle z gipsu lub stiuku;
Wiktionary
Sztukateria – stiuki i inne elementy dekoracyjne (np. putta, ornamenty, gzymsy wewnątrz pomieszczeń) wykonane z gipsu lub żywicy poliestrowej, często odlewane i montowane do podłoża (do ścian, sufitów). Stosowane w architekturze od starożytności, upowszechniły się w okresie renesansu i baroku.
Wikipedia
(1.1) Nad nią sufit snuł bokami ozdobne sztukaterie i uwypuklał w pośrodku wspaniały zbiór martwych gipsowych owoców.
Wiktionary
rzecz. sztukator m., sztukatorstwo n.
przym. sztukatorski, sztukateryjny
Wiktionary
(1.1) sztukatura
Wiktionary
przymiotnik od: sztukateria
SJP.pl
artysta lub rzemieślnik zajmujący się wykonywaniem sztukaterii i innych prac ze stiuku; stiukarz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba wykonująca zawodowo pracę z zakresu sztukaterii
Wiktionary
Sztukator – osoba zajmująca się tworzeniem lub odtwarzaniem elementów sztukaterii (stiuków i innych elementów dekoracyjno-stylizacyjnych wykonane z gipsu) wnętrz i elewacji budynków.
Sztukator wytwarza swoje dzieła na miejscu lub w swojej pracowni następnie montując je jako gotowe elementy. Zawód ten został spopularyzowany w okresie renesansu i baroku.
Wikipedia
IPA: ʃtuˈkatɔr, AS: štukator
Wiktionary
rzecz. sztukatorstwo n., sztukateria ż.
przym. sztukatorski, sztukateryjny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) bud. rzemiosło zajmujące się sztukaterią
Wiktionary
rzecz. sztukateria ż., sztukator m.
przym. sztukatorski
Wiktionary
dawniej: sztukateria
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
1. osoba pokazująca sztuki akrobatyczne, cyrkowe itp.;
2. osoba, której dokonania są bardzo skuteczne i budzą podziw; czarodziej, cudotwórca
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba pokazująca spektakularne sztuczki magiczne, akrobatyczne, czy cyrkowe
(1.2) książk. osoba, której dokonania w danej dziedzinie są bardzo efektowne
Wiktionary
(1.1) Takie sztuki chciałby umieć robić każdy początkujący sztukmistrz.
(1.2) Genialny sztukmistrz słowa. Czy ktoś też lubi Sztaudyngera?
Wiktionary
rzecz. sztukmistrzostwo
przym. sztukmistrzowski
przysł. sztukmistrzowsko
Wiktionary
(1.1) kuglarz
Wiktionary
1. kobieta pokazująca sztuki akrobatyczne, cyrkowe itp.;
2. kobieta, której dokonania są bardzo skuteczne i budzą podziw; czarodziejka, cudotwórczyni
SJP.pl
mający niektóre cechy sztuki, podobny do sztuki
SJP.pl
doczepiać coś, doszywać, doklejać w celu powiększenia powierzchni jakiegoś materiału; łączyć coś w całość
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|sztukować.
Wiktionary
czas. sztukować
rzecz. sztuka ż.
Wiktionary
doczepiać coś, doszywać, doklejać w celu powiększenia powierzchni jakiegoś materiału; łączyć coś w całość
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)
(1.1) powiększać poprzez doszycie lub doklejenie czegoś, np. kawałków materiału
Wiktionary
rzecz. sztukowanie n., sztuczka ż., sztuka ż.
czas. dosztukować dk., nadsztukować dk.
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
miasto w Polsce
SJP.pl
}|-
Sztum ( Stuhm) – miasto w północnej Polsce, w województwie pomorskim. Siedziba powiatu sztumskiego oraz gminy miejsko-wiejskiej Sztum. Położone nad jeziorami: Zajezierskim i Barlewickim (dawniej tworzyły jedno Jezioro Białe), przy drodze krajowej nr 55, pomiędzy Malborkiem a Kwidzynem.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) reg. pozn. sztywna, nudna atmosfera
Wiktionary
mieszkaniec Sztumu
SJP.pl
mieszkanka Sztumu
SJP.pl
przymiotnik od: Sztum
SJP.pl
dawniej: członek sekty religijnej przyznającej sakramentom tylko symboliczne znaczenie, odrzucającej władzę kapłańską i zewnętrzne obrzędy religijne, nauczającej równości wszystkich ludzi i potępiającej handel
SJP.pl
w dawnej Polsce: rzemieślnik pracujący w mieście lub jego pobliżu, nienależący do cechu, zwalczany przez cech i władze miejskie
SJP.pl
cios łokciem albo pięścią; kuksaniec; kuks
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy
(1.1) pot. niezbyt mocne uderzenie, zadawane w którąś część ciała powyżej pasa i poniżej głowy
Wiktionary
(1.1) Pobudziła go do wstania szturchańcem.
Wiktionary
rzecz. szturchanina ż., szturchaczka ż., szturchanie n., szturchnięcie n., poszturchiwanie n.
czas. szturchać ndk., szturchnąć dk.
Wiktionary
(1.1) kuksaniec, sójka; gw. Śląsk Cieszyński bącka
Wiktionary
potocznie: szturchanie się
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. szturchnąć)
(1.1) delikatnie pchać lub uderzać zaczepnie lub niechcący
czasownik zwrotny niedokonany szturchać się (dk. szturchnąć się)
(2.1) szturchać jeden drugiego
Wiktionary
rzecz. szturchanie n., szturchaniec mrz.
czas. szturchnąć dk.
Wiktionary
(1.1) kuksać, potrącać, trącać
(2.1) trącać się
Wiktionary
1. intesywne natarcie wojska dla zdobycia np. umocnionego obiektu, miasta; atak; natarcie;
2. dawniej: przejście w ataku do walki wręcz;
3. przenośnie: atak, uderzenie na coś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) wojsk. atak zbrojny
(1.2) wtargnięcie, zajęcie
(1.3) daw. nawałnica, sztorm
(1.4) gw-pl|Mazury. burza
Wiktionary
Szturm – etap działania taktycznego w postaci bezpośredniego, skoncentrowanego i gwałtownego uderzenia piechoty na silnie bronione pozycje przeciwnika w celu ich zdobycia.
Współcześnie w terminologii polskojęzycznej określenie szturm stosowane jest zazwyczaj w odniesieniu do działań historycznych, a w nomenklaturze Wojska Polskiego zostało zastąpione terminem atak (mającym jednak szersze znaczenie).
Wikipedia
(1.1) Żołdacy carycy przypuścili szturm na miasto.
(1.2) Babce szturm na hipermarket odbił się rykoszetem.
Wiktionary
czas. szturmować ndk.
przym. szturmowy
przysł. szturmem
rzecz. szturmak mrz., szturman mos., szturmowanie n., szturmowiec mos., szturmówka ż., szturmwał mrz.
Wiktionary
(1.1) atak
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hist. wojsk. rodzaj europejskiego hełmu renesansowego z bocznymi osłonami, używanego w XVI–XVII wieku przez rajtarów i piechotę;
(1.2) hist. wojsk. ręczna broń palna z rozszerzonym zakończeniem lufy, strzelająca siekańcami, używana w Europie w XVII–XVIII wieku;
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) daw. pogard. także gw-pl|Kresy. służąca tępa i niezdarna, popychadło
Wiktionary
Szturmak (także: burgoneta, hełm burgundzki, szturmowy; niem. "sturmhaube", wł. "casquetto") – renesansowy hełm najczęściej o konstrukcji otwartej (niekiedy także półotwartej lub zamkniętej), wywodzący się konstrukcyjnie ze średniowiecznej łebki (w niektórych ozdobnych formach nawiązujący również do hełmów antycznych).
Wikipedia
(1.2) Rzędzianowa czeladź wpadła również do izby z szablami i szturmakami.
(2.1) Miał do dyspozycji popychadło, brudne dziewczysko, szturmaka do szorowania statków i skubania kurcząt.
Wiktionary
rzecz. szturm mrz., szturmowanie n.
przysł. szturmem
czas. szturmować
Wiktionary
(1.1) burgonet, burgoneta
(1.2) garłacz, gardłacz, tromblon, muszkieton
(2.1) garkotłuk, popychle, pomiotło
Wiktionary
oficer nawigacyjny; sztorman
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mar. oficer okrętowy nawigujący statek
Wiktionary
przym. szturmański
przysł. szturmańsko, szturmem
rzecz. szturm mrz., szturmowanie n.
czas. szturmować
Wiktionary
1. intesywne natarcie wojska dla zdobycia np. umocnionego obiektu, miasta; atak; natarcie;
2. dawniej: przejście w ataku do walki wręcz;
3. przenośnie: atak, uderzenie na coś
SJP.pl
przysłówek
(1.1) dokonując szturmu
(1.2) energicznie, przebojowo
forma rzeczownika.
(2.1) N. lp. od: szturm
Wiktionary
(1.1) Monte Cassino wzięliśmy szturmem.
(1.2) Zebrani szturmem ruszyli do półek sklepowych.
Wiktionary
czas. szturmować ndk.
przym. szturmowy
rzecz. szturm mrz., szturmak mrz., szturman mos., szturmowanie n., szturmowiec mos., szturmówka ż., szturmwał mrz.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|szturmować.
(1.2) nacieranie, atakowanie
Wiktionary
(1.2) O szturmowaniu w takich warunkach nie mogło być mowy.
Wiktionary
czas. szturmować ndk.
przym. szturmowy
przysł. szturmem
rzecz. szturm mrz., szturmak mrz., szturman mos., szturmowiec mos., szturmówka ż., szturmwał mrz.
Wiktionary
(1.2) natarcie, atak
Wiktionary
nacierać, atakować coś w celu przejęcia bronionego rejonu, obiektu
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) brać szturmem, atakować
(1.2) przen. wchodzić z impetem, przepychać się
Wiktionary
(1.1) Wojska zaczęły szturmować na fort powstańców.
(1.2) Ludzie szturmowali na siedziby komisji wyborczych już od świtu.
Wiktionary
przym. szturmowy
przysł. szturmem
rzecz. szturm mrz., szturmak mrz., szturman mos., szturmowanie n., szturmowiec mos., szturmówka ż., szturmwał mrz.
Wiktionary
(1.1) atakować, nacierać, najeżdżać, zajmować, zdobywać
Wiktionary
członek grupy szturmowej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) wojsk. żołnierz wojsk szturmowych
(1.2) sf. liter. film. żołnierz sił imperium w uniwersum „Gwiezdnych wojen”
Wiktionary
(1.2) Gdy eskortujący ją wcześniej szturmowiec zdawał raport, nadal czuła na plecyecach lufę blastera.
Wiktionary
rzecz. szturm m., szturmowanie n.
czas. szturmować ndk.
przym. szturmowy
przysł. szturmem
Wiktionary
specyficzna metoda organizacji pracy charakterystyczna dla gospodarki planowej, polegająca na utrzymywaniu stosunkowo wolnego tempa pracy przez większość czasu objętego planowaniem i gwałtownej intensyfikacji produkcji w ostatnich dniach, kiedy zagrażało niewykonanie planu
SJP.pl
przymiotnik od: szturm
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) wojsk. związany ze szturmem, dotyczący szturmu, służący do szturmu, szturmowania
Wiktionary
rzecz. szturm mrz., szturmowiec mos., szturmowanie n.
czas. szturmować ndk.
przysł. szturmem
Wiktionary
(1.1) uderzeniowy
Wiktionary
1. niewielka chorągiew, noszona zwykle w pochodach;
2. grupa szturmowa;
3. pałka policyjna używana do rozpędzania demonstrantów
SJP.pl
1. niewielka chorągiew, noszona zwykle w pochodach;
2. grupa szturmowa;
3. pałka policyjna używana do rozpędzania demonstrantów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto na południu Słowacji
Wiktionary
dawniej: pogardliwie o dziewczynie (zwykle służącej) niezgrabnej, tępej; szturmak, popychadło, garkotłuk
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) reg-pl|Kresy południowe. gw-pl|Iwonicz,Brzozów,Buczacz. osoba (najczęściej kobieta, służąca) nieporadna, niezborna, niezręczna, niezdarna
Wiktionary
(1.1) Ten szturpak dziewczyna, jak poszła do kościoła ze święconym, tak i przepadła!
Wiktionary
(1.1) niedorajda, niezguła, niezgraba, niezgrabiasz, niedojda, niemota, gamoń, kaleka
Wiktionary
połączony z kołem sterowym poziomy wał z nawiniętą liną lub łańcuchem sterowym, służący do obracania steru
SJP.pl
mieszkaniec Sztutowa
SJP.pl
mieszkanka Sztutowa
SJP.pl
wieś w Polsce
SJP.pl
Sztutowo (kaszb. "Sztutowò", niem. "Stutthof") – wieś położona w województwie pomorskim, w powiecie nowodworskim, w gminie Sztutowo. Leży na obszarze Żuław Wiślanych przy drodze wojewódzkiej nr 501.
Wieś jest siedzibą gminy Sztutowo, a także sołectwa "Sztutowo", w którego skład wchodzi również miejscowość Grochowo Drugie.
Wikipedia
przymiotnik od: Sztutowo
SJP.pl
przybory do jedzenia: widelec, nóż, łyżka i łyżeczka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) komplet sztućców
forma rzeczownika.
(2.1) M., B. i W. lm. od: sztuciec
Wiktionary
Sztućce – przybory ręczne służące do jedzenia oraz do przygotowania potraw. Sztućce są elementem zastawy stołowej. W zależności od kształtu i wielkości przeznaczone są do różnych czynności konsumpcyjnych. Rodzaje sztućców przypisane są odpowiednim potrawom. Nazwa sztućce pochodzi od włoskiego słowa stuccio.
Wikipedia
(1.1) Jutrzejsi goście nie są na tyle ważni, żeby wyjmować dla nich srebrne sztućce.
Wiktionary
IPA: ˈʃtut͡ɕt͡sɛ, AS: štućce
Wiktionary
(1.1) reg. śl. bysztek
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kwadrans
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) rel. skromne pomieszczenie modlitewne chasydów, stanowiące również miejsce nauki i centrum życia społecznego wspólnoty;
Wiktionary
Sztybel, sztibl, sztibł ( שטיבל, dosł. „pokoik”, l.mn. שטיבלעך "sztiblech"; zdrobnienie od שטוב "sztub" „pokój, izba”) – budynek lub jego część, będący małym domem modlitewnym chasydów, czasami tylko wynajęta izba; rodzaj prywatnej bóżniczki, a jednocześnie bet midraszu. Sztyble powstawały w opozycji do szulów – domów modlitwy misnagdów.
Wikipedia
przym. sztyblowy
Wiktionary
(1.1) sztibl, sztibł
Wiktionary
dawniej: belka nośna; styber
SJP.pl
1. krótki but męski z nierozcinaną cholewką, z wszytymi po bokach cholewki kawałkami gumy;
2. dawniej: wierzchnia część buta, skóra na podbiciu obuwia
SJP.pl
1. krótki but męski z nierozcinaną cholewką, z wszytymi po bokach cholewki kawałkami gumy;
2. dawniej: wierzchnia część buta, skóra na podbiciu obuwia
SJP.pl
Sztyblety – skórzane buty z cholewą ponad kostkę i płaskim obcasem, używane oryginalnie w jeździectwie. Słowo „sztyblet” pochodzi od niemieckiego słowa "Stiefletten <" "Stiefel". Inne określenia to: kamasze, rollingstonki, beatlesówki, a także chelsea.
Mają zapewnić wygodę i prawidłowe ułożenie nogi w strzemieniu. Wysokość ponad kostkę chroni ją przed obcieraniem. Elastyczna guma po bokach cholewy ułatwia zakładanie.
Wikipedia
część ramy rowerowej w postaci metalowej rurki, do której umocowane jest siodełko rowerowe lub kierownica, umożliwiająca regulację ich wysokości
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rurka, do której mocowane jest siodełko rowerowe
Wiktionary
(1.1) Sztyce z włókien węglowych mogą pękać w przypadku, gdy mechanizm ich mocowania przetnie kilka włókien lub wyszczerbi sztycę.
Wiktionary
1. technika graficzna polegająca na ryciu rysunku na metalowej płycie, wypełnieniu go farbą i odbiciu na papierze;
2. rycina wykonana dowolną techniką rytowniczą;
3. ostry, szpiczasty koniec broni białej;
4. cios zadany ostrym, szpiczastym narzędziem;
5. potocznie:
a) spłaszczona blacha łopaty osadzona na trzonku;
b) kopanie łopatą w ziemi;
6. krótka, złośliwa uwaga lub odpowiedź;
7. smuga światła lub cząstek lasera;
8. dawniej: handel wymienny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) koniec broni białej
(1.2) szt. rycina wykonana w metalowej płycie i odbita na papierze
(1.3) stpol. cios
(1.4) karc. karty wzięte przez gracza na jednym etapie rozgrywki
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
(1.1) […] A wówczas pan Kmicic, przyłożywszy mu sztych do gardła, kazał opowiadać całą prawdę.
Wiktionary
IPA: ʃtɨx, AS: štyχ
Wiktionary
rzecz. sztychówka ż.
Wiktionary
(1.1) szpic
(1.4) lewa
Wiktionary
pracownia sztycharska
SJP.pl
dotyczący sztycharza, sztycharstwa
SJP.pl
przymiotnik od: sztych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: sztychówka
Wiktionary
rzecz. sztychówka ż.
Wiktionary
1. w technice: narzędzie do odcinania kawałków torfu ze złoża torfowego; saperka, łopatka;
2. w budownictwie: belka służąca do poziomego odgraniczania otworów okiennych i drzwiowych w ścianach drewnianych oraz do podziału poziomego ściany na mniejsze pola; rygiel, rozwora
SJP.pl
urządzenie do łączenia elementów przy użyciu sztyftów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) urządzenie do wbijania sztyftów (igiełek bezłebkowych)
Wiktionary
zdrobnienie od: sztyft
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od sztyft, mały sztyft
Wiktionary
rzecz. sztyft m.
Wiktionary
1. cienki gwóźdź z małą główką lub bez niej; cienki metalowy pręt; ćwiek drewniany;
2. długie gęsie lub kacze pióro o asymetrycznej, wąskiej i sztywnej chorągiewce, wykorzystywane w wyrobach galanteryjnych;
3. dezodorant o stałej konsystencji, znajdujący się podłużnym pojemniku
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) cienki, metalowy lub drewniany trzpień
(1.2) miękka substancja lecznicza, kosmetyczna, klejąca itp. uformowana w pręcik, osadzona w etui umożliwiającym wysuwanie
(1.3) wkład do ołówka, pisaka itp.
(1.4) zootechn. długie pióro gęsie lub kacze o chorągiewce asymetrycznej, wąskiej i sztywnej, wchodzące w skład zewnętrznej pokrywy skrzydeł, używane do wyrobu galanterii
Wiktionary
IPA: ʃtɨft, AS: štyft
Wiktionary
rzecz.
:: zdrobn. sztyfcik
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) miar. daw. 20 sztuk
Wiktionary
Sztyga lub styga, także okrągła kopka – 8 albo 9 snopów ustawionych po okręgu opartych ukośnie o jeden, ustawiony pionowo w środku. W przypadku, gdy zboże jest wilgotne, ustawia się sztygi o mniejszej liczbie snopów.
Wikipedia
kierownik oddziału kopalni; górmistrz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) górn. kierownik oddziału kopalni
Wiktionary
Sztygar (niem. "Steiger", daw. "hutman") – nazwa stanowiska kierowniczego w górnictwie. Sztygar zajmuje się dozorem technicznym, a także częściowo administracyjnym, pracy górników.
Wikipedia
IPA: ˈʃtɨɡar, AS: štygar
Wiktionary
rzecz. sztygarskość ż., sztygarowość ż.
przym. sztygarowy, sztygarski
przysł. sztygarsko
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk sztajger, hutman
Wiktionary
wyrobisko o specjalnym przeznaczeniu, w którym przechowywano narzędzia, mapy, lampy, pojemniki na wodę itp.; sztygarówka
SJP.pl
wyrobisko o specjalnym przeznaczeniu, w którym przechowywano narzędzia, mapy, lampy, pojemniki na wodę itp.; sztygarka
SJP.pl
przysłówek sposobu
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ciągle
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Bukowina. trzonek, rękojeść np. łopaty
Wiktionary
zdrobnienie od: sztylet
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od sztylet
Wiktionary
(1.1) To nie sztylet, lecz tylko mały sztylecik.
Wiktionary
rzecz. sztylet m.
przym. sztyletowaty
czas. zasztyletować
Wiktionary
przypominający kształtem mały sztylet
SJP.pl
1. biała broń krótka o ostrzu przekroju trójkątnego;
2. zecerskie narzędzie do wyciągania czcionek lub materiału justunkowego, gruba igła stalowa w drewnianej rękojeści;
3. pióro gęsie z pokrywy skrzydła
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) krótka broń biała o cienkim ostrzu;
(1.2) zool. rodzaj gęsiego pióra
(1.3) druk. zecerski szpikulec do operowania czcionkami przy składzie
Wiktionary
Sztylet (staropol. "tulich", stiletto) – krótka kolna broń biała, używana głównie w XVI - XIX w. Zróżnicowana w formie (zwłaszcza względem kręgów kulturowych) najczęściej posiadająca jednak stosunkowo krótką, wąską głownię, przystosowaną do kłucia.
Wikipedia
(1.1) Wyciągnął z pochwy szablę swą i koniec jej twardo zanurzył w głębokość rany zadanej sztyletem.
Wiktionary
IPA: ˈʃtɨlɛt, AS: štylet
Wiktionary
rzecz. sztyletowanie n.
:: zdrobn. sztylecik m.
czas. sztyletować ndk., zasztyletować dk.
przym. sztyletowy, sztyletowaty
Wiktionary
przypominający kształtem sztylet
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) przypominający sztylet
Wiktionary
rzecz. sztylecik, sztylet
czas. zasztyletować
Wiktionary
(zwykle w liczbie mnogiej)
1. wysoki but skórzane do jazdy konnej;
2. dawniej: wysoka cholewka nakładana na krótki but
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) jeźdz. obuw. wysoki but do jazdy konnej
(1.2) daw. obuw. wysoka cholewa nakładana na but
Wiktionary
(1.1) Sztylpy i kabura pistoletu błyszczały w słońcu.
Wiktionary
(zwykle w liczbie mnogiej)
1. wysoki but skórzane do jazdy konnej;
2. dawniej: wysoka cholewka nakładana na krótki but
SJP.pl
Sz
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|sztymować.
Wiktionary
czas. sztymować ndk.
Wiktionary
pasować; odpowiadać
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)
(1.1) pot. pasować, zgadzać się
Wiktionary
(1.1) …Że coś im w bankach nie sztymuje, / Że gdzieś zwęszyli kasy pełne / Lub upatrzyły tłuste szuje / Cło jakieś grubsze na bawełnę.
Wiktionary
IPA: ʃtɨ̃ˈmɔvat͡ɕ, AS: štỹmovać
Wiktionary
rzecz. sztymowanie n.
Wiktionary
(1.1) pasować, konweniować
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pieczątka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. stojak
(1.2) reg-pl|Poznań. zob. sztender.
Wiktionary
rzecz. sztender mrz.
Wiktionary
(1.1) gw. Górny Śląsk sztender, gysztel
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. łodyga, szypułka
Wiktionary
potocznie: nieprzyjemny zapach; smród
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. smród
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
liczebnik główny
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. cztery
Wiktionary
potocznie:
1. kobieta nieżywa;
2. kobieta kompletnie pijana
SJP.pl
przymiotnik od: sztywniak
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) niespontaniczny, oschły
Wiktionary
rzecz. sztywniak mos./mrz., sztywniackość ż.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest sztywniackie; cecha tych, którzy są sztywniaccy
Wiktionary
rzecz. sztywniak m., sztywność ż., sztywnienie n., zesztywnienie n., sztywny mos.
czas. sztywnieć ndk., zesztywnieć dk.
przym. sztywniacki, sztywny
przysł. sztywniacko, sztywno
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) postawa osoby sztywnej, niespontanicznej, oschłej
Wiktionary
rzecz. sztywniak mos./mrz.
Wiktionary
zdrobnienie od: sztywniak
SJP.pl
potocznie: osoba poważna, niespontaniczna
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pejor. pot. człowiek niespontaniczny, ustawicznie spięty, trzymający się zasad kurczowo
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) środ. kajak nieskładany
(2.2) daw. sztywny, półkolisty kapelusz męski
Wiktionary
IPA: ˈʃtɨvʲɲak, AS: štyvʹńak
Wiktionary
rzecz. sztywny mos., sztywniackość ż., sztywniactwo n.
przym. sztywniacki, sztywny
czas. usztywnić
Wiktionary
(1.1) formalista
(2.2) współcz. melonik
Wiktionary
potocznie: kobieta poważna, niespontaniczna, oschła; sztywniaczka
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w sposób sztywny, zob. sztywno.
Wiktionary
rzecz. sztywność ż., usztywnianie n., usztywnienie n., sztywny mos.
czas. usztywnić dk., usztywniać ndk.
przym. sztywny
przysł. sztywno
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówków: sztywno, sztywnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: sztywny; bardziej sztywny
SJP.pl
czasownik niedokonany
(1.1) stawać się sztywnym
Wiktionary
rzecz. sztywny mos., sztywniackość ż., sztywność ż., sztywnienie n.
przym. sztywny
Wiktionary
coś usztywniającego
SJP.pl
zdrobnienie od: sztywny
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w sztywny sposób
Wiktionary
(1.1) Służący stał sztywno opodal. Ja w swoim fotelu siedziałem również bez ruchu.
Wiktionary
rzecz. sztywny mos., sztywniackość ż., sztywność ż., sztywnienie n., usztywnianie n., usztywnienie n.
czas. usztywniać ndk., usztywnić dk.
przym. sztywny
przysł. sztywnie
Wiktionary
(1.1) nieelastycznie
Wiktionary