sztywnolistny

przymiotnik

 (1.1) bot. mający sztywne liście

Wiktionary


sztywność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co sztywne

Wiktionary

Sztywność – siła konieczna do uzyskania jednostkowego przemieszczenia. Odwrotność podatności.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sztywny

 rzecz. sztywny mos., sztywniackość ż.

 przysł. sztywnie, sztywno

 czas. sztywnieć, usztywnić

Wiktionary


sztywny

potocznie:
1. człowiek nieżywy; trup;
2. człowiek pijany


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) niepoddający się wyginaniu, odporny na zginanie, zmiany

 (1.2) przen. nieumiejący się bawić lub wyluzować

 (1.3) pot. nieżywy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. trup

 (2.2) pot. człowiek kompletnie pijany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃtɨvnɨ, AS: štyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sztywniak m., sztywniaczka ż., sztywniactwo n., sztywna ż., sztywność ż., sztywniackość ż.

 przysł. sztywnie, sztywno

 czas. sztywnieć, usztywnić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieelastyczny

 (1.2) drętwy

Wiktionary


szu

wyraz, zwykle powtórzony, naśladujący odgłos powstający przy tarciu, ocieraniu się czegoś itp.; szur


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = wojsk. Siły Zbrojne Ukrainy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Szu – bóstwo egipskie
  • Szu – miasto w Kazachstanie
  • Szu (Czu) – rzeka w Kazachstanie i Kirgistanie
  • Siły Zbrojne Ukrainy

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) ZSU

Wiktionary


szu-szu

wykrzyknik naśladujący odgłos powstający przy tarciu, ocieraniu się czegoś, szuraniu o coś; szu, szu; szur, szur


SJP.pl


szuan

chłop stojący po stronie monarchii w czasie rewolucji francuskiej


SJP.pl


szuba

obszerne okrycie wierzchnie sięgające kostek, podbite kosztownym futrem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. długie wierzchnie okrycie z futrzanym podbiciem

 (1.2) białystok. sałatka kartoflano-śledziowo-warzywna

Wiktionary

Szuba – obszerne okrycie wierzchnie, używane na obszarze Rzeczypospolitej w okresie od XV do XVII wieku przez zamożnych gospodarzy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. szubka

Wiktionary


szubak

owad z rodziny skórnikowatych


SJP.pl


szubarczyk

nazwisko


SJP.pl


szubarga

szubarga pięciokropka - gatunek stonki


SJP.pl


szubelak

nazwisko


SJP.pl


szuberski

nazwisko


SJP.pl


szubert

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Awit Szubert, polski malarz, portrecista, fotograf zawodowy, pionier fotografii Tatr
  • Dariusz Szubert – polski piłkarz
  • Eugeniusz Szubert – polski wojskowy, podpułkownik
  • Eugeniusz Szubert – polski wojskowy, major
  • Franz Schubert – austriacki kompozytor
  • Karol Stanisław Schubert – generał dywizji Wojska Polskiego
  • Konrad Szubert – inżynier leśnik
  • Leon Szubert – polski rzeźbiarz
  • Michał Szubert – polski biolog i botanik
  • Rudi Schuberth (Szubert)
  • Wacław Szubert – polski ekonomista i prawnik
  • Schubert, Schuberth

Wikipedia


szubiakowski

nazwisko


SJP.pl


szubienica

najczęściej drewniana konstrukcja, na której w czasach starożytnych i średniowiecznych wieszano skazańców; stryk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) konstrukcja służąca do wykonywania kary śmierci przez powieszenie;

Wiktionary

Szubienica – konstrukcja, zazwyczaj drewniana, wykonana z poprzecznej belki wspartej na słupie lub dwóch słupach, służąca do wykonania kary śmierci przez powieszenie. Osobom skazanym na śmierć przez powieszenie zakłada się na szyję stryczek.

Jest to jeden z najstarszych na świecie sposobów wykonywania kary śmierci. Oprócz drewnianych konstrukcji pojawiały się również szubienice murowane, stosowane w zachodniej części Europy, ale również m.in. na Śląsku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na historycznej szubienicy stojącej na rynku naszego miasteczka nigdy nikogo nie powieszono.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃubʲjɛ̇̃ˈɲit͡sa, AS: šubʹi ̯ė̃ńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szubienicznik m., szubienicznica ż.

:: zdrobn. szubieniczka ż.

 przym. szubieniczny, szubieniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. drajhulec, galga, cierpięga

Wiktionary


szubieniczka

zdrobnienie od: szubienica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od szubienica

 (1.2) daw. uczn. gra uczniowska, rysowana na kartce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szubienica ż., szubienicznik mos., szubienicznica ż.

 przym. szubieniczny, szubieniczy

Wiktionary


szubienicznik

1. przestarzałe: człowiek zasługujący na śmierć na szubienicy; łajdak; łotr;
2. dawniej: człowiek skazany na śmierć przez powieszenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. ktoś wart wysokiej kary

 (1.2) daw. skazany na karę śmierci przez powieszenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Łotr! Szubienicznik! zawołał Derigny. Jeżeli go pochwycę, sprawię mu łaźnię jak należy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szubienica ż., szubieniczka ż.

:: fż. szubienicznica ż.

 przym. szubieniczny, szubieniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hultaj, łajdak, łotr, nicpoń

Wiktionary


szubieniczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z szubienicą, dotyczący szubienicy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szubienica ż., szubienicznik m., szubienicznica ż., Szubieniczna ż.

:: zdrobn. szubieniczka ż.

 przym. szubieniczy

Wiktionary


szubieniczy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z szubienicą, dotyczący szubienicy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szubienica ż., szubieniczka ż., szubienicznik mos., szubienicznica ż.

 przym. szubieniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. szubieniczny

Wiktionary


szubin

miasto w Polsce


SJP.pl

Szubin ( Schubin, 1939–1945 "Altburgund") – miasto w północnej Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Szubin. Położone na Pałukach, regionie kulturowym Wielkopolski, na zboczu rozległego wzniesienia Dziewicza Góra, nad rzeką Gąsawka i Białą Strugą, która częściowo płynie starym korytem Gąsawki. Jest jednym z najstarszych miasteczek Pałuk. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 246 i 247.

Wikipedia


szubinianin

mieszkaniec Szubina


SJP.pl


szubinianka

mieszkanka Szubina


SJP.pl


szubiński

przymiotnik od: Szubin


SJP.pl


szubka

ciepły kaftan watowany męski lub damski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Stanisław Szubka – polski pilot doświadczalny
  • Tadeusz Szubka – polski filozof

Wikipedia


szubrawczyna

ekspresywnie: szubrawiec


SJP.pl


szubrawiec

człowiek nikczemny, podły, bez zasad; łajdak, łotr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. ktoś nikczemny i podły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ty odzyskasz swoją własność, a ja chcę wiedzieć, czy mój wuj jest szubrawcem, czy uczciwym człowiekiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szubrawstwo n.

 przym. szubrawy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drań, kanalia, łachudra, łajdak, łobuz, łotr, nikczemnik

Wiktionary


szubrawski

→ szubrawiec


SJP.pl

Patrz:

szubrawiec

szubrawstwo

przestarzale: czyn, postępek niecny, podły, niegodziwy; łajdactwo, łotrostwo


SJP.pl


szubrawy

nieuczciwy, podły


SJP.pl


szubski

nazwisko


SJP.pl


szuch

nazwisko


SJP.pl


szucherny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Warszawa. awanturniczy, skłonny do kłótni, sprzeczek, awantur

 (1.2) gw-pl|Poznań. śmieszny, zabawny, dowcipny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awanturniczy, zawadiacki

Wiktionary


szucman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. strażnik, ochroniarz

Wiktionary


szudziałowo

wieś w województwie podlaskim


SJP.pl

Szudziałowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Szudziałowo.

Szudziałowo leży w dolinie polodowcowej między wzgórzami morenowymi.

W latach 1954-1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Szudziałowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia


szudziałowski

przymiotnik od: Szudziałowo


SJP.pl


szufata

rodzaj sieci rybackiej, rozpiętej na dwóch połączonych drągach, używanej do odłowu ryb ze stawów; sufata


SJP.pl


szufelka

1. zdrobnienie od: szufla
2. narzędzie zecerskie do formowania, przenoszenia i przechowywania składów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) łopatka z krótkim uchwytem do przerzucania sypkich materiałów, zagarniania śmieci, itp.

 (1.2) ilość materiału mieszcząca się na szufelce (1.1)

 (1.3) druk. blacha do formowania, przenoszenia i przechowywania tekstu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zmiotkę i szufelkę znajdziesz w magazynku.

 (1.1) Zostaw szufelkę w węglarce przy piecu.

 (1.2) Dorzuć tam ze dwie szufelki węgla!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szufla ż., szuflak mzw., szuflisko n., szuflowanie n.

 czas. szuflować ndk.

 przym. szuflowaty

 wykrz. szufla

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łopatka

Wiktionary


szufla

1. rodzaj łopaty o wywiniętych ścianach bocznych, służąca do nabierania materiałów sypkich; także zawartość takiej łopaty;
2. część poroża łosia lub daniela; łopata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) łopata z ostro wygiętymi do góry krawędziami bocznymi blaszanego lub plastikowyastikowego ostrza i styliskiem zakończonym uchwytem w kształcie litery D lub T

 (1.2) ilość materiału mieszcząca się na szufli (1.1)

 (1.3) druk. blacha do formowania, przenoszenia i przechowywania tekstu

wykrzyknik

 (2.1) pot. pozdrowienie, przywitanie stosowane wobec kolegów, bliższych znajomych

 (2.2) pot. pożegnanie stosowane wobec kolegów, bliższych znajomych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U tej starej szufli urwał się trzonek.

 (1.2) Zazwyczaj ile szufli węgla wsypujesz?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szuflak mzw., szuflisko n., szuflowanie n.

:: zdrobn. szufelka ż.

 czas. szuflować ndk.

 przym. szuflowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) szufelka

Wiktionary


szuflada

wysuwana część mebla, zwykle w postaci otwartej skrzynki, przeznaczona do przechowywania rzeczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wysuwana, otwarta od góry skrzynka, stanowiąca część mebla i służąca do przechowywania różnych przedmiotów;

 (1.2) wysuwana część jakiegoś urządzenia technicznego

 (1.3) pot. sztuczna szczęka

Wiktionary

Zobacz też: Ogólnopolski Otwarty Konkurs Poetycki „Szuflada”.

Szuflada – wysuwana, otwarta od góry skrzynka, stanowiąca część mebli takich jak na przykład biurka, stoły czy szafy służąca do przechowywania różnych przedmiotów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Środkowa szuflada w moim biurku nie chce się wysuwać.

 (1.1) Mój dom. Mieszkanie. Pokój. Biurko. / A w nim (pamiętasz?) ta szuflada, / Do której się przez lata składa / Nie używane już portfele, / Wygasłe kwity, wizytówki, / Resztki żarówki, ćwierć-ołówki…

 (1.2) W Janka nagrywarce często zacina się szuflada.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃufˈlada, AS: šuflada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szufladkowanie n., zaszufladkowanie n., poszufladkowanie n.

:: zdrobn. szufladka ż., szufladeczka ż.

 czas. szufladkować, zaszufladkować, poszufladkować

 przym. szufladowy, szufladkowy, zaszufladkowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrytka

 (1.2) tacka

Wiktionary


szufladeczka

mała szufladka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: szufladka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃuflaˈdɛt͡ʃka, AS: šufladečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szuflada ż., szufladka ż.

 przym. szufladkowy, szufladowy

Wiktionary


szufladka

mała szuflada


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: szuflada

 (1.2) mała szuflada

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃufˈlatka, AS: šuflatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szuflada ż., szufladeczka ż., szufla ż., Szuflandia ż., szufladkowanie n., zaszufladkowanie n.

 czas. szufladkować ndk., zaszufladkować dk.

 przym. szufladowy, szufladkowy

 przysł. szufladowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szufladeczka

Wiktionary


szufladkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|szufladkować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. szufladkować ndk.

 rzecz. szufladka ż., szuflada ż.

Wiktionary


szufladkować

klasyfikować, segregować według uproszczonych, powierzchownych zasad


SJP.pl

czasownik

 (1.1) rozmieszczać w oddzielnych szufladach, kategoryzować

 (1.2) pot. pejor. grupować ludzi według jakiegoś kryterium, oceniając ich na podstawie pojedynczych cech, nadawać im stereotypowych atrybutów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃuflatˈkɔvat͡ɕ, AS: šuflatkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szuflada ż., szufladka ż., szufladkowanie n.

Wiktionary


szuflak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) daw. łow. samiec łosia lub daniela

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szuflak uspokojony, powędrował dalej i zaraz spadzisty zad jego zniknął w gąszczu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szufla ż., szufelka ż., szuflisko n., szuflowanie n.

 czas. szuflować ndk.

 przym. szuflowaty

 wykrz. szufla

Wiktionary


szufle

1. rodzaj łopaty o wywiniętych ścianach bocznych, służąca do nabierania materiałów sypkich; także zawartość takiej łopaty;
2. część poroża łosia lub daniela; łopata


SJP.pl


szuflisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rzad. stylisko szufli

 (1.2) rzad. płaska, metalowa część szufli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczoraj Waldkowi pękło szuflisko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szufla ż., szufelka ż., szuflak mzw., szuflowanie n.

 czas. szuflować ndk.

 przym. szuflowaty

 wykrz. szufla

Wiktionary


szuflowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|szuflować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. szuflować ndk.

 rzecz. szuflisko mrz., szufla ż., szuflak mzw., szufelka ż.

 przym. szuflowaty

 wykrz. szufla

Wiktionary


szuflowaty

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kształt szufli, przypominający szuflę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na powierzchni unosiły się szuflowate grube liście.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szufelka ż., szufla ż., szuflak mzw., szuflisko n., szuflowanie n.

 czas. szuflować ndk.

 wykrz. szufla

Wiktionary


szuflować

czasownik

 (1.1) przerzucać szuflą

 (1.2) przen. szybko, łapczywie jeść coś łyżką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Palacz szufluje węgiel do pieca.

 (1.2) Po dwóch dniach głodówki, szuflowałem grochówkę, aż się uszy trzęsły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃufˈlɔvat͡ɕ, AS: šuflovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szuflisko mrz., szuflak mzw., szufla ż., szufelka ż., szuflowanie n.

 przym. szuflowaty

 wykrz. szufla

Wiktionary


szugnański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Szugnanem, dotyczący Szugnanu (krainy historycznej Afganistanu i Tadżykistanu)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język szugnański;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Szugnan mrz.

Wiktionary


szuja

nikczemnik, oszust, łajdak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

 (1.1) pogard. osoba zła, nikczemna, podła; drań

 (1.2) gwara. pogard. grubianin, prostak

rzeczownik zbiorowy, rodzaj żeński

 (2.1) przest. pogard. łajdaki, motłoch

rzeczownik, rodzaj żeński

 (3.1) daw. cucha, czucha

Wiktionary

Szuja ( Шуя) – rosyjskie miasto położone na wschód od Moskwy, w obwodzie iwanowskim.

Od miasta wzięła nazwę krótko panująca w Rosji dynastia Szujskich. W 1539 zagarnięta przez Chanat Kazański; odzyskana w 1566 przez Iwana IV Groźnego jako jego własność w ramach opriczniny. Miasto w 1722 odwiedził Piotr I Wielki, zakładając tam manufakturę tekstyliów. W XIX wieku Szuja stała się ważnym punktem wyrobu tekstyliów z lnu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie brakowało jednak szui, ludzi pozbawionych sumienia, którzy ostentacyjnie wyrażali aprobatę postępowania hitlerowców. Byli i tacy, którzy czynnie wspomagali Niemców, wydając im ukrywających się Żydów.

 (1.1) W polityce wewnętrznej zasadniczo złą cechą dotychczasowych stosunków w Polsce było jego zdaniem to, że dają one siłę wszystkim szujom, natomiast nie dają siły państwu i wyrzucają poza nawias tych wszystkich, którzy bezsennie spędzili noce z myślą o niepodległości lub dla niej pracowali.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃuja, AS: šui ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. szujowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drań, świnia, łotr

Wiktionary


szujka

zdrobnienie od: szuja


SJP.pl


szujostwo

rzadko: zachowanie typowe dla szui, nikczemne postępowaniem podłe czyny; szujowatość


SJP.pl


szujowatość

rzadko: zachowanie typowe dla szui, nikczemne postępowaniem podłe czyny; szujostwo


SJP.pl


szujowaty

mający cechy szui, zakrawający na szuję; nikczemny, hultajski, łajdacki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pogard. pot. taki, który zachowuje się jak szuja, właściwy szui

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szuja m./ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podły, łajdacki, łachudrowaty, nikczemny, szubrawy, szkaradny, świniowaty, świński, wstrętny, wszawy

Wiktionary


szujski

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Szują, dotyczący Szui (miasta w Rosji)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Szujski – rosyjski bojar
  • Dymitr Szujski – naczelny wojewoda wojsk moskiewskich
  • Józef Szujski – polski historyk, jeden z krakowskich stańczyków
  • Piotr Szujski – rosyjski kniaź, dowódca wojskowy
  • Wasyl IV Szujski – car Rosji w latach 1606-1610
  • Władysław Szujski - bajończyk

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Szuja ż.

Wiktionary


szukacz

1. dawne urządzenie używane w automatycznych łącznicach telefonicznych;
2. dawniej:
a) poszukiwacz, tropiciel;
b) prześladowca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. telekom. urządzenie stosowane w automatycznych łącznicach telefonicznych, którego ruchami sterował abonent, wykręcając tarczą numerową aparatu telefonicznego numer wywoływanego abonenta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) daw. człowiek szukający czegoś

 (2.2) daw. przen. prześladowca, tropiciel

Wiktionary

Sz

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. poszukiwacz mos.

 czas. szukać

Wiktionary


szukalice

Szukalice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Żórawina.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego. We wsi znajduje się stadnina kłusaków francuskich wraz z torem treningowym.

Wikipedia


szukalski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Charles Szukalski (1945-2000) – polski rzeźbiarz związany z Antwerpią
  • Stanisław Szukalski (1893–1987) – polski rzeźbiarz i malarz działający w USA, twórca pseudonauki o nazwie zermatyzm
  • Tomasz Szukalski (1947–2012) – polski saksofonista
  • (12259) Szukalski (1989 SZ1) – planetoida z grupy pasa głównego asteroid

Wikipedia


szukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|szukać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃuˈkãɲɛ, AS: šukãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. szukać ndk.

 rzecz. poszukiwanie n., poszukiwacz mos.

Wiktionary


szukanina

długotrwałe, żmudne szukanie, zwykle źle zaplanowane i chaotyczne


SJP.pl


szukarek

1. narzędzie rybackie, używane przy połowach ryb spod lodu;
2. w zootechnice: samiec wykorzystywany do wyszukiwania płodnych samic w stadzie zwierząt hodowlanych, zwłaszcza owiec; próbnik


SJP.pl


szukać

próbować ustalić miejsce, w którym coś się znajduje


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. poszukać)

 (1.1) podejmować działanie w celu odnalezienia kogoś lub czegoś, próbować znaleźć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od dwóch dni szukam sposobu rozwiązania problemu.

 (1.1) Niech przeze mnie się nie rumienią ci, którzy Ciebie szukają, / Boże Izraela!

 (1.1) Szukam dzieci w sklepie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃukat͡ɕ, AS: šukać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szukanie n., poszukanie n., poszukiwanie n., przeszukiwanie n., poszukiwacz mos., poszukiwaczka ż., szukacz mos., wyszukiwanie n., wyszukanie n., odszukiwanie n., odszukanie n., poszukiwany mos., poszukiwana ż.

 czas. poszukać, dk., poszukiwać ndk., przeszukiwać ndk., przeszukać dk., wyszukiwać ndk., wyszukać dk., odszukiwać ndk., odszukać dk.

 przym. poszukiwawczy, poszukiwany

Wiktionary


szukała

próbować ustalić miejsce, w którym coś się znajduje


SJP.pl


szukiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Szukiewicz – polski pisarz, tłumacz, dziennikarz, radny miasta Krakowa
  • Antonina Szukiewicz – polska pianistka okresu Młodej Polski
  • Bolesław Odrowąż-Szukiewicz – podporucznik artylerii PSZ i AK, cichociemny
  • Maciej Szukiewicz – polski poeta, prozaik, dramaturg, krytyk teatralny, tłumacz, historyk sztuki
  • Wacław Szukiewicz – polski inżynier chemik
  • Wandalin Szukiewicz – polski działacz ludowy, archeolog
  • Wojciech Szukiewicz – polski publicysta, tłumacz, działacz społeczny i emigracyjny

Wikipedia


szul

nazwisko


SJP.pl


szulak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) białystok. jastrząb

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrij Szulak – włościanin, galicyjski poseł
  • Ołena Szulak – ukraińska polityk i przedsiębiorczyni
  • Petro Szulak – ukraiński generał
  • Petr Šulák – czeski polityk
  • Andrea Szulák – węgierska piosenkarka
  • Korszun

Wikipedia


szulakiewicz

nazwisko


SJP.pl


szulawa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. środ. przestęp. policjant, gliniarz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — […] A w Bukowsku — kto na nich czeka, jak sobie Pan inżynier myśli? // — Goździk. // — Goździk, szulawa, panie inżynierze, w granatowym mundurze!

 (1.1) Ani kwacz, ani gemza [= giemza] nam nie straszna, ani gwardjan z luśnią — ani skowron — ani czubarik, co cię lewiruje — ani szulawa, ani nawet sam felek! Bo i to się może zmodnić. Żyje się mokro.

 (1.1) Wystawmy, bo z szumu prują szulawy, a lipują na nas.

Wiktionary


szulborski

→ Szulborze Wielkie (wieś w Polsce)


SJP.pl


szulc

nazwisko


SJP.pl

Szulc – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 25 566 osób.

W heraldyce polskiej istnieje herb szlachecki Szulc, nadany w 1550.

Wikipedia


szulczewski

nazwisko


SJP.pl


szulczyk

nazwisko


SJP.pl


szulczyński

nazwisko


SJP.pl


szulecki

nazwisko


SJP.pl


szulejewski

nazwisko


SJP.pl


szuler

nałogowy gracz w gry hazardowe, oszukujący w grze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) karc. gracz hazardowy oszukujący w grze karcianej

 (1.2) pot. osoba oszukująca w grach hazardowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znany szuler oszukiwał w karty, ale wreszcie udało się go złapać na gorącym uczynku.

 (1.2) Szuler dostrzegł umówiony ruch ręką swojego wspólnika i podbił stawkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃulɛr, AS: šuler

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szulerka ż., szulerstwo n., szulernia ż.

 przym. szulerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kanciarz, szachraj, oszust

Wiktionary


szulerka

1. szulerska gra;
2. kobieta szuler


SJP.pl


szulernia

miejsce, w którym hazardowo gra się w karty


SJP.pl


szulerski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z szulerem, dotyczący szulera albo szulerstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szuler mos., szulerstwo n., szulerka ż.

Wiktionary


szulik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marcin Szulik (ur. 1977) – polski piłkarz
  • Jan Szulik (1893–1942) – komisarz plebiscytowy w Raciborzu, brał udział w III powstaniu śląskim, poseł na sejm II RP
  • Dariusz Szulik (ur. 1983) – polski siatkarz
  • Jan Grzegorz Szulik (ur. 1954) – polski działacz społeczny
  • Małgorzata Mańka-Szulik (ur. 1955) – polska nauczycielka i działaczka samorządowa, dr nauk społecznych, prezydent Zabrza (od 2006)

Wikipedia


szuliński

nazwisko


SJP.pl


szulkin

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lucjan Szulkin – polski dyplomata
  • Michał Szulkin – polski historyk, brat Pawła
  • Paweł Szulkin – polski fizyk, ojciec Piotra
  • Piotr Szulkin – polski reżyser

Wikipedia


szulkowski

nazwisko


SJP.pl


szulowski

nazwisko


SJP.pl


szum

1. przeciągły, długi szmer, hałas;
2. zamieszanie, zamęt; rozgłos;
3. przestarzale: piana, szumowina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przeciągły, jednostajny szmer; hałas, zakłócający odbiór;

 (1.2) głuchy, jednostajny dźwięk

 (1.3) przen. zamieszanie, zamęt, rozgłos, sensacja

 (1.4) fot. plamkaamki, kreski na zdjęciu pojawiające się na obszarach jednolitego koloru;

 (1.5) kulin. niepożądana piana gromadząca się na powierzchni potrawy podczas gotowania

 (1.6) gw-pl|Bukowina. piana powstała podczas prania

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Szum – rzeka na Roztoczu
  • Szum – wodospad w Dolinie Będkowskiej
  • Szum – wieś w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Wołczyn
  • Szum – osada leśna w województwie opolskim, w powiecie namysłowskim, w gminie Pokój
  • Szum – dawny folwark na Białorusi w obwodzie grodzieńskim
  • Szum (Choum) – miasto w Mauretanii
  • Szum – czasopismo
  • Szum – kabaret
  • Szum – album
  • Szum – singel zespołu Go_A
  • Szum – singel Kaśki Sochackiej
  • szum elektryczny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W osiemdziesiątej pierwszej sekundzie nagrania słychać jakiś szum.

 (1.2) A cisza była długa, przerywana tylko pieśnią rannego ptaszka i nieśpiących kruków, i szumem porannej modlitwy lasów….

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃũm, AS: šũm

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-4)

 rzecz. szumność ż., szumienie n., zaszumienie n., wyszumienie n.

:: zdrobn. szumek m.

 czas. szumieć, zaszumieć, wyszumieć się

 przym. szumowy, szumny

 przysł. szumowo, szumnie

 rzecz. szumowina ż.

:: zdrobn. szumek m.

 czas. szumować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trzaski

 (1.3) ferment; reg. rejwach

 (1.5) szumowina, piana

Wiktionary


szumadia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. kraina geograficzna w środkowej Serbii

Wiktionary

Sz

Wikipedia

Powiązane:

 przym. szumadyjski, szumadzki

Wiktionary


szuman

nazwisko


SJP.pl


szumawa

pasmo górskie na pograniczu Czech, Niemiec i Austrii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. pasmo górskie położone na pograniczu Czech, Niemiec i Austrii, stanowiące południowo-zachodnie obrzeżenie Masywu Czeskiego;

Wiktionary

Sz

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Poszumawie n.

 przym. szumawski, poszumawski

Wiktionary


szumański

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Szumański (ur. 1931) – polski poeta, krytyk literacki
  • Andrzej Szumański (ur. 1957) – polski prawnik, specjalizujący się w prawie handlowym, profesor doktor habilitowany nauk prawnych
  • Mieczysław Szumański (1896–1973) – polski wojskowy, żołnierz podziemia
  • Tadeusz Szumański (1903–1986) – polski fotograf, fotoreporter wojenny
  • (1875-1944) – polski geograf, kartograf
  • (1883-1943) – polski prawnik, obrońca polityczny, syn Wiktora, ojciec Hanny
  • (1845-1903) – polski prawnik, działacz społeczny, ojciec Wacława, dziad Hanny
  • Wojtek Szumański (ur. 1995) – polski wokalista, kompozytor i autor tekstów
  • Ewa Szumańska (Ewa Szumańska-Szmorlińska, 1921–2011) – polska pisarka, scenarzystka filmowa i radiowa, satyryczka
  • Hanna Szumańska (Hanna Szumańska-Grossowa, 1919–1973) – polska tłumaczka literatury francuskiej, córka Wacława, wnuczka Wiktora

Wikipedia


szumek

zdrobnienie od: szum


SJP.pl


szumidło

potocznie: generator szumów uniemożliwiający podsłuchiwanie i nagrywanie rozmów; zagłuszacz rozmów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) slang. urządzenie zabezpieczające przed podsłuchem

Wiktionary


szumiec

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Szumiec – działacz komunistyczny
  • Jan Szumiec – ichtiolog
  • Maria Szumiec – ichtiolog, profesor zwyczajna
  • Mieczysław Szumiec – polski piłkarz
  • Rafał Szumiec – polski narciarz alpejski i kolarz ręczny, paraolimpijczyk

Wikipedia


szumiejko

nazwisko


SJP.pl


szumielewicz

nazwisko


SJP.pl


szumienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|szumieć.

 (1.2) odczasownikowy od|szumić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaszumić

 rzecz. szumowina ż.

Wiktionary


szumieć

wydawać charakterystyczny dźwięk o nieregularnym kształcie fali


SJP.pl

czasownik

 (1.1) powodować szum

 (1.2) wprowadzać zamieszanie, burzyć się, buntować się

 (1.3) hucznie bawić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Płonie ognisko i szumią knieje.

 (1.1) Wentylator klimatyzatora szumi tak głośno, że nagrywanie podcastu w tym pomieszczeniu mija się z celem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃũmʲjɛ̇t͡ɕ, AS: šũmʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szum, szumek, szumowina

 czas. poszumieć, rozszumieć się, wyszumieć się, zaszumieć, zaszumić

 przym. szumowy

Wiktionary


szumik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od szum

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie szum, lecz tylko mały szumik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szum m., szumowina ż.

Wiktionary


szumilak

nazwisko


SJP.pl


szumilas

nazwisko


SJP.pl


szumin

Szumin (d. "Szumin-Wywłoka") – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Łochów. Ma status sołectwa. Na wieś formalnie składają się części wsi: Szumin Poduchowny (SIMC 0679240) i Wywłóka (SIMC 0679256).

W pobliżu wsi znajduje się rozległe starorzecze Bugu. Jest ono bardzo atrakcyjne pod względem wędkarskim i turystycznym.

Wikipedia


szumina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. piana

Wiktionary

Szumina ( Шумина, "Szumyna") – wieś w rejonie samborskim (wcześniej w rejonie starosamborskim) obwodu lwowskiego Ukrainy. Miejscowość liczy około 203 mieszkańców. Podlega murowańskiej silskiej radzie.

W 1921 liczyła około 180 mieszkańców. Przed II wojną światową należała do powiatu starosamborskiego.

Wikipedia


szuminka

wieś w Polsce


SJP.pl

Szuminka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie włodawskim, w gminie Włodawa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Włodawa. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 221 mieszkańców.

Wikipedia


szumiło

nazwisko


SJP.pl


szumiłowo

Szumiłowo (niem. "Seehausen") – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie grudziądzkim, w gminie Radzyń Chełmiński.

Wikipedia


szumiński

nazwisko


SJP.pl


szumlewicz

nazwisko


SJP.pl


szumlicz

nazwisko


SJP.pl


szumlin

Szumlin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Joniec.

Wieś duchowna "Szumlino" położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie zakroczymskim ziemi zakroczymskiej województwa mazowieckiego. W 1785 roku Szumlin wchodził w skład klucza szumlińskiego biskupstwa płockiego. Do 1954 roku istniała gmina Szumlin. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


szumniej

stopień wyższy od przysłówków: szumno, szumnie


SJP.pl


szumniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: szumny


SJP.pl


szumność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co szumne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. szumny

 czas. zaszumić

Wiktionary


szumny

1. wydający szum, szumiący;
2. wystany, bogaty;
3. pieniący się, musujący


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. piękny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szumowina ż., szumność ż.

 czas. zaszumić

Wiktionary


szumować

zbierać szumowiny z gotowanych płynów lub potraw


SJP.pl


szumowina

1. piana zbierająca się na powierzchni niektórych płynów lub potraw podczas gotowania;
2. przenośnie: wyrzutek społeczeństwa; hołota


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. piana zbierająca się na powierzchni gotowanych płynów

 (1.2) pot. osoba o podłym charakterze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W trakcie gotowania należy usuwać pojawiającą się szumowinę.

 (1.2) W parku w centrum miasteczka zbierały się najgorsze szumowiny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃũmɔˈvʲĩna, AS: šũmovʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szum m., szumik m., szumówka ż., szumienie n., zaszumienie n., poszumienie n., wyszumienie n.

 czas. szumieć ndk., zaszumić dk., poszumieć ndk., wyszumieć dk.

 przym. szumowy, szumny

 przysł. szumnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) męt; przest. szum

Wiktionary


szumowiny

1. piana zbierająca się na powierzchni niektórych płynów lub potraw podczas gotowania;
2. przenośnie: wyrzutek społeczeństwa; hołota


SJP.pl


szumowo

nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Szumowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Korycin
  • Szumowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. zambrowskim, w gminie Szumowo
  • Szumowo – dawna gromada
  • Szumowo – wieś w obwodzie czelabińskim, w rejonie krasnoarmiejskim

Wikipedia


szumowski

przymiotnik od: Szumowo


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Arseniusz Szumowski (1887–1967) – ukraiński inżynier-mechanik
  • Grzegorz Szumowski (ur. 1946) – polski rysownik
  • Jan Szumowski (zm. 1678) – podskarbi nadworny koronny
  • Łukasz Szumowski (ur. 1972) – polski kardiolog i elektrofizjolog, minister zdrowia
  • Maciej Szumowski (1939–2004) – polski dziennikarz i reżyser filmów dokumentalnych
  • Piotr Szumowski (1897–1996) – polski przedsiębiorca, działacz spółdzielczy, polityk
  • Piotrek Szumowski (ur. 1993) – komik
  • Tadeusz Szumowski (ur. 1951) – polski historyk i dyplomata
  • Władysław Szumowski (1875–1954) – polski lekarz, historyk medycyny i filozof
  • Szumowska

Wikipedia


szumowy

→ szum


SJP.pl

Patrz:

szum

szumperski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z miastem Szumperk, dotyczący miasta Szumperk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Szumperk m., szumperczanin m.

Wiktionary


szumski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bogumił Szumski (1896-1957) – pułkownik kawalerii Wojska Polskiego
  • Henryk Szumski (1941-2012) – polski generał
  • Jakub Szumski (ur. 1992) – polski piłkarz
  • Jan Szumski – ujednoznacznienie
  • Jerzy Szumski (1951-2000) – pseudonim Jerzego Ignaciuka
  • Jerzy Wilhelm Szauman Szumski (zm. w 1794 roku) – sędzia grodzki brasławski
  • Jurij Szumski (1887-1954) – radziecki aktor
  • Ołeksandr Szumski (1890-1946) – ukraiński komunista
  • Stanisław Szumski – ujednoznacznienie
  • Tomasz Szumski (XVIII w.) – oboźny wileński

Wikipedia


szumy

1. przeciągły, długi szmer, hałas;
2. zamieszanie, zamęt; rozgłos;
3. przestarzale: piana, szumowina


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • szumy sejsmiczne;
  • Szum – rzeka na Roztoczu;
  • szumy – określenie progów rzecznych;
  • szum – rodzaj sygnału, np. akustycznego;
  • szum – wada obrazu rejestrowanego cyfrowo
  • Szumy – dawna wieś na Litwie, obecnie część wsi Krakszle
  • Szumy (lub Szum) – dawny folwark na Białorusi w obwodzie grodzieńskim
  • Szumy – osiedle na Ukrainie, w obwodzie donieckim
  • Szumy – wieś na Ukrainie, w obwodzie winnickim

Wikipedia


szumówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzaj łyżki cedzakowej do zbierania szumowin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kucharka sięgnęła po szumówkę i zaczęła wyławiać pływające po wierzchu paprochy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szumowina ż.

 czas. zaszumić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łyżka cedzakowa

Wiktionary


szunamityzm

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) otaczanie się młodymi kobietami przez mężczyznę w podeszłym wieku

Wiktionary


szungit

odmiana węgla kamiennego o największej zawartości pierwiastka węgla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. rodzaj bezpostaciowego węgla kopalnego o najwyższej zawartości tego pierwiastka wynaszącej do 99% jego masy;

Wiktionary

Szungit – rodzaj bezpostaciowego, lekko zmetamorfizowanego węgla kopalnego o najwyższej zawartości pierwiastka węgla (96 do 99% masy). Pośredni między antracytem a grafitem. Posiada czarne zabarwienie, połysk tłustoszklisty, intensywnie błyszczy. Powstał z przeobrażenia pochodnych ropy naftowej, a część szungitu z przeobrażonej masy roślinnej (glonów).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Szunga ż.

 przym. szungitowy

Wiktionary


szungitowy

→ szungit


SJP.pl

Patrz:

szungit

szunt

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) elektr. bocznik

Wiktionary


szupa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. łupina

Wiktionary


szupas

ciupas; dawniej:
1. transport więźniów pod strażą;
2. administracyjne wysłanie kogoś pod strażą do miejsca urodzenia; szupas;
3. odprawa, odmowa;
4. jednoczesne wyrzucenie przez dwóch grających w karty albo w kości jednakowej liczby oczek


SJP.pl


szupasem

ciupas; dawniej:
1. transport więźniów pod strażą;
2. administracyjne wysłanie kogoś pod strażą do miejsca urodzenia; szupas;
3. odprawa, odmowa;
4. jednoczesne wyrzucenie przez dwóch grających w karty albo w kości jednakowej liczby oczek


SJP.pl


szupasować

w czasie zaborów: odsyłać winowajcę pod strażą do miejsca, w którym będzie sądzony


SJP.pl


szupasowy

→ szupas


SJP.pl

Patrz:

szupas

szupaśnik

w czasie zaborów: winowajca odsyłany pod strażą do miejsca, w którym będzie sądzony


SJP.pl


szupin

ozdobne drzewo z rodziny motylkowatych, o parasolowatej koronie i kremowych kwiatach, pochodzące z krajów orientu; perełkowiec


SJP.pl

Sz

Wikipedia


szupinka

1. owoc pozorny powstający zarówno ze słupka, jak i innych części kwiatu, np. z dna kwiatowego
2. dawniej: łupinka, łuska ziarna


SJP.pl


szupinkowy

→ szupinka


SJP.pl

Patrz:

szupinka

szupo

funkcjonariusz niemieckiej policji porządkowej utworzonej w 1920 roku


SJP.pl


szupowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. funkcjonariusz niemieckiej policji prewencyjnej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdej z czynnych bram pilnował niemiecki szupowiec w hełmie bojowym; asystowała mu żydowska straż porządkowa.

Wiktionary


szupszyński

nazwisko


SJP.pl


szur

wyraz, zwykle powtórzony, naśladujący odgłos powstający przy tarciu, ocieraniu się czegoś itp.; szu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. pejor. radykał, zwykle zwolennik teorii spiskowych lub denializmów, fanatyk w kwestiach politycznych i ideologicznych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Szur – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Krasnobród
  • Szur – nieistniejąca wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Łomża
  • Szur – biblijny region w północno-zachodniej części półwyspu Synaj

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy to przypadek, zwykła korelacja, że antyszczepionkowe szury wierzą również w teorie spiskowe na temat WTC?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szurka ż., szurzyca ż., szuranie n.

 czas. szurać

 przym. szurnięty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) foliarz

Wiktionary


szura

pocierać czymś o coś, powodując charakterystyczny szmer, szelest


SJP.pl

Sz

Wikipedia


szuranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|szurać.

 (1.2) przesuwanie czegoś po powierzchni i powodowanie tym charakterystycznego odgłosu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Usłyszała jakiś ruch gdzieś za drewnianą ścianą. Na początku był niewyraźny, coś jak szuranie po podłodze.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. szurnięty

 czas. szurnąć

 rzecz. szur mzw.

Wiktionary


szurawski

nazwisko


SJP.pl


szurać

pocierać czymś o coś, powodując charakterystyczny szmer, szelest


SJP.pl

czasownik

 (1.1) w aspekcie dokonanym: szurnąć → pot. rzucić coś szybko, wyrzucić coś lub kogoś (np. z pracy)

 (1.2) w aspekcie dokonanym: szurnąć → pot. uderzyć kogoś

 (1.3) poruszać czymś wydając dźwięk

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Wuj […] był zawsze prosty jak trzcina, elegancki, kroczył marszowym krokiem, witając się z paniami zamaszyście szurał nogami w wyglancowanych na błysk półbutach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃurat͡ɕ, AS: šurać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. szurnięty

 rzecz. szur m., szurnięcie n.

 czas. szurnąć

Wiktionary


szurek

potocznie: głosicielka teorii spiskowych


SJP.pl


szurf

płytki szybik poszukiwawczy w kopalni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) geol. niewielki wykop lub szybik wykonywany w trakcie robót geologiczno-górniczych

Wiktionary

Szurf – niewielki (z reguły ok. 1 m x 2 m) wykop na powierzchni ziemi, wykonywany przez geologów podczas prac poszukiwawczych. Wykonanie go ma na celu usunięcie warstwy gleby i odsłonięcie skały znajdującej się bezpośrednio pod nią. Po dokonaniu oględzin, wykonaniu dokumentacji fotograficznej i określonych badań oraz pobraniu próbek szurf musi zostać zasypany.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ʃurf, AS: šurf

Wiktionary


szurganiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) białystok. łobuziak

Wiktionary


szurgot

1. głośny dźwięk, hałas wywołany tarciem dwóch powierzchni, zwłaszcza przy przesuwaniu czegoś, np. mebli po podłodze; szuranie;
2. przestarzałe, potocznie: łobuz, nicpoń, kobieta lekkich obyczajów


SJP.pl


szuria

ogół osób bezmyślnie wyznających jakieś poglądy; szurostwo, szurstwo


SJP.pl


szuriken

ostry metalowy pocisk do ręcznego miotania, np. w kształcie płaskiej kilkucentymetrowej gwiazdy; shuriken


SJP.pl


szurka

potocznie: głosicielka teorii spiskowych


SJP.pl


szurkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Szurkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Poniec
  • Szurkowo – przysiółek wsi Nowy Dwór w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Krzywiń

Wikipedia


szurkowski

nazwisko


SJP.pl


szurnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|szurnąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. szurnąć, szurać

 przym. szurnięty

Wiktionary


szurnięty

potocznie: niespełna rozumu; niemądry, nienormalny, stuknięty


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) ims. przymiotnikowy bierny od: szurnąć

przymiotnik jakościowy

 (2.1) pot. przen. pejor. niespełna rozumu, szalony

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szuranie n., szurnięcie n., szur mzw.

 czas. szurać ndk., szurnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kopnięty, niedorobiony, nienormalny, niespełna rozumu, stuknięty, walnięty; wulg. jebnięty wulg. pierdolnięty, wulg. pieprznięty, wulg. popieprzony, wulg. popierdolony

Wiktionary


szurnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. szurać)

 (1.1) przesunąć czymś z hałasem po jakiejś powierzchni

 (1.2) pot. przen. zabrać coś

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

 (2.1) pot. uciec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacek szurnął butami przy wejściu.

 (1.2) Jacek bez ceregieli szurnął sobie jabłko ze straganu.

 (2.1) Beacie wczoraj szurnął kot przez niedomknięte drzwi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃurnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: šurnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szuranie n., szurnięcie n.

 czas. szurać ndk.

 przym. szurnięty

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) uciec, pierzchnąć, zrejterować; eufem. wycofać się na z góry upatrzone pozycje; pot. zwiać, prysnąć, czmychnąć, smyrgnąć, dać dyla, dać drapaka, dać nogę, wziąć nogi za pas, pokazać pięty, pokazać plecy; posp. spieprzyć; reg. pozn. ućknąć; stpol. dernąć

Wiktionary


szurostwo

szurstwo; potocznie:
1. bezmyślne wyznawanie jakichś poglądów; szuryzm;
2. ogół osób bezmyślnie wyznających jakieś poglądy; szuria


SJP.pl


szurowski

→ szur (szurysta); szurski


SJP.pl


szurpaty

chropowaty, szorstki, kostropaty


SJP.pl


szurpek

rodzaj mchów z rzędu szurpkowców


SJP.pl

Szurpek ("Orthotrichum" Hedw.) – rodzaj mchów należący do rzędu szurpkowców, który obejmuje mchy rosnące głównie w zbitych, poduszkowatych darniach na skałach lub na korze drzew.

Wikipedia


szurpkowate

rodzina mchów z rzędu szurpkowców


SJP.pl


szurski

→ szur (szurysta); szurowski


SJP.pl


szurstwo

szurostwo; potocznie:
1. bezmyślne wyznawanie jakichś poglądów; szuryzm;
2. ogół osób bezmyślnie wyznających jakieś poglądy; szuria


SJP.pl


szuru-buru

wykrzyknik naśladujący odgłos szurania; szurum-burum


SJP.pl

wykrzyknik onomatopeiczny

 (1.1) dźwięk. naśladujący odgłos szurania lub tarcia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szur; war. szurum-burum

Wiktionary


szurum-burum

1. zamieszanie, zamęt;
2. wykrzyknik naśladujący odgłos szurania; szuru-buru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. rozgardiasz

wykrzyknik onomatopeiczny

 (2.1) dźwięk. naśladujący odgłos szurania lub tarcia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezład, nieład, chaos, dezorganizacja, kakofonia, nieporządek, zamęt, zamieszanie; przest. kweres; pot. bałagan, bigos, dom wariatów, galimatias, kocioł, kociokwik, kołomyja, kołowacizna, kołowanina, kołowrotek, koniec świata, meksyk, mętlik, miszmasz, młyn, obłęd, pomieszanie z poplątaniem, przewalanka, sajgon, sądny dzień, urwanie głowy

 (2.1) szur; war. szuru-buru

Wiktionary


szurysta

pejoratywnie: osoba o skrajnych poglądach, głosząca teorie spiskowe; szur, foliarz


SJP.pl


szuryzm

potocznie: bezmyślne wyznawanie jakichś poglądów; szurostwo


SJP.pl


szurza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. brat żony

 (1.2) stpol. krewniak, powinowaty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃuʒa, AS: šuža

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szwagier, szurzy, szurzyn

Wiktionary


szurzy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. krewny, powinowaty

 (1.2) śrpol. szwagier

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szurzyna ż.

Wiktionary


szurzyn

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. brat żony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) surzy, szurza

Wiktionary


szurzyna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żona brata żony

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szurzy m.

Wiktionary


szus

1. szybki zjazd na nartach prosto w dół;
2. potocznie: szybki ruch w jakimś kierunku, wykonany np. w czasie jazdy lub biegu;
3. dawniej: eksces, wybryk, wyskok


SJP.pl


szusblech

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mot. błotnik

Wiktionary


szusnąć

potocznie: dać susa; szybko się przesunąć, przemieścić; szustnąć


SJP.pl


szusować

zjeżdżać szusem na nartach


SJP.pl


szusowy

→ szus (szybki zjazd)


SJP.pl


szustak

nazwisko


SJP.pl


szustakiewicz

nazwisko


SJP.pl


szustać

potocznie: dawać susa, susy; szybko się poruszać


SJP.pl


szuster

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Szuster (1931, Kraków – 2008), specjalista w dziedzinie hydrotechniki i mechaniki płynów
  • Anna Szuster-Kowalewicz (* 1955), polska psycholog, doktor habilitowany, pracownik naukowy
  • Edward Szuster (1918, Genewa – 2011, Łódź), polski prozaik oraz autor widowisk
  • Konrad Szuster (* 1984), polski lekkoatleta specjalizujący się w rzucie dyskiem
  • Krystian Szuster (* 1963, Chorzów), polski piłkarz, pomocnik
  • Marcin Szuster (* 1971), polski tłumacz
  • Ryszard Szuster, działacz sportowy, z wykształcenia politolog
  • Ryszard Szuster (* 1928), generał brygady Milicji Obywatelskiej, szef Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych
  • Ryszard Szuster
  • Schuster

Wikipedia


szustnąć

potocznie: dać susa; szybko się przesunąć, przemieścić; szusnąć


SJP.pl


szuszalewo

Szuszalewo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Dąbrowa Białostocka.

Wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia


szuszczeć

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szeleścić

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. trzeć

Wiktionary


szuszkiewicz

nazwisko


SJP.pl


szuszwol

1. regionalnie: człowiek brudny; brudas, obdartus;
2. środowiskowo: wrogi bojownik z Iraku lub Afganistanu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Poznań, Biskupizna, Gniezno, Region Kozła. pejor. brudas, obdartus, człowiek zaniedbany

 (1.2) wojsk. pogard. tubylec z Iraku lub Afganistanu, często wrogi bojownik

 (1.3) młodz. obraź. osoba tępa, nieobyta, wieśniacka i frajerska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widziołeś gu ? Wyglóndoł jak tyn szuszwol.

 (1.1) Tutaj zawsze pętało się pełno miejscowych szuszwoli, którzy żyli z dnia na dzień. Wszyscy byli pijani, a niejeden potrafił i w mordę dać dziewczynie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. szuszwolski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) glajdus, nadrach, opypłaniec, opypłus, opyprus, ślumper

Wiktionary


szut

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Poznań. miał węglowy

 (1.2) reg. pozn. coś drobnego

 (1.3) gw-pl|Poznań. bilon, drobne pieniądze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przywieźli mi wyngle, i patrz pani półowa szutu.

 (1.1) Dawni to buł wyngiel nie to, co teroz, taki szut.

 (1.2) Ciemnia zbita z desek i łóżko wśród zwałów szutu to już paranoja.

 (1.3) Zjedli my, chce płacić a tu w kieszyni, psiakrync, sóm szut.

Wiktionary


szuta

nazwisko


SJP.pl


szuter

kruszywo z drobno tłuczonego kamienia, używane głównie na nawierzchnie dróg i jako dodatek do betonów; tłuczeń, szaber


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. tłuczeń, żwir, gruz

Wiktionary


szutkowski

nazwisko


SJP.pl


szutowicz

nazwisko


SJP.pl


szutro

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Lwów. kapelusz

Wiktionary


szutrowisko

obszar, zwykle na brzegach rzek, pokryty szutrem zmieszanym z mułem i piachem


SJP.pl


szutrowy

przymiotnik od: szuter


SJP.pl


szutrówka

Sz

Wikipedia


szuwaks

1. dawniej: czarna pasta do butów; szwarc;
2. dawniej: czarna farba do wąsów lub włosów;
3. środowiskowo: amfetamina; amfa, biel;
4. środowiskowo: marihuana; marycha, trawka, gandzia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. czarna pasta do butów

 (1.2) slang. amfetamina

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃuvaks, AS: šuvaks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szuwaksowanie n.

 czas. szuwaksować

Wiktionary


szuwaksować

dawniej: nacierać buty szuwaksem (czarną pastą); szwarcować


SJP.pl


szuwar

zbiorowisko roślinne, złożone z wysokich przeważnie jednoliściennych roślin np. trzcin, sitowi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. zarośla okalające brzegi jeziora, mokradła

 (1.2) biol. strefa roślin (makrofitów) przybrzeżnych, występujących w litoralu jezior i rzek;

 (1.3) biol. formacja ekologiczna roślin wodno-błotnych

Wiktionary

Szuwar – strefa roślin przybrzeżnych (helofitów), występujących w litoralu jezior, rzek i wód przejściowych oraz ich dolinach. Wyróżnia się szuwar niski (bliżej brzegu), na który składają się głównie turzyce, oraz szuwar wysoki (budowany przez np. trzcinę, pałkę szerokolistną, oczeret jeziorny).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mariusz zerkał niby to na wodę i pobliskie szuwary, by jako wytrawny wioślarz i sternik zarazem okazywać szczególną dbałość o komfort i bezpieczeństwo swojej pasażerki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃuvar, AS: šuvar

Wiktionary

Powiązane:

 przym. szuwarowy

Wiktionary


szuwarowy

przymiotnik od: szuwar


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od szuwar

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Różnorodność zbiorowisk wzbogaca obecność zbiorowisk szuwarowych, w miejscach w których utrzymuje się wysoki poziom wody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃuvaˈrɔvɨ, AS: šuvarovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szuwar mrz.

Wiktionary


szułczyński

nazwisko


SJP.pl


szuśnięcie

potocznie: dać susa; szybko się przesunąć, przemieścić; szustnąć


SJP.pl


szw.

skrót od: szwedzki


SJP.pl

skrót

 (1.1) = szwedzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szwedz.

Wiktionary


szwa

zredukowana samogłoska występująca w językach semickich i indoeuropejskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki

 (1.1) fonet. średnio centralna samogłoska zaznaczana w międzynarodowym alfabecie fonetycznym symbolem IPA4|ə.;

forma rzeczownika.

 (2.1) rzad. D. lp. od szew

Wiktionary

Sz

Wikipedia


szwab

1. pogardliwie o Niemcu; szkop (Szkop), prusak, pluder, helmut, Szwab;
2. regionalnie: karaluch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. Niemiec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy/męskorzeczowy

 (2.1) ent. reg. karaluch, karaczan;

 (2.2) hipol. pot. rasa konia

 (2.3) roln. gwara. odmiana ziemniaków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaraz przywalę temu cholernemu szwabowi, jeśli nie przestanie mnie obrażać!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃfap, AS: šfap

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Szwab m., Szwabka ż., szwabka ż., szwabizna ż., szwabach m. / szwabacha ż.

 przym. szwabski

 czas. szwabić, oszwabiać ndk., oszwabić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fryc, helmut, szkop; gw. Śląsk Cieszyński szwob

 (2.1) prusak, francuz; tarakan

Wiktionary


szwabacha

rodzaj pisma gotyckiego


SJP.pl

Szwabacha ( Schwabacher) – pismo gotyckie, przez wielu paleografów uznawane za odmianę bastardy. Szwabacha dała początek narodowemu pismu niemieckiemu stosowanemu do naszych czasów, zwłaszcza jako tzw. "Schreibschrift", czyli niemiecka kursywa. Szwabacha była pierwszym pismem od początku zawierającym w swym składzie własne litery majuskulne; pisma wcześniejsze adaptowały litery majuskulne najczęściej z kapitały i uncjały. Nazwa pochodzi od miasta Schwabach koło Norymbergi.

Wikipedia


szwabia

historyczna i etnograficzna kraina Niemiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. historyczna i etniczna kraina Niemiec, obecnie położona głównie na terenie Badenii-Wirtembergii, ale także części Bawarii oraz Szwajcarii i Francji;

Wiktionary

Szwabia (niem. "Schwaben") – niemiecka kraina historyczna. Elementem wyróżniającym i spajającym Szwabię jest dialekt szwabski, określany też jako odrębny język.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈʃfabʲja, AS: šfabʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Szwab mos., Szwabka ż.

 przym. szwabski

Wiktionary


szwabić

potocznie: kłamać, zmyślać, oszukiwać; ściemniać, kantować, kręcić


SJP.pl


szwabka

pogardliwie o Niemce; Szkopka (szkopka), Szwabka, prusaczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. mieszkanka Szwabii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Szwabia ż., szwab mos./mzw./mrz., szwabina mos., szwabka ż.

:: fm. Szwab mos.

 przym. szwabski

Wiktionary


szwabowski

nazwisko


SJP.pl


szwabski

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Szwabii, związany ze Szwabią

 (1.2) pot. pogard. niemiecki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na przykład Matylda, hrabianka toskańska, upatrzyła sobie na męża księcia szwabskiego, Welfa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃfapsʲci, AS: šfapsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Szwabia ż., Szwab m., Szwabka ż., szwab m., szwabka ż.

Wiktionary


szwaby

1. pogardliwie o Niemcu; szkop (Szkop), prusak, pluder, helmut, Szwab;
2. regionalnie: karaluch


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Szwaby – część miasta Przeworsk
  • Szwaby – część miasta Skawina
  • Szwaby – część wsi Jamno w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Łowicz
  • Szwaby – część wsi Mikluszowice w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Drwinia
  • Szwaby – część wsi Buczków w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Rzezawa
  • Szwaby – część wsi Dębno w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Dębno
  • Szwaby – część wsi Poręba Żegoty w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Alwernia
  • Szwaby – część wsi Odwiśle w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Igołomia-Wawrzeńczyce
  • Szwaby – część wsi Głogoczów w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Myślenice
  • Szwaby – część wsi Las w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Przeciszów
  • Szwaby – część wsi Kurów w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Stryszawa
  • Szwaby – część wsi Podstolice w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Wieliczka

Wikipedia


szwacz

mężczyzna zajmujący się zawodowo szyciem w szwalni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna, który zajmuje się szyciem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szwalnia ż.

:: fż. szwaczka ż.

 czas. szyć

Wiktionary


szwaczka

1. kobieta zawodowo zajmująca się szyciem w szwalni;
2. dawniej: krawcowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta zawodowo szyjąca w szwalni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szwaczka miała palce pokłute igłami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃfat͡ʃka, AS: šfačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szwalnia ż., szew m.

:: fm. szwacz m.

 przym. szwalniczy, szwalny

 czas. szyć

Wiktionary


szwaczuszka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. żart. szwaczka

Wiktionary


szwadron

1. dowodzony przez rotmistrza pododdział kawalerii, liczebnością równy kompanii piechoty;
2. potocznie: oddział wojskowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. pododdział kawalerii będący odpowiednikiem kompanii lub batalionu w piechocie;

Wiktionary

Szwadron – pododdział kawalerii będący odpowiednikiem kompanii w piechocie, baterii w artylerii. Dzielił się na plutony, a one z kolei na sekcje. Dowódcą szwadronu był zazwyczaj rotmistrz odpowiednik kapitana w innych rodzajach broni.

Podczas kampanii wrześniowej szwadron polskiej kawalerii liczył 111 żołnierzy (4 oficerów, 24 podoficerów i 83 szeregowych).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Marzyło się Jurkowi, że w Taszkiencie powita ich wojskowa orkiestra i szwadron ułanów na pięknych koniach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szwadronista m., skwadron m.

:: zdrobn. szwadronik m.

 przym. szwadronowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eskadron

Wiktionary


szwadronik

zdrobnienie od: szwadron


SJP.pl


szwadronowy

przymiotnik od: szwadron


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze szwadronem, dotyczący szwadronu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szwadron m.

Wiktionary


szwagier

1. mąż siostry;
2. brat męża albo żony;
3. mąż szwagierki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) brat żony

 (1.2) brat męża

 (1.3) mąż siostry

 (1.4) mąż szwagierki (siostry męża lub żony)

 (1.5) żart. o mężczyźnie, który sypia z tą samą kobietą co inny mężczyzna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój szwagier zawsze dbał o moją żonę, kiedy byli dziećmi.

 (1.3) Potem wpadł szwagier Wojtek i opowiadał jak odwiedził specjalistę od szpiegowania.

 (1.3) Dowiedziałem się, że moja siostra się zaręczyła, więc wkrótce będę miał nowego szwagra.

 (1.4) Przyjechała do nas rodzina ze strony żony, szwagierka ze szwagrem i ich dzieci

 (1.5) Ja też poznałem Jolkę w sensie biblijnym, więc jesteśmy szwagrami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃfaɟɛr, AS: šfaǵer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. szwagierek mos.

:: fż. szwagierka ż., szwagiereczka ż.

 przym. szwagrowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. gwara. pan brat

 (1.2) daw. dziewierz, daw. gwara. pan brat

 (1.5) współkochanek, suchy szwagier

Wiktionary


szwagierczak

nazwisko


SJP.pl


szwagiereczka

zdrobniale o szwagierce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: szwagierka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃfaɟɛˈrɛt͡ʃka, AS: šfaǵerečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szwagier, szwagierka

Wiktionary


szwagierek

siostra współmałżonka


SJP.pl


szwagierka

siostra współmałżonka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) siostra żony lub męża

 (1.2) żona szwagra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃfaˈɟɛrka, AS: šfaǵerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szwagier m., szwagiereczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. żołwica; daw. gwara. pani siostra, daw. gw. Rzeszów, Kraków świeść (siostra żony), daw. gw. Sandomierz siostra mężowa (siostra męża)

 (1.2) szwagrowa

Wiktionary


szwagierski

dawniej: szwagrowski


SJP.pl


szwagrostwo

szwagier z żoną


SJP.pl


szwagroszczak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Warszawa. szwagier

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój szwagroszczak otrzymał polecenie, że jak żona będzie w Ciechocinku naprawiać zdrowie, to on wtedy ma chawire odmalować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szwagier

Wiktionary


szwagrowa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żona szwagra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃfaˈɡrɔva, AS: šfagrova

Wiktionary


szwagrowski

→ szwagier


SJP.pl

Patrz:

szwagier

szwagrowy

→ szwagier (dawniej); szwagierski (dawniej), szwagrowski


SJP.pl


szwaj

nazwisko


SJP.pl


szwaja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Poznań. noga

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. stopa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przebrałam szwaję. (nadwyrężyłam nogę)

 (1.1) Ale masz krzywe szwaje. (ale masz krzywe giry, ale masz krzywe nogi).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gira; zobacz też: noga

Wiktionary


szwajc.

skrót od: szwajcarski


SJP.pl

skrót

 (1.1) = szwajcarski

Wiktionary


szwajcar

przestarzale: portier, odźwierny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. portier

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy wchodziłem do hotelu, otworzył mi drzwi zabawnie umundurowany szwajcar.

 (1.1) Przez 20 lat pracowałem jako szwajcar w szkole.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃfajt͡sar, AS: šfai ̯car

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Szwajcaria ż., Szwajcar m., Szwajcarka ż.

 przym. szwajcarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odźwierny

Wiktionary


szwajcareczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: Szwajcarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Szwajcarka ż.

Wiktionary


szwajcaria

1. państwo w Europie ze stolicą w Bernie; Konfederacja Szwajcarska;
2. dzielnica Suwałk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Europie ze stolicą w Bernie;

 (1.2) człon obecny w nazwach wyróżniających się krajobrazowo obszarów

 (1.3) geogr. park w Gliwicach;

Wiktionary

Sz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szwajcaria jest krajem zegarków, czekolady i serów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃfajˈt͡sarʲja, AS: šfai ̯carʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Szwajcar mos., Szwajcarka ż., szwajcar mos.

 przym. szwajcarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Konfederacja Szwajcarska; poet. lub hist. Helwecja

Wiktionary


szwajcarka

obywatelka Szwajcarii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Szwajcarii

Wiktionary

Szwajcarka – schronisko turystyczne w Polsce położone w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim w gminie Mysłakowice.

Nazwa związana jest ze znajdującym się tutaj schroniskiem PTTK „Szwajcarka”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Film opowiadał o miłości Szwajcarki do masajskiego wojownika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃfajˈt͡sarka, AS: šfai ̯carka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szwajcar mos., Szwajcaria ż.

:: fm. Szwajcar mos.

 przym. szwajcarski

Wiktionary


szwajcarski

związany ze Szwajcarią


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Szwajcarią, dotyczący Szwajcarii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1 Tradycyjnym specjałem szwajcarskim jest fondue, które robione jest z roztopionego sera.

 (1.1) Ticino to najdalej wysunięty na południe kanton szwajcarski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃfajˈt͡sarsʲci, AS: šfai ̯carsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Szwajcaria ż., Szwajcar m., szwajcar m., Szwajcarka ż., szwajcarskość ż.

 przym. proszwajcarski, antyszwajcarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. poet. helwecki, helwetycki

Wiktionary


szwajcarskość

→ szwajcarski


SJP.pl

Patrz:

szwajcarski

szwajcowski

nazwisko


SJP.pl


szwajdych

nazwisko


SJP.pl


szwajkowski

nazwisko


SJP.pl


szwajsfus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. med. grzybica stóp

Wiktionary


szwajsować

gwarowo: spawać; szwejsować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. spawać

Wiktionary


szwalnia

duży zakład krawiecki lub dział fabryki odzieżowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zakład zajmujący się obróbką tkanin; pomieszczenie pełniące funkcję takiego zakładu lub miejsce, w którym się szyje;

Wiktionary

Szwalnia – obecnie zakład krawiecki lub budynek, pomieszczenie przeznaczone do produkcji odzieży z tkanin i innych wyrobów włókienniczych. Wyposażone w maszyny szwalnicze. Często szwalnia wchodzi w skład wydziału wykończalni zakładu włókienniczego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odebrałem swój garnitur ze szwalni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szycie n., szwaczka ż., szew m., szwacz mos.

 czas. szyć

 przym. szwalny

Wiktionary


szwalnictwo

szycie na skalę przemysłową


SJP.pl


szwalniczy

→ szwalnia, np. zakład szwalniczy


SJP.pl


szwalność

cecha nici przeznaczonych do szycia na maszynach szwalniczych


SJP.pl


szwalny

przeznaczony do szycia, np. nici szwalne


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) kraw. dotyczący szycia, służący do szycia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Proces tworzenia ściegu wiąże się z warunkami pracy nici szwalnej, gdyż ciągłe podnoszenie wydajności maszyn i ich szybkości powoduje, że nić jest najsłabszym i najbardziej zawodnym elementem procesu […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃfalnɨ, AS: šfalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szwalnia ż., szwaczka ż., szew mrz.

 przym. szwalniczy

Wiktionary


szwamka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań. gąbka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bierz tę szwamkę i idź się myć!

Wiktionary


szwank

strata, poniesiona krzywda, ujma, uszczerbek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. krzywda, ujma, uszkodzenie, strata

 (1.2) daw. cięcie, uderzenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Boję się, żebyś z żalu na zdrowiu szwanku nie poniosła.

 (1.2) Począł umykać do swojej godpody, lecz dościgniony, (…) po wielu odebranych szwankach, tamże zabity poległ.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃfãŋk, AS: šfãŋk

Wiktionary

Powiązane:

 czas. szwankować

Wiktionary


szwankować

psuć się, nie działać jak należy


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) pot. źle funkcjonować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na odświeżanym w czasie rzeczywistym podglądzie zaworów wyraźnie widać, że to pięćdziesiątkadziewiątka szwankuje.

 (1.1) Na starość nasz organizm zaczyna niestety szwankować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szwank m.

Wiktionary


szwarc

dawniej: czarna pasta do butów; szuwaks


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Jan Szwarc – polski prawnik karnista, nauczyciel akademicki, sędzia Trybunału Stanu
  • Andrzej Stanisław Szwarc – polski historyk
  • Andrzej Witold Szwarc – polski prawnik
  • Bronisław Szwarc – polski lekkoatleta i działacz sportowy
  • Juliusz Hibner (właśc. Dawid Szwarc) – polski działacz komunistyczny, oficer i urzędnik państwowy
  • Halina Szwarc – polska działaczka podziemia i lekarz
  • Henri Szwarc – francuski brydżysta
  • Ilona Szwarc – polska fotograficzka
  • Jeannot Szwarc – amerykański reżyser filmowy i telewizyjny
  • Jan Szwarc – polski polityk, samorządowiec i nauczyciel, poseł na Sejm
  • Jerzy Szwarc – polski pilot
  • Jewgienij Szwarc – rosyjski pisarz, autor baśni teatralnych

Wikipedia


szwarccharakter

potocznie:
1. osoba o złym, czarnym charakterze;
2. aktor grający taką postać


SJP.pl


szwarcenowo

Szwarcenowo (niem. "Schwarzenau") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nowomiejskim, w gminie Biskupiec, nad jeziorem Trupel.

W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała placówka Straży Celnej „Szwarcenowo” a następnie placówka Straży Granicznej I linii „Szwarcenowo”.

Wikipedia


szwarcgelber

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. lojalista austriacki z okresu zaborów

Wiktionary


szwarcować

1. potocznie: przewozić nielegalnie, zwykle przez granicę;
2. dawniej: nacierać buty szwarcem (czarną pastą); szuwaksować


SJP.pl


szwarcowy

→ szwarc; szuwaksowy


SJP.pl


szwarcwald

pasmo górskie w Niemczech; Schwarzwald


SJP.pl


szwarcwaldzki

przymiotnik od: Szwarcwald


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Schwarzwaldem (Szwarcwaldem), dotyczący Schwarzwaldu (Szwarcwaldu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Schwarzwald mrz., Szwarcwald mrz.

Wiktionary


szwargolić

potocznie: mówić po niemiecku; szprechać, szwargotać


SJP.pl


szwargot

niezrozumiała, nieprzyjemnie brzmiąca mowa w obcym języku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. niezrozumiała, nieprzyjemnie brzmiąca mowa, zwłaszcza w języku niemieckim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szwargotanie n., zaszwargotanie n.

 czas. szwargotać ndk., zaszwargotać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szwargotanie

Wiktionary


szwargotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. niezrozumiała mowa w obcym języku, zwłaszcza niemieckim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szwargot mrz., zaszwargotanie n.

 czas. szwargotać ndk., zaszwargotać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szwargot

Wiktionary


szwargotać

1. mówić w niezrozumiałym języku;
2. mówić po niemiecku; szwargolić, szprechać


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. brak)

 (1.1) mówić niezrozumiale w obcym języku, zwłaszcza niemieckim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szwargot mrz., szwargotanie n., zaszwargotanie n.

 czas. zaszwargotać dk.

Wiktionary


szwarny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. ładny, przystojny, urodziwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jezderkusie! Ale sie z Achima zrobił szwarny synek.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk gryfny, wyzgerny

Wiktionary


szwałek

nazwisko


SJP.pl


szwecja

państwo w Europie ze stolicą w Sztokholmie; Królestwo Szwecji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Europie, położone w środkowej części Półwyspu Skandynawskiego;

 (1.2) geogr. wieś koło Wałcza, miejsce spływów kajakowych;

Wiktionary

Sz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szwecja jest krajem europejskim leżącym w Skandynawii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃfɛt͡sʲja, AS: šfecʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szwed mrz., Szwedziak mos., Szwed mos., Szwedka ż., szwedzkość ż., szwedka ż., szwedzki mrz.

 przym. szwedzki

 przysł. szwedzko, po szwedzku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Szwecyjo

Wiktionary


szwecki

nazwisko


SJP.pl


szwecyjo

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Szwecja

Wiktionary


szwed

1. klucz nastawny;
2. dawniej, gwarowo: duża skwarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. klucz francuski

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Szwed – człowiek narodowości szwedzkiej
  • Szwed – część wsi Kadzidło
  • Aleksander Szwed – polski polityk
  • Aleksandra Szwed – aktorka
  • Dariusz Szwed – przewodniczący partii Zieloni 2004
  • Franciszek Szwed – działacz polskiego ruchu narodowego
  • Paweł Szwed – aktor
  • Rafał Szwed – piłkarz grający na pozycji obrońcy, jednokrotny reprezentant Polski
  • Stanisław Szwed – działacz samorządowy i poseł na sejm w latach 1938-39
  • Stanisław Szwed – poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej III i V kadencji
  • Tadeusz Szwed – fotograf, fotoreporter prasowy
  • Tomasz Szwed – piosenkarz country

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Szwedziak mos., Szwecja ż., szwedzki m., Szwed m., Szwedka ż., szwedzkość ż., szwedka ż.

 przym. szwedzki

 przysł. szwedzko, po szwedzku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) francuz

Wiktionary


szweda

1. klucz nastawny;
2. dawniej, gwarowo: duża skwarka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Konrad Szweda (1912–1988) – ksiądz rzymskokatolicki, publicysta, więzień obozów koncentracyjnych
  • Piotr Szweda (1933–2008) – generał dywizji Wojska Polskiego
  • Bogdan Szweda (1967–2019) – polski muzyk bluesowy, gitarzysta, wokalista i kompozytor
  • Bernard Szweda (ur. 1951) – polski polityk, samorządowiec, przedsiębiorca, poseł
  • Paweł Szweda (ur. 1953) – polski lekkoatleta, średniodystansowiec, medalista mistrzostw Polski
  • Wiesław Szweda (ur. 1954) – polski polityk, ekonomista, poseł
  • Katarzyna Szweda (ur. 1990) – polska poetka i tłumaczka
  • Andrzej Szweda-Lewandowski (ur. 1972) – polski biolog, leśnik i urzędnik państwowy
  • Szwed

Wikipedia


szwederowo

Szwederowo (niem. "Schwedenberg", "Schwedenhöhe") – jednostka urbanistyczna (osiedle) miasta Bydgoszczy, położona w jego południowej części, granicząca z bydgoskim miastem lokacyjnym, druga po Fordonie pod względem liczby mieszkańców.

Wikipedia


szwedka

potocznie:
1. kula ortopedyczna z podparciem na łokieć;
2. rodzaj kurtki z ortalionu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kula rehabilitacyjna z podparciem na łokieć

 (1.2) pot. rodzaj kurtki, wiatrówki z ortalionu ze ściągaczami w pasie i na mankietach

 (1.3) pot. środ. kolej. elektryczny zespół trakcyjny EN57 produkowany w Polsce

Wiktionary

Szwedka – potok (również rzeka) w woj. małopolskim przebiegający przez gminy Ryglice oraz Tuchów. Ma długość 22,52 km i zlewnię o powierzchni 72,95 km². Szwedka jest prawobrzeżnym dopływem Białej Tarnowskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Antek złamał nogę i przez dwa miesiące chodził do szkoły ze szwedką.

 (1.2) Zrobiło się zimno, a ja miałam na sobie tylko cienką szwedkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃfɛtka, AS: šfetka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szwedy nmos., Szwedziak mos., Szwecja ż., szwedzki mrz., Szwed mos., Szwedka ż., szwedzkość ż., szwed mrz.

 przym. szwedzki

 przysł. szwedzko, po szwedzku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kula łokciowa

Wiktionary


szwedkowicz

nazwisko


SJP.pl


szwedowski

nazwisko


SJP.pl

Szwedowski, Szwedowska – polskie nazwisko które w Polsce nosi ok. 351 mężczyzn i 398 kobiet (stan na listopad 2011)..

Wikipedia


szwedy

damskie spodnie charakteryzujące się szerokimi nogawkami i wysokim stanem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. odzież. spodnie z prostymi, szerokimi nogawkami

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Szwedy – część wsi Wyczółki w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Piszczac
  • Szwedy – część wsi Wilcza Wola w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Dzikowiec
  • Szwedy – wieś w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Jarocin
  • Szwedy – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Słupia Konecka
  • Szwedy − wieś na Litwie, w gminie rejonowej Wilno
  • Szwedy – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Plusy.
  • Szwedy – dawna wieś w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Prozoroki.
  • Szwedy – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Osipowicze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie lubię szwedów, wolę dzwony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃfɛdɨ, AS: šfedy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szwedzki mrz., Szwed mos., Szwedziak mos., szwedka ż., Szwedka ż., szwedzkość ż.

 przym. szwedzki

 przysł. szwedzko

Wiktionary


szwedziak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Warszawa. Szwed

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szwedziak przywiezie klamoty, a ja nie mam dla niego forsy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szwed mrz., Szwecja ż., Szwed mos., Szwedka ż., szwedka ż., szwedy nmos., szwedzki m.

 przym. szwedzki

 przysł. po szwedzku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Szwed

Wiktionary


szwedzki

związany ze Szwecją


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Szwecją lub Szwedami, dotyczący Szwecji lub Szwedów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język urzędowy Szwecji;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozmawiali po polsku, on mówił z zabawnym akcentem, przeciągał niektóre samogłoski, zaczynając zdania ze szwedzkim namysłem […].

 (1.1) Szwedzcy nauczyciele przebywają w naszym kraju na zaproszenie jednego z liceów poznańskich.

 (2.1) W Szwecji mówi się po szwedzku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃfɛt͡sʲci, AS: šfecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szwedy nmos., szwed mrz., Szwedziak mos., Szwecja ż., Szwed mos., Szwedka ż., szwedka ż., szwedzkość ż.

 przysł. szwedzko, po szwedzku

Wiktionary


szwedzko

przysłówek

 (1.1) na sposób szwedzki, po szwedzku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pisarka nosiła po mężu szwedzko brzmiące nazwisko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szwedy nmos., szwedzki mrz., Szwecja ż., Szwed mos., szwed mrz., Szwedka ż., szwedka ż., szwedzkość ż.

 przym. szwedzki

 przysł. po szwedzku

Wiktionary


szwedzkojęzyczny

1. posługujący się językiem szwedzkim;
2. napisany w języku szwedzkim;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się językiem szwedzkim


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posługujący się językiem szwedzkim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem szwedzkim

 (1.3) spisany, stworzony w języku szwedzkim

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) We wtorek napłynęła tu dobra wiadomość - z Wysp Alandzkich, autonomicznego regionu kraju zamieszkanego przez ludność szwedzkojęzyczną, wyruszył do Helsinek transport żywności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃfɛt͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: šfeckoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


szwedzkość

→ szwedzki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co szwedzkie; szwedzki charakter czegoś

Wiktionary

Patrz:

szwedzki

Powiązane:

 rzecz. szwedy nmos., szwedzki mrz., Szwecja ż., Szwed mos., szwed mrz., Szwedka ż., szwedka ż.

 przym. szwedzki

 przysł. szwedzko, po szwedzku

Wiktionary


szwej

potocznie: żołnierz zasadniczej służby wojskowej


SJP.pl


szweja

ryba z rodziny karpiowatych, żyjąca w wodach stojących i rzekach zachodniej Europy; piekielnica


SJP.pl


szwejk

1. bohater powieści Jaroslava Haška "Przygody dobrego wojaka Szwejka (podczas wojny światowej)";
2. człowiek niepozorny, chroniący się przed biurokracją sprytem i szyderstwem


SJP.pl


szwejkolog

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) znawca przygód fikcyjnej postaci Józefa Szwejka

Wiktionary


szwejkowski

nazwisko


SJP.pl


szwejsować

gwarowo: spawać; szwajsować


SJP.pl


szwelice

Szwelice – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Karniewo.

Wieś duchowna położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie makowskim ziemi różańskiej województwa mazowieckiego. W 1785 roku wchodziła w skład klucza czarnostowskiego biskupstwa płockiego.

Wikipedia


szwendanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|szwendać się.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. szwendać się ndk., poszwendać się dk.

Wiktionary


szwendanina

potocznie: szwendanie się


SJP.pl


szwendać

szwendać się - chodzić, jeździć w różne miejsca bez celu; wałęsać się, włóczyć się


SJP.pl


szwenk

szybki obrót kamery filmowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. film. szybki obrót kamery filmowej lub telewizyjnej w czasie filmowania, umożliwiający pokazanie równoczesnych momentów akcji lub zwrócenie uwagi widza na pewne szczegóły;

Wiktionary

Szwenk (z schwenken „odchylać, wywijać, zmieniać kierunek”) – zwrot używany w żargonowej terminologii filmowej.

Od tego słowa pochodzi żargonowe określenie operatora kamery – szwenkier.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najpierw panoramka, potem bliższe plany. Szwenk, szwenk. A potem śniadanie…

Wiktionary


szwenkier

asystent kamerzysty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) operator kamery filmowej

Wiktionary


szwert

szwerta; ruchoma deska lub płyta opuszczana do wody przez szparę w kilu łodzi żaglowej w celu powiększenia bocznego oporu wody


SJP.pl


szwerta

szwert; ruchoma deska lub płyta opuszczana do wody przez szparę w kilu łodzi żaglowej w celu powiększenia bocznego oporu wody


SJP.pl


szwestera

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. siostra

Wiktionary


szweykowski

nazwisko


SJP.pl


szwicować

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Lwów, Cieszanów., także. środ. przestęp. pracować ciężko, w pocie czoła

 (1.2) gw-pl|Śląsk, Lwów. pocić się

 (1.3) gw-pl|Lwów. męczyć się

 (1.4) środ. przestęp. i więz. przebywać w areszcie

 (1.5) daw. garb. trzymać skórę w zaparowanym pomieszczeniu w celu ułatwienia usunięcia z niej włosów

 (1.6) gw-pl|Cieszanów. żyć w biedzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) środ. przestęp. Tworząc tysiące miejsc pracy, zwabiłby Ukraińców gotowych szwicować za pół ceny, buliłby im jedną czwartą albo jeszcze mniej.

 (1.4) — Ile szwicowałeś?
— Dwa lata.
— Za co?
— Takie tam. Ling zecowałem. A zresztą, znasz kodeks? Z paragrafu 257 — podał jej dokument stwierdzający zwolnienie z więzienia
.

 (1.4) Piłaci wymierzyli im 4 łokcie, ale sztamaki wyrwali z kwaczu przez lipko, bo bina Józka sporutowała, gdzie szwicują i dziakowała im w bartku igłę i krople na ząb, którą przemajchrowali siatkę w lipku i bryknęli do Warszawy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szwic mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) war. świcować

 (1.6) biedować

Wiktionary


szwiec

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. śrpol. szewc

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃfʲjɛt͡s, AS: šfʹi ̯ec

Wiktionary


szwieciech

imię męskie


SJP.pl


szwigermatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. teściowa

Wiktionary


szwigerojciec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. teść

Wiktionary


szwigrowie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. teściowie

Wiktionary


szwindel

przekręt, oszustwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. nieuczciwy interes

Wiktionary

Szwindel (ang. "Swindle") – kanadyjsko-amerykańska komedia przygodowa z 2013 roku, napisana przez Eric Freisera, Billa Motza i Boba Rotha oraz wyreżyserowana przez Jonathana Judge'a. Wyprodukowany przez Pacific Bay Entertainment i Nickelodeon Productions. Film jest luźno oparty na książce Gordona Kormana "Swindle" wydanej w 2008 roku. Główne role w filmach zagrali Noah Crawford, Chris O’Neal, Jennette McCurdy, Noah Munck, Ariana Grande i Ciara Bravo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakiś w tym szwindel, mój panie, musi być.

 (1.1) Żył w świecie, w którym oszustwa, podstępne bankructwa, plajtaajty, wszelkiego rodzaju szwindle, wyzysk – były chlebem codziennym, wszyscy się tym łakomie karmili (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃfʲĩndɛl, AS: šfʹĩndel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szwindlowanie n.

:: zdrobn. szwindelek m.

 czas. szwindlować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cygaństwo, granda, kanciarstwo, kancik, kant, krętactwo, krętanina, macherka, macherstwo, machloja, machlojka, matactwo, oszustwo, przekręt, przewałka, przewalanka, szacherka, szachrajstwo, szalbierstwo, szarlataństwo, szarlataneria, szwindelek

Wiktionary


szwindelek

zdrobnienie od: szwindel


SJP.pl


szwindlarz

ten, kto robi szwindle; oszust, szachraj


SJP.pl


szwob

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pogard. szwab, szkop

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ent. czarny karaluch

Wiktionary


szwoczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. krawcowa

Wiktionary


szwoleżer

1. francuski żołnierz lekkiej kawalerii od XVI do XIX wieku;
2. polski żołnierz kawalerii w okresie międzywojennym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polski żołnierz gwardii pod dowództwem Napoleona

 (1.2) członek formacji wojskowej lekkiej kawalerii;

Wiktionary


szwong

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zamach, rozbieg

Wiktionary


szwung

gwarowo, potocznie: zapał, entuzjazm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. pęd, zapał, energia do działania

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) werwa

Wiktionary


szwungszajba

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. koło zamachowe

Wiktionary


szwy

1. chirurgiczny sposób opatrzenia rany;
2. miejsce złączenia nićmi kawałków tkaniny;
3. miejsce zespolenia dwóch kości tkanką łączną;
4. połączenie brzegów przedmiotów metalowych poprzez spawanie lub nitowanie


SJP.pl


szwyc

krowa hodowana na terenach alpejskich


SJP.pl


szwyce

krowa hodowana na terenach alpejskich


SJP.pl


szwycki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Schwyzem, dotyczący Schwyzu, pochodzący ze Schwyzu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Schwyz mrz., szwyc mzw.

Wiktionary


szwylówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. kubek z wodą do wytwarzania pary przez polanie gorących rusztów w piekarni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃfɨˈlufka, AS: šfylufka

Wiktionary


szwyncka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wagary

Wiktionary


szwyćcy

zaimek nieokreślony, odpowiadający rodzajowi męskoosobowemu

 (1.1) stpol. wszyscy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Amen tako Bog daj, / Bychom szli szwyćcy w raj.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wszyscy

Wiktionary


szwóng

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. rozpęd

Wiktionary

Powiązane:

 czas. szwóngować ndk.

Wiktionary


szwóngować

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. działać, funkcjonować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szwóng m.

Wiktionary


szyb

1. w budownictwie: obudowany lub nieobudowany pionowy kanał, w którym porusza się dźwig; szacht windowy, wieża wyciągowa;
2. w górnictwie: pionowe lub pochyłe wyrobisko, prowadzące z powierzchni do złoża w głąb ziemi, wyposażone w różnego rodzaju urządzenia do opuszczania i wywożenia na powierzchnię górników, wydobywania kopalin, odwadniania złoża, przewietrzania kopalni itp.; szacht;
3. w górnictwie: otwór wiertniczy przygotowany do wydobywania ropy naftowej (szyb naftowy) lub do eksploatacji gazu ziemnego (szyb gazowy); odwiert;
4. w technice: wnętrze wielkiego pieca hutniczego; szacht;
5. dawniej: kopalnia;
6. dawniej: latawiec (zabawka dziecięca);
7. dawniej: lecenie, latanie; lot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pionowy sztuczny kanał w ziemi, budynku, itp.

 (1.2) górn. szyb (1.1) wraz z instalacją naziemną, niezbędną do prowadzenia wydobycia lub innych podziemnych prac

 (1.3) pionowa komora grzejna pieca

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: szyba

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • szyb (górnictwo)
  • szyb (w budynkach)
  • szyb naftowy
  • Szyb – skała w Górach Złotych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ʃɨp, AS: šyp

Wiktionary

Powiązane:

 przym. szybowy

 rzecz. szybowy mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) daw. szachta

Wiktionary


szyba

płyta ze szkła przymocowywana do ramy lub uchwytu, wstawiana zwykle w okno lub drzwi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) płyta ze szkła;

Wiktionary

Szyba – przezroczysta tafla, zwykle szklana, przymocowana do ramy lub uchwytu. Najczęściej umieszczana w oknie bądź w drzwiach.

Dawna metoda wytwarzania szyb okiennych.

Technika wytwarzania cienkich, płaskich szyb okiennych została udoskonalona w XIV wieku we francuskiej Normandii. Rzemieślnicy wydmuchiwali wówczas pojedyncze szyby, zwane gomółkami szklanymi. Wytrawny szklarz był w stanie wydmuchać około tuzina szyb dziennie i dlatego w średniowieczu szklane okna były kosztownym luksusem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Razem z tatą robiłem ramki do szyb.

 (1.1) Jadąc wczoraj samochodem przez Warszawę podziwiałem jej uroki tylko przez szybę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃɨba, AS: šyba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. szybka ż., szybeczka ż.

 przym. szybowy

Wiktionary


szybalski

nazwisko


SJP.pl


szybciej

stopień wyższy od przysłówka: szybko


SJP.pl


szybciorem

potocznie: bardzo szybko, błyskawicznie; biegiem, biegusiem, migiem, migusiem


SJP.pl


szybciuteńki

zdrobnienie od: szybki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: szybki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɨpʲt͡ɕuˈtɛ̃ɲci, AS: šypʹćutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. szybki, szybciutki

 przysł. szybko, szybciutko, szybciuteńko

 temsłow. szybko-

Wiktionary


szybciutki

zdrobnienie od: szybki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: szybki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zgłoszeń było podobno tak wiele, że ich liczba groziła paraliżem policji, więc państwo wykazało się sprawnością legislacyjną i szybciutka nowela ustawy już obowiązuje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɨpʲˈt͡ɕutʲci, AS: šypʹćutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. szybki, szybciuteńki

 przysł. szybko, szybciutko, szybciuteńko

 temsłow. szybko-

Wiktionary


szybeczka

zdrobnienie od: szyba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: szybka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɨˈbɛt͡ʃka, AS: šybečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szyba ż., szybka ż.

 przym. szybowy

Wiktionary


szybenicki

przymiotnik od: Szybenik (miasto w Chorwacji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Szybenikiem, dotyczący Szybeniku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Szybenik mrz.

Wiktionary


szybenik

miasto w Chorwacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Chorwacji, w środkowej Dalmacji;

Wiktionary

Szybenik ( Šibenik, Sebenico, Sibenning, Szebenikó) – miasto w Chorwacji, stolica żupanii szybenicko-knińskiej. Jest położone w środkowej Dalmacji, nad ujściem rzeki Krka do Morza Adriatyckiego. W 2021 roku liczyło 31 115 mieszkańców.

Szybenik jest politycznym, kulturalnym, komunikacyjnym i turystycznym centrum swojego regionu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. szybenicki

Wiktionary


szyber

1. zasuwa do regulacji ciągu powietrza w kominie;
2. typ zasuwanych drzwiczek pieca;
3. łopata o długim trzonku służąca do wkładania pieczywa do pieca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zasuwa w kominie regulująca przepływ powietrza

 (1.2) zasuwane drzwiczki w piecu

 (1.3) łopata do wsuwania do pieca pieczywa

 (1.4) gw-pl|Górny Śląsk. techn. zasuwa, rygiel

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃɨbɛr, AS: šyber

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) gw. Górny Śląsk sziber

Wiktionary


szyberdach

okno w dachu samochodu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mot. rodzaj okna zainstalowanego w dachu samochodu;

Wiktionary

Szyberdach – rodzaj okna zainstalowanego w dachu samochodu.

Szyberdach – rodzaj otworu w dachu samochodu wyposażonego w uchylną lub przesuwaną klapę ( Schieber – suwak, od schieben – przesuwać). Nazwa nie pochodzi od słowa szyba, lecz od szyber. Szyberdach może być uchylany do góry, przesuwany ku tyłowi pojazdu lub łączyć obie te funkcje. Stosowany jest w celu dodatkowej wentylacji wnętrza i poprawy komfortu termicznego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zamknij szyberdach, zaczyna padać!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɨˈbɛrdax, AS: šyberdaχ

Wiktionary


szybiak

nazwisko


SJP.pl


szybik

małe wyrobisko górnicze służące do rozpoznawania złoża przez poszukiwaczy


SJP.pl

Szybik – rodzaj wyrobiska górniczego swoją budową przypomina szyb, jednak nie łączy wyrobisk podziemnych z powierzchnią, lecz poszczególne poziomy kopalni ze sobą. Istnienie szybików było uzasadnione przez ograniczoną długość lin stosowaną w pierwszych urządzeniach wyciągowych, jak np. w kieratach konnych. Zadaniem szybików było więc umożliwienie górnikom eksploatacji złoża znajdującego się poza zasięgiem maszyn wyciągowych.

Wikipedia


szybilski

nazwisko


SJP.pl


szybiński

nazwisko


SJP.pl


szybka

niewielka szyba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mała szyba

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. lp. od: szybki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Szybka – część miasta Radziejów
  • Szybka – część wsi Czołówek w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Radziejów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈʃɨpka, AS: šypka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szybeczka ż., szyba ż., szybowy mos.

 przym. szybowy

Wiktionary


szybki

1. prędki;
2. niezwłoczny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) poruszający, odbywający się z dużą prędkością

 (1.2) pokonujący dużą odległość w krótkim czasie

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. i M., B., W. lm. od: szybka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ten samochód jest bardzo szybki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃɨpʲci, AS: šypʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szybkość ż.

 przym. szybciutki, szybciuteńki

 przysł. szybko, szybciutko, szybciuteńko

 temsłow. szybko-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prędki, ekspresowy

Wiktionary


szybko

przysłówek sposobu

 (1.1) z dużą prędkością

 (1.2) tak, że pokonuje dużą odległość w krótkim czasie

forma rzeczownika.

 (2.1) W. lp. od: szybka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla szczeniąt konieczne jest rozpoczęcie pobierania mleka jak najszybciej po porodzie.

 (1.1) Lekarz musi szybko podejmować decyzje.

 (1.1) Rób to szybciej! – krzyknął.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃɨpkɔ, AS: šypko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szybkość ż.

 przym. szybki, szybciutki, szybciuteńki

 przysł.

:: zdrobn. szybciutko, szybciuteńko

 temsłow. szybko-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prędko, migiem, z górki na pazurki, przest. rychło; gw. Śląsk Cieszyński ań-cwaj, hóne, hónym

Wiktionary


szybko-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwsza część wyrazów złożonych wskazująca, że to, co jest nazwane drugim członem, jest szybkie lub szybko wykonywane

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) szybko- + bieżny → szybkobieżny

 (1.1) szybko- + schnąć → szybkoschnący

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szybkość ż.

 przym. szybki, szybciutki, szybciuteńki

 przysł. szybko, na szybko, szybciutko, szybciuteńko

Wiktionary


szybkobiegaczka

→ szybkobiegacz


SJP.pl

Patrz:

szybkobiegacz

szybkobieżnia

rzadko: szybkobieżna powierzchnia


SJP.pl


szybkobieżniak

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) pot. tramwaj szybkobieżny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szybkobieżność

 przym. szybkobieżny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tramwaj szybkobieżny

Wiktionary


szybkobieżny

mogący rozwijać dużą prędkość


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) o pojazdach, urządzeniach: mogący rozwijać dużą prędkość

 (1.2) o maszynach: mający dużą prędkość obrotową

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z trzech budynków, które są właśnie w trakcie realizacji, dwa będą czterokondygnacyjne, a jeden ośmiopiętrowy. W najwyższym budynku zainstalowana zostanie szybkobieżna winda.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szybkobieżniak m.

Wiktionary


szybkokurczliwy

taki, który szybko się kurczy


SJP.pl


szybkonogi

taki, który szybko biega; chyżonogi


SJP.pl


szybkoobrotowy

mogący rozwijać dużą prędkość obrotową


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający szybkie obroty, szybko wirujący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wysokoobrotowy

Wiktionary


szybkoschnący

taki, który szybko schnie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) chem. o farbach, lakierach: taki, który szybko schnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Byłam w drogerii i kupiłam szybkoschnący lakier do paznokci.

Wiktionary


szybkoskrzydły

rzadko: szybko fruwający, latający


SJP.pl


szybkostrzelność

cecha broni palnej określająca liczbę możliwych do oddania strzałów w jednostce czasu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. liczba strzałów możliwa do oddania z broni w danej jednostce czasu;

Wiktionary

Szybkostrzelność – liczba strzałów, jaką dana broń palna może oddać w ciągu określonego czasu (najczęściej minuty).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ponadto, jak na średni moździerz przystało, charakteryzuje się on wysoką szybkostrzelnością na poziomie 20 strz./min.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. szybkostrzelny

Wiktionary


szybkostrzelny

taki, z którego można oddać dużą liczbę strzałów w jednostce czasu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o broni palnej: mogący dać dużą liczbę strzałów w określonej, krótkiej jednostce czasu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W wąskim finale pistoletu szybkostrzelnego wystąpił mistrz świata Krzysztof Kucharczyk z szansami na medal (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szybkostrzelność ż.

Wiktionary


szybkowar

urządzenie do szybkiego gotowania potraw pod ciśnieniem


SJP.pl

Szybkowar – szczelny garnek, w którym w czasie gotowania potraw następuje wzrost ciśnienia. Powoduje to wzrost temperatury wrzenia wody i przyspieszenie procesu gotowania.

Wikipedia


szybkowiążący

taki, który szybko wiąże (np. klej)


SJP.pl


szybkozamykacz

zacisk umożliwiający szybki montaż i demontaż kół bez użycia śrub


SJP.pl

Szybkozamykacz (zacisk mimośrodowy) – część rowerowa zastępująca zwykłe mocowanie na śruby. Używana w piastach i wspornikach podsiodłowych. Pozwala na szybszą i łatwiejszą wymianę kół lub regulację wysokości siodełka bez potrzeby użycia specjalistycznych kluczy, choć z innego punktu widzenia pozwala też na łatwiejszą ich kradzież.

Wikipedia


szybkozmienny

1. taki, który ulega szybkim zmianom;
2. o urządzeniach: rejestrujący szybkie zmiany zjawisk fizycznych


SJP.pl


szybkozłącze

rodzaj złącza hydraulicznego


SJP.pl


szybkozłączka

rodzaj złączki do kabli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fot. plastikowy lub metalowy element przykręcany od spodu do aparatu, a następnie zatrzaskiwany w głowicy statywu

Wiktionary

Szybkozłączka, szybkozłącze – rodzaj połączenia, które umożliwia łatwe i szybkie połączenie przewodu z zaworem lub dwóch przewodów. Rozłączenie i połączenie nie wymaga użycia dodatkowych narzędzi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najczęściej gubionymi przez fotografów elementami są dekielki i szybkozłączki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɨpkɔˈzwɔ̃n͇t͡ʃka, AS: šypkozu̯õṇčka

Wiktionary


szybkozłączny

umożliwiający szybkie łączenie i rozłączanie elementów


SJP.pl


szybkościomierz

przestarzale: miernik prędkości; prędkościomierz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przyrząd służący do pomiaru szybkości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwanaście cylindrów ferrari 410 pracowało nadal bezgłośnie, choć strzałka szybkościomierza przekraczała cyfrę sto dwadzieścia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɨpkɔˈɕt͡ɕɔ̃mʲjɛʃ, AS: šypkośćõmʹi ̯eš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prędkościomierz

Wiktionary


szybkościowiec

1. osoba pracująca bardzo szybko i wydajnie; przodownik pracy;
2. sportowiec, którego najmocniejszą stroną jest szybkość


SJP.pl


szybkościowy

przymiotnik

 (1.1) charakteryzujący się wysoką szybkością; działający szybko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɨpkɔˈɕt͡ɕɔvɨ, AS: šypkośćovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szybkość ż., szybkościowość ż., szybkościowiec m.

 przysł. szybkościowo

Wiktionary


szybkość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha charakteryzująca obiekty poruszające się szybko lub dziejące się szybko

 (1.2) fiz. wartość skalarna charakteryzująca ruch i prędkość;

Wiktionary

Szybkość – termin niejednoznaczny określający tempo zmian w czasie lub wielkość fizyczną.

Przykłady stosowania terminu "szybkość":

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak mogę zwiększyć szybkość czytania?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃɨpkɔɕt͡ɕ, AS: šypkość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. szybki, szybkościowy

 przysł. szybko

 temsłow. szybko-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prędkość; przest. chyżość, chybkość, bystrość, rączość, szparkość, śmigłość, wartkość

Wiktionary


szybolet

hasło rozpoznawcze zawierające wyrazy lub zgłoski, których cudzoziemiec nie potrafi wymówić; szibolet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hasło rozpoznawcze ułożone tak, by zawierało zgłoski, których nie potrafi poprawnie wypowiedzieć cudzoziemiec;

Wiktionary

Szybolet ( ‏שִׁבֹּלֶת‎) – znak rozpoznawczy, często wyraz lub hasło zawierające charakterystyczną dla danego języka głoskę, której cudzoziemiec, obcy nie potrafi wymówić.

Historycznie w języku hebrajskim słowo "szibbōlet", oznaczające „powódź”, „strumień” lub „kłos”, było wymawiane inaczej przez Gileadczyków i Efraimitów, co pozwalało na łatwe odróżnienie przedstawicieli tych dwóch nacji i wymordowanie Efraimitów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. szyboletowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szibolet

Wiktionary


szybowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|szybować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. szybować ndk.

 rzecz. szybownik mos.

Wiktionary


szybować

poruszać się w powietrzu, latać bez użycia napędu


SJP.pl

czasownik

 (1.1) lotn. latać szybowcem

 (1.2) unosić się w powietrzu jak szybowiec, wykorzystując prądy wznoszące

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɨˈbɔvat͡ɕ, AS: šybovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szybowanie n., szybowiec m., szybownictwo n., szybownik m., szybowniczka ż.

 czas. poszybować

 przym. szybowcowy, szybowniczy

Wiktionary


szybowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) geogr. wieś w Polsce w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Prudnik;

Wiktionary

Szybowice ( Schnellewalde) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Prudnik. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na pograniczu Gór Opawskich i Obniżenia Prudnickiego, będącego częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez nią struga Potoczyna.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) kolokacje miejscowość|D=Szybowic|Ms=Szybowicach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. szybowicki

Wiktionary


szybowiec

statek powietrzny poruszający się w powietrzu bez użycia napędu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lotn. samolot bez własnego napędu, utrzymujący się dzięki wstępującym prądom powietrza oddziałującym na skrzydła;

Wiktionary

Szybowiec – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), o stałych powierzchniach nośnych, zdolny do długotrwałego lotu ślizgowego bez użycia własnego napędu. Nie jest napędzany silnikiem, a uzyskuje swoją siłę nośną w locie głównie na skutek zjawisk aerodynamicznych występujących na jego powierzchniach, pozostających w niezmiennym położeniu podczas ustalonych warunków lotu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ʃɨˈbɔvʲjɛt͡s, AS: šybovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szybownik m., szybowniczka ż., szybowisko n., szybownictwo n.

 czas. szybować, poszybować

 przym. szybowcowy, szybowniczy

Wiktionary


szybowisko

lotnisko szybowcowe


SJP.pl

Szybowisko – lotnisko przeznaczone do startów i lądowań szybowców. Mogą z niego korzystać także lekkie samoloty pasażerskie. Kluczową rolę przy wyborze miejsca na szybowisko odgrywają warunki terenowe i termiczne, które w jak największym stopniu powinny sprzyjać lotom na szybowcach.

Wikipedia


szybownictwo

1. budowanie szybowców;
2. latanie szybowcami


SJP.pl

Szybownictwo – dyscyplina lotnictwa sportowego wykonywana na szybowcach.

Wikipedia


szybowniczka

→ szybownik


SJP.pl

Patrz:

szybownik

szybownik

konstruktor lub pilot szybowców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) lotn. lotnik szybowcowy

Wiktionary

Szybownik ("Diplomys") – rodzaj ssaków z podrodziny kolczaków (Echimyinae) w obrębie rodziny kolczakowatych (Echimyidae).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. szybowiec mrz., szybowanie n., poszybowanie n., szybownictwo n.

:: fż. szybowniczka ż.

 czas. szybować ndk., poszybować dk.

 przym. szybowcowy, szybowniczy

Wiktionary


szybowski

nazwisko


SJP.pl


szybowy

1. związany z szybem, np. piec szybowy, wieża szybowa;
2. związany z szybą


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z szybem, dotyczący szybu

 (1.2) związany z szybą, dotyczący szyby

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) górn. górnik ładujący wózki z urobkiem do szybu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɨˈbɔvɨ, AS: šybovy

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1, 2.1)

 rzecz. szyb m.

 (1.2)

 rzecz. szyba ż., szybka ż., szybeczka ż.

Wiktionary


szybrowy

1. w żeglarstwie: miecz szybrowy - ruchomy płat nośny pozwalający na skuteczną żeglugę na kursach ostrych;
2. → szyber


SJP.pl

Patrz:

szyber

szybszy

stopień wyższy od przymiotnika: szybki


SJP.pl


szyc

1. wieś w województwie małopolskim;
2. wieś w województwie śląskim


SJP.pl


szyce

1. wieś w województwie małopolskim;
2. wieś w województwie śląskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Szyce – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, siedziba gminy Wielka Wieś
  • Szyce – wieś w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Pilica
  • Szyce – dawna gromada
  • Szyce – agromisteczko w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Jody

Wikipedia


szych

nić bawełniana owinięta metalowym drucikiem, używana do haftowania


SJP.pl


szycha

dygnitarz, ważna osobistość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zgrub. od szyszka

 (1.2) pot. osoba bardzo ważna i wpływowa, na wysokim stanowisku

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Czesław od lat był wielką szychą w ministerstwie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃɨxa, AS: šyχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szyszunia ż., szyszka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. gruba ryba, fisz/fisza, figura, oficjel, rekin, szyszka, ważniak; przest. oficjał; dostojnik, dygnitarz, notabl, prominent, VIP

Wiktionary


szychowiak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Julia Szychowiak − polska poetka
  • Mirka Szychowiak − polska poetka

Wikipedia


szychowice

Szychowice – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Mircze.

Wieś stanowi sołectwo gminy Mircze. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 512 mieszkańców i była czwartą co do wielkości miejscowością gminy.

Wikipedia


szychowo

Szychowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie golubsko-dobrzyńskim, w gminie Kowalewo Pomorskie.

W czasach krzyżackich należało do komturstwa kowalewskiego. Zwane było Schichau i Seykaw.

W 1885 roku wieś zamieszkiwało 113 osób, w większości katolików.

Wikipedia


szychowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Szychowski (1890–1970), inżynier, oficer saperów Armii Imperium Rosyjskiego, generał brygady Wojska Polskiego
  • Artur Szychowski (1979–), karateka, kick-boxer w formule w formule K-1, reprezentant Polski, trener sportów walki
  • Dawid Szychowski (1982-), polski rabin. Od września 2015 rabin Łodzi
  • Jan Szychowski (1890–1960), polski emigrant w Argentynie, wynalazca i założyciel przedsiębiorstwa produkującego yerba mate Amanda
  • Julian Szychowski (1876–1951), adwokat, senator w II RP, honorowy obywatel Grudziądza
  • Konrad Szychowski (1986-), polski naukowiec, specjalizujący się w neurobiologii, neurotoksykologii i biologii komórki

Wikipedia


szychowy

przymiotnik od: szych


SJP.pl


szychta

1. zmiana robocza w kopalni
2. dawniej: warstwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. środ. górn. czas pracy jednej zmiany górników w kopalni

 (1.2) środ. górn.

 (1.4) przest. stos bali, desek układanych końcami na krzyż

 (1.5) przest. kuglarz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po skończonej szychcie górnicy poszli na piwo.

 (1.2) Kiedy Gustlik miał urodziny, cała szychta odśpiewała mu „Sto lat”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃɨxta, AS: šyχta

Wiktionary


szyciaczuang

miasto w Chinach; Shijiazhuang


SJP.pl


szycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|szyć., nazwa czynności

 (1.2) odczasownikowy od|szyć., nazwa efektu czynności

Wiktionary

Szycie – sposób łączenia miękkich materiałów (tkanin, skór) za pomocą igły i nici. Technika ta znana jest człowiekowi od czasów paleolitu (30 tys. lat p.n.e.) i poprzedziła tkanie.

Najczęściej stosuje się szycie maszynowe, np. w przemyśle odzieżowym, a także przy produkcji żagli, pościeli, zasłon itp. Szycie ręczne spotyka się coraz rzadziej w gospodarstwach domowych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈʃɨt͡ɕɛ, AS: šyće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uszycie n., zszywacz mrz., podszywanie n., naszywka ż., szydło n., szydełko n., szydełkowanie n., szew m., szewek m., szwalnia ż., szwaczka ż., szwacz m.

 czas. szyć ndk., wyszywać ndk., zszywać ndk., zaszywać ndk., przyszywać ndk., doszywać ndk., szydełkować ndk.

 przym. szwalniczy, szwaczy, szydełkowy

Wiktionary


szyda

nazwisko


SJP.pl


szydera

potocznie: szyderstwo;
1. żart, w którym ktoś jest wykpiwany, ośmieszany; drwina, kpina;
2. żartowanie, naśmiewanie się z kogoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. szyderstwo

 (1.2) reg-pl|Poznań. drwina, kpina, impreza satyryczna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ich gronie zawsze spotykam się z szyderą.

Wiktionary


szyderca

ktoś szyderczy; osoba komentująca coś w sposób zgryźliwy i uszczypliwy dla odbiorcy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek szydzący z kogoś lub czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Komentować jest łatwiej, niż prowadzić reprezentację. Na pewno nie należałem do grona szyderców, którzy śmiali się z występów naszej drużyny. Przeciwnie. Starałem się zrozumieć, być życzliwy.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. szyderczo

 przym. szyderczy

 rzecz. szyderstwo n.

 czas. szydzić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kpiarz, prześmiewca

Wiktionary


szyderczo

przysłówek

 (1.1) w sposób szyderczy, ironicznie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szyderca m., szyderstwo n.

 czas. szydzić ndk., wyszydzić dk.

 przym. szyderczy

Wiktionary


szyderczo-patetyczny

szyderczy i patetyczny


SJP.pl


szyderczość

cecha osoby, filmu itp. wyrażających kpinę, szyderstwo, wyśmiewających się z kogoś lub z czegoś; prześmiewczość, cyniczność, złośliwość


SJP.pl


szyderczy

właściwy dla szydercy, szyderstwa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wyrażający kpinę, szyderstwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szyderca mos., szyderstwo n.

 przysł. szyderczo

 czas. szydzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cyniczny, drwiący, prześmiewczy, sarkastyczny, urągliwy, zjadliwy

Wiktionary


szyderczyni

→ szyderca; ironistka


SJP.pl


szyderka

zdrobnienie od: szydera


SJP.pl


szyderstwo

drwina, ośmieszenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) złośliwy, dotkliwy żart, drwina, kpina, urąganie

Wiktionary

Szyderstwo – zróżnicowana forma komunikacji interpersonalnej wyrażająca drwiący stosunek do danej osoby lub społeczności, ewentualnie jakiegoś przedmiotu, nacechowana dodatkowo lekceważeniem albo pogardą.

Szyderstwo jest trwałym elementem zdrowych relacji między ludźmi (nie zawsze musi mieć charakter agresywny), ale może też stanowić źródło różnorodnych konfliktów. Może być wyrażane śmiechem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Darliśmy się na całe gardło, posyłając nieprzyjaciołom nasze szyderstwa i przekleństwa.

 (1.1) Jednak prawione komplementy w istocie ukrywają szyderstwo, panegiryzm jest udawany, uniżoność nieautentyczna – oda okazuje się więc persyflażem, wypowiedzią, którą należy odczytywać jako ugrzecznioną kpinę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɨˈdɛrstfɔ, AS: šyderstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szyderca m., szydzenie n., wyszydzenie n., wyszydzanie n.

 czas. szydzić, wyszydzić

 przym. szyderczy

 przysł. szyderczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drwina, kpina, wyśmiewanie, szydzenie, daw. wyśmiech, lm. wyśmieszki

Wiktionary


szydełkarka

maszyna dziewiarska


SJP.pl

Szydełkarka – maszyna dziewiarska realizująca technikę dziania określaną jako "technikę szydełkowania w układzie rządkowym". Szydełkarki wytwarzają dzianiny rządkowe. Szydełkarki pracują igłami języczkowymi, chociaż niektórzy producenci maszyn wprowadzają maszyny pracującymi igłami dwudzielnymi.

Wikipedia


szydełkarski

→ szydełkarstwo, → szydełkarz


SJP.pl

Patrz:

szydełkarstwo, → szydełkarz

szydełkarstwo

wytwarzanie dzianinowych rzeczy przy pomocy szydełka


SJP.pl


szydełkarz

osoba wytwarzająca dzianinowe rzeczy przy pomocy szydełka


SJP.pl


szydełko

1. metalowy lub plastikowy pręcik z haczykiem na jednym końcu, służący jako narzędzie do robienia dzianiny;
2. zdrobnienie od: szydło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ręk. cienki pręcik wykonany z metalu, kości, drewna lub plastiku, z haczykowatym zakończeniem, służący do wytwarzania wyrobów tekstylnych;

 (1.2) fryz. cienki przyrząd do wyciągania włosów spod czepka podczas wykonywania usługi farbowania lub robienia dredów

Wiktionary

Szydełko – narzędzie zakończone haczykiem, służące do ręcznego wyrobu dzianiny poprzez przeciąganie nici przez pętelki (szydełkowanie). Dwa podstawowe typy szydełek to klasyczne (krótkie, proste) i tunezyjskie (długie jak druty do robótek, zakończone ogranicznikiem zapobiegającym zsuwaniu się robótki).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam szydełko i kordonek, może zabiorę się za szydełkowanie.

 (1.1) Uwagę przykuwało błyskające szydełko, poruszające się o wiele szybciej niż w rzeczywistości - wrażenie charakterystyczne dla przedwojennych filmów.

 (1.1) Do band ciągnęły nie tylko wyrostki, ale i zwariowane podlotki, przedkładające konia, miecz i przygodę nad szydełko, kądziel i czekanie na swatów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɨˈdɛwkɔ, AS: šydeu̯ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szydło n., szycie n., szydełkowanie n.

 czas. szydełkować, szyć

 przym. szydełkowy

Wiktionary


szydełkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|szydełkować.

Wiktionary

Szydełkowanie – jedna z form rękodzieła. Polega ona na przeciąganiu włóczki lub innych materiałów przez pętelki za pomocą narzędzia zwanego szydełkiem. Rozwinęło się w XIX wieku z formy haftu łańcuszkowego wykonywanego przy użyciu szydełka zamiast igły. W robótce szydełkowej to szydełko jest używane do tego, aby uzyskać fakturę pętelkowych i splecionych łańcuszków nici.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam szydełko i kordonek, może zabiorę się za szydełkowanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɨdɛwkɔˈvãɲɛ, AS: šydeu̯kovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. szydełkować, szyć

 rzecz. szydło n., szycie n., szydełko

 przym. szydełkowy

Wiktionary


szydełkowaty

przypominający szydełko krawieckie


SJP.pl


szydełkować

szydłować;
1. wytwarzać ubranie przy pomocy szydełka; wyszydełkowywać;
2. środowiskowo: zaplatać dredy przy pomocy szydełka fryzjerskiego


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) ręk. wytwarzać wyroby tekstylne używając szydełka, robić na szydełku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wieczorami szydełkowała prześliczne koronkowe serwetki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɨdɛwˈkɔvat͡ɕ, AS: šydeu̯kovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szydełkowanie n., szydełko n., szycie n., szydło n.

 przym. szydełkowy

 czas. szyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kujawy|poznań|śląsk|heklować.

Wiktionary


szydełkowość

żartobliwie: rzecz zrobiona na szydełku krawieckim


SJP.pl


szydełkowy

→ szydełko


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rzem. wykonany szydełkiem, związany z robótkami wykonywanymi szydełkiem

Wiktionary

Patrz:

szydełko

Przykłady

 (1.1) Na stoliku leżało czasopismo ze wzorami szydełkowymi i najnowsza robótka babci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɨdɛwˈkɔvɨ, AS: šydeu̯kovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szydełko n., szydełkowanie n., szycie n.

 czas. szydełkować, szyć

Wiktionary


szydlarz

1. w gwarze łowieckiej: jeleń lub kozioł mający długie i ostre rogi bez odnóg;
2. dawniej: osoba tworząca szydła


SJP.pl


szydlasty

podobny do szydła; ostro zakończony; szydłowaty


SJP.pl


szydlica

1. ciernisty krzew lub drzewko z rodziny szakłakowatych; owoc tej rośliny; jujuba, głożyna
2. drzewo iglaste z rodziny cyprysowatych; kryptomeria


SJP.pl


szydlik

szydlik iglasty - gatunek słodkowodnej ryby z rodziny zbrojnikowatych; sum iglasty


SJP.pl


szydzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|szydzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɨˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: šyʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. szydzić

 rzecz. szyderstwo n.

Wiktionary


szydzić

wyśmiewać się z kogoś, drwić, odnosić z pogardą


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) wyśmiewać się z kogoś, drwić, odnosić się z pogardą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Upiliście się – szydził Albert – spiliście się paskudnie, stróżowie porządku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃɨd͡ʑit͡ɕ, AS: šyʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szydzenie n., szyderstwo n., szydzenie n., szyderca m.

 przym. szyderczy

 przysł. szyderczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drwić, przest. dworować, wulg. gnoić, kpić, nabijać się, naigrawać się, naśmiewać się, natrząsać się, wyśmiewać

Wiktionary


szydłak

nazwisko


SJP.pl


szydłaty

dawniej: szydłowaty - przypominający kształtem szydło


SJP.pl


szydło

przedmiot służący do przekłuwania twardego tworzywa; duża igła do szycia grubego materiału


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ostry kolec na trzonku;

 (1.2) gruba igła

 (1.3) łow. ostro zakończona część poroża

Wiktionary

Szydło – narzędzie szewskie. Ma kształt cienkiego sztywnego ostrza osadzonego w uchwycie. Służy do przekłuwania skóry podczas szycia. Ostrze może być wyposażone w otwór do przewlekania nici, jak w igle do szycia. W zależności od przeznaczenia, końcówka ostrza może mieć różną grubość i kształt – np. proste i zakrzywione.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) we flanelowej kamizelce i przygarbionej postawie na niskim stołku siedząc, szydłem i dratwą przyszywał podeszwę do starego buta (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃɨdwɔ, AS: šydu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szycie n., szydełko n., uszycie n., szydełkowanie n.

 czas. szyć ndk., uszyć dk., szydełkować ndk.

Wiktionary


szydłobus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) neol. autobus wyborczy wykorzystywany w kampaniach polskiej polityk Beaty Szydło

Wiktionary


szydłodzioby

1. mający dziób w kształcie szydła;
2. płatkonóg szydłodzioby - gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych


SJP.pl


szydłosz

szydłosz cienki - gatunek mchu z rodziny krótkoszowatych


SJP.pl


szydłowaty

przypominający kształtem szydło - metalowy kolec; szydlasty


SJP.pl


szydłować

szydełkować;
1. wytwarzać ubranie przy pomocy szydełka; wyszydełkowywać;
2. środowiskowo: zaplatać dredy przy pomocy szydełka fryzjerskiego


SJP.pl


szydłowczanin

mieszkaniec Szydłowca


SJP.pl


szydłowczanka

mieszkanka Szydłowca


SJP.pl


szydłowianin

mieszkaniec Szydłowa (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec miejscowości Szydłów lub Szydłowo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɨdwɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: šydu̯ovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Szydłów mrz., Szydłowo n.

:: fż. szydłowianka ż.

 przym. szydłowski

Wiktionary


szydłowianka

mieszkanka Szydłowa (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka miejscowości Szydłów lub Szydłowo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pewna szydłowianka sprzedaje na targu co sobotę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɨdwɔˈvʲjãŋka, AS: šydu̯ovʹi ̯ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Szydłów mrz., Szydłowo n.

:: fm. szydłowianin

 przym. szydłowski

Wiktionary


szydłowiec

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto powiatowe w centralnej Polsce, w województwie mazowieckim;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa szeregu miejscowości i części miejscowości w Polsce;

Wiktionary

}|- class="grafika iboxs"

Szydłowiec ( Schydlowiecz, Schiedlowietz, "Шидловец", ‏שידלאָווצע‎, "Szidlowce") – miasto w południowej części województwa mazowieckiego, siedziba powiatu szydłowieckiego i gminy Szydłowiec. Położone na Przedgórzu Iłżeckim nad rzeką Korzeniówką, historycznie położone w Małopolsce. Liczba mieszkańców 11 837 (31 grudnia 2017). Ośrodek wydobycia i obróbki piaskowca oraz przemysłu elektromaszynowego. Historycznie położony w ziemi radomskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prawdopodobnie początek Szydłowcowi dali osadnicy pochodzący z Szydłowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɨdˈwɔvʲjɛt͡s, AS: šydu̯ovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szydłowczanin mos., szydłowczanka ż., , szydłowiak mos., Szydłów mrz.

 przym. szydłowiecki

Wiktionary


szydłowiecki

dotyczący miasta Szydłowiec


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Szydłowcem, dotyczący Szydłowca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Szydłowiec mrz., szydłowianin m., szydłowiak m., szydłowianka ż.

Wiktionary


szydłowo

1. miasto na Litwie;
2. nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Szydłowo – miasto na Litwie
  • Szydłowo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Szydłowo
  • Szydłowo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Trzemeszno
  • Szydłowo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Szydłowo
  • Szydłowo – gmina wiejska w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim
  • Szydłowo – gmina wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim
  • Szydłowo – gmina wiejska w guberni kowieńskiej
  • Szydłowo – dawna gromada w powiecie mławskim
  • Szydłowo – dawna gromada w powiecie wałeckim
  • Szydłowo Drugie, Szydłówko, Szydłowo Krajeńskie

Wikipedia


szydłowski

przymiotnik od: Szydłowo, Szydłowo Krajeńskie, Szydłów


SJP.pl

Szydłowski ("Jelita odmienne V") – polski herb szlachecki, odmiana herbu Jelita, z nobilitacji.

Wikipedia


szydłowy

→ szydło


SJP.pl

Patrz:

szydło

szydłów

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowej Polsce, w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Polsce

Wiktionary

Zobacz też: Szydłów w innych znaczeniach tego słowa.

Szydłów – miasto w południowej Polsce, położone w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, siedziba gminy Szydłów.

Miasto królewskie w powiecie wiślickim województwa sandomierskiego w drugiej połowie XVI wieku. Prawa miejskie w latach 1329–1869 oraz ponownie od 1 stycznia 2019.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze względu na powszechne w okolicach Szydłowa sady śliwkowe (około 1000) miejscowość bywa nazywana śliwkową stolicą Polski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szydłowianin mos., szydłowianka ż., Szydłowiec mrz., Szydłówek mrz., Szydłówiec mrz., Szydłówko n., Szydłówki lm nm.

 przym. szydłowski

Wiktionary


szydłówek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Szydłówek – wieś w woj. łódzkim, w pow. pabianickim, w gminie Lutomiersk
  • Szydłówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Szydłowo
  • Szydłówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. szydłowieckim, w gminie Szydłowiec
  • Szydłówek – dzielnica Kielc

Wikipedia


szyfer

odmiana łupku


SJP.pl


szyfon

cienka, przezroczysta tkanina jedwabna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) włók. cienka, przewiewna i półprzezroczysta tkanina o splocie płóciennym z mocno skręconych nitek jedwabnych lub bawełnianych, używana do produkcji bielizny, sukni, szali itp.

Wiktionary

Szyfon – lekka, płócienna i prześwitująca tkanina lub siateczka, tkana naprzemiennie S- i Z- obrotami przędzy krepowej. Skręt w przędzy krepowej lekko marszczy tkaninę w obu kierunkach po utkaniu, nadając jej nieco rozciągliwości i lekkiej szorstkości.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na zabawie sylwestrowej ubrana była w suknię z szyfonu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃɨfɔ̃n, AS: šyfõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. szyfonowy

 rzecz. szyfonik mrz.

Wiktionary


szyfoniera

wysoka, wąska komoda z szufladami na bieliznę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mebl. rodzaj wysokiej, wąskiej komody z licznymi szufladami, przeznaczonej zwykle do przechowywania damskiej bielizny, biżuterii, galanterii, pasmanterii oraz innych dodatków stroju kobiecego;

 (1.2) daw. niewielkie ozdobne pudełeczko do zawieszania na ścianie

 (1.3) daw. woreczek na kobiece robótki

Wiktionary

Szyfoniera – rodzaj wysokiej komody. Nazwa pochodzi od francuskiego słowa "chiffonier" oznaczającego gałganiarza, szmaciarza. Komoda służyła do przechowywania bielizny, biżuterii, wstążek, chusteczek i innych kobiecych drobiazgów. Jej nazwa ukształtowała się ze skojarzenia tych wyrobów pasmanteryjnych ze szmatkami.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1-3) szyfonierka

Wiktionary


szyfonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od szyfon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szyfon m.

Wiktionary


szyfonowy

zrobiony z szyfonu


SJP.pl


szyfr

1. ciąg liczb i/lub innych symboli stanowiących kod dostępu;
2. zapis tekstu za pomocą systemu umownych znaków, stosowany w celu zatajenia treści


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kod znaków, znany tylko niektórym osobom, umożliwiający im komunikację i zabezpieczający przekazywane informacje przed poznaniem przez inne osoby;

 (1.2) kod, zazwyczaj ciąg cyfr, umożliwiający otwarcie niektórych zamków lub uruchomienie niektórych urządzeń

 (1.3) pot. niezrozumiały tekst, niewyraźne pismo

Wiktionary

Szyfr (inaczej kryptograficzny algorytm szyfrujący) – funkcja matematyczna wykorzystywana do szyfrowania tekstu jawnego lub jego deszyfrowania. Zazwyczaj jedna funkcja wykorzystywana jest do szyfrowania, a inna do deszyfrowania wiadomości. Wiadomość przed zaszyfrowaniem nazywana jest tekstem jawnym, zaś wiadomość zaszyfrowaną nazywamy szyfrogramem. Proces zamiany tekstu jawnego na szyfrogram nazywamy szyfrowaniem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niestety, nie mogliśmy odczytać tej wiadomości, bo spaliła nam się książka z szyfrem.

 (1.2) Złodziej znał szyfr do sejfu i ukradł ważne dokumenty.

 (1.3) Nie mogę odczytać tego twojego szyfru!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɨfr̥, AS: šyfr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szyfrant m., szyfrantka ż., szyfrator m., deszyfrator m., szyfrogram m., szyfrówka ż., szyfrowanie n., deszyfrowanie n.

 czas. szyfrować ndk., zaszyfrować dk., deszyfrować ndk., odszyfrować dk.

 przym. szyfrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) kod

 (1.3) bazgroły

Wiktionary


szyfrant

osoba, która szyfruje, nadaje, odbiera i odczytuje tajną korespondencję podaną szyfrem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) urz. wojsk. osoba, która zajmuje się nadawaniem, odbieraniem i odczytywaniem tajnej korespondencji podanej szyfrem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Policja i służby specjalne poszukują szyfranta wywiadu wojskowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃɨfrãnt, AS: šyfrãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szyfrowanie n., zaszyfrowanie n., szyfr m., szyfrator m., szyfrogram m., rozszyfrowywanie n., rozszyfrowanie n., szyfrówka ż.

:: fż. szyfrantka ż.

 czas. szyfrować ndk., zaszyfrować dk., rozszyfrowywać ndk., rozszyfrować dk.

 przym. szyfrowy

Wiktionary


szyfrantka

→ szyfrant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fż. od: szyfrant

Wiktionary

Patrz:

szyfrant

Przykłady

 (1.1) Od początku wybuchu wojny prowadziła tajną drużynę składająca się z szyfrantek, kurierek i łączniczek. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɨfˈrãntka, AS: šyfrãntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szyfrowanie n., szyfr m., szyfrator m., szyfrogram m.

:: fm. szyfrant m.

 czas. szyfrować, zaszyfrować

 przym. szyfrowy

Wiktionary


szyfrator

narzędzie do kodowania wiadomości; koder


SJP.pl


szyfrogram

1. informacja zapisana za pomocą szyfru; kryptogram;
2. łamigłówka, w której litery odgadywanych wyrazów ustawione w kolejności według odpowiadających im liczb tworzą rozwiązanie; szyfrowanka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zaszyfrowana wiadomość;

 (1.2) rodzaj zadania umysłowego z zaszyfrowanym rozwiązaniem;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • szyfrogram – pojęcie z zakresu kryptografii
  • szyfrogram – rodzaj rozrywki umysłowej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po raz pierwszy szyfrogramy zakodowane przy pomocy Enigmy udało się rozszyfrować polskim kryptologom w grudniu 1932 roku w Pałacu Saskim w Warszawie, mieszczącym siedzibę Biura Szyfrów Oddziału II Sztabu Głównego Wojska Polskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szyfr mrz., szyfrant mos., szyfrantka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kryptogram

Wiktionary


szyfrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|szyfrować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) AES to zaawansowany system szyfrowania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɨfrɔˈvãɲɛ, AS: šyfrovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szyfr m., szyfrant m., szyfrantka ż.

 czas. szyfrować ndk., zaszyfrować dk., odszyfrować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kodowanie

Wiktionary


szyfrowanka

łamigłówka, w której litery odgadywanych wyrazów ustawione w kolejności według odpowiadających im liczb tworzą rozwiązanie; szyfrogram


SJP.pl


szyfrować

zapisywać coś za pomocą szyfru; przekazywać wiadomość, posługując się szyfrem


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) urz. wojsk. zapisywać lub przekazywać informacje za pomocą szyfru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dane przechowywane na komputerze możesz szyfrować za pomocą odpowiednich programów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɨfˈrɔvat͡ɕ, AS: šyfrovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szyfr m., szyfrant m., szyfrantka ż., szyfrowanie n., szyfrówka ż.

 czas. zaszyfrować dk., odszyfrować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kodować

Wiktionary


szyfrowy

przymiotnik od: szyfr


SJP.pl


szyfrówka

w gwarze środowiskowej: depesza szyfrowana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. depesza szyfrowana

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We czwórkę (Bierut, Minc, Gomułka i ja) zredagowaliśmy szyfrówkę do Moskwy, którą ja tłumaczyłem, bo najlepiej znałem rosyjski.

 (1.1) Wysłałem szyfrówkę do Jaruzelskiego z prośbą o akceptację i po czterech godzinach, już w Berlinie, dostałem wiadomość od Czyrka, że jest zgoda na mój pomysł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szyfr m., szyfrant mos.

 czas. szyfrować

Wiktionary


szyfunt

1. dawna jednostka miary ciał sypkich równa ponad dwóm cetnarom;
2. niemiecka jednostka wagi równa około 170 kg


SJP.pl


szyguła

nazwisko


SJP.pl


szygówek

Szygówek – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Pułtusk. Ma status sołectwa. Leży nad Narwią.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Wojciecha w Zambskach Kościelnych.

Wikipedia


szyici

wyznawcy jednego z odłamu islamu


SJP.pl


szyicki

→ szyita


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rel. związany z szyitami lub szyizmem

Wiktionary

Patrz:

szyita

Wymowa:

IPA: ʃɨˈjit͡sʲci, AS: šyi ̯icʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szyizm m., szyityzm m., szyita m., szyitka ż.

Wiktionary


szyita

1. członek odłamu wyznawców islamu uznającego Koran za jedyne źródło objawienia, a odrzucającego Sunnę;
2. żartobliwie: osoba z bardzo rozwiniętymi mięśniami szyi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. wyznawca szyizmu, szyickiego nurtu w islamie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Setki szyitów protestowały w Prowincji Wschodniej Arabii Saudyjskiej, domagając się uwolnienia więźniów i wycofania oddziałów saudyjskich z sąsiedniego Bahrajnu, gdzie uczestniczą w uśmierzaniu społecznej rewolty tamtejszej większości szyickiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɨˈjita, AS: šyi ̯ita

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szyizm m., szyityzm m.

:: fż. szyitka ż.

 przym. szyicki

Wiktionary


szyitka

→ szyita


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. wyznawczyni szyizmu, szyickiego nurtu w islamie

Wiktionary

Patrz:

szyita

Wymowa:

IPA: ʃɨˈjitka, AS: šyi ̯itka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szyizm mrz.

:: fm. szyita mos.

 przym. szyicki

Wiktionary


szyityzm

szyizm;
1. doktryna religijna szyitów;
2. szyicki ruch religijny


SJP.pl


szyizm

szyityzm;
1. doktryna religijna szyitów;
2. szyicki ruch religijny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. doktryna religijna szyitów, jeden z trzech głównych nurtów współczesnego islamu;

Wiktionary

Szyizm (od arab. شيعة علي, "szī'at Ali" – stronnictwo Alego) – obok sunnizmu i charydżyzmu jeden z trzech głównych nurtów współczesnego islamu, drugi po sunnizmie co do liczby wyznawców.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. szyityzm m., szyita m., szyitka ż.

 przym. szyicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szyityzm

Wiktionary


szyja

u człowieka i niektórych zwierząt: część ciała łącząca głowę z tułowiem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. część ciała łącząca głowę z korpusem

 (1.2) przest. węższa część butelki (zwykle zdrobn. szyjka)

Wiktionary

Szyja

Szyja – część ciała oddzielająca głowę od tułowia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żyrafa ma długą szyję.

 (1.1) Ja mu sam włożę jarzmo na wspaniałą szyję, / sam Efraima zaprzęgnę, / orać będzie Juda, / Jakub zaś będzie bronował.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃɨja, AS: šyi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. szyjka ż.

 przym. szyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kark

Wiktionary


szyjeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: szyjka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szyja ż., szyjka ż.

Wiktionary


szyjewski

nazwisko


SJP.pl


szyjka

1. zdrobnienie od: szyja
2. górna, zwężająca się część butelki, karafki itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: szyja

 (1.2) górna, wąska część butelki, dzbanka lub konewki

 (1.3) muz. pot. gryf

 (1.4) med. zob. szyjka macicy.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Szyjka macicy
  • Inna nazwa gryfu instrumentów muzycznych

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. szyja ż.

:: zdrobn. szyjeczka ż.

 przym. szyjny

Wiktionary


szyjny

przymiotnik od: szyja; szyjowy (przestarzałe)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z szyją, dotyczący szyi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szyja ż., szyjka ż.

Wiktionary


szyjowy

przestarzałe: szyjny


SJP.pl


szyk

1. określony porządek, sposób ustawienia;
2. wytworność; elegancja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) określony porządek – rzeczy, osób lub pojęć

 (1.2) elegancja w stroju i zachowaniu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • szyk (niem. Schick) – ustalony porządek ustawienia ludzi, zwierząt, pojazdów, wojsk
  • Szyk – rozmieszczenie żołnierzy, pododdziałów, wozów bojowych, okrętów, samolotów dla wykonywania wspólnych czynności
    • Szyk bojowy
  • Szyk – wieś w woj. małopolskim, pow. limanowskim, gminie Jodłownik
  • Artur Szyk – artysta polski żydowskiego pochodzenia

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ʃɨk, AS: šyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szykowność ż., szykowanie n., przyszykowanie n., naszykowanie n., uszykowanie n.

 czas. szykować ndk., przyszykować dk., naszykować dk., uszykować dk.

 przym. szykowny

 przysł. szykownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dystynkcja, wytworność

Wiktionary


szykana

1. (zwykle w liczbie mnogiej) nękanie, dokuczanie komuś, utrudnianie komuś działania, ciągłe stawianie przeszkód;
2. sztuczna przeszkoda na torze wyścigu samochodowego, drodze, wymuszająca zmniejszenie prędkości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) celowe utrudnianie komuś czegoś lub dręczenie go

 (1.2) mot. celowe zwężenie lub przeszkoda na drodze, która zmusza kierowców do zwolnienia

 (1.3) przest. złośliwa uwaga

 (1.4) daw. wybieg prawniczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pracy spotkały ją szykany z powodu poglądów.

 (1.2) Na wjeździe do wsi ustawiono szykany, żeby ograniczyć prędkość samochodów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szykany nmos., szykanowanie n.

 czas. szykanować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nękanie

 (1.3) docinek, dogryzek, przycinek, sarkazm, uszczypliwość

Wiktionary


szykanowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|szykanować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɨkãnɔˈvãɲɛ, AS: šykãnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. szykanować ndk.

 rzecz. szykana ż., szykany nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnębienie, dręczenie

Wiktionary


szykanować

nękać kogoś, dokuczać komuś, utrudniać komuś działania, ciągle stawiać przeszkody; prześladować kogoś


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) stosować szykany, mocno dokuczać, prześladować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W małej, konserwatywnej społeczności był on szykanowany z uwagi na transpłciowość, więc rodzina, dbając o zdrowie psychiczne dzieci, podjęła decyzję o przeprowadzce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɨkãˈnɔvat͡ɕ, AS: šykãnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szykana ż., szykanowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prześladować

Wiktionary


szykany

potocznie: to, co służy spotęgowaniu elegancji, wystawności czegoś


SJP.pl


szyki

wojsko ustawione w określonym porządku; szeregi


SJP.pl


szykny

gwarowo: szykowny


SJP.pl


szykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|szykować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. szykować ndk.

 rzecz. szyk mrz.

Wiktionary


szykować

1. przygotowywać, przyrządzać
2. szykować się - przygotowywać się


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) przygotowywać i/lub planować

 (1.2) przygotowywać kogoś do wykonania danej czynności

czasownik zwrotny szykować się

 (2.1) przygotowywać się do wykonania danej czynności

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szyk mrz., szykowanie

 czas. przyszykować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) przygotowywać

 (2.1) przygotowywać się

Wiktionary


szykownie

przysłówek

 (1.1) elegancko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przecież nie może przyjmować gości w gaciach, bo wyglądałby niezbyt szykownie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szyk mrz.

 przym. szykowny

Wiktionary


szykowniej

stopień wyższy od przysłówka: szykownie


SJP.pl


szykowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: szykowny


SJP.pl


szykowny

elegancki, gustowny (np. szykowna kreacja, szykowna kobieta)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) elegancki, zachowujący się lub ubierający się elegancko

 (1.2) świadczący o elegancji lub dobrym guście

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. ładny

 (1.4) gw-pl|Górny Śląsk. sprawny, zaradny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɨˈkɔvnɨ, AS: šykovny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szyk mrz., szykowność ż.

 przysł. szykownie

Wiktionary


szykoń

szykoń metaliczny, szykoń czarny - gatunki chrząszczy z rodziny biegaczowatych


SJP.pl

Szykoń ("Pterostichus") – rodzaj owadów z rzędu chrząszczy. Podobnie jak inne biegaczowate są to owady drapieżne, ale potrafią pobierać także pokarm roślinny, co powoduje, że mogą powodować straty w uprawach roślinnych.

Wikipedia


szyksa

sziksa; w środowisku żydowskim:
1. młoda Żydówka niewykonująca praktyk religijnych;
2. nieżydowska dziewczyna


SJP.pl


szykuła

nazwisko


SJP.pl


szyld

1. tablica nad sklepem, zakładem rzemieślniczym informująca o firmie, rodzaju sprzedawanych towarów lub wykonywanych usług
2. przenośnie: nazwa wykorzystywana dla jakichś celów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) tablica informacyjna z nazwą umieszczona nad wejściem do sklepu lub zakładu usługowego

 (1.2) publ. przen. nazwa, hasło wykorzystywane w działaniu; instytucja, w imieniu której się występuje

 (1.3) bud. okucie drzwiowe otaczające klamkę lub przykrywające zamek

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński. daszek u czapki

Wiktionary

Sz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie zauważyłem tego zakładu, bo nie było szyldu.

 (1.3) Kupiłam nowe drzwi, ale zapomniałam o szyldach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɨlt, AS: šylt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. szyldzik m.

Wiktionary


szyldak

nazwisko


SJP.pl

Szyldak (niem. "Schildeck") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Ostróda

Wikipedia


szyldoza

pogardliwie: wypełnianie miejsc publicznych wszelkiego rodzaju reklamami, np. bilbordami, szyldami reklamowymi itp.; reklamoza


SJP.pl


szyldwach

wartownik, strażnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. żołnierz stojący na warcie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W wartowni szyldwach pije herbatę z termosu.

 (1.1) (…) idź, czekaj na ulicy, a nie stercz mi tu w domu, jak szyldwach na warcie, aby podpatrywać, co się dzieje (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃɨldvax, AS: šyldvaχ

Wiktionary


szyldziarski

→ szyldziarz, → szyldziarstwo


SJP.pl

Patrz:

szyldziarz, → szyldziarstwo

szyldziarz

wytwórca szyldów


SJP.pl


szyldzik

zdrobnienie od: szyld


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. szyld

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szyld mrz.

Wiktionary


szyler

Johann Christoph Friedrich von Schiller - niemiecki poeta, filozof, historyk, estetyk, teoretyk teatru i dramaturg


SJP.pl


szylerowski

taki jak u Szylera (Schillera); schillerowski


SJP.pl


szyling

1. jednostka monetarna Kenii (1 szyling kenijski = 100 centów);
2. jednostka monetarna Somalii (1 szyling somalijski = 100 centów);
3. jednostka monetarna Tanzanii (1 szyling tanzański = 100 centów);
4. jednostka monetarna Ugandy (1 szyling ugandyjski = 100 centów);
5. niedawna jednostka monetarna Austrii (1 szyling austriacki = 100 groszy), zastąpiona w 2002 r. przez euro;
6. moneta angielska używana przed 1971 r., równa wartości 1/20 funta szterlinga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) monet. waluta kilku krajów afrykańskich;

 (1.2) hist. monet. waluta Austrii;

 (1.3) hist. moneta angielska;

Wiktionary

Szyling – oficjalna jednostka monetarna w Kenii, Somalii, Tanzanii i Ugandzie. Jako odrębna waluta występuje też w nieuznawanym przez społeczność międzynarodową Somalilandzie.

Do czasu reformy monetarnej (15 lutego 1971) szyling był też monetą występującą w Wielkiej Brytanii. Szyling równał się 1/20 funta szterlinga, a sam dzielił się na 12 pensów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈʃɨlʲĩŋk, AS: šylʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. szylingowy

Wiktionary


szylingowy

→ szyling


SJP.pl

Patrz:

szyling

szylkret

płytki rogowe pancerza żółwia szylkretowego używane do wyrobu galanterii ozdobnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. rzem. masa rogowa ze skorupy żółwi morskich, wykorzystywana jako materiał produkcyjny (galanteria) i dekoracyjny (inkrustowanie)

Wiktionary

Szylkret – materiał dekoracyjny z rogowych płytek pokrywających pancerz żółwi szylkretowych (Eretmochelys imbricata), występujących w tropikalnych rafach wszystkich oceanów.

Do celów zdobniczych wykorzystuje się grube płytki pancerza grzbietowego zwane "karapaksem". Mają one barwę bursztynową lub jasnobrunatną z ciemnobrunatnymi plamkami lub pasmami. Wykorzystuje się też płytki z pancerza brzusznego zwanego "plastronem" o jednolitej, żółtej barwie.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. szylkretowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szyldkret, tartaruga

Wiktionary


szylkretka

kotka o umaszczeniu z czarnych i rudych plam


SJP.pl


szylkretkowy

→ szylkretka


SJP.pl

Patrz:

szylkretka

szylkretowy

1. zawierający szylkret, zrobiony z szylkretu (np. szylkretowe grzebienie, guziki)
2. żółw szylkretowy - gatunek tropikalnego żółwia morskiego


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający cechy lub zrobiony z szylkretu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szylkret mrz.

Wiktionary


szyllukowie

lud afrykański zamieszkujący tereny na lewym brzegu Nilu Białego w Sudanie Południowym


SJP.pl

Szyllukowie ("Szylluk") – grupa etniczna zamieszkująca tereny na lewym brzegu Nilu Białego w Sudanie Południowym, odłam Nilotów z północnej grupy ludów Luo. W 1993 roku ich liczebność wynosiła ok. 430 tysięcy. Posługują się językiem szylluk z grupy nilo-saharyjskiej.

Wikipedia


szyma

nazwisko


SJP.pl


szymajda

nazwisko


SJP.pl


szymala

nazwisko


SJP.pl


szymalski

nazwisko


SJP.pl


szymanek

nazwisko


SJP.pl

Szymanek – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 5382 osoby. Według rejestru PESEL obecnie jest 2947 kobiet oraz 2902 mężczyzn, którzy legitymują się tym nazwiskiem. Pochodzi od imienia Szymon, które jest polską odmianą hebrajskiego imienia "Simon/Simeon" (hebr. שִׁמְעוֹן; znaczyło pierwotnie "Bóg wysłuchał"). W Polsce nazwisko to zostało odnotowane już w 1313 roku.

Wikipedia


szymaniak

nazwisko


SJP.pl


szymanik

nazwisko


SJP.pl


szymaniszki

Szymaniszki – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie brzezińskim, w gminie Brzeziny.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia


szymaniuk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anatol Szymaniuk – polski duchowny prawosławny
  • Antoni Szymaniuk – polski artysta plastyk
  • Herman Szymaniuk – białoruski partyzant i działacz komunistyczny

Wikipedia


szymankiewicz

nazwisko


SJP.pl


szymankowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Szymankowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. malborskim, w gminie Lichnowy
  • Szymankowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Murowana Goślina
  • Szymankowo – dawna gromada w pow. malborskim
  • Szymankowo – stacja kolejowa w Szymankowie, w powiecie malborskim

Wikipedia


szymanowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Szymanowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Krotoszyce
  • Szymanowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Kostomłoty
  • Szymanowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Zduny
  • Szymanowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pleszewskim, w gminie Gizałki
    • Szymanowice – przystanek kolejowy w Szymanowicach
  • Szymanowice – przysiółek wsi Niskowa w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Chełmiec
  • Szymanowice – dawna gmina wiejska istniejąca do 1954 roku w woj. łódzkim i poznańskim
  • Szymanowice Dolne, Szymanowice Duże, Szymanowice Górne, Szymanowice Małe

Wikipedia


szymanowicz

nazwisko


SJP.pl


szymanowski

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Szymanowa, związany z Szymanowem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Szymanowski (1938–2001), polski tłumacz z języków włoskiego i francuskiego
  • Aleksander Marian Korwin-Szymanowski (1913–1987), architekt
  • Andrzej Bolesław Szymanowski (1938–1995), polski polityk
  • Alexander Szymanowski (ur. 1988), argentyński piłkarz polskiego pochodzenia
  • Antoni Jan Szymanowski (ur. 1951), piłkarz (obrońca), reprezentant Polski, brązowy medalista
  • Antoni Szymanowski (1914–1985), polski historyk, działacz podziemny i redaktor
  • Ernst Biberstein (1899–1986), urodził się jako Ernst Schzymanowski (Szymanowski), zbrodniarz hitlerowski
  • Feliks Korwin-Szymanowski (1791–1867), oficer napoleonski, kawaler Legii Honorowej i dyrektor Banku Krajowego
  • Feliks Maria Mateusz Szymanowski (1875–1943), inżynier, architekt i kapłan mariawicki
  • Franciszek Korwin-Szymanowski (1930–1988), slawista i tłumacz literatury bułgarskiej
  • Henryk Mieczysław Szymanowski (ur. 1952), piłkarz polski, reprezentant Polski, mistrz Polski
  • Hienadź (Genadiusz) Szymanowski (1891–1981), białoruski polityk okresu II RP

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Część klas przeniesiono do budynku przy ulicy Konkwistadorskiej 1, pozostałe przekształcono na Liceum Ogólnokształcące im. Józefa Poniatowskiego, z siedzibą przy ulicy Szymanowskiej 1.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Szymanów mrz., szymanowianin mos., szymanowianka ż.

Wiktionary


szymany

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Szymany – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Grajewo
  • Szymany – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Wąsosz
  • Szymany – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Kozłowo
  • Szymany – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Szczytno
    • Port lotniczy Olsztyn–Mazury – port lotniczy znajdujący się w pobliżu wsi
  • Szymany – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Dobra
  • Szymany – dawna gromada w powiecie grajewskim
  • Szymany – dawna gromada w powiecie szczycieńskim
  • Szymany – stacja kolejowa w Szymanach w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycienieckim
  • Szymany – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie lidzkim
  • Szymany – dawna wieś. Tereny na których leżała znajdują się w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Jazno
  • Szymany – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Kniahinin

Wikipedia


szymanów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Szymanów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Malczyce
  • Szymanów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Dobromierz
  • Szymanów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Wisznia Mała
  • Szymanów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie
  • Szymanów – osada w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Rozprza
  • Szymanów – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Ujazd
  • Szymanów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Jasieniec
  • Szymanów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Lipsko
  • Szymanów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Góra Kalwaria
  • Szymanów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Teresin
  • Szymanów – część wsi Łubno w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Dynów
  • Szymanów – część wsi Goździelin w woj. świętokrzyskim, w pow.ostrowieckim, w gminie Bodzechów

Wikipedia


szymanówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Szymanówka – wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Ożarów
  • Szymanówka – wieś w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Oporów
  • Szymanówka – wieś na Ukrainie

Wikipedia


szymaszek

nazwisko


SJP.pl


szymała

nazwisko


SJP.pl


szymańczak

nazwisko


SJP.pl


szymańczyk

nazwisko


SJP.pl


szymański

nazwisko


SJP.pl

Szymański (forma żeńska: Szymańska, w liczbie mnogiej: Szymańscy) – nazwisko polskie, 10. na liście najpopularniejszych w kraju. Według bazy PESEL 19 stycznia 2024 nosiło je 43 894 Polek i 42 841 Polaków.

Nazwisko powstało od imienia męskiego "Szymon" albo od nazw miejscowych od tego imienia pochodzących np.: "Szymany", "Szymanowo", "Szymanów", na co może wskazywać użycie charakterystycznego formantu „-ski”, który służył do tworzenia tego typu nazwisk.

Wikipedia


szymbark

nazwa kilku miejscowości w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Szymbark – wieś w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Gorlice
  • Szymbark – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Stężyca
  • Szymbark – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Iława
  • Szymbark – dawna gromada w powiecie gorlickim
  • Szymbark – dawna gromada w powiecie kartuskim
  • Zamek w Szymbarku

Wikipedia


szymbarski

związany z Szymbarkiem, dotyczący Szymbarku


SJP.pl


szymbork

wieś w Polsce w okolicach Warszawy


SJP.pl


szymborno

Szymborno – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie chełmińskim, w gminie Kijewo Królewskie.

Wikipedia


szymborski

nazwisko, np. Wisława Szymborska (1923-2012), polska poetka


SJP.pl


szymcio

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Szymon

Wiktionary


szymczak

nazwisko, np. Mieczysław Szymczak (1927-1985), polski językoznawca


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alicja Szymczak (ur. 1947) – historyk, doktor habilitowany
  • Andrzej Szymczak (ur. 1948) – piłkarz ręczny, olimpijczyk
  • Bohdan Szymczak (ur. 1961) - pisarz science fiction
  • Edward Szymczak (ur. 1948) – trener lekkiej atletyki, specjalista w skoku o tyczce
  • Henryk Szymczak (lekarz wojskowy) (ur. 1930-2003) – lekarz wojskowy, oficer Marynarki Wojennej, długoletni komendant 7. Szpitala Marynarki Wojennej w Gdańsku
  • Jacek Szymczak (1974-2015) – reżyser, operator filmowy, fotograf, producent
  • Jadwiga Szymczak (1929-2010) – ekonomistka, profesor zwyczajny
  • Jan Szymczak (ur. 1946) – profesor historii, prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego
  • Józef Szymczak (ur. 1946) – matematyk, doktor nauk technicznych
  • Krzysztof Szymczak (ur. 1951) – żeglarz, olimpijczyk
  • Mieczysław Szymczak (1927-1985) – językoznawca, profesor Uniwersytetu Warszawskiego
  • Paweł Szymczak (ur. 1978) – łucznik, olimpijczyk z Atlanty

Wikipedia


szymczuk

nazwisko


SJP.pl


szymczyk

nazwisko


SJP.pl

Szymczyk (forma żeńska: Szymczyk/Szymczykowa/Szymczykówna; liczba mnoga: Szymczykowie) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 10 331 osób.

Wikipedia


szymczykiewicz

nazwisko


SJP.pl


szymecki

nazwisko


SJP.pl


szymek

zdrobnienie od: Szymon (imię męskie); Szymuś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) imię|polski|m., zdrobn. od: Szymon

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szymek, choć taki ścichapęk, tymczasem szedł w koperczaki do Jagny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃɨ̃mɛk, AS: šỹmek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Szymon mos., Szymona ż., Szymuś mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Szymuś

Wiktionary


szymel

dawniej: koń szarej maści; siwek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Mazury. koń maści białej

Wiktionary


szymichowski

nazwisko


SJP.pl


szymiczek

nazwisko


SJP.pl


szymik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Szymik – nazwisko
  • Jerzy Szymik (ur. 1953) – kapłan, teolog, poeta, profesor nauk teologicznych
  • Eugeniusz Szymik (ur. 1932) – prezydent Rybnika (1978–1990)
  • Iwona Szymik (ur. 1981) – polska koszykarka
  • Stefan Szymik (ur. 1956) – polski duchowny katolicki, profesor nauk teologicznych
  • Jan Szymik (1930–2011) – etnograf

Wikipedia


szymiszów

Szymiszów ( Schimischow, 1936-1945: "Heuerstein O.S.")– wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Strzelce Opolskie.

Wikipedia


szymkencki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Szymkentem, dotyczący Szymkentu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Szymkent mrz.

Wiktionary


szymkent

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Kazachstanie;

Wiktionary

Szymkent (kaz. Шымкент; ros. Шымкент, "Szymkient", dawniej Чимкент, "Czimkient"; również Symkent, Czymkent) – miasto leżące na południowych krańcach Kazachstanu, przy granicy z Uzbekistanem. W mieście rozwinęło się górnictwo i hutnictwo ołowiu, przemysł maszynowy, chemiczny, mineralny, włókienniczy, skórzany (karakuły), spożywczy. Rafineria ropy naftowej; węzeł kolejowy; szkoły wyższe, teatry, muzeum.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. szymkencki

Wiktionary


szymkiewicz

nazwisko


SJP.pl


szymkowiak

nazwisko


SJP.pl


szymkowicz

nazwisko


SJP.pl


szymkowo

Szymkowo – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Brodnica.

Wikipedia


szymkowski

nazwisko


SJP.pl


szymkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Szymka lub z nim związany


SJP.pl


szymocice

Szymocice (niem. "Schymotschütz", 1936-45 "Simsforst") – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Nędza.

Wikipedia


szymocin

wieś w województwie dolnośląskim


SJP.pl

Szymocin (niem. "Simbsen") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie polkowickim, w gminie Grębocice.

Wieś położona na obszarze równiny Grębocickiej.

Wikipedia


szymon

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

(h

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za tydzień brat Szymona skończy dziesięć lat.

 (1.1) Umówiłyśmy się z Szymonem pod dworcem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃɨ̃mɔ̃n, AS: šỹmõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Szymuś mos., Szymek mos., Szymonowa ż., Szymonówna ż., Szymonostwo lm m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Szymuś, Szymonek, Szymek

Wiktionary


szymona

imię męskie


SJP.pl

Szymona (hebr. שמעון "Szim'eon" – "Bóg wysłuchał") – imię żeńskie, żeński odpowiednik imienia Szymon, pochodzenia biblijnego. Innym, bardziej rozpowszechnionym w Polsce żeńskim odpowiednikiem imienia Szymon jest Ksymena, zapośredniczona przez język hiszpański.

Wikipedia


szymonek

1. zdrobnienie od: Szymon (imię męskie); Szymek, Szymuś;
2. nazwisko


SJP.pl

Szymonek lub Ławki Małe – jezioro w Polsce w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Ryn.

Wikipedia


szymoniak

nazwisko


SJP.pl


szymonik

nazwisko


SJP.pl


szymonka

wieś w Polsce


SJP.pl

Szymonka (niem. "Schimonken", 1938–1945 "Schmidtsdorf") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Ryn.

W latach 1975−1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego. Siedziba parafii rzymskokatolickiej.

Wikipedia


szymonków

1. zdrobnienie od: Szymon (imię męskie); Szymek, Szymuś;
2. nazwisko


SJP.pl

Szymonków (niem. "Simmenau")– wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Wołczyn.

Wikipedia


szymonostwo

Szymon z żoną; Szymonowie


SJP.pl


szymonowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) przest. żona Szymona

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: Szymonowo

forma przymiotnika.

 (3.1) ż. lp. od: Szymonowy

Wiktionary

Szymonowa (dawniej niem. " Simon-Koppel " - wzniesienie ze szczytem na wysokości 728 m n.p.m. w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Wschodnich, w Masywie Śnieżnika.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Piotrowa wzdychała głośno i raz po raz, Szymonowa głowę w obie strony kołysała i także wzdychała.

 (2.1) Jadę dziś do Szymonowa.

 (3.1) Sąsiadował z Szymonową zagrodą z jednej strony i z Józefowym polem z drugiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɨ̃mɔ̃ˈnɔva, AS: šỹmõnova

Wiktionary

Powiązane:

 zob. Szymon.

Wiktionary


szymonowicz

nazwisko


SJP.pl


szymonowie

imię męskie


SJP.pl


szymonowo

Szymonowo (niem. "Simnau, Gr. Simnau") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Małdyty.

Wikipedia


szymonowy

taki jak u Szymona, charakterystyczny dla Szymona


SJP.pl


szymoszek

nazwisko


SJP.pl


szymoza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. wojsk. japoński materiał wybuchowy na bazie kwasu pikrynowego;

 (1.2) hist. wojsk. pot. japoński pocisk artyleryjski lub granat wypełniony szymozą (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czeka [Dan] cierpliwie na znak Czarowica, który poszedł na tamtę stronę doliny i jeziora, w skały Glärnischa, ażeby w nich zakopać w różnych miejscach trzy wielkie ładunki prochu, dynamitu, i szymozy.

 (1.1) I gdy się o tym myśleć zaczyna, o tym, jak zastąpiła wspaniałe i genialne indywidualności inżynieria wojenna i technika dynamitu, prochu, szymozy, ekrazytu, samolotów itd., mgła fantastyczna prędko opada.

 (1.2) W czasie bitwy […] pękła niedaleko szymoza i ogłuszyła mnie trochę; wstrętny to pocisk nie tyle zabójczy, co dokuczliwy […].

 (1.2) Wtem w odległości 20—30 kroków […] rozległ się huk. […] To padła szymoza, rozsiewając dokoła obłok czarnego dymu.

 (1.2) Posuwając się naprzód z jednym z kolegów, wpadliśmy między wybuchające szrapnele i szymozy (japońskie granaty).

Wiktionary

Powiązane:

 przym. szymozowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. szimoza

Wiktionary


szymoński

nazwisko


SJP.pl


szympans

bardzo inteligentna małpa człekokształtna o czarnej sierści i nieowłosionej twarzy, żyjąca w lasach środkowej Afryki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Pan|ref=tak., człekokształtna, bezogonowa małpa afrykańska;

 (1.2) samiec szympansa (1.1)

Wiktionary

Zobacz też: Szympans (film).

Szympans ("Pan") – rodzaj dużych ssaków naczelnych z podrodziny Homininae w obrębie rodziny człowiekowatych (Hominidae). Obejmuje dwa gatunki występujące w Afryce. Rodzaj "Pan" jest najbliżej spokrewniony z rodzajem "Homo". Karol Linneusz w swojej pracy "Systema Naturae" (10. edycja, 1758) zaklasyfikował szympansa w rodzaju "Homo" pod nazwą systematyczną "Homo nocturnus" – nocny człowiek. Dopiero w 1775 Blumenbach wprowadził nazwę "Simia troglodytes".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cisza panująca po zagarnięciu ludzi przez derwiszów i widok bananów przynęciły tu spore stado szympansów, które na wyższych drzewach pourządzały sobie nawet rodzaj parasoli lub daszków dla ochrony od deszczu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃɨ̃mpãw̃s, AS: šỹmpãũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szympansica ż., szympansiątko n.

:: zdrobn. szympansik m.

 przym. szympansi

Wiktionary


szympansi

→ szympans


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) właściwy szympansowi, związany z szympansem, dotyczący szympansa

Wiktionary

Patrz:

szympans

Powiązane:

 rzecz. szympans mzw., szympansica ż., szympansiątko n.

Wiktionary


szympansica

samica szympansa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. samica szympansa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɨ̃mpãw̃ˈɕit͡sa, AS: šỹmpãũ̯śica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szympans, szympansiątko

 przym. szympansi

Wiktionary


szympansik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mały szympans

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szympans mzw.

Wiktionary


szympansiątko

młode szympansa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pieszcz. młody szympans

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɨ̃mpãw̃ˈɕɔ̃ntkɔ, AS: šỹmpãũ̯śõntko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szympans, szympansica

 przym. szympansi

Wiktionary


szymrzikować

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. szeleścić

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. narzekać, utyskiwać

Wiktionary


szymski

nazwisko


SJP.pl


szymula

nazwisko


SJP.pl


szymura

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Franciszek Szymura (1912–1985), polski bokser, olimpijczyk
  • Jerzy Szymura (ur. 1949) – polski polityk, przedsiębiorca i informatyk
  • Dariusz Szymura (ur. 1966) – polski operator filmowy i dokumentalista
  • Kamil Szymura (piłkarz)
  • Kamil Szymura (siatkarz)
  • Piotr Szymura – polski futsalista
  • Rafał Szymura – polski siatkarz
  • Stefan Józef Szymura – polski fizyk, prof., dr hab
  • Janusz Szymura – polski przedsiębiorca
  • Jacek M. Szymura (ur. 1949) – polski zoolog i biolog ewolucyjny
  • Agnieszka Szymura – polska judoczka
  • Bożena Nowak-Szymura – polska przedsiębiorczyni, informatyczka

Wikipedia


szymuś

zdrobnienie od: Szymon (imię męskie); Szymek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) imię|polski|m., zdrobn. od: Szymon

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odkazimy Szymusiowi kolanko wodą kolońską.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Szymon mos., Szymona ż., Szymek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Szymon; zdrobn. Szymek

Wiktionary


szyna

1. stalowa belka, będąca częścią konstrukcyjną torów kolejowych, tramwajowych itp.;
2. belka lub pręt służące jako element konstrukcyjny lub prowadnica czegoś (np. firanki);
3. w medycynie: przyrząd unieruchamiający złamaną kończynę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. specjalnie wyprofilowana sztaba przeznaczona do poruszania się po niej lub pod nią pojazdów lub przedmiotów;

 (1.2) med. urządzenie do wsparcia lub usztywnienia kończyny albo kręgosłupa

 (1.3) inform. wewnętrzne połączenie elektroniczne, po którym transmitowane są dane

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • szyna – profil metalowy o przekroju dwuteownika lub zbliżonym
  • szyna – w medycynie
  • Szyna DIN – standard (EN 50022, BS 5584) szyny montażowej do montażu modułowej aparatury elektrycznej
  • trzecia szyna – forma zasilania dolnego pociągów elektrycznych
  • szynoprzewód – element przewodzący elektrycznie do przekazywania prądu o dużej wartości
  • szyna wyrównawcza – szyna łącząca urządzenie piorunochronne z urządzeniami w budynku
  • szyna sterująca – połączenie między jednostką centralną i pamięcią oraz układem wejścia-wyjścia
  • szyna adresowa – połączenie między jednostką centralną i pamięcią
  • szyna danych – część magistrali odpowiedzialna za transmisję właściwych danych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mieciu podszedł do okna i szarpnął zasłonę. Zrobił to trochę za mocno i jej połowa wyrwała się z szyny aluminiowego karnisza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃɨ̃na, AS: šỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uszynienie n.

 przym. szynowy

 przysł. szynowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) magistrala

Wiktionary


szynal

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. gwóźdź

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃɨ̃nal, AS: šỹnal

Wiktionary


szynczek

niewielki szynk; knajpka


SJP.pl


szynczyce

Szynczyce – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Czarnocin.

Liczba mieszkańców we wsi Szynczyce w 2011 roku wynosiła 218.

W latach 1954–1957 wieś była siedzibą władz gromady Szynczyce, po jej zniesieniu w gromadzie Czarnocin.

Wikipedia


szynd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. gwałt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɨ̃nt, AS: šỹnt

Wiktionary


szyndler

nazwisko


SJP.pl


szyndrowski

nazwisko


SJP.pl


szyndzielnia

szczyt w Beskidzie Śląskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. szczyt w Beskidzie Śląskim;

 (1.2) geogr. wzniesienie w Górach Bardzkich;

Wiktionary

Szyndzielnia (1029 m n.p.m., 1028 m) – szczyt w Paśmie Klimczoka i Szyndzielni w Beskidzie Śląskim, wznoszący się tuż na północ od Klimczoka,

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Masyw Szyndzielni porośnięty jest lasami bukowymi z domieszką drzew iglastych – świerków i jodeł.

 (1.2) Partie szczytowe Szyndzielni pokrywają gliny zwałowe i osady deluwialne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Szędzielnia ż., szyndzioł mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Szędzielnia, Gaciok

Wiktionary


szyndzioł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. gw-pl|Śląsk Cieszyński. gont

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Szyndzielnia ż.

Wiktionary


szyneczka

zdrobnienie od: szynka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: szynka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɨ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: šỹnečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szynka ż.

 przym. szynkowy

Wiktionary


szynel

długi płaszcz rosyjski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. odzież. wojsk. długi, zimowy płaszcz męski dopasowany do sylwetki, jednorzędowy lub dwurzędowy, wykonany z grubej wełny lub sukna, sięgający do kolan lub niżej, noszony w XIX i na początku XX wieku w carskiej Rosji, początkowo wojskowy, później także cywilny

Wiktionary

Szynel (ros. шинель) – zimowy, dopasowany do figury płaszcz, wykonany z grubego sukna lub wełny. Popularny element umundurowania wojskowego i urzędniczego w XIX i XX wieku (zwłaszcza w Rosji).

Wikipedia


szynion

1. wysoki czepek kobiecy z białego płótna, noszony w Polsce za panowania Augusta II;
2. dawna fryzura damska z przyprawionych włosów, w szczególności przyprawiany warkocz


SJP.pl


szynk

przestarzale: piwiarnia, knajpa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. gastr. miejsce sprzedaży i degustacji napojów alkoholowych;

 (1.2) przest. gastr. sprzedaż napojów alkoholowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fabryka koniaku znajduje się w każdym szynku.

 (1.1) A kiedy konisko schorzałe zdechnie na środku rynku, / Na śmierć się, bracie, zapijesz w brudnym, podmiejskim szynku.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. szynkowniany

 rzecz. szynkarz mos., szynkarka ż., szynkarstwo n., szynkierka ż.

Wiktionary


szynka

mięso wieprzowe (z tylnej części wieprza); wędlina z tego mięsa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. tylna część półtuszy wieprzowej będąca surowcem do produkcji wędlin;

 (1.2) kulin. spoż. wędlina z szynki (1.1) lub z analogicznej części innego zwierzęcia

 (1.3) zdrobn. od szyna

Wiktionary

Szynka – wyrób mięsny z tuszy wieprzowej[], schłodzony lub mrożony z kością lub bez. Barwa mięśni może być jasnoróżowa do czerwonej, dopuszcza się zmatowienia. Barwa tłuszczu – biała z odcieniem kremowym lub lekko różowym, w przypadku mięsa i tłuszczu mrożonego dopuszcza się nieznaczne zszarzenie barwy na powierzchni. Zapach swoisty charakterystyczny dla mięsa świeżego wieprzowego bez oznak zaparzenia i rozpoczynającego się psucia, niedopuszczalny zapach płciowy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Przyjechał z plecakiem i siatką foliową z kiełbasą polską i szynką w środku. Kiedy stanął w drzwiach jej mieszkania i powiedział, że przywiózł wałówkę… nie mogła go nie wpuścić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃɨ̃nka, AS: šỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 rzecz.

:: zdrobn. szyneczka ż.

 przym. szynkowy

 (1.3)

 rzecz. szyna ż.

 przym. szynowy

Wiktionary


szynkareczka

zdrobnienie od: szynkarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: szynkarka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɨ̃ŋkaˈrɛt͡ʃka, AS: šỹŋkarečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szynkarka

Wiktionary


szynkarka

1. właścicielka szynku;
2. żona szynkarza;
3. kobieta usługująca w szynku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta usługująca w szynku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szynk mrz., szynkareczka ż.

Wiktionary


szynkarski

przymiotnik od: szynkarz


SJP.pl


szynkarstwo

przestarzałe: prowadzenie szynku, piwiarni, gospody


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) prowadzenie szynku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szynk mrz.

Wiktionary


szynkarz

przestarzałe: osoba prowadząca szynk, piwiarnię, właściciel gospody


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba prowadząca szynk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szynk mrz.

Wiktionary


szynkarzyzna

wieś w Polsce


SJP.pl

Szynkarzyzna "(dawniej: „Sękarzowizna”)" a dziś często potocznie nazywana „Sękara” – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Sadowne. Ma status sołectwa.

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1756. W aktach kościelnych występuje od 1769.

Wikipedia


szynkierka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. karczmarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szynk m.

Wiktionary


szynkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Edige Szynkiewicz – tatarski emigracyjny działacz i publicysta narodowy
  • Illa Szynkiewicz – białoruski hokeista
  • Jakub Szynkiewicz – polski duchowny muzułmański pochodzenia tatarskiego
  • Sławoj Szynkiewicz – polski etnolog

Wikipedia


szynkowa

potocznie: kiełbasa szynkowa


SJP.pl


szynkowar

domowe urządzenie do przyrządzania wędlin


SJP.pl


szynkowe

potocznie: kiełbasa szynkowa


SJP.pl


szynkownia

dawne określenie podrzędnej restauracji, knajpy


SJP.pl


szynkowski

nazwisko


SJP.pl


szynkowy

przymiotnik

 (1.1) przyrządzony z szynki, z dodatkiem szynki

 (1.2) odnoszący się do szynku, związany z szynkiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W jej przekroju widoczne są jasne kawałki mięsa szynkowego, otoczone ciemniejszym farszem mięsnym.

 (1.1) Bardzo niemile widziane są za to aromaty takie jak warzywne, selerowe czy szynkowe.

 (1.2) Z sieni wchodziło się do kuchni, izby z kominkiem, izby szynkowej oraz do obszernej piwnicy.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. szynka ż.

 (1.2)

 rzecz. szynk mrz.

Wiktionary


szynkuna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w obwodzie królewieckim Rosji, dopływ Rominty

Wiktionary


szynkwas

dawniej: bufet w szynku, w oberży


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. lada w karczmie lub szynku, przy której kupowało się trunki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃɨ̃ŋkfas, AS: šỹŋkfas

Wiktionary


szynkówko

Szynkówko – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Górzno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Wikipedia


szynobus

potocznie: pojazd poruszający się po szynach, który kształtem przypomina autobus; autobus szynowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kolej. pot. lekki szynowy pojazd o napędzie spalinowym obsługujący trasy o niewielkiej liczbie podróżnych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szynobus jest zwykle pojazdem dwuosiowym o masie ok. 20 ton, z ok. 40-50 miejscami do siedzenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɨ̃ˈnɔbus, AS: šỹnobus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autobus szynowy

Wiktionary


szynowy

1. → szyna;
2. autobus szynowy - pojazd poruszający się po szynach, który kształtem przypomina autobus; szynobus


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z szyną, dotyczący szyny

 (1.2) taki, który porusza się po szynach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szyna ż., szynka ż., uszynienie n.

Wiktionary


szynowód

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. pasek metalu przewodzący energię elektryczną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Większa liczba cieńszych szynowodów to niższy opór i dzięki temu wyższa sprawność.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szynoprzewód

Wiktionary


szynszyl

rasa królika uzyskana na początku XX wieku poprzez skrzyżowanie królików rasowych i zwykłych mieszańców


SJP.pl


szynszyla

gryzoń z rodziny szynszylowatych o srebrzystoszarej sierści, żyjący gromadnie w Ameryce Południowej, ceniony ze względu na futro; czinczila


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Chinchilla|ref=tak., gryzoń pochodzący z Ameryki Południowej, o bardzo gęstym futrze; w domyśle: szynszyla mała;

 (1.2) zob. szynszyle.

Wiktionary

Szynszyla ("Chinchilla") – rodzaj ssaków z podrodziny Chinchillinae w obrębie rodziny szynszylowatych (Chinchillidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój szwagier ma hodowlę szynszyli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɨ̃w̃ˈʃɨla, AS: šỹũ̯šyla

Wiktionary

Powiązane:

 przym. szynszylowaty, szynszylowy

Wiktionary


szynszyle

futro z szynszyli; wyprawione skórki szynszyli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) damskie futro ze skór (wielu) szynszyli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żona ambasadora dumnie paradowała w pięknych szynszylach.

Wiktionary


szynszylowate

o cechach szynszylowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl

Sz

Wikipedia


szynszylowaty

o cechach szynszylowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


szynto

politeistyczny kult religijny w Japonii; sintoizm; shintoizm; szyntoizm; szinto; szintoizm; shinto; sinto


SJP.pl


szyntoizm

politeistyczny kult religijny w Japonii; sintoizm; shintoizm; szynto; sinto; szinto; szintoizm; shinto


SJP.pl


szynwaga

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. śródwaga

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɨ̃nˈvaɡa, AS: šỹnvaga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waga

Wiktionary


szynwałd

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Szynwałd – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie grudziądzkim, w gminie Łasin
  • Szynwałd – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie sępoleńskim, w gminie Sośno
  • Szynwałd – wieś w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Skrzyszów
  • Szynwałd – dawna nazwa Dąbków, wsi w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Czersk
  • Szynwałd – dawna gromada w pow. tarnowskim

Wikipedia


szyny

potocznie: tor kolejowy lub tramwajowy; tory


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • szyny (energetyka) – stanowią zbiorczą magistralę (węzeł), do której są przyłączone wszystkie zbiegające się w stacji linie. Za pomocą łączników umieszczonych w tych liniach można stwarzać różne układ...
  • szyny (kolejnictwo) – to także element składowy torów.
  • szyny (medycyna) – to także drewniany lub metalowy wspornik służący do unieruchomienia złamanej kończyny.

Wikipedia


szyp

ryba z rodziny jesiotrowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Acipenser nudiventris|Lovetsky|ref=tak., gatunek ryby z rodziny jesiotrowatych, która żyje w dorzeczu Dunaju, Morzu Czarnym, Morzu Azowskim oraz w południowej części Morza Kaspijskiego i w Jeziorze Aralskim;

Wiktionary

Szyp ("Acipenser nudiventris, Huso nudiventris") – gatunek ryby z rodziny jesiotrowatych (Acipenseridae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mięso szypa jest wykorzystywane do wędzenia i produkcji konserw.

Wiktionary


szypa

typ łopaty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań. szeroka łopata służąca do zgarniania piasku, śniegu itp.

forma rzeczownika.

 (2.1) D. B. lp. od szyp

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na widok świeżo opadłego śniegu chwycił dużą szypę od węgla i niechętnie poszedł z nią odśnieżać chodnik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃɨpa, AS: šypa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szufla

Wiktionary


szyper

1. dowódca małego statku wodnego
2. właściciel statku rybackiego


SJP.pl

Szyper – kapitan niewielkiego statku wodnego (np. holownika, kutra, portowej jednostki pomocniczej itp.). Dawniej także określenie właściciela statku rybackiego. W Polsce istnieje ponadto tytuł zawodowy szypra uprawniający do kierowania mniejszymi jednostkami w ramach żeglugi krajowej.

Wikipedia


szyperek

nazwisko


SJP.pl


szyperski

dotyczący szypra lub szyperstwa


SJP.pl


szypleć

szypleć leszczyniak - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych


SJP.pl


szyplin

roślina z rodziny bobowatych, np. szyplin jedwabisty


SJP.pl

Sz

Wikipedia


szypliszecki

przymiotnik od: Szypliszki


SJP.pl


szypliszki

wieś w Polsce


SJP.pl

Szypliszki (lit. "Šipliškė") – wieś w Polsce położona na Pojezierzu Wschodniosuwalskim (zachodnia część Pojezierza Litewskiego), w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Szypliszki.

Miejscowość jest siedzibą gminy Szypliszki.

Miejscowość od wschodu omija droga ekspresowa S61. Do 2022 roku przebiegała tędy droga krajowa nr 8.

Wikipedia


szypot

płycizna rzeki o stosunkowo szybkim prądzie; bystrze


SJP.pl


szypowice

Szypowice – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Kroczyce.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia


szypowski

nazwisko


SJP.pl


szypr

chypre;
1. kompozycja zapachowa łącząca zapachy drzewne, zwierzęce i kwiatowe;
2. perfumy o takim zapachu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. kosmet. perfumy o zapachu szyprowym

 (1.2) pot. zapach szyprowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Elegancki, aldehydowy szypr, ale w żadnym wypadku nie staromodny, przeciwnie – powiedziałbym, że bardzo nowoczesny, wręcz futurystyczny w swoim brzmieniu.

 (1.1) To szypr w pełnej krasie, a jednak jest on jednym z najbardziej przystępnych i noszalnych, bo jest to szypr lekki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szyprowość

 przym. szyprowy

Wiktionary


szyprowy

→ szypr; chypre'owy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) środ. kosmet. o zapachu (najczęściej perfum): składający się z połączenia zapachów cytrusowych, kwiatowych oraz animalistycznych i paczuli czy mchu dębowego kolejno jako nuty głowy, serca i bazy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdybym nie poznała szyprów, byłby to dla mnie pewnie signature scent, ale szyprowa zadziorność zrobiła swoje.

 (1.1) A jednak nuta szyprowa w Izia La Nuit to nie tylko cierń przeszywający miękkie ciało, to nie tylko ciemność ostro kontrastująca z jaśniejącym światłem - nie, ten zapach przypomina mi właśnie tę bardzo ciemną, drzewną, mszystą, zimną i gorzką nutę, która była tak charakterystyczna dla kobiecych perfum szyprowych z przeszłości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szypr m., szyprowość ż.

Wiktionary


szypszyna

krzew z rodziny różowatych, pospolity na obszarze całej Polski; dzika róża


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. zob. róża dzika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɨˈpʃɨ̃na, AS: šypšỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szypszyniec m.

 przym. szypszynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) róża dzika, dzika róża, róża psia, sypel; kraków|głóg.

Wiktionary


szypszyniec

szypszyniec różany - owad błonkoskrzydły z rodziny galasówek, wyrządzający szkody na pędach, owocach i liściach róż


SJP.pl


szypulski

nazwisko


SJP.pl


szypuła

nazwisko


SJP.pl


szypułka

łodyżka, na której osadzony jest owoc lub kwiat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. łodyżka, na której osadzony jest owoc lub kwiat;

Wiktionary

Szypułka (ang. "pedicel, pedicle", łac. "pedicellus, pedunculus") – u roślin nieulistniona część pędu, na której wyrasta kwiat, a następnie owoc. Przez szypułkę są one zaopatrywane w wodę wraz z solami mineralnymi i substancje organiczne. U części gatunków roślin owoc oddziela się od szypułki po dojrzeniu, u niektórych pozostaje trwale złączony z szypułką.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ʃɨˈpuwka, AS: šypuu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szypuła ż.

 przym. szypułkowy, bezszypułkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. ogonek; gw. Górny Śląsk sztyngel

Wiktionary


szypułkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mechaniczny proces oddzielania owocu jadalnego od jego niejadalnej części, np. ogonka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʃɨpuwkɔˈvãɲɛ, AS: šypuu̯kovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. szypułkować

Wiktionary


szypułkować

oddzielać owoce (rzadziej kwiaty) od szypułek


SJP.pl


szypułkowy

→ szypułka


SJP.pl

Patrz:

szypułka

szypłów

Szypłów (nazwa oboczna: Szczypłów) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Nowe Miasto nad Wartą.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia


szyroki

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. szeroki

Wiktionary

Szyroki (703 m n.p.m.) – szczyt na granicy polsko-słowackiej, którego polskie stoki znajdują się we wsi Jaworzynka w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, gminie Istebna. W regionalizacji fizycznogeograficznej Polski według Jerzego Kondrackiego znajduje się w Beskidzie Śląskim, w nowej regionalizacji na Międzygórzu Jabłonkowsko-Koniakowskim.

Wikipedia


szyrwan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto we wschodnim Azerbejdżanie, w dolnym biegu rzeki Kury;

Wiktionary

Sz

Wikipedia

Powiązane:

 przym. szyrwański

Wiktionary


szyrwinta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka na Litwie i w obwodzie królewieckim Rosji, uchodzi do Szeszupy;

Wiktionary


szyrwinty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu wileńskim.

Wiktionary

Sz

Wikipedia

Powiązane:

 przym. szyrwincki

Wiktionary


szyry

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. nożyce

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk nożice

Wiktionary


szystowice

Szystowice – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Grabowiec.

Wieś jest sołectwem w gminie Grabowiec. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 208 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Mikołaja w Grabowcu.

Wikipedia


szysz

nazwisko


SJP.pl

Szysz ( Шиш) – rzeka w Rosji w obwodzie omskim, prawy dopływ Irtyszu. Ma długość 378 km i powierzchnię zlewni 5270 km².

Przy ujściu Szyszu do Irtyszu położona jest wieś Ustʹ-Szysz. Słownik encyklopedyczny Brockhausa i Efrona z lat 1890 - 1907 podaje, że osadnictwo w dolnym biegu rzeki rozpoczęło się niedługo przed powstaniem publikacji.

Wikipedia


szyszak

1. rodzaj hełmu rycerskiego;
2. ptak afrykański; turak; chełmiak; bananojad


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) średniowieczny hełm zakończony stożkiem na górze;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • szyszak – rodzaj hełmu
  • szyszak – gatunek ptaka z rodziny turakowatych
  • Szyszak – zespół muzyczny pochodzący z Karkonoszy, grający folk, neofolk, poezję śpiewaną

Wikipedia


szyszeczka

zdrobnienie od: szyszka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: szyszka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɨˈʃɛt͡ʃka, AS: šyšečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szyszka ż., szyszunia ż.

 przym. szyszkowy

Wiktionary


szyszeń

szyszeń pospolity, szyszeń sosnowy - gatunki motyla z rodziny omacnicowatych


SJP.pl


szyszka

1. drewniany kwiatostan żeński roślin iglastych
2. kwiatostan żeński chmielu
3. potocznie: o kimś ważnym, wpływowym; szycha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. dendr. zdrewniały owoc większości roślin iglastych;

 (1.2) bot. kwiatostan żeński chmielu

 (1.3) przedmiot wyglądający jak szyszka (1.1)

 (1.4) pot. przen. zdrobn. od: szycha (ważna osoba)

 (1.5) szt. archit. element dekoracyjny w kształcie stylizowanej szyszki (1.1)

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poszłam z dziećmi do lasu i nazbierały cały worek szyszek.

 (1.2) Chmielowe szyszki używa się do produkcji piwa.

 (1.3) Na choince wisiały szklane szyszki, mikołaje i bałwanki.

 (1.4) Ten Gośki teść to ponoć jakaś szyszka w ministerstwie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃɨʃka, AS: šyška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szyszkowiec m.

:: zdrobn. szyszeczka ż., szyszunia ż.

:: zgrub. szycha ż.

 przym. szyszkowaty, szyszkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) pot. gruba ryba, figura, oficjel, rekin, szycha, ważniak; przest. oficjał; dostojnik, dygnitarz, notabl, prominent, VIP

Wiktionary


szyszkin

nazwisko


SJP.pl


szyszko

1. drewniany kwiatostan żeński roślin iglastych
2. kwiatostan żeński chmielu
3. potocznie: o kimś ważnym, wpływowym; szycha


SJP.pl


szyszkojagoda

twór powstały wskutek zrośnięcia się łusek szyszki jałowca


SJP.pl

Sz

Wikipedia


szyszkokwiatowy

hipoteza szyszkokwiatowa - jedna z hipotez wyjaśniających pochodzenie kwiatu roślin okrytozalążkowych; hipoteza euancjum


SJP.pl


szyszkolubka

rodzaj grzybów z rodziny szyszkogłówkowatych


SJP.pl


szyszkowaty

przypominający kształtem szyszkę, podobny do szyszki


SJP.pl


szyszkowe

→ szyszka


SJP.pl

Patrz:

szyszka

szyszkowiec

1. rodzaj jaszczurek z rodziny szyszkowcowatych;
2. rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) mykol. nazwa systematyczna|Strobilomyces|Berk.|ref=tak., rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych o kapeluszu pokrytym grubymi i odstającymi łuskami

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • szyszkowiec – jaszczurka z rodzaju Cordylus lub ogólnie o przedstawicielu rodziny szyszkowcowatych (Cordylidae), w szczególności:
    • szyszkowiec zwyczajny
    • szyszkowiec olbrzymi
    • szyszkowiec karryjski
    • szyszkowiec tropikalny
  • szyszkowiec (Strobilomyces) – rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych
  • Szyszkowiec – wieś w województwie pomorskim w powiecie chojnickim, w gminie Czersk

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. szyszka ż., szyszunia ż.

 przym. szyszkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. łuskogrzyb

Wiktionary


szyszkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Szyszkowski – polski aktor filmowy, telewizyjny i teatralny, scenarzysta oraz lektor
  • Bohdan Szyszkowski – polski chemik
  • Bolesław Szyszkowski – polski działacz robotniczy
  • Hilary (właśc. Eduard Szyszkowski) – prawosławny biskup
  • Jakub Szyszkowski – polski lekkoatleta
  • Jan Szyszkowski – pułkownik piechoty Wojska Polskiego
  • Jerzy Wojtczak-Szyszkowski – polski filolog klasyczny, latynista
  • Marcin Szyszkowski – rzymskokatolicki biskup, książę siewierski
  • Mikołaj Szyszkowski – rzymskokatolicki biskup, książę warmiński
  • Mikołaj Szyszkowski – podkomorzy wieluński, sędzia ziemski wieluński, sekretarz królewski
  • Piotr Szyszkowski – polski szlachcic, poseł na Sejm, urzędnik staropolski
  • Stanisław Szyszkowski – polski polityk, rolnik, poseł na Sejm

Wikipedia


szyszkowy

→ szyszka


SJP.pl

Patrz:

szyszka

szyszkówka

rodzaj grzybów z rodziny obrzękowcowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • szyszkówka – rodzaj grzybów
  • Szyszkówka – część wsi Klonowo w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Lubiewo
  • Szyszkówka – część wsi Kąclowa w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Grybów
  • Szyszkówka – część wsi Maszkowice w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łącko
  • Szyszkówka – część wsi Spytkowice w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Spytkowice
  • Szyszka, Szyszki, Szyszkowa, Szyszków

Wikipedia


szysznica

letyniec szysznica - gatunek błonkówki z rodziny galasówek


SJP.pl


szysztof

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wojsk. strzelnica

Wiktionary


szyszunia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pieszcz. zdrobn. od szyszka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɨˈʃũɲa, AS: šyšũńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szyszka ż., szyszkowiec m., szyszeczka ż., szycha ż., szyszkownik m., szyszkarz m.

 przym. szyszkowaty, szyszkowy

Wiktionary


szyszyn

Sz

Wikipedia


szyszynka

w anatomii: położony w mózgowiu gruczoł dokrewny, regulujący dojrzewanie płciowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. gruczoł dokrewny położony w mózgu;

Wiktionary

Szyszynka ( corpus pineale, syn. glandula pinealis, syn. epiphysis cerebri) – jeden z gruczołów wydzielania wewnętrznego, leżący pomiędzy wzgórkami górnymi blaszki pokrywy. Gruczoł znajduje się w zagłębieniu, pod blaszką pokrywy, kontaktując się z kresomózgowiem szypułą szyszynki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ʃɨˈʃɨ̃nka, AS: šyšỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. szyszynkowy

Wiktionary


szyszynkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z szyszynką, dotyczący szyszynki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szyszynka ż.

Wiktionary


szyszłowo

Szyszłowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Ostrowite.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wikipedia


szytka

potocznie: opona bezdętkowa


SJP.pl

Sz

Wikipedia


szywała

nazwisko


SJP.pl


szyzma

dawniej: schizma


SJP.pl


szyzmatyk

dawniej: schizmatyk


SJP.pl


szyć

1. łączyć nićmi jakiś materiał; wytwarzać coś poprzez zszywanie;
2. przelatywać; przeszywać powietrze; pędzić


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) kraw. wykonywać odzież, ubrania, także wyszycie, haft na czymś

 (1.2) łączyć brzegi czegoś (np. tkaniny, skóry) za pomocą igły i nici

 (1.3) daw. nadawać szybki lot przebijający (przeszywający) powietrze

 (1.4) przest. pokrywać, poszywać czymś jakąś powierzchnię

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Starożytni Partowie, udając ucieczkę w popłochu, szyli do nieprzyjaciela z łuków przez ramię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃɨt͡ɕ, AS: šyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uszycie n., naszywka ż., szew m., szycie n., szydło n., szydełko n., szydełkowanie n., szwaczka ż., szwacz m., wyszywanie n., wyszycie n., zszywanie n., zszycie n., zaszywanie n., szwalnia ż., zaszycie n., przeszywanie n., przeszycie n., doszywanie n., doszycie n., poszycie n., podszywanie n., zszywacz mrz.

 czas. wyszywać ndk., wyszyć dk., zszywać ndk., zszyć dk., zaszywać ndk., zaszyć dk., przyszywać ndk., przyszyć dk., doszywać ndk., doszyć dk., szydełkować ndk.

 przym. szwowy, bezszwowy, szydełkowy, szwalniczy, przyszywany

Wiktionary


szyłak

nazwisko


SJP.pl


szyłele

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu tauroskim.

Wiktionary

Szyłele (lit. "Šilalė") – miasto na zachodzie Litwy, położone w okręgu tauroskim, 30 km na północ od Taurogów. 6 tys. mieszkańców (2007). Nazwa miasta pochodzi od litewskiego słowa lasek[].

Wikipedia

Powiązane:

 przym. szyłelski

Wiktionary


szyłka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w południowej Syberii, płynąca przez Kraj Zabajkalski w Rosji;

 (1.2) geogr. miasto w Rosji w Kraju Zabajkalskim, położone nad rzeką Szyłką (1.1);

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Szyłka – rzeka w Rosji
  • Szyłka – miasto w Rosji w Kraju Zabajkalskim
  • ZSU-23-4 Szyłka – samobieżny artyleryjski zestaw przeciwlotniczy

Wikipedia


szyłokarczma

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu kłajpedzkim;

Wiktionary

Sz

Wikipedia

Powiązane:

 przym. szyłokarczemski

Wiktionary


szósta

godzina szósta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) godzina 6 rano lub wieczorem

forma przymiotnika.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od: szósty

Wiktionary

Powiązane:

 licz. sześć

 przym. szósty

Wiktionary


szóstaczek

krępień szóstaczek - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych


SJP.pl


szóstak

1. dawna polska moneta równa sześciu groszom;
2. samiec sarny lub jelenia o sześciu odnogach u poroża


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) łow. jeleń lub kozioł sarny o porożu z sześcioma odnogami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) hist. srebrna moneta o wartości 6 groszy bita w Polsce i na Litwie w XVI–XVIII w.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • szóstak – moneta srebrna, bita w Polsce i na Litwie w latach 1528–1765.
  • Szóstak – jezioro na Poj. Mazurskim (Szostak, Orzechowskie, Sonntag See)
  • Szóstak – kolonia w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Pietrowice Wielkie
  • Szóstak – osada w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Pietrowice Wielkie

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Szóstak m., szóstka ż., szóstkowy m.

 przym. szóstkowy, szósty

 licz. sześć

Wiktionary


szósteczka

zdrobnienie od: szóstka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: szóstka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szóstka ż.

Wiktionary


szóstka

1. cyfra oznaczająca liczbę 6;
2. grupa sześciu osób lub przedmiotów;
3. potocznie o czymś, co oznaczone jest liczbą 6;
4. szkolna ocena celująca;
5. szóstka Weidera - zestaw sześciu ćwiczeń na mięśnie brzucha; A6W, a6w


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa cyfry 6

 (1.2) eduk. uczn. ocena w szkole, zazwyczaj najwyższa z dostępnych

 (1.3) pot. anat. stomat. ząb trzonowy, pomiędzy przedtrzonowcem a innym trzonowcem

 (1.4) pot. to, co ma numer 6, jest oznaczone liczbą 6, np. dom, autobus, bieg (w skrzyni biegów)

 (1.5) harc. podstawowa jednostka w gromadzie zuchowej licząca sobie zwyczajowo sześć osób

 (1.6) daw. pot. dziesięć centów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • 6 – cyfra i liczba
  • TV6 – polska stacja telewizyjna
  • szóstka – oznaczenie zębu przedtrzonowego człowieka
  • szóstka – gra bilardowa
  • Szóstka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim
  • Szóstka – dawna gmina wiejska na Lubelszczyźnie
  • Szóstka – dawna gromada w pow. radzyńskim
  • Szóstka w Lotto – trafienie wszystkich typowanych liczb
  • Szóstka – karta do gry
  • Szóstka – polski serial telewizyjny

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Tomek to wzorowy uczeń, na świadectwie ma prawie same szóstki.

 (1.3) Od dwóch dni boli mnie szóstka.

 (1.4) Spóźnię się, ponieważ uciekła mi szóstka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃustka, AS: šustka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szóstkowy m., Szóstak mrz., szóstak mrz./mzw.

 przym. szóstkowy, szósty

 licz. sześć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) celujący, ocena celująca

Wiktionary


szóstkowicz

potocznie: uczeń o celujących ocenach


SJP.pl


szóstkowiczka

→ szóstkowicz


SJP.pl

Patrz:

szóstkowicz

szóstkowy

→ szóstka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) harc. zuch wybrany spośród szóstki, który jej przewodniczy, składa meldunki oraz odpowiada za jej pracę

przymiotnik

 (2.1) związany z liczbą sześć, dotyczący liczby sześć

 (2.2) eduk. uczn. wzorowy, mający same lub w większości szóstki

Wiktionary

Patrz:

szóstka

Wymowa:

IPA: ʃuˈstkɔvɨ, AS: šustkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szóstka ż., szóstak m., Szóstak m.

:: fż. szóstkowa ż.

 przym. szósty

 licz. sześć

Wiktionary


szóstoklasista

uczeń szóstej klasy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) eduk. uczeń szóstej klasy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. szóstoklasistka ż.

 przym. sześcioklasowy

Wiktionary


szóstoklasistka

uczennica szóstej klasy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) eduk. uczennica szostej klasy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. szóstoklasista m.

 przym. sześcioklasowy

Wiktionary


szóstoligowy

należący do szóstej ligi


SJP.pl


szósty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 6


SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

 (1.1) od 6

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) dzień miesiąca po piątym

rzeczownik, rodzaj żeński

 (3.1) szósta: godzina szósta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wstaję co rano o (godzinie) szóstej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃustɨ, AS: šusty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szóstka ż., szóstkowy m., Szóstak mrz., szóstak mrz./mzw.

 przym. szóstkowy

 przedr. sześcio-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 6.

Wiktionary


szówsko

Szówsko – wieś w Polsce położona na pograniczu Doliny Dolnego Sanu i Płaskowyżu Tarnogrodzkiego, w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Wiązownica. Ma status sołectwa.

Prywatna wieś szlachecka "Szuwsko", położona w województwie ruskim, w 1739 roku należała wraz z folwarkiem do klucza Jarosław Lubomirskich.

Wikipedia


szłap

nieprawidłowy kłus konia


SJP.pl

Szłap – nieprawidłowy kłus konia. Kończyny nie są stawiane równocześnie po dwie (tylna lewa i przednia prawa, tylna prawa i przednia lewa). Zamiast dwóch uderzeń kopyt słychać cztery. Konie takie są cenione przez kiepskich jeźdźców, ponieważ jazda na nich jest łatwiejsza. Konie tak chodzące nazywane są szłapakami.

Wikipedia


szłapa

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. łapa, kończyna zwierzęcia

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. noga

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) On mo ała na prawyj szłapie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. szłapać

Wiktionary


szłapak

koń chodzący szłapią


SJP.pl


szłapać

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) przest. pomału iść powłócząc, szurając nogami

 (1.2) daw. o koniu idącym powoli, ociężale; także jechać konno w ten sposób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zerwany raptem ze snu, gospodarz niepewnie szłapał do drzwi z lichtarzykiem w drżącej ręce.

 (1.2) Noc była ciemna, miejscowość nieznana, ich zdrożone konie ledwie szłapały w tej pomroce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szłapak mzw., szłapaczek mzw., szłap ż.

 gw-pl|Górny Śląsk. szłapa ż.

:: rzecz. odczas. szłapanie n.

 przym. szłapaty, szłapisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) człapać; reg. słapać, cłapać, ślapić, szłapić

 (1.2) jechać szłapią

Wiktionary


szłapcug

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. żart. chodzenie pieszo

Wiktionary


szłapka

nazwisko


SJP.pl


szłom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. szyszak

 (1.2) stpol. hełm

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃwɔ̃m, AS: šu̯õm

Wiktionary


szłyk

wysoka czapka z futra noszona w Polsce za panowania Jagiellonów


SJP.pl


sándor

[czytaj: szandor]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • György Sándor – amerykański pianista i pedagog
  • István Sándor – katolicki duchowny
  • István Sándor – węgierski wioślarz, olimpijczyk
  • Klára Sándor – węgierska językoznawczyni, historyk kultury i polityk
  • Sandor – węgierskie imię męskie

Wikipedia


sárospatak

miasto w północno-wschodnich Węgrzech


SJP.pl

Sárospatak ( Potok am Bodroch; Šarišský Potok, Blatný Potok) − miasto w północno-wschodnich Węgrzech, w komitacie Borsod-Abaúj-Zemplén, w Średniogórzu Północnowęgierskim, u podnóża Gór Zemplińskich, nad Bodrogiem (dopływ Cisy), 12 920 mieszkańców (I 2011 r.).

Wikipedia


sèvres

Sèvres – miasto i gmina we Francji, w regionie Île-de-France, w departamencie Hauts-de-Seine, nad Sekwaną.

Według danych na 2022 r. gminę zamieszkiwało 22 782 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 5827 osób/km². Wśród 1287 gmin regionu Île-de-France Sèvres plasuje się na 757. miejscu pod względem powierzchni, zajmując 3,91 km².

Wikipedia


sód

pierwiastek chemiczny o symbolu Na i liczbie atomowej 11, jest jednym z najmiększych metali


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Na i liczbie atomowej 11;

Wiktionary

Só

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma sód?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sut, AS: sut

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sodowy

 rzecz. soda ż., sodówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Na

Wiktionary


sójczy

→ sójka


SJP.pl

Patrz:

sójka

sójeczka

rodzaj ptaków z rodziny krukowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: sójka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sójka ż.

Wiktionary


sójka

ptak z rodziny krukowatych o charakterystycznych niebieskich lusterkach na skrzydłach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. średni ptak z rodzaju nazwa systematyczna|Garrulus|ref=tak.;

 (1.2) pot. uderzenie kogoś ręką

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • sójka – gatunek ptaka z rodziny krukowatych
  • Sójka – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Stawiguda
  • Sójka – część wsi Kobyla Góra w woj. wielkopolskim, w pow. ostrzeszowskim, w gminie Kobyla Góra
  • Sójki – dawna gmina w pow. kutnowskim
  • Sójki – dawna gromada w pow. kutnowskim
  • Sójka – szczyt w Górach Wałbrzyskich
  • Sójkaobraz Józefa Chełmońskiego
  • Kompleks Sportowy „Sójka” w Prudniku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głosy ich odróżniałam stokroć lepiej, niż nuty na klawicymbale, a nieraz sama, przyczaiwszy się w krzaku leszczyny, nawoływałam sójki, makolągwy, pliszkaiszki, wilgi tak doskonale, że głupie leciały na mój głos gromadnie; usiadłszy na gałązce przy mojej głowie, kręciły się szczebiocąc, oglądając się na wszystkie strony.

 (1.2) Felek dał sójkę w bok, ja mu też, i, odwróciwszy się od siebie, spaliśmy wybornie do samego rana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsujka, AS: sui ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sójka ż., sójkowiec m.

:: zdrobn. sójeczka ż.

 przym. sójczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baba; gw. Górny Śląsk sojka

 (1.2) cios

Wiktionary


sójkowiec

rodzaj ptaków z rodziny pekińczyków; Garrulax


SJP.pl


sól

1. związek chemiczny złożony z kationu metalu (ewentualnie amonowego) i anionu reszty kwasowej
2. zwyczajowa nazwa chlorku sodu, popularnej przyprawy do potraw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. chlorek sodu

 (1.2) chem. związek chemiczny, pochodny kwasowi, zawierający co najmniej jeden atom metalu w cząsteczce;

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od solić

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • sole amonowe
  • sole mineralne
  • sole potasowe
  • sole trzeźwiące – środek stosowany przy omdleniach i zasłabnięciach
  • sól AH
  • sól czerwona
  • sól diazoniowa
  • sól drogowa – sól stosowana do odśnieżania dróg
  • sól emska – środek o działaniu wykrztuśnym i alkalizującym, stosowany w medycynie
  • sól fizjologiczna
  • sól Frémy’ego
  • sól gorzka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tej zupie jest za dużo soli!

 (1.2) Sole można uzyskać na przykład przez reakcję chemiczną zasady z kwasem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sul, AS: sul

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soliwka ż., solnica ż., solniczka ż., solanka ż., solenie n., solnictwo n., zasolenie n., solarka ż., dosolenie n., posolenie n., przesolenie n., przysolenie n.

 czas. zasolić, solić ndk., dosolić dk., posolić dk., przesolić dk., przesalać ndk., przysolić dk.

 przym. solny, solankowy, słony, słonawy, solarski

 przysł. słono, słonawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sól kuchenna, chlorek sodu

Wiktionary


sóweczka

1. zdrobnienie od: sówka;
2. najmniejszy ptak drapieżny z rodziny puszczykowatych (rzędu sów), o szarobrązowym upierzeniu z jasnymi plamami, zamieszkujący lasy liściaste i mieszane


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: sowa

 (1.2) ornit. nazwa systematyczna|Glaucidium passerinum|ref=tak., najmniejszy gatunek sowy występujący w Polsce;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: suˈvɛt͡ʃka, AS: suvečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sówki nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sówka

Wiktionary


sówka

1. zdrobniale o sowie
2. gatunek motyla nocnego; nocnicówka
3. gołąb z grupy mewek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: sowa

 (1.2) mała lub młoda sowa

 (1.3) ent. motyl z rodziny nazwa systematyczna|Noctuidae|ref=tak., sówkowatych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sówka – część wsi Bujenka w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Ciechanowiec
  • Sówka – część wsi Wysoka Góra w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Srokowo
  • Sówka – osada w woj. zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Drawno
  • Sówka – skała w rezerwacie przyrody Góra Zborów na Wyżynie Częstochowskiej
  • człon rodzajowy zwyczajowej nazwy ptaka:
    • sówka ziemna (Athene cunicularia)
  • człon rodzajowy zwyczajowych nazw niektórych motyli z rodziny sówkowatych:
    • sówka choinówka (Panolis flammea)
    • sówka darniówka (Apamea anceps)
    • sówka drewnica (Apamea lithoxylaea)
    • sówka dwubarwka (Mesoligia furuncula)
    • sówka gajówka (Apamea epomidion)

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) U starszych larw sówek głowy stają się brązowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsufka, AS: sufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sówki nmos., sownik mzw., Sówka ż., sówkowate lm nm., sowa ż., osowiałość ż.

 przym. sówkowaty, sówkowy, sowi

 przysł. sowio

 czas. osowieć dk.

Wiktionary


sówki

1. zdrobniale o sowie
2. gatunek motyla nocnego; nocnicówka
3. gołąb z grupy mewek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ent. nazwa systematyczna|Noctuidae|Latreille|ref=tak., rodzina motyli;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. także. M., B. i W. lm. od: sówka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sówkowate, Sówki (Noctuidae) – rodzina motyli z podrzędu Glossata i nadrodziny Noctuoidea
  • Sówki – przysiółek wsi Jastrzębice, w Polsce, w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Rusiec
  • Sówki – wieś w Polsce, w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Lelkowo
  • sówka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głowa motyli z rodziny sówek wyposażona jest w duże oczy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sowa ż., sóweczka ż., sówka ż.

 rzecz. sowi

 przym. sowi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sówkowate

Wiktionary


sówkowate

rodzina motyli różnoskrzydłych; sówki, nocnicówki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ent. nazwa systematyczna|Noctuidae|Latreille|ref=tak., rodzina motyli;

Wiktionary

Sówkowate, sówki (Noctuidae) – rodzina motyli z podrzędu Glossata i nadrodziny Noctuoidea. Obejmuje ponad 12 000 znanych gatunków, z których większość zasiedla strefę umiarkowaną półkuli północnej. Dorosłe są aktywne o zmierzchu i nocą. Mają krępy tułów, szeroki odwłok i dość wąskie skrzydła.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głowa motyli z rodziny sówkowatych wyposażona jest w duże oczy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sownik mzw., sowa ż., sówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sówki

Wiktionary


sówkowaty

o cechach sówkowatych (rodzina motyli)


SJP.pl


sówkówka

słońcówka sówkówka - gatunek muchówki z rodziny bujankowatych


SJP.pl


södermanland

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. szwedzkie hrabstwo, region administracyjny (län) w południowo-wschodniej części kraju, ze stolicą w Nyköping;

 (1.2) geogr. hist. kraina historyczna i księstwo w Szwecji obejmująca dużo szerszy obszar niż hrabstwo Södermanland (1.1);

 (1.3) wojsk. żegl. klasa szwedzkich okrętów podwodnych konstruowanych od 1989 r.

Wiktionary

Södermanland (szw. "Södermanlands län") – jeden ze szwedzkich regionów administracyjnych ("län"). Siedzibą władz regionu ("residensstad") jest Nyköping.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obszar Södermanlandu liczy 5619 km², co daje mu 21. miejsce w kraju.

 (1.2) Obecny książę Södermanlandu zajmuje piąte miejsce w linii sukcesji do szwedzkiego tronu.

 (1.3) Polska ma otrzymać w leasing szwedzki okręt podwodny klasy Södermanland, na którym będą szkoleni wojskowi specjaliści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. södermanlandczyk m., sörmlandczyk m., södermanlandka ż., sörmlandka ż.

 przym. södermanlandzki, sörmlandzki

Wiktionary


süczou

miasto we wschodnich Chinach; Suzhou


SJP.pl


są

forma czasownika.

 (1.1) 3. os. lm. ter. czasownika być

Wiktionary


sąborski

→ Sąborze


SJP.pl

Patrz:

Sąborze

sąborze

wieś w województwie pomorskim, w powiecie słupskim


SJP.pl

Sąborze (kaszb. "Sąbòrzé", Ludwigslust) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Damnica. Leży przy drodze krajowej nr 6

E28 w odległości 10 kilometrów od Słupska. Wieś jest siedzibą sołectwa "Sąborze" w którego skład wchodzi również miejscowość Paprzyce.

Wikipedia


sącz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. toponim, pierwotna nazwa Starego Sącza

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Stary Sącz – to miasto w woj. małopolskim, w powiecie nowosądeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Stary Sącz.
  • Nowy Sącz – to miasto powiatowe i na prawach powiatu grodzkiego, w województwie małopolskim
  • Gmina Stary Sącz – to gmina miejsko-wiejska w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim
  • Sandecja Nowy Sącz – wielosekcyjny klub sportowy z Nowego Sącza
  • Okręg wyborczy Nowy Sącz – w wyborach do Sejmu nosi numer 14, a w wyborach do Senatu numer 13.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W średniowieczu Stary Sącz nazywany był tylko Sączem.

 (1.1) Jadąc do klasztoru w Sączu, zahaczyli o leśniczówkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sądecczyzna ż., Sądecczanin m., Sądecczanka ż.

 przym. sądecki

Wiktionary


sączek

1. krążek bibuły lub naczynie oddzielające ciecz od osadu;
2. rurka stosowana przy odprowadzaniu wydzielin z ran lub jam ciała; dren;
3. rurka służąca do odprowadzania nadmiaru wód gruntowych; dren


SJP.pl


sączka

rurka, zwykle gumowa lub metalowa, z bocznymi otworami albo taśma gazowa, gumowa, wprowadzana do rany lub jamy ciała w celu odprowadzenia zalegającej tam wydzieliny (ropy, wysięku, krwi)


SJP.pl


sączkować

odprowadzać drenami nadmiar wydzielin z organizmu; drenować


SJP.pl


sączkowo

Sączkowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Przemęt.

Wikipedia


sączkowy

przymiotnik od: sączek


SJP.pl


sączykufel

dawniej, żartobliwie: człowiek nadużywający alkoholu; wydmikufel, suszykufel


SJP.pl


sączyniec

tropikalne drzewo z rodziny sączyńcowatych, o jadalnych owocach i cennym, wytrzymałym drewnie cenionym w przemyśle meblarskim; sapodilla, pigwica


SJP.pl


sączyć

1. popijać, pić powoli;
2. wydzielać powoli jakąś ciecz;
3. cedzić, filtrować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wysączyć)

 (1.1) pić powoli, małymi porcjami

 (1.2) wydzielać wolno ciecz

 (1.3) wydobywać z siebie

czasownik przechodni niedokonany (dk. nasączyć, wsączyć)

 (2.1) nalewać powoli; wlewać małymi porcjami

czasownik przechodni niedokonany (dk. odsączyć, przesączyć)

 (3.1) oddzielać osad z zawiesiny; przepuszczać ciecz przez filtr

czasownik zwrotny niedokonany sączyć się (dk. wysączyć się)

 (4.1) ciec powoli, kroplami, małymi porcjami

 (4.2) wydobywać się powoli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wampir powoli sączył krew ze srebrnej czaszy.

 (4.1) Woda zebrana w załamach na wierzchu skały, przedostając się z wolna i kropla po kropli przez jakąś szparę w sklepieniu jaskini, zaczęła wreszcie sączyć mu się na głowę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sączenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cedzić, wysączać

 (1.2) wydzielać, wysączać

 (1.3) wydzielać

 (2.1) nasączać, wsączać

 (3.1) cedzić, filtrować, odsączać, przesączać

 (4.1) wyciekać

 (4.2) wypływać

Wiktionary


sączyńcowate

rodzina roślin z rzędu wrzosowców


SJP.pl

Są

Wikipedia


sączyńcowaty

o cechach sączyńcowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


sączów

Sączów – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie będzińskim, w gminie Bobrowniki.

W latach 1950–1954 miejscowość była siedzibą gminy Sączów. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Sączów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Wikipedia


sąd

1. organ wymiaru sprawiedliwości;
2. zespół ludzi sądzących; sędziowie;
3. budynek, gdzie odbywają się rozprawy sądowe;
4. rozprawa sądowa; proces;
5. opinia w jakiejś sprawie; ocena, pogląd


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) praw. instytucja, która zajmuje się rozstrzyganiem sporów albo orzekaniem o winie lub niewinności zgodnie z obowiązującym prawem

 (1.2) praw. skład sędziowski (także jednoosobowy)

 (1.3) pot. miejsce, budynek, w którym skład sędziowski rozpatruje pozwy lub akty oskarżenia

 (1.4) opinia w jakiejś sprawie lub o osobie

 (1.5) log. znaczenie zdania, które stwierdza określony stan rzeczy lub samo to zdanie;

 (1.6) rozprawa sądowa, proces, sądzenie

Wiktionary

Sąd – we współczesnych demokratycznych systemach prawnych niezawisły organ państwowy, powołany do stosowania prawa w zakresie rozstrzygania sporów między podmiotami pozostającymi w sporze, a także decydowania o przysługujących uprawnieniach oraz dokonywania innych czynności określonych w ustawach lub umowach międzynarodowych. Wyposażony jest w atrybut niezawisłości (nie podlega innym organom władzy) i funkcjonuje w szczególnej, procesowej formie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) …wszystko w demokratycznym państwie zależy od niezawisłości sędziowskiej. Sąd zawisły to nie jest sąd. Dodał: może użyję zbyt wielkich słów, ale niezawisłości sędziowskiej musimy strzec jak źrenicy oka.

 (1.3) Sąd w Grójcu mieści się przy ulicy Budowlanej.

 (1.4) Twój sąd o Marku jest niesprawiedliwy.

 (1.4) Jeżeli Werfel tak mówił, to się mylił. Nie radzę opierać się na jego sądach, choć uważam go za bardzo przydatnego człowieka […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔ̃nt, AS: sõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sędzia m./ż., sędzina ż., osąd m., sądówka ż., rozsądek m., sądzenie n., osądzenie n., zasądzenie n., rozsądzenie n., rozsądzanie n.

 czas. sądzić ndk., osądzić dk., zasądzić dk., rozsądzać ndk., rozsądzić dk.

 przym. sądowy, sądny, rozsądny

 przysł. sądowo, sądownie, rozsądnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trybunał

 (1.4) opinia, pogląd, przekonanie, stwierdzenie

 (1.6) rozprawa, proces, sądzenie

Wiktionary


sądecczyzna

kraina historyczna w południowej Małopolsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. kraina historyczna w południowej Małopolsce;

Wiktionary

Sądecczyzna ("ziemia sądecka") – kraina historyczna w południowej Małopolsce obejmująca Kotlinę Sądecką, część Pogórza Karpackiego i Beskid Sądecki.

Jan Flis w pracy „Sądeczyzna i jej granice” (Rocznik Sądecki. 1939) do Sądecczyzny zaliczył obszar powiatu nowosądeckiego, wschodnią część limanowskiego oraz skrawki powiatów gorlickiego i brzeskiego. Obecnie jej nazwę używa się najczęściej w odniesieniu do powiatu nowosądeckiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spisz odpadł od Sądecczyzny i od państwa polskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sącz mrz., Sądeckie n.

 przym. sądecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Sądeckie

Wiktionary


sądecki

przymiotnik od: Sącz (Nowy Sącz, Stary Sącz), Sądecczyzna


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Sączem, dotyczący Sącza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sądeckim hospicjum powstanie drugi oddział dla osób przewlekle chorych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sącz m., Sądecczyzna ż.

Wiktionary


sądeczanin

mieszkaniec Nowego lub Starego Sącza


SJP.pl


sądeczanka

mieszkanka Nowego lub Starego Sącza


SJP.pl


sądej

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Sądej – polski judoka
  • Jakub Sądej – polski leśnik, przewodnik

Wikipedia


sądek

regionalnie: naczynie na ciecz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Poznań. drewniane naczynie

Wiktionary


sądny

1. sądny dzień - według chrześcijańskich wierzeń religijnych: dzień, w którym ma nastąpić Sąd Ostateczny; także w przenośni - rozgardiasz, awantura, zamieszanie;
2. w związku frazeologicznym "do sądnego dnia" - bardzo długo, w nieskończoność


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) daw. dotyczący sądu, sądzenia

 (1.2) daw. skrót|indyw.|indywidualny|indywidualny. taki, który powinien zostać osądzony

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sąd mrz., sądownictwo n.

 przym. sądowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sądowy

Wiktionary


sądokracja

forma rządów, w której władza sądownicza nie podlega kontroli władzy ustawodawczej, wykonawczej i obywateli


SJP.pl


sądomir

dawne imię męskie


SJP.pl


sądosław

imię męskie


SJP.pl


sądownictwo

1. władza sądownicza w kraju;
2. ogół organów wymiaru sprawiedliwości w kraju


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) praw. ogół instytucji wymiaru sprawiedliwości

 (1.2) praw. władza sądowa sprawowana przez instytucje wymiaru sprawiedliwości

Wiktionary

Sądownictwo – oznacza z jednej strony władzę i funkcję wymiaru sprawiedliwości i obowiązującego orzecznictwa, z drugiej – ustrój sądów pewnej kategorii, bądź całego państwa lub społeczności międzynarodowej.

Sądownictwo jest jedną z trzech istotnych funkcji władzy państwowej (władza prawodawcza, wykonawcza i sądowa).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na tym polega istota sądownictwa w państwie prawa: wyroki mogą się nie podobać, ale władzy wykonawczej nie wolno ich uchylać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sąd m., sądownik m., sędzia m./ż.

 czas. sądzić ndk., sędziować ndk.

 przym. sądowniczy, sądowy, sądny

 przysł. sądownie

Wiktionary


sądowniczy

dotyczący sądownictwa, sądzenia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący sądownictwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sądownictwo n., sądzenie n., sąd m., sędzia m.

 przym. sędziowski

Wiktionary


sądownie

przysłówek

 (1.1) za pośrednictwem sądu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sąd mrz., sądownictwo n.

 przym. sądowy

Wiktionary


sądownik

pracownik sądownictwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba pracująca w sądzie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sądownictwo n.

Wiktionary


sądowny

przestarzałe: sądowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z sądem

Wiktionary


sądowo-śledczy

taki, który może wymierzać sprawiedliwość i prowadzić śledztwo


SJP.pl


sądowoadministracyjny

przymiotnik

 (1.1) przym. od sąd administracyjny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co do zasady postępowanie sądowoadministracyjne nie odbędzie się, jeśli dana sprawa nie była jeszcze rozpoznawana przez organ administracji publicznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔ̃ndɔvɔadmʲĩɲistraˈt͡sɨjnɨ, AS: sõndovoadmʹĩńistracyi ̯ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) administracyjnosądowy

Wiktionary


sądowy

dotyczący sądu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z sądem (instytucją)

 (1.2) związany z sądem (budynkiem)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jutro sędzina Maria wyda swój pierwszy wyrok sądowy.

 (1.2) Parking sądowy znów jest całkowicie zajęty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔ̃nˈdɔvɨ, AS: sõndovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sąd mrz., sędzia mos. / ż., sądownictwo n., sądzenie n.

 czas. sądzić ndk., osądzić dk.

 przym. sądny

 przysł. sądownie

Wiktionary


sądrożyce

Sądrożyce – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Twardogóra.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Wikipedia


sądzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|sądzić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sąd mrz., sędzia ż./mos.

Wiktionary


sądzić

1. pełnić funkcję sędziego, rozpatrywać sprawę sądową;
2. oceniać, osądzać;
3. uważać, być zdania, mniemać;
4. przestarzale: przyznawać coś komuś (dziś tylko w wyrażeniu "coś jest komuś sądzone" - coś jest czyimś przeznaczeniem)


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) oceniać, jak należy zakwalifikować określony stan rzeczy z punktu widzenia prawa

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) mieć o czymś jakieś zdanie

czasownik zwrotny niedokonany sądzić się (dk. brak)

 (3.1) prowadzić z kimś spór sądowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dostałem wezwanie do sądu. Będą sądzić mojego sąsiada za rzekome paserstwo.

 (2.1) Co sądzisz o naszej nowej nauczycielce matematyki?

 (3.1) Joanna długo sądziła się z byłym mężem o alimenty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔ̃ɲd͡ʑit͡ɕ, AS: sõńʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sąd mrz., sędzia mos./ż., sędzina ż., sędziostwo n., odsądzenie n., odsądzanie n., osądzenie n., osądzanie n., posądzenie n., posądzanie n., przesądzenie n., przesądzanie n., przysądzenie n., przysądzanie n., rozsądzenie n., rozsądzanie n., wysądzenie n., zasądzenie n., zasądzanie n., sędziowanie n.

 czas. odsądzić dk., odsądzać ndk., osądzić dk., osądzać ndk., posądzić dk., posądzać ndk., przesądzić dk., przesądzać ndk., przysądzić dk., przysądzać ndk., rozsądzić dk., rozsądzać ndk., wysądzić dk., zasądzić dk., zasądzać ndk., sędziować ndk.

 przym. sądowy, sędziowski

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) myśleć, uważać

Wiktionary


sądówka

potocznie:
1. wezwanie do sądu;
2. zakład medycyny sądowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) list z sądu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sąd mrz.

Wiktionary


sąg

4 metry sześcienne drewna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stos drewna o objętości 4 m³;

 (1.2) pot. każdy stos drewna

Wiktionary

Sąg – rodzaj jednostki miary objętości drewna, która jest stosowana w leśnictwie oraz drzewnictwie. Każdy sąg zawiera stos drewna o objętości 4 m³(p) (metry przestrzenne) z jednego sortymentu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ojciec przywiózł z lasu trzy sągi drewna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔ̃ŋk, AS: sõŋk

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sięgać, sięgnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. gwara. sąga

Wiktionary


sągolewski

nazwisko


SJP.pl


sągowy

przymiotnik od: sąg


SJP.pl


sągwa

glista płaska z gatunku wirków


SJP.pl


sąpoleński

→ Sąpolno


SJP.pl

Patrz:

Sąpolno

sąpolnica

Sąpolnica – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Nowogard, przy drodze wojewódzkiej nr 106 Rzewnowo - Stargard - Pyrzyce.

Według danych z 1 stycznia 2011 roku wieś liczyła 75 mieszkańców.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


sąpolno

wieś w Polsce


SJP.pl

Sąpolno (kaszub. "Sąpólno", "Sąpòlniô" lub też "Sãpòlno", niem. "Sampohl", dawniej "Szampolnieii", "Sampolno") – wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, w gminie Przechlewo. Leży przy trasie linii kolejowej Miastko-Człuchów (obecnie zawieszonej).

Wikipedia


sąsiad

1. ten, kto mieszka w pobliżu kogoś;
2. ktoś znajdujący się w danej chwili tuż obok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, której dom / mieszkanie jest blisko czyjegoś domu / mieszkania

 (1.2) ogólnie ktoś, kto ma działkę itp. obok innej albo siedzi obok kogoś w teatrze, szkole itp.

 (1.3) kraj, który graniczy z danym państwem

Wiktionary

Są

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ewa pożyczyła od sąsiada szklankę mąki.

 (1.1) Sąsiedzi naprzeciwko kupili w tym miesiącu od razu dwa szare nieużywane samochody.

 (1.2) Mój sąsiad z lewej cały seans chrapał.

 (1.3) Jelenie sika są w Polsce rzadkością, jednak nasi południowi sąsiedzi mają bardzo liczną populację i przepiękne gwizdowiska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔ̃w̃ɕat, AS: sõũ̯śat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sąsiedztwo n.

:: fż. sąsiadka ż., sąsiadeczka ż.

 czas. sąsiadować

 przym. sąsiedzki, sąsiedni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk somsiad

Wiktionary


sąsiada

1. ten, kto mieszka w pobliżu kogoś;
2. ktoś znajdujący się w danej chwili tuż obok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. sąsiadka

forma rzeczownika.

 (2.1) zob. sąsiad.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔ̃w̃ˈɕada, AS: sõũ̯śada

Wiktionary


sąsiadeczka

zdrobnienie od: sąsiadka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: sąsiadka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔ̃w̃ɕaˈdɛt͡ʃka, AS: sõũ̯śadečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sąsiadka ż., sąsiad m.

 przym. sąsiedni, sąsiedzki

Wiktionary


sąsiadek

zdrobnienie od: sąsiad


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bolesław Sąsiadek – polski wojskowy, działacz społeczny
  • Marek Sąsiadek – polski snowboardzista, olimpijczyk
  • Mieczysław Sąsiadek – polski inżynier mechanik i wykładowca akademicki
  • Wacław Sąsiadek – polski piłkarz
  • Maria Małgorzata Sąsiadek – polska lekarka, naukowczyni, specjalistka genetyki klinicznej

Wikipedia


sąsiadka

1. kobieta, która mieszka w pobliżu kogoś;
2. kobieta znajdująca się w danej chwili tuż obok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) osoba płci żeńskiej, której dom / mieszkanie jest blisko czyjegoś domu / mieszkania

 (1.2) ogólnie: ktoś płci żeńskiej, kto ma działkę itp. obok innej albo siedzi obok kogoś w teatrze, szkole itp.

Wiktionary

Sąsiadka (dawniej Sutiejsk lub Sąciaska) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Sułów. Leży nad rzeką Pór.

Wieś jest sołectwem w gminie Sułów. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 395 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ewa pożyczyła od sąsiadki szklankę mąki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔ̃w̃ˈɕatka, AS: sõũ̯śatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sąsiedztwo n.

:: zdrobn. sąsiadeczka ż.

:: fm. sąsiad

 czas. sąsiadować ndk.

 przym. sąsiedzki, sąsiedni

Wiktionary


sąsiadowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|sąsiadować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sąsiadować ndk.

 przym. sąsiedzki

Wiktionary


sąsiadować

1. mieszkać w pobliżu kogoś;
2. siedzieć obok kogoś;
3. być położonym obok, graniczyć z czymś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) mieszkać w pobliżu kogoś

 (1.2) być położonym obok czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Polska sąsiaduje z Niemcami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔ̃w̃ɕaˈdɔvat͡ɕ, AS: sõũ̯śadovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sąsiedztwo n., sąsiad m., sąsiadka ż., sąsiadowanie n.

 przym. sąsiedzki, sąsiedni

Wiktionary


sąsiadowie

nazwisko


SJP.pl


sąsiadujący

1. mieszkać w pobliżu kogoś;
2. siedzieć obok kogoś;
3. być położonym obok, graniczyć z czymś


SJP.pl

Patrz:

sąsiadować

sąsieczno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sąsieczno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, powiecie toruńskim, w gminie Obrowo
  • Sąsieczno – osada w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Kolbudy
  • Sąsieczno – część miasta Łódź wchodzące w skład Andrzejowa

Wikipedia


sąsiedni

położony w pobliżu czegoś


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o terenie, państwie: bezpośrednio graniczący

 (1.2) leżący najbliżej

 (1.3) położony niedaleko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sama wezwała straż pożarną. Mieści się w sąsiednim budynku, ale przyjazd trwał wieczność.

 (1.1) Razu pewnego w sąsiedniej dzielnicy pojawił się nowy człowiek.

 (1.2) Nagle w sąsiednim pokoju zadzwonił telefon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔ̃w̃ˈɕɛdʲɲi, AS: sõũ̯śedʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sąsiadeczka ż., sąsiad mos., sąsiadka ż., sąsiedztwo n.

 czas. sąsiadować ndk.

 przym. sąsiedzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ościenny, sąsiadujący, graniczący, przylegający, przyległy

 (1.2) następny, sąsiadujący

 (1.3) bliski, niedaleki, nieodległy, okoliczny, pobliski

Wiktionary


sąsiedzki

dotyczący sąsiada, sąsiedztwa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) właściwy sąsiadowi, należący do sąsiada, taki jak między sąsiadami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co jakiś czas w bloku można usłyszeć o sąsiedzkich sporach, po których musiała interweniować policja.

 (1.1) Miesiąc temu do naszego sąsiedzkiego grona dołączył czarnoskóry profesor akademicki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔ̃w̃ˈɕɛt͡sʲci, AS: sõũ̯śecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sąsiad m., sąsiadka ż., sąsiadeczka ż., sąsiadowanie n.

 czas. sąsiadować ndk.

 przym. sąsiedni

 przysł. po sąsiedzku

Wiktionary


sąsiedzkość

→ sąsiedzki


SJP.pl

Patrz:

sąsiedzki

sąsiedztwo

1. znajdowanie się lub mieszkanie w pobliżu kogoś, czegoś;
2. miejsca, okolica najbliżej czegoś położone;
3. osoba lub osoby znajdujące się lub mieszkające w pobliżu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) to, co znajduje się w pobliżu

 (1.2) osoby mieszkające nieopodal

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • – zbiorowość społeczna w najbliższym otoczeniu domostwa, miejsce zamieszkania sąsiadów;
  • sąsiedztwo punktu – pojęcie analizy matematycznej i topologii, w ogólności definiowane jako otoczenie punktu pozbawione jego samego; w szczególnych przypadkach sąsiedztwo punktu definiuje się przez pr...
  • sąsiedztwo – w teorii automatów komórkowych.
  • otoczenie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sąsiedztwie nie znaleźliśmy podobnych aut.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔ̃w̃ˈɕɛt͡stfɔ, AS: sõũ̯śectfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sąsiad m., sąsiadka ż.

 czas. sąsiadować

 przym. sąsiedni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) otoczenie, pobliże, bliskość, okolica

 (1.2) sąsiedzi, dzielnica

Wiktionary


sąsiek

miejsce na zboże w stodole; zasiek; zapole


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. wydzielona część stodoły, w której magazynuje się siano, zboże lub słomę

 (1.2) daw. reg. część spichrza przeznaczona na magazynowanie zboża

 (1.3) roln. skrzynia na ziarno

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zdumiewał się poruszony do łez, gdy naraz posłyszał za sobą w sąsieku ostre trzeszczenie słomy.

 (1.1) Będąc latem na wsi, często spaliśmy w sąsieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔ̃w̃ɕɛk, AS: sõũ̯śek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. zasiek

Wiktionary


sąspów

Sąspów – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Jerzmanowice-Przeginia, w górnej części Doliny Sąspowskiej.

Wieś znajduje się na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Przez Sąspów płynie rzeczka Sąspówka, która ma 5 źródeł.

Wikipedia


sążeń

dawna jednostka długości równa rozpiętości ramion ludzkich; siąg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. metrol. jednostka długości, używana do pocz. XX w., równa odległości między dłońmi rozpostartych ramion mężczyzny, czyli około 1,7 m;

Wiktionary

Sążeń – wspólna nazwa różnych jednostek długości; nie są one metryczne, lecz antropometryczne – oparte na rozpiętości ramion dorosłego mężczyzny. Różne sążnie w zaokrągleniu do jednej cyfry znaczącej są równe dwóm metrom (2 m).

W Polsce sążeń (lub inaczej siąg albo siąga) zmieniał się na przestrzeni wieków, oscylując w granicach 2 metrów:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oddalili się tak owym chodnikiem o trzydzieści sążni od skarp fortu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔ̃w̃ʒɛ̃ɲ, AS: sõũ̯žẽń

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sążniowy, sążnisty, sążniowaty

 przysł. sążniście

 rzecz. sążnistość ż., sążniowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klafter

Wiktionary


sążniowy

przymiotnik od: sążeń


SJP.pl


sążnistszy

stopień wyższy od przymiotnika: sążnisty


SJP.pl


sążnisty

odznaczający się potężnymi rozmiarami, zwłaszcza bardzo długi, bardzo wysoki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. odznaczający się wielkimi rozmiarami

 (1.2) książk. o tekście: bardzo długi, często w złym znaczeniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ogrodzie gęstwa i plątanina pni, konarów, gałęzi, liści i owoców była nieprzejrzana; na domiar wszystkiego zasłaniał je sążnisty płot.

 (1.2) Pierwszego października weszła w życie ekologiczna „ustawa matka” – Prawo ochrony środowiska. To sążnista księga z kilkuset artykułami, które mają tworzyć podstawę dla przeniesienia do polskiego systemu prawnego dyrektyw ekologicznych obowiązujących w krajach Unii Europejskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sążeń mrz.

 przysł. sążniście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duży, wielki, ogromny, przeogromny, gigantyczny

 (1.2) obszerny, długi, rozwlekły, rozciągły

Wiktionary


sążniście

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób sążnisty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pierwszych latach po wojnie odbywały się co 15 września uroczystości lotnictwa brytyjskiego i wszystkie dzienniki i czasopisma w Wielkiej Brytanii rozpisywały się sążniście na temat Bitwy o Brytanię 1940 roku, ale o Polakach była na ogół cisza, a jeśli napomknienie, to wstydliwie skąpe, półgębkowe albo nawet wyraźnie naciągane (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sążeń mrz., sążnistość ż., sążniowość ż.

 przym. sążniowy, sążnisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obszernie, rozwlekle

Wiktionary


sążyca

mieszany zasiew pszenicy z żytem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszany zasiew pszenicy z żytem

Wiktionary

Sążyca – mieszany zasiew żyta z pszenicą, bardzo rzadko stosowany, jedynie w surowszych warunkach klimatycznych, mniej odpowiednich dla samej pszenicy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sążycę sieje się, gdy warunki lokalne niezbyt odpowiadają wegetacji pszenicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔɯ̯̃ˈʒɨt͡sa, AS: sõũ̯žyca

Wiktionary


sęczek

z botaniki: ślad po gałązce


SJP.pl


sęczkowaty

1. przypominający kształtem sęczek, podobny do sęczka;
2. mający wiele sęczków


SJP.pl


sęczkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sęczkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Osięciny
  • Sęczkowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Malechowo

Wikipedia


sęczkowski

nazwisko


SJP.pl


sęczyna

ślad na powierzchni deski po wypadłym lub spiłowanym sęku


SJP.pl


sędańsk

Sędańsk (Sedańsk, Seedanzig) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Szczytno.

Niewielka wieś leżąca przy północnym krańcu Jeziora Sędańskiego, ok. 3 km na południowy zachód od Szczytna. Dojazd wyłącznie drogą gruntową, przedłużeniem ul. Partyzantów. Tereny wokół wsi nieco podmokłe.

Wikipedia


sędek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sędek – staropolskie zdrobnienie od imion takich, jak Sędowin, Sędzimir, Sędomir, Sędzisław, Sędosław, Sędziwoj, Sędowoj, Sędźwoj, Sędziwuj
  • Sędek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Staroźreby
  • Sędek – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Łagów

Wikipedia


sędowo

Sędowo (niem. "Königstreu") – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Dąbrowa.

Wikipedia


sędraszyce

Sędraszyce (nazwa oboczna: Sandraszyce) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim, w gminie Cieszków.

Wikipedia


sędrowicz

nazwisko


SJP.pl


sędrowo

Sędrowo (niem. "Sendrowen", w latach 1938-1945 "Treudorf") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Wielbark. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wieś mazurska, położona w pobliżu ujścia rzeki Wałpuszy do Omulwi, z ciekawym architektonicznie budynkiem starej szkoły (z początku XX w.).

Wikipedia


sędrowski

nazwisko


SJP.pl


sędzia

1. osoba wydająca sąd;
2. funkcjonariusz publiczny uprawniony do orzekania w sprawach należących do właściwości sądów i trybunałów, na zasadach niezawisłości i bezstronności;
3. osoba uprawniona do prowadzenia i oceniania zawodów sportowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. osoba, która wydaje wyroki w sądzie;

 (1.2) sport. osoba, która pilnuje przestrzegania przepisów w zawodach sportowych

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) praw. kobieta, która wydaje wyroki w sądzie

 (2.2) sport. kobieta, która pilnuje przestrzegania przepisów w zawodach sportowych

Wiktionary

Sę

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten sędzia sądzi w sądzie rodzinnym od dwóch lat.

 (1.2) Sędzia ukarał zawodnika za brutalny faul żółtą kartką.

 (2.1) Otrzymałam od pani sędzi jasną odpowiedź: P. zeznała, że była w sekcie, ale już nie jest.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛ̃ɲd͡ʑa, AS: sẽńʒ́a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paleosędzia mos., neosędzia mos., sąd m., sędziostwo nmos., sędzina ż., osąd m., sądzenie n., zasądzenie n., osądzenie n., sędziowanie n., sądownictwo n.

 czas. sądzić ndk., zasądzić dk., osądzić dk., sędziować ndk.

 przym. sędziowski, sądowy, sądowniczy, neosędziowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) arbiter

 (2.1) sędzina

 (2.2) sędzina

Wiktionary


sędziak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Sędziak – polski samorządowiec i działacz partyjny
  • Magdalena Sędziak – polska pięcioboistka nowoczesna
  • Stanisław Sędziak – polski wojskowy, cichociemny

Wikipedia


sędzice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sędzice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Zawonia
  • Sędzice – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Wróblew
    • Sędzice – stacja kolejowa w ww. wsi
  • Sędzice – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Biskupiec

Wikipedia


sędziejowice

nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sędziejowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Sędziejowice
  • Sędziejowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Chmielnik
  • Sędziejowice – gmina wiejska
  • Sędziejowice – gromada w powiecie buskim
  • Sędziejowice – gromada w powiecie łaskim
  • Sędziejowice – przystanek kolejowy
  • Sędziejowice-Kolonia

Wikipedia


sędziejowicki

przymiotnik od: Sędziejowice


SJP.pl


sędzimierz

imię męskie


SJP.pl

Sędzimierz (niem. "Neugericht") – nieoficjalna osada wsi Walim, w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim, w gminie Walim.

Wikipedia


sędzimir

imię męskie


SJP.pl

Sędzimir, Sędomir – staropolskie imię męskie, złożone z członu "Sędzi-" („sądzić”) oraz członu "-mir" („pokój, spokój, dobro”). Być może oznaczało „ten, komu sądzone jest życie w pokoju”. Od tego imienia, występującego w całej Słowiańszczyźnie (por. czes., rus. i serbsko-chor. "Sudomir") pochodzi nazwa miasta Sandomierz.

Wikipedia


sędzimira

imię żeńskie


SJP.pl


sędzimirostwo

Sędzimir z żoną; Sędzimirowie


SJP.pl


sędzimirowice

Sę

Wikipedia


sędzimirowie

Sędzimir z żoną; Sędzimirostwo


SJP.pl


sędzimirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Sędzimira lub z nim związany


SJP.pl


sędzina

1. potocznie: kobieta sędzia;
2. przestarzale: żona sędziego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kobieta, która wydaje wyroki w sądzie

 (1.2) przest. żona sędziego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wystudiowany szloch powódki ani przez chwilę nie zwiódł doświadczonej sędziny.

 (1.1) Na mojej sprawie rozwodowej czułem się jak jakiś najgorszy element aspołeczny. Sędzina mnie pyta, czy piłka nożna jest dla mnie ważniejsza niż moja żona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛ̃ɲˈd͡ʑĩna, AS: sẽńʒ́ĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sąd mrz., sędziostwo n., osąd mrz.

:: fm. sędzia mos.

 czas. sądzić, zasądzić, sędziować

 przym. sędziowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. sędzia

Wiktionary


sędziniec

Sędziniec – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Wysoka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

W miejscowości był przystanek kolejowy Sędziniec.

Wikipedia


sędzinko

Sędzinko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Duszniki.

Wikipedia


sędziokracja

nadmierna władza w rękach sądów


SJP.pl


sędziostwo

sędzia z żoną


SJP.pl


sędziować

czasownik niedokonany

 (1.1) praw. pełnić funkcję sędziego w sądzie

 (1.2) sport. być sędzią na zawodach sportowych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sędzia m., sąd m., sądzenie n., sędzina ż., sądownictwo n.

 przym. sędziowski

 czas. sądzić

Wiktionary


sędziowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący sędziego lub kolegium orzekającego, związany z sędzią lub kolegium orzekającym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta droga obrony jest mało skuteczna, jednak czasami pozwala wzbudzić współczucie w członkach składu sędziowskiego lub w przysięgłych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. neosędzia mos., sąd mrz., sędzia mos., sędziostwo nmos., sędzina ż., osąd mrz., sądzenie n., zasądzenie n., osądzenie n., sędziowanie n., sądownictwo n.

 czas. sądzić ndk., zasądzić dk., osądzić dk., sędziować ndk.

 przym. sądowy, sądowniczy

Wiktionary


sędzioł

ptak z rodziny trogonów, zamieszkujący Amerykę Południową, podzwrotnikową Afrykę i Indochiny


SJP.pl


sędziszowianin

mieszkaniec Sędziszowa lub Sędziszowa Małopolskiego (miast w Polsce)


SJP.pl


sędziszowianka

mieszkanka Sędziszowa lub Sędziszowa Małopolskiego (miast w Polsce)


SJP.pl


sędziszowice

Sędziszowice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Bejsce. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


sędziszowski

przymiotnik od: Sędziszowa, Sędziszów, Sędziszów Małopolski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Sędziszowem, dotyczący Sędziszowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sędziszów mrz.

Wiktionary


sędziszów

miasto w Polsce


SJP.pl

}|- class="grafika iboxs"

Sędziszów – miasto w woj. świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, nad Mierzawą. Jest siedzibą miejsko-wiejskiej gminy Sędziszów. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. kieleckiego.

W mieście swoją siedzibę ma od 1974 roku Fabryka Kotłów Sefako, produkująca kotły energetyczne. Zajmuje teren sędziszowskiej podstrefy Specjalnej Strefy Ekonomicznej „Starachowice”.

Wikipedia


sędzisław

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sędzisław – staropolskie imię męskie
  • Sędzisław – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kamiennogórskim, w gminie Marciszów
  • Sędzisław – dawna gmina wiejska istniejąca w woj. wrocławskim
  • Sędzisław – dawna gromada
  • Sędzisław – stacja kolejowa w Sędzisławiu

Wikipedia


sędzisława

imię żeńskie


SJP.pl

Sędzisława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członu "Sędzi-" („sądzić”) oraz członu "-sława" („sława”). Być może oznaczało „ta, której sądzona jest sława”. Imię wystąpiło w średniowiecznych dokumentach w 1250 r., a w męskiej formie w 1211.

Wikipedia


sędzisławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Sędzisławy lub z nią związany


SJP.pl


sędzisławostwo

Sędzisław z żoną; Sędzisławowie


SJP.pl


sędzisławowie

Sędzisław z żoną; Sędzisławostwo


SJP.pl


sędzisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Sędzisława lub z nim związany


SJP.pl


sędziunio

ekspresywnie: sędzia


SJP.pl


sędziwiej

stopień wyższy od przysłówka: sędziwie


SJP.pl


sędziwoj

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sędziwoj – imię męskie
  • Sędziwoj – powieść Józefa Bohdana Dziekońskiego
  • Sędziwoj z Czechła – polski kartograf urodzony w XV wieku.

Wikipedia


sędziwojewo

Sędziwojewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, w gminie Września.

Wieś szlachecka, własność wojewody płockiego Piotra Potulickiego, około 1580 roku leżała w powiecie gnieźnieńskim województwa kaliskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia


sędziwojostwo

Sędziwój z żoną; Sędziwojowie


SJP.pl


sędziwojowie

imię męskie


SJP.pl


sędziwojowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Sędziwoja lub z nim związany


SJP.pl


sędziwszy

stopień wyższy od przymiotnika: sędziwy


SJP.pl


sędziwy

1. bardzo stary;
2. świadczący o długim życiu;
3. pochodzący z dawnych czasów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bardzo stary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niech zawsze należytą ma cześć wiek sędziwy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛ̃ɲˈd͡ʑivɨ, AS: sẽńʒ́ivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sędziwość ż.

 przysł. sędziwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) leciwy, wiekowy; książk. matuzalemowy

Wiktionary


sędziwój

imię męskie


SJP.pl


sędów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sędów – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Białaczów
  • Sędów – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Wartkowice

Wikipedia


sędłak

nazwisko


SJP.pl


sęk

1. ślad na desce lub pniu po wrośnięciu gałęzi;
2. fragment uschniętej lub odciętej gałęzi wystającej z pnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kawałek starej, uschniętej gałęzi przy pniu drzewa

 (1.2) wrośnięta w pień drzewa część konaru, która po ścięciu stanowi wadę drewna;

 (1.3) łow. zakończenie palczastego poroża daniela

Wiktionary

Sęki – grupa wad drewna określająca wrośnięte w drewno pnia części gałęzi o węższych przyrostach rocznych i barwie zazwyczaj ciemniejszej niż otaczające drewno.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Powierzchnia drewna nie została wyszlifowana ani polakierowana – widać było wszystkie groteskowe sęki i pierścienie, które w oczach Wookieech pełniły rolę dekoracyjną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛ̃ŋk, AS: sẽŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. sęczek m.

 przym. sękowy, sękaty

Wiktionary


sękacz

1. rodzaj słodkiego ciasta pieczonego w kształcie sękatego pnia drzewa; baumkuch, bankuch, baumkuchen;
2. kij sękaty; drzewo gałęziste, sękate


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. rodzaj wypieku cukierniczego przygotowywanego na obrotowym ruszcie;

Wiktionary

Sę

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɛ̃ŋkat͡ʃ, AS: sẽŋkač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sęk m.

 przym. sękaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziad, bankuch

Wiktionary


sękalski

nazwisko


SJP.pl


sękarka

obrabiarka do wyrównywania miejsc występowania sęków; łaciarka


SJP.pl


sękatość

Sękatość – wskaźnik liczby znajdujących się w jednostce długości, powierzchni lub w okółku sęków liczonych na pobocznicy drewna okrągłego lub na tarcicy. Sękatość podaje się w sztukach: na 1 metr [m], na 1 metr kwadratowy [m²], na okółek lub jego część. Przy pomiarze i ocenie tarcicy mierzy się też powierzchnię widocznych sęków i odnosi do powierzchni bocznej tarcicy.

Wikipedia


sękaty

pokryty sękami


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pokryty sękami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wypadały teraz przed jego oczy smugi zarośli, jakich jeszcze nigdy nie widział, płoty z sękatych, nieociosanych żerdzi, na których wisiały przedziwne, niezmiernie długie sople lodu…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛ̃ŋˈkatɨ, AS: sẽŋkaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sęk m., sękatość n., sękacz mrz.

 przym. sękowy

Wiktionary


sękowa

→ sęk


SJP.pl

Sękowa – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Sękowa, nad rzeką Sękówką, dopływem Ropy. Miejscowość jest siedzibą tejże gminy i parafii św. Józefa Oblubieńca NMP, należącej do dekanatu Gorlice, diecezji rzeszowskiej.

Wikipedia

Patrz:

sęk

sękowaty

1. przypominający kształtem sęk, podobny do sęka;
2. mający wiele sęków; sękaty


SJP.pl


sękowianin

mieszkaniec Sękowej lub Sękowa


SJP.pl


sękowianka

mieszkanka Sękowej lub Sękowa


SJP.pl


sękowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sękowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bielsk
  • Sękowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Działdowo
  • Sękowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. nowotomyskim, w gminie Nowy Tomyśl
  • Sękowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Duszniki

Wikipedia


sękowski

przymiotnik od: Sękowa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Sękowski – tłumacz literatury łacińskiej
  • Józef Sękowski – egiptolog
  • Modest Sękowski – polski działacz spółdzielczości niewidomych
  • Stefan Sękowski (ujednoznacznienie)
  • Wincenty Sękowski – generał oo. marianów
  • Andrzej Sękowski – psycholog
  • Paweł Sękowski – historyk, prezes Stowarzyszenia „Kuźnica”

Wikipedia


sękowy

→ sęk


SJP.pl

Patrz:

sęk

sęp

drapieżny ptak żywiący się głównie padliną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. padlinożerny ptak o szerokich skrzydłach i niemal nagiej głowie i szyi;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przen. osoba, która żeruje na kimś

forma czasownika.

 (3.1) 2. os. lp. rozk. od: sępić

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • sępy (Gypini) – plemię ptaków z podrodziny Accipitrinae (jastrzębie)
  • Sęp – wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Radoszyce
  • Sęp – wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Fałków
  • Sęp – polska, tajna bojówka skautowa
  • ORP „Sęp” – polskie okręty podwodne
  • Sęp Żelechów – klub sportowy
  • IS-1 „Sęp” – polski szybowiec
  • Sęp – polski thriller z 2012 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczoraj widzieli kilka wielkich antylop i kilka strusi uciekających na wschód, co jest znakiem, że tam musi być jakiś wodopój, a wobec tego, kto nie jest głupcem i kto ma w piersi serce nie zająca, ale lwa lub bawołu, ten będzie wolał iść naprzód, choćby w pragnieniu i męce, niż leżeć i czekać tu na sępy albo hieny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛ̃mp, AS: sẽmp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sępnik m., sępienie n., wysępienie n., zasępienie n., sępice nmos.

 czas. sępić ndk., wysępić dk., zasępić się dk.

 przym. sępi

Wiktionary


sępi

dotyczący sępa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zool. związany z sępem, dotyczący sępa

 (1.2) książk. charakterystyczny dla sępa, taki jak u sępa

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: sępić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛ̃mpʲi, AS: sẽmpʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sęp m., sępik m., sępienie n., wysępienie n., sępnik mrz.

 czas. sępić ndk., wysępić dk.

Wiktionary


sępica

gatunek nowogwinejskiego ptaka z rzędu papugowych


SJP.pl

Sępica ("Psittrichas fulgidus") – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny sępic (Psittrichasidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Psittrichas. Występuje w górach Nowej Gwinei. Narażony na wyginięcie.

Wikipedia


sępice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Psittrichasinae|ref=tak., podrodzina ptaków z rodziny papug wschodnich;

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: sępica

Wiktionary

Sępice (Psittrichasidae) – rodzina ptaków z rzędu papugowych (Psittaciformes).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sęp mzw., sępica ż.

Wiktionary


sępichów

Sępichów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Nowy Korczyn. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Przez wieś przechodzi zielony szlak turystyczny z Wiślicy do Grochowisk.

Wikipedia


sępienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|sępić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sępić

 rzecz. sęp mzw., sępnik mrz.

 przym. sępi

Wiktionary


sępiogłowy

filemon sępiogłowy - gatunek ptaka z rodziny miodojadów


SJP.pl


sępić

potocznie:
1. wypraszać, wyłudzać coś (zwłaszcza pieniądze) od kogoś;
2. żałować, skąpić czegoś komuś


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) pot. natrętnie prosić o coś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛ̃mpʲit͡ɕ, AS: sẽmpʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sęp m., sępienie n., sępnik mrz.

 przym. sępi

 czas. wysępić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żebrać

Wiktionary


sępnik

sępnik różowogłowy - gatunek amerykańskiego ptaka z rodziny kondorowatych; urubu różowogłowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ornit. duży ptak padlinożerny z rodziny kondorowatych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naturalną dietę sępników stanowi padlina.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sęp mzw., sępienie n.

 czas. sępić ndk.

 przym. sępi

Wiktionary


sępochów

Sępochów – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie Kołbiel.

Wieś szlachecka Sępochowo położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia


sępoleński

przymiotnik od: Sępolno, Sępólno Krajeńskie


SJP.pl


sępolia

bylina z rodziny gesneriowatych; fiołek afrykański, saintpaulia


SJP.pl

Sępolia ("Saintpaulia" H.Wendl.) – rodzaj bylin z rodziny ostrojowatych. Należy do niego 20 gatunków pochodzących z Afryki.

Wikipedia


sępolno

1. wieś w Polsce;
2. część Wrocławia


SJP.pl

Sę

Wikipedia


sępopol

miasto w Polsce


SJP.pl

}|-

Sępopol (tuż po wojnie "Szepepel", "Szępopel", niem. "Schippenbeil") – miasto w Polsce w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Sępopol. Ośrodek rzemieślniczo-usługowy.

Miasto położone jest na Nizinie Sępopolskiej, nad Łyną, przy ujściu rzeki Guber. Sępopol leży w historycznych Prusach Dolnych, na obszarze dawnej Barcji.

Wikipedia


sępopolanin

mieszkaniec Sępopola (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Sępopola

 (1.2) osoba pochodząca z Sępopola, urodzona w Sępopolu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sępopol m.

:: fż. sępopolanka ż.

 przym. sępopolski

Wiktionary


sępopolanka

mieszkanka Sępopola (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Sępopola

 (1.2) kobieta pochodząca z Sępopola, urodzona w Sępopolu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sępopol m.

:: fm. sępopolanin m.

 przym. sępopolski

Wiktionary


sępopolski

przymiotnik od: Sępopol


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Sępopolem, dotyczący Sępopola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sępopol mrz., sępopolanin m., sępopolanka ż.

Wiktionary


sępota

roślina pnąca z rodziny wielosiłowatych; kobea


SJP.pl


sępowronka

sępowronka żółtogardła, sępowronka kameruńska - gatunki ptaków z rzędu wróblowych


SJP.pl


sępowy

→ sęp


SJP.pl

Patrz:

sęp

sępy

drapieżny ptak żywiący się głównie padliną


SJP.pl


sępólnianin

mieszkaniec Sępólna Krajeńskiego


SJP.pl


sępólnianka

mieszkanka Sępólna Krajeńskiego


SJP.pl


sętki

Sętki – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie radzyńskim, w gminie Ulan-Majorat.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Ulan-Majorat. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 282 mieszkańców.

Wikipedia


sł.

skrót od:
1. słowa;
2. służba;
3. słowacki; słow.;
4. słoweński; słow.;
5. słowiański; słow.


SJP.pl


słabawo

przysłówek

 (1.1) nieco słabo, w sposób słabawy

Wiktionary


słabawy

trochę słaby, nieco słaby; osłabiony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) nieco słaby

Wiktionary


słabczyński

nazwisko


SJP.pl


słabeusz

lekceważąco:
1. osoba słaba fizycznie lub duchowo;
2. słaby uczeń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) lekcew. ktoś słaby fizycznie

 (1.2) lekcew. ktoś o słabej konstrukcji psychicznej

 (1.3) lekcew. słaby uczeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tego słabeusza nie masz co liczyć, wczoraj spuchł przy babcinej węglarce, a nie była pełna.

 (1.3) Antek jest dobry z matmy, już pół roku pomaga podciągnąć się jednemu słabeuszowi z 7 d.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. słabnąć ndk., zasłabnąć dk.

 przym. słaby

 przysł. słabo

 rzecz. słabość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) charłak, cherlak, cherlawiec, chucherko, chuchrak, chuchro, chuderlak, marnota, mimoza, mizeractwo, mizeraczek, mizerak, mizerota, mizerotka, wymoczek, wyskrobek, zdechlak, zgniłek, zmora; uczn. anemik

 (1.2) mięczak

Wiktionary


słabeuszka

→ słabeusz; cherlaczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta słaba fizycznie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słabość ż.

 przym. słaby

Wiktionary


słabeńki

regionalnie: słabiutki


SJP.pl


słabi

forma przymiotnika.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: słaby

Wiktionary


słabiaczka

→ słabiak


SJP.pl

Patrz:

słabiak

słabiak

potocznie: słabeusz


SJP.pl


słabicki

nazwisko


SJP.pl


słabiej

stopień wyższy od przysłówka: słabo


SJP.pl


słabieńki

zdrobnienie od: słaby


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: słaby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziadzio dowiedział się o jej śmierci w szpitalu. Słabieńki, na transfuzjach i mocnych lekach, wyrwał z siebie przewody kroplówek i zaczął się gorączkowo ubierać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swaˈbʲjɛ̇̃ɲci, AS: su̯abʹi ̯ė̃ńḱi

Wiktionary


słabiuchny

zdrobnienie od: słaby; słabiutki, słabiuśki


SJP.pl


słabiusieńki

zdrobnienie od: słabiuśki; słabiuteńki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: słaby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Martwi piłkarskich kibiców w Żołyni słabiusieńka postawa tamtejszego Błękitu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌswabʲjüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: su̯abʹi ̯üśė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. słaby, słabiutki, słabiuśki

 przysł. słabo, słabiutko, słabiuśko, słabiusieńko

Wiktionary


słabiuteńki

zdrobnienie od: słabiutki; słabiusieńki


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) pot. zdrobn. od: słaby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niemniej jednak trzeba kolejny raz powiedzieć, że nadal nasza skuteczność jest słabiuteńka - powiedział trener

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌswabʲjuˈtɛ̃ɲci, AS: su̯abʹi ̯utẽńḱi

Wiktionary


słabiutki

zdrobnienie od: słaby; słabiuśki, słabiuchny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: słaby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od razu zrobili się tacy, jakich znamy na co dzień, powolni, słabiutcy, bardzo cisi.

 (1.1) Był bardzo słabiutka, prawie nie przyjmowała żadnych pokarmów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swaˈbʲjutʲci, AS: su̯abʹi ̯utʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. słaby, słabiuśki, słabiusieńki

 przysł. słabo, słabiutko, słabiuśko, słabiusieńko

 czas. słabnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słabiuśki

Wiktionary


słabiuśki

zdrobnienie od: słaby; słabiutki, słabiuchny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: słaby

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swaˈbʲjüɕci, AS: su̯abʹi ̯üśḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. słaby, słabiutki, słabiusieńki

 przysł. słabo, słabiutko, słabiuśko, słabiusieńko

Wiktionary


słabizna

1. potocznie: krucha, słaba rzecz, słaby stan rzeczy;
2. potocznie: słaba strona czegoś;
3. potocznie: osoba tworząca rzeczy o niskiej wartości;
4. przestarzałe: pachwina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. coś mało wartościowe

 (1.2) pot. słaba strona kogoś lub czegoś

 (1.3) pogard. ktoś tworzący rzeczy niewartościowe

 (1.4) daw. wrażliwe na uderzenie miejsce u mężczyzny lub samca zwierząt, okolica podbrzuszna i kroczowa

 (1.5) daw. pachwina

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swaˈbʲizna, AS: su̯abʹizna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. słaby

 rzecz. słabość ż.

Wiktionary


słabiznowy

przymiotnik od: słabizna


SJP.pl


słabkowice

Słabkowice – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Busko-Zdrój. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


słabnica

rodzaj sieci rybackiej


SJP.pl


słabnąca

kobieta tracąca siły, omdlewająca


SJP.pl


słabnący

osoba tracąca siły, omdlewająca


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) ims. przymiotnikowy czynny od: słabnąć

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) człowiek tracący siły, omdlewający, upadający

Wiktionary


słabnąć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. osłabnąć)

 (1.1) tracić siły, stawać się słabszym

 (1.2) tracić intensywność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słabeusz mos., słabostka ż., słabość ż.

 czas. nasłabieć, osłabnąć dk.

 przym. słabiutki, słabowity, słaby

 przysł. słabiutko, słabo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) łagodnieć, ustępować, zmniejszać się

Wiktionary


słabo

przysłówek

 (1.1) z niewielką siłą

 (1.2) kiepsko

 (1.3) niewyraźnie, mało intensywnie, nieznacznie

 (1.4) mat. w sensie słabej topologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbyt słabo pociągnąłeś tę dźwignię.

 (1.2) Słabo ci poszło.

 (1.3) Słabo cię słyszę.

 (1.4) Ciąg słabo zbieżny to ciąg zbieżny do słabej granicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswabɔ, AS: su̯abo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. słaby, słabowity, słabiutki, słabiuśki, słabiusieńki

 przysł. słabiutko, słabiuśko, słabiusieńko

 rzecz. słabeusz m., słabość ż.

 czas. nasłabieć, słabnąć

Wiktionary


słabocin

Słabocin (niem. "Schlabotschine") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim, w gminie Cieszków.

Wikipedia


słaboduch

rzadko: osoba o słabym charakterze, słabej sile woli


SJP.pl


słabonośny

słabo wytrzymujący obciążenia


SJP.pl


słaboprocentowy

zawierający mały procent czegoś


SJP.pl


słaborowice

Słaborowice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Ostrów Wielkopolski, ok. 8 km na północ od Ostrowa Wielkopolskiego.

Wikipedia


słabosilny

żartobliwie: odznaczający się niewielką siłą fizyczną; niesilny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) żart. gwara. osłabiony, słabawy, nie odznaczający się nadmierną siłą fizyczną; niewydolny, słabujący

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sierota jezdem słabosilna, bronić się nie mogłam.

 (1.1) Każden pętak mógł go potem ile chciał sobaczyć, a on palcem nawet nie mógł ruszyć, taki się zrobił słabosilny.

Wiktionary


słabostka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) czyjaś niewielka wada, zwykle jakieś przyzwyczajenie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. słabnąć

Wiktionary


słabosz

nazwisko


SJP.pl


słaboszowice

Słaboszowice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Sędziszów. Ma status sołectwa.

W Słaboszowicach urodził się Stanisław Berini.

Wieś duchowna, własność opactwa cystersów jędrzejowskich położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie ksiąskim województwa krakowskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


słaboszowski

przymiotnik od: Słaboszów


SJP.pl


słaboszów

nazwisko


SJP.pl

Słaboszów – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie miechowskim, w gminie Słaboszów.

W 1595 roku wieś położona w powiecie ksiąskim województwa krakowskiego była własnością starosty chęcińskiego Piotra Myszkowskiego. Do 1954 roku siedziba gminy Nieszków. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego. Integralna część miejscowości: Cyprianów.

Wikipedia


słabosłyszący

przymiotnik

 (1.1) z ubytkiem słuchu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) osoba z ubytkiem słuchu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌswabɔswɨˈʃɔ̃nt͡sɨ, AS: su̯abosu̯yšõncy

Wiktionary

Synonimy:

 (1-2) niedosłyszący

Wiktionary


słabowiciej

stopień wyższy od przysłówka: słabowicie


SJP.pl


słabowitszy

stopień wyższy od przymiotnika: słabowity


SJP.pl


słabowity

skłonny do chorób, często chorujący; chorowity, wątły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający skłonność do słabego zdrowia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najważniejszy był jednak tron w Krakowie, uzyskany na zasadzie opieki nad wdową po Leszku Białym Grzymisławie i trzynastoletnim, słabowitym Bolkiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słabość ż., słabowitość ż.

 czas. słabnąć

 przysł. słabo

 przym. słaby

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chorowity, kruchy, nieodporny, słaby, wątły

Wiktionary


słabowo

Słabowo (niem. "Slabowen", od 1928 "Langenwiese") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Ryn.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia


słabowzroczność

→ słabowzroczny


SJP.pl

Patrz:

słabowzroczny

słabowzroczny

taki, który słabo widzi


SJP.pl


słaboń

nazwisko


SJP.pl


słabość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odczucie osłabienia, braku sił fizycznych lub psychicznych

 (1.2) skłonność ku czemuś

 (1.3) wybijająca się niedoskonałość, słaba strona

 (1.4) brak odporności na zniszczenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Jego słabością jest łatwe wpadanie w gniew.

 (1.3) Kolarz na wyścigu toczy walkę nie tylko z rywalami, ale też z bólem i własnymi słabościami.

 (1.3) Pantoflarz to jedno z określeń, których my faceci delikatnie mówiąc nie lubimy. Kojarzy się nam ze słabością, uległością, brakiem własnego zdania i indywidualności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswabɔɕt͡ɕ, AS: su̯abość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. słaby, słabowity

 przysł. słabo

 rzecz. słabizna ż., słabeusz m., słabeuszka ż.

 czas. nasłabieć, słabnąć ndk., osłabnąć dk., osłabiać ndk., osłabić dk., zasłabnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezsilność, niemoc, osłabienie, omdlenie

 (1.2) pociąg

 (1.3) słaba strona, wada, pięta Achillesa

 (1.4) wrażliwość, podatność

Wiktionary


słabszy

stopień wyższy od przymiotnika: słaby


SJP.pl


słabuszewice

Słabuszewice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Lipnik. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Przez wieś przechodzi zielony szlak rowerowy do Opatowa.

Wikipedia


słaby

odznaczający się niewielką siłą fizyczną


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posiadający niewielką siłę fizyczną

 (1.2) uległy, nie posiadający silnej woli, psychiki

 (1.3) niewyraźny, mało intensywny, nieznaczny

 (1.4) mający niewielką wartość, niskiej jakości, marny, kiepski

 (1.5) mat. w sensie słabej topologii, czyli dla ustalonego zbioru najmniejszej w sensie inkluzji topologii, względem której każdy element ustalonej rodziny odwzorowań tego zbioru jest ciągły;

 (1.6) mający niewielkie stężenie, niską ilość jakiejś substancji rozpuszczonej w sobie

Wiktionary

Słaby (forma żeńska: Słaby lub Słaba; liczba mnoga: Słabi lub Słabowie) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 1815 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stary Wunderli jest wszakże w tej chwili tak słaby, […] jak dziecko.

 (1.5) Ciąg słabo zbieżny to ciąg zbieżny do słabej granicy.

 (1.5) Słabe otoczenie zera przestrzeni liniowo-topologicznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswabɨ, AS: su̯aby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słabość ż., słabeusz m., słabeuszka ż., słabizna ż.

 czas. słabnąć, nasłabieć

 przysł. słabo, słabiutko, słabiuśko, słabiusieńko

 przym. słabiutki, słabiuśki, słabowity, słabiusieńki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wątły, mizerny

 (1.2) chwiejny

 (1.3) niewielki

 (1.4) mizerny, kiepski, pośledni

Wiktionary


słabęcin

Słabęcin – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Kruszwica.

Wikipedia


sładek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Sładek – polski inżynier
  • Krystyna Sładek – polska lekkoatletka

Wikipedia


sładnie

przysłówek

 (1.1) łódź. łatwo

 (1.2) pot. ładnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswadʲɲɛ, AS: su̯adʹńe

Wiktionary


słajkowo

Słajkowo (kaszb. "Słajkòwò") – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Choczewo. Wieś jest siedzibą sołectwa Słajkowo, w którego skład wchodzi również Niepoczyn, Żelazno, Przebendowo oraz Przebendówko.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa gdańskiego.

Wikipedia


słajsino

Słajsino – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Nowogard.

Wieś leży w odległości 11 km od Nowogardu przy drodze wojewódzkiej w woj. zachodniopomorskim.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


słajszewo

Słajszewo (kaszb. "Słajszéwò", niem. "Schlaischow") – stara kaszubska wieś szlachecka w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Choczewo na obszarze Pobrzeża Kaszubskiego nad rzeką Chełst. Wieś jest siedzibą sołectwa Słajszewo, w którego skład wchodzą również Biebrowo i Słajszewko.

Wikipedia


słanianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|słaniać.

Wiktionary


słaniać

słaniać się - iść chwiejnym krokiem


SJP.pl


słanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|słać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswãɲɛ, AS: su̯ãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. słać

 rzecz. słańsko n.

Wiktionary


słapa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. szłapa.

Wiktionary


sław

1. rozgłos, powszechne uznanie;
2. opinia, reputacja;
3. sławna osoba


SJP.pl


sława

1. rozgłos, powszechne uznanie;
2. opinia, reputacja;
3. sławna osoba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wielki rozgłos

 (1.2) pot. sławna osoba

 (1.3) podn. opinia o kimś

 (1.4) przest. chwała

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • sława:
  • Sława – miasto
  • Sława – przysiółek wsi Poznowice w woj. opolskim, w pow. strzeleckim, w gminie Izbicko
  • Sława – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Świdwin
  • Sława – gromada w powiecie świdwińskim
  • Sława – niedokończona powieść Bolesława Prusa
  • Sława – imię żeńskie
  • Sława – amerykański film muzyczny
  • Sława – radziecka i rosyjska marka zegarków
  • Sława – osiedle w Rosji, w obwodzie czelabińskim, w rejonie krasnoarmiejskim
  • „Sława” – rosyjski pancernik z okresu I wojny światowej
  • „Sława” – radziecki krążownik projektu 26 z okresu II wojny światowej i powojennego (eks „Mołotow”)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sława to inaczej rozgłos.

 (1.2) W Internecie można obejrzeć galerię sław.

 (1.3) Rosła jego sława jako niezmordowanego aktywisty.

 (1.4) Z cnoty wieczna sława płynie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswava, AS: su̯ava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sławność ż., sławienie n., rozsławienie n., rozsławianie n.

 czas. sławić ndk., rozsławić dk., rozsławiać ndk.

 przym. sławny

 przyr. -sław, -sława

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozgłos, poruszenie, pamięć, popularność

 (1.2) znakomitość, postać

 (1.3) reputacja, fama

Wiktionary


sławatycki

→ Sławatycze


SJP.pl

Patrz:

Sławatycze

sławatyczanin

mieszkaniec Sławatycz (wsi w Polsce)


SJP.pl


sławatyczanka

mieszkanka Sławatycz (wsi w Polsce)


SJP.pl


sławatycze

wieś w Polsce


SJP.pl

Sławatycze – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Sławatycze. Leży na obszarze Równiny Kodeńskiej, nad Bugiem.

Dawniej miasto magnackie, w końcu XVIII wieku położone było w powiecie brzeskolitewskim województwa brzeskolitewskiego.

Wikipedia


sławcio

zdrobnienie od: Sławomir (imię męskie)


SJP.pl


sławecki

nazwisko


SJP.pl


sławeczek

zdrobnienie od: Sławomir (imię męskie)


SJP.pl


sławek

zdrobnienie od: Sławomir (imię męskie); Sławuś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. poufała forma imienia Sławomir

Wiktionary

Sławek – część miasta Wołomin, położona w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, w gminie Wołomin. Leży w środkowej części Wołomina, na północ od centrum miasta i linii kolejowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moim najlepszym kolegą jest Sławek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswavɛk, AS: su̯avek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sławomir mos., Sławomirek mos., Sławuś mos., Bogusław mos., Tomisław mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Sławuś, Sławomirek

Wiktionary


sławetniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: sławetny


SJP.pl


sławetny

1. taki, o którym dużo się mówi, wsławiony czymś niechlubnym; głośny, okrzyczany;
2. dawniej: cieszący się sławą; sławny, słynny, rozgłośny


SJP.pl


sławianin

mieszkaniec Sławy


SJP.pl


sławianka

mieszkanka Sławy


SJP.pl

Sławianka – osiedle typu miejskiego w Rosji, w Kraju Nadmorskim. W 2010 roku liczyło 14 036 mieszkańców.

Wikipedia


sławiański

przymiotnik

 (1.1) daw. słowiański

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Należałoby sądzić, że nauka o walce złego z dobrym nie była rozwinięta w nauce sławiańskiej, a dwupłciowość bóstw i płodzącej natury wcale w religijną naukę nie wchodziła.

Wiktionary


sławica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sławica – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Dobiegniew
  • Sławica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Skoki

Wikipedia


sławice

Sławice (niem. "Slawitz") – część miasta Opole w Polsce położonego w województwie opolskim.

Miejscowość wraz z obrębem ewidencyjnym wsi włączono do Opola 1 stycznia 2017. Przed włączaniem miejscowość była wsią w Polsce położoną w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Dąbrowa.

Wikipedia


sławienko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sławienko – wieś w woj. śląskim, w pow. raciborskim, w gminie Rudnik
  • Sławienko – osada w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Lubasz
  • Sławienko – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. obornickim, w gminie Oborniki

Wikipedia


sławieński

→ Sławno


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Sławnem, dotyczący Sławna

Wiktionary

Patrz:

Sławno

Powiązane:

 rzecz. Sławno n., Sławnianin mos., Sławnianka ż.

Wiktionary


sławik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henryk Sławik
  • Mateusz Sławik
  • Wiesław Sławik

Wikipedia


sławin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Sławy lub z nią związany


SJP.pl

Sławin – wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Sieroszewice.

Sławin leży przy drodze wojewódzkiej nr 450 Kalisz – Wieruszów i drodze lokalnej Ołobok – Psary.

Miejscowość przynależała administracyjnie przed rokiem 1887 do powiatu odolanowskiego.

Wikipedia


sławinek

Sławinek – dzielnica Lublina w północno-zachodniej części miasta.

Wikipedia


sławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Sławy lub z nią związany


SJP.pl

Sławiny – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Garwolin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Pawła II w Sulbinach.

Wikipedia


sławić

głosić czyjąś sławę, wychwalać czyjeś dokonania; opiewać, chwalić


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) podn. głosić czyjąś sławę, wychwalać kogoś

czasownik zwrotny niedokonany sławić się

 (2.1) daw. słynąć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co roku w święto Paschy lud izraelski sławił w hymnach i psalmach Jahwe i jego mandatariusza Mojżesza […].

 (1.1) Pochwalne mowy pogrzebowe rozpoczęły tę część uroczystości. Sławiąc cnoty poległych, mówcy zwracali się do nich jak do żywych, obiecując im różne podarki i zemstę.

 (2.1) Gdyby Polska sławiła się wówczas jakimiś źródłami leczniczymi, zawdzięczalibyśmy temu może wizytę wielkiego pisarza, a w następstwie niezwykły reportaż z naszej szesnastowiecznej rzeczywistości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sława ż.

 przym. sławny

 przyr. -sław, -sława

Wiktionary


sławiński

nazwisko


SJP.pl


sławka

zdrobnienie od: Sławomira, Sława (imiona żeńskie)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Miejscowości w Polsce:
    • Sławka Mała
    • Sławka Wielka
  • Sławka – potok, dopływ Ślęzy
  • Sławka – rzeka, dopływ Wieprza

Wikipedia


sławkowianin

mieszkaniec Sławkowa


SJP.pl


sławkowianka

mieszkanka Sławkowa


SJP.pl


sławkowie

Sławek z żoną


SJP.pl


sławkowo

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. nieistniejące miasto w województwie wielkopolskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sławkowo – nieistniejące miasto w woj. wielkopolskim
  • Sławkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Chełmża
  • Sławkowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Sypniewo
  • Sławkowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Szreńsk
  • Sławkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Działdowo
  • Sławkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Kętrzyn
  • Sławkowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Sławoborze
  • Sławkowo – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie nieświeskim, w sielsowiecie Nieśwież

Wikipedia


sławkowski

przymiotnik od: Sławków


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Sławkowem, dotyczący Sławkowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sławków mrz.

Wiktionary


sławkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Sławka lub z nim związany


SJP.pl


sławków

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. miasto w Czechach


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sławków – miasto w woj. śląskim, w pow. będzińskim
    • gmina Sławków – dawna gmina wiejska z siedzibą w Sławkowie (1870–1954)
    • gromada Sławków – dawna gromada (1954)
    • Sławków – osiedle (1954–1958)
    • Wspólnota Leśna Sławków – wspólnota gruntowa
    • Sławków – historyczna kopalnia węgla kamiennego (zał. 1814)
    • stacje kolejowe:
      • Sławków
      • Sławków Południowy
      • Sławków Południowy LHS
  • Sławków – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Regnów
  • Sławków, Slavkov u Brna – miasto w południowo-wschodnich Czechach, w kraju południowomorawskim, w powiecie Vyškov. Miejsce bitwy znanej jako bitwa pod Austerlitz

Wikipedia


sławnianin

mieszkaniec Sławna


SJP.pl


sławnianka

mieszkanka Sławna


SJP.pl


sławniej

dawny stopień wyższy od przysłówka: sławnie (świetnie)


SJP.pl


sławniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: sławny


SJP.pl


sławnikowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sławnikowice – ród
  • Sławnikowice – wieś

Wikipedia


sławniowice

Sławniowice ( Groß Kunzendorf) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Głuchołazy. Historycznie leży na Dolnym Śląsku, na ziemi nyskiej. Położona jest na terenie Przedgórza Paczkowskiego, będącego częścią Przedgórza Sudeckiego. Przepływa przez nią rzeka Mora.

Wikipedia


sławniów

Zobacz też: Sławniów w innych znaczeniach tej nazwy.

Sławniów – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Pilica.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Wikipedia


sławno

miasto w Polsce; 8 wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w województwie zachodniopomorskim;

Wiktionary

Sławno ( Schlawe) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, siedziba władz powiatu sławieńskiego i gminy wiejskiej Sławno, położone na Pobrzeżu Koszalińskim, nad rzeką Wieprzą i strugą Moszczenicą, ok. 20 km od wybrzeża Morza Bałtyckiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sławno jest miastem położonym nad Wieprzą.

 (1.1) W Sławnie znajduje się zabytkowy dworzec kolejowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswavnɔ, AS: su̯avno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sławnianin mos., Sławnianka ż.

 przym. sławieński

Wiktionary


sławny

znany szerokiej grupie osób


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który ma sławę, rozgłos; jest znany wielu osobom

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswavnɨ, AS: su̯avny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sława

 czas. sławić się, sławić

 przyr. -sław, -sława

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popularny, znany

Wiktionary


sławobor

dawne imię męskie


SJP.pl

Sławobor – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Sławo-" („sława”) i "-bor" („walczyć, zmagać się”). Może oznaczać „ten, kto sławi walkę”.

Wikipedia


sławoborski

przymiotnik od: Sławoborze


SJP.pl


sławoborze

dawne imię męskie


SJP.pl

Sławoborze (niem. "Stolzenberg") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Sławoborze przy drodze wojewódzkiej 162.

Miejscowość jest siedzibą gminy Sławoborze. Partnerem wsi jest niemieckie Loiching.

Wikipedia


sławocin

Sławocin ( "Schlabrendorf") – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie nowosolskim, w gminie Kolsko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia


sławoj

1. imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl

Sławoj – imię męskie, nienotowane w dawnych dokumentach i stanowiące najprawdopodobniej XIX-wieczny neologizm stworzony na wzór dwuczłonowych imion słowiańskich. Istniało natomiast staropolskie imię złożone z tych samych dwóch członów w zmienionej kolejności: Wojsław.

Wikipedia


sławojka

drewniana ubikacja podwórzowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. iron. drewniana ubikacja na podwórzu;

Wiktionary

Sławojka (także: wychodek, latryna, wygódka, ustęp zewnętrzny) – rodzaj ubikacji w postaci wolnostojącej drewnianej budki, z umieszczoną weń poziomą deską sedesową i suchym dołem kloacznym pod nią.

Czasem nazwy "sławojka" używa się także w formie rozszerzonej do oznaczenia jakiejkolwiek ubikacji lub jako eufemistyczne określenie ustronnej toalety będącej celem czyjejś dyskretnej podróży w celach defekacyjnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U moich dziadków do niedawna chodziło się do sławojki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swaˈvɔjka, AS: su̯avoi ̯ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wychodek, wygódka

Wiktionary


sławomierz

imię męskie


SJP.pl

Sławomierz (nazwa oboczna: Kalcewo, niem. "Karlshof") – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Tychowo. W latach 1975–1998 osada należała do województwa koszalińskiego. Według danych UM, na dzień 31 grudnia 2014 roku osada miała 4 stałych mieszkańców. Osada wchodzi w skład sołectwa Wicewo.

Wikipedia


sławomir

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: Sławomira

Wiktionary

Zobacz też: Sławomir (piosenkarz).

Sławomir, Sławimir, Sławomier, Sławmir – staropolskie męskie imię pochodzenia słowiańskiego, złożone z członów "Sławo-" („sława, sławić”) i "-mir" („pokój, spokój, dobro, świat”). Imię to prawdopodobnie znaczyło tyle, co „ten, który zdobywa sławę poprzez pokój, pokojowe zachowanie, zaprowadzanie porządku, spokoju” (w przeciwieństwie do imion typu Borzysław, w których sława zdobywana jest w walce).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzięki panu Sławomirowi mieliśmy fantastyczne wycieczki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swaˈvɔ̃mʲir, AS: su̯avõmʹir

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sławomirowa ż., Sławomirówna ż., Sławomirostwo lm m., Sławkowa ż.

:: zdrobn. Sławek m., Sławuś m., Sławeczek m.

:: fż. Sławomira ż.

 przym. Sławomirowy, Sławkowy, Sławeczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Sławek, Sławeczek, Sławunio, Sławuś

Wiktionary


sławomira

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Sławomir

Wiktionary

Sławomira – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów "Sławo-" („sława”) i "-mira" („pokój, spokój, dobro”). Mogło oznaczać „sławiąca pokój”. Notowane w źródłach od 1386 roku, występujące także w wariantach Sławomirz (fem.) i Sławomirza. Przykładowe dawne możliwe zdrobnienia: Sławna, Sławka, Sławnica, Sławocha.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌswavɔ̃ˈmʲira, AS: su̯avõmʹira

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sławomir mos.

Wiktionary


sławomirostwo

Sławomir z żoną; Sławomirowie


SJP.pl


sławomirowie

Sławomir z żoną; Sławomirostwo


SJP.pl


sławomirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Sławomira lub z nim związany


SJP.pl


sławonia

kraina we wschodniej Chorwacji; Slawonia


SJP.pl


sławosz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Sławosz – staropolskie męskie imię słowiańskie. Zdrobniona forma dwuczłonowych imion typu Sławomir, Sławosław, Mirosław, Dziwisław z członem "Sław-" albo "-sław". Również imię używane samodzielnie o znaczeniu „sławny, znakomity, godny chwały”.

W źródłach polskich poświadczone w XII wieku w "Bulli gnieźnieńskiej" z 1136 roku.

Wikipedia


sławoszostwo

Sławosz z żoną; Sławoszowie


SJP.pl


sławoszowie

Sławosz z żoną; Sławoszostwo


SJP.pl


sławoszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Sławosza lub z nim związany


SJP.pl


sławoszyno

Sławoszyno (kaszb. "Sławòszëno", niem. "Slawoschin") – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Krokowa. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 215. Ma status sołectwa.

W najbliższej okolicy (na wschodzie) znajdują się rezerwaty przyrody "Moroszka Bielawskiego Błota" i "Woskownica Bielawskiego Błota". Przebiegała tędy trasa linii kolejowej Puck – Krokowa (wschodnia odnoga linii na Mierzeję Helską).

Wikipedia


sławoszów

Sławosz z żoną; Sławoszostwo


SJP.pl

Sławoszów (niem. "Amaliengrund") – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Głubczyce.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa opolskiego.

Leży na terenie Nadleśnictwa Prudnik (obręb Prudnik).

Wikipedia


sławowice

Sławowice (niem. "Schlanowitz") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wołowskim, w gminie Wołów.

Wikipedia


sławski

→ Sława (miasto)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Sławą, dotyczący Sławy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sława ż.

Wiktionary


sławsko

→ Sława (miasto)


SJP.pl

Sławsko (niem. "Alt Schlawe") – wieś w północnej Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Sławno. W pobliżu wsi znajdują się ślady starego grodziska. Patrz: Sławsko (grodzisko)

W miejscowości ma remizę jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej włączona do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego.

Wikipedia


sławucki

→ Sławuta


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Michaił Sławucki – radziecki dyplomata
  • Rejon sławucki – jednostka administracyjna wchodząca w skład obwodu chmielnickiego

Wikipedia

Patrz:

Sławuta

sławuta

miasto na Wołyniu


SJP.pl

Sławuta ( Славута, jid. סלאוויטא) – miasto rejonowe w obwodzie chmielnickim Ukrainy, na wschodnim brzegu Horynia. Przez Sławutę przepływa rzeczka Utka, która tworzy w centrum rozległy staw miejski i uchodzi do Horynia.

Sławuta położona jest na Wysoczyźnie Wołyńskiej. Średnia temperatura stycznia wynosi -4 °C; roczna suma opadów 600 mm.

Wikipedia


sławutowo

Sławutowo (kaszb. "Sławùtowò" lub też "Wieldżé Sławùtowò", niem. "Groß Schlatau") – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Puck. Leży na wschodnim skraju Puszczy Darżlubskiej.

Wieś jest siedzibą sołectwa "Sławutowo". W skład sołectwa wchodzi również Sławutówko.

Wikipedia


sławutówko

Sławutówko (kaszb. "Sławùtówkò" lub też "Môłé Sławùtowò", niem. "Klein Schlatau") – osada kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Puck. Leży na wschodnim skraju Puszczy Darżlubskiej przy drodze wojewódzkiej nr 216.

Wikipedia


sławuś

zdrobnienie od: Sławomir (imię męskie); Sławek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. poufała forma imienia Sławomir

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój mały synek ma na imię Sławuś.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswavuɕ, AS: su̯avuś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sławomir m., Sławek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Sławek

Wiktionary


sławęcice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sławęcice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Góra
  • Sławęcice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Waśniów
  • Sławęcice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Szczecinek
  • Sławięcice – część miasta Kędzierzyn-Koźle

Wikipedia


sławęcicki

przymiotnik od: Sławęcice


SJP.pl


sławęcin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sławęcin – część miasta Hrubieszowa
  • Sławęcin – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Kamieniec Ząbkowicki
  • Sławęcin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Inowrocław
  • Sławęcin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski
  • Sławęcin – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Skierbieszów
  • Sławęcin – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Grabów
  • Sławęcin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Bieżuń
  • Sławęcin – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Skołyszyn
  • Sławęcin – wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Chojnice
  • Sławęcin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Ślesin
  • Sławęcin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Choszczno
  • Sławęcin – dawna osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Szczecinek

Wikipedia


sławęcinek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sławęcinek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Inowrocław
  • Sławęcinek – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Ślesin
  • Sławęcinek – dawna gromada
  • Sławęcin

Wikipedia


słać

1. rozkładać pościel, przygotowywać miejsce do spania; rozściełać;
2. porządkować pościel po spaniu; zaściełać;
3. rozkładać (słomę w stajni itp.)


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) książk. wyprawiać, kierować kogoś dokądś, przekazywać coś komuś

 (1.2) rozkładać pościel, przygotowywać miejsce do spania, także: składać pościel po spaniu

 (1.3) rozkładać słomę jako podściółkę dla zwierząt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pewnym momencie znalazła się w Ankarze, skąd słała rozpaczliwe listy, poszukując kogokolwiek z rodziny.

 (1.2) Z delikatnej rozmowy nic nie wyszło, bo gdy wkradłem się z Checi do mojego pokoju, to w środku była mama i słała mi łóżko.

 (1.2) Przyjeżdżałam do syna dzień w dzień; albo leżał na łóżku, albo wstawał i słał łóżko na nowo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swat͡ɕ, AS: su̯ać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesyłka ż., posłanie n., słanie n., słańsko n., przesyłeczka ż.

 czas. posłać dk., wysyłać ndk., przesyłać ndk., przesłać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ścielić

Wiktionary


słańsko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) warstwa igliwia, liści, szczątków zwierzęcych i roślinnych itp. pokrywająca ziemię w lesie, ściółka

 (1.2) słoma, suche liście itp. podściełane zwierzętom w oborach, stajniach itp., podściółka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co jest słańsko leśne, wie u nas każdy; są to opadłe z drzew liście, iglice, mech, drobne gałązki, bedłki i z rzadka rosnące zioła, wszystko to pokrywa ziemię leśną, i koniecznie do dobrego drzew wzrostu jest potrzebne.

 (1.2) Ledwo się niekiedy tyle słomy zbierze, że się z biedą bydło przez zimę wyżywi, a o przysporzeniu przez słańsko mierzwy, to ani myśleć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słanie

 czas. słać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ściółka

 (1.2) podściółka

Wiktionary


słitaśny

potocznie: bardzo słodki, śliczniutki; sweetaśny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) slang. słodki, uroczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jaka ta twoja różowa bluzeczka słitaśna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swʲiˈtaɕnɨ, AS: su̯ʹitaśny

Wiktionary


słitka

potocznie: selfie, na którym osoba przybiera słodki wyraz twarzy; sweet focia, słit focia, sweetka


SJP.pl


słoboda

osada na Rusi i w Rosji od XI do XVIII wieku, zamieszkała przez wolnych chłopów, którzy korzystali ze specjalnych ulg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. osada na Rusi w XI-XVIII w., której mieszkańcy byli zwolnieni na pewien czas od ciężarów feudalnych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Słoboda – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie nowogródzkim, w sowiecie osiedlowym lubczańskim
  • Słoboda – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim, w sielsowiecie worniańskim
  • Słoboda – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Grodzie
  • Słoboda – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Holszany
  • Słoboda – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim, w sielsowiecie Soły
  • Słoboda – wieś w obwodzie homelskim, w rejonie chojnickim, w sielsowiecie dworzyszczańskim
  • Słoboda – wieś w obwodzie homelskim, w rejonie dobruskim, w sielsowiecie kuźminickim
  • Słoboda – osiedle w obwodzie homelskim, w rejonie lelczyckim, w sielsowiecie tonieskim
  • Słoboda – wieś w obwodzie homelskim, w rejonie mozyrskim, w sielsowiecie słobodzkim
  • Słoboda – wieś w obwodzie homelskim, w rejonie rohaczowskim, w sielsowiecie dowskim
  • Słoboda – wieś w obwodzie homelskim, w rejonie rohaczowskim, w sielsowiecie starosielskim
  • Słoboda – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie berezyńskim, w sielsowiecie berezyńskim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: swɔˈbɔda, AS: su̯oboda

Wiktionary


słobodzki

1. → Słoboda;
2. rejon słobodzki - dawny rejon w południowej części Socjalistycznej Radzieckiej Republiki Białorusi


SJP.pl


słobodzko-ukraiński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Ukrainą Słobodzką, dotyczący Ukrainy Słobodzkiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ukraina Słobodzka ż.

Wiktionary


słocin

Słocin – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie grodziskim, w gminie Grodzisk Wielkopolski.

Wikipedia


słociński

nazwisko


SJP.pl


słocz

słocza cukrowa: drzewo azjatyckie, z którego soku otrzymuje się cukier i wino palmowe, zaś z rdzenia - sago; arenga; palma cukrowa


SJP.pl


słocza

słocza cukrowa: drzewo azjatyckie, z którego soku otrzymuje się cukier i wino palmowe, zaś z rdzenia - sago; arenga; palma cukrowa


SJP.pl


słodczyk

nazwisko


SJP.pl


słodkawo

przysłówek

 (1.1) od: słodkawy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słodycz m./ż., słodkość ż., słodkości nmos., słodkawość ż.

 przym. słodki

 przysł. słodko

Wiktionary


słodkawo-cierpkawy

słodkawy i cierpkawy w smaku, rzadziej w zapachu


SJP.pl


słodkawość

→ słodkawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co słodkawe

Wiktionary

Patrz:

słodkawy

Powiązane:

 rzecz. słodycz ż., słodzik m., słodkość ż., słodkości nmos., słodzenie n.

 czas. słodzić ndk.

 przym. słodkawy, słodki, słodziaśny

 przysł. słodkawo, słodko

Wiktionary


słodkawy

przymiotnik jakościowy

 (1.1) całkiem słodki, trochę słodki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słodkość ż., słodkawość ż., słodzik mrz., słodycz ż., słodycze nmos., słodkości nmos.

 przym. słodki, słodziaśny

 przysł. słodko

 czas. słodzić

Wiktionary


słodki

jeden ze smaków


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający smak cukru

 (1.2) o wodzie: niezawierający soli

 (1.3) wywołujący miłe uczucie

 (1.4) bedący wyrazem łagodności, czułości

 (1.5) pieszczotliwie: miły, kochany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na próżno kapela wygrywała skoczne dryganty, sztajery i menuety, liberia, w białych kosmatych surdutach, niestrudzenie roznosiła słodkie muszkatele i alikanty, a czarujące gospodynie usiłowały ożywić gnuśną zabawę - nuda nie dała się rozproszyć.

 (1.2) Większość jezior zawiera wodę słodką.

 (1.3) Ten chłopczyk jest taki słodki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswɔtʲci, AS: su̯otʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słodowanie n., słód m., słodzik m., słodziak m., słodycz ż., słodycze nmos., słodkość ż., słodkości nmos., słodkawość ż., słodzenie n., słodownia ż.

 czas. osłodzić, słodować, słodzić ndk.

 przym. słodziutki, słodziuteńki, słodkawy, słodziaśny

 przysł. słodko, słodziutko, słodziuteńko, słodkawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) cudny, cudowny, śliczny, uroczy, slang. mraśny

Wiktionary


słodkiewicz

nazwisko


SJP.pl


słodko

przysłówek

 (1.1) od: słodki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Córeczka Marty i Mariana wygląda naprawdę słodko.

 (1.1) Po tym torcie zrobiło mi się bardzo słodko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswɔtkɔ, AS: su̯otko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słodowanie n., słód m., słodzik m., słodycz ż., słodycze nmos., słodkość ż., słodkości nmos., słodkawość ż., słodzenie n., słodownia ż.

 czas. słodować, słodzić ndk.

 przym. słodki, słodziutki, słodziuteńki, słodkawy, słodziaśny

 przysł. słodziutko, słodziuteńko, słodkawo

Wiktionary


słodko-kwaśnawy

słodki i nieco kwaśny w smaku, rzadziej w zapachu


SJP.pl


słodko-kwaśny

kwaśny i słodki w smaku, rzadziej w zapachu; kwaśno-słodki


SJP.pl


słodkobrzmiący

dawniej: słodko brzmiący - mający miłe brzmienie


SJP.pl


słodkogórz

psianka słodkogórz - trująca roślina z rodziny psiankowatych


SJP.pl


słodkomdlący

słodki o mdlącym zapachu


SJP.pl


słodkomówność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. słodki, miły i wdzięczny sposób wymowy, wysławiania się; także miła mowa bądź też miłe słowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bóg tak wielką udarował go [sługę Bożego] umiejętnością, iż posiadał […] wymowę i wysłowienie Chryzostoma; słodkomówność Ambrożego, a wszystko to łączyło się z prawdziwą pobożnością.

 (1.1) Do zupełnej grzeczności […] należy bezwątpliwie łagodność łącznie z uprzejmością. Oczywiście nie owa łagodność i uprzejmość, której używają obłudnicy, a która w zupełności redukuje się do pewnego rodzaju mdłej słodkomówności […].

Wiktionary

Powiązane:

 przym. słodkomówny

 przysł. słodkomównie

Wiktionary


słodkooki

mający łagodne oczy


SJP.pl


słodkopierdzący

ironicznie o osobie przymilnej, nazbyt egzaltowanej


SJP.pl


słodkowo

Słodkowo (do 1945: "Groß Schlatikow") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Suchań.

W latach 1945–1954 siedziba gminy Słodkowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


słodkowodny

przymiotnik

 (1.1) zawierający wody słodkie

 (1.2) typowy dla wód słodkich, żyjący w wodach słodkich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To jest zbiornik słodkowodny.

 (1.2) Szczupak jest rybą słodkowodną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌswɔtkɔˈvɔdnɨ, AS: su̯otkovodny

Wiktionary


słodkowski

nazwisko


SJP.pl

Słodkowski (forma żeńska: Słodkowska; liczba mnoga: Słodkowscy) – polskie nazwisko. Pierwsza wzmianka o istnieniu tego nazwiska znajduje się w sporze z roku 1579 (Zofia Słodkowska wdowa po Ceceniowskim).

Wikipedia


słodkości

potocznie: słodkie potrawy, ciasta, cukierki, słodycze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. słodycze

forma rzeczownika.

 (2.1) plural|słodkość.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babcia Jadwiga wyjęła z torby rozmaite słodkości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słodkość ż., słodzik mrz., słodycz ż., słodycze lm nm., słodkawość ż., słodzenie n.

 czas. słodzić ndk.

 przym. słodki, słodziutki, słodziuteńki, słodkawy, słodziaśny

 przysł. słodko, słodziutko, słodziuteńko, słodkawo

Wiktionary


słodkość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co słodkie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswɔtkɔɕt͡ɕ, AS: su̯otkość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słodzik m., słodycz ż., słodycze lm nm., słodkości lm nm., słodkawość ż., słodzenie n.

 czas. słodzić ndk.

 przym. słodki, słodziutki, słodziuteńki, słodkawy, słodziaśny

 przysł. słodko, słodziutko, słodziuteńko, słodkawo

Wiktionary


słodków

Słodków – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Turek.

Wieś położona jest w odległości około 4 km na zachód od Turku, przy drodze krajowej 72. W miejscowości funkcjonuje Biblioteka Publiczna Gminy Turek (w dworku), a także szkoła podstawowa. Ponadto na terenie miejscowości znajduje się wiatrak koźlak z XIX wieku.

Wikipedia


słodkówko

Słodkówko – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Suchań. Jest położona na północ od Suchania (siedziby gminy) i na wschód od Stargardu (siedziby powiatu). We wsi znajduje się kościół z XIV wieku.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


słodlin

drzewiaste pnącze z rodziny bobowatych; wistaria; wisteria; glicynia


SJP.pl


słodnik

gatunek ptaka z rodziny miodojadów


SJP.pl

Słodnik ("Entomyzon cyanotis") – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny miodojadów (Meliphagidae). Występuje w południowej części Nowej Gwinei oraz północnej i wschodniej Australii. Nie jest zagrożony.

Wikipedia


słodowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kontrolowany proces kiełkowania ziarna, w wyniku którego powstaje słód;

Wiktionary

Słodowanie – drugi etap podczas produkcji słodu nazywany inaczej kiełkowaniem ziarna.

Jest to skomplikowany proces fizjologiczny rozwoju kiełka liścieniowego i korzonkowego zarodka ziarna. Najczęściej wykorzystywany jest przez browary jako surowiec do warzenia piwa oraz destylarnie do produkcji whisky. Trwa on około 7 dni.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. słodownictwo n., słodownia ż., słodownik mos., słód mrz.

 czas. słodować ndk.

 przym. słodowy, słodowniczy, słodki, słodziaśny

 przysł. słodko

Wiktionary


słodować

prowadzić do powstania słodu poprzez kiełkowanie ziarna


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) techn. przeprowadzać kontrolowany proces kiełkowania ziarna w produkcji słodu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słodowanie n., słodownictwo n., słodownia ż., słodownik mos., słód mrz.

 przym. słodowy, słodowniczy, słodki, słodziaśny

 przysł. słodko

Wiktionary


słodownia

1. dział produkcyjny browaru lub gorzelni;
2. samodzielny zakład produkujący słód z ziarna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wydział produkcyjny w browarze lub gorzelni

 (1.2) zakład lub pomieszczenie, w którym wytwarza się słód

 (1.3) urządzenie przerabiające zboże na słód

Wiktionary

Słodownia – zakład zajmujący się produkcją słodu. We wczesnym średniowieczu słodownie stanowiły część browaru zajmującą się słodowaniem zboża. Wraz z rozwojem przemysłu browarniczego przywilej słodowania oraz warzenia i wyszynku piwa został rozdzielony, a słodownie stały się odrębnymi zakładami.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. słód m., słodownik m., słodowanie n.

 przym. słodowy, słodowniczy, słodki, słodziaśny

 przysł. słodko

 czas. słodować

Wiktionary


słodownictwo

produkcja słodu z ziarna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) produkcja słodu z ziarna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słodowanie n., słód mrz.

 czas. słodować

 przym. słodowniczy, słodziaśny

Wiktionary


słodowniczka

pracownica słodowni


SJP.pl


słodowniczy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z słodownictwem, dotyczący słodownictwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słód mrz., słodownictwo n., słodowanie n., słodownia ż.

 czas. słodować

 przym. słodziaśny

Wiktionary


słodownik

pracownik słodowni; osoba zajmująca się wyrabianiem słodu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pracownik słodowni

Wiktionary

Sł

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wuj Zdzisław pracował jako słodownik w naszej gorzelni.

 (1.1) Słodownik przerabia zboże na słód.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słodowanie n., słodownia ż., słód m.

 czas. słodować

 przym. słodziaśny

Wiktionary


słodowość

cecha czegoś zrobionego ze słodu, zawierającego słód


SJP.pl


słodowy

przymiotnik od: słód


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zrobiony ze słodu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słód mrz., słodowanie n., słodownia ż.

 czas. słodować

 przym. słodziaśny

Wiktionary


słodszy

stopień wyższy od przymiotnika: słodki


SJP.pl


słoducha

dawniej: rodzaj gęstej, słodkiej zupy gotowanej na zakwasie z mąki gryczanej, żytniej lub pszennej; sołoducha, sołodusza, szołodusza


SJP.pl


słodycz

1. słodki smak czegoś;
2. uczucie przyjemności;
3. cecha czegoś wywołującego miłe wrażenia, ale w dużym natężeniu mdłego i odurzającego;
4. cecha czegoś przynoszącego ukojenie;
5. cecha czegoś wzbudzającego sympatię i przyjemne uczucia;
6. cecha kogoś dobrego, łagodnego i czułego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) słodki smak

rzeczownik, rodzaj męski

 (2.1) cuk. wyrób cukierniczy o słodkim smaku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Warto polecić wszelkiego rodzaju wyborne zupy krem z dyni piżmowej na mleku kokosowym, które podkreśla jej naturalną słodycz.

 (2.1) To był tylko jeden mały słodycz.

 (2.1) Jej córka uwielbia słodycze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswɔdɨt͡ʃ, AS: su̯odyč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słodycze nmos., słodzik m., słodkość ż., słodkości nmos., słodkawość ż., słodzenie n.

 czas. słodzić ndk., osłodzić dk.

 przym. słodki, słodkawy, słodziaśny

 przysł. słodko, słodkawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słodkość

Wiktionary


słodycze

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) cuk. wyroby cukiernicze zdatne do przechowywania:

Wiktionary

Słodycze – trwałe wyroby cukiernicze, charakteryzujące się głównie słodkim smakiem oraz wysoką zawartością cukrów.

Są to zwykle produkty o stałej konsystencji, produkowane z cukru (lub słodzików) z dodatkiem mleka, wody, kakao, wiórków kokosowych i bakalii. Słodycze są najczęściej sztucznie aromatyzowane i sztucznie koloryzowane różnymi barwnikami spożywczymi. Słodycze spożywane są zazwyczaj między głównymi posiłkami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na urodziny dostałem torbę słodyczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔˈdɨt͡ʃɛ, AS: su̯odyče

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słodycz ż., słodkość ż.

 czas. słodzić

 przym. słodki, słodkawy, słodyczowy, słodziaśny, słodziutki

 przysł. słodko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. słodkości, łakocie; daw. cukry, konfekty

Wiktionary


słodyczka

rzadko: słodki wyrób spożywczy


SJP.pl


słodyczowy

→ słodycz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z słodyczami, dotyczący dłodyczy

Wiktionary

Patrz:

słodycz

Powiązane:

 rzecz. słodycze nmos.

 przym. słodziaśny

Wiktionary


słodyszek

mały chrząszcz z rodziny łyszczynkowatych


SJP.pl


słodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|słodzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: su̯oʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. słodzić, posłodzić, osłodzić, nasłodzić

 rzecz. słodzik m., słodkość ż., słodkawość ż., słodycz ż., słodkości nmos.

 przym. słodki, słodziaśny

 przysł. słodko

Wiktionary


słodziaczek

zdrobnienie od: słodziak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od: słodziak

Wiktionary

Powiązane:

 przym. słodziaśny

Wiktionary


słodziak

pieszczotliwie: osoba uważana za ładną, miłą lub rozczulającą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba lub zwierzę o wyglądzie wzbudzającym miłe uczucia

Wiktionary

Powiązane:

 przym. słodki, słodziaśny

 rzecz. słodzik mrz.

Wiktionary


słodziaśny

przymiotnik jakościowy

 (1.1) pot. emocjonująco słodki w wyglądzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Janek uważa, że ten różowy miś jest mega słodziaśny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słodkość ż., słodkości nmos., słód m., wysłodki nmos., słodzenie n., posłodzenie n., słodycz m., słodycze nmos., osładzanie n., osłodzenie n., osłoda ż., słodowanie n., słodzik m., słodziak m., słodziaczek m., słodkawość ż., słodownia ż., słodownik m., słodownictwo n., słodnik m., słodziczka ż., przesładzanie n., przesłodzenie n., słodliwka ż., dosładzanie n., dosłodzenie n., nasłodzenie n., słodówka ż., słodziwo n.

 czas. słodzić ndk., posłodzić dk., osładzać ndk., osłodzić dk., słodować ndk., przesładzać ndk., przesłodzić dk., dosładzać ndk., dosłodzić dk., nasłodzić dk.

 przym. słodki, słodziutki, słodziuteńki, słodowy, wysłodkowy, słodkawy, słodzikowy, słodowniczy, przesłodki, słodyczowy

 przysł. słodko, słodziutko, słodziuteńko, słodkawo, przesłodko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przesłodki

Wiktionary


słodzidło

substancja słodząca


SJP.pl


słodziej

stopień wyższy od przysłówka: słodko


SJP.pl


słodzieńki

regionalne zdrobnienie od: słodki; słodziutki, słodziuchny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: słodki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔˈd͡ʑɛ̇̃ɲci, AS: su̯oʒ́ė̃ńḱi

Wiktionary


słodzik

1. syntetyczna substancja chemiczna charakteryzująca się dużą słodkością stosowana zamiast cukru;
2. pieszczotliwie: osoba uważana za ładną, miłą lub rozczulającą; słodziak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. słodka substancja używana do słodzenia żywności zamiast cukru;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Polsce dozwolone jest stosowanie słodzików takich jak aspartam (E951), sorbitol (E420), ksylitol (E967) i maltitol (E421).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswɔd͡ʑik, AS: su̯oʒ́ik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słodycz m., słodkość ż., słodzenie n., posłodzenie n., przesłodzenie n., osładzanie n., osłodzenie n., słodkawość ż., słodkości nmos., słodziak mzw.

 czas. słodzić ndk., posłodzić dk., przesłodzić dk., osładzać ndk., osłodzić dk.

 przym. słodki, słodkawy, słodziutki, słodziuteńki, słodziaśny, słodzikowy

 przysł. słodko, słodkawo, słodziutko, słodziuteńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zamiennik cukru, substytut cukru

Wiktionary


słodzikowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z słodzikiem, dotyczący słodzika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słodzik m.

 przym. słodziaśny

Wiktionary


słodziny

odpad pszeniczny powstały przy produkcji piwa; młóto


SJP.pl


słodziusieńki

zdrobnienie od: słodki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: słodki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌswɔd͡ʑüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: su̯oʒ́üśė̃ńḱi

Wiktionary


słodziuteńki

zdrobnienie od: słodki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: słodki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌswɔd͡ʑuˈtɛ̃ɲci, AS: su̯oʒ́utẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słodkości nmos., słodzik mrz., słodkość

 przym. słodki, słodziutki, słodziaśny

 przysł. słodko, słodziutko, słodziuteńko

Wiktionary


słodziuteńko

przysłówek

 (1.1) od: słodki

Wiktionary

Powiązane:

 przym. słodki, słodziaśny, słodziuteńki, słodziutki

 przysł. słodko

 rzecz. słodzik mrz., słodkości nmos., słodkość ż.

Wiktionary


słodziutki

zdrobnienie od: słodki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: słodki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔˈd͡ʑutʲci, AS: su̯oʒ́utʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słodycze nmos., słodkości nmos., słodzik mrz., słodkość

 przym. słodki, słodziuteńki, słodziaśny

 przysł. słodko, słodziutko, słodziuteńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słodziuśki

Wiktionary


słodziutko

przysłówek

 (1.1) od: słodki

Wiktionary

Powiązane:

 przym. słodki, słodziaśny, słodziuteńki, słodziutki

 przysł. słodko

 rzecz. słodzik mrz., słodkości nmos., słodkość ż.

Wiktionary


słodziuśki

zdrobnienie od: słodki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: słodki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔˈd͡ʑüɕci, AS: su̯oʒ́üśḱi

Wiktionary


słodzić

czynić słodkim przez dodanie substancji słodzącej


SJP.pl

czasownik

 (1.1) czynić coś słodkim przez dodanie cukru, miodu lub innej słodkiej substancji; nadawać czemuś słodki smak

 (1.2) przen. prawić komplementy, zwłaszcza w sposób przesadny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kawę słodzę dwiema łyżeczkami cukru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswɔd͡ʑit͡ɕ, AS: su̯oʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słodzenie n., słodzik m., słodycz ż., słodycze nmos., słodkość ż., słodkości nmos., słodkawość ż.

 czas. osłodzić dk., posłodzić dk.

 przym. słodki, słodkawy, słodziaśny

 przysł. słodko, słodkawo

Wiktionary


słodzony

czynić słodkim przez dodanie substancji słodzącej


SJP.pl


słodzący

czynić słodkim przez dodanie substancji słodzącej


SJP.pl


słoica

pogardliwie: kobieta z prowincji, osiedlająca się w dużym mieście; słoiczka


SJP.pl


słoiczek

mały słoik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: słoik

 (1.2) mały słoik

 (1.3) zawartość takiego słoiczka (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dostałam dwa małe słoiczki od znajomej, ale wcześniej nigdy nie jadłam nic z kaparami i nie wiem, do czego mogę ich użyć.

 (1.3) Do bigosu dodałam dwa słoiczki koncentratu pomidorowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔˈjit͡ʃɛk, AS: su̯oi ̯iček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słoik, słój

 przym. słoikowy

Wiktionary


słoiczka

mały słoik


SJP.pl


słoiczkowy

→ słoiczek


SJP.pl

Patrz:

słoiczek

słoik

1. szklane naczynie do przechowywania wyrobów spożywczych; mały słój;
2. pogardliwie: osoba pochodząca z prowincji, osiedlająca się w dużym mieście; słoikarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szklany, najczęściej walcowaty pojemnik z zakrętką lub nakrywką służący do przechowywania substancji płynnych lub półpłynnych

 (1.2) zawartość lub pojemność słoika (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) gw-pl|Warszawa. osoba tymczasowo mieszkająca w Warszawie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • słoik – zdrobniale słój
  • słoik – przedstawiciel słoików

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Półki w pracowni czarownika wypełnione były zakurzonymi słoikami z czymś zielonkawym.

 (1.1) Sabina zakupiła słoik majonezu i dwa słoiki dżemu.

 (1.2) — Ile oliwek mam dodać do sałatki? — Około pół słoika.

 (2.1) Marta jest słoikiem. Tak rodowici mieszkańcy stolicy nazywają przyjezdnych.

 (2.1) Słoiki przy okazji wszystkich świąt, dni wolnych i urlopów jadą do domu, by potem wrócić z torbami pełnymi jedzenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswɔjik, AS: su̯oi ̯ik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. słoiczek m., słoikowanie n., zasłoikowanie n.

:: zgrub. słój m.

 czas. słoikować ndk., zasłoikować dk.

 przym. słoikowy, słojowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk krałza, krauza

Wiktionary


słoikarz

pogardliwie: osoba pochodząca z prowincji, osiedlająca się w dużym mieście; słoik


SJP.pl


słoikowaty

1. przypominający kształtem słoik;
2. szurpek słoikowaty - gatunek mchu z rodziny szurpkowatych


SJP.pl


słoikowy

→ słoik


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z słoikiem, dotyczący słoika

Wiktionary

Patrz:

słoik

Przykłady

 (1.1) Klopsiki w słoiki czyli słoikowy obiad dla zabieganych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słoik m.

:: zdrobn. słoiczek m., słoikowanie n., zasłoikowanie n.

:: zgrub. słój m.

 czas. słoikować ndk., zasłoikować dk.

 przym. słojowy

Wiktionary


słoisty

o drewnie, pniu drzewa: mający wiele wyraźnie widocznych słoi


SJP.pl


słojerz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. zasłona

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswɔjɛʃ, AS: su̯oi ̯eš

Wiktionary


słojewski

nazwisko


SJP.pl


słojniki

Słojniki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Sokółka.

Wieś leśnictwa sokólskiego w ekonomii grodzieńskiej w drugiej połowie XVII wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia


słojowanie

ozdabiać imitacją słojów drewna; mazerować


SJP.pl


słojowaty

o drzewie: mający liczne słoje w przekroju


SJP.pl


słojować

ozdabiać imitacją słojów drewna; mazerować


SJP.pl


słojowy

→ słój


SJP.pl

Patrz:

słój

słoka

nazwisko


SJP.pl


słoma

łodygi i liście dojrzałych roślin uprawnych pozostające po wymłóceniu nasion


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) roln. łodygi i liście dojrzałych zbóż po wymłóceniu ziarna;

Wiktionary

Słoma – łodygi i liście dojrzałych roślin uprawnych pozostające po omłocie. Jest produktem ubocznym produkcji roślinnej, powstającym przede wszystkim przy uprawie zbóż oraz niektórych roślin oleistych, strączkowych i włóknistych. Wykorzystuje się ją m.in. jako paszę, ściółkę, nawóz organiczny, biomasę energetyczną, materiał budowlany oraz surowiec plecionkarski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rolnik przywiózł z pola do domu furę słomy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswɔ̃ma, AS: su̯õma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słomianka ż., słomka ż., słominka ż., słomiak m.

 przym. słomiany, słomkowy, słomiasty, słomowy

 przysł. słomisto

Wiktionary


słomczewski

nazwisko


SJP.pl


słomczyce

Słomczyce – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Strzałkowo.

Wikipedia


słomczyn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Słomczyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Grójec
  • Słomczyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Konstancin-Jeziorna
  • Słomczyn – dawna gromada
  • Słomczyn – dawny przystanek osobowy kolejki wąskotorowej w Janówku, w gminie Grójec, w województwie mazowieckim

Wikipedia


słomczyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kazimierz M. Słomczyński (1943–), socjolog
  • Maciej Słomczyński (1920–1998), pisarz, tłumacz
  • Stanisław Słomczyński (1897–1978), major piechoty Wojska Polskiego
  • Szymon Słomczyński (1988–), poeta
  • Wojciech Słomczyński (1962–), matematyk

Wikipedia


słomiaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od słomiak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słomiak m.

Wiktionary


słomiak

rzadkie: ul słomiany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pszcz. rodzaj dawnego ula ze źdźbeł zbóż

 (1.2) gwara więzienna kosz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswɔ̃mʲjak, AS: su̯õmʹi ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. słomiaczek m.

 przym. słomkowy

Wiktionary


słomianka

słomiana wycieraczka do butów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. mata pleśćeciona ze słomy używana jako wycieraczka do obuwia lub wieszana na ścianie

 (1.2) pot. naczynie ze słomy lub sitowia

 (1.3) pot. bot. kocanka ogrodowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Słomianka – część Tarnowskich Gór
  • Słomianka – osada w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Maszewo
  • Słomianka – część wsi Rokietnica, w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Rokietnica
  • Słomianka – przysiółek wsi Roźwienica, w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Roźwienica
  • Słomianka – wieś w woj. podlaskim, pow. białostockim, gminie Tykocin
  • Słomianka – osada leśna w woj. podlaskim, pow. białostockim, gminie Zabłudów
  • Słomianka – wieś w woj. podlaskim, pow. monieckim, gminie Jasionówka
  • Słomianka – wieś w woj. podlaskim, pow. sokólskim, gminie Sidra
  • Słomianka – kolonia wsi Wyspa, w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Zawichost
  • Słomianka – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie grodzieńskim
  • Słomianka – dawny folwark, obecnie uroczysko na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie grodzieńskim, w sielsowiecie Ejsymonty
  • Słomianka – dawny zaścianek na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Krejwiańce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wytrzyj buty o słomiankę.

 (1.2) Na stole stała słomianka z owocami.

 (1.3) Na stole stał wazon ze słomiankami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔ̃ˈmʲjãnka, AS: su̯õmʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słoma ż., słomka ż.

 przym. słomiany, słomkowy

Wiktionary


słomianowłosy

mający włosy w kolorze słomy; jasnowłosy


SJP.pl


słomianożółty

żółty jak słoma


SJP.pl


słomiany

1. wykonany ze słomy;
2. dawniej: pozorny, fałszywy, nierzeczywisty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zrobiony ze słomy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔ̃ˈmʲjãnɨ, AS: su̯õmʹi ̯ãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słoma ż., słomianka ż., słomka ż.

 przym. słomkowy

Wiktionary


słomiasty

1. podobny do słomy;
2. zawierający dużo słomy


SJP.pl


słomin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Słomin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Wyszogród
  • Słomin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pruszkowskim, w gminie Raszyn

Wikipedia


słomit

handlowa nazwa płyt izolacyjnych wyrabianych ze słomy; Solomit


SJP.pl


słomitowy

przymiotnik od: słomit


SJP.pl


słomiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bogdan Słomiński (ur. 1952) – polski aktor
  • Józef Słomiński (1885-1939) – polski nauczyciel i działacz społeczny
  • Kasper Słomiński (1869-1929) – polski ksiądz misjonarz
  • Sebastian Słomiński (XVIII w.) – polski wojskowy, wicebrygadier kawalerii narodowej
  • Zygmunt Słomiński (1879-1943) – polski inżynier budowlany, prezydent m. s. Warszawy

Wikipedia


słomka

1. pojedyncze źdźbło trawy;
2. kawałek słomy lub rurka plastikowa służąca do picia napojów;
3. słaby papieros z ustnikiem;
4. dawniej:
a) słonka (gatunek ptaka);
b) słomkowy kapelusz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) źdźbło słomy

 (1.2) kawałek słomy lub rurka o tym samym kształcie, służące do picia napojów

 (1.3) materiał uzyskany z odpowiednio spreparowanej słomy, używany do wyrobu przedmiotów użytkowych lub dekoracyjnych

 (1.4) pot. słaby papieros z ustnikiem

 (1.5) ornit. przest. słonka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • słomka – przyrząd ułatwiający picie
  • Słomka – polskie nazwisko
  • Słomka – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia
  • Słomka – część miasta Mszana Dolna, do 1952 samodzielna wieś
  • Słomka – część wsi Lewiczyn
  • Słomka – potok, dopływ Mszanki
  • Słomka – dopływ Dunajca
  • Słomka – struga, dopływ Ołoboku
  • Słomka – jezioro w woj. wielkopolskim, w powiecie chodzieskim, w gminie wiejskiej Chodzież
  • Słomka – potok w woj. podkarpackim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈswɔ̃mka, AS: su̯õmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słoma ż., słomianka ż.

 przym. słomkowy, słomiany

Wiktionary


słomkowozielony

zielony o słomkowym, żółtym odcieniu


SJP.pl


słomkowożółty

żółty o słomkowym, żółtym odcieniu


SJP.pl


słomkowski

nazwisko


SJP.pl


słomkowy

przymiotnik od: słomka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zrobiony ze słomki

 (1.2) żółty o odcieniu słomy; jasnożółty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ręku wisiał zgrabny słomkowy koszyczek, który niezupełnie zamknięty, pozwalał obok robótek kobiecych widzieć jakąś elegancko oprawną książkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔ̃mˈkɔvɨ, AS: su̯õmkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słomka ż., słoma ż., słomiak m., słomianka ż., słominka ż.

 przym. słomiany, słomiasty, słomowy

 przysł. słomisto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jasnożółty, słomkowożółty, słomianożółty

Wiktionary


słomnicki

związany z miastem Słomniki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Słomnikami, dotyczący Słomnik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Słomniki nmos.

Wiktionary


słomniczanin

mieszkaniec Słomnik


SJP.pl


słomniczanka

mieszkanka Słomnik


SJP.pl


słomniki

miasto w Polsce


SJP.pl

Słomniki – miasto w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, położone 24 km na północ od Krakowa, na Wyżynie Miechowskiej, nad rzeką Szreniawą; siedziba gminy Słomniki. Jest jednym z ośrodków miejskich aglomeracji krakowskiej.

Byłe miasto królewskie Korony Królestwa Polskiego.

Wikipedia


słomowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Słomowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Łubianka
  • Słomowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. obornickim, w gminie Rogoźno
  • Słomowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Sorkwity
  • Słomowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Września

Wikipedia


słomowy

wykorzystujący jako surowiec słomę, np. celulozownia słomowa


SJP.pl


słomski

nazwisko


SJP.pl


słomówko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Słomówko – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, w gminie Września
  • Słomówko – osada leśna w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, w gminie Września

Wikipedia


słonaczek

jajożyworodny skorupiak słonowodny, używany w akwarystyce jako pokarm; solowiec, solankowiec


SJP.pl

Sł

Wikipedia


słonawa

obszar łąkowo-pastwiskowy porośnięty przez rośliny słonolubne (halofile)


SJP.pl


słonawo

przysłówek

 (1.1) pot. nieco słono

Wiktionary

Powiązane:

 przym. słony, solny

 przysł. słono

 czas. przesalać

 rzecz. słoność ż., słonawość ż., sól ż.

Wiktionary


słonawość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co słonawe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. słonawy, słony

 przysł. słonawo, słono

 rzecz. słoność ż.

Wiktionary


słonawy

trochę słony


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) lekko słony

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Słonawy – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Szubin
  • Słonawy – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. obornickim, w gminie Oborniki
  • Słonawy – stacja kolejowa w Słonawach, w województwie wielkopolskim
  • rezerwat przyrody Słonawy na pograniczu wsi o tej samej nazwie i miasta Oborniki, w woj. wielkopolskim, w pow. obornickim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma korzenny aromat, nieco zbliżony do goździków czy gałki muszkatołowej, i słonawy smak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔ̃ˈnavɨ, AS: su̯õnavy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. słony, solny

 rzecz. solniczka ż., sól ż., słonawość ż., słoność ż.

 przysł. słono

 czas. przesalać

Wiktionary


słonczy

przymiotnik od: słonka (ptak)


SJP.pl


słonecki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Duklan Słonecki (1859-1896), właściciel dóbr, poseł do Sejmu Krajowego Galicji
  • Józef Słonecki (1899-1970), piłkarz
  • Marian Franciszek Słonecki (1886-1969), malarz, konserwator dzieł sztuki
  • Stanisław Słonecki (1800-), właściciel dóbr
  • Stanisław Słonecki (1890-1972), właściciel dóbr, rolnik
  • Zenon Słonecki (1831-1912), właściciel dóbr, poseł do Sejmu Krajowego Galicji
  • Słoneccy

Wikipedia


słoneczka

zdrobnienie od: słonka


SJP.pl


słoneczko

zdrobnienie od: słońce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pieszcz. słonko

 (1.2) przen. o kimś ładnym lub z wielką życzliwością

forma rzeczownika.

 (2.1) W. lp. od: słoneczka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • postacie fikcyjne
    • Słoneczko Baudelaire
  • utwory muzyczne
    • Czerwone słoneczko
  • filmy
    • Słoneczko na nitce – (ros. Солнышко на нитке) – radziecki krótkometrażowy film lalkowy z 1977 roku w reżyserii Władimira Danilewicza
    • Słoneczko jasne zza czarnych gór – polski film z 1979 w reżyserii Antoniego Halora
    • Słoneczko i śnieżni ludkowie – (ros. Солнышко и снежные человечки) – radziecki krótkometrażowy film animowany z 1985 roku w reżyserii Władimira Gonczarowa
  • instytucje
    • Stowarzyszenie Oliwskie Słoneczko
    • Słoneczko – sanatorium w Kołobrzegu
  • określenia techniczne

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Może słoneczko wyjrzy dzisiaj zza chmur?

 (1.2) Słoneczko, mogłabyś przyjść jutro troszkę wcześniej?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słonko n., słońce n., Słońce n.

 przym. podsłoneczny

Wiktionary


słonecznica

1. słodkowodna ryba z rodziny karpiowatych; słonecznica pospolita, owsianka, wierzchówka;
2. słonecznica pstra - gatunek ryby z rodziny bassowatych; bass słoneczny;
3. gatunek ptaka z rzędu słonecznicowych;
4. rodzaj roślin z rodziny goździkowatych;
5. słonecznica orężówka - gatunek nocnego motyla z rodziny sówkowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Eurypyga helias|ref=tak., gatunek ptaka z rzędu żurawiowych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • słonecznica (Leucaspius delineatus) – gatunek ryby z rodziny karpiowatych
  • słonecznica (Eurypyga helias) – gatunek ptaka z rodziny słonecznic z rzędu słonecznicowych (Eurypygiformes)
  • słonecznica (Heliosperma) – rodzaj rośliny
  • słonecznica pstra, inaczej bass słoneczny (Lepomis gibbosus) – gatunek ryby z rodziny bassowatych
  • słonecznica orężówka (Helicoverpa armigera) – gatunek motyla nocnego z rodziny sówkowatych
  • słonecznica czarna (Heliothela wulfeniana) – gatunek motyla nocnego z rodziny wachlarzykowatych
  • słonecznice (Heliozoa) – gromada pierwotniaków należących do typu promienionóżki

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Słońce n., słońce n., słonecznice nmos., słonecznicowe nmos.

Wiktionary


słonecznice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Eurypygidae|Selby|ref=tak., rodzina ptaków w rzędzie słonecznicowych występujących na Nowej Kaledonii i w Ameryce Południowej

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: słonecznica

Wiktionary

Słonecznice ("Heliozoa") – wyróżniana niegdyś gromada promienionóżek. Obecnie uważa się, że podobieństwo różnych organizmów tej grupy jest wynikiem konwergencji przedstawicieli różnych supergrup, zwłaszcza "Rhizaria" (jak inne promienionóżki), ale także "Chromalveolata" i "Opisthokonta".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naukowcy wykazują podobieństwa słonecznic do kagu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słońce n., Słońce n., słonecznica ż., słonecznicowe lm nm.

 przym. słoneczny

 przysł. słonecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płaskorzytki

Wiktionary


słonecznicowe

o cechach słonecznicowych (rząd ptaków)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Eurypygiformes|Fürbringer|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych, występujących na Nowej Kaledonii i w Ameryce Południowej;

Wiktionary

Słonecznicowe (Eurypygiformes) – rząd ptaków z podgromady Neornithes.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kagu należą do rzędu słonecznicowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słonecznica ż., słonecznice lm nm.

Wiktionary


słonecznicowy

o cechach słonecznicowych (rząd ptaków)


SJP.pl


słoneczniczek

1. rodzaj roślin z rodziny astrowatych;
2. zdrobnienie od: słonecznik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: słonecznik

Wiktionary

Słoneczniczek, skwarota, heliopsis ("Heliopsis") – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Wyróżnia się w jego obrębie ok. 15–18 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje wschodnią i południową część Ameryki Północnej oraz północną część Ameryki Południowej. Centrum zróżnicowania rodzaju stanowi Meksyk – większość gatunków rośnie tylko w tym kraju. Słoneczniczek szorstki "H. helianthoides" został rozpowszechniony jako roślina ozdobna i zdziczały rośnie także w Europie i Azji. W Polsce ma status efemerofita.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. słonecznikowy

Wiktionary


słonecznie

przysłówek

 (1.1) w sposób pełen słońca, światła słonecznego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słońce n., słonecznik mrz., Słońce n., słonecznice nmos.

 przym. słoneczny, słonecznikowy, podsłoneczny

Wiktionary


słoneczniej

stopień wyższy od przysłówka: słonecznie


SJP.pl


słoneczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: słoneczny


SJP.pl


słonecznik

1. roślina o wysokiej łodydze i wielkich kwiatach z żółtymi płatkami;
2. dojrzały kwiat słonecznika, w którym znajdują się nasiona;
3. dawniej: zegar słoneczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Helianthus|L.|ref=tak., rodzaj roślin;

 (1.2) pot. słonecznik zwyczajny, nazwa systematyczna|Helianthus annuus|L.|ref=tak. – wysoka roślina jednoroczna o bardzo dużych (zwykle żółtych) kwiatach, uprawiana dla oleistych nasion lub jako roślina ozdobna;

 (1.3) spoż. owocostan słonecznika (1.2)

 (1.4) daw. pot. oparzenie słoneczne

 (1.5) spoż. rzecz. zbiorowy nasiona słonecznika (1.2)

 (1.6) pasza ze słonecznika (1.1)

Wiktionary

Sł

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rozróżnia się około 50 gatunków słonecznika.

 (1.2) Posialiśmy słoneczniki, żeby wprowadzić tu trochę radości.

 (1.3) W wakacje uwielbialiśmy skubać słoneczniki.

 (1.4) Jeżeli chcesz uniknąć słonecznika, nie przebywaj aż tyle czasu na słońcu!

 (1.5) W tej piekarni można kupić bułki posypane słonecznikiem.

 (1.6) Słonecznik może stanowić bardzo wartościową paszę dla zwierząt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔ̃ˈnɛt͡ʃʲɲik, AS: su̯õnečʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 przym. słonecznikowy, słoneczny, podsłoneczny

 przysł. słonecznie

 rzecz. Słońce n., słońce, słonko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) daw. lud. nawrot

Wiktionary


słonecznikowy

przymiotnik od: słonecznik


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany ze słonecznikiem, dotyczący słonecznika

 (1.2) zrobiony ze słoneczników

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌswɔ̃nɛt͡ʃʲɲiˈkɔvɨ, AS: su̯õnečʹńikovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słonecznik m., słoneczniczek m., słońce n., Słońce n.

 przym. słoneczny, podsłoneczny

 przysł. słonecznikowo, słonecznie

Wiktionary


słoneczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wielka jasność pochodząca ze Słońca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słońce n., Słońce n.

Wiktionary


słoneczny

1. dotyczący Słońca;
2. wypełniony światłem słońca, nasłoneczniony, niezacieniony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany ze słońcem

 (1.2) pełen słońca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niektórzy wykorzystują kolektory słoneczne do ogrzewania swoich domów.

 (1.2) W letnie, słoneczne dni zawsze jest dużo ludzi na plażach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔ̃ˈnɛt͡ʃnɨ, AS: su̯õnečny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. nasłoneczniony, słonecznikowy, podsłoneczny

 rzecz. słonecznice nmos., słonecznik m., Słońce, słońce, słonko

 przysł. słonecznie

Wiktionary


słoni

przymiotnik

 (1.1) daw. lub rzad. związany ze słoniem, dotyczący słonia

forma rzeczownika.

 (2.1) lm. D. zob. słoń.

forma przymiotnika.

 (3.1) lm. m. zob. słony.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spektakularnym wyrazem nieprzejednanego stanowiska władz państwowych Kenii było publiczne spalenie przechwyconych słonich ciosów wartych 60 milionów kenijskich szylingów (ok. 3 milionów dolarów).

Wiktionary

Powiązane:

 przym. słoniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słoniowy

Wiktionary


słoniak

drzewo dwupienne z rodziny palm o dużych, twardych nasionach, zwanych roślinną kością słoniową, używanych np. do wyrobu guzików; słoniorośl


SJP.pl

Słoniak, słoniorośl, słonirośla, słoniówka ("Phytelephas" Ruiz & Pav.) – rodzaj roślin z rodziny arekowatych ("Arecaceae"). Obejmuje 4 gatunki. Rośliny te występują naturalnie w klimacie tropikalnym Ameryki, od Panamy po Amazonię i Boliwię.

Wikipedia


słoniarnia

pawilon wraz z wybiegiem dla słoni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) budynek dla słoni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔ̃ˈɲarʲɲa, AS: su̯õńarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słoń mzw.

Wiktionary


słonica

samica słonia - największego ssaka lądowego z rzędu trąbowców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. samica słonia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • słonica – samica słoniowatych
  • Słonica – potok, dopływ Pisarzówki
  • Słonica – historyczny polski egzonim miasta Bad Sülze, w Niemczech

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Starsze słonice pomagają młodym matkom opiekować się słoniątkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔ̃ˈɲit͡sa, AS: su̯õńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słoń, słoniątko, słoniowacizna, słoniowate, słoniówka, słoniowatość, słonik, słoniczek, słonisko

 przym. słoniowy, słoniowaty

Wiktionary


słonie

Elephantidae - rodzina dużych ssaków lądowych z rzędu trąbowców obejmująca trzy gatunki; słoniowate


SJP.pl


słoniej

stopień wyższy od przysłówka: słono


SJP.pl


słonienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|słonić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: su̯õńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. słonić

Wiktionary


słoniewski

nazwisko


SJP.pl


słonik

1. chrząszcz, szkodnik leszczyny i dębu;
2. młode słonia; słoniątko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: słoń, pieszczotliwie o każdym słoniu

 (1.2) mały lub młody słoń

 (1.3) ent. owad z rodzaju nazwa systematyczna|Curculio|ref=tak.

 (1.4) figurka lub zabawka przedstawiająca małego słonia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten słonik urodził się w czerwcu.

 (1.2) Ten słonik często łasi się do swojej mamy.

 (1.4) Dostałem figurkę słonika na szczęście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswɔ̃ɲik, AS: su̯õńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słoń m., słonica ż., słoniątko n., słoniczek m., słonisko n., słoniowacizna ż., słoniowatość ż.

:: fż. słoniczka ż.

 przym. słoniowy, słoniowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słoniczek

 (1.2) słoniątko, słoniczek

 (1.4) słoniczek

Wiktionary


słonim

miasto na Białorusi


SJP.pl

Sł

Wikipedia


słonimski

przymiotnik od: Słonim (miasto na Białorusi)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Słonimia, związany ze Słonimiem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chaim Zelig Słonimski (1810–1904) – polski pisarz, matematyk, astronom, wynalazca
  • Józef Słonimski (1860–1934) – literat, lingwista i pedagog
  • Leonid Ludwik Słonimski (1850–1918) – rosyjski prawnik, dziennikarz, pisarz
  • Stanisław Słonimski (1853–1916) – polski lekarz
  • Nicolas Slonimsky (1894–1995) – kompozytor amerykański
  • Antoni Słonimski (1895–1976) – polski poeta, felietonista, dramatopisarz, satyryk, syn Stanisława
  • Piotr Słonimski (ujednoznacznienie)
  • Michaił Słonimski (1897–1972) – rosyjski pisarz
  • Siergiej Słonimski (1932–2020) – rosyjski kompozytor
  • Aleksander Słonimski (1881–1964) – rosyjski pisarz i literaturoznawca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do września 1939 roku służył w 79 pułku piechoty Strzelców Słonimskich imienia Hetmana Lwa Sapiehy (79 pp)…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Słonim m.

Wiktionary


słonina

1. tłuszcz pod skórą na bokach i grzbiecie świń, używany jako produkt spożywczy
2. potocznie o tworzywie sztucznym przypominającym słoninę, używanym na podeszwy do obuwia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. produkt spożywczy wytwarzany z podskórnego tłuszczu z boków i grzbietu świń;

 (1.2) pot. porowate tworzywo na podeszwy

Wiktionary

Słonina – podskórna tkanka tłuszczowa pozyskana z grzbietu, tylnej części tułowia i boków świni ze skórą lub bez. Słonina jest pozyskiwana w postaci płatów lub kawałków. Barwa biała do jasnokremowej. W produkcie spożywczym niedopuszczalne są odłamki kości, oznaki zjełczenia (żółta barwa) i inne zanieczyszczenia. Zapach swoisty dla tłuszczów wieprzowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Osobowe pociągi pęczniały od tłumów szmuglujących słoninę i mięso, masło i groźne w tłoku jaja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔ̃ˈɲĩna, AS: su̯õńĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. słoninka ż.

 przym. słoninowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sadło, szperka, szpek; gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk szpyrka

Wiktionary


słoniniec

1. miękki, tłusty minerał barwy białej, zielonej, żółtej, brunatnej lub różowej; steatyt
2. skórnik słoniniec - pospolity gatunek chrząszcza, szkodnika magazynów żywnościowych


SJP.pl


słoninka

zdrobnienie od: słonina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: słonina

Wiktionary

Słoninka – dawny zaścianek. Tereny, na których był położony, leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim, w sielsowiecie Ryteń.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Michasiu, stopię trochę słoninki i poleję ci te kluseczki?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słonina ż.

 przym. słoninowy

Wiktionary


słoninowy

→ słonina


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze słoniną, dotyczący słoniny

Wiktionary

Patrz:

słonina

Powiązane:

 rzecz. słonina ż., słoninka ż.

Wiktionary


słonionogi

1. mający nogi podobne do nóg słonia;
2. żółw słonionogi - żółw żywiący się łodygami kaktusów, żyjący na Wyspach Galapagos


SJP.pl


słoniopodobny

przymiotnik

 (1.1) podobny do słonia

Wiktionary


słoniorośl

drzewo dwupienne z rodziny palm o dużych, twardych nasionach, zwanych roślinną kością słoniową, używanych np. do wyrobu guzików; słoniak


SJP.pl


słoniowacizna

choroba objawiająca się rozrostem tkanki łącznej skóry przeważnie kończyn dolnych i krocza, wywołana przez pasożyty, bakterie lub wskutek przewlekłego zastoju krwi i obrzęku; słoniowatość, elefantiaza, elephantiasis


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. choroba polegająca na nasilonym obrzęku kończyn na skutek utrudnionego odpływu chłonki (limfy);

Wiktionary

Sł

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. słoń mzw., słonik mzw., słonica ż.

 przym. słoniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elefantiaza, elephantiasis

Wiktionary


słoniowate

współcześnie jedyna rodzina z rzędu trąbowców, obejmująca 2 gatunki największych ssaków lądowych; słonie


SJP.pl

Słoniowate, słonie (Elephantidae) – rodzina dużych ssaków lądowych z rzędu trąbowców (Proboscidea). W XIX wieku słonie zaliczano do rzędu gruboskórych, wraz z nosorożcami i hipopotamami.

Wikipedia


słoniowatość

1. ociężałość, niezgrabność;
2. choroba objawiająca się rozrostem tkanki łącznej skóry przeważnie kończyn dolnych, wywołana przez pasożyty, bakterie lub wskutek przewlekłego zastoju krwi i obrzęku; słoniowacizna; elefantiaza


SJP.pl


słoniowaty

1. przypominający słonia, kojarzący się ze słoniem (np. słoniowate uszy, słoniowate ruchy);
2. o cechach słoniowatych;
3. ciężki, niezgrabny, gruby


SJP.pl


słoniowski

nazwisko


SJP.pl


słoniowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) taki, który należy do słonia

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla słonia, posiadający cechy słonia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pałac królewski, wzniesiony przez ojca, kazał rozbudować i bogato ozdobić kością słoniową.

 (1.1) Stare czaszki słoniowe, nosorożcowe, woliera z krzyczącymi papużkami, trzcinowy dach, tysiące kwiatów, palmy, susza, upał i cień pod mangowcami, no i zimne piwo z lodu - to jest Namanga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔ̃ˈɲɔvɨ, AS: su̯õńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słonik mzw./mrz., słoń mzw., słonica ż., słonisko n., słoniowacizna ż.

 przym. słoniowaty, słoni

Wiktionary


słonisko

1. zgrubienie od: słoń;
2. potocznie: duży, niezgrabny człowiek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zgrubienie od|słoń.; z politowaniem o zwierzęciu

 (1.2) pogard. pot. przen. zgrubienie od|słoń.; duży, niezgrabny człowiek

 (1.3) geol. gleba zawierająca sól kuchenną

 (1.4) gw-pl|Chełmno-Dobrzyń. zgrubienie od|słońce. w znaczeniu zdrobn.: słoneczko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słoń mzw., słonik mzw., słonica ż.

 przym. słoniowy

Wiktionary


słoniskowy

→ słonisko (gleba zawierająca sól kuchenną)


SJP.pl


słoniątko

młode słonia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) młode słonia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chcesz takie bursztynowe słoniątko, będziesz miała pamiątkę z wakacji?

 (1.1) Słoniątko nie wie, co to niebezpieczeństwo, chce poznawać świat, a najlepiej robić to za pomocą trąby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔ̃ˈɲɔ̃ntkɔ, AS: su̯õńõntko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słonik m., słoń mzw., słonica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słonik

Wiktionary


słonić

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) przest. osłaniać

czasownik zwrotny niedokonany słonić się (dk. brak)

 (2.1) przest. rzad. przebywać na słońcu, prażyć się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Las dobrze słoni nasz dom od wiatru.

 (2.1) Nie słoń się tyle, bo cię głowa rozboli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswɔ̃ɲit͡ɕ, AS: su̯õńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słonienie n., słonięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zasłaniać, osłaniać, przysłaniać, zakrywać, zatulać (od słońca)

Wiktionary


słonka

ptak łowny z rodziny siewek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Scolopax rusticola|ref=tak., eurazjatycki ptak wędrowny;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • słonka zwyczajna – gatunek ptaka z rodziny bekasowatych
  • słonka – klasa jachtów
  • Słonka – struga, dopływ rzeki Budkowiczanka
  • Słonka – potok, dopływ Raby
  • Jan Roman Słonka – polski jubiler-złotnik
  • Jerzy Słonka – polski aktor

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈswɔ̃nka, AS: su̯õnka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bekas

Wiktionary


słonko

potocznie, pieszczotliwie o słońcu, blasku słonecznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: słońce (w znaczeniu: gwiazda najbliższa Ziemi)

 (1.2) pieszcz. bliska osoba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słonko mocno dziś przygrzewa.

 (1.2) Przytul się, słonko ty moje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswɔ̃nkɔ, AS: su̯õnko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Słońce n., słońce, słoneczko, słonecznik

 przym. słoneczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kochanie

Wiktionary


słono

przysłówek

 (1.1) w sposób smakujący solą

 (1.2) przen. nieprzyjemnie dużo, w sposób wygórowany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poza tym sól – morskie powietrze. W ustach dalej słono, ale czuć torf, a zwłaszcza jałowiec, żywicę.

 (1.1) Wegańskie naleśniki na słono z pieczarkami, cebulą i mocnymi przyprawami to świetny pomysł na pożywny obiad i na kolację.

 (1.2) Bydgoszczanin słono zapłacił za rajd na rowerze po kilku głębszych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswɔ̃nɔ, AS: su̯õno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solnictwo n., słoność ż., słonawość ż., solniczka ż., solanka ż., sól ż.

 czas. solić, posolić, przesolić, zasolić, przesalać

 przym. słony, słonawy, solankowy, solny

 przysł. słonawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) drogo

Wiktionary


słonokarmelowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) kulin. spoż. dotyczący słonego karmelu, zawierający słony karmel, zrobiony ze słonego karmelu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sernik z Manchego ma niesamowity smak, łączący w sobie słodkie nuty z odrobiną wytrawności. Ma delikatnie słonokarmelowy smak (…)

Wiktionary


słonolubny

roślina słonolubna - roślina przystosowana do rozwoju w środowisku słonym; halofit


SJP.pl


słonomierz

przyrząd do pomiaru stężenia roztworów wodnych soli kuchennej; halimetr, solomierz, solometr


SJP.pl


słonorośl

roślina przystosowana do życia na silnie zasolonym podłożu; słonorośle, halofit, roślina solniskowa


SJP.pl


słonorośle

roślina przystosowana do życia na silnie zasolonym podłożu; słonorośl, halofit, roślina solniskowa


SJP.pl


słonowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Słonowice – wieś w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Kobylnica
  • Słonowice – wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Kazimierza Wielka
  • Słonowice – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Brzeżno
  • Słonowice – dawna gromada
  • Słonowice – przystanek kolejowy, a dawniej stacja kolejowa w Słonowicach w województwie pomorskim, w Polsce

Wikipedia


słonowodny

przymiotnik

 (1.1) zawierający wody słone

 (1.2) typowy dla wód morskich, żyjący w wodach morskich

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nieliczne zwierzęta słonowodne jak omułki, małgwie, chełbia, śledzie czy dorsze, żyjące w Bałtyku, są o połowę mniejsze niż w Morzu Północnym.

Wiktionary


słoność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co słone

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solnictwo n., słonawość ż.

 przym. słony, słonawy

 przysł. słono, słonawo

Wiktionary


słony

1. określenie smaku lub sam smak; posolony;
2. drogi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający smak soli

 (1.2) geogr. zawierający w swym składzie sól

 (1.3) pot. przen. hand. o cenie, kwocie itp.: zawyżona, bardzo wysoka, wygórowana

 (1.4) o nieprzyzwoitym dowcipie, żarcie

Wiktionary

Słony – potok fliszowy (do 2023 typ 12, od 2023 typ RWf_wap, czyli potok lub mała rzeka fliszowa o charakterze węglanowym cieku), prawobrzeżny dopływ Wisłoki. Płynie przez miejscowości: Gogołów, Kamienica Górna, Januszkowice, Wola Brzostecka, Nawsie Brzosteckie oraz Brzostek. Na krótkim odcinku stanowi granicę między powiatem strzyżowskim a powiatem dębickim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rosół jest zbyt słony.

 (1.2) Po sztormie żagle były tak słone, że aż białe.

 (1.3) Tort był za słodki, a rachunek za słony.

 (1.4) Kawał był tak słony, że wszystkie dziewczyny dostały wypieków na twarzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswɔ̃nɨ, AS: su̯õny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. słonawy, solny, solankowy

 przysł. słono, słonawo

 rzecz. solanka ż., słoność ż., solniczka ż., sól ż., słonawość ż.

 czas. przesalać, solić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) wysoki, zawyżony, wygórowany

 (1.4) gruby, pieprzny, tłusty, nieprzyzwoity, niewybredny

Wiktionary


słonów

Słonów – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie strzelecko-drezdeneckim, w gminie Dobiegniew.

W latach 1945–54 siedziba gminy Słonów. W latach 1954–1957 wieś była siedzibą władz gromady Słonów, po jej zniesieniu w gromadzie Dobiegniew.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Wikipedia


słopanowo

Słopanowo – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Obrzycko.

Wikipedia


słopień

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. stopień, schodek

 (1.2) stpol. podwyższenie

 (1.3) stpol. ślad, trop

Wiktionary


słopnice

wieś w Polsce


SJP.pl

Słopnice – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Słopnice. Siedziba gminy Słopnice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego. Dawniej Słopnice należały do gminy Tymbark.

Wikipedia


słopnicki

→ Słopnice


SJP.pl

Patrz:

Słopnice

słostowice

Słostowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Gomunice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

We wsi były kręcone niektóre sceny filmu Prywatne śledztwo w reżyserii Wojciecha Wójcika.

Wikipedia


słoszewo

Słoszewo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Płońsk.

W skład sołectwa "Słoszewo" wchodzi także wieś Słoszewo-Kolonia.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


słota

długo utrzymująca się deszczowa pogoda, charakteryzująca się uciążliwymi opadami, chłodem i wiatrem; plucha, szaruga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chłodna, nieprzyjemna pogoda, najczęściej jesienna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswɔta, AS: su̯ota

Wiktionary

Powiązane:

 przym. słotny

 przysł. słotnie, słotno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plucha, niepogoda, szaruga

Wiktionary


słotniej

stopień wyższy od przysłówków: słotnie, słotno


SJP.pl


słotniejszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: słotny


SJP.pl


słotny

obfitujący w deszcz; deszczowy, dżdżysty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. deszczowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poczuł, że chciałby opowiedzieć jej tę historię, która przez lata towarzyszyła mu w dni pogodne i słotne, radosne i beznadziejne.

 (1.1) Niewiasto, Pan Bóg z tobą! / Co ciebie tutaj niesie? / Wieczorną, słotną dobą, / Co robisz sama w lesie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswɔtnɨ, AS: su̯otny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słota ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) deszczowy, dżdżysty

Wiktionary


słotwin

Słotwin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Załuski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


słotwiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Słotwiński – polski lekarz
  • Józef Słotwiński – polski nauczyciel
  • Józef Słotwiński – polski reżyser i krytyk teatralny, dramaturg, dziennikarz, tłumacz, pedagog, doktor filozofii
  • Konstanty Słotwiński – polski prawnik
  • Ludwik Słotwiński – polski polityk

Wikipedia


słoty

długo utrzymująca się deszczowa pogoda, charakteryzująca się uciążliwymi opadami, chłodem i wiatrem; plucha, szaruga


SJP.pl

Słoty – część wsi Czerwona Wola w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przeworskim, w gminie Sieniawa, w sołectwie Czerwona Wola

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie przemyskim.

Słoty są położone w lesie, w pobliżu drogi DW 870 i obejmują 11 domów.

Wikipedia


słow.

sł.; skrót od:
1. słowacki;
2. słoweński;
3. słowiański


SJP.pl

skrót

 (1.1) = słowiański

 (1.2) = słowacki

 (1.3) = słoweński

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) „Posterunek graniczny” (serb. / boś. / słow. / mac. / chorw., 15 l.)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Słowacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sł.

 (1.2) słowac.

 (1.3) słoweń.

Wiktionary


słowa

wyrazy stanowiące czyjąś wypowiedź albo tekst czegoś, np. wiersza, przemówienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) muz. tekst utworu

 (1.2) rel. bibl. cytat z księgi uznanej przez daną religię lub wyznanie

 (1.3) wypowiedź jakiejś osoby

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: słowo

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Słowa – album Małgorzaty Ostrowskiej
  • Słowa – jezioro na Pojezierzu Dobiegniewskim, w powiecie strzelecko-drezdeneckim, w gminie Strzelce Krajeńskie
  • Słowa – powieść autobiograficzna Jean-Paula Sartre'a
  • Słowa (Paroles) – tom poezji Jacques’a Préverta
  • Słowa – singel Gosi Andrzejewicz
  • Słowa – utwór zespołu IRA

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie wiesz, gdzie mogę znaleźć słowa tej piosenki?

 (1.3) Słowa prezydenta skierowane do narodu wstrząsnęły opinią publiczną.

 (2.1) Nie używaj słów, których nie rozumiesz!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswɔva, AS: su̯ova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słowo n.

 przysł. bezsłownie

Wiktionary


słowac.

skrót od: słowacki


SJP.pl


słowacczyzna

język i kultura słowacka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. język słowacki

 (1.2) to, co słowackie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. słowacki

 rzecz. Słowak mos., Słowaczka ż., Słowacczyzna ż., Słowacja ż., słowacki mrz.

Wiktionary


słowacja

Republika Słowacka; państwo w Europie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Europie Środkowej;

Wiktionary

Sł

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Urodziłem się na Słowacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔˈvat͡sʲja, AS: su̯ovacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Słowacczyzna ż., słowacki mrz., Słowak mos., Słowaczka ż., Słowacko n., słowacczyzna ż., Słowaczyzna ż., słowackość ż., słowacystyka ż., słowacysta mos., słowacystka ż., słowacyzowanie n., zesłowacyzowanie n.

 czas. słowacyzować ndk., słowacyzować się ndk., zesłowacyzować dk., zesłowacyzować się dk.

 przym. słowacki, słowacystyczny

 przysł. słowacko

 skr. słow.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Republika Słowacka, hist. Słowacka Republika Socjalistyczna (SRS), śląski Suowacyjo

Wiktionary


słowacki

związany ze Słowacją


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze Słowacją lub Słowakami, dotyczący Słowacji lub Słowaków

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla Słowacji lub Słowaków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) jęz. język słowacki;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Juliusz Słowacki – polski poeta epoki romantyzmu
  • Euzebiusz Słowacki – polski teoretyk i historyk literatury, dramatopisarz
  • język słowacki – jeden z języków zachodniosłowiańskich

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na granicy słowacki celnik długo grzebał w naszych bagażach.

 (3.1) Od jutra zaczynam naukę słowackiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔˈvat͡sʲci, AS: su̯ovacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Słowacczyzna ż., Słowacja ż., Słowak m., Słowaczka ż., słowacczyzna ż., słowackość ż., Słowaczyzna ż.

 przym. czecho-słowacki

 przysł. słowacko

Wiktionary


słowacko

przysłówek

 (1.1) na sposób słowacki, po słowacku

Wiktionary

Słowacko ( Slovácko, także Moravské Slovácko, Moravské Slovensko, Słowacja Morawska) – czeski region etnograficzny zlokalizowany na południowym wschodzie Moraw, przy granicy ze Słowacją. Jest jednym z domniemanych możliwych miejsc powstania Państwa wielkomorawskiego. Centralnym miastem regionu jest Uherské Hradiště z Muzeum Słowacka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W spisie znalazły się słowacko brzmiące nazwiska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Słowacja ż., słowacki mrz., słowackość ż., Słowak mos., Słowaczka ż.

 przym. słowacki

Wiktionary


słowackojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem słowackim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem słowackim

 (1.3) spisany, stworzony w języku słowackim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔˈvat͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: su̯ovackoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słowackojęzyczność ż.

Wiktionary


słowackość

→ słowacki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co słowackie; słowacki charakter czegoś

Wiktionary

Patrz:

słowacki

Powiązane:

 rzecz. słowacki mrz., Słowacja ż.

 przym. słowacki

 przysł. słowacko

Wiktionary


słowacysta

specjalista w dziedzinie słowacystyki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) znawca kultury i języka Słowacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Słowacja ż.

Wiktionary


słowacystka

→ słowacysta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) znawczyni kultury i języka Słowacji

Wiktionary

Patrz:

słowacysta

Powiązane:

 rzecz. Słowacja ż.

Wiktionary


słowacystyczny

→ słowacystyka


SJP.pl

Patrz:

słowacystyka

słowacystyka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dział nauki zajmujący się literaturą i historią Słowacji oraz językiem słowackim;

Wiktionary

Słowacystyka – dział nauki zajmujący się literaturą i historią Słowacji oraz językiem słowackim. Stanowi część slawistyki.

Wikipedia


słowacyzm

wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa wzorowane na języku słowackim albo z niego przejęte


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1)  jęz. element językowy zaczerpnięty z języka słowackiego

Wiktionary

Słowacyzm, slowakizm, słowakizm – element językowy zapożyczony z języka słowackiego i funkcjonujący stale w obrębie innego języka. Może to być również element języka słowackiego wprowadzony do tekstu w sposób doraźny, np. w celach artystycznych lub stylizacyjnych.

Wikipedia


słowacyzować

poddawać wpływom słowackim, rozszerzać wpływy słowackie, nadawać czemuś cechy typowo słowackie


SJP.pl


słowaczka

obywatelka Słowacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) osoba płci żeńskiej narodowości słowackiej, obywatelka Słowacji, mieszkanka Słowacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeszcze dziś zdarzają się takie Słowaczki, które w głębi ducha czują się Czechosłowaczkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔˈvat͡ʃka, AS: su̯ovačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Słowacja ż., słowacki mrz., słowacczyzna ż.

:: fm. Słowak mos.

 przym. słowacki

 przysł. słowacko

Wiktionary


słowaczyzna

obszar zamieszkały przez Słowaków; Słowacczyzna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. kraina położona między rzeką Dunaj, Karpatami a Rusią Zakarpacką, zamieszkana przez ludność słowacką

Wiktionary

Sł

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dalsza granica Słowaczyzny, od Ostrzyhomia na wschód, jest w kronice węgiersko-polskiej również w przybliżeniu określona. Wiodła ona w kierunku miasta Jagier: to znaczy prawdopodobnie naprzeciw Wyszehradu, opuszczając Dunaj, zwracała na północ (…) i okrążając Nowohrad zwracała się znów na wschód (…), omijając gród Jagier.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Słowacja ż., słowacki mrz., Słowak mos., Słowaczka ż.

 przym. słowacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Górne Węgry

Wiktionary


słowak

obywatel Słowacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek narodowości słowackiej, obywatel Słowacji, mieszkaniec Słowacji;

Wiktionary

Słowak – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Aleksandrów Łódzki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa łódzkiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 5 lipca Słowacy obchoodzą Święto Świętych Cyryla i Metodego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswɔvak, AS: su̯ovak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Słowacja ż., słowacki mrz., słowacczyzna ż., Słowacko n.

:: fż. Słowaczka ż.

 przym. słowacki

 przysł. słowacko

Wiktionary


słowakiewicz

nazwisko


SJP.pl

Słowakiewicz – polskie nazwisko, w Polsce nosi je około 250 osób.

Wikipedia


słowakofilski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) nacechowany słowakofilstwem, sympatyzujący ze Słowacją, Słowakami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słowakofilstwo n., słowakofil mos., słowakofilka ż., słowakofilia ż.

Wiktionary


słowami

wyrazy stanowiące czyjąś wypowiedź albo tekst czegoś, np. wiersza, przemówienia


SJP.pl


słowem

1. ciąg głosek, liter stanowiący względnie samodzielny element języka, któremu przyporządkowane są określone znaczenie i funkcja składniowa; wyraz;
2. wypowiadanie się słowne lub na piśmie; mowa, język;
3. obietnica;
4. przestarzałe: czasownik; * forma narzędnika l.mn. "słowy" możliwa tylko w wyrażeniu "innymi słowy" - inaczej mówiąc


SJP.pl

partykuła

 (1.1) partykuła wprowadzająca streszczenie tego, co zostało powiedziane

forma rzeczownika.

 (2.1) N. lp. od: słowo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupowali, przewozili, przywozili, sprzedawali, słowem – handelek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słowo n.

 przysł. słownie, bezsłownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) innymi słowy, krótko mówiąc, tym samym

Wiktionary


słowenia

Republika Słowenii; państwo w Europie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w południowej Europie ze stolicą w Lublanie;

Wiktionary

Sł

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Słowenia graniczy z Austrią, Chorwacją, Węgrami i Włochami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔˈvɛ̃ɲja, AS: su̯ovẽńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Słoweniec mos., Słowenka ż., słowenistyka ż., słoweńskość ż., słoweński mrz.

 przym. słoweński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Republika Słowenii

Wiktionary


słoweniec

obywatel Słowenii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek narodowości słoweńskiej, obywatel Słowenii, mieszkaniec Słowenii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W deklaracji tej, nazwanej korfuańską, broniono jedności narodowej Serbów, Chorwatów i Słoweńców oraz zapowiadano utworzenie wspólnego demokratycznego państwa na całym obszarze zamieszkanym przez „nasz trójimienny naród"(…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔˈvɛ̃ɲɛt͡s, AS: su̯ovẽńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słoweński mrz., Słowenia ż.

:: fż. Słowenka ż.

 przym. słoweński

Wiktionary


słowenistyka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka związana z kulturą, językiem i literaturą Słowenii

Wiktionary

Słowenistyka – dyscyplina zajmująca się badaniem literatury, języka i kultury słoweńskiej. Stanowi część slawistyki.

Najstarszą jednostką prowadzącą studia na tym kierunku na terytorium słoweńskim jest Uniwersytet Lublański, której początki datuje się na 1919 rok. W Polsce studia na tym kierunku oferują:

Wikipedia


słowenka

obywatelka Słowenii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) kobieta narodowości słoweńskiej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔˈvɛ̃ŋka, AS: su̯ovẽŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słoweński mrz., Słowenia ż.

:: fm. Słoweniec mos.

 przym. słoweński

Wiktionary


słowenkowo

Słowenkowo – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Sławoborze.

W 2014 we wsi oddano do użytku dwa prywatne, śmigłowcowe lądowiska: Agro Słowenkowo oraz PRH Słowenkowo.

Wikipedia


słoweń.

skrót od: słoweński


SJP.pl


słoweński

dotyczący Słowenii


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Słowenii lub Słoweńców

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język urzędowy Słowenii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teraz razem ze słoweńskim szkoleniowcem ma zapewnić włocławianom obronę tytułu mistrza Polski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔˈvɛ̃j̃sʲci, AS: su̯ovẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Słowenia ż., Słoweniec mos., Słowenka ż., słoweńskość ż.

 przym. antysłoweński, niesłoweński, prosłoweński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) język słoweński

Wiktionary


słoweńskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem słoweńskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem słoweńskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku słoweńskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔˈvɛ̃j̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: su̯ovẽĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


słoweńskość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co słoweńskie; słoweński charakter czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Słowenia ż., słoweński mrz.

 przym. słoweński

Wiktionary


słoweńszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. język słoweński

 (1.2) to, co związane ze Słowenią lub Słoweńcami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obecność regionalizmów w odmianach słoweńszczyzny ma znaczący wpływ na zróżnicowanie dialektów.

 (1.1) Nie tylko duże zróżnicowanie socjalne słoweńszczyzny, ale cały proces jej kształtowania się, są uwarunkowane różnymi czynnikami historycznymi, politycznymi i kulturowymi.

Wiktionary


słowiak

nazwisko


SJP.pl


słowianeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: Słowianka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Słowianka ż.

Wiktionary


słowianie

najliczniejsza grupa ludności indoeuropejskiej w Europie


SJP.pl

Słowianie – grupa etnolingwistyczna w obrębie ludów indoeuropejskich posługujących się językami słowiańskimi. Zamieszkują Europę wschodnią, środkową i południową oraz pas północnej Azji – od Uralu po Ocean Spokojny. Stanowią najliczniejszą grupę ludności indoeuropejskiej w Europie.

Wikipedia


słowianin

członek najliczniejszej grupy ludności indoeuropejskiej w Europie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. przedstawiciel jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Słowianin – mężczyzna pochodzący z kręgu kulturowo‑językowego Słowian;
  • „Słowianin” – dąb, pomnik przyrody znajdujący się we wsi Dębina w gminie Jelcz-Laskowice, w województwie dolnośląskim;
  • osoby o przydomku Słowianin:
    • Tomasz Słowianin (Tomasz z Giazury)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niektórzy przodkowie Słowian mogli mieszkać w Europie już 3-4 tys. lat temu – sądzą naukowcy z Bydgoszczy, którzy badają zróżnicowanie DNA Słowian.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: su̯ovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Słowiańszczyzna ż., słowiańszczyzna ż., słowiańskość ż.

:: fż. Słowianka ż.

 przym. słowiański, pansłowiański

 przysł. słowiańsko

Wiktionary


słowianizm

wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa wzorowane na którymś z języków słowiańskich albo z niego przejęte; slawizm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. słowo, fraza lub konstrukcja pochodząca z języków słowiańskich

 (1.2) etn. cecha charakterystyczna dla kultury słowiańskiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W języku naszych zachodnich sąsiadów występuje szereg słowianizmów, np. „Quark” (twaróg), „Grenze” (granica) czy „Gurke” (ogórek).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔˈvʲjä̃ɲism̥, AS: su̯ovʹi ̯ä̃ńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Słowianin mos., Słowianka ż., słowiańszczyzna ż.

 przym. słowiański, pansłowiański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) slawizm

Wiktionary


słowianka

członkini zespołu Słowianki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. przedstawicielka jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Słowianka – kobieta pochodząca z kręgu kulturowo‑językowego Słowian;
  • Słowianka – hala pasterska w Beskidzie Żywiecko-Orawskim;
  • „Słowianka” – górska stacja turystyczna na hali Słowianka;
  • „Słowianka” – spółdzielnia cukiernicza w Szczecinku;
  • „Słowianka” – kompleks sportowo-rehabilitacyjny w Gorzowie Wielkopolskim, przy którym działa MKP Słowianka;
  • „Słowianka” – jeden z domów studenckich należących do Uniwersytetu Wrocławskiego.
  • Słowianki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: swɔˈvʲjãnka, AS: su̯ovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Słowiańszczyzna ż., słowiańszczyzna ż., słowiańskość ż.

:: fm. Słowianin mos.

 przym. słowiański, pansłowiański

 przysł. słowiańsko

Wiktionary


słowianofil

zwolennik, sympatyk tego, co słowiańskie


SJP.pl


słowianofilia

sympatia do Słowian i wszystkiego, co słowiańskie; słowianofilstwo


SJP.pl


słowianofilka

→ słowianofil


SJP.pl

Patrz:

słowianofil

słowianofilski

→ słowianofil


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) nacechowany słowianofilstwem, sympatyzujący ze Słowianami

Wiktionary

Patrz:

słowianofil

Powiązane:

 rzecz. słowianofilstwo n., słowianofil mos., słowianofilka ż., słowianofilia ż.

Wiktionary


słowianofilstwo

1. sympatia do Słowian i wszystkiego, co słowiańskie; słowianofilia;
2. kierunek ideologiczny w Rosji w latach 1840-1870 odrzucający europeizację Rosji;
3. kierunek ideologiczny w Polsce w pierwszej połowie XIX wieku, postulujący kulturalne i polityczne zjednoczenie Słowian


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przychylny stosunek do Słowian

Wiktionary

Słowianofilstwo – nurt myśli politycznej ukształtowany w Rosji w latach 30. XIX w.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. słowianofilski

Wiktionary


słowianofob

osoba mająca wrogi stosunek do wszystkiego, co słowiańskie


SJP.pl


słowianofobia

niechętny lub wrogi stosunek do wszystkiego, co słowiańskie


SJP.pl


słowianoznawca

znawca języka, kultury i literatury słowiańskiej; slawista


SJP.pl


słowianoznawczy

związany z nauką zajmującą się badaniem języka, literatury i kultury narodów słowiańskich


SJP.pl


słowianoznawczyni

znawczyni języka, kultury i literatury słowiańskiej; slawistka


SJP.pl


słowianoznawstwo

nauka zajmująca się badaniem języków, literatur, kultur i historii narodów słowiańskich; slawistyka


SJP.pl


słowiańsk

miasto na Ukrainie


SJP.pl

Słowiańsk ( Слов'янськ, "Słowjanśk"; Слaвянск, "Sławiansk") – miasto we wschodniej części Ukrainy, w obwodzie donieckim, w Donieckim Zagłębiu Węglowym, położone nad rzeką Kazennyj Toreć, siedziba administracyjna rejonu słowiańskiego nie wchodząca jednak w jego skład. Ośrodek wydobycia soli kamiennej, przemysłu chemicznego, maszynowego, materiałów budowlanych i spożywczego.

Wikipedia


słowiański

odnoszący się, należący do Słowian


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) jęz. związany z językami Słowian

 (1.2) związany ze Słowianami, słowiańszczyzną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Polski i czeski to języki słowiańskie.

 (1.2) Szczególne znaczenie miały plemięemiona słowiańskie, które osiedliły się nad Morzem Egejskim i szybko przejęły kontrolę nad całym tym akwenem; sformowały one całą flotę małych łodzi – jedno-drzew, która mało co nie spowodowała zdobycia Konstantynopola.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔˈvʲjä̃j̃sʲci, AS: su̯ovʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słowianizm mrz., Słowianin mos., Słowianka ż., słowiańszczyzna ż., Słowiańszczyzna ż., słowiańskość ż.

 przym. późnosłowiański, wczesnosłowiański, pansłowiański

Wiktionary


słowiańskość

→ słowiański


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co typowo słowiańskie, należące do Słowian

Wiktionary

Patrz:

słowiański

Przykłady

 (1.1) Brak korelacji terminologicznej pozbawia badaczy możności skontrolowania wniosków, uznających słowiańskość tego lub innego ludu, wymienionego przez Herodota. Ta okoliczność sprawia, że wszystkie wnioski o Słowianach, oparte na relacjach tego historyka greckiego noszą ze swej natury charakter hipotetyczny (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słowiańszczyzna ż., Słowiańszczyzna ż., Słowianin mos., Słowianka ż.

 przym. słowiański, pansłowiański

Wiktionary


słowiaństwo

słowiańskie pochodzenie; słowiańskość


SJP.pl


słowiańszczyzna

wszystko, co jest charakterystyczne dla Słowian


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wszystko to, co słowiańskie, ogół rzeczy/pojęć związanych ze Słowianami i/lub ich kulturą (m.in. ich językami)

 (1.2) ziemie Słowian

 (1.3) narody słowiańskie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słowianizm mrz., Słowianin mos., Słowianka ż., Słowiańszczyzna ż., słowiańskość ż.

 przym. słowiański, pansłowiański

Wiktionary


słowiczek

zdrobnienie od: słowik


SJP.pl


słowiczy

1. przymiotnik od: słowik;
2. w przenośni: śpiewny, subtelny, liryczny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący słowika, odnoszący się do słowika

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla słowika; taki jak u słowika

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słowicze śpiewy umilały noce […].

 (2.1) „Stój, stój – odpowie – hardy młokosie, • Pomnę, co ojciec rzekł stary: • Słowicze wdzięki w mężczyzny głosie, • A w sercu lisie zamiary […]” (A. Mickiewicz: Świtezianka)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔˈvʲit͡ʃɨ, AS: su̯ovʹičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słowik m., słowiczek m.

Wiktionary


słowień

odmiana lnu o owocach niepękających i nasionach ciemnobrunatnych


SJP.pl


słowik

śpiewający ptak wędrowny z rodziny drozdów; bekwarek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Luscinia|ref=tak., rodzaj małych ptaków śpiewających z rodziny muchołówek;

 (1.2) ornit. ptak z rodzaju słowik (1.1)

 (1.3) hist. niewielkie działo, strzelające kulami żelaznymi, używane w Polsce w XVI w.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • słowik himalajski
  • słowik modry
  • słowik rdzawy
  • słowik szary
  • słowik syberyjski
  • Słowik – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Zgierz
  • Słowik – wieś w woj. śląskim, w pow. będzińskim, w gminie Siewierz
  • Słowik – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Poczesna
  • Słowik – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Sitkówka-Nowiny
  • Słowik – część miasta Kielce
  • Aleksandra Słowik (ur. 1946) – polska poetka
  • Andrzej Słowik (ur. 1949) – polski działacz związkowy, wiceminister pracy

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Czy nigdy nie słyszałeś w maju słowika, śpiewającego na gałęzi mojej, tuż prawie nad ziemią?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswɔvʲik, AS: su̯ovʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Słowików m., Słowikowo n.

:: zdrobn. słowiczek m.

 przym. słowiczy

Wiktionary


słowikowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Janusz Słowikowski – poeta, autor tekstów piosenek
  • Jan Słowikowski - funkcjonariusz SB, szef Departamentu I (wywiad)
  • Kazimierz Słowikowski – polski oficer
  • Michał Słowikowski – rzymskokatolicki ksiądz
  • Mieczysław Słowikowski – polski oficer
  • Piotr Słowikowski – polski inżynier, powstaniec warszawski
  • Piotr Słowikowski – polski dziennikarz i publicysta
  • Przemysław Słowikowski – polski lekkoatleta

Wikipedia


słowin

Słowin (niem. "Lämmersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie strzelecko-drezdeneckim, w gminie Dobiegniew. Do wsi od zachodu przylega jezioro Małe Sławno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Wikipedia


słowiniec

członek historycznej grupy etnograficznej spokrewnionej z Kaszubami


SJP.pl


słowinka

członkini historycznej grupy etnograficznej spokrewnionej z Kaszubami


SJP.pl


słowino

Słowino (do 1945 niem. "Schlawin") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Darłowo przy drodze krajowej nr 37.

Według danych z 28 września 2009 roku wieś miała 400 stałych mieszkańców.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie koszalińskim.

Wikipedia


słowić

czasownik niedokonany (dk. wysłowić lub brak)

 (1.1) daw. wyrażać coś za pomocą słów; wypowiadać określoną treść; głosić, ogłaszać coś

 (1.2) daw. rzad. wysławiać, czynić sławnym; wielbić, oddawać cześć, chwalić

czasownik zwrotny niedokonany słowić się

 (2.1) daw. być wyrażanym w słowach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie umie dusza moja słowić swej wdzięczności, Panie, tylko przez czucie, tylko przez poszczebiotanie.

 (1.1) Jeżeli jego mądrość jest tak wielką, jak ją słowisz [...] to będzie wiedział z kim przyszedłeś!

 (1.2) Słowili lud taki błogosławiony, którego jest Pan, Bóg jego.

 (2.1) Nie mógł już słówek obwijać w bawełnę i mówił tak, jak się rzecz sama słowiła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słowo n., słówko n., słownictwo n., słownik mrz., wysłowienie n., przysłowie n., słowotwórstwo n.

 czas. wysłowić dk., wysłowić się dk., wysławiać ndk.

 przym. słowny, dosłowny, słownikowy, bezsłowny, gołosłowny, słowotwórczy

 przysł. słownie, dosłownie, bezsłownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wypowiadać, wysławiać

 (1.2) wychwalać, wielbić, uwielbiać, sławić

Wiktionary


słowińcy

historyczna grupa etnograficzna spokrewniona z Kaszubami


SJP.pl

Słowińcy (kasz. "Słowińcë") lub Kaszubi Nadłebscy – historyczna grupa etnograficzna, będąca w istocie odłamem ludności kaszubskiej, zamieszkującej do lat po drugiej wojnie światowej tereny nad jeziorami Gardno i Łebsko (północno-zachodnia część województwa pomorskiego). Posługiwali się oni gwarą słowińską, wchodzącą w skład dialektu północnokaszubskiego języka kaszubskiego. W ukształtowaniu wyznaniowym Słowińców wyraźną większość stanowili luteranie.

Wikipedia


słowiński

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Słowińców, pochodzący od Słowińców

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język Słowińców

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Słowiński – pułkownik, profesor nauk medycznych
  • Lech Słowiński – profesor filologii polskiej
  • Paweł Słowiński – zawodnik Muay Thai i K-1
  • Roman Słowiński – profesor, doktor habilitowany, inżynier automatyki, robotyki oraz informatyki
  • Zenon Słowiński – działacz państwowy i inżynier, wiceminister hutnictwa
  • Słowiński Park Narodowy
  • język słowiński

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Babka Anieli mówiła głównie po słowińsku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔˈvʲĩj̃sʲci, AS: su̯ovʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


słownictwo

zasób słów jakim posługuje się dana osoba, bądź grupa osób


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. zasób słów składających się na jakiś język (lub dialekt, gwarę); ogół wyrazów

 (1.2) terminy określające jakąś specjalność; zbiór wyrazów używanych przez danego człowieka, środowisko lub w danym regionie

Wiktionary

Sł

Wikipedia

Wymowa:

IPA: swɔvʲˈɲit͡stfɔ, AS: su̯ovʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słówko n., słowo n., słownik m., słowniczek m., słowność ż.

 przym. słowny, dosłowny, słownikarski

 czas. wysłowić, słowić

 przysł. słownie, bezsłownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) leksyk, leksyka, słownik

Wiktionary


słowniczek

zdrobnienie od: słownik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: słownik

 (1.2) mały dwujęzyczny słownik, w kieszonkowym wydaniu, zawierający podstawowe słownictwo

 (1.3) pot. zeszyt, notatki służące do gromadzenia słówek w trakcie nauki języka obcego

 (1.4) krótka lista słownictwa z jakiejś dziedziny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kochaniutki, weź ten pięciotomowy słowniczek i odłóż mi go na górną półeczkę.

 (1.1) Oj ubożuchny masz słowniczek kibolku, ubożuchny.

 (1.2) Jak jedziesz do Niemiec do roboty, weź ze sobą słowniczek i rozmówki.

 (1.3) Nasza anglistka ma hopla na punkcie systematyczności i na każdej lekcji sprawdza słowniczki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔvʲˈɲit͡ʃɛk, AS: su̯ovʹńiček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słownikarz mos., słownik mrz., słownictwo n., słowo n., słówko n., słowność ż.

 przym. słownikowy

 przysł. słownie, bezsłownie

Wiktionary


słownie

przysłówek sposobu

 (1.1) poprzez wypowiedź

 (1.2) zapisując za pomocą słów

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pierwiastek srebro ma liczbę atomową 47 (słownie: czterdzieści siedem).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słownikarz mos., słowo n., słówko n., słownik m., słowniczek m., słownictwo n., słowność ż.

 przym. słowny, przysłowny

 partyk. słowem

 przysł. bezsłownie

 czas. słowić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ustnie, werbalnie

Wiktionary


słowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: słowny


SJP.pl


słownik

1. zbiór wyrazów ułożonych i opracowanych według pewnej zasady, zwykle objaśnianych pod względem znaczeniowym;
2. indywidualny zasób wyrazów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zbiór słów, pojęć z pewnej dziedziny, wszystkich lub dobranych wg jakiejś metody, wraz z ich skrótowymi opisami;

 (1.2) spis słów z tłumaczeniami na inny język

 (1.3) zasób słownictwa: indywidualny jakiejś osoby lub pewnej zbiorowości

Wiktionary

Słownik – wydawnictwo opisujące słownictwo danego języka (lub jego część) bądź zestawiające ze sobą słownictwo dwóch lub więcej języków. Słownik tworzy zbiór definicji słów lub wyrażeń ułożonych i opracowanych według określonej zasady. Struktura słownika dzieli się na artykuły hasłowe ułożone w porządku alfabetycznym, rzadziej tematycznym lub gniazdowym (w oparciu o wspólne gniazda etymologiczne).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten słownik stara się omawiać wszystkie aspekty słów.

 (1.3) Uczeń przychodzi do szkoły z ubogim słownikiem, a wychodzi z bogatym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswɔvʲɲik, AS: su̯ovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słownictwo n., słowo n., słówko n., słownikarz mos., słownikarka ż., słownikarstwo n.

:: zdrobn. słowniczek m.

 przym. słownikowy, słownikarski

 przysł. słownie, bezsłownie

 czas. słowić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) przest. dykcjonarz, glosariusz, wokabularz; daw. mównik, mownik

 (1.3) słownictwo, leksyka

Wiktionary


słownikarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. specjalistka układająca słowniki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słownik mrz., słownikarz mos.

 przym. słownikarski

 przysł. bezsłownie

Wiktionary


słownikarnia

przestarzale: redakcja, w której opracowuje się słownik


SJP.pl


słownikarski

1. dotyczący słowników, wyrazów;
2. dotyczący słownikarstwa, słownikarza


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z słownikarstwem, dotyczący słownikarzy lub słownikarstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słowo n., słówko n., słowność ż., słownictwo n., słownikarstwo n., słownikarz mos., słownikarka ż., słownik mrz., słownikowość ż.

 przysł. bezsłownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) leksykograficzny

Wiktionary


słownikarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. zob. leksykografia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słownik mrz., słownikarz mos., słowność ż.

 przym. słownikarski

 przysł. bezsłownie

Wiktionary


słownikarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) jęz. specjalista układający słowniki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz szef uchodzi za jednego z najlepszych słownikarzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słownikarstwo n., słownik mrz., słowniczek m., słowność ż., słowo n., słówko n.

:: fż. słownikarka ż.

 przym. słownikarski, słowny, pozasłowny

 przysł. słownie, bezsłownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) leksykograf

Wiktionary


słownikowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. cecha tego, co słownikowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. słownikowy, słownikarski

 rzecz. słowność ż.

Wiktionary


słownikowy

przymiotnik od: słownik


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący słownika, właściwy słownikowi

 (1.2) dotyczący słownictwa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌswɔvʲɲiˈkɔvɨ, AS: su̯ovʹńikovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słowo n., słowniczek mrz., słownik mrz., słownikowość ż., słowność ż.

 przysł. bezsłownie

 czas. słowić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) leksykalny

Wiktionary


słowność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tych, którzy są słowni, dotrzymujący danego słowa, złożonej obietnicy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gotowość znacznej części społeczeństwa do wyboru na urząd głowy państwa człowieka, co do którego prawdomówności i słowności ma się zasadnicze wątpliwości, wskazuje na widoczną nie tylko w Polsce erozję znaczenia wartości moralnych, niegdyś ważących na ocenie polityka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słówko n., słowo n., słownik m., słowniczek m., słownikarstwo n., słownikarnia ż., słownikarz m., słownikowość ż., słownictwo n.

 przym. słowny, słownikowy, słownikarski

 przysł. słownikowo, słownie, bezsłownie

Wiktionary


słowny

1. wyrażony mową, ustny;
2. dotrzymujący słowa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wyrażony za pomocą słów

 (1.2) dotrzymujący obietnicy, słowa, nierzucający słów na wiatr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na świętach dionizyjskich, zarówno krajowych, jak i lokalnych, pojawił się teatr - z całym rozmachem dramatu i poetycką rozmaitością: taneczną, muzyczną, słowną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswɔvnɨ, AS: su̯ovny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słownikarz mos., słowo n., słówko n., słownictwo n., słowność ż.

 przysł. słownie, bezsłownie

 przym. przysłowny

 czas. słowić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) werbalny

 (1.2) rzetelny

Wiktionary


słowo

1. ciąg głosek, liter stanowiący względnie samodzielny element języka, któremu przyporządkowane są określone znaczenie i funkcja składniowa; wyraz;
2. wypowiadanie się słowne lub na piśmie; mowa, język;
3. obietnica;
4. przestarzałe: czasownik; * forma narzędnika l.mn. "słowy" możliwa tylko w wyrażeniu "innymi słowy" - inaczej mówiąc


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. wyróżniona fonetycznie lub graficznie część wypowiedzi składająca się z jednego lub więcej morfemów, wyrażająca pewną niezmienną treść w danym języku;

 (1.2) obietnica, przyrzeczenie

 (1.3) daw. czasownik

Wiktionary

Słowo – elementarna część mowy. Jego pisanym odpowiednikiem jest wyraz. Za pomocą słów określa się wszelkie pojęcia, np. obiekt lub klasę obiektów rzeczywistych i pojęcia abstrakcyjne. Znaczenia słów człowiek poznaje stopniowo, rozpoczynając od niemowlęctwa. Wymiana słów wiąże się z przekazywaniem emocji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Wikisłowniku staramy się omówić wszystkie słowa.

 (1.1) Mądre słowa sycą mózg.

 (1.2) Daj mi słowo, że jutro w końcu to zrobisz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswɔvɔ, AS: su̯ovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słownikarz mos., słowność ż., słownictwo n., słownik mrz., słowniczek mrz., posłowie n., słowa lm nm.

 czas. słowić, wysławiać ndk., wysłowić dk., wysłowić się dk.

 przym. słowny, słownikowy, odsłowny, słownikarski, przysłowny

 przysł. słownie, bezsłownie

 partyk. słowem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyraz

Wiktionary


słowoforma

forma fleksyjna wyrazu


SJP.pl


słowolejstwo

nadmiar słów, rozwodzenie się; wielosłowie, wodolejstwo


SJP.pl


słoworód

przestarzale: pochodzenie wyrazów, etymologia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. przest. etymologia, pochodzenie wyrazów

Wiktionary


słowotok

bezładne, szybkie wypowiadanie słów występujące w niektórych zaburzeniach psychicznych; logorea


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. zaburzenie w komunikacji objawiające się bezładną, szybką mową;

 (1.2) pot. pejor. wypowiedź rozwlekła, emocjonalna i pozbawiona głębszej treści

Wiktionary

Słowotok (z gr. logorea, "λόγος" 'słowo' i "ῥέω" 'prąd') – zaburzenie w komunikacji objawiające się bezładną, szybką mową. Czasami klasyfikowany jako choroba psychiczna, objawiająca się bezładną, niespójną gadatliwością. Słowotok jest obecny w zaburzeniach psychiatrycznych i neurologicznych m.in. w afazji, lezjach kory mózgu w obszarze wzgórza, maniach i zazwyczaj w schizofrenii katatonicznej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W specjalistycznym języku medycznym słowotok jest zawsze objawem choroby psychicznej lub neurologicznej.

 (1.2) I w mediach, i w internecie słowo znawcy tematu tudzież mędrca znaczy tyle samo, co bełkot lub słowotok dyletanta i mętniaka, a często mętniak zagada, przegada i podsumuje mówcę treściwego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔˈvɔtɔk, AS: su̯ovotok

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) logorea

Wiktionary


słowotwórca

twórca nowych słów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista w dziedzinie słowotwórstwa

 (1.2) rzad. twórca nowych słów

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Inwencja samozwańczych słowotwórców zatrudnionych w działach reklamy i marketingu rozmaitych firm w wymyślaniu nazw bywa przeogromna…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słowotwórstwo n.

 przym. słowotwórczy

 przysł. słowotwórczo

Wiktionary


słowotwórczość

tworzenie wyrazów


SJP.pl


słowotwórczy

dotyczący słowotwórstwa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do słowotwórstwa, dotyczący budowy słów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Złożenie jako metoda słowotwórcza odgrywała w języku dolnołużyckim podrzędną rolę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌswɔvɔˈtfurt͡ʃɨ, AS: su̯ovotfurčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słowotwórstwo n., słowotwórca mos.

 przysł. słowotwórczo

 czas. słowić

Wiktionary


słowotwórczyni

kobieta tworząca słowa


SJP.pl


słowotwórstwo

1. nauka o budowie i tworzeniu wyrazów;
2. rzadko: tworzenie wyrazów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. nauka o budowie i tworzeniu wyrazów

 (1.2) rzad. tworzenie wyrazów

Wiktionary

Słowotwórstwo – dział językoznawstwa zajmujący się sposobami powstawania nowych wyrazów w języku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Słowotwórstwo mamy po to, aby z jego dobrodziejstwa korzystać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌswɔvɔˈtfurstfɔ, AS: su̯ovotfurstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słowotwórca mos., słowotwórczość ż.

 przym. słowotwórczy

 przysł. słowotwórczo

 czas. słowić

Wiktionary


słoń

1. największy roślinożerny ssak lądowy z rzędu trąbowców;
2. przenośnie o człowieku otyłym, ociężałym, niezgrabnie poruszającym się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. duży, roślinożerny ssak lądowy z chwytną trąbą

 (1.2) samiec słonia (1.1)

 (1.3) pot. grub. ktoś bardzo duży, gruby

 (1.4) gwara. przestępcza sprawca rozboju

 (1.5) gwara. wojsk. maska przeciwgazowa z długą rurą

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp., rozk. od: słonić

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • słoń – nazwa trzech gatunków zwierząt z rodzaju Loxodonta i Elephas rodziny słoniowatych
  • słoń – popularne określenie maski przeciwgazowej Bss-Mo-4u
  • Słoń – film w reżyserii Gusa Van Santa z 2003 przedstawiający masakrę w Columbine High School
  • Słoń – film w reżyserii Kamila Krawczyckiego z 2022
  • Słoń – polski herb szlachecki
  • Słoń – polski raper
  • Słoń – skała na Wielkim Grochowcu w Ryczowie
  • Słoń – skała w miejscowości Łutowiec
  • Słoń (arab. Al-Fil) – 105. sura Koranu
  • Słoń – symbol amerykańskiej Partii Republikańskiej
  • mirunga – rodzaj ssaków z rodziny fokowatych zwyczajowo zwanych też słoniami morskimi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na fotosafari w Kenii podziwialiśmy stado słoni.

 (1.2) W przeciwieństwie do samic, dorosłe słonie prowadzą samotniczy tryb życia.

 (1.3) W kinie usiadł przede mną jakiś słoń i nie widziałem ekranu.

 (1.5) Dziś dowódca kazał nam ćwiczyć na poligonie w słoniach i pełnym oporządzeniu.

 (2.1) Tadeuszu, nie słoń mi słońca, chcę się opalić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɔ̃ɲ, AS: su̯õń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słoniowacizna ż., słoniowate lm nm., słoniówka ż., słoniowatość ż., słoniarnia ż.

:: zdrobn. słoniątko n., słonik m., słoniczek m.

:: zgrub. słonisko n.

:: fż. słonica ż.

 przym. słoniowy, słoniowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śrpol. elefant

Wiktionary


słońce

1. centralne ciało Układu Słonecznego; Słońce;
2. światło słoneczne;
3. pieszczotliwie: osoba ukochana lub bardzo lubiana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) Słońce widziane jako tarcza na niebie

 (1.2) astr. główna gwiazda w układzie planetarnym, źródło światła i ciepła pojawiające się na niebie

 (1.3) występujący w wielu wariantach symbol o okrągłym kształcie i promienistych liniach

 (1.4) przen. światło wysyłane przez słońce (1.1); blask słoneczny

 (1.5) przen. pieszczotliwie o osobie

Wiktionary

Sł

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Słońce symbolizuje światło, ogień, nieskończoność oraz źródło energii i mocy życiowej.

 (1.1) Chyba będzie padał deszcz, bo słońce skryło się za czarnymi chmurami.

 (1.2) Galaktyka składa się z miliardów słońc.

 (1.4) Kot wygrzewał się na słońcu.

 (1.5) Przytul mnie, moje słońce!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswɔ̃j̃nt͡sɛ, AS: su̯õĩ ̯nce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Słońce n., słoneczność ż., słonecznik m., słonecznica ż., słonecznice nmos., nasłonecznienie n.

:: zdrobn. słonko n., słoneczko n., słoneńko n.

 czas. słonecznić się ndk., nasłonecznić dk., nasłonecznić się dk.

 przym. słoneczny, nasłoneczny, przeciwsłoneczny, słońcowy, słonecznikowy, podsłoneczny

 przysł. słonecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. słonko, słoneczko

 (1.4) zdrobn. słonko, słoneczko

 (1.5) zdrobn. słonko, słoneczko

Wiktionary


słończewo

Słończewo (nazwa oboczna: Słonczewo) – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Gzy. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


słońcówka

słońcówka sówkówka - gatunek muchówki z rodziny bujankowatych


SJP.pl

Słońcówka ("Villa") – rodzaj muchówek z rodziny bujankowatych i podrodziny Exoprosopinae. Kosmopolityczny. Larwy są pasożytami gąsienic motyli nocnych, a rzadziej larw chrząszczy z rodziny czarnuchowatych.

Wikipedia


słońsk

wieś w Polsce


SJP.pl

Słońsk ( Sonnenburg) – wieś gminna o charakterze miejskim w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie sulęcińskim, siedziba gminy Słońsk. Dawniej miasto; uzyskał lokację miejską przed 1341 rokiem, zdegradowany w 1945 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Wikipedia


słoński

→ Słońsk


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Czesław Słoński – polski poeta, publicysta, nauczyciel, działacz społeczny
  • Edward Słoński – polski poeta i pisarz
  • Kazimierz Bernaczyk-Słoński – polski żołnierz, cichociemny
  • Stanisław Słoński – polski językoznawca, slawista

Wikipedia

Patrz:

Słońsk

słońszczanin

mieszkaniec Słońska (wsi w Polsce)


SJP.pl


słońszczanka

mieszkanka Słońska (wsi w Polsce)


SJP.pl


słońszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: słony; bardziej słony


SJP.pl


słubice

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

Sł

Wikipedia


słubicki

przymiotnik od: Słubice


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Słubicami, dotyczący Słubic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Słubice nmos.

Wiktionary


słubiczanin

mieszkaniec Słubic


SJP.pl


słubiczanka

mieszkanka Słubic


SJP.pl


słuch

zmysł odpowiadający za odbieranie wrażeń dźwiękowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jeden ze zmysłów, który odbiera dźwięki;

 (1.2) muz. umiejętność rozróżniania wysokości dźwięków

 (1.3) środ. łow. ucho zająca, królika, także dzika

Wiktionary

Słuch – zmysł umożliwiający odbieranie (percepcję) fal dźwiękowych. Narządy słuchu nazywa się uszami. Słuch jest wykorzystywany przez organizmy żywe do komunikacji oraz rozpoznawania otoczenia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jasio ma kiepski słuch.

 (1.3) Szarak czujnie postawił słuchy, gotów do ucieczki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swux, AS: su̯uχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słuchanka ż., słuchacz m., słuchaczka ż., słuchanie n., słuchawka ż., słuchowisko n., odsłuch m., podsłuch m., słyszenie n., osłuchiwanie n., słuchy lm.

 czas. słuchać ndk., słyszeć ndk., osłuchiwać ndk.

 przym. słuchowy, słyszalny, osłuchowy

 przysł. słuchowo

Wiktionary


słuchacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która słucha kogoś lub czegoś

 (1.2) osoba, która uczęszcza na wyższą uczelnię, kursy itp.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • osoba przysłuchująca się
    • radiosłuchacz (powiązane: słuchalność)
  • osoba uczęszczająca na wyższą uczelnię, na studium, kursy itp.
    • wolny słuchacz
  • Słuchacz – osada kociewska w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Smętowo Graniczne

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Występ śpiewaka wzbudził zachwyt słuchaczy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słuch m., słuchanie n., słuchawka ż., słuchowisko n.

:: fż. słuchaczka ż.

 przym. słuchowy

 przysł. słuchowo

 czas. słuchać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) student

Wiktionary


słuchaczka

→ słuchacz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rad. muz. kobieta, która słucha kogoś lub czegoś

 (1.2) stud. kobieta, która uczęszcza na wyższą uczelnię, kursy itp.

Wiktionary

Patrz:

słuchacz

Przykłady

 (1.1) Występ przystojnego śpiewaka wzbudził zachwyt słuchaczek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słuch m., słuchanie n., słuchawka ż., słuchowisko n.

:: fm. słuchacz m.

 przym. słuchowy

 przysł. słuchowo

 czas. słuchać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) studentka

Wiktionary


słuchaj

zwrot używany w celu podkreślenia tego, co chce się powiedzieć; posłuchaj


SJP.pl

Słuchaj – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń. Wraz z wsiami Skępsk i Pasieka należy do sołectwa Skępsk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Wikipedia


słuchalnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. audytorium

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swuˈxalʲɲa, AS: su̯uχalʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słuchacz, słuchanie

 czas. słuchać

Wiktionary


słuchalnica

dawniej: konfesjonał; spowiednica


SJP.pl


słuchalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) udział danej stacji radiowej w czasie słuchania radia w jakiejś populacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Eska notuje największy wzrost słuchalności wśród sieci radiowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słuchanie n.

 czas. słuchać

Wiktionary


słuchalny

dający się słuchać


SJP.pl


słucham

1. forma używana przy odbieraniu telefonu;
2. forma deklarująca chęć wysłuchania innej osoby;
3. forma deklarująca gotowość wykonania jakiegoś zadania


SJP.pl


słuchanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|słuchać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swuˈxãɲɛ, AS: su̯uχãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. słuchać ndk., osłuchiwać

 rzecz. słuchanka ż., słuch m., słuchowisko n., słuchalnia ż., słuchacz m., słuchaczka ż., słuchalność ż.

 przym. słuchowy

Wiktionary


słuchanka

potocznie:1. nagranie do nauki rozumienia ze słuchu;
2. treść dźwiękowa do słuchania, np. słuchowisko, audycja, podcast


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. nagranie dźwiękowe przeznaczone do celów edukacyjnych, najczęściej ćwiczące lub sprawdzające rozumienie ze słuchu języka mówionego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słuchanka była bardzo prosta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słuch mrz., słuchanie n.

 przym. słuchowy

 czas. słuchać ndk., posłuchać dk.

Wiktionary


słuchaweczka

zdrobnienie od: słuchawka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: słuchawka

Wiktionary


słuchawka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) element lub całość urządzeń emitujących dźwięki, np. aparatu telefonicznego, radia, umożliwiająca słuchanie;

 (1.2) med. przyrząd diagnostyczny służący do osłuchiwania chorego;

 (1.3) środ. więz. zwykle w lm. ucho

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odłożywszy słuchawkę zakomunikował milionerowi zasłyszaną wiadomość (…)

 (1.2) Ów stary przysiadł się, a raczej przyłożył do Seweryna, rozpiął na nim przyodziewek i przez słuchawkę począł badać płuca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swuˈxafka, AS: su̯uχafka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słuch m., słuchawki nmos., słuchacz m., słuchaczka ż.

 przym. słuchowy, słuchawkowy

 czas. słuchać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) stetoskop, fonendoskop

Wiktionary


słuchawki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) techn. zestaw głośników służący do indywidualnego odbioru dźwięku, najczęściej umieszczany w bezpośredniej bliskości ucha, a nawet wewnątrz ucha

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp.; M., B. i W. lm. od: słuchawka

Wiktionary

Słuchawka – przetwornik elektroakustyczny mający za zadanie przekształcenie sygnału elektrycznego w słyszalną falę dźwiękową, podobnie jak czyni to głośnik; od głośnika jednak odróżnia ją sposób, w jaki jest wykorzystywana: słuchawka służy do indywidualnego odbioru dźwięku, najczęściej umieszcza się ją w bezpośredniej bliskości ludzkiego ucha, a nawet w jego przewodzie słuchowym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ojciec siedział w swoim kącie i na uszach miał słuchawki „Tonsilu”, pomagające przy dyskretnym oglądaniu telewizji. Tym razem jednak służyły mu one jako osłona przeciwdźwiękowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swuˈxafʲci, AS: su̯uχafʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 zob. słuchawka.

Wiktionary


słuchawkowy

przymiotnik od: słuchawka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze słuchawką, dotyczący słuchawki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do gier najlepszy będzie zestaw słuchawkowy stereo z mikrofonem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słuchawka ż.

 czas. słuchać ndk.

Wiktionary


słuchać

czasownik przechodni niedokonany (dk. posłuchać)

 (1.1) odbierać dźwięk za pośrednictwem narządu słuchu

 (1.2) świadomie odbierać czyjąś mowę

 (1.3) być posłusznym

forma używana w funkcji zaimka pytającego

 (2.1) Słucham? → prośba o powtórzenie pytania

 (2.2) Słucham? → forma wyrażenia zdziwienia na niedorzeczną prośbę lub obraźliwe pytanie

 (2.3) Słucham? → forma używana przy odbieraniu telefonu, domofonu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adam lubi słuchać śpiewu ptaków.

 (1.2) Nie mam ochoty słuchać tych bredni!

 (1.3) Grzeczne dzieci słuchają rodziców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswuxat͡ɕ, AS: su̯uχać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odsłuch mrz., słuch m., słuchy nmos., słuchawka ż., słuchacz m., słuchaczka ż., słuchowisko n., słuchalnia ż., słuchalność ż., słuchanie n., słuchanka ż.

 czas. słyszeć, posłuchać, nasłuchiwać

 przym. słuchowy, słyszalny, słuchawkowy, osłuchowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.3) halo

Wiktionary


słuchiwać

słuchać czegoś regularnie lub z przerwami


SJP.pl


słuchobus

autobus umożliwiający przeprowadzenie bezpłatnego badania słuchu


SJP.pl


słuchocin

Słuchocin – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Grębków. Ma status sołectwa.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Matki Bożej Królowej Korony Polskiej w Kopciach.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia


słuchowiec

człowiek posiadający dobrą pamięć słuchową


SJP.pl


słuchowisko

radiosłuchowisko (rzadko), dźwiękowisko (rzadko);
1. utwór literacki (komedia lub dramat) napisany specjalnie lub przystosowany na potrzeby radia;
2. gatunek radiowej dramaturgii obejmujący takie utwory;
3. audycja radiowa, w czasie której nadawane są takie utwory


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dramat radiowy, forma operująca specyficznie radiowymi środkami wyrazu: dialogiem, efektami akustycznymi, muzyką itp.; także: audycja radiowa, w czasie której nadawany jest utwór dramatyczny;

Wiktionary

Słuchowisko (rzadziej "radiosłuchowisko" lub "dźwiękowisko") – podstawowa artystyczna, literacka forma, której tworzywem jest wyłącznie dźwięk: głos ludzki, efekty akustyczne i muzyka. Tradycyjnie teksty słuchowisk miały postać zbliżoną do dramatu teatralnego, obecnie, poprzez wprowadzenie narratora, pojawiają się również formy epickie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczoraj na trójce było ciekawe słuchowisko dla dzieci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌswuxɔˈvʲiskɔ, AS: su̯uχovʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 czas. słuchać

 rzecz. słuchacz m., słuchaczka ż., słuch m., słuchanie n.

 przym. słuchowy, słuchowiskowy

Wiktionary


słuchowiskowy

przymiotnik od: słuchowisko


SJP.pl


słuchowo-wzrokowy

równocześnie słyszalny i widzialny; audiowizualny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zob. audiowizualny.

Wiktionary


słuchowy

przymiotnik od: słuch


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący narządu słuchu, będący jego elementem

 (1.2) dotyczący słyszenia, funkcji narządu słuchu, odbierany za pomocą słuchu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trąbka słuchowa służy do wyrównywania ciśnień po obu stronach błony bębenkowej.

 (1.2) Nienawidzę testów słuchowych. Nigdy nie wiem z którego utworu pochodzi dany fragment.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swuˈxɔvɨ, AS: su̯uχovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słuchanka ż., słuch m., słuchacz m., słuchaczka ż., słuchanie n., słuchawka ż., słuchowisko n., słuchowiec m.

 przym. słyszalny

 czas. słuchać, słyszeć

 przysł. słuchowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) audytywny, audialny

Wiktionary


słuchy

wiadomości przekazywane ustnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. pogłoski

 (1.2) łow. uszy zająca

Wiktionary

Powiązane:

 czas. słuchać

 rzecz. słuch mrz., słuchacz m.

Wiktionary


słuck

miasto na Białorusi


SJP.pl

Słuck ( Слуцк, Слуцк) – miasto na Białorusi, w obwodzie mińskim, centrum administracyjne rejonu słuckiego. Leży 105 km na południe od Mińska, nad rzeką Słucz.

Wikipedia


słucki

1. → Słuck;
2. pas słucki - ozdobny element polskiego stroju szlacheckiego noszony do kontusza; pas kontuszowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Słuckiem, dotyczący Słucka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Słuck mrz., Słucz ż.

Wiktionary


słucz

1. wieś w Polsce;
2. rzeka na Ukrainie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Horynia;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Słucz – wieś w Polsce, woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Radziłów
  • Słucz – dawna gromada
  • Słucz – wieś na Ukrainie, w obwodzie chmielnickim, w rejonie wołoczyskim
  • Słucz – rzeka na Ukrainie, dopływ Horynia
  • Słucz – rzeka na Białorusi, dopływ Prypeci

Wikipedia

Powiązane:

 przym. słucki

Wiktionary


słuczaj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Polesie. wypadek, przypadek

Wiktionary


sługa

kobieta pracująca jako osoba zajmująca się czyimś domem (m.in. sprzątająca go) oraz posługami osobistymi wobec gospodarzów; służąca, gosposia, pomoc domowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. osoba, która usługuje

 (1.2) stpol. dworzanin

 (1.3) seks. osoba podległa w układzie sadomasochistycznym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswuɡa, AS: su̯uga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. służba ż., służący m., służenie n., służebnica ż., służka ż.

:: fż. służąca ż.

 czas. służyć ndk., usługiwać ndk., usłużyć dk., zasłużyć dk., obsłużyć dk.

 przym. usłużny, służebny, służbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) służący, pachołek, rab, parobczak

Wiktionary


sługiwać

dawniej: pełnić posługi u kogoś, zajmując się domem, gospodarstwem itp.; posługiwać, usługować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) przest. służyć (przez dłuższy czas, od czasu do czasu, okresowo, z przerwami), spełniając posługi

 (1.2) przest. wojsk. służyć (przez dłuższy czas, od czasu do czasu, okresowo, z przerwami), będąc żołnierzem

 (1.3) daw. służyć (przez dłuższy czas, od czasu do czasu, okresowo, z przerwami), pomagając komuś

 (1.4) daw. służyć (przez dłuższy czas, od czasu do czasu, okresowo, z przerwami), zastępując kogoś

Wiktionary


sługocice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sługocice – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Będków
  • Sługocice – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Tomaszów Mazowiecki

Wikipedia


sługocin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sługocin – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Jastków
  • Sługocin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Lądek

Wikipedia


sługocinek

Sługocinek – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Golina.

Etymologia nazwy miejscowości wywodzi się od nazwy własnej "Sługota". Według dokumentów historycznych w XIV wieku zapisywana była jako "Slugoczyno", "Slugoczino", w XVI wieku "Slugoczyno panskye", "Sługoczin", w XVII wieku "Sługocin nobilium", "Slugocin Panski", w XVIII wieku "Sługocinek", w latach "Slugocinek", od 1827 "Sługocinek". Drugi człon nobilium, Panski oznaczał własność szlachecką.

Wikipedia


sługocki

nazwisko


SJP.pl


sługus

pogardliwie: człowiek wysługujący się komuś zwykle dla własnych korzyści; fagas


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. człowiek usługujący komuś, zwykle dla własnych korzyści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswuɡus, AS: su̯ugus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sługa m./ż.

 czas. służyć ndk.

Wiktionary


sługuska

→ sługus


SJP.pl

Patrz:

sługus

słup

1. pionowy element konstrukcyjny budowli;
2. stojący wolno bal lub belka, zwykle do zawieszenia czegoś, np. słup graniczny;
3. warstwa, smuga czegoś formująca się pionowo, np. słup dymu;
4. ciecz wypełniająca pionowe naczynie, np. słup rtęci;
5. postać minerału w formie pionowego wieloboku, np. słup soli;
6. potocznie: osoba lub spółka maskująca nielegalne interesy innej osoby lub spółki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wysoki, pionowy element konstrukcyjny;

 (1.2) unoszący się pionowo kłąb dymu lub gazu

 (1.3) zwarta, pionowa struga cieczy

 (1.4) ciecz w rurce przyrządu pomiarowego

 (1.5) kryształ minerału ukształtowany w wydłużoną bryłę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub męskoosobowy

 (2.1) pot. firma (czasem też osoba, na którą jest ona zarejestrowana), założona w celu uwiarygodnienia nielegalnych interesów innej spółki, np. wykonywania fikcyjnych przelewów, zaciągania kredytów itp.

Wiktionary

Słup – element konstrukcyjny (może być wolno stojący), w postaci podpory najczęściej pionowej. Szczególnym zastosowaniem tego rodzaju podpór są słupy telefoniczne (telegraficzne) lub słupy energetyczne. Innym rodzajem są słupki drogowe albo graniczne. Słupami nazywamy również elementy pionowe konstrukcji ramowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Słup reklamowy to słup, na którym znajdują się reklamy.

 (2.1) W Rzeszowie i okolicach stworzyli sieć firm słupów – zarejestrowanych na podstawionych ludzi – które brały materiały od producentów i hurtowników, deklarując późniejszą zapłatę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swup, AS: su̯up

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słupnik m., osłupienie n.

:: zdrobn. słupek m.

 czas. osłupieć dk.

 przym. słupowy, przysłupowy, osłupiały

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) przest. firmant

Wiktionary


słupca

1. grzbietowa część wyprawionej skóry bydlęcej lub świńskiej, używana na podeszwy; krupon;
2. przestarzałe: pionowy element konstrukcyjny budowli; słup


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w województwie wielkopolskim;

Wiktionary

Słupca – miasto w województwie wielkopolskim, na Równinie Wrzesińskiej, siedziba gminy Słupca i powiatu słupeckiego.

Miasto biskupstwa poznańskiego, pod koniec XVI wieku leżało w powiecie pyzdrskim województwa kaliskiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa konińskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szanowni słupczanie! Zapraszamy do głosowania na projekty w ramach budżetu obywatelskiego. Razem działajmy dla rozwoju Słupcy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słupczanin m., słupczanka ż.

 przym. słupecki

Wiktionary


słupczanin

mieszkaniec Słupcy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Słupcy

 (1.2) osoba pochodząca ze Słupcy, urodzona w Słupcy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szanowni słupczanie! Zapraszamy do głosowania na projekty w ramach budżetu obywatelskiego. Razem działajmy dla rozwoju Słupcy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Słupca ż.

:: fż. słupczanka ż.

 przym. słupecki

Wiktionary


słupczanka

mieszkanka Słupcy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Słupcy

 (1.2) kobieta pochodząca ze Słupcy, urodzona w Słupcy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Słupca ż.

:: fm. słupczanin m.

 przym. słupecki

Wiktionary


słupczyński

nazwisko


SJP.pl


słupecki

przymiotnik od: Słupca


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Słupcą, dotyczący Słupcy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Słupecki – polski logik
  • Kazimierz Słupecki – polski wojskowy
  • Leszek Paweł Słupecki – polski historyk
  • Stanisław Słupecki – polski urzędnik
  • Stanisław Słupecki – polski wojskowy
  • Zbigniew Słupecki – polski urzędnik i senator
  • Dekanat słupecki – dekanat archidiecezji gnieźnieńskiej
  • Kurier Słupecki – tygodnik regionalny
  • Powiat słupecki – powiat w Polsce

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Słupca ż., słupczanin m., słupczanka ż.

Wiktionary


słupeczno

Słupeczno – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Wysokie.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie lubelskim województwa lubelskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wikipedia


słupek

1. zdrobnienie od: słup;
2. żeński organ płciowy u roślin okrytonasiennych;
3. rodzaj obcasa w damskich pantoflach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: słup

 (1.2) bot. żeński organ płciowy u roślin okrytonasiennych;

 (1.3) rodzaj obcasa w damskich pantoflach

 (1.4) zool. stanięcie przez niektóre ssaki na tylnych łapach z wyprostowanym tułowiem

 (1.5) sport. boczny element bramki

 (1.6) sport. trafienie piłką w słupek (1.5)

 (1.7) fiz. ciecz w pionowej rurce, np. termometru

 (1.8) mat. pionowy rząd liczb, zwłaszcza do zsumowania

 (1.9) element wzoru w szydełkowaniu

 (1.10) prostokątny element wykresu

Wiktionary

Słupek, słupkowie (łac. "pistyllum", ang. "pistil") – żeński organ płciowy w kwiecie okrytonasiennych. Zbudowany jest ze zrośniętych ze sobą lub wolnych owocolistków ("carpellae"), które są zmodyfikowanymi liśćmi (najprawdopodobniej utworami homologicznymi do makrosporofili). Słupki zajmują zawsze centralne miejsce w kwiecie, gdzie mogą występować pojedynczo lub w większej liczbie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten słupek stoi tutaj, żeby samochody nie wjeżdżały na chodnik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswupɛk, AS: su̯upek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słup m., słupnik m., osłupienie n.

 czas. osłupieć dk.

 przym. słupowy, słupkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) balasek

Wiktionary


słupia

1. rzeka w Polsce;
2. Stara Słupia, wieś w Polsce; 2. Nowa Słupia, wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Słupia – osada w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Kluki
  • Słupia – wieś w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Słupia
  • Słupia – wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Jodłownik
  • Słupia – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Szczutowo
  • Słupia – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Zawidz
  • Słupia – część wsi Siemień Nadrzeczny w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Łomża
  • Słupia – wieś w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Debrzno
  • Słupia – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Pacanów
  • Słupia – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Słupia
  • Słupia – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Słupia Konecka
  • Słupia – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Stęszew
  • Słupia – gmina wiejska

Wikipedia


słupiak

pasożytniczy grzyb z rzędu rozetkowców


SJP.pl


słupianin

mieszkaniec Słupi, Słupi Kapitulnej, Słupi Nadbrzeżnej, Słupi Wielkiej, Słupi pod Bralinem lub Słupi pod Kępnem


SJP.pl


słupianka

mieszkanka Słupi, Słupi Kapitulnej, Słupi Nadbrzeżnej, Słupi Wielkiej, Słupi pod Bralinem lub Słupi pod Kępnem


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Słupianka – część wsi Sąspów w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Jerzmanowice-Przeginia
  • Słupianka – potok, prawy dopływ Pokrzywianki
  • Słupianka – struga, prawy dopływ Wisły
  • Słupianka – wąwóz w Ojcowskim Parku Narodowym

Wikipedia


słupiasty

1. podobny kształtem do słupa;
2. składający się ze słupów


SJP.pl


słupica

część składowa korpusu pługa służąca do łączenia go z grządzielem lub ramą


SJP.pl

Zobacz też: Słupica (część pługa), Słupice.

Słupica – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Jedlnia-Letnisko. Ma status sołectwa.

W latach 1954–1968 wieś była siedzibą władz gromady Słupica, po jej zniesieniu w gromadzie Czarna.

Wikipedia


słupiec

1. grzbietowa część wyprawionej skóry bydlęcej lub świńskiej, używana na podeszwy; krupon;
2. przestarzałe: pionowy element konstrukcyjny budowli; słup


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • słupiec – garbarstwo
  • Słupiec – część miasta Nowa Ruda
  • Słupiec – wieś w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Szczucin
  • Słupiec – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Łubnice
  • Słupiec – wzniesienie 531 m n.p.m. w południowo-zachodniej Polsce w Sudetach Wschodnich
  • Słupiec – gromada w powiecie dąbrowskim
  • Słupiec – gromada w powiecie noworudzkim

Wikipedia


słupieć

nieruchomieć ze zdumienia, przerażenia; drętwieć


SJP.pl


słupieński

→ Słupno


SJP.pl

Patrz:

Słupno

słupik

nazwisko


SJP.pl


słupiński

nazwisko


SJP.pl


słupkowaty

przypominający kształtem słupek


SJP.pl


słupkować

w łowiectwie o zającu, króliku, świstaku: siadać na tylnych łapach; stawać słupka, stawiać słupka, dawać słupka


SJP.pl


słupkowie

nazwisko


SJP.pl


słupkowy

przymiotnik od: słupek


SJP.pl


słupkoza

nadmierne stawianie słupków w miejscach, w których obowiązuje zakaz parkowania


SJP.pl


słupnia

roślina z rodziny astrowatych; ratibida


SJP.pl


słupnica

dawniej: słupica - część składowa korpusu pługa służąca do łączenia go z grządzielem lub ramą


SJP.pl

Słupnica (niem. "Stangenwalde") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nowomiejskim, w gminie Biskupiec na terenie Pojezierza Iławskiego, założona w 1331 roku. Przepływa przez nią rzeka Młynówka (8,4 km) zwana również Strugą Piotrowicką (prawy dopływ Osy).

Wikipedia


słupnik

dawny, wschodni asceta, który spędzał życie na szczycie wysokiego słupa; stylita


SJP.pl


słupno

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Słupno – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Słupno
  • Słupno – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Radzymin
  • Słupno – gmina wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie płockim
  • Słupno – dawna gmina wiejska istniejąca w XIX wieku w guberni warszawskiej
  • Słupno – dawna gromada
  • Słupno – przystanek kolejowy zlikwidowanej Mareckiej Kolei Dojazdowej
  • Stolpen

Wikipedia


słupowaty

przypominający słup, podobny do słupa


SJP.pl


słupowo

Słupowo – osada w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Sicienko. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Murucin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia


słupowy

przymiotnik od: słup


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze słupem, dotyczący słupa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skansen posiada dwie kapliczki słupowe i jedną szafkową.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słup mrz., słupek mrz., słupnik mos.

Wiktionary


słupoza

nadmierne i często niepotrzebne występowanie słupów w przestrzeni publicznej


SJP.pl


słupsk

miasto w Polsce na Pomorzu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w północnej Polsce;

Wiktionary

Sł

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Słupsk leży na Pomorzu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swupsk, AS: su̯upsk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słupszczanin mos., słupszczanka ż., Słupia ż., słup m.

 przym. słupski, podsłupski

Wiktionary


słupski

przymiotnik od: Słupsk, Słupia (Nowa, Stara, Wielka)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Słupska, związany ze Słupskiem, pochodzący ze Słupska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osada rybacka istniała tu w XII w. i podlegała kasztelanii słupskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswupsʲci, AS: su̯upsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słupszczanin mos., słupszczanka ż., Słupsk mrz.

Wiktionary


słupsko

przymiotnik od: Słupsk, Słupia (Nowa, Stara, Wielka)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Słupsko – wzgórze w miejscowości Kostkowice w województwie śląskim, powiecie zawierciańskim
  • Słupsko – wieś w województwie łódzkim, w gminie Mokrsko
  • Słupsko – wieś w województwie śląskim, w gminie Rudziniec
  • Słupno – gmina w guberni warszawskiej
  • Słupno – dawna gromada
  • Słupsko – przystanek kolejowy

Wikipedia


słupszczanin

mieszkaniec Słupska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Słupska

 (1.2) osoba pochodząca z Słupska, urodzona w Słupsku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swuˈpʃt͡ʃãɲĩn, AS: su̯upščãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Słupsk mrz.

:: fż. słupszczanka ż.

 przym. słupski

Wiktionary


słupszczanka

mieszkanka Słupska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Słupska

 (1.2) kobieta pochodząca z Słupska, urodzona w Słupsku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swuˈpʃt͡ʃãnka, AS: su̯upščãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Słupsk mrz.

:: fm. słupszczanin mos.

 przym. słupski

Wiktionary


słuszczyn

Słuszczyn – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie lipskim, w gminie Solec nad Wisłą.

W styczniu 1943 żandarmeria niemiecka z posterunku w Lipsku w związku z podejrzeniem współpracy z partyzantami Stanisława Borka, zamordowała jego rodzinę liczącą 6 osób. W listopadzie tego samego roku żandarmi zamordowali rodzinę Pałków a zabudowania spalili.

Wikipedia


słuszewo

Słuszewo (kaszb. "Słëszewò", niem. "Schluschow") – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Gniewino na zachodnim skraju Puszczy Wierzchucińskiej w pobliżu trasy linii kolejowej Wejherowo-Choczewo-Lębork z przystankiem Słuszewo (zawieszonej).

Wikipedia


słuszków

Słuszków – wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, siedziba gminy Mycielin.

W latach 1960–1972 wieś była siedzibą władz gromady Słuszków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Wikipedia


słusznie

przysłówek

 (1.1) właściwie, zgodnie ze stanem faktycznym, trafnie

 (1.2) w uzasadniony sposób, sprawiedliwie, mając podstawę do czegoś, mając prawo do czegoś

wykrzyknik

 (2.1) oznaczający zgodę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswuʃʲɲɛ, AS: su̯ušʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słuszność ż.

 przym. słuszny

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) istotnie, rzeczywiście, racja, prawda

Wiktionary


słuszniej

stopień wyższy od przysłówka: słusznie


SJP.pl


słuszniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: słuszny


SJP.pl


słuszność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) trafny, właściwy pogląd czy sprawa

 (1.2) zgodność z prawdą

 (1.3) uzasadniona opinia

Wiktionary

Powiązane:

 przym. słuszny

 przysł. słusznie

 wykrz. słusznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezbłędność, bezstronność, celność, dorzeczność, godziwość, gramatyczność, nienaganność, niezawodność, odpowiedniość, optymalność, stosowność, trafność, użyteczność, właściwość, zręczność

 (1.2) fakt, nieomylność, obiektywizm, prawda, pewność, prawidłowość, praworządność, regularność, reguła, sprawiedliwość, zgodność

 (1.3) adekwatność, celowość, odpowiedniość, poprawność, potrzeba, pożyteczność, przydatność, racja, racjonalność, rzeczowość, sensowność, uczciwość, umotywowanie, uzasadnienie, ważność, zasadność

Wiktionary


słuszny

1. zgodny z rzeczywistością, mający rację; trafny;
2. właściwy, uzasadniony;
3. dawniej:
a) pokaźny, okazały;
b) o ludziach: postawny, wysoki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który jest odpowiedni, spełnia określone warunki

 (1.2) sensowny, trafny

 (1.3) godziwy, duży, uczciwy

 (1.4) zgodny z prawem, uzasadniony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podstawą buddyzmu jest ośmioraka ścieżka: słuszny pogląd, słuszne myślenie, słuszne słowo, słuszny czyn, słuszny żywot, słuszne dążenie, słuszne skupienie, słuszna medytacja.

 (1.2) Całkiem słuszny argument.

 (1.3) Dostał słuszne wynagrodzenie.

 (1.4) Słuszne prośby zawsze będą przyjęte.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswuʃnɨ, AS: su̯ušny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słuszność ż.

 przysł. słusznie

 wykrz. słusznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) właściwy

Wiktionary


słutowo

Słutowo (niem. "Steinberg") – osada sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Recz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego. W roku 2007 osada liczyła 72 mieszkańców.

Wikipedia


służalczość

bezgraniczne i bezwarunkowe podporządkowanie się komuś lub czemuś; serwilistyczność, służalstwo, uniżoność, serwilizm, lojalstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co służalcze; cecha tych, którzy są służalczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. służalstwo n., służalec m., służba ż., sługa m., służebny m., służąca ż., służka ż., służebność ż., służebnictwo n., służebnik m., służebniczek m., służebnica ż., służebniczka ż., służenie n.

 czas. służyć ndk.

 przym. służalczy, służbowy, służebny, służebnościowy

 przysł. służalczo, służbowo, służebnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) służalstwo, lokajskość, niewolniczość; książk. serwilizm

Wiktionary


służalczy

przymiotnik od: służalec


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) poddający się bezkrytycznie czyimś poleceniom lub świadczący o tym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Porucznik Marcinkowski z komendy wojewódzkiej jestem – wyjaśnił Fred i w tym momencie groźny wyraz twarzy Grabiaka zniknął i zastąpił go służalczy uśmiech.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. służalczość ż., służalec mos., służalstwo n., służba ż., służbowy mos., służebniczka ż., służenie n., służka mos./ż.

 przym. służbowy

 przysł. służalczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fagasowski, lizusowski, lokajski, niewolniczy, pochlebczy, serwilistyczny, wazeliniarski

Wiktionary


służalec

pogardliwie o kimś, kto wysługuje się komuś, wykonuje wszystkie jego polecenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. osoba bez poczucia własnej godności, która służy komuś i bezkrytycznie wykonuje jego polecenia

 (1.2) daw. o czyimś służącym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To ich nęci, to z ludzi wolnych służalcami czyni, nie brak tego, co niezbędne, jak powiadają, o nie! Jeno pragnienie rzeczy zbędnych, zazdroszczenie przepychu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. służenie n., służba ż., służący m., służąca ż., służalczość ż., służbowy mos., służebniczka ż., służka ż.

 czas. służyć ndk.

 przym. służbowy, służalczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sługus

Wiktionary


służalstwo

bezgraniczne i bezwarunkowe podporządkowanie się komuś lub czemuś; serwilistyczność, służalczość, uniżoność, serwilizm, lojalstwo


SJP.pl


służba

1. służenie, spełnianie pracy służącego (służącej);
2. praca w urzędzie państwowym, instytucji użyteczności publicznej;
3. praca dla jakiejś idei; poświęcenie się jakiejś sprawie;
4. zespół ludzi służących u kogoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) osoby wynajęte do służenia lub zobowiązane do tego (np. z powodu pochodzenia)

 (1.2) służenie komuś

 (1.3) instytucja powołana do wykonywania pewnej czynności na rzecz społeczeństwa; także praca, dyżur w takiej instytucji

 (1.4) działanie dla jakiejś idei

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Służba Biała
  • Służba Celna
  • służba cywilna
  • Służba Cywilna Narodu
  • służba domowa → służący
  • służba dyżurna operacyjna
  • Służba Geodezyjna i Kartograficzna
  • Służba kontroli ruchu lotniczego
  • Służba Leśna
  • służba materiałów pędnych i smarów
  • służby mundurowe
  • Służba Ochrony Kolei

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Służba przyniosła hrabiemu posiłek.

 (1.2) Służba w obcym wojsku została uznana za przestępstwo.

 (1.2) „Głupia Zośka” przesiedziała u nich około sześciu lat, lecz choć następnie poszła na służbę do dworu, w chacie roboty nie ubyło.

 (1.2) Ksiądz wyjaśniał, że celem naszego życia jest służba Bogu i ludziom.

 (1.3) Stan służby zdrowia w Polsce wymaga poprawy.

 (1.3) Przepraszam, ale na służbie nie piję.

 (1.4) Moja służba ojczyźnie w tym, aby słuchać i robić, co mi rozkażą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswuʒba, AS: su̯užba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sługa m., służebny m., służąca ż., służka m./ż., służalstwo n., służalec m., służebność ż., służebnictwo n., służebnik m., służebniczek m., służebnica ż., służebniczka ż., służenie n.

 czas. służyć ndk.

 przym. służbowy, służalczy, służebny, służebnościowy

 przysł. służbowo, służalczo, służebnie

Wiktionary


służbista

osoba zbyt pedantycznie wykonująca swoje obowiązki, polecenia służbowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. osoba pedantycznie wypełniająca obowiązki służbowe, kurczowo trzymająca się litery prawa i bezkrytycznie wykonująca każde polecenie zwierzchników

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do Sejmu niedawno strażnik służbista nie chciał go wpuścić, bo nie miał wejściówki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. służba ż., służbistość ż.

:: fż. służbistka ż.

 przym. służbisty

 przysł. służbiście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) formalista, pryncypialista, rygorysta, talmudysta

Wiktionary


służbistka

kobieta, która zbyt pedantycznie wypełnia nakazy służbowe


SJP.pl


służbisty

osoba zbyt pedantycznie wykonująca swoje obowiązki, polecenia służbowe


SJP.pl


służbiściej

stopień wyższy od przysłówka: służbiście


SJP.pl


służbowo

przysłówek sposobu

 (1.1) z tytułu pracy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. służka mos./ż., służenie n., służebniczka ż., służbowy mos., służalczość ż., służba ż.

 przym. służbowy

Wiktionary


służbowy

przymiotnik od: służba


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od służba

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) żołnierz, który ma dyżur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mogłem jej zarzucić niedopełniania obowiązków służbowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swuʒˈbɔvɨ, AS: su̯užbovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. służba ż., sługa m., służebny m., służąca ż., służka m./ż., służalstwo n., służalec m., służebność ż., służebnictwo n., służebnik m., służebniczek m., służebnica ż., służebniczka ż., służenie n.

 czas. służyć ndk.

 przym. służalczy, służebny, służebnościowy

 przysł. służbowo, służalczo, służebnie

Wiktionary


służbówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) skromne pomieszczenie mieszkalne dla służby, służących

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swuʒˈbufka, AS: su̯užbufka

Wiktionary


służebna

dawniej:
1. dotyczący służby lub służenia;
2. służący czemuś; pomocniczy


SJP.pl


służebniczka

1. członkini żeńskiego zgromadzenia zakonnego;
2. przestarzałe: zdrobnienie od służebnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zakonnica ze Zgromadzenia Sióstr Służebniczek Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej;

 (1.2) przest. zdrobn. od służebnica

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W szpitalu pracuje służebniczka z Panewnik.

 (1.1) W ogrodzie służebniczek rosną krokusy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. służebność ż., służebnictwo n., służebnik m., służebniczek m., służebnica ż., sługa m., służebny m., służąca ż., służka m./ż., służalstwo n., służalec m., służenie n.

 czas. służyć ndk.

 przym. służebny, służebnościowy, służbowy, służalczy

 przysł. służebnie, służbowo, służalczo

Wiktionary


służebniczy

→ służebnik


SJP.pl

Patrz:

służebnik

służebnie

przysłówek

 (1.1) w sposób służebny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. służka mos./ż., służenie n., służebny m., służebniczka ż., służbowy mos., służalczość ż., służebność ż., służba ż.

 przym. służebny, służbowy

Wiktionary


służebnik

Służebnik lub liturgikon (gr. bizant. Ἱερατικόν, Hieratikon; слꙋже́бникъ) – księga cerkiewna zawierająca teksty nabożeństw, przeznaczona dla prezbiterów i diakonów. Zawiera także krótkie uwagi dla chóru lub psalmisty.

Służebnik może zawierać tekst kilku rodzajów nabożeństw – wieczerni, jutrzni, Boskiej Liturgii albo też tekst tylko samej Boskiej Liturgii (jednego z trzech jej rodzajów: liturgii św. Jana Złotoustego, liturgii św. Bazylego lub liturgii św. Jakuba).

Wikipedia


służebnościowy

dotyczący służebności


SJP.pl


służebność

1. cecha tego, co czemuś służy;
2. zwykle w liczbie mnogiej: powinności i obowiązki nakładane na ludność;
3. prawo pozwalające korzystać z cudzej nieruchomości; serwituty;
4. dawniej: podległość, zależność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. ograniczone prawo rzeczowe na nieruchomości;

Wiktionary

Tę sekcję należy dopracować:

"przedstawiono sytuację tylko z polskiej perspektywy – ". Pomóż ją poprawić.

Służebność (z łac. "servitus") – ograniczone prawo rzeczowe obciążające nieruchomość służebną w celu zwiększenia użyteczności innej nieruchomości (zwanej władnącą) albo zapewnienia zaspokojenia określonych potrzeb osoby fizycznej. Jak każde ograniczone prawo rzeczowe, służebność ogranicza możność dysponowania obciążoną nieruchomością przez jej właściciela.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W księdze wieczystej można ujawnić służebność.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. służebny, służbowy

 rzecz. służalczość ż., służba ż., służbowy mos., służebniczka ż., służenie n., służka mos./ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) serwitut

Wiktionary


służebny

dawniej:
1. dotyczący służby lub służenia;
2. służący czemuś; pomocniczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany ze służeniem, służbą

rzeczownik, rodzaj męski

 (2.1) daw. mężczyzna, który służy komuś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. służka mos./ż., służenie n., służebniczka ż., służbowy mos., służalczość ż., sługa mos., służba ż., służebna ż., służebnica ż., służebność ż.

 przysł. służebnie

 przym. służbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) służący

Wiktionary


służejów

Służejów ( Schlause) – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Ziębice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

Wikipedia


służenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|służyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swuˈʒɛ̃ɲɛ, AS: su̯užẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. służba ż., sługa m., służebny m., służąca ż., służka ż., służalstwo n., służalec m., służebność ż., służebnictwo n., służebnik m., służebniczek m., służebnica ż., służebniczka ż., służalczość ż., służbowy mos., obsłużenie n.

 czas. służyć ndk.

 przym. służbowy, służalczy, służebny, służebnościowy

 przysł. służbowo, służalczo, służebnie

Wiktionary


służew

część Warszawy


SJP.pl

Służew (do początku XVI w. Służewo) – dawna wieś, obecnie obszar MSI w dzielnicy Mokotów w Warszawie.

Wikipedia


służewiec

część Warszawy


SJP.pl

Służewiec – dawna wieś, obecnie obszar MSI w dzielnicy Mokotów w Warszawie.

Wikipedia


służewiecki

przymiotnik od: Służewiec (dzielnica Warszawy)


SJP.pl


służewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Służewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Aleksandrów Kujawski
  • Służewo – kolonia w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Debrzno
  • Służewo – dawna gmina wiejska
  • Służewo – dawna gromada

Wikipedia


służewski

przymiotnik od: Służew


SJP.pl


służka

(rodzaj m.) zdrobnienie od: sługa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. w gotyku: cienka kolumienka przylegająca do filaru, podtrzymująca sklepienie;

 (1.2) daw. górn. deszczułka zatknięta w otwór w ścianie podziemnego chodnika służąca do postawienia kaganka

 (1.3) przest. zdrobn. od: służąca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przest. zdrobn. od: sługa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • służka – z języka staropolskiego: służący, służąca
  • służka – z języka japońskiego: miko – świątynna kapłanka
  • Służka – nazwa własna członkini chrześcijańskiego zgromadzenia pod nazwą: Zgromadzenie Sióstr Służek Najświętszej Maryi Panny Niepokalanej
  • służka – element w architekturze średniowiecznej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pomiędzy służkami schodzącymi z żeber sklepienia umieszczono olbrzymie okna, w których znajdują się najstarsze w Paryżu gotyckie witraże.

 (1.3) Kolebki onej pilnie strzeże i on, i ta służka zakonna, tak, że młodej pani nikt nigdy dojrzeć nie może.

 (2.1) Wskazał mu Olkusz; posłuszny służka dopełnił rozkaz wydany i z tego srebra powstała sławna kopalnia srebra w Olkuszu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswuʃka, AS: su̯uška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. służba ż., służbistość ż., służbista m., służbistka ż., służący m., służąca ż., służebny m., służebna ż., służebność ż., służebnictwo n., służebnik m., służebniczek m., służebnica ż., służebniczka ż., służalstwo n., służalec m., służenie n.

:: fm. sługa m.

 czas. posługiwać, obsługiwać, służyć ndk.

 przym. służbowy, służbisty, służebny, służebnościowy, służalczy

 przysł. służbowo, śłużbiście, służebnie, służalczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) służąca, sługa, służebna

 (2.1) służący

Wiktionary


służki

(rodzaj m.) zdrobnienie od: sługa


SJP.pl

Służki ( Служкі, Служки, "Służki") – chutor na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie brzostowickim, w sielsowiecie Koniuchy.

Wikipedia


służyć

1. być czyimś sługą;
2. wykonywać polecenia, być podporządkowanym komuś, działać w jakiejś sprawie


SJP.pl

czasownik nieprzechodni

 (1.1) być czyimś sługą

 (1.2) pracować w wojsku

 (1.3) o przedmiotach: być przydatnym; dobrze działać

 (1.4) przest. dobrze wpływać na kogoś lub na coś

 (1.5) o psie: stać na tylnych łapach przed człowiekiem

 (1.6) być przeznaczonym do czegoś

 (1.7) dawać, ofiarować coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ogrodnik służy u nas dopiero 5 (pięć) lat.

 (1.2) Mój ojciec służył w marynarce.

 (1.3) Mam samochód od 20 (dwudziestu) lat i ciągle mi służy.

 (1.4) Górskie powietrze dobrze mi służy na płuca.

 (1.5) Wujek Tadeusz nauczył swojego psa służyć.

 (1.6) Długopis służy do pisania.

 (1.7) Nasz tata wszystkim służy dobrą radą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswuʒɨt͡ɕ, AS: su̯užyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. służba ż., sługa m., służebny m., służąca ż., służka m./ż., służalstwo n., służalec m., służebność ż., służebnictwo n., służebnik m., służebniczek m., służebnica ż., służebniczka ż., służenie n.

 czas. obsłużyć dk., obsługiwać ndk., przysłużyć dk., przysługiwać ndk., wysłużyć dk., wysługiwać ndk., zasłużyć dk., zasługiwać ndk.

 przym. służbowy, służalczy, służebny, służebnościowy

 przysł. służbowo, służalczo, służebnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) odbywać służbę

 (1.3) przydawać się

Wiktionary


służów

Służów – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Busko-Zdrój. Ma status sołectwa.

Był wsią klasztoru norbertanek buskich w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


służąca

kobieta pracująca jako osoba zajmująca się czyimś domem (m.in. sprzątająca go) oraz posługami osobistymi wobec gospodarzów; sługa, gosposia, pomoc domowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) osoba, która komuś służy, zajmuje się czyimś domem za wynagrodzenie;

forma czasownika.

 (2.1) ims. przymiotnikowy czynny od: służyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Służąca dała znać, że gromada robotników przyszła i koniecznie ją chce widzieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swuˈʒɔ̃nt͡sa, AS: su̯užõnca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sługa m., służka ż., służalec m., służba ż., służalstwo n., służenie n., posłużenie n., posługiwanie n., usługiwanie n., usłużenie n., służalczość ż., służebność ż., wysługiwanie n., wysłużenie n., wysługa ż., odsługiwanie n., odsłużenie n., służebnica ż., służebnik m., usługa ż., Służewiec m., Służów m., Służew m., służbista m., służbistka ż., obsługa ż., służalec m.

:: fm. służący m.

 czas. służyć ndk., posłużyć dk., posługiwać ndk., usługiwać ndk., usłużyć dk., wysługiwać się ndk., wysłużyć się dk., odsługiwać ndk., odsłużyć dk.

 przym. służalczy, usłużny, służebny, usługowy, służbowy

 przysł. służalczo, usłużnie, służebnie, usługowo, służbowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) służka, pomoc domowa, posługaczka, służebnica

Wiktionary


służący

mężczyzna pracujący jako osoba zajmująca się czyimś domem (m.in. sprzątająca go) oraz posługami osobistymi wobec gospodarzów; sługa, pomoc domowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która komuś służy, zajmuje się czyimś domem za wynagrodzeniem

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy czynny od: służyć

Wiktionary

Służący ("służąca", "sługa", "służka", także: "pomoc domowa", "podręczny", "podręczna", "posługacz", "posługaczka", "pachołek") – osoba zajmująca się zawodowo wykonywaniem określonych prac domowych i usług w posiadłości swego pracodawcy, często łącznie z zakwaterowaniem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nareszcie dojechał na miejsce i znowu upłynęło z dziesięć minut, nim służący powrócił z kasy z biletem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swuˈʒɔ̃nt͡sɨ, AS: su̯užõncy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sługa m., służka ż., służalec m., służba ż., służalstwo n.

:: fż. służąca

 czas. służyć ndk.

 przym. służalczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kamerdyner

Wiktionary


służę

1. być czyimś sługą;
2. wykonywać polecenia, być podporządkowanym komuś, działać w jakiejś sprawie


SJP.pl


słych

dawniej: słuchanie, słyszenie; wieść, pogłoska; dziś tylko w wyrażeniu: ani widu, ani słychu - brak jakichś wiadomości o kimś lub o czymś; nic nie widać i nie słychać


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. słyszenie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. słychać

Wiktionary


słychanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. odczasownikowy od|słychać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. słychać ndk.

Wiktionary


słychać

czasownik niewłaściwy, używany, gdy ktoś lub coś:
a) daje się słyszeć (np. Jak użyjesz wzmacniacza, to będzie słychać w całym budynku. Gdyby miał tłumik, nie słychać byłoby wystrzału.);
b) jest znane ze słyszenia (np. Od dawna słychać było, że zostanie ministrem.)


SJP.pl

czasownik bezosobowy niedokonany

 (1.1) daje się usłyszeć

 (1.2) przen. wiadomo z plotkaotek, ze słyszenia

 (1.3) reg-pl|Kresy, Lublin. daje się wyczuć węchem

czasownik przechodni niedokonany

 (2.1) daw. słyszeć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słychać jakieś dziwne stuki w silniku.

 (1.2) Ostatnio nic o nim nie słychać.

 (1.3) Dziś w całym domu tak słychać kapustę, że piszę trzymając flakonik pod nosem, bo mnie aż dusi.

 (1.3) Miałem oko na Kuźmę, bo zawsze od niego kminkówkę było słychać…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswɨxat͡ɕ, AS: su̯yχać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słych m., słychanie n.

 przym. niesłychany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wiadomo

Wiktionary


słyk

nazwisko


SJP.pl


słynniej

stopień wyższy od przysłówka: słynnie


SJP.pl


słynniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: słynny; bardziej słynny


SJP.pl


słynność

to, że coś jest powszechnie znane i ma duży rozgłos


SJP.pl


słynny

uwielbiany, znany, sławny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) powszechnie znany; taki, który słynie z czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nike z Samotraki, znaleziona w 1863 r., jest jedną z najsłynniejszych i najbardziej rozpoznawalnych rzeźb na świecie.

 (1.1) Słynni piłkarze zarabiają bardzo dużo pieniędzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswɨ̃nːɨ, AS: su̯ỹ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słynność ż.

 czas. słynąć ndk., zasłynąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sławny

Wiktionary


słynąć

być sławnym, mieć rozgłos


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) być znanym

 (1.2) daw. rozlegać się, rozbrzmiewać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miał on skarbów pełne wory // i wciąż znosił do komory // smakołyki i frykasy, // z których słyną polskie lasy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. słynny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. sławić się

Wiktionary


słysz

odbierać dźwięki w określonym zakresie (przeważnie poprzez ucho)


SJP.pl


słyszalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co słyszalne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. słyszalny

Wiktionary


słyszalny

dający się słyszeć


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) możliwy do usłyszenia, dający się usłyszeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słyszalność ż., słuch mrz.

 czas. słuchać

 przym. słuchowy

Wiktionary


słyszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|słyszeć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swɨˈʃɛ̃ɲɛ, AS: su̯yšẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. słyszeć

 rzecz. słuch m.

Wiktionary


słyszeć

odbierać dźwięki w określonym zakresie (przeważnie poprzez ucho)


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) fizj. odbierać dźwięk za pomocą zmysłu słuchu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy ty słyszysz, co do ciebie mówię?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswɨʃɛt͡ɕ, AS: su̯yšeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słyszenie n., słuch m., niedosłyszący mos.

 czas. posłyszeć, słuchać, zasłyszeć, osłuchiwać

 przym. słuchowy

Wiktionary


słyszący

taki, który nie jest głuchy


SJP.pl


słód

skiełkowane ziarno zbóż stanowiące m.in. surowiec piwowarski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. spoż. kiełkujące i wysuszone ziarna zbóż, zazwyczaj jęczmienia, podstawowy surowiec w piwowarstwie;

Wiktionary

Słód – skiełkowane i wysuszone ziarna zbóż służące jako jeden z surowców do produkcji piwa lub whisky, szeroko wykorzystywany również w branży piekarskiej oraz do słodzenia czekolady i innych wyrobów cukierniczych, głównie słodkich mas.

Do wyrobu słodu typowo używa się ziarna jęczmienia. W piwowarstwie stosuje się poza tym słody pszeniczne, pilzneńskie, monachijskie, karmelowe jasne i ciemne, barwiące, zakwaszające, parzone, palone, wędzone, zielone i inne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Polsce popularne było kiedyś piwo grodziskie wytwarzane właśnie ze słodu pszenicznego wędzonego dymem z drewna dębowego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słodowanie n., słodownictwo n., słodownia ż., słodownik mos.

 czas. osłodzić, słodować ndk.

 przym. słodowy, słodowniczy, słodki, słodziaśny

 przysł. słodko

Wiktionary


słój

1. cylindryczne naczynie szklane;
2. ilość czegoś mieszcząca się w tym naczyniu;
3. warstwa na przekroju poprzecznym pnia wytworzona w ciągu jednego okresu wegetacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) duży słoik

 (1.2) dendr. roczna warstwa przyrostowa drewna widoczna na poprzecznym przekroju pnia

Wiktionary

Sł

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na najbardziej okazałym stole, wykonanym z egzotycznego drewna o falistych słojach, stoją dwa wazony z kwiatami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: swuj, AS: su̯ui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słojowanie n.

:: zdrobn. słoik m., słoiczek m.

 czas. słojować

 przym. słojowy, słoikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pierścień przyrostowy

Wiktionary


słóma

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. słoma

Wiktionary


słósznie

przysłówek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. poważnie, przyzwoicie

Wiktionary


słóweczko

zdrobnienie od: słówko


SJP.pl


słówko

zdrobnienie od: słowo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od słowo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Milicja Obywatelska, na ziemię, skurwysyny, kłaść się na ziemię wszyscy, leżeć i ani słówka, bo zapierdolę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈswufkɔ, AS: su̯ufko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słownikarz mos., słownik mrz., słowniczek mrz., słownictwo n., słowność ż.

 przym. słowny, słownikarski, przysłowny

 przysł. słownie, bezsłownie

 czas. słowić

Wiktionary


słączno

Słączno – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim, w gminie Milicz.

Wikipedia


słębowo

Słębowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Żnin.

W latach 1954–1959 wieś była siedzibą władz gromady Słębowo, po jej zniesieniu w gromadzie Żnin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia


słęp

trójścienna sieć rybacka; gan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. ryb. trójścienna sieć rybacka stawna (zastawiana nieruchomo) złożona z gęstej siatki środkowej i dwóch rzadszych siatek zewnętrznych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Właściciel stawu chwycił linkę i zaczął powoli wyciągać słęp na trawę. […] Wreszcie razem, jednym ruchem, rzucili siatkę pełną ryb na łąkę.

 (1.1) W upatrzonem miejscu […] osadzamy słęp pionowo, jakby ścianę, lecz nie wyprężamy go, gdyż ma on być na tyle luźny, by jego sieć środkowa nie dotykała obu zewnętrznych […]. Po ustawieniu słępu napędza się do niego ryby […]. Spłoszone ryby pędzą na słęp i łowią się między sieciami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słępica ż., słępnik mos.

 czas. słępić ndk.

 przym. słępowy, słępny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drygawica, drygubica; daw. war. słąp

Wiktionary


t

1. jedna z liter polskiego alfabetu
2. bezdźwięczna, twarda spółgłoska
3. skrót od: tona (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. dwudziesta szósta litera polskiego alfabetu;

skrót

 (2.1) = tona

Wiktionary

T ("te", minuskuła: t) – dwudziesta litera alfabetu łacińskiego, dwudziesta szósta litera alfabetu polskiego. Oznacza zwykle w danym języku spółgłoskę przedniojęzykową zwartą bezdźwięczną, np. [k

To druga najpopularniejsza litera w tekstach w języku gungam

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* esperanto: (1.1) to

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|T.}}

źródła.

== t (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|t.

znaczenia.

litera

 (1.1) ta, minuskuła trzeciej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛ, AS: te

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* esperanto: (1.1) to

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|T.}}

źródła.

== t (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|t.

znaczenia.

litera

 (1.1) ta, minuskuła trzeciej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: T

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* esperanto: (1.1) to

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|T.}}

źródła.

== t (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|t.

znaczenia.

litera

 (1.1) ta, minuskuła trzeciej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: T

Wiktionary


t-kształtny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma kształt litery T

Wiktionary


t-mobile

operator sieci telefonii komórkowej


SJP.pl

T-Mobile – marka usług telefonii komórkowej, której właścicielem jest Deutsche Telekom.

Obecna jest w ramach wielu sieci komórkowych w Europie, a także Stanach Zjednoczonych, gdzie planowana była sprzedaż spółki firmie AT&T. Przejęcie T-Mobile USA przez AT&T nie zostało zatwierdzone przez amerykański Departament Sprawiedliwości.

Wikipedia


t-shircik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od T-shirt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. T-shirt m.

Wiktionary


t-shirt

[czytaj: ti szert] koszulka z krótkim rękawkiem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odzież. koszulka z krótkim rękawem;

Wiktionary

T-shirt – bawełniana dzianinowa koszulka mająca krótkie rękawy. Nazwa pochodzi z angielskiego i oznacza "koszula (w kształcie litery) T"

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miał na sobie żółty T-shirt, ciemne dżinsy i tenisówki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. T-shircik mrz.

Wiktionary


t.

skrót od: tom (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) tom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) "Wielki Słownik Angielsko-Polski", t. I, str. 517

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɔ̃m, AS: tõm

Wiktionary


t.j.

skrót od: tekst jednolity


SJP.pl

skrót

 (1.1) = przest. to jest

 (1.2) = tekst jednolity

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wsiach w wiliję tego dnia idą włościanie do księdza z prośbą o wypominki t.j. o wspomnienie nazwisk zmarłych krewnych i polecenie ich modłom wiernych. sic.

 (1.2) Dz.U.2017.2183 t.j. z dnia 2017.11.28

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czyli, tj.

Wiktionary


t.love

zespół muzyczny, którego liderem jest Zygmunt Staszczyk (Muniek)


SJP.pl

T.

Wikipedia


t.s.

skrót od: tasto solo (z włoskiego, w muzyce: wskazówka dla basso continuo, że należy zagrać pojedynczy dźwięk, a nie akord)


SJP.pl


t.t.

skrót od: toto titulo - z zachowaniem należnych tytułów (formuła grzecznościowa używana np. w listach)


SJP.pl


t.t.l.

skrót

 (1.1) z pożegnaniem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛ‿tɛ‿ˈːl, AS: te‿t•‿el

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) p.c., p.p.c.

Wiktionary


t.zw.

skrót od: tak zwany (czytany jako całe, odmienne wyrażenie); tzw.


SJP.pl


t4

skrótowiec, rzeczownik

 (1.1) hist. hitlerowska akcja eliminacji osób upośledzonych;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) mikrobiol. bakteriofag z rodziny nazwa systematyczna|Myoviridae|ref=tak., wirus infekujący bakterie z gatunku nazwa systematyczna|Escherichia coli|ref=tak.,

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Akcja T4 – akcja hitlerowska polegająca na eliminacji osób upośledzonych
  • Suchoj T-4 – radziecki bombowiec
  • Kawasaki T-4 – japoński samolot
  • T-4 Atomic Demolition Munition – amerykański pocisk atomowy
  • MAN T4 – wagon tramwajowy
  • Tatra T4 – wagon tramwajowy
  • Volkswagen T4 – samochód
  • Przestrzeń T4 – rodzaj przestrzeni topologicznych
  • Tyroksyna (T4) – hormon tarczycy
  • Bakteriofag T-4 – bakteriofag atakujący bakterie E. Coli

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Gospodarzem dla bakteriofaga T4 jest bakteria z gatunku Escherichia coli.

Wiktionary


t7

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mikrobiol. bakteriofag z rodziny nazwa systematyczna|Podoviridae|ref=tak., wirus infekujący bakterie z gatunku nazwa systematyczna|Escherichia coli|ref=tak.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gospodarzem dla bakteriofaga T7 są pałeczki okrężnicy.

Wiktionary


ta

zaimek pełniący w zdaniu różne funkcje


SJP.pl

zaimek wskazujący, rodzaj żeński

 (1.1) zaimek wskazujący, rodzaj żeński

spójnik

 (2.1) reg-pl|Kresy. i

partykuła

 (3.1) reg-pl|Kresy. partykuła wzmacniająca wypowiedź

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ta – skrót pierwiastka chemicznego tantal
  • た – szesnasty znak hiragany, w rōmaji zapisywany jako ta
  • TA – traktat amsterdamski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta dziewczyna jest bardzo ładna.

 (2.1) Mam dwie przyjaciółki: Helenę ta Agatę.

 (3.1) Ta, kup mi Sprite'a. Chce mi się pić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ta, AS: ta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) owa; książk. taż; przest. ona; daw. sia

 (2.1) taj

 (3.1) taj, tajoj, taże

Wiktionary


taaak

partykuła "tak" o przedłużonej artykulacji (np. dla podkreślenia emocjonalności wypowiedzi, powątpiewania); taak


SJP.pl


taak

partykuła "tak" o przedłużonej artykulacji (np. dla podkreślenia emocjonalności wypowiedzi, powątpiewania); taaak


SJP.pl


tab

klawisz na klawiaturze komputera służący m.in. do przechodzenia do następnej kolumny; tabulator, Tab, Tabulator


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tab – miasto na Węgrzech
  • Tab – klawisz na klawiaturze komputera
  • tab – czasem używane oryginalne określenie karty, elementu GUI
  • TAB – szczepionka
  • Tab – EP grupy Monster Magnet

Wikipedia


tab.

skrót od: tabela (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = tabela

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Projekt takiego schematu został przedstawiony w tab. 1.

Wiktionary


tabaczany

odnoszący się do tabaki, tytoniu; tytoniowy, tabaczny, tabakowy


SJP.pl


tabaczarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. sklep z wyrobami tytoniowymi

 (1.2) daw. zakład przetwórstwa tytoniowego

 (1.3) daw. pomieszczenie lub lokal przeznaczony do palenia tytoniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Możnaby utworzyć miasto pierwszego rzędu jedynie ze sklepów wódek, dystylarni, tabaczarni i karczem, które się na każdym kroku napotyka w zaludnionych częściach miasta.

 (1.1) Zarząd tabaczny we Francyi kazał fabrykować dla palących cygarety papier z tytoniu. Po tabaczarniach paryzkich sprzedają już ten papier.

 (1.2) Fabryki najwięcej ludzi zatrudniające są: ogromne mydlarnie, tabaczarnie, rafinerye cukru, fabryki fezów czerwonych, jedwabiarnie.

 (1.2) Szwaczka, zgięta nad maszyną przez 14 godzin lub więcej, wyrobnice w cukierni, tabaczarni, papierni, drukarni lub przy budowie domów — i te pracują.

 (1.3) Francuskie okna biblioteki, sali jadalnej i tabaczarni wiodą na teras szeroki, asfaltowy, ciągnący się wzdłuż spokojnej tu Tamizy […].

 (1.3) Wieczorem król zażywał rozrywki w „tabaczarni”; tak nazywał się osobny pokój w zamku berlińskim, dokąd otrzymywali zaproszenie generałowie, ministrowie a nawet przedstawiciele dworów zagranicznych. Kto był wezwany, musiał tu palić tytuń, albo przynajmniej trzymać fajkę przy ustach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tabaczarz mos., tabacznica ż., tabaczarka ż., tabaka ż., tabacznik mos./mrz., tabaczek mrz., tabaczkarka ż., tabaczne n., tabaczyna ż., tabak mrz., tabakiera ż., tabakierczyna ż., tabakiernik mos., tabaczniczka ż.

:: zdrobn. tabaczka ż., tabakierka ż., tabakiereczka ż.

:: zgrub. tabaczysko n., tabakierzysko n.

 czas. tabaczyć ndk.

 przym. tabaczkowy, tabaczny, tabakowy, tabakierkowy, tabakierowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trafika, sklep tytoniowy; daw. tytuniarnia

 (1.2) fabryka tytoniowa; przest. fabryka tabaczna; daw. tytuniarnia

 (1.3) palarnia; daw. fiumoar, tytuniarnia

Wiktionary


tabaczarz

osoba zażywająca tabakę; tabacznik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. człowiek zażywający tabakę

 (1.2) przest. rzad. handlarz wyrobami tytoniowymi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaznaczamy tu jeszcze, że szczególniej uważać powinni zażywający tabakę. Wiele możnaby powiedzieć o tym zwyczaju, rzadko bowiem spotyka się tabaczarzy, którzyby przestrzegali czystości i nie sprawiali innym obrzydzenia.

 (1.1) Gdy mu jagieł przybrakło, wydostał dużą, z łyka lipowego tabakierę; otworzył oną, do nosa przytaknął, pociągnał… nie kichnął przecie, bowiem starzy tabaczarze mają sprężyny nosowe obluzowane.

 (1.1) Tabaczarza z daleka zwykle rozpoznać można z poplamionéj bielizny, z zatabaczonego nosa lub oszpeconéj twarzy, i powszechnie czuć od niego nieprzyjemny odór tabaki.

 (1.2) Kiedy jeszcze tabaczárze z Węgier chodzili, to też jeden co pytel duhanu niosł, od obszaurów prześladowany uciekł do karczmy.

 (1.2) Wy tabaczarze! jesteście jak morze
Któremu wody dostarcza świat cały;
My wam tak samo niesiem grosz w pokorze,
A z owych groszy rosną kapitały
.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tabaczarnia ż., tabacznica ż., tabaczarka ż., tabaka ż., tabacznik mos./mrz., tabaczek mrz., tabaczkarka ż., tabaczne n., tabaczyna ż., tabak mrz., tabakiera ż., tabakierczyna ż., tabakiernik mos., tabaczniczka ż.

:: zdrobn. tabaczka ż., tabakierka ż., tabakiereczka ż.

:: zgrub. tabaczysko n., tabakierzysko n.

 czas. tabaczyć ndk., zatabaczyć dk.

 przym. tabaczkowy, tabaczny, tabakowy, tabakierkowy, tabakierowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. tabacznik, niuchacz

 (1.2) przest. tabacznik

Wiktionary


tabaczka

zdrobnienie od: tabaka


SJP.pl

Tabaczka ( Табачка) – wieś w Bułgarii, w obwodzie Ruse, w gminie Iwanowo. Według danych szacunkowych Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 czerwca 2020 roku miejscowość liczyła 235 mieszkańców.

Wikipedia


tabaczkowy

jasnobrązowy o zielonkawym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) koloru jasnobrązowego o zielonkawym odcieniu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tabakiernik mzw./mos., tabacznica ż., tabaczarz mrz., tabaczarnia ż., tabaka ż.

 czas. tabaczyć

Wiktionary


tabacznica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. kobieta zażywająca tabakę

 (1.2) przest. rzad. handlarka wyrobami tytoniowymi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Inne znów rodzaje pyłków barwią stale tkanki płucne, nie wpływając na zmianę ich struktury […]. Do tej grupy należą pyłki wywołujące u tabacznic zatrucie tytoniowe i zabarwiające płuca ich na kolor bronzowy […].

 (1.1) — Hou! hou! stara tabacznico! — ryknęło kilku najzuchwalszych; — kto zabił księżniczkę?

 (1.4) Bazar fajek bardzo bogaty, z cybuchami jaśminowemi, wiśniowemi, różanemi, z nargilami kryształowemi, obwiniętemi w nici złote, z tabacznicami w przeróżne desenie, zdobne w kamienie kosztowne lśniące na tle srebrnego filigranu i kości słoniowej.

 (1.4) Ale cóżby się było stało, gdyby ów patryota był znalazł i kupił tabacznicę o barwach niemieckich i przez utarcie nosa zbrukał, zniesławił i pohańbił te drogie kolory?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tabaczarnia ż., tabaczarz mos., tabaczarka ż., tabaka ż., tabacznik mos./mrz., tabaczek mrz., tabaczkarka ż., tabaczne n., tabaczyna ż., tabak mrz., tabakiera ż., tabakierczyna ż., tabakiernik mos., tabaczniczka ż.

:: zdrobn. tabaczka ż., tabakierka ż., tabakiereczka ż.

:: zgrub. tabaczysko n., tabakierzysko n.

 czas. tabaczyć ndk., zatabaczyć dk.

 przym. tabaczkowy, tabaczny, tabakowy, tabakierkowy, tabakierowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. tabaczarka

 (1.2) przest. tabaczarka

 (1.3) przest. tabaczarka

 (1.4) tabakiera

 (1.5) daw. gronozwis, tabacznik

Wiktionary


tabacznik

1. osoba zażywająca tabakę; tabaczarz;
2. dawniej: osoba zajmująca się produkcją i sprzedażą tabaki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tabacznik (osoba) – osoba zażywająca tabakę (dawniej każdy rodzaj tytoniu)
  • tabacznik (przyrząd) – przyrząd drewniany, używany przy produkcji tabaki
  • Tabacznik – osada w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Luzino
  • – szwajcarski dziennikarz i szef kuchni o polskich korzeniach

Wikipedia


tabaczny

odnoszący się do tabaki, tytoniu; tytoniowy, tabaczany, tabakowy


SJP.pl


tabaczyć

czasownik niedokonany nieprzechodni

 (1.1) pot. zażywać tabakę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tabaki używano na co dzień i od święta, przy specjalnych okazjach i przy załatwianiu interesów lub rozwiązywaniu problemów. […] Na Kaszubach tabaczyli także księża. Tabakę rozdawano na mszach […].

 (1.1) W minioną sobotę odbyły się w Chmielnie II Mistrzostwa Polski w Zażywaniu Tabaki. […] W tym roku mistrzem tabaczenia został Jarosław Kroplewski z Gdyni.

 (1.1) Nikt od zażywania jeszcze nie zachorował — mówi Kaszuba ze Staniszewa. Potwierdza to także ks. Bazyli Olęcki z Lini, który tabaczy od wielu lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tabaczarnia ż., tabaczarz mos., tabacznica ż., tabaczarka ż., tabaka ż., tabacznik mos./mrz., tabaczek mrz., tabaczkarka ż., tabaczne n., tabaczyna ż., tabak mrz., tabakiera ż., tabakierczyna ż., tabakiernik mos., tabaczniczka ż.

:: zdrobn. tabaczka ż., tabakierka ż., tabakiereczka ż.

:: zgrub. tabaczysko n., tabakierzysko n.

 czas. zatabaczyć dk.

 przym. tabaczkowy, tabaczny, tabakowy, tabakierkowy, tabakierowy

Wiktionary


tabaczyński

nazwisko


SJP.pl


tabak

fermentowany, wysuszony i sproszkowany tytoń, wciągany do nosa, powodujący kichanie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dawid Tabak – izraelski lekkoatleta
  • Hüseyin Tabak – niemiecki reżyser
  • Mykola Tabak – ukraiński lekkoatleta
  • Romana Tabák – słowacka polityczka
  • Tino Tabak – holenderski kolarz
  • Žan Tabak – chorwacki koszykarz
  • Koraal Tabak

Wikipedia


tabaka

fermentowany, wysuszony i sproszkowany tytoń, wciągany do nosa, powodujący kichanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sproszkowany tytoń zażywany przez nos;

 (1.2) daw. każdy tytoń – do palenia i do wciągania nosem; Gloger.

Wiktionary

Tabaka – sproszkowany tytoń, często wzbogacany kompozycjami aromatyzującymi, przeznaczony do zażywania przez nos. W odróżnieniu od papierosów, nikotyna wchłaniana jest nie przez płuca, ale przez śluzówkę nosa. Często tabaką niewłaściwie nazywane są tytonie do żucia lub ssania (snus). Osoba zażywająca tabakę to tabaczarz lub tabacznik.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zażywanie tabaki uzależnia i może powodować choroby

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈbaka, AS: tabaka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tabakiera ż., tabakierka ż., tabakiereczka ż., tabakierzysko n., tabacznik m., tabaczniczka ż., tabaczarz m.

:: zdrobn. tabaczka ż.

 czas. tabaczyć

 przym. tabakowy, tabaczny, tabaczkowy, tabakierowy, tabakierkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk sznuptabaka

Wiktionary


tabakiera

1. pojemniczek na tabakę; tabakiera;
2. ryj dzika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. pudełeczko na tabakę;

 (1.2) łow. ryj dzika

Wiktionary

Tabakiera – pojemnik przeznaczony do przechowywania tabaki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy nos dla tabakiery, czy ona dla nosa? / Była wielka dysputa ze starym młokosa.

 (1.1) On milczał, szczyptę wziętą z tabakiery ważył / W palcach i długo dumał, nim ją w końcu zażył.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tabaka ż., tabakiernia ż.

:: zdrobn. tabakierka ż., tabakiereczka ż.

 przym. tabakowy, tabaczny

 czas. tabaczyć

Wiktionary


tabakiereczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: tabakierka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tabakiernik mzw./mos., tabacznica ż., tabaczarz mrz., tabaczarnia ż., tabakiera ż., tabakierka ż., tabaka ż.

 czas. tabaczyć

Wiktionary


tabakierka

pojemniczek na tabakę; tabakierka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: tabakiera

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Chwalicie mą tabakę mości dobrodzieje, • Obaczcież co się wewnątrz tabakierki dzieje.” • Tu wycierając chustką zabrudzone denko, • Pokazał malowaną armię maleńką (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tabakiernik mzw./mos., tabacznica ż., tabaczarz mrz., tabaczarnia ż., tabaka ż., tabakiera ż., tabakiereczka ż.

 przym. tabakowy

 czas. tabaczyć

Wiktionary


tabakiernik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. rzemieślnik zajmujący się wyrobem tabakier

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) daw. zool. nazwa systematyczna|Cistudo., nazwa rodzaju żółwi amerykańskich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gospodarując w górach sanockich, przyjąłem do wsi kilku czeskich Niemców tabakierników w nadziei, że będą robili tabakierki. Zaczęli oni robić tabakierki, ale opieszale i na niczém spełzła moja nadzieja.

 (1.1) Następnie zabito królewskiego parasolnika, tabakiernika i miecznika i inne sługi i ułożywszy obok zwłok króla, przysypano ziemią.

 (2.1) Łącznikiem pomiędzy żółwiami lądowymi a wodnymi jest rodzaj żółwi amerykańskich, tabakiernikami […] zwanych. Najpospolitszym gatunkiem jest tabakiernik karoliński […].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tabaczarnia ż., tabaczarz mos., tabacznica ż., tabaczarka ż., tabaka ż., tabacznik mos./mrz., tabaczek mrz., tabaczkarka ż., tabaczne n., tabaczyna ż., tabak mrz., tabakiera ż., tabakierczyna ż., tabaczniczka ż.

:: zdrobn. tabaczka ż., tabakierka ż., tabakiereczka ż.

:: zgrub. tabaczysko n., tabakierzysko n.

 czas. tabaczyć ndk., zatabaczyć dk.

 przym. tabaczkowy, tabaczny, tabakowy, tabakierkowy, tabakierowy

Wiktionary


tabako

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: tabaka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈbakɔ, AS: tabako

Wiktionary


tabakowy

odnoszący się do tabaki, tytoniu; tytoniowy, tabaczany, tabaczny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z tabaką, dotyczący tabaki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tabakiernik mzw./mos., tabacznica ż., tabaczarz mrz., tabaczarnia ż., tabaka ż., tabakiera ż., tabakierka ż.

 przym. tabaczny

 czas. tabaczyć

Wiktionary


tabard

dawny rodzaj długiej po kostki togi


SJP.pl


tabasarański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Tabarasanami, dotyczący Tabarasanów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język tabasarański;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tabarasanin mos., Tabarasanka ż.

Wiktionary


tabasarańskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem tabasarańskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem tabasarańskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku tabasarańskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtabasaˈrãj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: tabasarãĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


tabasco

[czytaj: tabasko]
1. bardzo ostry sos na naparze pieprzowym
2. różne gatunki pieprzu tureckiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. bardzo ostry sos na bazie pieprzu z ostrej czerwonej papryki;

 (1.2) kulin. nazwa kilku gatunków pieprzu, z których robi się sos tabasco (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tabasco – marka ostrego sosu
  • Tabasco – kultywar papryki rocznej
  • Tabasco – stan w południowo-wschodnim Meksyku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do przygotowania „wściekłego psa” potrzebne są: wódka, sok malinowy i tabasco.

 (1.1) Na koniec można dodać utarty żółty ser, tabasco lub harissę. (z Internetu)

Wiktionary


tabata

intensywny trening interwałowy trwający cztery minuty


SJP.pl


tabbouleh

[czytaj: tabule] arabska sałatka z siekanych jarzyn i śruty pszenicznej; tabbula


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zob. tabule.

Wiktionary

Tabbouleh (arab. تبولة, wymowa: "tabule"; ang. "tabbouleh" lub "tabouleh") – charakterystyczna dla kuchni libańskiej odmiana sałatki warzywnej z pomidorów i bulguru z dodatkiem cebuli, czosnku, ogórka i czerwonej papryki. Smak i aromat sałatki tabbouleh wzbogacony jest miętą, cytryną i natką pietruszki, ewentualnie także orzeszkami piniowymi. Zamiast kaszy bulgur można użyć tej samej ilości ziarna kuskus. Potrawa ta jest elementem kuchni arabskiej, nazywana bywa też "sałatką libańską".

Wikipedia


tabbula

arabska sałatka z siekanych jarzyn i śruty pszenicznej; tabbouleh


SJP.pl


tabela

1. wykaz, rejestr, spis danych rozmieszczonych na arkuszu w uporządkowany sposób według rubryk;
2. dokument urzędowy dotyczący powinności chłopskich lub uwłaszczenia chłopów w Polsce w XIX wieku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uporządkowany wykaz większej liczby danych, odpowiednio posegregowanych i umieszczonych w rubrykach

Wiktionary

Tabela, forma tabelaryczna – sposób zapisu i przedstawiania informacji, w którym dane umieszcza się w odpowiednio rozmieszczonych polach. Pola te utworzone są poprzez poziome i pionowe linie (na wydrukach lub monitorach oba te typy linii, albo tylko jeden z nich, nie muszą być widoczne lub mogą być zróżnicowane).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pani Zosiu, w tabeli „Koszty” nie zgadzają się dwie rubryki.

 (1.1) Wyniki pomiaru muszą być zgodne z tabelą na końcu książki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈbɛla, AS: tabela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tablica ż., tabulator m.

:: zdrobn. tabelka ż.

 przym. tabelaryczny, tabelkowy, tabelowy

 przysł. tabelarycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tablica, macierz

Wiktionary


tabelaryczny

mający formę tabeli


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) ułożony w postaci tabeli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z przygotowanym w formie tabelarycznej planem restrukturyzacji i modernizacji sąsiaduje informacja dotycząca finansów firmy i nie wynika z niej bynajmniej, aby szpital było stać na jakiekolwiek inwestycje.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. tabelarycznie

 rzecz. tabelka ż., tabela ż.

Wiktionary


tabelaryzować

zestawiać w formie tabeli, układać w tabelę


SJP.pl


tabelka

mała tabela


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: tabela

 (1.2) rubryka z danymi w książce, publikacji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈbɛlka, AS: tabelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tabela ż.

 czas. tabelkować, potabelkować

 przym. tabelaryczny, tabelowy, tabelkowy

 przysł. tabelarycznie

Wiktionary


tabelkowy

→ tabelka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z tabelką, dotyczący tabelki

Wiktionary

Patrz:

tabelka

Powiązane:

 rzecz. tabela ż., tabelka ż.

Wiktionary


tabelowy

→ tabela


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z tabelą, dotyczący tabeli

Wiktionary

Patrz:

tabela

Powiązane:

 rzecz. tabelka ż., tabela ż.

Wiktionary


tabenka

klapa z półtwardej skóry, będąca częścią siodła, dająca oparcie dla kolan jeźdźca; tebenka, tybinka, tebinka


SJP.pl


tabenki

dawniej: frędzle i ozdoby skórzane wiszące u siodła; tebinki, tebenki, tybinki


SJP.pl


tabernakulum

szafka stojąca na ołtarzu, przeznaczona do przechowywania hostii i komunikantów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. szafka umieszczona na ołtarzu w kościele katolickim, przeznaczona do przechowywania hostii;

Wiktionary

Tabernakulum ( tabernaculum „namiot”) – w chrześcijaństwie, głównie w kościołach katolickich, mała, zamykana na klucz szafka, umieszczona najczęściej w tylnej części prezbiterium. Jest ono miejscem przechowywania chleba eucharystycznego, konsekrowanego w czasie mszy. Zazwyczaj przechowywane są konsekrowane komunikanty w cyborium przeznaczone do rozdzielania Komunii świętej oraz hostia umocowana w melchizedeku w kustodii, przeznaczona do adoracji Najświętszego Sakramentu w monstrancji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W głębi kościoła widać było tabernakulum z migocącą srebrną hostią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtabɛrˈnakulũm, AS: tabernakulũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cyborium

Wiktionary


tabes

porażenie rdzenia kręgowego jako jeden z późnych objawów kiły


SJP.pl


tabetyczka

kobieta cierpiąca na tabes (porażenie rdzenia kręgowego)


SJP.pl


tabetyczny

charakterystyczny dla kiły i chorych na kiłę


SJP.pl


tabetyk

osoba cierpiąca na tabes (porażenie rdzenia kręgowego)


SJP.pl


tabi

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) tradycyjne japońskie skarpety z osobnym palcem;

Wiktionary

Ta

Wikipedia


tabin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. włók. gatunek tkaniny jedwabnej, złocista mora

Wiktionary


tabisz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dariusz Tabisz – polski judoka i trener judo
  • Stanisław Tabisz – polski oficer
  • Stanisław Tabisz – polski malarz, grafik, scenograf, pedagog, działacz związkowy, krytyk sztuki

Wikipedia


tabiś

nazwisko


SJP.pl


tabl.

skrót od: tablica (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = tablica

 (1.2) = tabletka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na podstawie danych zawartych w tabl. 1 można stwierdzić, że radni nieco lepiej oceniają stan miasta, niż ogół jego mieszkańców.

 (1.2) Śląski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w Katowicach informuje, że w dniach 23–24 września 2021 r. powziął informacje o próbach realizacji fałszywych recept na lek OxyContin, tabl. o przedłużonym uwalnianiu, 80 mg, 6 op. a 60 tabl. z odpłatnością 100%.

Wiktionary


tabla

indyjski instrument muzyczny z grupy membranofonów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. indyjski instrument perkusyjny złożony z pary drewnianych, glinianych lub miedzianych bębenków z membraną naciągniętą rzemieniami;

Wiktionary

Ta

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtabla, AS: tabla

Wiktionary


tablatura

dawniej:
1. tafla, oprawiona płyta jako ozdobna zasłona;
2. tabulatura;
3. płótno, na którym się maluje


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. płyta, tafla w ramce jako zasłona ozdobna

 (1.2) daw. zapis muzyczny za pomocą liter i cyfr

 (1.3) stpol. płótno do malowania

Wiktionary


tableau

[czytaj: tabLO]
1. scena komiczna stawiająca kogoś w śmiesznym położeniu;
2. zbiorowa fotografia pamiątkowa składająca się z wielu małych zdjęć poszczególnych osób; tablo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pamiątkowa tablica lub arkusz z fotografiami szkolnego rocznika

 (1.2) zdarzenie stawiające kogoś w śmiesznym położeniu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tableau (system dowodzenia twierdzeń)
  • Tableau (zdjęcie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W swoim dawnym liceum oglądałem dziś tableau mojej klasy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈblɔ, AS: tablo

Wiktionary


tableciarz

użytkownik tabletu


SJP.pl


tablecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od tablet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wakacje nie biorę laptopa, tylko tablecik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tablet m.

Wiktionary


tablet

1. przenośny komputer osobisty z ekranem dotykowym, wzorowany na notebooku;
2. tablet graficzny - urządzenie wskazujące, służące głównie do rysowania elementów graficznych na komputerze, mogące również zastępować myszkę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. urządzenie wskazujące służące przede wszystkim do rysowania elementów graficznych na komputerze, używane zamiast myszki komputerowej;

 (1.2) inform. przenośny komputer osobisty z ekranem dotykowym zastępującym klawiaturę;

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. taca

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tablet graficzny – urządzenie wskazujące
  • tablet – urządzenie mobilne
  • Microsoft Tablet PC – przenośny komputer osobisty wzorowany na laptopach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeden tablet może być obsługiwany za pomocą całego zestawu rysików pełniących różne funkcje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtablɛt, AS: tablet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tablecik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. digitizer

Wiktionary


tabletka

mały płaski krążek sprasowanego proszku, zwykle leku; pastylka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. porcja sprasowanego proszku, najczęściej leku, zwykle w postaci małego krążka

Wiktionary

Tabletka (łac. "Tabuletta Compressi, Comprimata") – stała postać leku, przeznaczona do stosowania doustnego (z możliwością uwalniania substancji leczniczej w różnych odcinkach przewodu pokarmowego), podjęzykowego lub podpoliczkowego. Rzadziej jest stosowana do innych jam ciała, do implantacji lub przygotowywania roztworów o różnym zastosowaniu. Tabletki składają się ze sprasowanego proszku, złożonego z substancji leczniczej oraz substancji pomocniczych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten lek jest sprzedawany też w płynie, ale pani, zdaje się, woli łykać tabletki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈblɛtka, AS: tabletka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tabletkowanie n.

 czas. tabletkować ndk.

 przym. tabletkowy

Wiktionary


tabletkarka

maszyna, urządzenie wywierające nacisk na jakiś materiał, używane do wstępnej produkcji leków; pastylkarka


SJP.pl

Tabletkarka – urządzenie służące do formowania tabletek poprzez ich sprasowanie z surowców sypkich, pylistych i granulatów. Ma zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym, chemicznym i spożywczym. Wyróżnia się dwa zasadnicze typy tabletkarek: mimośrodową i rotacyjną. Różnią się one mechanizmem zapewniającym ściskanie masy tabletkowej z odpowiednią siłą.

Wikipedia


tabletkarnia

dział fabryki farmaceutycznej, w którym wyrabia się tabletki


SJP.pl


tabletki

mały płaski krążek sprasowanego proszku, zwykle leku; pastylka


SJP.pl


tabletkowanie

proces wytwarzania tabletek z proszku lub granulatu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) produkowanie tabletek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tej linii produkcyjnej odbywa się tabletkowanie witaminy A.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tabletka ż.

 czas. tabletkować ndk.

 przym. tabletkowy

Wiktionary


tabletkować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) produkować tabletki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tej linii produkcyjnej tabletkuje się tester do basenów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tabletka ż., tabletkowanie n.

 przym. tabletkowy

Wiktionary


tabletkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z tabletką, odnoszący się do tabletki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) CBŚ rozbiło gang tabletkowy, który przemycał narkotyki do Skandynawii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tabletka ż., tabletkowanie n.

 czas. tabletkować ndk.

Wiktionary


tabletowy

→ tablet


SJP.pl

Patrz:

tablet

tabletyzacja

wprowadzanie tabletów w różnych dziedzinach życia


SJP.pl


tablica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce do umieszczania ogłoszeń, informacji

 (1.2) eduk. miejsce do pisania za pomocą kredy (czarna lub zielona deska)

 (1.3) eduk. miejsce do pisania za pomocą specjalnego pisaka (wykonana z białego plastiku)

 (1.4) techn. eduk. zob. tablica interaktywna.

 (1.5) eduk. mat. chem. zestawienie danych, wzorów

 (1.6) płyta z jakimś napisem, informacją

 (1.7) inform. kontener danych, do których dostęp uzyskiwany jest przy pomocy, na ogół liczbowego, klucza;

 (1.8) daw. deska

 (1.9) daw. obraz, malowidło

 (1.10) daw. płaskorzeźba

 (1.11) elektr. miejsce łączenia obwodów elektrycznych i służące do umieszczania elementów sterowniczych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tablica – wykaz, zestawienie, rejestr danych, ilustracja
  • w informatyce:
    • tablica – kontener danych, w którym poszczególne komórki dostępne są za pomocą kluczy, które najczęściej przyjmują wartości numeryczne
    • tablica asocjacyjna – używana w programowaniu
    • tablica mieszająca – używana w programowaniu
    • rozproszona tablica mieszająca – używana do przechowywania informacji o dużych ilościach danych
    • tablica stron – tablica stosowana w realizacji pamięci stronicowanej
    • tablica alokacji plików – tablica informująca o rozmieszczeniu plików na partycji
    • tablica otwartych plików – używana w systemach operacyjnych
  • Tablica – serwis ogłoszeniowy nabyty w 2014 przez OLX
  • tablica w leśnictwie to najmniejsza jednostka uformowana z pni w celu spławu drewna. Ma zazwyczaj ok. 4 m szerokości
  • tablica ADR – tablica informacyjna na pojazdach przewożących substancje niebezpieczne

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Informacje zostały wywieszone na tablicy.

 (1.1) Zygmunt zatrzymał się przed tablicą i zaczął przebiegać oczami treść ulotki.

 (1.2) Kredą na tablicy narysował spłaszczony perspektywicznie kwadrat, jakby widziany od góry.

 (1.3) Kiedyś, kiedy zapamiętywanie niektórych wyrazów w języku niemieckim sprawiało mi trudność, zacząłem wypisywać je flamastrem na tablicy, którą można kupić w sklepie z artykułami biurowymi.

 (1.5) Na tablicy matematycznej są wzory na obliczanie pól figur.

 (1.6) (…) na miejscu egzekucji społeczeństwo miasta wzniosło symboliczną mogiłę opatrzoną krzyżem i pamiątkową tablicą.

 (1.7) Tablicę można zadeklarować za pomocą instrukcji deklaracji typu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈblʲit͡sa, AS: tablʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tabela ż., tablicowanie n.

:: zdrobn. tabliczka ż.

 czas. tablicować ndk.

 przym. tablicowy, tabliczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gazetka, tablica ogłoszeń

 (1.5) tabela

 (1.11) rozdzielnica, panel

Wiktionary


tablice

zestaw tabel wydany w formie broszury lub książki


SJP.pl


tablicowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|tablicować.

Wiktionary

Ta

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌtablʲit͡sɔˈvãɲɛ, AS: tablʹicovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tabliczka ż., tablica

 przym. tablicowy

 czas. tablicować

Wiktionary


tablicować

czasownik przechodni niedokonany (dk. stablicować)

 (1.1) mat. gromadzić w postaci tablicy danych wartości funkcji dla określonych, najczęściej używanych zmiennych w celu zaoszczędzenia obliczeń poprzez późniejsze odczytywanie już wyliczonych wartości z tablicy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtablʲiˈt͡sɔvat͡ɕ, AS: tablʹicovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tabliczka ż., tablica, tablicowanie

 przym. tablicowy

Wiktionary


tabliczka

zdrobnienie od: tablica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: tablica

 (1.2) mała tablica, płyta z określonym napisem

 (1.3) zob. tabliczka mnożenia.

 (1.4) zob. tabliczka czekolady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈblʲit͡ʃka, AS: tablʹička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tablica ż., tablice nmos., tablicowanie n.

 czas. tablicować ndk.

 przym. tablicowy, tabliczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) gw. Górny Śląsk tabulka

Wiktionary


tabliczkowaty

przypominający kształtem tabliczkę (płytę)


SJP.pl


tabliczkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z tabliczką, dotyczący tabliczki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tablica ż., tabliczka ż.

Wiktionary


tablinum

pomieszczenie mieszkalne w dawnym domu rzymskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) staroż. archit. w rzymskim domu: pomieszczenie recepcyjne, mieszczące w sobie także rodzinne archiwum, połączone z atrium;

Wiktionary

Tablinum – ważne pomieszczenie w domu rzymskim, w bezpośrednim sąsiedztwie atrium i perystylu.

Miało charakter pomieszczenia recepcyjnego położonego na osi głównego wejścia, z wyjściem na atrium. Prześwitem w murze łączyło się z ogrodem bądź z perystylem. Służyło jako gabinet pana domu, gdzie pracował on i przyjmował klientów. Ponadto mieściło się tam domowe archiwum dokumentów rodzinnych i przechowywano woskowe podobizny (maski) przodków.

Wikipedia


tablo

indyjski instrument muzyczny z grupy membranofonów


SJP.pl

To jest biografia osoby noszącej koreańskie nazwisko Lee.

Tablo (Hangul: 타블로, ur. 22 lipca 1980), właśc. Daniel Armand Lee (kor. Lee Seon-woong; Hangul: 이선웅) – koreańsko-kanadyjski raper, autor tekstów, producent, autor i przedsiębiorca; także były aktor i osobowość radiowa. Tablo jest najlepiej znany jako lider i producent koreańskiej grupy hip-hopowej Epik High, a także założyciel niezależnej wytwórni muzycznej HIGHGRND (High Ground), do której należą zespoły Hyukoh i The Black Skirts.

Wikipedia


tabloid

gazetoid, brukowiec, szmatławiec;
1. gazeta podająca sensacyjne treści, plotki;
2. potocznie: gazeta bezwartościowa, na niskim poziomie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gazeta zawierająca dużo kolorowych ilustracji i niewielką ilość treści o sensacyjnym charakterze;

Wiktionary

Tabloid (bulwarówka, brukowiec) – typ gazety, przeważnie dziennika o sensacyjnej treści i dużej liczbie ilustracji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Te informacje szybko pojawiły się w tabloidach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈblɔjit, AS: tabloi ̯it

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tabloidyzacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pejor. brukowiec, szmatławiec

Wiktionary


tabloidalny

→ tabloid; tabloidowy


SJP.pl


tabloidowy

→ tabloid; tabloidalny


SJP.pl


tabloidyzacja

upodobnienie się stylem do tabloidów, popularnych gazet zajmujących się plotkami, skandalami i nieistotnymi sensacjami; tabloizacja


SJP.pl


tabloidyzować

1. nadawać czemuś bardzo uproszczoną formę;
2. tabloidyzować się - upodabniać się stylem do tabloidów, popularnych gazet zajmujących się plotkami i nieistotnymi sensacjami


SJP.pl


tabloizacja

upodobnienie się stylem do tabloidów, popularnych gazet zajmujących się plotkami, skandalami i nieistotnymi sensacjami; tabloidyzacja


SJP.pl


tabor

1. ogół pojazdów określonego rodzaju;
2. obóz, obozowisko;
3. obóz cygański;
4. obóz warowny utworzony z połączonych wozów w kilka rzędów, stosowany w działaniach wojennych od starożytności do XVIIw.;
5. środki transportowe wiozące za wojskiem pełne zaopatrzenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) duża wędrowna grupa Cyganów

 (1.2) wozy cygańskie zgromadzone na postoju

 (1.3) ogół jakichś środków transportowych

 (1.4) zespół środków transportowych zaopatrujących wojsko

 (1.5) hist. obóz warowny z połączonych wozów, ustawionych w kilka rzędów, stosowany w działaniach wojennych od starożytności do XVIII w.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Góra Tabor – góra w Izraelu
  • Tabor – miejscowość w województwie mazowieckim
  • Tabor – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Mills
  • Tabor – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Bon Homme
  • Tabor (ang. Tabor Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Polk
  • Tabor – dzielnica Lublany
  • Tábor – miasto w Czechach
  • Tábor – powiat w Czechach
  • Tabor – wieś na Litwie, w okręgu uciańskim, w rejonie ignalińskim, w starostwie Dukszty
  • Tabor – wieś w Słowenii, w gminie miejskiej Nova Gorica
  • Tabor – wieś w Słowenii, siedziba gminy Tabor
  • Tabor – gmina w Słowenii

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtabɔr, AS: tabor

Wiktionary

Powiązane:

 przym. taborowy

Wiktionary


taborecik

zdrobnienie od: taboret


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od taboret

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie taboret, lecz tylko mały taborecik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taboret m.

 przym. taboretowy

Wiktionary


taborek

1. zdrobnienie od: tabor;
2. potocznie: taboret


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Mazowsze. taboret, stołek

Wiktionary


taboret

stołek kuchenny bez oparcia; zydel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rodzaj krzesła bez oparcia

 (1.2) gw-pl|Piwniczna. tablet

Wiktionary

Ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie było wolnego krzesła, więc mama musiała usiąść na taborecie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈbɔrɛt, AS: taboret

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. taborecik m.

 przym. taboretowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk ryczka, gw. Górny Śląsk hoker

Wiktionary


taborodzień

jednostka stosowana dawniej przy obliczaniu wydajności warsztatów


SJP.pl


taborowy

→ tabor


SJP.pl

Patrz:

tabor

taborski

nazwisko


SJP.pl


taboryci

członek radykalnego odłamu husytów czeskich pod wodzą Jana Żiżki (1375-1424)


SJP.pl

Taboryci – najbardziej radykalny odłam husytyzmu powstały po rozpadzie głównego nurtu na początku lat 20. XV wieku skupiający chłopów, mieszczan i część ubogiej szlachty, propagujący gruntowne reformy doktryny i organizacji Kościoła oraz stosunków społecznych i politycznych, dążący do zniesienia pańszczyzny i poddaństwa oraz wprowadzenia wspólnoty majątkowej. Taboryci skierowali ruch husycki w kierunku antyfeudalnej wojny chłopskiej.

Wikipedia


taborycki

związany z taborytą


SJP.pl


taboryta

członek radykalnego odłamu husytów czeskich pod wodzą Jana Żiżki (1375-1424)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. członek najradykalniejszej z grup husyckich, dążącej do gruntownej przebudowy stosunków społecznych i reformy kościoła a przewodzonej przez Jana Žižkę i Prokopa Wielkiego;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tabor mos./ż./mrz.

:: fż. taborytka ż.

 przym. taborycki, taborski

Wiktionary


taborytka

→ taboryta


SJP.pl

Patrz:

taboryta

taborzec

Taborzec ( Taberwiese) – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Barciany.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


tabsy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. tabletki

Wiktionary


tabu

1. według wierzeń ludów pierwotnych: zakaz stykania się z pewnymi przedmiotami, osobami, zwierzętami lub mówienia o nich, którego naruszenie miało powodować karę sił nadnaturalnych;
2. przedmiot, osoba, zwierzę, słowo, miejsce itp. objęte tym zakazem;
3. nietykalna świętość;
4. to, co jest zakazane w jakimś społeczeństwie, ponieważ jest wstydliwe, niebezpieczne, kontrowersyjne lub przykre;
5. nietykalny, zakazany, np. słowo tabu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) głęboki i fundamentalny zakaz kulturowy;

Wiktionary

Tabu – głęboki i fundamentalny zakaz kulturowy, którego złamanie powoduje spontaniczną i niejednokrotnie gwałtowną reakcję ze strony ogółu przedstawicieli tej kultury, gdyż jest przez nich odbierane jako zamach na całą strukturę tej kultury i jej integralność, czyli jako zagrożenie dla dalszego istnienia danego społeczeństwa. Tabu może obejmować czynności, miejsca, przedmioty, osoby lub słowa. W najpierwotniejszym znaczeniu terminu te czynności i elementy są zarazem zakazane i święte.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Władysław pytał zresztą przedewszystkiem, czy tabu zostało zdjęte i zakaż odwołany, a dowiedziawszy się, że tak jest, w kwadrans później byt już u nóg Hanki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtabu, AS: tabu

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tabuistyczny

Wiktionary


tabuiczny

→ tabu


SJP.pl

Patrz:

tabu

tabuistyczny

→ tabuizm


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący tabu, opierający się na tabu

Wiktionary

Patrz:

tabuizm

Wymowa:

IPA: ˌtabujiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: tabui ̯istyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tabu

Wiktionary


tabuizacja

nadawanie czemuś lub komuś charakteru tabu


SJP.pl


tabuizm

zjawisko występowania tabu w religiach ludów pierwotnych


SJP.pl


tabuizować

nadawać charakter tabu


SJP.pl


tabula

instytucja urzędowych ksiąg prawnych, rozpowszechniona w Galicji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. tabliczka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tabulka ż.

Wiktionary


tabulacja

1. forma zapisu nutowego utworów muzycznych;
2. punkt, do którego przeskakujemy po wciśnięciu klawisza Tab


SJP.pl

Tabulacja – sposób wyrównywania tekstu stosowany w maszynach do pisania, do których zachowania nawiązują komputerowe edytory tekstu.

Wikipedia


tabularium

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. w starożytnym Rzymie: archiwum (np. domowe, państwowe, wojskowe, świątynne, miejskie);

Wiktionary

Tabularium – w starożytnym Rzymie termin określający wszelkiego rodzaju archiwum, w którym przechowywano najważniejsze dokumenty i akty prawne spisane na tabliczkach, zwojach papirusu i pergaminu.

Nazwę tę odnoszono zarówno do archiwum rodzinnego przechowywanego w wydzielonym pomieszczeniu domu, jak i do archiwum państwowego, wojskowego, świątynnego, miejskiego i innych.

Wikipedia


tabulat

wymarły paleozoiczny koralowiec; denkowiec


SJP.pl


tabulator

1. urządzenie w maszynach do pisania ułatwiające pisanie tekstu w kolumnach
2. klawisz na klawiaturze komputera umożliwiający przejście do pisania w następnej kolumnie; tab


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tabulator – maszyna licząco-analityczna, służąca do drukowania wyników obliczeń
  • tabulator – klawisz maszyny do pisania, przesuwający głowicę drukującą do odpowiedniej kolumny druku
  • tabulator – klawisz na klawiaturze komputera, pełniący analogiczną funkcję jak wyżej podczas edycji tekstów
  • znak tabulacji – znak znajdujący się m.in. w tablicy ASCII

Wikipedia


tabulatorowy

→ tabulator


SJP.pl

Patrz:

tabulator

tabulatura

1. muzyczny system notacyjny stosowany w XV-XVII wieku;
2. zbiór utworów zanotowany specjalnymi znakami, różnymi dla poszczególnych instrumentów


SJP.pl

Ta

Wikipedia


tabulaturowy

→ tabulatura


SJP.pl

Patrz:

tabulatura

tabulaty

grupa wymarłych w permie koralowców kolonijnych; denkowce


SJP.pl


tabule

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spoż. kulin. libańska sałatka, której głównymi składnikami są: bulgur (lub kuskus), pomidory, ogórek, cebula, natka pietruszki, mięta i sok z cytryny;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Joe mieszka w Byblos w Libanie, nieopodal Bejrutu. Pewnego weekendu, kiedy - jak zwykle - był u niego jego przyjaciel Fuad, oczekiwał wizyty szkolnej nauczycielki. Rodzice Joego wydali z tej okazji uroczysty obiad. Stanowiły go tradycyjne libańskie dania i potrawy, jak np. faszerowane liście winorośli, a także składające się z wielu potraw sławne mezze, a na przystawkę słynne libańskie tabule.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tabbouleh, tabuleh, tabuli, sałatka libańska

Wiktionary


tabulka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. tabliczka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tabula ż.

Wiktionary


tabulogram

wydruk informacji zapisanej na kartach perforowanych, uzyskany za pomocą tabulatora


SJP.pl


tabulować

wyrównywać tekst tabulatorem


SJP.pl


tabun

1. stado dzikich koni lub innych zwierząt;
2. w łowiectwie: duże stado dzikich gęsi lub dropi;
3. silnie trujący gaz bojowy;
4. potocznie: tłum, rzesza, zgraja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liczne stado koni lub bydła, zwłaszcza w stepie

 (1.2) przen. pejor. hałaśliwa grupa ludzi, zwłaszcza gdy biegnie

 (1.3) łow. duże stado dzikich gęsi lub dropi

 (1.4) daw. koń stepowy

 (1.5) nazwa handlowa dimetylamidocyjanidofosforanu etylu, gazu bojowego;

Wiktionary

Tabun – nazwa handlowa "dimetyloamidocyjanidofosforanu etylu", fosforoorganicznego związku chemicznego stosowanego głównie jako bojowy środek trujący z grupy paralityczno-drgawkowych z szeregu G. Zgodnie z rezolucją ONZ nr 687 został zaklasyfikowany jako broń masowego rażenia. Jego produkcja jest pod ścisłą kontrolą, a składowanie zakazane w myśl Konwencji o zakazie broni chemicznej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtabũn, AS: tabũn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tabunowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) gelan, trylon-83, gaz GA, dimetylamidocyjanidofosforan etylu

Wiktionary


taburecik

zdrobnienie od: taburet (dawniej: taboret)


SJP.pl


taca

1. płaskie naczynie stołowe do przenoszenia większej ilości rzeczy (np. potraw);
2. zbiórka pieniędzy podczas mszy;
3. pieniądze zebrane w kościele podczas mszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) duży, płaski przedmiot służący do noszenia na nim naczyń, potraw itp.;

 (1.2) kośc. pojemnik, często koszyczek, służący do zbierania pieniędzy od wiernych w czasie mszy świętej

 (1.3) pot. kośc. pieniądze zebrane od wyznawców podczas mszy do tacy (1.2)

 (1.4) techn. wysuwany element odtwarzacza CD i DVD

Wiktionary

Taca (wł. "tazza" z pers. "taszt" – "kubek") – płaskie naczynie, na którym przenoszone są lub podawane do stołu najczęściej dania lub zastawa stołowa. Tace najczęściej są wykonane z metalu - posrebrzanego lub zdobionego malunkami albo plastiku.

Istnieją również tzw. tacki – jednorazowe naczynia wykonane z tektury, plastiku lub styropianu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kelnerka niosła tacę pełną talerzy.

 (1.2) Pani Elwira jak zawsze wrzuciła na tacę kilka monet.

 (1.3) Dzisiejsza taca przeznaczona będzie na ogrzewanie kościoła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtat͡sa, AS: taca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tacowe n.

:: zdrobn. tacka ż.

 przym. tacowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. tablet

Wiktionary


tace

milczy - termin używany w partyturach i głosach orkiestrowych lub chóralnych, oznaczający, że instrument lub głos nie bierze udziału w wykonaniu kolejnej części kompozycji; tacet


SJP.pl


tacet

milczy - termin używany w partyturach i głosach orkiestrowych lub chóralnych, oznaczający, że instrument lub głos nie bierze udziału w wykonaniu kolejnej części kompozycji; tace


SJP.pl


tachać

taszczyć, taskać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) pot. nieść z trudem coś ciężkiego lub niewygodnego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mnie się już nieraz zdarzyło, że musiałem tachać skrzynki z warzywami na mój stragan.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dotachać dk., przytachać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dźwigać, targać, taskać, taszczyć

Wiktionary


tacheng

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Chinach, w Regionie Autonomicznym Sinciang-Ujgur, niedaleko granicy z Kazachstanem;

Wiktionary

Tacheng (daw. Czuguczak, Tarbagataj; chiń. upr. 塔城; pinyin "Tǎchéng"; ujg. تارباغاتاي, "Tarbaghatay"; kaz. Шәуешек) – miasto w północno-zachodnich Chinach, w Sinciangu, niedaleko granicy z Kazachstanem. W 2003 roku miasto zamieszkiwało ok. 140 tys. osób. W mieście znajduje się port lotniczy Tacheng.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) Taczeng, hist. Czuguczak, hist. Tarbagataj

Wiktionary


tacheometr

urządzenie w lunecie instrumentów pomiarowych, służące do szybkich pomiarów odległości; tachymetr; tachimetr


SJP.pl


tachi

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rodzaj długiego miecza japońskiego;

Wiktionary

Tachi (jap. 太刀 długi miecz) – długa japońska broń sieczna, pierwszy typowy "miecz japoński" (nihon-tō). Noszony na rapciach ostrzem w dół (w odróżnieniu od katany, zatykanej za pas ostrzem w górę).

Wikipedia


tachikardia

w medycynie: zbyt szybka praca serca; tachykardia, częstoskurcz


SJP.pl


tachimetr

przyrząd do pomiaru topograficznego; tachymetr


SJP.pl

Tachimetr (ew. "tachymetr") – optyczny instrument geodezyjny przeznaczony do pomiaru kątów poziomych, kątów pionowych oraz odległości.

Instrument ten jest cały czas wykorzystywany w klasycznej tachimetrii, czyli „masowym” pomiarze położenia punktów terenowych przy "mapowaniu" terenu w celu sporządzenia map w skalach od 1:10000 do 1:25000.

Wikipedia


tachimetria

metoda szybkich pomiarów sytuacyjno-wysokościowych; tachymetria


SJP.pl

Tachimetria (kiedyś nazywana też tachymetrią) – nazwa pochodzi z języka greckiego i dosłownie oznacza „szybki pomiar”, co uzyskuje się w praktyce przez stosowanie dalmierzy optycznych, elektrooptycznych lub laserowych do określania odległości oraz wykonywanie odczytów służących do wyznaczania kątów poziomych i pionowych ze średnią dokładnością.

Wikipedia


tachimetryczny

→ tachimetria


SJP.pl

Patrz:

tachimetria

tachion

hipotetyczna cząstka elementarna mogąca się poruszać z prędkością większą niż prędkość światła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. hipotetyczna cząstka elementarna poruszająca się szybciej od światła;

Wiktionary

Tachion (z greckiego ταχύς "tachýs" – szybki, prędki) – hipotetyczna cząstka elementarna, która porusza się z prędkością nadświetlną, czyli większą niż prędkość światła w próżni ("c"). Nie ma jednak żadnego dowodu na istnienie tych cząstek.

Istnieje hipoteza, według której tachionami mogą być neutrina. Oscylacje neutrin wskazują jednak, że neutrina posiadają bardzo niewielką masę rzeczywistą, a doniesienia o przekroczeniu przez nie prędkości światła w próżni nie znajdują potwierdzenia.

Wikipedia


tachionowy

→ tachion


SJP.pl

Patrz:

tachion

tachistoskop

przyrząd do badania pamięci, uwagi oraz spostrzegawczości, używany w badaniach marketingowych i psychologicznych; tachystoskop


SJP.pl


tacho

potocznie: tachograf


SJP.pl


tachograf

urządzenie montowane w samochodach ciężarowych i autokarach służące do rejestracji niektórych parametrów jazdy


SJP.pl

Tachograf (gr. tachos – prędkość + grapho – pisać) – urządzenie rejestrujące funkcjonowanie pojazdu, w tym wskazania prędkościomierza. Tachograf rejestruje w funkcji czasu: przejechaną przez pojazd drogę, jego chwilową prędkość oraz aktywność kierowcy, czyli okresy jego jazdy, innej pracy, dyżuru (oczekiwania) i odpoczynku. Niektóre tachografy posiadają możliwość rejestracji innych parametrów, np. obrotów silnika.

Wikipedia


tachometr

przyrząd do mierzenia liczby obrotów jakiegoś urządzenia; obrotościomierz


SJP.pl

Tachometr – urządzenie służące do pomiaru prędkości poruszającego się ciała lub substancji (z grec. "tachos" – prędkość, "metron" – mierzyć). Najczęściej spotykaną postacią tachometru jest tachometr mierzący prędkość obrotów wału napędowego w silniku lub w maszynie. Tradycyjnie odczyt jest w postaci analogowej, ale wskaźniki cyfrowe są coraz częściej spotykane. Obrotomierz to miernik prędkości obrotowej i bywa utożsamiany z tachometrem.

Wikipedia


tachometria

dział metrologii dotyczący pomiarów liczby obrotów różnych części maszyn w ruchu


SJP.pl


tachometryczny

→ tachometria


SJP.pl

Patrz:

tachometria

tachta

dawniej: duża kanapa bez oparcia; tapczan


SJP.pl


tachyfilaksja

zjawisko przyzwyczajenia się organizmu do przyjmowanej dawki substancji (często leku), które zmusza do zwiększania dawki w celu uzyskania efektu takiego jak początkowy; tolerancja


SJP.pl

Tachyfilaksja (stgr. ταχύς, "tachys", „szybki", φύλαξις, "phylaxis", „ochrona") – zjawisko występowania szybkiej utraty wrażliwości na lek w przypadku jego częstego podawania, bez odpowiednich przerw. Występuje ono w przypadku nitratów i innych leków, których działanie oparte jest na mechanizmie receptorowym (na przykład opioidów).

Wikipedia


tachyfrenia

bezładne przeskakiwanie myślami z tematu na temat; choroba psychiczna


SJP.pl


tachyfreniczny

→ tachyfrenia


SJP.pl

Patrz:

tachyfrenia

tachygrafia

pierwszy sposób pisania w skróconej, zwięzłej formie, wprowadzony przez Tyrona, odpowiednik współczesnej stenografii; noty tyrońskie


SJP.pl

Tachygrafia (gr. "tachýs" „szybki”, "grapho" „pisać”), znaki tirońskie – pierwszy sposób szybkiego pisania skrótowego, odpowiednik dzisiejszej stenografii. Według "Słownika kultury antycznej" system był wynaleziony przez rzymskiego wyzwoleńca Tyrona, według encyklopedii PWN system ten znany był już w starożytnej Grecji i został jedynie wprowadzony do Rzymu przez Tyrona.

Wikipedia


tachygraficzny

→ tachygrafia


SJP.pl

Patrz:

tachygrafia

tachykardia

w medycynie: zbyt szybka praca serca; tachikardia, częstoskurcz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. szybka czynność rytmu serca

Wiktionary

Tachykardia, częstoskurcz (łac. "tachycardia") – przyspieszenie akcji serca powyżej 100 uderzeń na minutę.

Tachykardię można podzielić na tachykardię zatokową, częstoskurcz nadkomorowy, migotanie i trzepotanie przedsionków, migotanie i trzepotanie komór, częstoskurcz komorowy, tachykardię węzłową i zespół posturalnej tachykardii ortostatycznej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌtaxɨˈkardʲja, AS: taχykardʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) częstoskurcz

Wiktionary


tachykinina

neuropeptyd występujący we wszystkich strukturach ośrodkowego układu nerwowego człowieka


SJP.pl


tachymetr

przyrząd do pomiaru topograficznego; tachimetr


SJP.pl


tachymetria

metoda szybkich pomiarów sytuacyjno-wysokościowych; tachimetria


SJP.pl


tachymetryczny

→ tachymetria


SJP.pl

Patrz:

tachymetria

tachystoskop

przyrząd do badania pamięci, uwagi oraz spostrzegawczości, używany w badaniach marketingowych i psychologicznych; tachistoskop


SJP.pl

Tachistoskop – przyrząd używany w badaniach psychologicznych, umożliwiający eksponowanie osobom badanym obrazów, symboli, słów oraz innych materiałów wizualnych w określonym czasie. Tachistoskop jest używany w badaniach psychologicznych dotyczących pamięci, uwagi oraz spostrzegawczości. Tachistoskop jest wykorzystywany również w badaniach marketingowych. Służy on wówczas do pomiaru reakcji badanych osób na testowane produkty oraz reklamy.

Wikipedia


tachystoskopowy

→ tachystoskop


SJP.pl

Patrz:

tachystoskop

tachytelia

szybkość przemian ewolucyjnych większa od przeciętnego tempa ewolucji w danej grupie organizmów


SJP.pl


taciak

nazwisko


SJP.pl


tacierzyński

żartobliwie:
1. związany z byciem tatą i powiązanymi z tym uczuciami, przywilejami i obowiązkami;
2. urlop tacierzyński - płatny urlop przysługujący mężczyźnie w związku z urodzeniem dziecka; urlop ojcowski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) żart. publ. męski odpowiednik słowa macierzyński

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) pot. część urlopu macierzyńskiego, wykorzystywana przez ojca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwszy miesiąc na urlopie tacierzyńskim już prawie za mną

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtat͡ɕɛˈʒɨ̃j̃sʲci, AS: taćežỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tacierzyństwo n., tata mos., tato mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ojcowski (ale nie w przypadku urlopów – patrz uwagi)

 (2.1) żart. publ. urlop tacierzyński

Wiktionary


tacierzyństwo

żartobliwie: bycie tatą i powiązane z tym uczucia, przywileje i obowiązki; tatowość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) żart. pot. ojcostwo, bycie tatą w sposób, który angażuje się w opiekę nad dziećmi i wyręcza matkę w tradycyjnych jej obowiązkach domowych; kojarzony z ogółem cech przysługujących współczesnemu tacie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kobietom oczekującym większego zaangażowania swych (mniej wyjątkowych) partnerów pozostaje wierzyć, że moda na tacierzyństwo zataczać będzie szersze kręgi, tracąc status „mody” na rzecz „kanonu”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtat͡ɕɛˈʒɨ̃j̃stfɔ, AS: taćežỹĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tacierzyński mrz., tata mos.

 przym. tacierzyński

Wiktionary


taciewo

Taciewo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Suwałki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

W okolicy wsi położone są jeziora: Okmin, Taciewo, Ożewo, Grabeńszczyzna. Odległość od Suwałk - 12 km.

Wikipedia


tacik

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ojciec, tato

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. dziadek

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. starszy człowiek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk staroszek, starzyk

Wiktionary


taciszów

wieś w Polsce


SJP.pl

Taciszów ( Tatischau) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Rudziniec.

W Taciszowie znajduje się stacja kolejowa Taciszów oraz przystanek autobusowy. Wieś jest siedzibą katolickiej Parafii św. Józefa Robotnika oraz wspólnoty zakonnej Kamilianów.

Wikipedia


tacitron

typ lampy elektronowej


SJP.pl

Tacitron to lampa gazowana zbliżona konstrukcyjnie i funkcjonalnie do tyratronu. Zapłon i gaszenie tacitronu (trwające krócej niż tyratronie) odbywa się przy pomocy zmiennego napięcia doprowadzonego do siatki - w tyratronie gaszenie następuje na skutek przerwania obwodu anodowego. Istotną zaletą tej lampy jest brak zakłóceń wielkiej częstotliwości.

Wikipedia


tacjana

imię żeńskie


SJP.pl

Ta

Wikipedia


tacjaniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tacjany lub z nią związany


SJP.pl


tacjanna

imię żeńskie


SJP.pl


tacka

1. zdrobnienie od: taca;
2. wysuwalny podajnik na przenośny nośnik danych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od taca

 (1.2) mała taca

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jest już herbata – powiedziała Monika, wchodząc do pokoju z niewielką, plastikowyastikową tacką w rękach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtat͡ska, AS: tacka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tacowy

 rzecz. taca ż.

Wiktionary


tacker

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. techn. urządzenie do wbijania spinek, zszywek w twarde podłoże

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tackerem przybić sznurek na przemian co około 30 cm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zszywacz

Wiktionary


tackowy

→ tacka


SJP.pl

Patrz:

tacka

taco

[czytaj: tako] danie kuchni meksykańskiej przyrządzane z tortilli smażonej z mięsnym lub serowym nadzieniem oraz warzywami i przyprawami


SJP.pl

Ta

Wikipedia


tacoma

[czytaj: taKOma] miasto w USA


SJP.pl

Tacoma – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Waszyngton, siedziba hrabstwa Pierce. 196 957 mieszkańców (2005), powierzchnia 162,2 km². Jest częścią obszaru metropolitalnego miasta Seattle. Miejscowość znana z katastrofy mostu Tacoma.

W mieście rozwinął się przemysł elektrochemiczny, metalowy, drzewny oraz hutniczy.

Wikipedia


tacomat

automat do wpłacania datków w świątyni przy użyciu płatności elektronicznych; ofiaromat


SJP.pl


tacos

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. meksykańska przekąska z kukurydzianej tortilli z farszem, głównie z wołowiny, fasoli i pomidorów;

Wiktionary


tacowy

przymiotnik od: taca; taki, którego część stanowi taca lub system połączonych ze sobą tac (np. przenośnik tacowy, kopiarka, drukarka tacowa) lub w jakiś inny sposób związany z tacą (np. opłata tacowa)


SJP.pl


tacuma

[czytaj: takuma] model samochodu marki Daewoo


SJP.pl


tacyt

(około 55-120); historyk rzymski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tacyt (Publius Cornelius Tacitus) – historyk rzymski
  • Tacyt (Marcus Claudius Tacitus) – cesarz rzymski panujący w latach 275–276
  • (3097) Tacitus – planetoida z pasa głównego asteroid

Wikipedia


taczalin

Taczalin (niem. "Tentschel") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim, w gminie Legnickie Pole.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa legnickiego.

Wikipedia


taczanka

pojazd bojowy poruszany za pomocą koni, wyposażony w karabin maszynowy, używany w latach 1917-1939 przez wojska rosyjskie i polską kawalerię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. wojsk. lekki jednoosiowy lub dwuosiowy wózek konny z zamontowanym na nim karabinem maszynowym;

Wiktionary

Taczanka (ros. i ukr. тачанка) – resorowany zaprzęg konny z ciężkim karabinem maszynowym, wynaleziony przez ukraińskiego anarchistę i rewolucjonistę Nestora Machnę.

Wśród różnych wyjaśnień pochodzenia tej nazwy najczęściej łączy się ją z polskim określeniem „najtyczanka”, odnoszącym się do popularnego powozu (bryczki), którego nazwa powstała od miasta Neutitschein (Nowy Jiczyn), choć sam jej źródłosłów pochodzi wyraźnie od ukraińskiego "тачка" (taczka), "тачати" (taczaty).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podniósł się bez niczyjej pomocy, pokusztykał do taczanki i przypadł bokiem do tylnego resoru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈt͡ʃãnka, AS: tačãnka

Wiktionary


taczać

1. turlać, kulać
2. tarzać w czymś
3. taczać się:
a) iść chwiejnym krokiem
b) turlać się, tarzać się


SJP.pl


taczała

1. turlać, kulać
2. tarzać w czymś
3. taczać się:
a) iść chwiejnym krokiem
b) turlać się, tarzać się


SJP.pl

Taczała ("Żuraw") – polski herb szlachecki, noszący zawołanie "Taczała", używało go kilkadziesiąt rodzin.

Wikipedia


taczerysta

zwolennik taczeryzmu; thatcherysta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zwolennik taczeryzmu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtat͡ʃɛˈrɨsta, AS: tačerysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taczeryzm m., thatcheryzm m., thatcherysta m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) thatcherysta

Wiktionary


taczerystka

→ taczerysta; thatcherystka


SJP.pl


taczerystowski

właściwy taczeryzmowi, odnoszący się do taczeryzmu, związany z polityką premier Wielkiej Brytanii Margaret Thatcher; thatcherystowski


SJP.pl


taczeryzm

styl sprawowania rządów (od nazwiska M.Thatcher - brytyjskiej premier w latach 1979-1990); thatcheryzm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekon. liberalna polityka gospodarcza prowadzona przez Margaret Thatcher, premier Wielkiej Brytanii w latach 1979-1990, cechująca się m.in. ograniczaniem roli państwa i związków zawodowych w gospodarce;

Wiktionary

Taczeryzm (thatcheryzm) – poglądy i będąca ich wynikiem działalność Lady Margaret Thatcher, która z ramienia Partii Konserwatywnej pełniła urząd premiera Wielkiej Brytanii w latach 1979–1990.

Termin ten został po raz pierwszy wykorzystany przez przedstawicieli opozycyjnej Partii Pracy. Taczeryzm oznacza połączenie elementów konserwatyzmu, neoliberalizmu i monetaryzmu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: taˈt͡ʃɛrɨsm̥, AS: tačerysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taczerysta m., thatcherysta m., thatcheryzm m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) thatcheryzm

Wiktionary


taczewski

nazwisko


SJP.pl


taczka

wózek na 3 kółkach służący do przewożenia ładunków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mały wózek z jednym lub dwoma kółkami używany do transportu przedmiotów lub materiałów sypkich na niewielkich odległościach;

 (1.2) zawartość taczki (1.1)

Wiktionary

Taczka, taczki – mały wózek z jednym kołem, częściowo unoszony ręcznie, używany do transportu przedmiotów lub materiałów sypkich na niewielkich odległościach. Taczki wyposażone są w dwa uchwyty, przy pomocy których są unoszone i pchane, rzadziej ciągnięte, przez człowieka. Wykonywane są z drewna, metalu, plastiku lub kombinacji tych materiałów. Znajdują szerokie zastosowanie w ogrodnictwie i na placach budowy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczoraj kupiłem nową taczkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtat͡ʃka, AS: tačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taczkarz m.

 przym. taczkowy

 czas. otaczać

Wiktionary


taczkarz

1. robotnik korzystający z taczki;
2. dawniej: człowiek sprzedający lub wyrabiający taczki


SJP.pl


taczki

wózek na 3 kółkach służący do przewożenia ładunków


SJP.pl

Taczki ( Tatzken) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Prostki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia


tacznik

robotnik pracujący przy taczkach w kopalni


SJP.pl


taczów

Taczów (także Taczew) – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Zakrzew.

W skład sołectwa wchodzą Taczów i Wola Taczowska. W 2023 sołectwo liczyło 524 mieszkańców.

Z Taczowa pochodzili: Mikołaj Powała (słynny rycerz, biorący udział w Bitwie pod Grunwaldem), Franciszek Ksawery Brzozowski (1856-1931, sędzia).

Wikipedia


tadajewo

Tadajewo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Osiek.

Wikipedia


tadajówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Tadajówka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Żuromin. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


tadalafil

substancja czynna stosowana w leczeniu zaburzeń erekcji


SJP.pl

Tadalafil – organiczny związek chemiczny, lek przeznaczony dla mężczyzn z zaburzeniem erekcji. Należy do grupy leków nazywanych inhibitorami fosfodiesterazy typu 5. Po stymulacji seksualnej, tadalafil pomaga w rozszerzeniu naczyń krwionośnych członka, co umożliwia napływ krwi do członka. W wyniku tego dochodzi do poprawy erekcji. Tadalafil nie pomaga pacjentom, u których nie występują zaburzenia erekcji.

Wikipedia


tadam

wykrzyknik używany w celu podkreślenia pomyślnie wykonanej czynności


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) pot. słowo naśladujące fanfary, używane dla podkreślenia jakiegoś sukcesu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A teraz wyjmujemy ciasto z piekarnika i – tadam! – świąteczny sernik gotowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtadãm, AS: tadãm

Wiktionary


tadasana

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jedna z asan; podstawowa pozycja stojąca, w której palce stopy są dociśnięte do podłogi, kręgosłup i głowa wyciągnięte do góry, a barki ściągnięte w dół

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozycja góry, góra

Wiktionary


tadek

zdrobnienie od: Tadeusz (imię męskie); Tadeuszek, Tadzio, Tadzik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Tadeusz

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: Tadka ż.

Wiktionary

Tadek, właśc. Tadeusz Polkowski (ur. 26 sierpnia 1982 w Krakowie) – polski raper. Znany jest przede wszystkim z wieloletnich występów w zespole hip-hopowym Firma, którego był współzałożycielem. Wcześniej występował w lokalnej formacji DMF (Dwóch Małoletnich Fachowców). Od 2011 prowadzi również solową działalność artystyczną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tadek zawsze sam wywoływał zdjęcia z wakacji.

 (1.1) Cały czas Tadek trzymał mikrofon i komentował, uprzedzał wydarzenia, intonował modlitwy czy śpiewy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtadɛk, AS: tadek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tadeusz

Wiktionary


tadelakt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. ozdobny stiuk pochodzący z okolic Marrakeszu w Maroku

Wiktionary

Ta

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) glinka marokańska

Wiktionary


tadeusiak

nazwisko


SJP.pl


tadeusiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ryszard Tadeusiewicz – polski profesor nauk technicznych, specjalizujący się w automatyce i robotyce, biocybernetyce
  • Hanna Tadeusiewicz – polska profesor nauk humanistycznych
  • Michał Tadeusiewicz – polski profesor nauk technicznych, specjalizujący się w teorii obwodów i diagnostyce układów analogowych

Wikipedia


tadeusz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Tadeusz – imię męskie pochodzenia semickiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „odważny”, „śmiały”. Imię przypisywane apostołowi Judzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Tadeusz i jestem taksówkarzem z Malborka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈdɛwuʃ, AS: tadeu̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tadeuszowa ż., Tadeuszówna ż., Tadeuszostwo lm m., Tadkowa ż., Tadkówna ż., Tadzikowa ż., Tadzikówna ż., Tadeuszkowa ż., Tadeuszkówna ż.

:: zdrobn. Tadek m., Tadzio m., Tadzik m., Tadeuszek m.

 przym. Tadeuszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Tadeuszek, Tadzik, Tadzio, Tadek

Wiktionary


tadeuszak

nazwisko


SJP.pl


tadeuszek

zdrobnienie od: Tadeusz (imię męskie); Tadek, Tadzio, Tadzik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. zdrobn. Tadeusz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tadeuszku, co ci mówiła wczoraj przedszkolanka?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tadeusz mos.

 przym. Tadeuszowy

Wiktionary


tadeuszostwo

Tadeusz z małżonką; Tadeuszowie


SJP.pl


tadeuszowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) przest. żona Tadeusza

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. lp. od: Tadeuszowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z kurnika Tadeuszowej lis porwał perliczkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tadeusz m., Tadeuszówna ż., Tadeuszostwo lm m.

 przym. Tadeuszowy

Wiktionary


tadeuszowie

Tadeusz z małżonką; Tadeuszostwo


SJP.pl


tadeuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tadeusza lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Tadeusza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brygida nazbierała grzybów w Tadeuszowym zagajniku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tadeusz mos., Tadeuszek mos., Tadeuszowa ż.

Wiktionary


tadkowie

zdrobnienie od: Tadeusz (imię męskie); Tadeuszek, Tadzio, Tadzik


SJP.pl


tadkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tadka lub z nim związany


SJP.pl


tadla

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Beata Tadla (1975-), dziennikarka
  • Edward Tadla (1902-1981), sędzia

Wikipedia


tadzik

zdrobnienie od: Tadeusz (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Tadeusz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiliśmy Tadzikowi atlas samochodowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tadeusz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Tadek, Tadzio, Tadeuszek

Wiktionary


tadzikowie

Tadzik z małżonką


SJP.pl


tadzikowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tadzika lub z nim związany


SJP.pl


tadzin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tadzin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubanie
  • Tadzin – wieś w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Brzeziny
  • Tadzin – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzkim wschodnim, w gminie Rzgów

Wikipedia


tadzino

Tadzino (kaszb. "Tadzëno", niem. "Tadden") – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Gniewino przy trasie linii kolejowej Wejherowo-Choczewo-Lębork (obecnie zawieszonej). Wieś jest siedzibą sołectwa Tadzino, w którego skład wchodzi również Płaczewo.

Wikipedia


tadzio

zdrobnienie od: Tadeusz (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. poufała forma imienia Tadeusz

Wiktionary

Tadzio (ang. "Titch") – serial animowany emitowany na kanale KidsCo. Premiera odbyła się 8 października 2007 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jesienią pojedziemy z Tadziem na grzyby.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tadeusz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Tadek, Tadzik

Wiktionary


tadziowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tadzia lub z nim związany


SJP.pl


tadżin

tażin, tajin;
1. arabskie naczynie gliniane do przygotowywania dań na wolnym ogniu;
2. potrawa przygotowana w takim naczyniu


SJP.pl


tadżycki

przymiotnik od: Tadżyk, Tadżykistan


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do państwa Tadżykistan lub Tadżyków, związany z Tadżykistanem lub Tadżykami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język urzędowy Tadżykistanu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z jeziora wypływa rzeka Pamir, która dalej stanowi granicę afgańsko-tadżycką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈd͡ʒɨt͡sʲci, AS: taǯycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tadżykistańczyk mos., Tadżykistanka ż., Tadżykistan mrz., Tadżyk mos., Tadżyjka ż., Tadżyczka ż., tadżyckość ż.

 przym. tadżykistański

Wiktionary


tadżyckojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem tadżyckim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem tadżyckim

 (1.3) spisany, stworzony w języku tadżyckim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈd͡ʒɨt͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: taǯyckoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


tadżyczka

obywatelka Tadżykistanu; Tadżyjka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. obywatelka Tadżykistanu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cudzoziemiec, który chciałby poślubić Tadżyczkę, musi kupić mieszkanie i mieszkać w Tadżykistanie co najmniej przez miesiąc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈd͡ʒɨt͡ʃka, AS: taǯyčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tadżykistańczyk mos., Tadżykistanka ż., tadżycki mrz., Tadżykistan mrz., Tadżyk mos., Tadżyjka ż.

 przym. tadżycki, tadżykistański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Tadżyjka, Tadżykistanka

Wiktionary


tadżyjka

obywatelka Tadżykistanu; Tadżyczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Tadżykistanu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poznałam w Kabulu kobietę, pół Tadżyjkę, pół Rosjankę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈd͡ʒɨjka, AS: taǯyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tadżycki mrz., Tadżyczka ż., Tadżykistan mrz., Tadżyk mos.

 przym. tadżycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Tadżyczka, Tadżykistanka

Wiktionary


tadżyk

obywatel Tadżykistanu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Tadżykistanu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtad͡ʒɨk, AS: taǯyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tadżykistan mrz., Tadżyjka ż., Tadżyczka ż., tadżycki mrz.

 przym. tadżycki

Wiktionary


tadżykistan

[czytaj: tad-żykistan] Republika Tadżykistanu; państwo w Azji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Azji;

Wiktionary

Tadżykistan, Republika Tadżykistanu ( Ҷумҳурии Тоҷикистон, "Dżumhurii Todżikiston") – państwo w środkowej Azji ze stolicą w Duszanbe. Tadżykistan graniczy z Uzbekistanem, Kirgistanem, Chinami i Afganistanem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niemal całą powierzchnię Tadżykistanu zajmują góry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtad͡ʒɨˈcistãn, AS: taǯyḱistãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tadżycki mrz., Tadżyk mos., Tadżyjka ż., Tadżyczka ż., Tadżykistańczyk m., Tadżykistanka ż.

 przym. tadżycki, tadżykistański

Wiktionary


tadżykistanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Tadżykistanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tadżycki mrz., Tadżykistan mrz., Tadżyczka ż.

:: fm. Tadżyk mos., Tadżykistańczyk mos.

 przym. tadżycki, tadżykistański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Tadżyczka

Wiktionary


tadżykistańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Tadżykistanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tadżycki mrz., Tadżykistan mrz., Tadżyk mos.

:: fż. Tadżyczka ż., Tadżykistanka ż.

 przym. tadżycki, tadżykistański

Wiktionary


tadżykistański

→ Tadżykistanu; tadżycki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Tadżykistanem, dotyczący Tadżykistanu

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do Tadżykistanu, będący jego własnością

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny, typowy dla Tadżykistanu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Został ogłoszony grafik odejścia na emeryturę tadżykistańskich kobiet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtad͡ʒɨciˈstãj̃sʲci, AS: taǯyḱistãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tadżykistańczyk mos., Tadżykistanka ż., kirgiski mrz., Tadżykistan mrz., Tadżyk mos., Tadżyczka ż., tadżyckość ż., tadżykistańskość ż., tadżycki mrz.

 przym. tadżycki, antytadżycki, antytadżykistański, protadżycki, protadżykistański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tadżycki

 (2.1) tadżycki

 (3.1) tadżycki

Wiktionary


taekkyeon

[czytaj: tekkjon] tradycyjna koreańska sztuka walki


SJP.pl

Taekkyeon (nieformalnie latynizowany również jako "Taekkyon" i "Taekyon") – tradycyjna koreańska sztuka walki, charakteryzująca się płynnymi, tanecznymi ruchami, intensywną pracą nóg, m.in. stosowaniem kopnięć i podcięć by przewrócić przeciwnika.

W 2011 roku sztuka walki taekkyeon została wpisana na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.

Wikipedia


taekwon-do

[czytaj: tekłondo] sztuka walki powstała z połączenia koreańskiej sztuki walki taekkyeon i karate; taekwondo


SJP.pl


taekwondo

[czytaj: tekłondo] sztuka walki powstała z połączenia koreańskiej sztuki walki taekkyeon i karate; taekwon-do


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sport. olimpijska dyscyplina sportowa powstała z połączenia tradycyjnej starokoreańskiej sztuki walki i karate;

Wiktionary

Taekwondo (hangul: 태권도; hancha: 跆拳道, []) – narodowy sport i tradycyjna sztuka walki Korei. Początkowo zostało stworzone do celów militarnych, następnie zostało zaadaptowane do użytku cywilnego, jego twórcą jest gen. Choi Hong-hi. Obecnie jest jedną z pełnoprawnych dyscyplin olimpijskich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tɛˈkwɔ̃ndɔ, AS: teku̯õndo

Wiktionary


taekwondzista

[czytaj: tekłondzista] osoba uprawiająca taekwondo


SJP.pl


taekwondzistka

→ taekwondzista [czytaj: [czytaj: tekłondzistka]


SJP.pl


tael

1. chińska jednostka wagi srebra;
2. dawna jednostka monetarna w różnych regionach Chin i południowo-wschodniej Azji


SJP.pl

Tael – dawna chińska jednostka monetarna, odpowiadająca 37,3 g czystego srebra.

Wikipedia


tafa

zwierzę drapieżne z rodziny niełazów, torbacz żyjący w lasach Australii; myszowór, myszowór pędzloogonowy, mysz workowata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) drapieżny torbacz z rodziny niełazów, występujący w Australii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tafę spotkać można we wszystkich stanach Australii poza Tasmanią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtafa, AS: tafa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) myszowór, mysz workowata

Wiktionary


tafefobia

chorobliwy lęk przed byciem pogrzebanym żywcem


SJP.pl

Tafefobia – lęk przed pogrzebaniem żywcem. Obawy te były szczególnie silne na przełomie XVII i XVIII oraz w pierwszej połowie XIX w.

Strach przed pogrzebaniem za życia potęgowały mrożące krew w żyłach doniesienia o ekshumacjach i przypadkach przedwczesnych pogrzebów, a także popularna w ówczesnym czasie literatura grozy. Osoby cierpiące na tafefobię pozostawiały w testamentach dyspozycję o tym, jak należy postępować z ich ciałem po śmierci, aby mieć zupełną pewność, że nie żyją.

Wikipedia


tafelka

mała płytka, tafla


SJP.pl


tafelkowaty

przypominający małą taflę, podobny do małej tafli


SJP.pl


tafelspitz

sztuka mięsa z jarzynami, potrawa austriacka, ulubione danie cesarza Franciszka Józefa I


SJP.pl

Tafelspitz – danie mięsne charakterystyczne dla kuchni austriackiej i bawarskiej, zwłaszcza znane w Wiedniu, gdzie było popularyzowane przez jego amatora, cesarza Franciszka Józefa I. Pozostaje popularnym daniem austriackim (wcześniej austro-węgierskim).

Wikipedia


tafia

rum z trzciny cukrowej, nie poddawany leżakowaniu


SJP.pl

Tafia to rodzaj taniego rumu, produkowanego z soku z trzciny cukrowej. W przeciwieństwie jednak do zwykłego rumu dojrzewającego w drewnianych beczkach, tafia nie leżakuje, co wpływa na zawartość w niej szkodliwego oleju fuzlowego. Jej nazwa pochodzi od toastu wygłaszanego przez Kreolów pochodzenia francuskiego.

Wikipedia


tafla

1. płyta gładkiego, sztywnego materiału;
2. gładka, równa, lśniąca powierzchnia;
3. we flisactwie: tylny koniec tratwy; cal, plenica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) płyta czegoś gładkiego

 (1.2) równa, gładka, lśniąca powierzchnia wody

Wiktionary

Tafla – największa, górna fasetka (płaszczyza) kamienia oszlifowanego szlifem fasetkowym. Szlifami fasetkowymi szlifuje się kamienie przezroczyste (np. diamenty, rubiny, szafiry). Dzięki temu na tafli widoczne są różne efekty świetlne powstałe w wyniku załamań światła na innych, nachylonych pod różnym kątem względem tafli, fasetkach.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. tafelka ż.

 przym. taflowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płyta

 (1.2) powierzchnia, płaszczyzna

Wiktionary


taflowy

→ tafla


SJP.pl

Patrz:

tafla

tafofilia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) upodobanie do odwiedzania cmentarzy

Wiktionary


tafonomia

dział biologii zajmujący się analizą powstawania złóż szczątków organicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. paleont. dział nauki badający procesy od śmierci organizmu do zachowania szczątków biologicznych w postaci skamieniałości

Wiktionary

Tafonomia (gr. "taphos" – pogrzeb, mogiła; "nomos" – prawo) – nauka badająca pośmiertny los szczątków organicznych, zarówno współczesnych (szczątki subfosylne), jak i kopalnych (skamieniałości). Pojęcie "tafonomia" wprowadził paleontolog rosyjski Iwan Jefriemow w 1940 roku.

Wikipedia


tafonomiczny

→ tafonomia


SJP.pl

Patrz:

tafonomia

tafrynowce

grzyb workowy pasożytujący na drzewach; szpetczak


SJP.pl


tafrynowiec

grzyb workowy pasożytujący na drzewach; szpetczak


SJP.pl


tafta

tkanina jedwabna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włók. gęsta, nieco sztywna, szeleszcząca tkanina jedwabna

Wiktionary

Tafta (fran. "taffetas" z wł. "taffeta" z per. "tãfta" - tkane, plecione, tkanina) – gęsta i sztywna tkanina wykonana z naturalnego jedwabiu, szeleszcząca i mieniąca się przy poruszaniu. Wykorzystywana najczęściej w sukniach wieczorowych i balowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podczas kolacji, jak wymaga tego gościnność, krążyła od stolika do stolika, od gościa do gościa, z każdym zamieniała kilka słów, zgrabna, prosto od fryzjera, z wielkim kwiatem z tafty w butonierce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtafta, AS: tafta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. taftowy

Wiktionary


taftowy

przymiotnik od: tafta (tkanina jedwabna)


SJP.pl


tag

1. w informatyce: napis rozpoczynający i kończący wybrany element tekstu, zawierający zakodowaną informację o strukturze tekstu; znacznik;
2. w reklamie: dodatkowy, kilkusekundowy spot umieszczany po podstawowym, stałym klipie reklamowym, informujący o promocjach itp.;
3. w gwarze młodzieżowej: podpis (zwykle na murze) grafficiarzy i członków subkultur


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. znacznik rozpoczynający i kończący tekst i zaznaczający jego odmienną funkcję lub cechy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tag – rzeka w Hiszpanii i Portugalii
  • TAG (triacyloglicerole) – organiczne związki chemiczne
  • tag (znacznik) – znak lub słowo kluczowe w informatyce
  • TAG – edytor tekstu
  • tag – podpis grafficiarzy
  • Tag – aplikacja do edycji tagów plików audio
  • Tag – japoński film akcji
  • Tag – album zespołu Bielizna wydany w 1993

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tak, AS: tak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. metatag m., geotag m., tagowanie n., otagowanie n.

 czas. tagować ndk., otagować dk.

 przym. tagowy

Wiktionary


tagalog

język z indonezyjskiej grupy językowej, oparty na alfabecie łacińskim, urzędowy na Filipinach; język tagalski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tagalog (lud)
  • język tagalog

Wikipedia


tagalowie

lud żyjący na Filipinach, zamieszkujący głównie południową część Luzonu i wyspę Mindoro


SJP.pl

Tagalowie – lud filipiński stanowiący dominującą grupę ludności w Manili, we wszystkich prowincjach graniczących z Zatoką Manilską (oprócz prowincji Pampanga) oraz w prowincjach Nueva Ecija, Batangas, Laguna, Marinduque, Mindoro i Quezon. Ich liczebność wynosi 24 mln (pocz. XXI w.).

Wikipedia


tagalski

dotyczący Tagalów, właściwy Tagalom - ludowi na Filipinach, zamieszkującemu głównie południową część Luzonu i wyspę Mindoro


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Tagalami, dotyczący Tagalów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język tagalski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tagal mos., Tagalka ż., tagalog

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) tagalog

Wiktionary


tagalskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem tagalskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem tagalskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku tagalskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈɡalskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: tagalskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


taganrog

portowe miasto w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. portowe miasto nad Morzem Azowskim w Rosji, w obwodzie rostowskim;

Wiktionary

Taganrog ( Таганрог) – portowe miasto nad Morzem Azowskim w Rosji (obwód rostowski). Ludność ok. 248 tys. (2020).

Jako twierdza założony przez Piotra Wielkiego w 1698 z przeznaczeniem na pierwszą bazę rosyjskiej marynarki wojennej. Zburzony w 1712. Prawa miejskie uzyskał w 1775. Od początku XIX wieku ważny ośrodek handlowy, zaś od przełomu XIX i XX wieku również – przemysłowy. W 1918 przejściowo stolica Ukraińskiej Republiki Sowieckiej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. taganroski

Wiktionary


taganroski

przymiotnik od: Taganrog (miasto w Rosji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Taganrogiem, dotyczący Taganrogu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Taganrog mrz.

Wiktionary


tagari

worek z wełny noszony na ramieniu


SJP.pl


tagatoza

cukier prosty należący do ketoz, używany jako słodzik


SJP.pl


tagielnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. robotnik wynajmowany do pracy na krótki czas, zwykle na jeden dzień; dniówkarz

 (1.2) daw. wolny człowiek nieposiadający własnego domu ani ziemi, mieszkający u kogoś i utrzymujący się z pracy dorywczej; miejski lub wiejski komornik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Robociądze i rzemieślnicy, zatrudnieni przy statku i chłopi przygodni, tagielnicy, porwali się na nogi […]. Rozumieli tylko swój zysk i zarobek. Patrzyli mu [pracodawcy] w oczy i na ręce, kiedy wypłaci należność. Jeżeli zalegał w wypłacie, burzyli się […].

 (1.1) Większa własność [ziemska] […] przyjęła w gospodarstwie system obywania się bez odpowiedniej służby rocznej, zastępując ją tak zwanymi „tagielnikami“ czyli robotnikami dziennymi na dworskim stole, używając ich tylko podczas robót polnych.

 (1.2) Najemne nakładano rozmaicie […] na luźnych ludzi po miastach tak duchownych i królewskich, „którzy dla swywoli służyć nie chcą” […]. Toż samo zastosowano dla tagielników […] t. j. do komorników po miastach, „którzy pod własnym dymem nie mieszkają, tylko na tagle robią.”

 (1.2) Przybywało także ludności bezrolnej i „luźnych”, których zwano: hultaje, swawolni, wagabundy, wałęsy, włóczęgi, […] tagielnicy. Część z nich oddawała się w dobrowolne poddaństwo […]. Reszta przenosiła się z miejsca na miejsce, najmując się czasami na roczną służbę w folwarku lub u bogatszych gospodarzy, najczęściej jednak funkcjonując na marginesie lub wręcz poza ramami systemu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈɟɛlʲɲik, AS: taǵelʹńik

Wiktionary


tagin

mięso jagnięce albo kurczę duszone z jarzynami


SJP.pl


tagił

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, znajdująca się na terenie obwodu swierdłowskiego, prawy dopływ Tury;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tagił – rzeka
  • Niżny Tagił
  • Wierchnyj Tagił

Wikipedia


tagliatelle

[czytaj: taliatelle] cienki makaron włoski, ciasno skręcony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. włoski makaron w kształcie długich, płaskich pasków o grubości ok. 2 mm i blisko 1 cm szerokości;

Wiktionary

Tagliatelle (tagliolini, reg. "taglierini" – z wł. "tagliare" – „ciąć”) – klasyczny włoski makaron z rejonu Emilia-Romagna w kształcie długich, płaskich wstążek o grubości ok. 2 mm i szerokości 0,65–1 cm. Kształtem przypomina fettuccine, lecz jest od niego szerszy. Tagliatelle podaje się zwykle z sosami, zazwyczaj z bolognese.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tagliatelle podaje się zwykle z sosami, najczęściej bolognese lub carbonara.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtalʲjaˈtɛlːɛ, AS: talʹi ̯ate•le

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) makaron wstążki

Wiktionary


tagma

funkcjonalnie wyróżniony odcinek ciała stawonogów powstały w wyniku połączenia dwóch lub więcej segmentów


SJP.pl

Tagma – wyróżnialna część ciała stawonogów, powstała w wyniku połączenia dwóch lub więcej metamerów. Taką segmentację ciała nazywa się heterenomiczną, a proces ewolucyjny, w wyniku którego powstała: tagmatyzacją.

Wikipedia


tagować

1. umieszczać w tekście tagi (znaczniki);
2. w gwarze młodzieżowej: umieszczać tag (podpis), zwykle na murze


SJP.pl


tagowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z tagiem, dotyczący tagu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tag m.

Wiktionary


taguan

gryzoń nadrzewny


SJP.pl


taha

nazwisko


SJP.pl


tahina

pasta z nasion sezamu, popularna na Bliskim Wschodzie; tahini


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. pasta z sezamu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tahini – pasta sezamowa
  • tahina spectabilis – gatunek palm

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) tahini

Wiktionary


tahini

pasta z nasion sezamu, popularna na Bliskim Wschodzie; tahina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spoż. pasta z nasion sezamu, półprodukt używany do przygotowywania wielu potraw;

Wiktionary

Tahini (tahina) (arab. طحينة "tahina"), pasta sezamowa (chin. "zhimajiang" (芝麻醤), jap. "neri-goma" (ねりごま, 練りごま) – pasta na bazie nasion sezamu, wykorzystywana do przygotowywania wielu azjatyckich potraw.

W krajach Bliskiego Wschodu sporządzana jest z lekko podprażanych nasion sezamu (proces ten zwiększa aromatyczność). We wschodniej Azji produkowana z niełuskanych nasion sezamu, dzięki czemu nabiera bardziej gorzkiego smaku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tahini jest składnikiem np. hummusu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈxʲĩɲi, AS: taχʹĩńi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. tahina

Wiktionary


tahitanka

[czytaj: taitanka] mieszkanka Tahiti


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka wyspy Tahiti

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tahiti n., tahitański mrz.

:: fm. Tahitańczyk mos.

 przym. tahitański

Wiktionary


tahitańczyk

[czytaj: taitańczyk] mieszkaniec Tahiti


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec wyspy Tahiti

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tahiti n., tahitański mrz.

:: fż. Tahitanka ż.

 przym. tahitański

Wiktionary


tahitański

[czytaj: taitański] przymiotnik od: Tahiti (wyspa na Oceanie Spokojnym)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Tahiti lub Tahitańczykami, dotyczący Tahiti (wyspy na Oceanie Spokojnym)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język tahitański;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tahiti n., Tahitańczyk mos., Tahitanka ż.

Wiktionary


tahitańskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem tahitańskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem tahitańskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku tahitańskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtajiˈtãj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: tai ̯itãĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


tahiti

[czytaj: taiti] wyspa na Oceanie Spokojnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. wyspa na południowym Pacyfiku, należąca do Polinezji Francuskiej;

Wiktionary

Nie mylić z: Haiti.

Tahiti – wyspa w południowej części Oceanu Spokojnego w archipelagu Wysp Towarzystwa (Wyspy Na Wietrze); największa wśród wysp Polinezji Francuskiej, centrum polityczne, gospodarcze i kulturalne. Pierwotna nazwa Otaheiti.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: taˈjitʲi, AS: tai ̯itʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tahitańczyk mos., Tahitanka ż., tahitański mrz.

 przym. tahitański

Wiktionary


tahoma

1. czcionka komputerowa;
2. jednostka osadnicza w USA


SJP.pl

Tahoma – bezszeryfowy krój pisma, powstały w 1994 w firmie Microsoft. Twórcą Tahomy jest Matthew Carter, a pliki fontów były po raz pierwszy dystrybuowane z systemem operacyjnym Windows 95. Microsoft zezwala na bezpłatne wykorzystywanie Tahomy (bez możliwości zmian kroju) w ramach systemu operacyjnego, z którym została dostarczona. Redystrybucja Tahomy poza systemem operacyjnym (wliczając w to wszelkiego typu update’y i aktualizacje), z którym została dostarczona, wymaga wykupienia licencji.

Wikipedia


tai

taić się - książkowo: zawrzeć, zawierać w sobie, nie uzewnętrznić, uzewnętrzniać się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = Telewizyjna Agencja Informacyjna;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • międzynarodowy czas atomowy ()
  • Telewizyjna Agencja Informacyjna (TAI) – istniejąca w latach 1989-2006 i od 2013 roku jednostka TVP
  • TAI (Turkish Aerospace Industry) – turecka firma przemysłu lotniczego, montująca z amerykańskich podzespołów myśliwce F-16 oraz śmigłowce UH-60 Blackhawk
  • TAI – niemiecki DJ i producent muzyczny
  • Telefoniczna Agencja Informacyjna – firma prywatna z siedzibą w Warszawie
  • Tabular Accuracy Index – wskaźnik stosowany przy ocenie kartogramu
  • Tai Shan – święta góra w Chinach

Wikipedia


tai-chi

[czytaj: taj CZI] chińska gimnastyka relaksacyjna polegająca na łagodnych, płynnych ćwiczeniach koordynacyjnych przypominających walkę z niewidocznym przeciwnikiem; taiji, tai chi


SJP.pl


taibei

stolica Tajwanu; Tajpej


SJP.pl


taiji

[czytaj: tajCI] chińska gimnastyka relaksacyjna polegająca na łagodnych, płynnych ćwiczeniach koordynacyjnych przypominających walkę z niewidocznym przeciwnikiem; tai chi, tai-chi


SJP.pl

Taiji – chińska koncepcja filozoficzna związana z konfucjanizmem oraz taoizmem, tłumaczona jako „najwyższa ostateczność”. Taiji to nazwa stanu wszechświata, w którym doszło do podziału na yin i yang; jest przeciwieństwem wuji, stanu sprzed tego podziału.

Wikipedia


taiko

japoński instrument perkusyjny


SJP.pl

Taiko (jap. 太鼓; bęben) – japoński instrument perkusyjny.

Wikipedia


taikonauta

chiński kosmonauta; tajkonauta


SJP.pl


taikonautka

chińska kosmonautka; tajkonautka


SJP.pl


taikun

[czytaj: tajkun] tajkun;
1. tytuł japońskich szogunów używany przez cudzoziemców;
2. wpływowy człowiek interesu, magnat przemysłowy; tycoon


SJP.pl


tailgate

przymiotnik

 (1.1) muz. dotyczący stosowania glissand w grze na puzonie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyscy oniemieli, właściwie cały utwór zagrany był tailgate.

Wiktionary


taine

[czytaj: ten] nazwisko, m.in. Hippolyte Adolphe Taine (1828-1893) - francuski filozof i historyk


SJP.pl


taino

język Tainów (Indian Taino), wymarłego rodu indiańskiego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Taino (miasto) – miejscowość i gmina we Włoszech
  • Taino – Tainowie (Indianie Taino), rdzenni mieszkańcy Karaibów
  • język taino – język Tainów, z grupy arawackiej

Wikipedia


tainowie

wymarły ród indiański zamieszkujący Wielkie Antyle i Wyspy Bahama; Taino


SJP.pl

Tainowie (Indianie Taino) – rdzenni, prekolumbijscy mieszkańcy wysp Bahama oraz Wielkich Antyli (Kuby, Hispanioli, Portoryko i Jamajki), zamieszkujący te tereny w okresie poprzedzającym przybycie Kolumba w 1492 roku. Zasoby źródłowe dotyczące ich życia są ograniczone. Przypuszcza się, że przybyli na Kubę około 1100 r. p.n.e., przemieszczając się z Ameryki Południowej przez Antyle.

Wikipedia


taipan

jadowity wąż australijski; tajpan


SJP.pl


tais

Tais (oryg. "Thaïs") – powieść Anatole’a France’a. Po raz pierwszy opublikowana została (z podtytułem Powiastka filozoficzna) w numerze „Revue des Deus Mondes” z lipca-sierpnia 1889 r. W 1891 r. France dokonał poprawek i rozszerzył powieść o ponad 20 stron. W tym samym roku „Tais” wydana została w formie książkowej.

Wikipedia


taiwan

dawniej: Tajwan


SJP.pl


taiwanka

[czytaj: tajwanka] dawniej: Tajwanka


SJP.pl


taiwańczyk

[czytaj: tajwańczyk] dawniej: Tajwańczyk


SJP.pl


taiwański

dawniej: dotyczący Taiwanu (Tajwanu); tajwański


SJP.pl


taiyuan

[czytaj: tajjuan] miasto w Chinach; Tajjüan


SJP.pl

Taiyuan (chiń. 太原; pinyin "Tàiyuán", wym. []) – miasto o statusie prefektury miejskiej w środkowych Chinach, ośrodek administracyjny prowincji Shanxi. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 2 809 501. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 3 304 023 mieszkańców.

Wikipedia


taizé

[czytaj: teZE] miasto we Francji


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Taizé – międzynarodowa wspólnota ekumeniczna
  • Taizé (Saona i Loara) – francuska miejscowość w Burgundii
  • Taizé-Maulais (do 2016 Taizé) – francuska gmina w regionie Poitou-Charentes
  • (100033) Taizé – planetoida z pasa głównego asteroid

Wikipedia


taić

książkowo:
1. trzymać coś w tajemnicy; ukrywać; zatajać;
2. nie poddawać się badaniu, eksploracji


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) ukrywać, nie wyjawiać, zob. zatajać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tajność ż., zatajanie n., tajenie n., zatajenie n., tajemnica, tajemność

 przym. tajemny, tajemniczy

 przysł. tajemnie, tajemniczo

 czas. zatajać ndk., zataić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zatajać, ukrywać

Wiktionary


taj

1. język tajlandzki (syjamski); thai, thaj;
2. języki taj - grupa języków używanych w Tajlandii, Birmie, Laosie, Wietnamie i Chinach; języki thai, języki thaj


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) członek ludu azjatyckiego, przedstawiciel narodowości tajskiej, zamieszkującej głównie Tajlandię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tytułowe „spojrzenie turysty” […] oznacza poszukiwanie przez nas znaków, które potwierdzą nasze wyobrażenia. Paryż ma być romantyczny, Anglicy dżentelmeńscy, Tajowie uśmiechnięci. Chcemy, żeby nasze wakacje były niepowtarzalne i wyjątkowe, z dala od pułapek turystycznych, ale to, czy uznamy je za udane, lub nie, zależy głównie od tego, czy potwierdzą się nasze wyobrażenia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tajski mrz., Tajlandczyk mos., Tajlandia ż., Tajlandka ż.

:: fż. Tajka ż.

 przym. tajski, tajlandzki

Wiktionary


tajać

1. zmieniać swój stan skupienia ze stałego w ciekły; topnieć, topić się;
2. rozmarzać wskutek działania ciepła; rozgrzewać się;
3. przenośnie: rozrzewniać się, łagodnieć


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) topnieć, roztapiać się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tajanie n.

Wiktionary


tajduś

nazwisko


SJP.pl


tajemnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wiadomość poufna, przeznaczona dla niektórych osób lub całkowicie skryta

 (1.2) rzecz tajemna, niewytłumaczalna

Wiktionary

Tajemnica – dane lub informacje, których ujawnienie osobom nieuprawnionym jest zakazane ze względu na normy prawne lub inne normy społeczne. W religiach, szczególnie w kultach misteryjnych, słowo "tajemnica" (gr. mystērion) odnosi się do ukrytej rzeczywistości duchowej, z którą człowiek spotyka się przez obrzędy religijne. W chrześcijaństwie jest nazwą sakramentu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zosia i Basia chyba mają jakąś tajemnicę, bo od rana coś sobie szepczą.

 (1.2) Ubolewał, że „chrześcijaństwo zupełnie zgubiło tajemnicę cierpienia zwierząt — jeden z kluczy do zrozumienia tajemnicy zła […]”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtajɛ̃mʲˈɲit͡sa, AS: tai ̯ẽmʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tajność ż., tajemniczość ż., wtajemniczenie n.

 czas. taić, zataić, wtajemniczać, wtajemniczyć, utajnić, utajniać, odtajnić, odtajniać, zatajać

 przym. tajny, tajemny, tajemniczy, utajniony, odtajniony, wtajemniczony, potajemny

 przysł. tajnie, tajemnie, tajemniczo, potajemnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sekret, informacja niejawna

 (1.2) sekret, misterium

Wiktionary


tajemnice

forma rzeczownika.

 (1.1) plural|tajemnica.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtajɛ̃mʲˈɲit͡sɛ, AS: tai ̯ẽmʹńice

Wiktionary


tajemniczo

przysłówek

 (1.1) w sposób tajemniczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednak łagodne i wdzięczne zakręty łąki zwężały się coraz, aż ustąpiły miejsca wąskiej rozpadlinie, a ścieżki w głąb parowu prowadzące zaczęły piąć się po stokach gór; to nagie, skaliste, ostrymi rozpęknięciami poprzerywane i kolczystą wikliną zjeżone, to zielone i tajemniczo pod sklepieniami liściastej zarośli przepadające.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtajɛ̃mʲˈɲit͡ʃɔ, AS: tai ̯ẽmʹńičo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tajemnica, tajemniczość, wtajemniczenie

 czas. wtajemniczać, wtajemniczyć, taić

 przym. tajemniczy, potajemny

 przysł. potajemnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mistycznie, enigmatycznie

Wiktionary


tajemniczość

tajemniczy nastrój, zagadkowość, tajemnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest tajemnicze, zagadkowe, niejasne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kategorie cudowności, fantazji, tajemniczości, grozy i czarnego humoru, charakterystyczne dla surrealizmu, cechują także groteskę, szerszą kategorię artystyczną, obejmującą również ten styl.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtajɛ̃mʲˈɲit͡ʃɔɕt͡ɕ, AS: tai ̯ẽmʹńičość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tajemnica ż., tajemność ż.

 przym. tajemniczy, tajemny

 przysł. tajemniczo, tajemnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zagadkowość

Wiktionary


tajemniczy

przymiotnik

 (1.1) zagadkowy i trudny do zrozumienia

 (1.2) o człowieku skryty

 (1.3) mający związek ze zjawiskami nadprzyrodzonymi lub magią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A znów Danka Filipiak, która od początku zwróciła jej uwagę swoją poetyczną, tajemniczą małomównością, jak i wysoce uduchowionym wyrazem twarzy po prostu wciąż jeszcze nie dostrzegała, że Cesia istnieje.

 (1.2) Wiesław od rana jest bardzo tajemniczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtajɛ̃mʲˈɲit͡ʃɨ, AS: tai ̯ẽmʹńičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tajemnica ż., tajemniczość ż., wtajemniczenie n.

 czas. taić, wtajemniczać ndk., wtajemniczyć dk.

 przym. potajemny

 przysł. tajemniczo, potajemnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) enigmatyczny, niedocieczony, nieodgadniony, nieogarniony, niepojęty, nieprzenikniony, niewytłumaczalny, niewytłumaczony, niezbadany, niezgłębiony, zagadkowy

 (1.2) zagadkowy, sekretny, konspiracyjny

 (1.3) tajemny

Wiktionary


tajemnie

przysłówek

 (1.1) w sposób tajemny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tajność ż., tajemniczość ż., tajemność ż., tajemnica ż.

 przym. tajemny

 czas. taić

Wiktionary


tajemniej

stopień wyższy od przysłówka: tajemnie


SJP.pl


tajemniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: tajemny


SJP.pl


tajemny

1. ukryty, trzymany w tajemnicy; tajny, potajemny;
2. związany z magią lub ze zjawiskami nadprzyrodzonymi; magiczny, tajemniczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) skryty, owiany tajemnicą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Stanach wzięłą udział w jakimś tajemnym obrzędzie czcicieli natury.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tajemnica ż., tajemniczość ż., tajność ż.

 czas. taić, wtajemniczać, wtajemniczyć

 przysł. tajemnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sekretny

Wiktionary


tajenko

Tajenko – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Bargłów Kościelny. Leży nad jeziorem Tajno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia


tajfun

gwałtowny, niezwykle silny wicher wirowy, wiejący na obszarach tropikalnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) meteorol. cyklon tropikalny, nazwa używana na określenie cyklonów w Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej;

Wiktionary

Tajfun – lokalna nazwa cyklonów tropikalnych używana we wschodniej i południowo-wschodniej Azji. W tajfunach występuje tzw. oko cyklonu, w którym panuje bezwzględny spokój, nie pada deszcz i nie ma wiatru. Miejsce znajdujące się w oku cyklonu jest przez ok. 1 godzinę odcięte od sztormu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kolejny w tym roku tajfun zaatakował Filipiny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtajfũn, AS: tai ̯fũn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tajfunowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cyklon, huragan

Wiktionary


tajfunnik

rodzaj ptaków z rodziny burzykowatych


SJP.pl


tajfunowy

→ tajfun


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) meteorol. związany z tajfunem, dotyczący tajfunu

Wiktionary

Patrz:

tajfun

Powiązane:

 rzecz. tajfun mrz.

Wiktionary


tajga

lasy północne z przewagą drzew iglastych, tworzące strefę roślinną w klimacie umiarkowanym chłodnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) borealne lasy szpilkowe występujące w północnej części Ameryki Północnej, Europy oraz Azji;

Wiktionary

Tajga, borealny las iglasty – lasy iglaste, które występują na półkuli północnej w strefach klimatu umiarkowanego chłodnego i subpolarnego w północnej części Azji, głównie w Rosji (Syberia, Kamczatka, Sachalin), w północno-wschodnich Chinach (Mandżuria), w północnej Japonii (na wyspie Hokkaido), w Ameryce Północnej (Alaska i Kanada) i Europie (Półwysep Fennoskandzki, północno-wschodnia część Niziny Wschodnioeuropejskiej).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tajga Eurazji rozciąga się 9000 km z zachodu na wschód od Półwyspu Skandynawskiego do Oceanu Spokojnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtajɡa, AS: tai ̯ga

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tajgowy

Wiktionary


tajgowy

→ tajga


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z tajgą, zamieszkujący tajgę, znajdujący się w tajdze

Wiktionary

Patrz:

tajga

Powiązane:

 rzecz. tajga ż.

Wiktionary


tajin

[czytaj: tadżin] tadżin;
1. arabskie naczynie gliniane do przygotowywania dań na wolnym ogniu;
2. potrawa przygotowana w takim naczyniu


SJP.pl


tajjüan

miasto w Chinach; Taiyuan


SJP.pl


tajka

członkini ludu zamieszkującego głównie Tajlandię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) członkini ludu azjatyckiego, przedstawiciel narodowości tajskiej, zamieszkującej głównie Tajlandię

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtajka, AS: tai ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tajski mrz., Tajlandia ż., Tajlandczyk mos., Taj mos., Tajlandka ż.

 przym. tajlandzki, tajski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Tajlandka

Wiktionary


tajkonauta

chiński kosmonauta; taikonauta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) astr. zaw. chiński astronauta;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. tajkonautka ż.

Wiktionary


tajkonautka

chińska kosmonautka; taikonautka


SJP.pl


tajkun

taikun;
1. tytuł japońskich szogunów używany przez cudzoziemców;
2. wpływowy człowiek interesu, magnat przemysłowy; tycoon


SJP.pl


tajla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. część

Wiktionary


tajlandczyk

obywatel Tajlandii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Tajlandii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tajˈlãnṭt͡ʃɨk, AS: tai ̯lãnṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tajski mrz., Tajlandia ż., Tajlandka ż., Taj mos., Tajka ż.

 przym. tajlandzki, tajski

Wiktionary


tajlandia

państwo w Azji ze stolicą w Bangkoku; Królestwo Tajlandii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Azji;

Wiktionary

Tajlandia, Królestwo Tajlandii ( ราชอาณาจักรไทย, "Prathet Thai"; potocznie เมืองไทย, "Muang Thai") – państwo w południowo-wschodniej Azji, graniczące z Laosem i Kambodżą na wschodzie, z Malezją na południu oraz z Mjanmą (Birmą) na zachodzie i północnym zachodzie. Dawniej państwo nosiło nazwę Syjam (taj. สยาม "Sayam") jako oficjalną do 11 maja 1949. Określenie „Thai” (ไทย) znaczy po tajsku „wolny”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) On mieszka w Tajlandii od kilku lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tajˈlãndʲja, AS: tai ̯lãndʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tajlandczyk mos., Tajlandka ż., Taj mos., Tajka ż., tajski mrz.

 przym. tajlandzki, tajski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oficjalna nazwa Królestwo Tajlandii

Wiktionary


tajlandka

obywatelka Tajlandii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Tajlandii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tajˈlãntka, AS: tai ̯lãntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tajski mrz., Tajka ż., Tajlandia ż., Tajlandczyk mos., Taj mos.

 przym. tajlandzki, tajski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Tajka

Wiktionary


tajlandyzacja

zjawisko wzrostu popularności turystyki seksualnej w przestrzeni publicznej danego miasta


SJP.pl


tajlandzki

związany z Tajlandią (państwem w południowo-wschodniej Azji)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Tajlandii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tajˈlãnt͡sʲci, AS: tai ̯lãncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Taj mos., tajski mrz., Tajlandia ż., Tajlandczyk mos., Tajlandka ż., Tajka ż.

 przym. tajski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tajski

Wiktionary


tajloryzm

system organizacji pracy stworzony na przełomie XIX i XX wieku przez Fredericka W. Taylora; tayloryzm


SJP.pl


tajmen

ryba z rodziny łososiowatych; tajmień


SJP.pl


tajmień

ryba z rodziny łososiowatych; tajmen


SJP.pl

Tajmień, tajmen ("Hucho taimen") – gatunek słodkowodnej ryby łososiokształtnej, największej i ewolucyjnie najstarszej w rodzinie łososiowatych (Salmonidae). Jest blisko spokrewniona z głowacicą (była klasyfikowane jako jej podgatunek "H. h. taimen").

Wikipedia


tajmyr

półwysep i jezioro w Federacji Rosyjskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. najbardziej wysunięty na północ półwysep Azji, położony między Zatoką Jenisejską a Zatoką Chatańską, leżący w całości w granicach Rosji;

 (1.2) geogr. jezioro na półwyspie Tajmyr (1.1);

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tajmyr (półwysep)
  • Tajmyr (wyspa)
  • Tajmyr (jezioro)
  • Tajmyr (lodołamacz 1909)
  • Tajmyra

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Tajmyra ż.

 przym. tajmyrski

Wiktionary


tajmyra

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji na półwyspie Tajmyr, na północy Kraju Krasnojarskiego, przepływająca przez jezioro Tajmyr;

Wiktionary

Ta

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Tajmyr mrz.

 przym. tajmyrski

Wiktionary


tajmyrski

przymiotnik od: Tajmyr (półwysep lub jezioro w Rosji)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Tajmyrem, dotyczący Tajmyru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tajmyr mrz., Tajmyra ż.

Wiktionary


tajner

nazwisko


SJP.pl


tajnia

przestarzałe: tajemnica; tajemniczość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. (dziś poet.) tajemnica

 (1.2) gwara. wieczerza, kolacja w Wielki Czwartek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tajny

Wiktionary


tajniacki

→ tajniak


SJP.pl

Patrz:

tajniak

tajniaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od tajniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tajniak m.

Wiktionary


tajniaczka

→ tajniak


SJP.pl

Patrz:

tajniak

tajniak

potocznie: tajny funkcjonariusz policji, wywiadu lub innych służb bezpieczeństwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. depr. tajny funkcjonariusz służb mundurowych, kontroli lub wywiadu

 (1.2) pot. fizj. cicho wypuszczone gazy

Wiktionary

Ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mieszkanie jego niejednokrotnie wtedy nachodzili tajniacy.

 (1.1) Koniec z tajniakami sprawdzającymi bilety.

 (1.2) Puściłem tajniaka i nikt się nie zorientował.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtajɲak, AS: tai ̯ńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tajność ż., utajnianie n., utajnienie n.

:: zdrobn. tajniaczek m.

:: fż. tajniaczka ż.

 czas. utajniać ndk., utajnić dk.

 przym. tajniacki, tajny

 przysł. po tajniacku, tajnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) agent, daw. ajent; przestęp. bażant, grabacz, legawy, łapaj, migacz, szpagat

 (1.2) cichacz

Wiktionary


tajniej

stopień wyższy od przysłówka: tajnie


SJP.pl


tajniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: tajny


SJP.pl


tajnik

zwykle w liczbie mnogiej (tajniki): sprawy tajemne, tajemnice, arkana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sprawa lub umiejętność znana tylko niektórym osobom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ogóle narzucił sobie twardą dyscyplinę. Wyjąwszy momenty, kiedy spotykał się z kolegami na meczu czy w kinie, zajmował swój umysł sprawami wyższego rzędu, głównie fizyką, którą studiował dla czystej przyjemności oraz tajnikami konstrukcji telewizorów, które naprawiał dla pieniędzy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tajny

Wiktionary


tajniki

rzeczownik, liczba mnoga

 (1.1) detale, szczegóły znane nielicznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poznaj tajniki zadawania pytań, które wpłyną na jakość i trafność otrzymywanych przez Ciebie odpowiedzi!

Wiktionary


tajno

dawniej: nie jest (nie było) znane, jest (było) tajemnicą; przeciwieństwo "wiadomo" (np. nikomu nie było tajno, że to jego wina)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tajno – jezioro w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Bargłów Kościelny
  • Tajno Biav – Secret Marriage – drugi album folkowego zespołu Čači Vorba
  • Tajno Podjeziorne
  • Tajno Łanowe
  • Tajno Stare
  • Tajenko

Wikipedia


tajność

cecha czegoś, co jest niejawne, poufne, niepodawane do publicznej wiadomości; niejawność, poufność, sekretność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest tajne, co nie jest jawne

Wiktionary

Powiązane:

 czas. taić, zataić, utajnić, utajniać, odtajnić, odtajniać, zatajać

 przym. tajny, tajemny, potajemny

 przysł. tajnie, tajemnie, potajemnie

 rzecz. tajemnica ż., tajniak mos.

Wiktionary


tajny

1. utrzymywany w sekrecie, niepodany do publicznej wiadomości; poufny, niejawny;
2. nielegalny, zazwyczaj skierowany przeciwko władzy; konspiracyjny, podziemny;
3. o służbach bezpieczeństwa: działający niejawnie;
4. bardzo osobisty, intymny;
5. taki, którego nikt nie zna, jest niezgłębiony, głęboko ukryty; utajony, sekretny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) ukryty i nieprzeznaczony dla wszystkich

 (1.2) utrzymywany w tajemnicy

 (1.3) nielegalny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Proszę odłożyć ten dokument! On jest tajny!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtajnɨ, AS: tai ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tajnik mrz., tajniak m., tajność ż., tajemnica ż., tajnia ż.

 czas. odtajnić dk., odtajniać ndk., utajnić dk., utajniać dk.

 przysł. tajnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poufny, niejawny, sekretny, tajemny

 (1.3) podziemny

 (1.4) sekretny

Wiktionary


tajony

książkowo:
1. trzymać coś w tajemnicy; ukrywać; zatajać;
2. nie poddawać się badaniu, eksploracji


SJP.pl


tajowie

lud zamieszkujący Tajlandię


SJP.pl

Ta

Wikipedia


tajpan

jadowity wąż australijski; taipan


SJP.pl


tajpej

stolica Tajwanu; Taibei


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Tajwanu;

Wiktionary

Ta

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtajpɛj, AS: tai ̯pei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tajpejczyk mos., tajpejka ż.

 przym. tajpejski

Wiktionary


tajpejczyk

mieszkaniec Tajpeju (stolicy Tajwanu)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Tajpej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tajˈpɛjt͡ʃɨk, AS: tai ̯pei ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tajpej

:: fż. tajpejka ż.

 przym. tajpejski

Wiktionary


tajpejka

mieszkanka Tajpej (stolicy Tajwanu)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Tajpej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tajˈpɛjka, AS: tai ̯pei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tajpej mrz. / n.

:: fm. tajpejczyk mos.

 przym. tajpejski

Wiktionary


tajpejski

przymiotnik od: Tajpej (stolica Tajwanu)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Tajpejem, dotyczący Tajpeju

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tajpejczyk mos., tajpejka ż., Tajpej n./mrz.

Wiktionary


tajski

dotyczący Tajów (ludu zamieszkującego głównie Tajlandię)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wywodzący się z Tajlandii, dotyczący Tajlandii lub Tajów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język urzędowy Tajlandii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Daniem dnia była tajska zupa z mlekiem kokosowym i tofu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtajsʲci, AS: tai ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tajlandia ż., Tajlandczyk mos., Tajlandka ż., Taj mos., Tajka ż.

 przym. tajlandzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tajlandzki

 (2.1) syjamski

Wiktionary


tajskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem tajskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem tajskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku tajskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtajskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: tai ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


tajskość

→ tajski


SJP.pl

Patrz:

tajski

tajstra

dawniej: skórzana torba na żywność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. torba

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtajstra, AS: tai ̯stra

Wiktionary


tajszczyzna

potrawa kuchni tajskiej


SJP.pl


tajwan

1. wyspa na Oceanie Spokojnym;
2. państwo w Azji (formalnie: prowincja Chin)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wyspa na Oceanie Spokojnym;

 (1.2) geogr. polit. Republika Chińska, państwo na wyspie Tajwan (1.1), przez Chińską Republikę Ludową uznawane za zbuntowaną prowincję;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tajwan (dawniej Formoza) – wyspa u wschodnich wybrzeży Chin
  • Tajwan – krótka nazwa Republiki Chińskiej
  • Tajwan – prowincja Republiki Chińskiej (Tajwanu)
  • Tajwan – prowincja Chińskiej Republiki Ludowej
  • Tajwan – osada w Polsce
  • Republika Tajwanu – państwo historyczne

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na północy wyspy Tajwan panuje klimat podzwrotnikowy, a w centrum i na południu – zwrotnikowy.

 (1.2) Do 1971 r. Tajwan reprezentował Chiny w ONZ.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtajvãn, AS: tai ̯vãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tajwańczyk mos., Tajwanka ż., tajwańskość ż.

 przym. tajwański

 przysł. tajwańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Formoza

 (1.2) Republika Chińska, Chińskie Tajpej

Wiktionary


tajwanka

mieszkanka Tajwanu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Tajwanu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tajˈvãŋka, AS: tai ̯vãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tajwan mrz.

:: fm. Tajwańczyk mos.

 przym. tajwański

Wiktionary


tajwańczyk

mieszkaniec Tajwanu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Tajwanu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tajˈvãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: tai ̯vãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tajwan mrz.

:: fż. Tajwanka ż.

 przym. tajwański

Wiktionary


tajwański

przymiotnik od: Tajwan


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Tajwanu, pochodzący z Tajwanu, odnoszący się do Tajwanu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niestety, Europę „zalały” tanie obrabiarki azjatyckie, zwłaszcza tajwańskie, a więc w Polsce tego rodzaju produkcja przestała mieć rację bytu.

 (1.1) Jeżeli samolot należy do jednej z linii tajwańskich, obsługa serwuje wyjątkowo smaczne chińskie dania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tajˈvãj̃sʲci, AS: tai ̯vãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tajwan mrz., Tajwańczyk mos., Tajwanka ż.

Wiktionary


tajęża

roślina z rodziny storczykowatych


SJP.pl

Tajęża ("Goodyera" R. Br.) – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych ("Orchidaceae"). Należy do niego 96–99 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje Eurazję, Amerykę Północną, Mozambik, Madagaskar i inne wyspy na Oceanie Indyjskim, wschodnią Australię i wyspy Oceanii. Gatunkiem typowym jest tajęża jednostronna ("Goodyera repens" L.), zarazem jedyny przedstawiciel rodzaju we florze Polski.

Wikipedia


tak

1. wyraz stanowiący potwierdzenie, zgodę;
2. zaimek wskazujący nasilenie, skutek lub przyczynę, wyrażający zdziwienie, uniesienie;
3. wyraz dźwiękonaśladowczy, używany zwykle w połączeniu z "tik"


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) używany do podkreślania cechy przysłówka

 (1.2) używany do podkreślania cechy przymiotnika

 (1.3) w ten sposób

partykuła twierdząca

 (2.1) wyraz służący do udzielania odpowiedzi twierdzącej na pytanie zaczęte od słowa czy; potwierdzenie czegoś

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (3.1) przen. czyjaś zgoda, akceptacja

wykrzyknik

 (4.1) zob. tik-tak.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • TAK – czasopismo społeczno-polityczne
  • Tak – miasto w Tajlandii
  • Prowincja Tak – prowincja w Tajlandii
  • Tak – istota z książek Stephena Kinga
  • TAK – format bezstratnej kompresji dźwięku
  • tak – słowo potwierdzające
  • Tak tak

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie idź tak szybko, nie mogę za tobą nadążyć!

 (1.2) Ach, te góry są tak piękne!

 (1.3) Zrób tak, jak mówię!

 (1.3) Zrób to tak: kup jej kwiaty, przygotuj kolację, a potem się oświadcz.

 (2.1) Pytasz, czy telewizor jest zepsuty? Tak, zepsuł się wczoraj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tak, AS: tak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taka ż., przytakiwacz m., potakiwacz m., przytakiwaczka ż., potakiwaczka ż., przytaknięcie n., przytakiwanie n., potakiwanie n.

 czas. przytaknąć dk., przytakiwać ndk., potakiwać ndk.

 zaim. taki, taka, takowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) owszem, właśnie, racja, zaiste, fakt; pot. no; gwara. jo

Wiktionary


taka

jednostka monetarna Bangladeszu (1 taka = 100 pajs)


SJP.pl

forma zaimka.

 (1.1) rodzaj żeński zaimka taki

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) monet. waluta Bangladeszu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • taka – waluta Bangladeszu
  • Taka – miasto w Japonii
  • Taka – atol na Wyspach Marshalla

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtaka, AS: taka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. takowy

 przysł. tak

 partyk. tak

 rzecz. przytakiwacz mos., przytakiwaczka ż.

 czas. przytaknąć

 zaim. takowy

Wiktionary


takahashi

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Takahashi (miasto)
  • Takahashi (przedsiębiorstwo)
  • Ai Takahashi
  • Daisuke Takahashi
  • Daisuke Takahashi (piłkarz)
  • Daito Takahashi
  • Hidetoki Takahashi
  • Hiroki Takahashi
  • Juntarō Takahashi
  • Korekiyo Takahashi
  • Kunimitsu Takahashi
  • Masahiko Takahashi

Wikipedia


takahe

ptak nielot z rodziny chruścielowatych, występujący na Wyspie Południowej w Nowej Zelandii


SJP.pl


takanie

rzadko: nagminne kończenie wypowiedzi pytaniem „tak?”


SJP.pl


takcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od takt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. takt m.

Wiktionary


takelunek

przestarzale: takielunek (omasztowanie, ożaglowanie i olinowanie statku)


SJP.pl


taker

zszywacz tapicerski


SJP.pl


taki

1. zaimek wskazujący pewną cechę; tego rodzaju, podobny
2. zaimek występujący przed pierwszym członem porównania (taki jak)
3. zaimek nawiązujący do zdania poprzedniego
4. zaimek wskazujący na wysoki stopień nasilenia czegoś; tak bardzo


SJP.pl

zaimek określony, używany…

 (1.1) …do wzmocnienia przymiotnika

 (1.2) …do zastąpienia przymiotnika znanego z kontekstu

 (1.3) …do podkreślenia zwrotu, który będzie omówiony w zdaniu podrzędnym

 (1.4) …podczas porównywania rzeczowników, do wyrażenia ich identyczności

spójnik

 (2.1) reg-pl|Kresy. jednak

Wiktionary

Taki (jap. 多気町 Taki-chō) – miasto w Japonii, na wyspie Honsiu, w prefekturze Mie. Według danych na rok 2020 miejscowość zamieszkiwało 14 021 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wyniosła 136 os./km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Andrzej jest taki przystojny!

 (1.2) Ale jesteś skąpy! Nie wiedziałam, że taki jesteś!

 (1.3) Wczoraj widziałam takiego przystojniaka, że ciągle o nim myślę.

 (1.4) Nigdy nie miałem takiej dziewczyny, jak ty (= jaką ty jesteś).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtaci, AS: taḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. tak

 wykrz. takiego

 partyk. tak

 zaim. takowy

 rzecz. przytakiwacz mos., przytakiwaczka ż.

 czas. przytaknąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) identyczny, jednakowy

 (2.1) takoj

Wiktionary


takiego

potocznie: dopowiedzenie wyrażające odmowę


SJP.pl


takiel

lina służąca do podnoszenia, mocowania i napinania żagli na jachtach i okrętach żaglowych


SJP.pl


takielarz

ktoś naprawiający takielunek (olinowanie) na jednostkach pływających; pracownik takielarni


SJP.pl


takielaż

omasztowanie statku


SJP.pl


takielować

zaopatrywać statek w takielunek (maszty, liny, żagle); taklować


SJP.pl


takielunek

omasztowanie, ożaglowanie i olinowanie statku; takelunek (dawniej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) żegl. system lin na żaglowcu oraz ruchomy osprzęt służący do ich obsługi

 (1.2) żegl. wszystkie ruchome lub łatwo demontowalne przyrządy związane z napędem żaglowym

 (1.3) żegl. wszystko powyżej linii pokładu łącznie z masztami; określa typ jednostki

Wiktionary

Takielunek (od Takelung / Taklung) – termin żeglarski oznaczający tę część osprzętu żaglowego na statku wodnym o napędzie żaglowym, która jest aktualnie rozmieszczona na jednostce w celu użytkowania.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nawet śladu nie zostało, jarlu. Ot, kawałeczki takielunku, szmatki jakieś… Więcej nic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otaklowanie n., takielarz m., takielarnia ż.

 przym. otaklowany

 czas. otaklować, taklować, roztaklować

Wiktionary


takieta

poprzeczka stanowiąca część przeszkody na torze jeździeckim


SJP.pl


takifugu

tropikalna ryba oceaniczna o ciele pokrytym kolcami, nadymająca się w sytuacji zagrożenia, podawana jako przysmak w kuchni japońskiej pomimo swej toksyczności; rozdymka, fugu


SJP.pl

Takifugu – rodzaj głównie morskich ryb z rodziny rozdymkowatych.

Wikipedia


takim

forma zaimka.

 (1.1) N. i Ms. m./n., C. lm. od: taki

Wiktionary


takin

zwierzę z rodziny krętorogich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Budorcas taxicolor|ref=tak., himalajski ssak z rodziny krętorogich;

Wiktionary

Takin ("Budorcas") – rodzaj ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtacĩn, AS: taḱĩn

Wiktionary


takir

kotlina ilasta w obrębie pustyń piaszczystych w Azji Środkowej; takyr


SJP.pl


takiż

wzmocnione "taki"


SJP.pl


takka

bylina z rodziny krąpielowatych (Taccaceae), występująca w wielu gatunkach w strefie międzyzwrotnikowej; świńska rzepa, krąpiel


SJP.pl


takla

linka rybacka z haczykami do połowu ryb


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jussef Takla
  • Philippe Takla
  • Selim Takla
  • Takla (ur. 1960) – duchowny Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego
  • Takla Makan – pustynia w Chinach
  • takla– linka z hakami, używana do połowu ryb

Wikipedia


taklować

zaopatrywać statek w takielunek (maszty, liny, żagle); takielować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. otaklować)

 (1.1) żegl. przygotowanie statku do żeglugi poprzez zamocowanie całego niezbędnego wyposażenia (takielunku)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Ważnym jest, by wiedzieć, jak swój jacht otaklować, a reszta to tylko kwestia praktyki.”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otaklowanie, takielunek

 czas. otaklować, roztaklować

Wiktionary


taklowiec

rodzaj statku rybackiego do połowu za pomocą takli - długich sznurów z haczykami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rodzaj statku rybackiego, z którego połowy prowadzi się za pomocą takli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W starej stoczni zwodowano taklowiec.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. takla ż.

Wiktionary


tako

jednostka monetarna Bangladeszu (1 taka = 100 pajs)


SJP.pl

Tako (jap. 多古町 Tako-machi) – miasto w Japonii, na wyspie Honsiu, w prefekturze Chiba. Według danych na rok 2020 miejscowość zamieszkiwało 13 735 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wyniosła 188,7 os./km².

Wikipedia


takomski

→ Tacoma [czytaj: takomski]


SJP.pl


takowy

przestarzale: (właśnie) taki, ten, o którym mowa


SJP.pl

zaimek określony

 (1.1) daw. książk. taki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) James Cook opłynął Antarktykę i ostatecznie rozwiązał problem istnienia poszukiwanego kontynentu południowego, stwierdzając, że w szerokościach umiarkowanych takowy nie istnieje.

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. tak, taki

 rzecz. taka ż., przytakiwacz mos., przytakiwaczka ż.

 czas. przytaknąć

 przysł. tak

 partyk. tak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. taki

Wiktionary


takowyż

wzmocnione "takowy"


SJP.pl


takoż

także (forma staropolska)


SJP.pl

zaimek przysłowny

 (1.1) daw. tak samo, też, również, także

Wiktionary


taks

rasa psa; jamnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) daw. kynol. łow. typ niskiego psa wykorzystywanego podczas polowania do norowania

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D. lm. od taksa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taks, AS: taks

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. taksik mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) norowiec

Wiktionary


taksa

stała opłata pobierana za jakieś usługi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stawka opłaty za jakąś usługę

 (1.2) pot. taksówka

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

 (2.1) D. i B. lp. od taks

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtaksa, AS: taksa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taksacja ż., taksiarz mos., taksiarka ż., taksówka ż., taksator mos., taksowanie n.

 czas. taksować ndk.

 przym. taksówkowy, taksiarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) taryfa

 (1.2) taryfa

Wiktionary


taksacja

1. ocena wartości czegoś; oszacowanie, wycena;
2. ustalenie taksy - opłaty pobieranej za pewne usługi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekon. oszacowanie wartości czegoś, ustalenie taksy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • taksacja leśna
  • taksacja nieruchomości - wycena nieruchomości do celów podatkowych
    • powszechna taksacja nieruchomości
  • taksa notarialna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Problematykę powszechnej taksacji nieruchomości uregulowano w ustawie o gospodarce nieruchomościami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taksiarz mos., taksa ż.

 czas. taksować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wycena

Wiktionary


taksacyjny

→ taksacja, np. opis taksacyjny


SJP.pl


taksator

osoba zajmująca się wycenianiem czegoś, ustalaniem taksy; rzeczoznawca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzeczoznawca oceniający wartość przedmiotu w celu ustalenia taksy (opłaty)

Wiktionary

Taksator – rzeczoznawca taksujący (szacujący) przedmioty, oceniający ich wartość w celu ustalenia opłaty (taksy). []

Wikipedia


taksatywny

w prawie: tworzący zamkniętą listę, niepozwalający na dowolne poszerzanie i interpretację, jednoznacznie wyszczególniony


SJP.pl


taksflacja

zjawisko przesuwania dochodów w wyższe przedziały progresywnego podatku dochodowego, zachodzące w warunkach inflacji; pełzanie międzyprzedziałowe


SJP.pl

Taksflacja, także pełzanie przedziałowe – wzrost obciążenia dochodów podatników w warunkach inflacji i progresji podatkowej.

Wikipedia


taksi

samochód, zwykle osobowy, przeznaczony do przewożenia ludzi lub towarów za opłatą zgodną z ustaloną taryfą; taxi; taksówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. taksówka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wsiadł do taksi i odjechał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtaksʲi, AS: taksʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taksiarz mos., taksówka ż., taksówkarka ż., taksówkarz mos., taxi n.

 przym. taksówkowy, taksiarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) taksówka, pot. taryfa; war. taxi

Wiktionary


taksiarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kierowczyni taksówki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taksa ż.

Wiktionary


taksiarski

przymiotnik

 (1.1) taksówkarski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taxi n., taksówkarka ż., taksiarz mos., taksi n., taksa ż.

Wiktionary


taksiarz

potocznie: taksówkarz; taryfiarz, złotówa, złotówkarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. kierowca taksówki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taxi n., taksi n., taksa ż., taksacja ż., taksator m., taksówka ż., taksóweczka ż., taksówkarz m., taksówkarka ż., taksowanie n.

 czas. taksować ndk.

 przym. taksiarski, taksacyjny, taksatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. taryfiarz, złotówa, reg. pozn. dryndziorz, warszawa|cierpiarz.; neutralnie taksówkarz

Wiktionary


taksik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od taks

 (1.2) mały taks

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zwykle zabierał swojego taksika na polowanie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taks mzw.

Wiktionary


taksja

reakcja ruchowa swobodnie poruszających się organizmów lub komórek (np. amebocytów, plemników) na kierunkowe bodźce docierające ze środowiska zewnętrznego (np. na światło, temperaturę), dodatnia w stronę źródła bodźca lub ujemna w stronę przeciwną; taktyzm


SJP.pl

Ta

Wikipedia


taksofon

rzadkie: aparat telefoniczny na żetony, monety lub karty telefoniczne


SJP.pl


taksol

handlowa nazwa leku zawierającego paklitaksel, stosowanego w chemioterapii nowotworów; Taxol


SJP.pl


taksometr

w taksówce: licznik wskazujący wielkość opłaty za przejazd według danej taryfy; taksomierz


SJP.pl

Taksometr – w przeszłości mechaniczny, a obecnie elektroniczny przyrząd pomiarowy instalowany w pojazdach służących do usługowego prowadzenia działalności w zakresie przewozu osób i ładunków (taksówkach). Taksometry służą do obliczania (według ustalonych taryf) należności za długość drogi przebytej przez taksówkę lub za czas wynajęcia tej taksówki. Wyróżnia się dwa systemy naliczania opłaty za kurs: system S i system D.

Wikipedia


taksomierz

w taksówce: licznik wskazujący wielkość opłaty za przejazd według danej taryfy; taksometr


SJP.pl


takson

jednostka systematyczna żywych organizmów, np. gatunek, rodzaj, rodzina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. jednostka w systematyce biologicznej grupująca organizmy o określonym zestawie cech np.: pies domowy, róża, głowonogi;

Wiktionary

Ta

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtaksɔ̃n, AS: taksõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taksonomia ż.

 przym. taksonomiczny

Wiktionary


taksonom

specjalista od klasyfikowania organizmów żywych; systematyk


SJP.pl


taksonomia

nauka o zasadach i metodach klasyfikowania, w szczególności o tworzeniu i opisywaniu jednostek systematycznych: taksonów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach klasyfikowania przy opisie gatunków;

Wiktionary

Taksonomia (gr. τάξις "táksis" „układ, porządek” + νόμος "nómos" „prawo”) – poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach i metodach klasyfikowania, w szczególności o tworzeniu i opisywaniu jednostek systematycznych (taksonów) i włączaniu ich w układ kategorii taksonomicznych

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. takson m.

 przym. taksonomiczny

 przysł. taksonomicznie

Wiktionary


taksowaty

podobny do taksa (jamnika); jamnikowaty


SJP.pl


taksować

1. określać cenę; szacować
2. oceniać kogoś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) oceniać patrząc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Doce­niam pana słowa, Motti, ale nie musi pan marnować mojego czasu wybu­chami emo­cji – uciął Tar­kin, tak­su­jąc wzro­kiem admirała.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taksówkarz mos., taksówka ż., taksiarz mos., taksacja ż., taksa ż.

Wiktionary


taksydermia

preparowanie i wypychanie zwierzęcych zwłok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzemiosło, umiejętność preparowania i wypychania zwłok zwierzęcych;

Wiktionary

Zobacz też: Taksydermia (album).

Taksydermia (z gr.: "taxis" przygotowywanie, układanie + "derma" skóra lub z łac.: "taxi" ruch + "derm" skóra) – sztuka montażu skóry i części kostnych zwierząt w sposób trwały i możliwie bliski ich naturalnej budowie. Wykorzystywana jest do celów edukacyjnych, wystawowych, w tym do ekspozycji np. trofeów myśliwskich.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. taksydermista m.

 przym. taksydermiczny

Wiktionary


taksydermik

osoba zajmująca się preparowaniem i wypychaniem zwierzęcych zwłok; taksydermista


SJP.pl


taksydermista

osoba zajmująca się preparowaniem i wypychaniem zwierzęcych zwłok; taksydermik


SJP.pl


taksydermistka

kobieta zajmująca się preparowaniem i wypychaniem zwierzęcych zwłok


SJP.pl


taksóweczka

zdrobnienie od: taksówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: taksówka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtaksuˈvɛt͡ʃka, AS: taksuvečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taksiarz mos.

Wiktionary


taksówka

samochód, zwykle osobowy, przeznaczony do przewożenia ludzi lub towarów za opłatą zgodną z ustaloną taryfą; taxi, taksi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) samochód, którym za pieniądze ktoś wozi innych ludzi tam, gdzie chcą;

Wiktionary

Taksówka – środek transportu miejskiego, licencjonowany samochód osobowy do wynajęcia wraz z kierowcą, niemający z góry określonych tras przejazdu.

Według polskiego prawa o ruchu drogowym jest to pojazd samochodowy, odpowiednio wyposażony i oznaczony, przeznaczony do przewozu osób w liczbie nie większej niż 9 (łącznie z kierowcą) oraz ich bagażu podręcznego za opłatą ustaloną na podstawie taksometru (lub zalegalizowanej aplikacji).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez roztargnienie zostawiłam w taksówce komórkę, na szczęście taksówkarz potem mi ją przywiózł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈksufka, AS: taksufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taxi n., taksi n., taksówkarz m., taksówkarka ż., taksowanie n., taksiarz m., taksa ż.

 czas. taksować ndk.

 przym. taksówkarski, taksówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. taxi, posp. taryfa, daw. taksometr

Wiktionary


taksówkarka

kobieta prowadząca taksówkę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta kierująca taksówką lub właścicielka taksówki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtaksufˈkarka, AS: taksufkarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taksówka ż., taksi n., taxi n.

:: fm. taksówkarz m., pot. taksiarz m.

 przym. taksówkowy, taksiarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. taksiarka

Wiktionary


taksówkarski

→ taksówkarz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z osobą lub zawodem taksówkarza

Wiktionary

Patrz:

taksówkarz

Powiązane:

 rzecz. taksówkarz mos., taksówka ż.

Wiktionary


taksówkarstwo

zawód taksówkarza


SJP.pl


taksówkarz

właściciel, kierowca taksówki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kierowca taksówki

Wiktionary

Zobacz też: Taksówkarz (ujednoznacznienie).

Taksówkarz – osoba kierująca pojazdem samochodowym przeznaczonym do wykonania usługi przewozu osób lub mienia, nazywanej powszechnie taksówką.

Określenie to, a także „taksa”, pochodzi od nazwiska Franza von Taxisa, który w 1490 roku był organizatorem przewozu cesarskiej poczty dla Maksymiliana II.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Był jeszcze jeden powód zdenerwowania Mocka: nie miał dziś w ustach nawet kropli alkoholu. Nic dziwnego, że w takim stanie ducha nie dał ani feniga napiwku małomównemu taksówkarzowi, który zatrzymał się przy Gartenstrasse […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈksufkaʃ, AS: taksufkaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taksówka ż., taksowanie n.

:: fż. taksówkarka ż.

 czas. taksować ndk.

 przym. taksówkarski, taksówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kierowca taksówki, reg. pozn. dryndziorz, warszawa|cierpiarz., pot. złotówa, taryfiarz, taksiarz

Wiktionary


taksówkowy

przymiotnik

 (1.1) związany z taksówką, wykorzystujący taksówki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taxi n., taksi n., taksa ż., taksówka ż., taksówkarka ż., taksówkarz mos.

Wiktionary


takt

1. umiejętność zachowania się,
2. jednostka podziału metrycznego w utworze muzycznym,
3. część pracy silnika; suw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wyczucie jak należy się zachowywać w danej sytuacji wymagającej opanowania i delikatności;

 (1.2) muz. najmniejszy odcinek tekstu muzycznego zawartego między dwiema kreskami, zwanymi kreskami taktowymi;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • takt (muzyka)
  • takt (obyczaje)
  • takt (transport)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W miarę picia gospodyni traciła poczucie taktu.

 (1.2) Młodemu kompozytorowi natchnienia starczyło ledwie na klucz wiolinowy i trzy pierwsze takty na pięciolinii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: takt, AS: takt

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. taktowność ż.; przym. taktowny; przysł. taktownie

 (1.2) przym. taktowy

Wiktionary


taktometr

urządzenie wykorzystywane w muzyce do wybijania taktów z zadaną częstotliwością; metronom


SJP.pl


taktomierz

metronom, miaromierz;
1. urządzenie zegarowe do odmierzania tempa utworu muzycznego;
2. program komputerowy imitujący działanie takiego urządzenia


SJP.pl


taktownie

przysłówek

 (1.1) w sposób taktowny, z taktem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. takt m.

 przym. taktowny

Wiktionary


taktowniej

stopień wyższy od przysłówka: taktownie


SJP.pl


taktowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: taktowny


SJP.pl


taktowność

takt, sposób zachowania się osoby taktownej


SJP.pl


taktowny

kulturalny, delikatny, subtelny;
1. o człowieku: odznaczający się umiejętnością zachowania się w kontaktach z ludźmi;
2. świadczący o czyimś takcie, np. taktowna uwaga, odmowa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odznaczający się taktem, uprzejmy, kulturalny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: takˈtɔvnɨ, AS: taktovny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. takt m.

 przysł. taktownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grzeczny, przest. polityczny, książk. stateczny, układny, uprzejmy

Wiktionary


taktowy

→ takt


SJP.pl

Patrz:

takt

taktyczka

→ taktyk


SJP.pl

Patrz:

taktyk

taktycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób taktyczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taktyk m., taktyka ż.

 przym. taktyczny

Wiktionary


taktyczniej

stopień wyższy od przysłówka: taktycznie


SJP.pl


taktyczny

zgodny z taktyką, przemyślany


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wojsk. sport. związany z taktyką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najczęstszym manewrem taktycznym jest rotacja jednostek tak w natarciu, jak i w obronie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: takˈtɨt͡ʃnɨ, AS: taktyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taktyka ż., taktyk m.

 przysł. taktycznie

Wiktionary


taktyk

1. teoretyk sztuki dowodzenia mniejszymi oddziałami wojska;
2. człowiek przebiegły, planujący z wyprzedzeniem swoje działania, postępujący zgodnie z obmyślonym wcześniej planem


SJP.pl


taktyka

1. sposób działania według przemyślanego planu
2. część sztuki wojennej dotycząca teoretycznych i praktycznych aspektów prowadzenia walki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. teoria i praktyka posługiwania się jednostkami wojskowymi dla osiągnięcia zamierzonego celu;

 (1.2) sposób działania według wcześniej przemyślanego planu

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: taktyk

Wiktionary

Taktyka (gr. "taktiká") – teoria i praktyka posługiwania się oddziałami wojskowymi dla osiągnięcia zamierzonego celu. Taktyka jest najniższym poziomem sztuki wojennej; to specjalność obejmująca teorię i praktykę przygotowania i prowadzenia walki przez pododdziały, oddziały i związki taktyczne jednego lub kilku rodzajów wojsk, ze składu różnych rodzajów sił zbrojnych. Wyższymi szczeblami sztuki wojennej są: sztuka operacyjna i strategia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Taktyka dotyczy reguł użycia stosunkowo niewielkich jednostek wojskowych zwanych związkami taktycznymi.

 (1.1) Wyższymi poziomami sztuki wojennej od taktyki są: operacja i strategia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtaktɨka, AS: taktyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taktyk m.

 przym. taktyczny

 przysł. taktycznie

Wiktionary


taktylność

→ taktylny


SJP.pl

Patrz:

taktylny

taktylny

związany ze zmysłem dotyku, kontaktem fizycznym lub wykorzystujący dotyk


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotykowy, dotyczący wrażeń dotykowych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: takˈtɨlnɨ, AS: taktylny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taktyzm, taksja

Wiktionary


taktyzm

reakcja ruchowa swobodnie poruszających się organizmów lub komórek (np. amebocytów, plemników) na kierunkowe bodźce docierające ze środowiska zewnętrznego (np. na światło, temperaturę), dodatnia w stronę źródła bodźca lub ujemna w stronę przeciwną; taksja


SJP.pl


takusieńki

zdrobnienie od: taki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: taki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtakuˈɕɛ̇̃ɲci, AS: takuśė̃ńḱi

Wiktionary


takuteńki

zdrobnienie od: taki


SJP.pl


takuśki

zdrobnienie od: taki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: taki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈkuɕci, AS: takuśḱi

Wiktionary


takyr

kotlina ilasta w obrębie pustyń piaszczystych w Azji Środkowej; takir


SJP.pl


także

wyraz podkreślający, że dany stan rzeczy jest pod pewnymi względami podobny do innego stanu rzeczy, zwłaszcza do tego, o którym była mowa już wcześniej


SJP.pl

partykuła

 (1.1) …używana do wyrażenia, że orzeczenie nie dotyczy tylko jednego elementu, ale i innych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tego lata byłam w Rosji, Białorusi, a także na Ukrainie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtaɡʒɛ, AS: tagže

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) również, też

Wiktionary


tal

pierwiastek chemiczny o symbolu Tl


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Tl i liczbie atomowej 81; lekki, srebrzysty metal o dużej reaktywności i właściwościach toksycznych;

Wiktionary

Tal (Tl, thallium) – pierwiastek chemiczny, metal występujący w bloku p układu okresowego. Nazwa pochodzi od greckiego słowa "thallos", oznaczającego zieloną gałązkę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma tal?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tal, AS: tal

Wiktionary

Powiązane:

 przym. talowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Tl

Wiktionary


tala

waluta Samoa


SJP.pl

rzeczownik

 (1.1) monet. waluta Samoa;

 (1.2) muz. miara rytmiczna w muzyce indyjskiej;

 (1.3) muz. w średniowieczu schemat rytmiczny głosu tenorowego

 (1.4) włók. zob. talka.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tala – imię żeńskie pochodzenia greckiego
  • tala – jednostka monetarna Samoa
  • tala – motyw rytmiczny w klasycznej muzyce indyjskiej
  • tala (talea) – średniowieczny schemat rytmiczny głosu tenorowego
  • La Tala – gmina w Hiszpanii, w prowincji Salamanka
  • Rosario del Tala – miasto w Argentynie, w prowincji Entre Ríos
  • Tala – miasto w Egipcie, muhafazie Al-Minufijja
  • Tala – miasto w Kenii, w hrabstwie Machakos
  • Tala – miasto w Urugwaju, w departamencie Canelones
  • Tala – wieś w Republice Cypryjskiej, w dystrykcie Pafos
  • Tala – wieś w Syrii, w muhafazie Aleppo
  • Tala – wieś w Syrii, w muhafazie As-Suwajda

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtala, AS: tala

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) talea

Wiktionary


talaczyński

nazwisko


SJP.pl


talaga

nazwisko


SJP.pl


talak

termin muzułmańskiego prawa małżeńskiego oznaczający odtrącenie żony przez męża, forma rozwodu


SJP.pl

Talak ( ‏talaq‎ „opuszczenie, rozwód”) – formuła rozwodu w religii muzułmańskiej i opartym na niej prawie islamu. Mężczyzna przeprowadza rozwód wypowiadając trzykrotnie wobec żony słowa "talak, talak, talak", tj. „rozwodzę się z tobą”.

Wikipedia


talapoin

rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny koczkodanów


SJP.pl

Talapoin ("Miopithecus") – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny koczkodanów (Cercopithecinae) w obrębie rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae).

Wikipedia


talar

duża moneta srebrna, początkowo stanowiąca równowartość złotego dukata, bita od XV w. w różnych krajach europejskich; w Polsce przetrwała w obiegu do drugiej połowy XIX w.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) monet. duża moneta srebrna, początkowo stanowiąca równowartość złotego dukata;

Wiktionary

Talar – gruba moneta srebrna (początkowo równowartość w srebrze złotego dukata), bita w Europie od końca XV wieku, będąca podstawową monetą w handlu międzynarodowym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Słowo ort w języku staroniemieckim na obszarach Nadrenii, północnych Niemiec i Skandynawii oznaczało czwartą część jakiejś całości, a w obiegu pieniężnym ćwierć talara.

 (1.1) Na srebrną realizację zużyto 247 grzywien i 10,5 łuta srebra o wartości 3962 talarów, a całkowita suma wydatków związanych ze srebrną fundacją wyniosła 6182,5 talara.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtalar, AS: talar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tolar m.

:: zdrobn. talarek m.

 przym. talarowy

Wiktionary


talarczyk

nazwisko


SJP.pl


talarek

1. plasterek, krążek;
2. zdrobnienie od: talar (moneta używana dawniej w różnych krajach europejskich)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: talar

 (1.2) okrągły plasterek jarzyny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈlarɛk, AS: talarek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. talar m.

Wiktionary


talarkowo

Talarkowo – kolonia w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Wierzbinek. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Racięcin.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa konińskiego.

Wikipedia


talarowski

nazwisko


SJP.pl


talarowy

przymiotnik od: talar


SJP.pl


talasemia

choroba dziedziczna, w której zaburzona synteza łańcuchów globiny w hemoglobinie prowadzi do niedokrwistości, uszkodzenia śledziony, a w ostrej postaci - do dziesiątego roku życia człowieka - do śmierci; thalasemia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. choroba krwi polegająca na zaburzeniach syntezy hemoglobiny;

Wiktionary

Ta

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌtalaˈsɛ̃mʲja, AS: talasẽmʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedokrwistość tarczowatokrwinkowa

Wiktionary


talasoida

kolista depresja na powierzchni Księżyca


SJP.pl


talasonim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. nazwa własna morza lub oceanu

Wiktionary


talasoterapia

leczenie klimatyczne w miejscowościach nadmorskich; thalassoterapia


SJP.pl

Ta

Wikipedia


talassa

Talassa (gr. Θαλασσα, łac. "Thalassa") – w mitologii greckiej pierwotna bogini morza, jedna z Protogenoi. Była jedynie uosobieniem (personifikacją), a nie ciałem fizycznym morza. Talassa jest żeńskim odpowiednikiem Pontosa.

Uchodziła za córkę Etera (Światło) oraz Hemery (Dzień). Z Pontosem zrodziła dziewięciu Telchinów oraz Halię. Według Hezjoda Talassa zrodziła Afrodytę, kiedy odcięte genitalia Uranosa spadły do morza. Hygin pisze też, że potomstwem Talassy i Pontosa były ryby.

Wikipedia


talassokracja

dominacja państwa oparta na morskiej potędze


SJP.pl

Talassokracja ( θαλασσοκρατία – „panowanie na morzu”, od θάλασσα „morze” + κράτος „władza, moc”) – mocarstwo, które zdobywa i utrzymuje dominację za pomocą silnej floty. Cała potęga i polityczne znaczenie danej talassokracji dobiega końca w wypadku anihilacji sił morskich.

Wikipedia


talassokratyczny

→ talassokracja


SJP.pl

Patrz:

talassokracja

talaudzki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wyspami Talaud, dotyczący wysp Talaud

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Talaud

Wiktionary


talaśka

nazwisko


SJP.pl


talbot

automatycznie wyładowujący się wagon do przewożenia węgla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) górn. kolej. czteroosiowy wagon wyładowujący się automatycznie, używany do przewożenia węgla, koksu, piasku

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Talbot – dawny producent samochodów
  • Talbot – miasto w Australii
  • Talbot (ang. Talbot Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Bowman
  • hrabstwo Talbot (ang. Talbot County) – w stanie Georgia
  • hrabstwo Talbot (ang. Talbot County) – w stanie Maryland
  • Mignon Talbot – amerykańska paleontolog (1869–1950)
  • William Fox Talbot – angielski pionier fotografii, archeolog, chemik, lingwista i matematyk (1800–1877)
  • John Michael Talbot – katolicki piosenkarz, kompozytor i gitarzysta
  • Talabot

Wikipedia


talbotypia

pierwsza negatywowo-pozytywowa metoda otrzymywania obrazów fotograficznych; kalotypia


SJP.pl


talbotypiczny

→ talbotypia; kalotypowy, talbotypowy


SJP.pl


talbotypowy

→ talbotypia; kalotypowy, talbotypiczny


SJP.pl


talcyt

skupienie muskowitu o wyglądzie talku, odmiana talku


SJP.pl


talczyn

Talczyn – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Kock. Przez miejscowość przepływa rzeka Czarna, dopływ Tyśmienicy.

Wieś stanowi sołectwo gminy Kock. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 617 mieszkańców.

Wikipedia


talea

rzeczownik

 (1.1) muz. w średniowieczu schemat rytmiczny głosu tenorowego;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈlɛa, AS: talea

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tala

Wiktionary


talencik

zdrobnienie od: talent


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od talent

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie talent, lecz tylko mały talencik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. talent m.

 przym. talentowy

Wiktionary


talent

1. uzdolnienie w jakimś kierunku, predyspozycje, zdolności;
2. człowiek utalentowany;
3. używana w starożytności (w Babilonii i Asyrii) jednostka wagowo-pieniężna;
4. w średniowieczu: pieniężna jednostka obrachunkowa równa 240 denarom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) starożytna jednostka masy; także jednostka monetarna;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) ponadprzeciętne uzdolnienie w jakimś kierunku

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (3.1) osoba obdarzona nadzwyczajnymi uzdolnieniami w jakiejś dziedzinie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Talent – miasto w stanie Oregon
  • Talent – rzeka, dopływ Thielle
  • Billy Talent – kanadyjska grupa muzyczna
  • Billy Talent – pierwszy album rockowego zespołu Billy Talent
  • Billy Talent II – drugi album rockowego zespołu Billy Talent
  • Billy Talent III – czwarty album rockowego zespołu Billy Talent
  • Talent Zero – siódma płyta zespołu The Analogs
  • Talent – studyjny album polskiego rapera Teka
  • America's Got Talent – amerykańska wersja talent show Got Talent (polskiego Mam talent!)
  • Britain's Got Talent – brytyjska wersja talent show Got Talent (polskiego Mam talent!)
  • Got Talent – program rozrywkowy typu talent show i międzynarodowy format telewizyjny mający za zadanie wyłonić krajowy talent
  • Mam talent! – program rozrywkowy o charakterze konkursu emitowany przez TVN

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Mimo talentu piosenkarka nie zdobyła popularności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtalɛ̃nt, AS: talẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. talencik m.

 przym. talentowy, utalentowany

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) dar, genialność, geniusz, nerw, uzdolnienie, żyłka; iskra boża, lwi pazur; gw. Górny Śląsk grajfka

Wiktionary


talentowy

→ talent


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rzad. związany z talentem

 (1.2) daw. ważący talent

Wiktionary

Patrz:

talent

Powiązane:

 rzecz. talent mrz., talencik mrz.

 przym. utalentowany

Wiktionary


talerz

1. naczynie stołowe; także zawartość tego naczynia;
2. biała plama na pośladkach jeleniowatych;
3. jedna z dwóch płyt czyneli (żeli), na której można grać; żel, czynel;
4. okrągłe ostrze narzędzi rolniczych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) płaskie, okrągłe naczynie, z którego je się posiłki;

 (1.2) zawartość talerza (1.1)

 (1.3) muz. przypominający talerz (1.1), zrobiony z metalu element perkusji;

 (1.4) muz. przypominający talerz (1.1), zrobiony z metalu samodzielny instrument;

 (1.5) pot. zwierciadło anteny satelitarnej

 (1.6) inform. element dysku twardego komputera

 (1.7) łow. środkowa część zadu jeleniowatych wyróżniająca się jasną sierścią

 (1.8) techn. muz. okrągły element podtrzymujący płytę w odtwarzaczach muzycznych

Wiktionary

Talerz – okrągłe naczynie, na ogół mniej wgłębione (talerz płytki) lub bardziej wgłębione (talerz głęboki, np. do zup), służące do podawania potraw. Talerze są wykonywane z różnych materiałów, najczęściej z ceramiki (porcelana, fajans), metalu, szkła, współcześnie także z tworzyw sztucznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Możesz pomóc mi rozkładać talerze na stole?

 (1.2) Jacek zjadł dwa talerze grochówki i jeszcze poprawił chlebem.

 (1.7) W chwili gdy miał paść strzał, byk raptem odwrócił się ukazując mu swój talerz.

 (1.8) Wydobyła płytę z koperty, położyła ją na obrotowym talerzu i przesunęła ramię z igłą magnetyczną na brzeg.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtalɛʃ, AS: taleš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. talerzówka ż., talerzowanie n.

:: zdrobn. talerzyk m.

 czas. talerzować ndk.

 przym. talerzowy, talerzowaty, talerzykowaty

 przysł. talerzykowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński talyrz

 (1.3-4) czynele, żele

 (1.7) lustro, serweta

Wiktionary


talerze

1. naczynie stołowe; także zawartość tego naczynia;
2. biała plama na pośladkach jeleniowatych;
3. jedna z dwóch płyt czyneli (żeli), na której można grać; żel, czynel;
4. okrągłe ostrze narzędzi rolniczych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • talerz – naczynie do podawania potraw
  • talerze perkusyjne – instrument
  • talerze orkiestrowe – instrument
  • talerze amputacyjne – narzędzia chirurgiczne
  • latające talerze – niezidentyfikowane obiekty latające
  • talerz antenowy – antena satelitarna

Wikipedia


talerzowaty

przypominający talerz


SJP.pl


talerzować

spulchniać wierzchnią warstwę gleby broną talerzową


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. brak)

 (1.1) roln. wzruszać i spulchniać powierzchowną warstwę gruntu lub usuwać zachwaszczenie przy pomocy brony talerzowej (talerzówki)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczesną wiosną rozsiewamy nawozy sztuczne potasowe i fosforowe w takiej ilości jak dla łąk, talerzujemy, bronujemy i zasiewamy trawy używane na pastwiskach, po czym ugniatamy ciężkim wałem.

 (1.1) Po odwodnieniu torfy się zaoruje, następnie darń odwróconą się bronuje, talerzuje, walcuje itp., poczem można siać owies, żyto, ziemniaki, rzepak itp.

 (1.1) Podorywki przechodzić sprężynówką, jeśli kto ma bronę talerzować broną zwyczajną o ile zarastają chwastem, lub zostaną sklepane i zaschną po deszczu. Nawozy pomocnicze rozsiewać i przykrywać.

 (1.1) Pastwisko jest zagospodarowane od około 30 lat. W roku 2000/2001 zasiewana była na nim mieszanka traw [...]. W tym celu glebę glebogryzowano, talerzowano, orano, bronowano, zasiewano i wałowano.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. talerz mrz., talerzówka ż., talerzowanie n.

:: zdrobn. talerzyk m.

 przym. talerzowy, talerzowaty, talerzykowaty

 przysł. talerzykowato

Wiktionary


talerzowy

→ talerz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z talerzem, dotyczący talerza

Wiktionary

Patrz:

talerz

Powiązane:

 rzecz. talerz m., talerzyk mrz.

 czas. talerzować

Wiktionary


talerzyk

zdrobnienie od: talerz; mały talerz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: talerz

 (1.2) mały talerz

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Rozłóż jeszcze talerzyki i filiżanki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈlɛʒɨk, AS: taležyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. talerz mrz., talerzówka ż., talerzowanie n.

 czas. talerzować ndk.

 przym. talerzowy, talerzowaty, talerzykowaty

 przysł. talerzykowato

Wiktionary


talerzykowato

przysłówek

 (1.1) w kształcie talerzyka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stare owocniki czarki austriackiej mogą być talerzykowato rozpostarte.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. talerz mrz., talerzyk mrz.

 przym. talerzykowaty

 czas. talerzować

Wiktionary


talerzykowaty

przypominający kształtem mały talerz


SJP.pl


talerzówka

narzędzie rolnicze, zaliczane do bron, spulchniające płytko glebę; brona talerzowa


SJP.pl


tales

Tales z Miletu, starożytny filozof grecki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. filozof i uczony starożytnej Grecji z przełomu VII i VI w. p.n.e.;

Wiktionary

TAL Expression Syntax (TALES) – standard definiowania wyrażeń dla języków TAL (Template Attribute Language) i METAL (Macro Extension for TAL). TALES definiuje sześć typów wyrażeń:

Domyślnym typem jest codice_4, dlatego w przypadku braku określenia typu, Zope potraktuje je jako wyrażenie tego właśnie typu. Jeśli istnieje konieczność umieszczenia kilku wyrażeń, to kolejne z nich oddziela się dwukropkiem. Oprócz tego TALES określa również listę słów kluczowych:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pierwszym z wielkich filozofów szkoły milezyjskiej był Tales.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtalɛs, AS: tales

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Tales z Miletu

Wiktionary


tali

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) drewn. egzotyczne drewno pozyskiwane w Afryce z drzew z gatunku nazwa systematyczna|Erythrophleum ivorense|ref=tak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtalʲi, AS: talʹi

Wiktionary


talia

1. komplet kart do gry
2. u kobiety: zwężająca się część tułowia między żebrami i biodrami; pas, stan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. przewężenie ciała powyżej bioder

 (1.2) karc. komplet kart do gry

 (1.3) żegl. wielokrążek;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Talia – w mitologii greckiej muza komedii
  • Talia – w mitologii greckiej jedna z Charyt
  • Talia – w mitologii greckiej jedna z Nereid
  • Talia Shire – amerykańska aktorka filmowa
  • talia (karty) – przybory do gier karcianych
  • talia – naturalna linia na brzuchu pomiędzy klatką piersiową kością biodrową
  • talia – lina miękka przepleciona przez bloki, stosowana w żeglarstwie
  • Talia – ogólnopolski festiwal komedii
  • Amerykańska Talia Kart – pojęcie wymyślone przez rząd Stanów Zjednoczonych
  • Taleja – strona ujednoznaczniająca
  • Thalia – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jadając golonkę zapomnij o wąskiej talii i zgrabnych nogach.

 (1.2) Do canasty potrzeba dwóch talii z jokerami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtalʲja, AS: talʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taliowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kibić, pas

Wiktionary


talib

1. przedstawiciel afgańskiego, radykalnego odłamu islamu;
2. dosłownie: uczeń (religijny uczeń lub zwolennik, szczególnie w islamie);
3. lekceważąco: osoba rygorystycznie trzymająca się zasad religii; ortodoks, fundamentalista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. rel. członek fundamentalistycznego ugrupowania islamskiego, które powstało w 1994 w Afganistanie;

 (1.2) przen. fundamentalista, radykał, fanatyk, osoba zagorzała i nieuznająca żadnych ustępstw w jakiejś dziedzinie

Wiktionary

Talib – uczeń, najczęściej medresy lub szkoły koranicznej, zdobywający za pomocą nauki pamięciowej ogólną wiedzę na temat Koranu.

Edukacja zaczyna się już w wieku dziecięcym i trwa około 10 lat. Obecnie wzrost liczby uczniów kończących medresy jest spowodowany: bezpłatną nauką, zagwarantowanym wyżywieniem oraz mieszkaniem na czas nauki, co w biednych społeczeństwach islamskich jest propozycją bardzo kuszącą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Talibowie poinformowali, że zniszczyli już ponad połowę wszystkich figur Buddy w Afganistanie. Ich zdaniem, są one aktem bluźnierstwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtalʲip, AS: talʹip

Wiktionary

Powiązane:

 przym. talibski

Wiktionary


taliban

1. obszar Afganistanu pozostający pod kontrolą talibów;
2. talibowie sprawujący władzę nad tym obszarem


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Taliban – fundamentalistyczne ugrupowanie islamskie
  • Tehrik-i-Taliban Pakistan – talibańska organizacja zbrojna działająca w Pakistanie

Wikipedia


talibański

→ Taliban; talibski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) polit. talibski

Wiktionary

Powiązane:

 przym. talibski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) talibski

Wiktionary


talibizacja

wprowadzanie religii, pojęć i obyczajów talibskich


SJP.pl


talibka

→ talib


SJP.pl

Patrz:

talib

talibski

→ talib; talibański


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) polit. związany z talibami, dotyczący talibów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. talib mos.

 przym. talibański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) talibański

Wiktionary


talidomid

organiczny związek chemiczny stosowany dawniej jako lek o działaniu przeciwwymiotnym, przeciwbólowym i usypiającym, a obecnie w leczeniu niektórych nowotworów i chorób zapalnych


SJP.pl

Talidomid – organiczny związek chemiczny zbudowany z reszty ftalimidowej i glutarimidowej, stosowany jako lek o działaniu przeciwwymiotnym, przeciwbólowym, usypiającym i hipnotycznym. Talidomid został uzyskany przez chemików z Chemie Grünenthal z Republiki Federalnej Niemiec w 1953 roku.

Wikipedia


talidomidowy

→ talidomid


SJP.pl

Patrz:

talidomid

talijan

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. Włoch

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński Italok

Wiktionary


talijka

zdrobnienie od: talia


SJP.pl


talik

nazwisko


SJP.pl

Talik – warstwa gruntu, położona między warstwą wiecznej zmarzliny a gruntem świeżo zamarzającym, typowa dla strefy okołobiegunowej. Woda pozostająca w taliku przedostaje się przez spękania lodu i czasem tworzy naledź. Taliki są ważne dla miejscowej ludności, ze względu na możliwość pozyskiwania z nich wody.

Wikipedia


talion

1. kara równoznaczna szkodzie, jaką wyrządził winny, zgodna z zasadą "oko za oko, ząb za ząb" (np. śmierć za zabójstwo); prawo talionu, kara talionu - prawo oparte na stosowaniu tego typu kar;
2. w renonsie (grze w karty): karty odłożone i nakryte, zdobywane przez osobę, która wylicytuje najwyżej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. praw. prawo karania według zasady „oko za oko, ząb za ząb”; kara równa wyrządzonej krzywdzie;

 (1.2) karc. w niektórych grach: karty odłożone, które zdobywa osoba, która licytowała najwyżej

Wiktionary

Powiązane:

 przym. talionowy, retaliacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawo talionu, kara talionu, lex talionis

Wiktionary


taliowanie

1. zwężać ubranie w talii;
2. robić zwężenie w narcie lub desce snowboardowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|taliować.

 (1.2) kraw. wcięcie ubrania w talii

 (1.3) sport. zwężenie w środkowej części narty

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) (…) wybrał swój najlepszy czarny garnitur z marynarką, który swoim taliowaniem wzbudzał wśród znajomych swojego rodzaju poruszenie (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. talia ż.

 czas. taliować

Wiktionary


taliować

1. zwężać ubranie w talii;
2. robić zwężenie w narcie lub desce snowboardowej


SJP.pl


talit

prostokątna chusta noszona przez żydów w czasie modliwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. żydowska chusta modlitewna z frędzlami;

Wiktionary

Ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy Talit jest zakładany na głowę i całkowicie rozpostarty na plecyecach, osoba jest zanurzona w tym okryciu, z dwoma rogami z przodu i z tyłu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tałes

Wiktionary


talizman

magiczny przedmiot mający przynosić szczęście i chronić od złego; amulet, fetysz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ezot. przedmiot, któremu przypisuje się magiczną moc przynoszenia szczęścia jego posiadaczowi;

Wiktionary

Talizman (fr. "talisman", hiszp. "talismán"; z arab. "tilsam" lub "tilasm" = „obraz magiczny z mistycznymi znakami przeciw czarom”; z gr. "télesma" = „konsekracja”) – przedmiot z przypisywanym mu działaniem magicznym (często drobny), mający przynosić jego posiadaczowi szczęście lub chronić przed nieszczęściami.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: taˈlʲizmãn, AS: talʹizmãn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) amulet, fetysz

Wiktionary


talizmanowy

→ talizman


SJP.pl

Patrz:

talizman

talk

1. minerał, uwodniony krzemian magnezu; łojek;
2. biały puder do pielęgnacji skóry, wytwarzany z talku - minerału;
3. [czytaj: tok] potocznie: talk show


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. miękki minerał z gromady krzemianów;

 (1.2) kosmet. med. biały puder mineralny używany jako kosmetyk do pielęgnacji skóry

Wiktionary

Talk – minerał z gromady krzemianów. Należy do grupy minerałów pospolitych.

Nazwa pochodzi od arabskiego słowa "talk" oznaczającego mikę i nawiązuje do podobieństwa tych minerałów. Z kolei po łacinie "talcus" to tłuszcz, stąd w dawnej polszczyźnie czasem używano nazwy "łojek".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kryształy talku są tak miękkie, że można zarysować je paznokciem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: talk, AS: talk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. talkowanie n., potalkowanie n.

 czas. talkować ndk., potalkować dk.

 przym. talkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. łojek

Wiktionary


talk-show

[czytaj: tok-szoł] program telewizyjny lub radiowy, gdzie prowadzi się rozmowy z zaproszonymi gośćmi, często przy udziale publiczności; talk show, tok szoł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) telew. gatunek programu publicystycznego, w którym jeden lub wielu prowadzących rozmawia w studiu z uczestnikami;

Wiktionary

Talk-show – gatunek programu telewizyjnego, widowisko publicystyczne, w którym prowadzący (z reguły – jeden, choć bywają widowiska z dwoma prowadzącymi) rozmawia w studiu z uczestnikami na ustalony temat (talk-show monotematyczny) bądź na dowolne tematy (ogólny).

Wikipedia


talka

1. przyrząd do odmierzania i zwijania w motki nici, przędzy; motowidło;
2. motek nici przędzy zdjęty z motowidła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włók. motowidło do motania przędzy

 (1.2) włók. motek nici zdjęty z motowidła

Wiktionary

Talka – wieś w Estonii, w prowincji Võru, w gminie Meremäe.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) tala, motowidło

Wiktionary


talkować

posypywać coś białym pudrem (talkiem)


SJP.pl


talkowski

nazwisko


SJP.pl


talkowszczyzna

wieś w Polsce


SJP.pl

Talkowszczyzna – wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Szudziałowo.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Talkowszczyzna, po jej zniesieniu w gromadzie Szudziałowo. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia


talkowy

1. → talk;
2. [czytaj: tokowy] potocznie: związany z talk show


SJP.pl


tall

pagórek kryjący w sobie ruiny dawnych pojedynczych budowli lub całych zespołów architektonicznych; tell


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archeol. typ stanowiska archeologicznego w formie ściętego wzgórza utworzonego z nawarstwiających się, wskutek długotrwałego osadnictwa, pozostałości osad ludzkich;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy profesor przyglądał się tallowi z wysoka zauważył dziwną fałdę na stoku.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. tell

Wiktionary


tallboy

[czytaj: tolboj]
1. wysoka komoda składająca się z dwóch mniejszych kilkuszufladowych komód, ustawionych jedna na drugiej, lub komora na podwyższeniu z szufladami i wygiętymi nóżkami, charakterystyczna dla meblarstwa amerykańskiego i angielskiego w XVIII-XIX wieku; highboy;
2. w żeglarstwie: wysoki, wąski żagiel przedni, stosowany na jachtach regatowych, stawiany podczas żeglowania bajdewindem


SJP.pl

Tallboy (ang. "wysoki chłopiec") – bomba lotnicza odłamkowo-burząca, o masie 5400 kg używana w czasie II wojny światowej, mniejsza wersja najcięższej bomby lotniczej Grand Slam.

Wikipedia


talleyrand

[czytaj: talejRĄ, w odmianie: Talleyranda - czytaj: talejRANda itd.] nazwisko, m.in. Charles Talleyrand (1754-1838) - francuski mąż stanu


SJP.pl


tallin

stolica Estonii; Tallinn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Estonii;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtallʲĩn, AS: tallʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tallińczyk mos., tallinka ż.

 przym. talliński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urz. Tallinn, hist. Rewel

Wiktionary


tallinianin

mieszkaniec Tallina (Tallinna), stolicy Estonii; Tallinnianin, Tallińczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Tallinnu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtallʲĩˈɲä̃ɲĩn, AS: tallʹĩńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tallinn mrz., tallińczyk mos., tallinianka ż., tallinka ż.

 przym. talliński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tallińczyk

Wiktionary


tallinianka

mieszkanka Tallina (Tallinna), stolicy Estonii; Tallinnianka, Tallinka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Tallinna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtallʲĩˈɲãnka, AS: tallʹĩńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tallinn mrz., tallinka ż.

:: fm. tallińczyk mos., tallinianin mos.

 przym. talliński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tallinka

Wiktionary


tallinka

mieszkanka Tallina (Tallinna), stolicy Estonii; Tallinianka, Tallinnianka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Tallinna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: talˈlʲĩnka, AS: tallʹĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tallinn mrz., tallinianka ż.

:: fm. tallińczyk mos., tallinianin mos.

 przym. talliński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tallinianka

Wiktionary


tallinn

stolica Estonii; Tallin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Estonii;

Wiktionary

Tallinn (od 1219 do 1918 Rewel, niem. hist. Reval) – stolica i największe miasto Estonii, zlokalizowane na północy kraju, na brzegu Zatoki Tallińskiej. Tallinn zajmuje 7. miejsce na liście najbardziej inteligentnych miast świata. Wraz z fińskim Turku było Europejską Stolicą Kultury w 2011 roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtallʲĩn, AS: tallʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tallinianin mos., tallinianka ż., tallińczyk mos., tallinka ż.

 przym. talliński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Tallin, hist. Rewel

Wiktionary


tallinnianin

mieszkaniec Tallinna (Tallina), stolicy Estonii; Tallinianin, Tallińczyk


SJP.pl


tallinnianka

mieszkanka Tallinna (Tallina), stolicy Estonii; Tallinianka, Tallinka


SJP.pl


tallińczyk

mieszkaniec Tallina (Tallinna), stolicy Estonii; Tallinnianin, Tallinianin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Tallinnu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: talˈlʲĩj̃n͇t͡ʃɨk, AS: tallʹĩĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tallin mrz., Tallinn mrz., tallinianin mos., tallinianka ż., tallinka ż.

 przym. talliński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tallinianin

Wiktionary


talliński

przymiotnik od: Tallin, stolica Estonii


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Tallinn

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na przykład akademik tallińskiej politechniki jest w centrum miasta, około 500 m od Starówki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: talˈlʲĩj̃sʲci, AS: tallʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tallin mrz., Tallinn mrz., tallińczyk mos., tallinka ż., tallinianin mos., tallinianka ż.

Wiktionary


talmi

dawniej: stop miedzi, cynku, cyny i żelaza, platerowany złotem, używany do wyrobu taniej biżuterii; talmigold; talmi-złoto


SJP.pl

Ta

Wikipedia


talmi-złoto

dawniej: stop miedzi, cynku, cyny i żelaza, platerowany złotem, używany do wyrobu taniej biżuterii; talmigold; talmi


SJP.pl


talmigold

dawniej: stop miedzi, cynku, cyny i żelaza, platerowany złotem, używany do wyrobu taniej biżuterii; talmi; talmi-złoto


SJP.pl


talmud

egzemplarz Talmudu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) rel. zbiór przepisów judaistycznych;

 (1.2) przepisany lub wydrukowany egzemplarz Talmudu (1.1)

Wiktionary

Talmud ( ‏תלמוד‎ "talmud" „nauka”) – jedna z podstawowych (choć nie jest uznawana za świętą) ksiąg judaizmu. Został napisany językiem judeo-aramejskim. Talmud jest komentarzem do biblijnej Tory, w którym wyjaśniono, jak przestrzegać prawa zawartego w Torze w warunkach, jakie zapanowały wśród Żydów wypędzonych z Palestyny w II wieku. Dla wyznawców tradycyjnego judaizmu Talmud stanowi rodzaj odpowiednika chrześcijańskiego katechizmu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla wyznawców tradycyjnego judaizmu Talmud stanowi rodzaj odpowiednika chrześcijańskiego katechizmu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. talmudyczność ż., talmudyzm mrz., talmudysta mos., talmudzista mos.

 przym. talmudowy, talmudyczny

 przysł. talmudycznie

Wiktionary


talmudyczny

1. odnoszący się do Talmudu (zbioru tradycyjnych, dopełniających Stary Testament praw judaizmu), związany z Talmudem;
2. ściśle przestrzegający praw, przepisów określonych w danej dziedzinie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rel. związany z Talmudem, zawarty w Talmudzie

przymiotnik jakościowy

 (2.1) przen. pejor. trzymający się ściśle przepisów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Talmud mrz., talmudysta m.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) formalistyczny

Wiktionary


talmudysta

znawca Talmudu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) znawca Talmudu

Wiktionary

Powiązane:

 przym. talmudyczny

 rzecz. Talmud mrz.

Wiktionary


talmudystka

→ talmudysta


SJP.pl

Patrz:

talmudysta

talmudystyczny

→ talmudysta


SJP.pl

Patrz:

talmudysta

talmudyzm

1. ogół prawd i twierdzeń, opartych na Talmudzie;
2. rygorystyczne przestrzeganie praw zawartych w Talmudzie


SJP.pl


talo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. placek z mąki kukurydzianej pieczony na ogniu, specjalność baskijska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtalɔ, AS: talo

Wiktionary


talon

dokument uprawniający do otrzymania towarów, pieniędzy lub usługi; bon; kupon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dokument uprawniający do nabycia reglamentowanego towaru lub zniżki cenowej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Talon – pieniądz bezwalutowy,
  • Talon – miejscowość we Francji,
  • Talon – sposób smyczkowania w instrumencie smyczkowym,
  • Talon – przejściowa jednostka walutowa wprowadzona do obiegu przez Bank Litewski.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtalɔ̃n, AS: talõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. talonik mrz.

 przym. talonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bon; pot. kartka, kwit

Wiktionary


talonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od talon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. talon m.

Wiktionary


talonowicz

osoba kupująca coś na podstawie talonu


SJP.pl


talonowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący talonów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. talon mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bonowy

Wiktionary


talos

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. postać mitologiczna, olbrzym z brązu, strzegący Krety przed piratami i obcymi;

 (1.2) mitgr. postać mitologiczna, niezwykle zdolny uczeń Dedala, którego ten z zazdrości strącił ze szczytu wzgórza akropolu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Talos – planetoida o numerze katalogowym 5786
  • Talos – w mitologii greckiej olbrzym z brązu, strażnik Krety
  • Talos (Talus, Kalos, Perdiks) – w mitologii greckiej uczeń i siostrzeniec Dedala
  • Talos – rodzaj teropoda z rodziny Troodontidae
  • TALOS – Transportable Autonomous patrol for Land bOrder Surveillance
  • Operacja Talos – powieść Bogusława Wołoszańskiego
  • RIM-8 Talos – pocisk rakietowy
  • Talus – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtalɔs, AS: talos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Talus m.

 przym. Talusowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Talus

 (1.2) Talus, Perdiks, Kalos

Wiktionary


talowy

przymiotnik od: tal


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący talu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tal m.

Wiktionary


talpicyd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środek kretobójczy, unieszkodliwiający krety (nazwa systematyczna|Talpidae|ref=tak.);

Wiktionary


talrep

rodzaj ściągacza linowego służącego do zamocowania i naciągnięcia want


SJP.pl

Talrep – lina roślinna stosowana w ściągaczu talrepowym na dawnym żaglowcu. Potocznie nazywano talrepem również sam ściągacz. Dziś tego typu osprzęt występuje w replikach, lub żaglowcach stylizowanych na te z minionych epok.

Wikipedia


taltybios

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. herold i przyjaciel Agamemnona

Wiktionary

Taltybios (gr. Ταλθύβιος) – postać z mitologii greckiej, herold Agamemnona podczas wojny trojańskiej.

Miał towarzysza imieniem Eurybates, w późniejszych przekazach schodzącego na dalszy plan. Wzmiankowany jest kilkukrotnie w "Iliadzie". To właśnie on miał odebrać Achillesowi Bryzejdę i posłować do Machaona oraz Kinyrasa. Miał też towarzyszyć Ifigenii w drodze do Aulidy, gdzie została złożona w ofierze. Eurypides uczynił Taltybiosa bohaterem swojej tragedii "Trojanki".

Wikipedia


talus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.;

 (1.2) mitgr. olbrzym z brązu strzegący Krety przed piratami i obcymi;

 (1.3) mitgr. niezwykle zdolny uczeń Dedala, którego ten z zazdrości strącił ze szczytu wzgórza akropolu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Talus – imię męskie
  • Talus – rodzaj stawonogów z wymarłej gromady trylobitów
  • Talus (Talos) – w mitologii greckiej olbrzym z brązu, strażnik Krety
  • Talus (Talos, Kalos, Perdiks) – w mitologii greckiej uczeń i siostrzeniec Dedala
  • Talus-Saint-Prix – miejscowość w regionie Szampania-Ardeny, we Francji
  • Talos – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtalus, AS: talus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Talos m.

:: fż. Tala ż.

 przym. Talosowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Talos

 (1.3) Talos, Perdiks, Kalos

Wiktionary


talweg

linia najgłębszego koryta będąca podstawą do wytyczenia linii granicznej na rzekach żeglownych


SJP.pl


talyrz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. talerz

Wiktionary


tam

1. zaimek wskazujący bliżej nieokreślone miejsce lub odnoszący się w kontekście do wcześniej określonego miejsca;
2. partykuła ekspresywna


SJP.pl

zaimek

 (1.1) …wskazujący miejsce inne od miejsca, w którym znajduje się mówiący

 (1.2) …wskazujący miejsce, do którego nawiązano już wcześniej

partykuła

 (2.1) …o charakterze wzmacniającym wypowiedź, deprecjonująca

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od: tama

Wiktionary

Tam (zapis stylizowany: TAM) – dziewiąty album studyjny polskiej piosenkarki Natalii Przybysz. Wydawnictwo ukazało się 13 października 2023 nakładem wytwórni muzycznej Kayax w dystrybucji e-Muzyka.

Album jest utrzymany w stylu muzyki alternatywnej. Składa się z wersji standardowej (1 CD) i płyty analogowej (1 LP).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) „Jadalnia znajduje się tam.”

 (1.1) Przed wojną istniało tam wiele domów.

 (1.1) Chcę, żebyś tam poszła.

 (1.1) Wpłynąłem czółnem w głęboką wyrwę w brzegu, o której wiedziałem; Musiałem rozdzielić gałęzie wierzby, żeby się tam dostać.

 (1.2) Byłam na drugiej półkuli, tam ludzie chodzą do góry nogami!

 (1.2) Były tam misy pełne słodkości, czekoladek i podobnych rzeczy.

 (2.1) „Taka tam nauka, to w sumie nic nie daje…”

 (2.1) Gdzie wy kupiliście taką berbeluchę, ja tam wolę tego nie pić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tãm, AS: tãm

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. stamtąd, tamtędy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. tamdotąd, gwara. tamój; gw. Górny Śląsk haj, hanej, hań

Wiktionary


tam-tam

1. drewniany bęben afrykański, używany przez niektóre plemiona jako instrument muzyczny lub do przekazywania wiadomości na odległość;
2. instrument perkusyjny z grupy idiofonów uderzanych, odmiana gongu w kształcie metalowej tarczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. instrument perkusyjny z grupy idiofonów;

 (1.2) muz. azjatycki instrument perkusyjny o cienkiej, metalowej tarczy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tam-tam – afrykański bęben szczelinowy używany do komunikacji
  • tam-tam – odmiana gongu
  • Tam-Tam – album piosenek Amandy Lear
  • #Tam tam – singel Moniki Lewczuk
  • Tam Tam Project, Tam Tam Music, Tam Tam Academy – zespół muzyczny i autorska szkoła perkusyjna Piotra Wolskiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Zagrała orkiestra, złożona z dziwacznych instrumentów wschodnich: dutar, kobz, czibizgów, tam-tamów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tam-tamista mos.

Wiktionary


tam-tamista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzad. muz. muzyk grający na tam-tamie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mieszkając obok tam-tamisty, często słyszę, gdy próbuje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tam-tam mrz.

Wiktionary


tam-tamistka

→ tam-tamista


SJP.pl

Patrz:

tam-tamista

tam-tamowy

→ tam-tam; tamtamowy


SJP.pl


tama

1. wał wznoszony w celu regulacji rzeki;
2. zapora, przeszkoda, zawada;
3. budowla odgradzająca w kopalni dwie części wyrobiska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. budowla zatrzymująca i spiętrzająca wodę;

 (1.2) górn. konstrukcja odgradzająca w kopalni dwie przestrzenie;

 (1.3) przen. zablokowanie czegoś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tama – rodzaj budowli stosowanej w hydrotechnice
  • zapora wodna
  • tama - w górnictwie podziemnym budowla odgradzająca w kopalni jedną część wyrobiska od drugiej
  • TAMA – producent instrumentów muzycznych
  • (1089) Tama – mała planetoida z pasa głównego
  • Tama – rzeka w Japonii
  • Tama – miasto w Japonii
  • Tama – dzielnica miasta Kawasaki
  • Tama – wieś w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Rajgród
  • Tama – wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Ruda Maleniecka
  • Tama – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Tama
  • Tama () – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Des Moines

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bobry budują tamy jeszcze z innych powodów: ażeby woda była dostatecznie głęboka.

 (1.3) Powinniśmy położyć tamę takim zachowaniom!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtãma, AS: tãma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tamowanie n., zatamowanie n.

:: zdrobn. tamka ż.

 czas. tamować ndk., zatamować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapora

Wiktionary


tamada

gospodarz przyjęcia w Gruzji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mistrz ceremonii podczas supry (uczty) na Kaukazie, w szczególności w Gruzji; zwykle dojrzały mężczyzna, który cieszy się szacunkiem i potrafi wygłaszać oratorskie toasty

Wiktionary

Tamada – stolica historycznej diecezji w starożytnej prowincji rzymskiej Mauretania Caesariensis, znajdującej się w północno-zachodniej Afryce, jedno z katolickich biskupstw tytularnych, ustanowione w 1933.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przede mną siedział tamada, który według surowych reguł ceremoniału krajowego kierował uroczystością.

Wiktionary


tamagotchi

[czytaj: tamagoczi] elektroniczna zabawka w postaci małego urządzenia z ekranikiem, na którym pojawia się zwierzątko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) japońska zabawka elektroniczna, substytut zwierzęcia domowego, w postaci małego urządzenia z wyświetlaczem ciekłokrystalicznym, na którym ukazuje się postać zwierzątka, którym trzeba „opiekować się;”

Wiktionary

Ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tamagotchi było popularne w połowie lat 90.

Wiktionary


tamagoyaki

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. japoński omlet, który powstaje poprzez zwijanie kilku warstw ubitych jajek smażonych na prostokątnej patelni, porcjowany przed podaniem

Wiktionary

Tamagoyaki (jap. 卵焼き lub 玉子焼き, „smażone jajko”) – rodzaj japońskiego omletu przygotowywanego poprzez zawinięcie kilku warstw smażonych ubitych jajek. Często przygotowuje się go na prostokątnej patelni do omletów zwanej makiyakinabe lub tamagoyaki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dodatkowo, kucharze zaserwują japońskie kiszonki, tempurę, omlet tamagoyaki i inne rzeczy, obok których nie można przejść z pustym brzuchem.

Wiktionary


tamajajo

potocznie, żartobliwie o tamagotchi; tamakurczak


SJP.pl


tamakurczak

potocznie, żartobliwie o tamagotchi; tamajajo


SJP.pl


tamal

danie meksykańskie z nadziewanego ciasta z mąki kukurydzianej owiniętego liściem z kolby kukurydzy


SJP.pl

Ta

Wikipedia


tamandua

zwierzę nadrzewne; żywi się termitami


SJP.pl

Tamandua ("Tamandua") – rodzaj ssaków z rodziny mrówkojadowatych (Myrmecophagidae).

Wikipedia


tamanu

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Calophyllum inophyllum|ref=tak., rosnące powoli, najczęściej w dolinach, wiecznie zielone drzewo występujące w tropikalnych lasach Azji, Afryki i Oceanii o ciężkim i trwałym drewnie

 (1.2) kosmet. olej pozyskiwany poprzez wytłoczenie na zimno pestek owoców drzewa tamanu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród przygotowanych darów można było podziwiać drewniane naczynia z drzewa tou (Cordia subcordata) i z tamanu (Callophyllum inophyllum) (…).

 (1.2) Olej tamanu zawiera także nienasycone kwasy tłuszczone – kwas linolowy i oleinowy.

Wiktionary


tamara

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) środ. kolej. lokomotywa spalinowa TEM2 (SM48)

Wiktionary

Tamara – współczesna forma żeńskiego imienia semickiego Tamar ( ‏ܬܡܪ‎ – "palma daktylowa").

Tamara imieniny obchodzi: 25 marca, 1 maja i 3 czerwca.

W styczniu 2024 w upublicznionych danych rejestru PESEL widniało 12 931 kobiet o imieniu Tamara i 698 o imieniu Tamar nadanym jako imię pierwsze, a także 2636 kobiet noszących imię Tamara oraz 22 kobiety o imieniu Tamar jako imię drugie. Dla porównania, najczęściej nadane imię żeńskie – Anna – nosi 1 072 616 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miała na imię Tamara i świetnie tańczyła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tãˈmara, AS: tãmara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tamar ż.

Wiktionary


tamarillo

1. roślina z rodziny psiankowatych, o owocach podobnych do pomidorów;
2. owoc tej rośliny


SJP.pl


tamaryna

nadrzewna małpka z Ameryki Południowej


SJP.pl

Tamaryna ("Saguinus") – rodzaj ssaków naczelnych z rodziny pazurkowcowatych (Callitrichidae).

Wikipedia


tamarynd

tropikalne drzewo ze wschodniej Afryki; tamarynda, tamaryndus, tamaryndowiec


SJP.pl


tamarynda

owoc tamaryndowca - tropikalnego drzewa afrykańskiego; tamarynd


SJP.pl


tamaryndowcowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z tamaryndowcem, dotyczący tamaryndowcu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tamaryndowiec m.

Wiktionary


tamaryndowiec

tropikalne drzewo ze wschodniej Afryki; tamaryndus, tamarynd


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dendr. nazwa systematyczna|Tamarindus|ref=taj., monotypowy rodzaj drzew z rodziny bobowatych

 (1.2) dendr. drzewo z rodzaju tamaryndowców (1.1)

 (1.3) spoż. jadalny owoc tamaryndowca (1.2)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tamarynd m.

 przym. tamaryndowcowy, tamaryndowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) tamarynd, powidlnik

Wiktionary


tamaryndowy

→ tamarynd (tamaryndus, tamaryndowiec)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z tamaryndem, dotyczący tamaryndu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tamarynd m., tamaryndowiec mrz.

Wiktionary


tamaryndus

tropikalne drzewo ze wschodniej Afryki; tamaryndowiec, tamarynd


SJP.pl


tamaryszek

krzew lub drzewko z rodziny tamaryszkowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. krzew z rodziny tamaryszkowatych

Wiktionary

Ta

Wikipedia


tamaryszka

krzew lub drzewko z rodziny tamaryszkowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Acrocephalus melanopogon|ref=tak., ptak z rodziny trzciniaków;

Wiktionary

Ta

Wikipedia


tamaryszkowate

rodzina roślin z rzędu tamaryszkowców obejmująca drzewa i krzewy występujące głównie na obszarach podzwrotnikowych, o drobnych liściach zredukowanych w formie igieł lub łusek


SJP.pl

Ta

Wikipedia


tamaryszkowaty

o cechach tamaryszkowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


tamaryszkowce

rząd roślin okrytonasiennych z podklasy ukęślowych; Tamaricales


SJP.pl


tamaryszkowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z podklasy ukęślowych


SJP.pl


tamaryszkowy

1. → tamaryszek;
2. suwak tamaryszkowy - gatunek ssaka z podrodziny myszoskoczków


SJP.pl


tamarzyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tamary lub z nią związany


SJP.pl


tamaszek

język z południowej gałęzi języków berberskich, używany w Afryce Północnej; język tuareski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) jęz. język berberyjski, używany w Afryce (na rozległych obszarach Mali, Nigru, Algierii, Libii i Burkina Faso), rozdzielający się na cztery dialekty;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tãˈmaʃɛk, AS: tãmašek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tamaszeq, tuareg, język tuareski

Wiktionary


tambala

1/100 kwachy, malawijskiej jednostki pieniężnej


SJP.pl

Ta

Wikipedia


tambor

1. osłona górnej części bocznych kół łopatkowych na statkach z napędem bocznokołowym;
2. urządzenie w formie wałka o średnicy zależnej od długości papiernicy, służącego do nawijania gotowego papieru schodzącego z maszyny;
3. dawniej: przyrząd służący do rozpinania na nim materiału w celu ułatwienia jego haftowania; tamborek


SJP.pl

Tambor – (hiszp. "tambor" - bęben) osłona górnej części (wystającej ponad powierzchnię wody) bocznych kół łopatkowych na statkach z napędem bocznokołowym. Tambory miały na celu głównie ochronę kół łopatkowych przed uszkodzeniem, kiedy statek stykał się z burtą innego statku lub innym obiektem.

Wikipedia


tamborek

przyrząd służący do rozpinania na nim materiału w celu ułatwienia jego haftowania; tambor


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ułatwiający wyszywanie przyrząd w formie dwóch obręczy służących do napinania materiału lub kanwy do haftowania;

Wiktionary

Tamborek – przedmiot ułatwiający haftowanie, składający się z dwóch obręczy, które zaciska się na siebie, napinając jednocześnie naciągnięty między nimi materiał.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tãmˈbɔrɛk, AS: tãmborek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tamburyn m., tamburyno n.

Wiktionary


tambormajor

tamburmajor;
1. dyrygent orkiestry w marszu
2. dowódca doboszów lub orkiestry wojskowej


SJP.pl


tambormajorski

→ tambormajor


SJP.pl

Patrz:

tambormajor

tamborski

nazwisko


SJP.pl


tambow

miasto w Federacji Rosyjskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto obwodowe w środku europejskiej części Rosji, położone nad rzeką Cną;

Wiktionary

Tambow (ros. Тамбов) – miasto administracyjne, gospodarcze i kulturalne centrum obwodu tambowskiego na obszarze Centralnego Okręgu Federalnego w Rosji, na Nizinie Ocko-Dońskiej, nad rzeką Cną, około 418 km na południowy wschód od Moskwy, w 2025 roku miasto liczyło 254 940 mieszkańców i 107,31 km² powierzchni. Miasto dzieli się na 3 dzielnice, zwane rejonami: rejon leninowski, rejon październikowy, oraz rejon sowiecki.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. tambowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. lub rzad. Tambów (zapis spolszczony)

Wiktionary


tambowski

→ Tambow


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Tambowem, dotyczący Tambowa

Wiktionary

Patrz:

Tambow

Powiązane:

 rzecz. Tambow m.

Wiktionary


tambur

1. wschodni instrument muzyczny, rodzaj bębna;
2. wieloboczna, eliptyczna lub cylindryczna podbudowa pod kopułą


SJP.pl


tambura

rodzaj lutni azjatyckiej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tambura (instrument) – instrument muzyczny z grupy chordofonów szarpanych
  • Tambura (Sudan Południowy) – południowosudańskie miasto w wilajecie Ekwatoria Zachodnia

Wikipedia


tamburek

dawniej: przyrząd służący do rozpinania na nim materiału w celu ułatwienia jego haftowania; tamborek, tambor


SJP.pl


tamburmajor

dawniej: tambormajor;
1. dyrygent orkiestry w marszu;
2. dowódca doboszów lub orkiestry wojskowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. dyrygent orkiestry marszowej

 (1.2) przest. wojsk. dowódca orkiestry wojskowej lub oddziału złożonego z doboszów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osobą scalającą cały zespół jest tamburmajor – dyrygent w marszu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtãmburˈmajɔr, AS: tãmburmai ̯or

Wiktionary


tamburmajorka

→ tamburmajor


SJP.pl

Patrz:

tamburmajor

tamburowy

przymiotnik od: tambur


SJP.pl


tamburyn

instrument muzyczny, mały płaski bębenek na obręczy z brzęczącymi blaszkami; tamburyno


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. instrument perkusyjny w formie obręczy z naciągniętą membraną i blaszkami lub dzwoneczkami naokoło;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Orszak weselny już oczekiwał pana młodego, z orkiestrą złożoną z skrzypiec, flecika i tamburyna…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tãmˈburɨ̃n, AS: tãmburỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tamburyno n., tamborek m., tamburynista m., tamburynistka ż.

 przym. tamburynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bębenek baskijski, tamburyno

Wiktionary


tamburynista

muzyk grający na tamburynie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. muzyk, który gra na tamburynie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtãmburɨ̃ˈɲista, AS: tãmburỹńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tamburyn m., tamburyno n., tamburynek m.

:: fż. tamburynistka ż.

Wiktionary


tamburynistka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. kobieta, która gra na tamburynie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tamburynista mos., tamburyn mrz.

Wiktionary


tamburyno

instrument muzyczny, mały płaski bębenek na obręczy z brzęczącymi blaszkami; tamburyn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. tamburyn

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtãmbuˈrɨ̃nɔ, AS: tãmburỹno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tamburynista mos., tamborek, tamburyn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bębenek baskijski, tamburyn

Wiktionary


tambylec

potocznie: bywalec


SJP.pl


tambów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) daw. lub rzad. geogr. Tambow (zapis spolszczony)

Wiktionary


tamci

forma zaimka.

 (1.1) mos. lm. od tamten

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tamci ludzie wyglądają na szczęśliwych.

Wiktionary


tamdotąd

zaimek

 (1.1) reg. pozn. - tam

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozmiary piwnic miały być tak wielkie, że zaprząg czterokonny mógł tamdotąd zjechać. (K. Grzybowski)

Wiktionary


tameczny

dawniej: tamtejszy


SJP.pl


tamerlan

władca środkowoazjatycki; Timur, Timur Lenk, Timur Chromy


SJP.pl


tamga

1. znak rodowy i własnościowy u dawnych ludów tureckich
2. znak na monetach tureckich i tatarskich z imieniem i tytułem sułtana lub chana; moneta z tymże znakiem


SJP.pl

Tamga (mong. "tamag", tur. "damga", tat. "tamga" „znak, piętno, pieczęć”) – znak władzy chańskiej. Pierwotnie znak plemienny, rodowy i własnościowy u dawnych ludów Wielkiego Stepu (scytyjskich, sarmackich i potem mongolskich, tureckich, irańskich i ugrofińskich), używany m.in. do oznaczania koni, bydła, sprzętów i uzbrojenia.

Wikipedia


tamiarz

1. robotnik w kopalni zatrudniony przy budowie i konserwacji różnego rodzaju tam
2. robotnik obsługujący tamy śluzowe na drogach przewozowych


SJP.pl


tamil

język tamilski będący językiem urzędowym w Singapurze, Sri Lance i w części Indii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. przedstawiciel narodu drawidyjskiego, posługującego się językiem tamilskim i zamieszkującego indyjski stan Tamil Nadu i północno-wschodnią część Sri Lanki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtãmʲil, AS: tãmʹil

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tamilski mrz.

:: fż. Tamilka ż.

 przym. tamilski

Wiktionary


tamil.

skrót od: tamilski


SJP.pl


tamilka

członkini narodu zamieszkującego głównie południowe Indie i Sri Lankę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. przedstawicielka narodu drawidyjskiego, posługującego się językiem tamilskim i zamieszkującego indyjski stan Tamil Nadu i północno-wschodnią część Sri Lanki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kobiety – Syngalezki i Tamilki – wyróżniały się błyszczącymi kolczykami i bransoletami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tamilski mrz.

:: fm. Tamil mos.

 przym. tamilski

Wiktionary


tamilnad

stan w Indiach; Tamilnadu


SJP.pl


tamilnadu

stan w Indiach; Tamilnad


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. stan w Indiach;

Wiktionary

Tamilnadu ( தமிழ்நாடு; ang. "Tamil Nadu"; hindi तमिल नाडु, trb.: "Tamilnad", trl.: "Tamiḻ Nāṭu") – jeden ze stanów Indii, położony w ich południowej części, zamieszkany głównie przez Tamilów, lud pochodzenia drawidyjskiego.

Stolicą stanu, a zarazem największym miastem jest Ćennaj.

Wikipedia


tamilnadzki

→ Tamilnadu


SJP.pl

Patrz:

Tamilnadu

tamilowie

naród zamieszkujący głównie południowe Indie i Sri Lankę


SJP.pl

Tamilowie ( தமிழர்கள், "Tamiḻarkaḷ") – naród z grupy ludów drawidyjskich, posługujący się językiem tamilskim, 74 miliony osób według szacunków z 1997 roku. Zamieszkuje indyjski stan Tamil Nadu i północno-wschodnią część Sri Lanki, poza tym skupiska w Indonezji, Malezji, Singapurze i Mjanmie, a poza Azją w Południowej Afryce i Mauritiusie, emigracja do Europy, Stanach Zjednoczonych, Kanady i Australii.

Wikipedia


tamilski

dotyczący Tamilów, charakterystyczny dla Tamilów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. język z rodziny drawidyjskiej, którym posługują się Tamilowie zamieszkujący południowoindyjski stan Tamilnadu (60 mln) oraz wyspę Cejlon (4 mln);

przymiotnik

 (2.1) dotyczący Tamilów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tamil mos., Tamilka ż.

Wiktionary


tamilskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem tamilskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem tamilskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku tamilskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tãˈmʲilskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: tãmʹilskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


tamiza

rzeka w Wielkiej Brytanii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w południowej Anglii;

Wiktionary

Tamiza ( Thames, wym. ; w górnym biegu także Isis; Tamesis, Tamesa) – rzeka w południowej Anglii, nad którą położony jest Londyn, druga pod względem długości rzeka Wielkiej Brytanii (po Severn), liczy 346 km. Dorzecze ma powierzchnię około 13 000 km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mosty londyńskie położone są nad Tamizą.

 (1.1) Obszar Esseksu jest nizinny i rozciąga się pomiędzy estuarium Tamizy na południu a ujściem rzeki Stour na północy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tãˈmʲiza, AS: tãmʹiza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tamizański, nadtamizański

Wiktionary


tamizański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. związany z Tamizą (rzeką w Anglii)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powoli mijają nas statki, przeciągnęły popielatym dymem leniwe, tamizańskie popołudnie. Brzeg oddala się w nieokreślonej mgle (…)

 (1.1) Brutalski to był człowiek, tak jak wszyscy rybacy tamizańscy, a zwłaszcza ci, co w królestwie Kent mieszkają (…)

 (1.1) Natomiast Viola wychodząc od Olivii, czyli kierując się w głąb sceny a nie ku widowni, cytuje okrzyk przewoźników tamizańskich: „Then westward — ho!".

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tamiza ż.

 przym. nadtamizański

Wiktionary


tamo

dawniej: tam


SJP.pl


tamoksifen

organiczny związek chemiczny, lek blokujący estrogen, stosowany głównie w terapii raka sutka; tamoksyfen


SJP.pl


tamoksyfen

organiczny związek chemiczny, lek blokujący estrogen, stosowany głównie w terapii raka sutka; tamoksifen


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. lek stosowany głównie w leczeniu i zapobieganiu rakowi piersi; selektywny modulator receptorów estrogenowych

Wiktionary

Tamoksyfen (tamoxifen) – organiczny związek chemiczny, należący do selektywnych modulatorów receptora estrogenowego (SERM), syntetyczny lek o działaniu antyestrogenowym, stosowany głównie w terapii raka sutka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Działania niepożądane tamoksyfenu mogą obejmować m.in. uderzenia gorąca, zmiany nastroju, bóle stawów, a także ryzyko zakrzepów.

Wiktionary


tamować

hamować, wstrzymywać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zatamować)

 (1.1) utrudniać swobodny ruch (zwykle przemieszczanie) lub działanie

 (1.2) powstrzymywać upływ krwi

 (1.3) powstrzymywać okazywanie uczuć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sposobem zaś ode mnie podanym intrata dzisiejsza będzie wiekami nieodmienną i zawsze równie dla Rzeczypospolitej użyteczną, a przecież przemysłu dziedzica nie tamującą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tamowanie n., tama ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blokować, hamować, wstrzymywać, zatrzymywać

 (1.2) hamować, wstrzymywać, zatrzymywać

 (1.3) tłumić

Wiktionary


tamowy

przymiotnik od: tama


SJP.pl


tampa

miasto w USA


SJP.pl

Tampa – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Floryda, ośrodek administracyjny hrabstwa Hillsborough, położone na zachodnim wybrzeżu półwyspu Floryda, nad zatoką Tampa, nad ujściem rzeki Hillsborough. Jest to trzecie pod względem wielkości miasto na Florydzie, w 2020 roku liczyło 384 959 mieszkańców. Obszar metropolitalny Tampa–St. Petersburg–Clearwater, zamieszkany przez 3 175 275 osób (2020), jest drugą co do wielkości aglomeracją Florydy.

Wikipedia


tampax

marka tamponów higienicznych


SJP.pl


tamper

urządzenie do ubijania zmielonej kawy w kolbie; ubijak do kawy


SJP.pl

Ta

Wikipedia


tampere

miasto w Finlandii


SJP.pl

Ta

Wikipedia


tampon

1. zwitek materiału do tamowania krwawień, oczyszczania ran lub wprowadzania leków;
2. opatrunek higieniczny używany przez kobiety w okresie menstruacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kosmet. med. rodzaj opatrunku będący zwitkiem gazy, waty itp. używany do wprowadzania leków do jam ciała lub ran oraz jako materiał opatrunkowy;

 (1.2) hig. specjalnie ukształtowany opatrunek ze sznurkiem stosowany wewnętrznie podczas menstruacji;

 (1.3) techn. kulka uformowana np. z waty, owinięta cienkim płótnem, flanelą itp., używana do nanoszenia substancji płynnych

Wiktionary

Tampon – zwitek (kłąb) chłonnego materiału (gąbki, waty), zwykle pochodzenia naturalnego (bawełna, wełna, celuloza), używany jako materiał opatrunkowy lub narzędzie do nanoszenia substancji płynnych (np. farb) na podłoże – tzw. tapowanie. Tampony wyposażone w sznureczki (tampony higieniczne) są również używane jako środki higieny osobistej podczas menstruacji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtãmpɔ̃n, AS: tãmpõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. tamponik

 czas. tamponować

Wiktionary


tamponada

1. wypełnianie jam ciała lub ran tamponami uciskającymi w celu opanowania krwawienia; seton
2. tamponada serca - gromadzenie się w worku osierdziowym, otaczającym mięsień serca, krwi lub płynu w ilości powodującej pogorszenie jego funkcji


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tamponada tylna nosa, tamponada przednia nosa – zatrzymanie krwawienia w wyniku ucisku zewnętrznej siły na naczynia krwionośne
  • tamponada serca – stan przedostania się krwi do jamy osierdziowej

Wikipedia


tampondruk

Tampondruk – technika druku pośredniego, zaliczana do pochodnych druku wklęsłego, polegająca na nakładaniu farby drukarskiej za pomocą miękkiego gładkiego stempla zwanego tamponem. Za pomocą tamponu o odpowiednim kształcie wykonywany jest nadruk na nierównych i nieregularnych powierzchniach. Przez dobranie odpowiedniej farby możliwe jest drukowanie na podłożach (zwanych kształtkami) takich jak tworzywa sztuczne, guma, szkło, metal itp.

Wikipedia


tamponiarka

maszyna drukarska wykorzystywana do tampodruku


SJP.pl


tamponik

mały tampon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od tampon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tampon m.

Wiktionary


tamponować

1. oczyszczać ranę tamponem, tamować krew, wprowadzać leki za pomocą tamponu;
2. uszczelniać skały przez wypełnianie szczelin wodoszczelnym roztworem cementu


SJP.pl


tamponowy

→ tampon


SJP.pl

Patrz:

tampon

tamta

forma zaimka.

 (1.1) ż. lp. od tamten

Wiktionary

Tamta Goduadze ( თამთა გოდუაძე, Τάμτα Γκοντουάτζε; ur. 10 stycznia 1981 w Tbilisi) – gruzińsko-grecka piosenkarka, reprezentantka Cypru w 64. Konkursie Piosenki Eurowizji (2019).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tamta książka jest bardzo ciekawa.

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. tamten

Wiktionary


tamtamowy

→ tam-tam; tam-tamowy


SJP.pl


tamte

forma zaimka.

 (1.1) nmos. lm. od tamten

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tamte kobiety są bardzo eleganckie.

Wiktionary


tamteczny

przymiotnik

 (1.1) śrpol., także. daw. tamtejszy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W jedney [z chałup] mieszka leśnik, co boru y lasu tamtecznego pilnuje.

 (1.1) Czas ten nie upłynął mi darmo, bo krom języka francuskiego miałem profesora matematyka, więc i w akademiéj tamtecznéj publicznych lekcyj i dysputacyj nie opuszczałem, ale nade wszystko »stilum privato studio« polerowałem, biorąc pomoc z ustawicznego czytania oratorów i historyków przedniejszych.

 (1.1) Poszło za nimi ochotnika i chorągwi lekkich ordynowanych niemało i uchodzących na przeprawie rzeki Ikwy zaskoczywszy, a kilka tysięcy obywatelów tamtecznych [uwolniwszy, wielu] trupem położyli, starszyzna i z drugiemi ucieczką w Ukrainę ustąpiła.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tamtejszy; śrpol., daw., dziś gwara. tameczny

Wiktionary


tamtejszy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się we wcześniej wspomnianym miejscu (w którym rozmówcy się nie znajdują)

 (1.2) dotyczący wcześniej wspomnianego miejsca (w którym rozmówcy się nie znajdują)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy jesteś w Wiedniu, musisz odwiedzić tamtejsze muzeum sztuki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tãmˈtɛjʃɨ, AS: tãmtei ̯šy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śrpol., daw. tamteczny

Wiktionary


tamten

znajdujący się tam, a nie tu; bardziej odległy w przestrzeni lub czasie niż ten, który jest bliżej (tu)


SJP.pl

zaimek przymiotny wskazujący

 (1.1) obiekt bardziej odległy w przestrzeni lub czasie niż ten, który jest bliżej (tu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podaj mi tamten widelec.

 (1.1) Tamten egzamin był łatwiejszy od dzisiejszego.

 (1.1) Tamtego pamiętnego dnia Krzysztof był bardzo przygnębiony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtãmtɛ̃n, AS: tãmtẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tamta ż., tamto n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inny, ten tam, nie ten, poprzedni

Wiktionary


tamto

zaimek przymiotny wskazujący, forma pochodna

 (1.1) odnosi się do obiektów lub okoliczności postrzeganych jako dalsze w sensie umiejscowienia lub wystąpienia w czasie; n. lp. od tamten

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Należałoby przywołać tamto skojarzenie pani Marioli o gonieniu króliczka.

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. tamten

Wiktionary


tamtoczasowy

dawniej: ówczesny; tamtoczesny


SJP.pl


tamtoczesny

dawniej: ówczesny; tamtoczasowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) daw. dotyczący czasów, o których była mowa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. ówczesny; daw. tegoczesny

Wiktionary


tamtoroczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który odbył się/zdarzył się w tamtym (wskazanym wcześniej) roku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poznaliśmy się w tamtoroczne wakacje, jeździmy do siebie co miesiąc na zmianę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtãmtɔˈrɔt͡ʃnɨ, AS: tãmtoročny

Wiktionary


tamtędy

tamtą drogą, w tamtym kierunku


SJP.pl

zaimek

 (1.1) tamtą drogą (daleką od osoby wskazującej)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak pójdziesz tamtędy, zaoszczędzisz pięć minut.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tãmˈtɛ̃ndɨ, AS: tãmtẽndy

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. tam

 partyk. tam

Wiktionary


tamure

taniec polinezyjski


SJP.pl


tamwors

brytyjska rasa świń; tamworth


SJP.pl


tamworth

[czytaj: tamłorf albo tamłors] brytyjska rasa świń; tamwors


SJP.pl

Tamworth – miasto w środkowej Anglii (Wielka Brytania), w hrabstwie Staffordshire, w dystrykcie Tamworth, położone nad rzeką Tame, na północny wschód od Birmingham. W 2001 roku liczyło 71 650 mieszkańców. Rozwinięty przemysł maszynowy, włókienniczy, metalowy oraz spożywczy.

Wikipedia


tamój

zaimek wskazujący

 (1.1) gwara. tam

Wiktionary


tamże

1. zaimek odnoszący się do miejsca, o którym była już mowa wcześniej;
2. w przypisach do tekstów naukowych: we wskazanym bezpośrednio wcześniej źródle; ibidem


SJP.pl

zaimek

 (1.1) … odnoszący się do miejsca, o którym była mowa, zob. tam.

Wiktionary


tan

przestarzałe: taniec; tany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. taniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) hist. tytuł arystokratyczny w średniowiecznej Anglii, odpowiednik barona

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tangens - jedna z funkcji trygonometrycznych
  • Tan – album zespołu Kult
  • Tan (ang. thegn, thane) - tytuł arystokratyczny w średniowiecznej Anglii, odpowiednik barona
  • tan - litera alfabetu gruzińskiego

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

 (1.1) rzecz. taniec mrz.

frazeologia. iść w tany • pójść w tany

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

 (1.1) zobtłum|taniec.

* angielski: (2.1) thegn, thane

* łaciński: (2.1) thainus m., thanus m.

źródła.

== tan (język angielski.) ==

kolor|#D2B48C|tan (2.1)|czcionka=black.

wymowa.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-tan.wav.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

 (1.1) opalenizna

rzeczownik niepoliczalny

 (2.1) kolor jasnobrązowy

czasownik

 (3.1) opalać się

 (3.2) garbować (surową skórę)

przymiotnik

 (4.1) jasnobrązowy

odmiana.

 (1) lp. tsn; lm. tans

 (2) lp. tan; blm.

 (3) tan, tanned, tanned, tans, tanning

 (4) stopn|tanner|tannest.

przykłady.

 (1.1) This girl could use some tan, she's so pale. → Ta dziewczyna mogłaby się trochę opalić, jest taka blada.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tãn, AS: tãn

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. taniec mrz.

Wiktionary


tana

dawny tytuł szlachecki nadawany właścicielom ziemskim; osoba nosząca ten tytuł


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tana – rzeka w Finlandii i w Norwegii
  • Tana – rzeka w Kenii
  • Tana – jezioro w Etiopii
  • Tana lub Tanais – starożytne miasto bosporańskie w delcie Donu
  • Deatnu Tana – gmina w Norwegii
  • Tana bru – główna miejscowość gminy Deatnu Tana w Norwegii
  • (1641) Tana – planetoida z pasa głównego asteroid
  • Elijah Tana – zambijski piłkarz grający na pozycji obrońcy
  • Tana French – irlandzka pisarka powieści sensacyjnych i aktorka
  • Tana Umaga – nowozelandzki zawodnik rugby
  • Tana (Phaner furcifer) – małpiatka z rodziny lemurkowatych
  • Tana – albański film z 1958 roku, w reżyserii Kristaqa Dhamo

Wikipedia


tanach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. żyd. biblia hebrajska składająca się z 24 ksiąg, święta księga judaizmu;

Wiktionary

Tanach ( ‏תנ״ך‎) – akronim określający Biblię hebrajską, utworzony od początkowych liter trzech części Pisma: Tora („Prawo”), Newiim („Prorocy”), Ketuwim („Pisma”). Tanach jest świętą księgą judaizmu, która powstała z tekstów hebrajskich oraz – w niewielkiej części – aramejskich, pochodzących według różnych ocen z okresu od 1400 [1200] do 400 roku p.n.e. lub według innej koncepcji datacji z okresu od 900/800 do 165 roku p.n.e.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Był to bardzo wartościowy młodzieniec. Istne cacko. Biegły w nauce, doskonały znawca Tanachu. Prawdziwy brylant.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Stary Testament

Wiktionary


tanager

ptak z rzędu wróblowatych; tanagra, sierpotek


SJP.pl


tanagra

1. polichromowana figurka terakotowa przedstawiająca zwykle młodą kobietę, wyrabiana niegdyś w Beocji; figurka tanagryjska, tanagryjka, myrina;
2. ptak z rzędu wróblowatych; tanager, sierpotek


SJP.pl

Ta

Wikipedia


tanagrowate

1. starzykowiec tanagrowaty - gatunek ptaka z rodziny kacykowatych;
2. o cechach tanagrowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl

Tanagrowate (Thraupidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), wcześniej klasyfikowana jako podrodzina trznadlowatych (Emberizidae). Do tanagrowatych zaliczanych jest obecnie około 390 gatunków ptaków występujących w strefie tropikalnej i subtropikalnej obu Ameryk – od Meksyku i skrajnego południa USA do Chile i Argentyny.

Wikipedia


tanagrowaty

1. starzykowiec tanagrowaty - gatunek ptaka z rodziny kacykowatych;
2. o cechach tanagrowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


tanagry

rodzina ptaków z rzędu wróblowatych


SJP.pl

Tanagry (Thraupinae) – podrodzina ptaków z rodziny tanagrowatych (Thraupidae).

Wikipedia


tanagryjski

przymiotnik od: Tanagra (miasto w Grecji)


SJP.pl


tanalbina

nazwa handlowa leku przeciwbiegunkowego, zawierającego taninę z białkiem albuminą


SJP.pl


tanana

1. miasto w USA, na Alasce;
2. rzeka w USA, lewy dopływ Jukonu


SJP.pl

Ta

Wikipedia


tanatocenoza

nagromadzenie różnych gatunków kopalnych i ich szczątków, bez żadnego porządku i związku, zwykle naniesione w jedno miejsce; nekrocenoza, cmentarzysko


SJP.pl

Tanatocenoza – kopalny zespół organizmów obumarłych w jednym miejscu i czasie. Aby powstała tanatocenoza, organizmy ją budujące muszą zginąć gwałtownie, na skutek katastrofy (takiej jak klęska żywiołowa, epidemia). Z tego powodu jej skład przypomina skład biocenozy organizmów żywych, gdyż śmierci uległy wszystkie osobniki lub ich losowa reprezentacja (a nie tylko osobniki stare lub słabe).

Wikipedia


tanatofobia

chorobliwy lęk przed śmiercią


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lęk przed śmiercią

Wiktionary


tanatokosmetolog

osoba wykonująca zawodowo zabiegi kosmetyczne poprawiające wygląd zmarłego przed pogrzebem


SJP.pl


tanatokosmetyka

zabiegi kosmetyczne poprawiające wygląd zmarłego przed pogrzebem


SJP.pl


tanatolog

specjalista w zakresie tanatologii


SJP.pl


tanatologia

nauka badająca przyczyny śmierci, zmiany zachodzące w organizmie w procesie umierania i po śmierci


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. interdyscyplinarna nauka o śmierci i umieraniu

Wiktionary

Tanatologia (gr. "thánatos", "Tanatos" – śmierć oraz "lógos" – nauka) – dział medycyny sądowej, który zajmuje się tematyką umierania i śmierci, a także zachodzącymi w ich wyniku zjawiskami w organizmie.

Wiedza z zakresu tanatologii jest powszechnie wykorzystywana przez lekarzy z dziedziny medycyny sądowej, między innymi podczas wykonywania sekcji zwłok.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tanatologia zajmuje się nie tylko biologicznym aspektem śmierci, ale także emocjami towarzyszącymi żałobie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tanatologiczny

 rzecz. Tanatos mos.

Wiktionary


tanatologiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z tanatologią, dotyczący tanatologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tanatos mos., tanatologia ż.

Wiktionary


tanatolożka

→ tanatolog


SJP.pl

Patrz:

tanatolog

tanatoplastyk

osoba zajmująca się zawodowo odtwarzaniem zniekształconego ciała zmarłego przed pogrzebem


SJP.pl


tanatoplastyka

odtworzenie zniekształconego ciała zmarłego przed pogrzebem


SJP.pl


tanatoprakser

osoba dokonująca tanatopraksji


SJP.pl


tanatopraksja

zabezpieczanie ciała zmarłego przed rozkładem i przygotowanie go do pochówku; tanatopraktyka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zabieg przygotowujący ciało do pochówku polegający na zabezpieczeniu go przed rozkładem lub na usunięciu zmian pośmiertnych;

Wiktionary

Tanatopraksja (balsamowanie) – zabieg polegający na zabezpieczeniu ciała zmarłego przed rozkładem lub na usunięciu zmian pośmiertnych. Operacja polega na wstrzykiwaniu do tętnic soli eliminujących bakterie odpowiedzialne za procesy gnilne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nowoczesne balsamowanie, zwane przez specjalistów tanatopraksją, polega na wpompowaniu w żyły zmarłego chemicznych płynów infuzyjnych i nasycenia ciała środkami chemicznymi. Cały zabieg tanatopraksji trwa 4–5 godzin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tanatopraktor m., tanatopraktorka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) balsamowanie n., balsamacja ż.

Wiktionary


tanatopraktor

osoba zabezpieczająca ciało zmarłego przed rozkładem i przygotowująca go do pochówku; tanatopraktyk


SJP.pl


tanatopraktyk

osoba zabezpieczająca ciało zmarłego przed rozkładem i przygotowująca go do pochówku; tanatopraktor


SJP.pl


tanatopraktyka

osoba zabezpieczająca ciało zmarłego przed rozkładem i przygotowująca go do pochówku; tanatopraktor


SJP.pl


tanatos

w mitologii greckiej: bóg i uosobienie śmierci


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. bóg i uosobienie śmierci utożsamiany z rzymską Mors;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tanatos (gr. Thanatos) – w mitologii greckiej bóg i uosobienie śmierci
  • Tanatos – popęd śmierci
  • Thanatos – cykl obrazów Jacka Malczewskiego
  • tanatoza – odruch zamierania, całkowite znieruchomienie zwierzęcia
  • Thanateros – niemiecka grupa muzyczna
  • Iluminaci Thanaterosa – okultystyczne stowarzyszenie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tanatos uchodził za syna Nyks i bliźniaczego brata Hypnosa.

 (1.1) W sztukach plastycznych Tanatos bywa przedstawiany jako uskrzydlony młodzieniec ze zgaszoną i w dół skierowaną pochodnią w ręce.

 (1.1) Atrybutem czarnoskrzydłego Tanatosa była zgaszona pochodnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tãˈnatɔs, AS: tãnatos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tanatoza ż., tanatologia ż., tanatolog m., tanatolożka ż.

 przym. Tanatosowy, tanatologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Mors; rzad. Śmierć

Wiktionary


tanatoturysta

osoba zwiedzająca miejsca powiązane ze śmiercią, np. cmentarze, katastrofy itp.


SJP.pl


tanatoturystyka

zwiedzanie miejsc powiązanych ze śmiercią, np. cmentarzy, katastrof itp.; dark tourism


SJP.pl


tanatoza

reakcja obronna niektórych zwierząt, polegająca na przyjmowaniu w obliczu zagrożenia pozy charakterystycznej dla osobnika martwego, występująca głównie u owadów, np. pająków i niektórych chrząszczy; odruch zamierania


SJP.pl

Ta

Wikipedia


tanatyczny

związany ze śmiercią


SJP.pl


tanaś

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maciej Tanaś – polski pedagog
  • Ryszard Tanaś – polski fizyk

Wikipedia


tanbur

wschodni instrument muzyczny; tambur


SJP.pl

Tanbur – arabska nazwa bliskowschodnich instrumentów muzycznych z grupy lutni długoszyjkowych. Tanbury wykorzystywane są współcześnie w muzyce artystycznej i muzyce ludowej, a ich geneza sięga starożytności – na podobnych instrumentach grano w Babilonii i w Egipcie (patrz pandora).

Wikipedia


tancbuda

podrzędny lokal rozrywkowy z miejscem do tańczenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. pośledni, niskiej kategorii lokal, w którym tańczy się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poznała go na zabawie w tancbudzie w Podgórzu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tãnd͡zˈbuda, AS: tãnʒbuda

Wiktionary


tancereczka

zdrobnienie od: tancerka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: tancerka

 (1.2) tancerka-dziecko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tancerka ż.

Wiktionary


tancerka

→ tancerz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) choreogr. kobieta, której profesją jest taniec

 (1.2) kobieta, która potrafi tańczyć

 (1.3) sport. łyżwiarka, która uprawia jazdę figurową

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tancerka – kobieta uprawiająca taniec
  • Tancerka – rzeźba w Poznaniu
  • Tancerka – rzeźba w Warszawie

Wikipedia

Patrz:

tancerz

Wymowa:

IPA: tãnˈt͡sɛrka, AS: tãncerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taniec m., tańczenie n., tańcowanie n.

:: zdrobn. tancereczka ż.

:: fm. tancerz m.

 czas. tańczyć, zatańczyć, tańcować, odtańczyć

 przym. taneczny

 przysł. tanecznie

Wiktionary


tancerski

→ tancerz


SJP.pl

Patrz:

tancerz

tancerz

1. mężczyzna tańczący zawodowo;
2. partner w tańcu; danser;
3. pierwszy tancerz - najlepszy tancerz w zespole baletowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) choreogr. osoba, której zawód polega na tańczeniu

 (1.2) człowiek, który tańczy

 (1.3) sport. zawodnik jazdy figurowej na lodzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zatrudniono go jako tancerza w teatrze muzycznym.

 (1.2) Na parkiecie roiło się od tancerzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtãnt͡sɛʃ, AS: tãnceš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taniec

:: fż. tancerka

 czas. tańczyć ndk., tańcować ndk., przetańczyć dk., zatańczyć dk., wytańczyć dk.

 przym. taneczny

 przysł. tanecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) danser

Wiktionary


tancmistrz

przestarzale:
1. nauczyciel tańca;
2. osoba kierująca zespołem tanecznym


SJP.pl


tancmistrzyni

przestarzale:
1. nauczycielka tańca;
2. kobieta kierująca zespołem tanecznym


SJP.pl


tandeciara

→ tandeciarz; tandeciarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta lub dziewczyna uważana za tandetną, m.in. z powodu kiczowatego ubioru, noszenia przesadnego makijażu, źle dobranego koloru włosów itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzie nie spojrzeć, dookoła same tandeciary spalone na solarium i w jakichś kolorowych szmatach z rynku. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtãndɛˈt͡ɕara, AS: tãndećara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tandeta ż., tandeciarz m., tandetność ż.

 przym. tandetny

 przysł. tandetnie

Wiktionary


tandeciarka

→ tandeciarz; tandeciara


SJP.pl


tandeciarnia

przestarzałe: sklep z tandetą


SJP.pl


tandeciarski

1. przestarzałe: dotyczący tandety, tandeciarza;
2. wykonany tandetnie


SJP.pl


tandeciarstwo

1. dawniej: handel tandetą;
2. tandetne wykonanie


SJP.pl


tandeciarz

1. pogardliwie: handlarz przemiotami złej jakości;
2. potocznie: osoba lubiąca tandetę;
3. dawniej: handlarz starzyzną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. ten, kto produkuje lub sprzedaje rzeczy złej jakości

 (1.2) daw. handlarz starzyzną

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tãnˈdɛt͡ɕaʃ, AS: tãndećaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tandeta ż., tandeciara ż., tandetność ż.

 przym. tandetny

 przysł. tandetnie

Wiktionary


tandecki

nazwisko


SJP.pl


tandem

1. układ kilku współpracujących ze sobą elementów;
2. rower dwuosobowy;
3. zaprzęg koni lub psów;
4. para zawodników występujących w tych samych barwach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. rower dla dwóch osób

 (1.2) dwuosobowy zespół zawodników, pracowników, artystów itp.

 (1.3) układ w maszynach, pojazdach itp. złożony z dwóch pracujących jednocześnie elementów

Wiktionary

Ta

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtãndɛ̃m, AS: tãndẽm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tandemowy

 przysł. tandemowo

Wiktionary


tandemowy

→ tandem


SJP.pl

Patrz:

tandem

tandeta

1. potocznie: coś lichego, nietrwałego, niedbale wykonanego
2. dawniej: miejsce handlu rzeczami używanymi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzecz źle wykonana, słabej jakości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jesteśmy zalewani bublami i tandetą, będzie jeszcze gorzej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tãnˈdɛta, AS: tãndeta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tandeciara ż., tandeciarz m., tandetność ż.

 przym. tandetny

 przysł. tandetnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) badziew, barachło, szmelc, szajs, chłam, dziadostwo, bubel

Wiktionary


tandetnie

przysłówek

 (1.1) w sposób tandetny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tandeta ż., tandetnik m., tandetność ż., tandeciara ż., tandeciarz mos.

 przym. tandetny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) byle jak, niechlujnie, niedbale, podle

Wiktionary


tandetniej

stopień wyższy od przysłówka: tandetnie


SJP.pl


tandetniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: tandetny


SJP.pl


tandetnik

przestarzałe: handlarz starzyzną; tandeciarz


SJP.pl


tandetny

kiczowaty, niskiej jakości lub wykonany z niskiej jakości materiałów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o przedmiocie: kiepski, o niskiej wartości, wykonany z materiałów o niskiej jakości

 (1.2) pozbawiony wyższych wartości i dobrego smaku; kiczowaty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam dosyć domokrążców zachwalających tandetne dywany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tãnˈdɛtnɨ, AS: tãndetny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tandeta ż., tandeciarz m., tandeciara ż., tandetność ż.

 przysł. tandetnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) kiczowaty

Wiktionary


tandil

miasto w Argentynie


SJP.pl

Tandil – miasto w Argentynie, w prowincji Buenos Aires.

Liczba mieszkańców w 2013 roku wynosiła ok. 111 tys.

W mieście rozwinął się przemysł maszynowy oraz samochodowy. W mieście znajduje się port lotniczy Tandil.

Wikipedia


tandoor

[czytaj: tandur] gliniany piec azjatycki w kształcie dzbana, różnorodny pod względem budowy i przeznaczenia; tandyr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gliniany piec w kształcie beczki;

Wiktionary

Tandoor lub tandyr (hindi "tandūr", "tannūr"; pers. "tanūr"; arab. "tannūr"; tandir; тандыр) – gliniany piec w kształcie dzbana używany w Indiach oraz innych regionach południowej Azji i Azji Środkowej, opalany węglem drzewnym, drewnem lub nawozem, zaś konserwowany liśćmi szpinaku. Temperatura pieczenia przekracza 480°C.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. atanor m.

Wiktionary


tandoori

[czytaj: tanduri] tradycyjna potrawa mięsna kuchni indyjskiej przygotowywana w specjalnym glinianym piecu po uprzednim zamarynowaniu mięsa w jogurcie i przyprawach, np. kurczak tandoori


SJP.pl

Tandoori – kolorowe i wonne potrawy kuchni indyjskiej przygotowywane w glinianym piecu typu tandoor. Przed włożeniem do pieca mięso marynuje się w jogurcie i przyprawach oraz barwi na czerwono kaszmirską chili lub na żółto szafranem. Ponieważ czas pieczenia jest krótki, kolor potrawy pozostaje bardzo intensywny, zaś mięso pieczone bezpośrednio nad gorącym paleniskiem nie wysycha i pozostaje miękkie.

Wikipedia


tandyr

gliniany piec azjatycki w kształcie dzbana, różnorodny pod względem budowy i przeznaczenia; tandoor


SJP.pl


tanecznia

w starożytnym teatrze greckim i rzymskim: miejsce między sceną a widownią, na którym występował chór; orchestra


SJP.pl


tanecznica

dawniej: tancerka; tańcownica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. choreogr. kobieta, której profesją jest taniec

 (1.2) przest. kobieta, która potrafi tańczyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Rózia, ich wychowanica, jako najlepsza we włości śpiewaczka i tanecznica, będzie tańcom przewodzić.

 (1.2) Jak mewy, białe morza tanecznice, / Na maszcie czasem zawisną znużone, / Tak okręt w porcie zarzucił kotwicę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taniec mrz.

:: fm. tanecznik mos.

 przym. taneczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tancerka, tańcownica

 (1.2) tancerka, tańcownica

Wiktionary


tanecznie

przysłówek

 (1.1) na sposób taneczny, tańcząc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wory pereł dźwięczą po brukach Bagdadu, rumaki tanecznie stąpają po różach, baseny zielonkawe chluszczą, dotknięte przez stopy smagłe, zmąca się młodość.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tańcownica ż., taniec mrz., tancerka ż., tancerz mos., tańczenie n.

 czas. tańcować ndk., tańczyć ndk., obtańcować dk., przetańczyć dk., wytańczyć dk., zatańczyć dk.

 przym. taneczny

Wiktionary


tanecznik

dawniej: tancerz; tańcownik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. choreogr. mężczyzna, którego profesją jest taniec

 (1.2) przest. osoba, która potrafi tańczyć

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tanecznik – struga
  • Tanecznik – szczyt w Grupie Pilska w Beskidzie Żywiecko-Orawskim

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na Pokuciu był taniec ludowy, zwany arkan. Trzymają się w nim za pas jedno za drugiem, tworząc długi łańcuch pląsaćąsających taneczników.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taniec mrz.

:: fż. tanecznica ż.

 przym. taneczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tancerz, tańcownik

 (1.2) tancerz, tańcownik

Wiktionary


taneczny

dotyczący tańca


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) choreogr. związany z tańcem, dotyczący tańca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Taneczny beat, podlany sosem frywolnego i skocznego jazzu powoduje, iż wystukiwanie rytmu stopą staje się nieuniknione.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tãˈnɛt͡ʃnɨ, AS: tãnečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tańcownik mos., tańcownica ż., tanecznik mos., tanecznica ż., tancerka, tancerz, taneczność, taniec

 czas. tańczyć, tańcować, zatańczyć

 przysł. tanecznie

Wiktionary


tanek

forma poetycka w literaturze japońskiej, utwór nierymowany; uta


SJP.pl


tanew

rzeka w południowo-wschodniej Polsce (o długości 113 km), w dorzeczu Wisły


SJP.pl

Tanew – rzeka, prawostronny dopływ Sanu o długości 114,25 km i powierzchni zlewni 2.339 km².

Wikipedia


tanga

nastrojowy taniec towarzyski o wolnym tempie, w takcie 2/4 lub 4/4, wywodzący się z Argentyny; utwór muzyczny w takim takcie, przeznaczony do tańca tanga


SJP.pl

Tanga – miasto we wschodniej części Tanzanii, nad Oceanem Indyjskim; stolica regionu Tanga; 246 tys. mieszkańców (2006); przemysł spożywczy, włókienniczy, drzewny; port morski obsługujący ok. 30% obrotów towarowych kraju; wywóz głównie produktów rolnych; port lotniczy Tanga; połączenie kolejowe z Dar es Salaam i Arusza.

Wikipedia


tanganicki

przymiotnik od: Tanganika


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do jeziora Tanganika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tanganijczyk mos., Tanganijka ż., Tanganika ż.

 przym. tanganikański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tanganikański

Wiktionary


tanganijczyk

mieszkaniec Tanganiki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec (hist. obywatel) Tanganiki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tanganika ż.

:: fż. Tanganijka ż.

 przym. tanganicki, tanganikański, tanganijski

Wiktionary


tanganijka

mieszkanka Tanganiki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka (hist. obywatelka) Tanganiki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tanganika ż.

:: fm. Tanganijczyk mos.

 przym. tanganicki, tanganikański, tanganijski

Wiktionary


tanganijski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Tanganiką, dotyczący Tanganiki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tanganika ż., Tanganijczyk mos., Tanganijka ż.

Wiktionary


tanganika

1. kontynentalna część Tanzanii;
2. jezioro w Afryce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kontynentalna część Tanzanii, była kolonia Cesarstwa Niemieckiego, a między 1961 a 1964 niepodległe państwo;

 (1.2) geogr. adm. planowaćanowana prowincja w Demokratycznej Republice Konga;

 (1.3) geogr. jezioro w Afryce Wschodniej w strefie ryftu wschodnioafrykańskiego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tanganika – nazwa kontynentalnej części Tanzanii
  • Tanganika – jezioro w Afryce
  • Tanganika – prowincja w Demokratycznej Republice Konga

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Listę gubernatorów Tanganiki przygotowałem na podstawie dostępnych publikacji.

 (1.3) Jezioro Tanganika należy do dorzecza Konga.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tanganijczyk mos., Tanganijka ż.

 przym. tanganicki, tanganikański, tanganijski

Wiktionary


tanganikański

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do jeziora Tanganika

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy tanganikańskie nabrzeże jest kamieniste, czy piaszczyste?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tanganijczyk mos., Tanganika ż., Tanganijka ż.

 przym. tanganicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tanganicki

Wiktionary


tangarka

rodzaj ptaków z podrodziny tanagr


SJP.pl


tangbao

chińskie pierożki na parze, zwykle z mięsnym farszem i bulionem


SJP.pl


tangela

tangerynka;
1. zimozielone drzewo z rodziny rutowatych, powstałe ze skrzyżowania mandarynki z grejpfrutem;
2. owoc tego drzewa


SJP.pl


tangens

jedna z funkcji trygonometrycznych; stosunek długości przyprostokątnej leżącej naprzeciw danego kąta ostrego do długości drugiej przyprostokątnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mat. funkcja wyrażająca dla argumentów α z przedziału 0 ≤ α < π/2 stosunek długości przyprostokątnej naprzeciw danego kąta do długości przyprostokątnej przyległej do kąta;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tangens to iloraz sinusa i cosinusa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtãŋɡɛ̃w̃s, AS: tãŋgẽũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cotangens mrz., tangensoida ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. tg

Wiktionary


tangensoida

linia krzywa przedstawiająca zmienność funkcji tangens


SJP.pl


tangent

Tangent – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Oregon, w hrabstwie Linn.

Wikipedia


tanger

miasto w Maroku


SJP.pl

Tanger ( ‏طنجة‎, "Ṭanǧa"; marok. arab. "Ṭanža") – miasto w północnym Maroku, port nad Cieśniną Gibraltarską, siedziba administracyjna regionu Tanger-Tetuan-Al-Husajma. W 2024 roku liczyło ok. 1,3 mln mieszkańców.

Od 1971 roku w mieście działa uniwersytet.

Wikipedia


tangerczyk

mieszkaniec Tangeru (miasta w Maroku)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Tangeru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tanger mrz.

:: fż. tangerka ż.

 przym. tangerski

Wiktionary


tangerka

mieszkanka Tangeru (miasta w Maroku)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Tangeru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tanger mrz.

:: fm. tangerczyk mos.

 przym. tangerski

Wiktionary


tangerski

przymiotnik od: Tanger (miasto w Maroku)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Tangerem, dotyczący Tangeru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tangier mrz., Tanger mrz., tangerczyk mos., tangerka ż.

Wiktionary


tangerynka

tangela;
1. zimozielone drzewo z rodziny rutowatych, powstałe ze skrzyżowania mandarynki z grejpfrutem;
2. owoc tego drzewa


SJP.pl


tangier

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w północno-zachodnim Maroku w Zatoce Tangerskiej, port nad Cieśniną Gibraltarską;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tangier – miasto w Stanach Zjednoczonych
  • Tangier – amerykański zespół muzyczny
  • Tanger – miasto w Maroku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtãŋʲɟɛr, AS: tãŋʹǵer

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tangerski, tangierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Tanger

Wiktionary


tango

nastrojowy taniec towarzyski o wolnym tempie, w takcie 2/4 lub 4/4, wywodzący się z Argentyny; utwór muzyczny w takim takcie, przeznaczony do tańca tanga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) choreogr. taniec towarzyski pochodzący z Buenos Aires;

 (1.2) muz. forma muzyczna, na której opiera się taniec tango (1.1);

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tango argentyńskie
  • tango – taniec towarzyski
  • tango – forma muzyczna
  • Tango – dramat Sławomira Mrożka z 1963
  • Tango – film animowany Zbigniewa Rybczyńskiego z 1980
  • Tango – film fabularny Patrice’a Leconte’a z 1993
  • Tango – film fabularny Carlosa Saury z 1998
  • – album Julio Iglesiasa
  • Tango – album zespołu Rasmentalism
  • Tango – singel zespołu Maanam
  • Tango – singel Justyny Steczkowskiej
  • ATC Tango – amerykańska barka desantowa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtãŋɡɔ, AS: tãŋgo

Wiktionary


tangowy

→ tango


SJP.pl

Patrz:

tango

tangram

rodzaj układanki mozaikowej pochodzenia chińskiego


SJP.pl

Tangram – chińska łamigłówka (układanka), znana od ok. 3000 lat. Składa się z siedmiu elementów w postaci figur geometrycznych ("tan"), powstałych przez rozcięcie kwadratu. Są nimi:

Na identycznej idei oparty jest też starogrecki stomachion, zawierający 14 elementów.

Wikipedia


tangramowy

→ tangram


SJP.pl

Patrz:

tangram

tangshan

[czytaj: TANKszan] miasto w Chinach; Tangszan


SJP.pl

Tangshan, Tangszan (chiń. 唐山; pinyin "Tángshān") – miasto o statusie prefektury miejskiej w Chinach, we wschodniej części prowincji Hebei, około 145 km na wschód od Pekinu. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 1 627 819. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 11 022 165 mieszkańców.

Wikipedia


tangszan

miasto w Chinach; Tangshan


SJP.pl


tanguci

koczowniczy lud tybetański


SJP.pl

Tanguci – koczowniczy lud pochodzenia tybetańskiego, który przed X wiekiem przeniósł się na zachodnie tereny dzisiejszej prowincji Syczuan. Tanguci posługiwali się własnym językiem, który prawdopodobnie wymarł razem z nimi. Na ziemiach chińskich ulegli sinizacji.

Wikipedia


tangucki

1. → Tanguci (wymarły lud tybetański);
2. powojnik tangucki - gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych


SJP.pl


tangut

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) etn. przedstawiciel koczowniczego plemięemienia pochodzenia tybetańskiego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtãŋɡut, AS: tãŋgut

Wiktionary


tani

niedrogi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający niską cenę, niewymagający dużych nakładów finansowych

 (1.2) oferujący towary po niskich cenach

 (1.3) niewiele wart

 (1.4) daw. niegodny większego szacunku

 (1.5) daw. taki, który spuścił z tonu, wycofał się; potulny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na promie między Danią a Szwecją zawsze można kupić tanie papierosy.

 (1.2) Kupiłam podroby w tanim sklepie za rogiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtãɲi, AS: tãńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taniocha ż., tanizna ż., taniość ż., taniak mrz.

 czas. potanieć, tanieć ndk.

 przym. taniutki, taniusieńki, taniuteńki

 przysł. tanio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk toni

Wiktionary


taniak

1. potocznie: produkt tani w porównaniu z innymi produktami tego rodzaju; budżetowiec, niskopółkowiec;
2. dawniej: tania jadłodajnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. rzad. tania jadłodajnia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taniość ż., taniocha ż., tanizna ż.

 czas. tanieć ndk.

 przym. tani

 przysł. tanio

Wiktionary


taniczny

garbnikowy, cierpki, ściągający usta ze względu na obecność tanin


SJP.pl


taniec

zespół ruchów skoordynowanych z muzyką


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) choreogr. zespół ruchów wykonywany zwykle w rytm muzyki, zazwyczaj w parze z inną osobą, ale także indywidualnie lub w większej grupie osób;

 (1.2) określony styl tańca (1.1)

 (1.3) zob. taniec godowy.

 (1.4) zob. tańce.

 (1.5) stpol. wojna, bitwa

Wiktionary

Taniec – układ rytmicznych ruchów ciała, powstających spontanicznie pod wpływem bodźców emocjonalnych lub świadomie wyrażających pewne stany psychiczne, skoordynowanych zazwyczaj ze zrytmizowaną muzyką lub tylko elementem rytmicznym. Ruchy te mają wartość estetyczną i symboliczną, i są w danej kulturze uznawane za taniec przez wykonawców i odbiorców. Tańce mogą być podzielone i opisane ze względu na rodzaj choreografii, rodzaj ruchów lub historyczne pochodzenie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Moim ulubionym tańcem jest walc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtãɲɛt͡s, AS: tãńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tańcownik mos., tańcownica ż., tanecznik mos., tanecznica ż., tancerz m., tancerka ż., tan m., tańczenie n., potańcówka ż.

 czas. tańczyć, zatańczyć, wytańczyć, przetańczyć, odtańczyć, tańcować

 przym. taneczny

 przysł. tanecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pląs, tan

 (1.4) potańcówka

Wiktionary


taniej

stopień wyższy od przysłówka: tanio


SJP.pl


tanieć

stawać się tańszym


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. potanieć lub stanieć)

 (1.1) zmieniać swoją cenę na niższą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zeszłym roku jesienią zboże taniało, teraz drożeje, jak na przednówku.

 (1.1) Komputery i inne cyfrowe urządzenia cały czas tanieją, a jednocześnie ich możliwości rosną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taniak mrz., taniocha ż., taniość ż., tanizna ż.

 czas. potanieć dk., stanieć dk.

 przym. tani

 przysł. tanio

Wiktionary


tanina

garbnik występujący w korze dębowej - garbnik z galasówek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. naturalny garbnik polifenolowy pochodzenia roślinnego;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. taninowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) E181

Wiktionary


taninowy

→ tanina


SJP.pl

Patrz:

tanina

tanio

przysłówek

 (1.1) w sposób tani; niedrogo, po okazjonalnej/niskiej cenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) rynek pozwalał budować mało, źle i tanio, a potem wynajmować drogo.

 (1.1) Backpackerów można poznać po doborze miejsc noclegowych (schroniska, a nie hotele), środków transportu (komunikacja publiczna, a nie transfer), długości wakacji (miesiące) i wielkości budżetu (mały). Backpakerzy jeżdżą do krajów, gdzie jest tanio/biednie. Do najpopularniejszych kierunków należą Azja oraz Ameryka Południowa i Środkowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtãɲɔ, AS: tãńo

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tanieć ndk., stanieć dk., potanieć dk.

 przym. tani, taniutki, taniusieńki, taniuteńki

 rzecz. taniocha ż., taniość ż., taniak mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedrogo

Wiktionary


taniocha

potocznie: to, co jest tanie


SJP.pl


taniorek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Spisz. talerz

Wiktionary


taniość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest tanie; cecha tych, którzy są tani

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tani, taniutki

 przysł. tanio

 rzecz. taniak mrz.

 czas. tanieć

Wiktionary


tanistrofeus

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Tanystropheus|Meyer|ref=tak., wymarły gad rybożerny o bardzo długiej szyi, żyjący w okresie środkowego triasu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. tanystrof

Wiktionary


tanit

odmiana żelaza meteorycznego zawierająca nikiel; żelazo wstęgowe; tenit


SJP.pl

Ta

Wikipedia


taniuchny

zdrobnienie od: tani; taniusi, taniuśki, taniutki


SJP.pl


taniusi

zdrobnienie od: tani; taniutki, taniuśki, taniuchny


SJP.pl


taniusieńki

zdrobnienie od: taniuśki; taniuteńki


SJP.pl


taniuteńki

zdrobnienie od: taniutki; taniusieńki


SJP.pl


taniutki

zdrobnienie od: tani; taniusi, taniuśki, taniuchny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: tani

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tãˈɲutʲci, AS: tãńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taniość

 przym. tani, taniusieńki, taniuteńki

 przysł. tanio

Wiktionary


taniuśki

zdrobnienie od: tani; taniusi, taniuśki, taniutki


SJP.pl


tanizna

taniość, tandeta


SJP.pl


tanjug

[czytaj: TANjuk]
1. miasto w Indonezji;
2. dawna serbska agencja prasowa


SJP.pl

Ta

Wikipedia


tank

przestarzale:
1. duży zbiornik na ciecz lub gaz;
2. czołg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. wojsk. czołg

 (1.2) przest. duży zbiornik na ciecz lub gaz

 (1.3) grykomp. klasa postaci cechująca się dużą ilością punktów życia oraz odpornością na obrażenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przejeżdżali grubi Niemcy w grubym tanku. • (Uciekaj, uciekaj Ryfka!) • „Mama pod gruzami, tata w Majdanku…”

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tãŋk|tãnk, AS: tãŋk|tãnk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tankietka ż., tankowiec m., tankowóz m., tankofermentor m., tankista m., tankownia ż., tankowanie n., zatankowanie n.

 przym. tankowy

 czas. tankować ndk., zatankować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czołg

 (1.2) cysterna, zbiornik

Wiktionary


tanka

forma poetycka w literaturze japońskiej, utwór nierymowany; uta


SJP.pl

Tanka (jap. 短歌 tanka; ‘krótka pieśń’, ‘krótki wiersz’) – jedna z najstarszych form poezji japońskiej (pierwotnie jedna z odmian "waka") powstała około VI wieku. Każda "tanka" składa się z 31 sylab ułożonych w pierwszej części wiersza ("kami no ku") w wersy według schematu 5 + 7 + 5 sylab, a w drugiej części ("shimo no ku") według schematu 7 + 7 sylab. Używa się terminów górna strofa tanki i dolna strofa tanki. Jest jedną z najżywotniejszych form poezji japońskiej, uprawianą również obecnie.

Wikipedia


tankietka

lekki pojazd pancerny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. mały, lekki czołg najczęściej bez wieży;

Wiktionary

Tankietka – mały, najczęściej bezwieżowy wóz bojowy z dwuosobową załogą. Czasami tankietkami nazywano także małe czołgi z wieżą obrotową.

Tankietki były uzbrojone w 1 lub 2 karabiny maszynowe, rzadziej stosowano działka kaliber 20 mm. Charakteryzowały się masą 1,5 - 3,5 t i niewielkimi wymiarami. Dzięki konstrukcji bezwieżowej wysokość mieściła się w granicach 1,4 m, długość - do 3 m. Prędkość wynosiła ok. 40-45 km/h.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Między Tygrysami, trochę z tyłu, za nimi, jeszcze zakryty dywanami, będzie ten mały czołg, ta mała tankietka – opancerzony wóz amunicyjny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tank mrz.

Wiktionary


tankini

damski strój kąpielowy złożony z koszulki oraz majtek lub szortów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) damski strój plażowy, składający się z fig i topu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tankini nie zabiera nam wolności, jaką daje dwuczęściowy kostium – koszulkę można np. podwinąć w celu opalenia brzucha czy plecyeców

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tãŋʲˈcĩɲi, AS: tãŋʹḱĩńi

Wiktionary


tankofermentator

kadź do fermentacji piwa; tankofermentor, fermentator, fermentor, kadź fermentacyjna, tank fermentacyjny


SJP.pl


tankofermentor

kadź do fermentacji piwa; tankofermentator, fermentator, fermentor, kadź fermentacyjna, tank fermentacyjny


SJP.pl

Ta

Wikipedia


tankomat

automat do sprzedaży paliwa


SJP.pl


tankowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|tankować.

Wiktionary

Tankowanie – uzupełnianie zbiorników pojazdów mechanicznych paliwem i innymi materiałami pędnymi. Odbywa się to przy użyciu odpowiedniego sprzętu zależnego od rodzaju pojazdu, paliwa, czasu napełniania itp.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. tankować ndk.

 rzecz. tank mrz.

Wiktionary


tankować

1. napełniać zbiorniki materiałami pędnymi, wodą;
2. żartobliwie: pić alkohol


SJP.pl

czasownik

 (1.1) mot. lotn. napełniać bak paliwem

 (1.2) pot. pić alkohol

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tãŋˈkɔvat͡ɕ, AS: tãŋkovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zatankować

 rzecz. tankowanie n., tank mrz., tankowiec mrz.

Wiktionary


tankowiec

statek wyposażony w zbiorniki, używany do przewozu ładunków płynnych; zbiornikowiec, cysternowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. zbiornikowiec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tank mrz.

 czas. tankować, zatankować

Wiktionary


tankownia

pomieszczenie, w którym znajdują się zbiorniki


SJP.pl


tankowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z tankiem, dotyczący tanka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tank m.

Wiktionary


tankowóz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pojazd przewożący paliwo i umożliwiający tankowanie poza stacją paliw

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tank mrz.

Wiktionary


tankred

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tankred (imię) – imię męskie pochodzenia germańskiego
  • Tankred (opera) – opera seria w dwóch aktach
  • Tankred (regent Antiochii)
  • Tancredi

Wikipedia


tanksztela

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. stacja benzynowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widza, że przi kożdym skrziżowaniu, abo rondzie, stoji jakoś tanksztela, abo jom stawiajom.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. stacja benzynowa.

Wiktionary


tanna

imię żeńskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tanna – dzielnica gminy Starkenberg, w kraju związkowym Turyngia, w powiecie Altenburger Land
  • Tanna – miasto w kraju związkowym Turyngia, w powiecie Saale-Orla
  • Tanna – wyspa

Wikipedia


tannenberg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. daw. Stębark

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tannenberg – dzielnica miasta Marburg
  • Tannenberg – gmina w kraju związkowym Saksonia, w powiecie Erzgebirgskreis
  • Stębark
  • Tymbark
  • Tannenberg – kryptonim niemieckiej akcji nazistowskiej
  • * pierwsze masowe egzekucje w ramach operacji Tannenberg (Wielkopolska)
  • Prowokacja gliwicka
  • Tannenberg-Denkmal – mauzoleum Hindenburga pomiędzy Olsztynkiem i Sudwą, istniejące do 1945 roku
  • Tannenberg – niemiecki statek, zatopiony przez Bataliony Chłopskie
  • pierwsza bitwa pod Tannenbergiem – określenie bitwy pod Grunwaldem w literaturze niemieckiej
  • (druga) bitwa pod Tannenbergiem

Wikipedia


tannenberski

→ Tannenberg


SJP.pl

Patrz:

Tannenberg

tanner

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tanner – jednostka osadnicza w stanie Waszyngton, w hrabstwie King
  • Tanner (ang. Tanner Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Kidder
  • Antwon Tanner – amerykański aktor
  • Joseph Tanner – amerykański astronauta
  • Joy Tanner – amerykańska aktorka
  • Jürg Tanner – szwajcarski curler
  • Roscoe Tanner – amerykański tenisista

Wikipedia


tanoreksja

chorobliwa potrzeba bycia opalonym, zwykle powiązana z uzależnieniem od solarium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. med. nałóg opalania się, często powiązany z uzależnieniem od solarium;

Wiktionary

Ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pierwszy raz termin „tanoreksja" pojawił się w prasie brytyjskiej w 1996 roku wraz z alarmującymi informacjami na temat wzrastającej liczby osób uzależnionych od opalenizny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tanorektyk m., tanorektyczka ż.

 przym. tanorektyczny

Wiktionary


tanorektyczka

kobieta z obsesyjną potrzebą bycia opalonym, zwykle uzależniona od solarium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. med. kobieta cierpiąca na tanoreksję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podobnie jak anorektyczka, która myśli, że jest za gruba, tanorektyczka uważa, że jest za blada. Tymczasem przesadne opalanie prowadzi do nieodwracalnego zniszczenia naskórka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tanoreksja ż.

:: fm. tanorektyk

 przym. tanorektyczny

Wiktionary


tanorektyczny

→ tanoreksja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rzad. związany z tanoreksją

Wiktionary

Patrz:

tanoreksja

Powiązane:

 rzecz. tanoreksja ż., tanorektyk m., tanorektyczka ż.

Wiktionary


tanorektyk

osoba z obsesyjną potrzebą bycia opalonym, zwykle uzależniona od solarium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna cierpiący na tanoreksję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tanoreksja ż.

:: fż. tanorektyczka

 przym. tanorektyczny

Wiktionary


tanowo

Tanowo (niem. "Falkenwalde") – wieś w Polsce w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Police. Jest położona na Równinie Polickiej w Puszczy Wkrzańskiej przy rozwidleniu dróg wojewódzkich nr 114 do Polic (8 km) i dalej przez Trzebież do Nowego Warpna oraz nr 115 do Dobieszczyna (13 km) i Szczecina.

Wikipedia


tantal

pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 73 i symbolu Ta, kowalny, stalowoszary metal, odporny na działanie kwasów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Ta i liczbie atomowej 73;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tantal (łac. tantalum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych (symbol Ta)
  • Tantal – w mitologii greckiej król góry Sipylos w Lidii, współbiesiadnik bogów, syn Zeusa
  • Tantal – w mitologii greckiej królewicz tebański, syn Amfiona i Niobe
  • Tantal – w mitologii greckiej król Amyklaj, syn Tiestesa
  • karabinek wz. 88 Tantal – polski karabinek automatyczny
  • Tantalos – strona ujednoznaczniająca
  • Tantalus – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma tantal?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtãntal, AS: tãntal

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tantalowy

 rzecz. Tantal mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Ta

Wiktionary


tantalit

minerał, złożony tlenek żelaza, manganu, tantalu i niobu; kolumbit; niobit


SJP.pl

Tantalit – rzadki minerał z klasy tlenków.

Wikipedia


tantalos

w mitologii greckiej: król frygijski, syn Zeusa zdradzający ludziom sekrety bogów; Tantal, Tantalus


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tantalos (Tantal) – w mitologii greckiej królewicz tebański, syn Amfiona i Niobe
  • Tantalos (Tantal) – w mitologii greckiej król Amyklaj, syn Tiestesa
  • Tantalos (Tantal) – w mitologii greckiej król góry Sipylos w Lidii, współbiesiadnik bogów, syn Zeusa
  • Tantal – strona ujednoznaczniająca
  • Tantalus – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia


tantalowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|tantalować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nietantalowanie n.

 czas. tantalować ndk.

Wiktionary


tantalować

pokrywać powłoką tantalową


SJP.pl


tantalowy

przymiotnik od: tantal


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący tantalu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tantal m., Tantal mos.

Wiktionary


tantalus

w mitologii greckiej: król frygijski, syn Zeusa zdradzający ludziom sekrety bogów; Tantal, Tantalos


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tantalus – planetoida o numerze katalogowym 2102
  • Tantalus (Tantal) – w mitologii greckiej król Amyklaj, syn Tiestesa
  • Tantalus (Tantal) – w mitologii greckiej król góry Sipylos w Lidii, współbiesiadnik bogów, syn Zeusa
  • Tantalus (Tantal) – w mitologii greckiej królewicz tebański, syn Amfiona i Niobe
  • Tantalus aethiopicus (ibis czczony, Threskiornis aethiopicus) – gatunek ptaka z rodziny ibisowatych
  • Tantalus falcinellus (ibis kasztanowaty, Plegadis falcinellus) – gatunek ptaka z rodziny ibisowatych
  • Tantalus ibis (dławigad afrykański, Mycteria ibis) – gatunek ptaka z rodziny bocianowatych
  • Chlorocebus tantalus – gatunek małpy z rodziny makakowatych
  • HMS „Tantalus” (P318) – okręt podwodny Royal Navy z okresu II wojny światowej
  • USS „Tantalus” (ARL-27) – okręt remontowy US Navy
  • Tantal – strona ujednoznaczniająca
  • Tantalos – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia


tantiema

umowna opłata licencyjna za korzystanie z utworów muzycznych (i innych, np. audialnych lub wizualnych) płacona przez użytkownika na rzecz właściciela praw majątkowych do dzieła (twórcy, producenta, Organizacji Zbiorowego Zarządzania)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tantiema – wynagrodzenie autorskie, honorarium autorskie
  • tantiema – dodatkowe wynagrodzenie pracowników

Wikipedia


tantnisiowate

rodzina owadów z rzędu motyli, niewielkich rozmiarów (do 18 mm długości), o charakterystycznej budowie skrzydeł, z których przednia para jest wąska i wydłużona, tylna szersza i przeważnie krótsza


SJP.pl

Tantnisiowate (Plutellidae) – rodzina małych i średnich motyli z nadrodziny Yponomeutoidea. Jest to rodzina o światowym zasięgu występowania.

Wikipedia


tantnisiowaty

o cechach tantnisiowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


tantniś

tantniś krzyżowiaczek - motyl z rodziny tantnisiowatych (Plutella masculipennis) będący groźnym szkodnikiem roślin krzyżowych


SJP.pl


tanto

określenie wykonawcze (często używane w powiązaniu z innymi, np. non tanto = nie za wiele): tyle, tak wiele


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tanto wł. tyle, tak wiele – określenie muzyczne (np. non tanto – nie za wiele)
  • Tantō – sztylet japoński
  • tanto – typ głowni noża, popularnej w nożach taktycznych i bojowych – odpornej na naprężenia poprzeczne
  • Tanto – jeden z liderów sesshin w buddyzmie zen, odpowiedzialny za naukę postawy medytacyjnej
  • Tanto – album Pabla Alborána
  • „Tanto” – singel Pabla Alborána

Wikipedia


tantra

1. religijny tekst łączący w sobie sentencje filozoficzne, powstały w kręgu hinduizmu, buddyzmu, dźinizmu i w mniejszym stopniu innych religii wschodu;
2. nurt religijno-filozoficzny oparty na takich tekstach; tantryzm


SJP.pl

Tantra – rodzaj dzieła, właściwy dla tantryzmu śaktyjskiego, dźinijskiego i buddyjskiego. Tantra to tekst ezoteryczny, może zawierać zarówno opisy doktryny, jak i praktyk tantryzmu.

Wikipedia


tantrajana

kierunek buddyzmu, który wyodrębnił się w II wieku n.e. z tradycji mahajany i pielęgnował ideał bodhisattwy; wadżrajana; mantrajana; buddyzm tantryczny


SJP.pl


tantryczka

→ tantryk


SJP.pl

Patrz:

tantryk

tantrycznie

→ tantryczny


SJP.pl

Patrz:

tantryczny

tantryczny

przymiotnik od: tantryzm, tantra; charakterystyczny, typowy dla tantryzmu, ogółu tekstów religijno-filozoficznych, powstałych głównie w kręgu hinduizmu, buddyzmu i dźinizmu (np. pogląd tantryczny), związany z nurtem opartym na takich tekstach


SJP.pl


tantryjski

→ tantra; tantryczny


SJP.pl


tantryk

wyznawca tantryzmu, indyjskiego ruchu religijnego


SJP.pl


tantryzm

nurt religijno-filozoficzny oparty na tekstach, powstałych w kręgu hinduizmu, buddyzmu, dźinizmu i w mniejszym stopniu innych religii wschodu; tantra


SJP.pl

Na

Wikipedia


tantung

miasto w Chinach; Dandong


SJP.pl


tantuński

→ Tantung


SJP.pl

Patrz:

Tantung

tany

dawny tytuł szlachecki nadawany właścicielom ziemskim; osoba nosząca ten tytuł


SJP.pl


tanzania

Zjednoczona Republika Tanzanii; państwo w Afryce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. polit. państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma;

Wiktionary

Ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jacek przyjął obywatelstwo Tanzanii kilka lat temu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tãw̃ˈzãɲja, AS: tãũ̯zãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tanzańczyk mos., Tanzanka ż., tanzańskość ż.

 przym. tanzański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Zjednoczona Republika Tanzanii

Wiktionary


tanzanit

barwna odmiana zoizytu (minerału z szeregu epidotu)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. odmiana zoisytu

Wiktionary

Tanzanit (Tanganit) – przezroczysta, niebieska w odcieniach do fioletowej gemmologiczna odmiana zoisytu. Nieprawidłowo nazywany „szafirem Meru” – pierwsi jego odkrywcy mylnie uznali go za szafir.

Nazwa pochodząca od Tanzanii, gdzie minerał ten został odkryty, została wprowadzona przez firmę jubilerską Tiffany z Nowego Jorku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tãw̃ˈzãɲit, AS: tãũ̯zãńit

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tanganit

Wiktionary


tanzanitowy

→ tanzanit


SJP.pl

Patrz:

tanzanit

tanzanka

obywatelka Tanzanii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Tanzanii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tãw̃ˈzãŋka, AS: tãũ̯zãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tanzania ż.

:: fm. Tanzańczyk mos.

 przym. tanzański

Wiktionary


tanzańczyk

obywatel Tanzanii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Tanzanii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy ludzie w Tanzanii mówią po tanzańsku? Nie, Tanzańczycy komunikują się w suahili.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tãw̃ˈzãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: tãũ̯zãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tanzania ż.

:: fż. Tanzanka ż.

 przym. tanzański

Wiktionary


tanzański

związany z Tanzanią


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do państwa Tanzania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Najbardziej obawiałem się obsługi strony tanzańskiej - mówi Sławomir Bieniek, kierownik wyprawy. - Wcześniej zdarzały się przypadki, że alpinistom brakowało jedzenia i wody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tãw̃ˈzãj̃sʲci, AS: tãũ̯zãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tanzania ż., Tanzańczyk mos., Tanzanka ż.

Wiktionary


tanzimat

okres reform w Turcji w latach 1839-1870, zmierzających do utworzenia nowoczesnego państwa; tanzymat


SJP.pl

Ta

Wikipedia


tanzymat

okres reform w Turcji w latach 1839-1870, zmierzających do utworzenia nowoczesnego państwa; tanzimat


SJP.pl


tao

wieloznaczne, różnie tłumaczone główne pojęcie taoizmu; dao


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) filoz. w taoizmie i ogólnie filozofii chińskiej: naturalna droga, którą podąża wszechświat

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dao (Tao) – jedno z podstawowych pojęć w filozofii chińskiej
  • Tao (Yami) – jedna z grup Aborygenów tajwańskich, zamieszkująca wyspę Lan Yu
  • Tao – gmina w Mali, w regionie Sikasso, w okręgu Koutiala
  • Tao He – rzeka w Chinach, w prowincji Gansu
  • Tao-Klardżeti – średniowieczne państwo w południowo-zachodniej części ziem gruzińskich
  • Ko Tao – wyspa w Tajlandii w Zatoce Tajlandzkiej, pow. 21 km²; 1,38 tys. osób (2006); 10°06′N 99°50′E

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tao, które może być wysłowione, nie jest wiecznym tao.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtaɔ, AS: tao

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taoizm mrz., taoista mos., taoistka ż.

 przym. taoistyczny

 przysł. taoistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dao, Tao, Dao

Wiktionary


taoiseach

[czytaj: tiszech] w Irlandii: prezes rady ministrów, premier


SJP.pl

Taoiseach, An Taoiseach (wym. lub, l.mn. "Taoisigh", wym. lub ; dosłownie z irl. – wódz, przywódca) – premier Irlandii.

Wikipedia


taoista

zwolennik taoizmu (daoizmu); daoista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. wyznawca taoizmu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtaɔˈjista, AS: taoi ̯ista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taoizm m., daoizm m.

:: fż. taoistka ż.

 przym. taoistyczny, daoistyczny

 przysł. taoistycznie

Wiktionary


taoistka

wyznawczyni taoizmu (daoizmu); daoistka


SJP.pl


taoistyczny

→ taoizm; daoistyczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z taoizmem i taoistami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Używanie Mocy w celu wpływania na świecki wszechświat nieuchronnie korumpuje, więc wszyscy użytkownicy jasnej strony albo stają się drobiazgowymi żandarmami, albo uciekają się do taoistycznej medytacji w poszukiwaniu absolutnej prawdy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tao n., taoista mos., taoizm mrz.

Wiktionary


taoizm

chiński kierunek filozoficzno-religijny; przekształcony później w zbiór praktyk magicznych mających zapewnić nieśmiertelność lub długowieczność; daoizm (rzadziej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. rel. tradycyjny chiński system filozoficzny i religijny, podkreślający równowagę, prostotę i życie w harmonii z wszechświatem;

Wiktionary

Taoizm (czasem zapisywany jako "daoizm") – tradycyjny chiński system filozoficzny i religijny. Stworzenie filozofii taoistycznej przypisuje się mędrcowi zwanemu Laozi w VI wieku p.n.e., taoizm religijny powstał w II i III wieku n.e. Za najważniejsze księgi taoizmu uważa się "Daodejing" oraz "Zhuangzi".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: taˈɔjism̥, AS: taoi ̯ism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tao n., taoista m., taoistka ż., daoizm m.

 przym. taoistyczny, daoistyczny

 przysł. taoistycznie

Wiktionary


taon

cząstka elementarna należąca do grupy leptonów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. nietrwała cząstka elementarna należąca do leptonów, mająca ujemny ładunek elektryczny;

Wiktionary

Taon – cząstka elementarna z grupy leptonów obdarzona ładunkiem ujemnym, średnim czasem życia 3×10−13 sekundy i dużą masą wynoszącą 1777 MeV/c2 = 3,17×10−27 kg (dla porównania 939 MeV/c2 dla protonu i 0,511 MeV/c2 dla elektronu).

Taony zostały odkryte w 1975 roku przez Martina Lewisa Perla.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. taonowy

Wiktionary


taonowy

→ taon


SJP.pl

Patrz:

taon

taormina

miejscowość i gmina we Włoszech


SJP.pl

Taormina (syc. "Taurmina", grec. "Tauromenion", łac. "Tauromenium") – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Sycylia, w prowincji Mesyna.

Według danych na rok 2013 gminę zamieszkiwało 11 061 osób, 842,4 os./km².

Wikipedia


taormiński

przymiotnik od: Taormina (miasto we Włoszech)


SJP.pl


taotie

motyw zdobniczy w sztuce chińskiej, mający symbolizować demona odstraszającego złe duchy


SJP.pl

Tāotiè (chiń., 饕餮), Tōtetsu (jap. 饕餮) – nazwa mitologicznego potwora i motywu ornamentacyjnego, charakterystycznego dla chińskich naczyń z brązu z epok Shang i Zhou.

Ozdobne ornamenty (zwane maskami) naczyń ceremonialnych (ofiarnych) najczęściej przedstawiają pysk tego potwora, którego wizerunek miał odstraszać złodziei i tych, którzy zakłócają rytuały.

Wikipedia


tap

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w obwodzie tiumeńskim Rosji, prawy dopływ Tobołu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Táp – wieś i gmina na Węgrzech
  • Tap (Gaap) – demon
  • Tajna Armia Polska – polska organizacja konspiracyjna
  • TAP Air Portugal – portugalskie narodowe linie lotnicze
  • TAP (gazociąg) – Trans Adriatic Pipe, z Azerbejdżanu, do krajów południowej Europy, konkurencyjny wobec niedoszłych projektów rosyjskich, aktualnie już realizowany.

Wikipedia


tap-dance

[czytaj: tap dens] taniec, podczas którego rytmicznie uderza się o podłogę butami z podkutymi piętami i obcasami; stepowanie, przytup


SJP.pl


tapas

przekąska podawana głównie do napojów w barach, zwłaszcza w Hiszpanii, np. oliwki, owoce morza, katalońska kiełbasa


SJP.pl

Tapas (z hiszp. "tapa" – przykrywka, wieczko) – niewielkie przekąski podawane zazwyczaj do napojów w barach Hiszpanii. Mogą być podawane na ciepło lub na zimno i przyjmować różne formy – od prostych przekąsek po bardziej skomplikowane dania. Przyrządza się je z rozmaitych składników: warzyw, mięs, owoców morza, jajek itp. W Kraju Basków tapas nazywane są "pintxos" (od wbitych w przekąski wykałaczek).

Wikipedia


tapczan

mebel do spania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mebl. rodzaj łóżka w formie skrzyni, w którym część, na której się śpi (materac), stanowi jednocześnie wieko pojemnika na pościel;

Wiktionary

Tapczan – mebel przeznaczony do spania oraz odpoczynku w pozycji leżącej. Składa się z drewnianego pudła, w którym zazwyczaj trzyma się pościel, i materaca, który był położony początkowo na pasach lub sznurach, później na siatce lub sprężynach. Tapczan często był obity tkaniną dekoracyjną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na tapczanie siedzi leń, nic nie robi cały dzień.

 (1.1) Stał tu podniszczony, przedwojenny kredens, trzydrzwiowa szafa, również wykonana w latach dwudziestych, do tego jeszcze okrągły stół z czterema krzesłami i wyleżany tapczan, który matka Mirka kupiła na raty gdzieś koło roku siedemdziesiątego.

 (1.1) Co prawda mężczyzna jeszcze nie spał i nawet nie zamierzał się kłaść, bo rozłożony na tapczanie oglądał film porno

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtapt͡ʃãn, AS: tapčãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. tapczanik mrz.

 przym. tapczanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. tarczan

Wiktionary


tapczanik

mały tapczan


SJP.pl


tapczanisko

zgrubienie od: tapczan


SJP.pl


tapczanopółka

mebel łączący w sobie cechy tapczanu i półki


SJP.pl


tapczanowy

przymiotnik od: tapczan


SJP.pl


tapeciak

potocznie: nożyk z łamanym ostrzem


SJP.pl


tapeciara

pogardliwie: kobieta z dużą ilością makijażu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. obraź. o kobiecie przesadnie stosującej makijaż, szczególnie o nakładającej zbyt grubą warstwę fluidu lub pudru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Większość "tapeciar" wiele by dała, by móc ładnie wyglądać bez makijażu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtapɛˈt͡ɕara, AS: tapećara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tapeta ż.

Wiktionary


tapeciarka

1. kobieta trudniąca się wyklejaniem tapetą ścian;
2. przyrząd ułatwiający kładzenie tapety


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta zawodowo przyklejająca tapety do ścian

Wiktionary


tapeciarski

związany z wyklejaniem ścian tapetą


SJP.pl


tapeciarstwo

zajęcie tapeciarza


SJP.pl


tapeciarz

osoba trudniąca się wyklejaniem tapetą ścian


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zawodowo przyklejająca tapety do ścian

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tapeta ż.

Wiktionary


tapenada

prowansalska pasta ziołowa do przyprawiania potraw; tapenade


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. prowansalska pasta, której głównymi składnikami są oliwki, kapary i oliwa;

Wiktionary

Tapenada – pasta, której głównymi składnikami są oliwki i kapary oraz oliwa. Obok nich, w zależności od wersji, w składzie mogą znaleźć się np. czosnek, bakłażan, anchois i różne przyprawy. Wywodzi się z Prowansji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lubię tapenadę z grzankami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtapɛ̃ˈnada, AS: tapẽnada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tapenade n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tapenade

Wiktionary


tapenade

prowansalska pasta ziołowa do przyprawiania potraw; tapenada


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. prowansalska pasta, której głównymi składnikami są oliwki, kapary i oliwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubię tapenade z grzankami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tapenada ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tapenada

Wiktionary


taper

dawniej:
1. pianista grający w kawiarniach, restauracjach, na zabawach tanecznych lub podczas lekcji tańca;
2. pianista tworzący podkład muzyczny podczas seansu filmu niemego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) film. muz. pianista akompaniujący filmowi lub przygrywający w kawiarni

Wiktionary

Taper – w niemym kinie osoba grająca na pianinie lub organach teatralnych, improwizująca podkład muzyczny do wyświetlanych scen. Samo słowo wywodzi się z języka francuskiego "taper" i oznaczało między innymi: "pisanie na maszynie, stukanie, stukanie w klawisze".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Właściciel restauracji dał znak taperowi i tango urwało się w połowie taktu.

 (1.1) I nucąc polkę, od której spocił by się najostatniejszy taper, zaczyna biegać tam i z powrotem po pokoju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtapɛr, AS: taper

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. taperka ż.

Wiktionary


taperka

→ taper


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. muz. pianistka akompaniatorka

Wiktionary

Patrz:

taper

Przykłady

 (1.1) Szkoła baletowa zatrudni trzy taperki na pół etatu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. taper mos.

Wiktionary


taperować

przygrywać na fortepianie


SJP.pl


taperski

→ taper


SJP.pl

Patrz:

taper

tapet

stół nakryty zielonym suknem, przy którym dawniej toczono obrady; dziś tylko w związkach frazeologicznych:
a) być, pojawić się, znaleźć się na tapecie - być omawianym, stać się tematem rozmów, dyskusji;
b) mieć coś na tapecie - właśnie coś omawiać, zajmować się czymś w danej chwili


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. stół, przy którym odbywają się obrady, przykryty suknem, zwykle w kolorze zielonym

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: tapeta

Wiktionary

Tapet – dawniej stół, przy którym odbywały się obrady, przykryty suknem, zwykle w kolorze zielonym.

Dziś głównie w powiedzeniu "być/znaleźć się/mieć coś na tapecie" pochodzącym od niemieckiego "etwas aufs Tapet bringen", przy czym w języku niemieckim "Tapet" nie oznaczał stołu, lecz sukno do jego przykrywania. Czasem spotykana jest też zniekształcona wersja "wziąć coś na tapetę" (zamiast "wziąć coś na tapet"), powstała poprzez mylne skojarzenie ze słowem tapeta.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtapɛt, AS: tapet

Wiktionary


tapeta

1. wzorzysty lub jednobarwny papier (rzadziej tkanina lub tworzywo sztuczne) służący do wyklejania ścian;
2. obraz na wyświetlaczu telefonu komórkowego, na pulpicie monitora komputerowego;
3. potocznie: przesadzony, mocny makijaż


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. kolorowy lub wzorzysty papier, którym dekoruje się wewnętrzne ściany pomieszczeń;

 (1.2) inform. grafika umieszczona jako tło roboczego obszaru pulpitu komputera;

 (1.3) slang. przen. nadmierny, zbyt grubo nałożony makijaż

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tapeta – ozdobne wykończenie ściany wewnątrz budynku
  • tapeta – grafika ozdabiająca tło pulpitu systemu operacyjnego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tapety w pomieszczeniu były brudne, zatłuszczone i częściowo pozdzierane.

 (1.2) Jako tapetę na pulpicie mam zdjęcie Hani.

 (1.3) Zmyj z twarzy tę tapetę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈpɛta, AS: tapeta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tapeciara ż., tapetowanie n., wytapetować n., tapeciarz m., tapeciarstwo n., otapetowanie n., tapetówka ż., tapetownica ż.

:: zdrobn. tapetka ż.

 czas. tapetować ndk., wytapetować dk., otapetować dk.

 przym. tapetowy, tapeciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) tło

 (1.3) makijaż

Wiktionary


tapetka

zdrobnienie od: tapeta


SJP.pl


tapetnik

gryziel tapetnik - gatunek pająka z rodziny gryzielowatych


SJP.pl


tapetowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|tapetować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tapeta ż.

 czas. tapetować ndk.

Wiktionary


tapetować

czasownik przechodni niedokonany (dk. wytapetować)

 (1.1) pokrywać ściany tapetą; kłaść tapetę

 (1.2) pokrywać stopniowo warstwą

 (1.3) pokrywać dekoracyjnie; obijać coś dla ozdoby

czasownik zwrotny niedokonany tapetować się (dk. wytapetować się)

 (2.1) być tapetowanym

 (2.2) pot. nakładać makijaż na siebie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W weekend będziemy tapetować pokój dziecięcy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tapeta ż., tapetowanie n.

Wiktionary


tapetum

tkanka wyściełająca ścianę woreczków pyłkowych u nasiennych oraz ścianę zarodni paprotników i mszaków


SJP.pl

Tapetum (łac.), tkanka wyściełająca – tkanka roślinna, tworząca warstwę komórek otaczających tkankę zarodnikotwórczą (archespor) w zarodniach wielu paprotników oraz w woreczku pyłkowym roślin nasiennych.

U paprotników pełni funkcję tkanki odżywczej wyścielającej zarodnie. Składa się z dwóch warstw komórek, które rozkładają się w czasie rozwoju zarodników.

Wikipedia


tapety

1. wzorzysty lub jednobarwny papier (rzadziej tkanina lub tworzywo sztuczne) służący do wyklejania ścian;
2. obraz na wyświetlaczu telefonu komórkowego, na pulpicie monitora komputerowego;
3. potocznie: przesadzony, mocny makijaż


SJP.pl


tapicer

rzemieślnik wyściełający materiałem meble lub elementy wyposażenia samochodów; tapisjer (dawniej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zaw. rzem. rzemieślnik zajmujący się wykonywaniem obić, pokrywaniem tkaninami mebli, kanap, foteli samochodowych itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tapicerka ż., tapicerstwo n.

 przym. tapicerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. tapisjer

Wiktionary


tapicerka

1. to, czym są wyściełane meble lub elementy wyposażenia samochodów;
2. potocznie: tapicerstwo - rzemiosło tapicera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) to, czym usłane są meble lub wyposażenie samochodu

 (1.2) pot. tapicerstwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) A jeżeli macie dobre ręce, to do rzemiosła! Rzemiosło, taka tapicerka, stolarka. Rzemieślnik zawsze znajdzie robotę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tapicer mos., tapicerstwo n.

 przym. tapicerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obicie, pokrycie

Wiktionary


tapicernia

dział fabryki lub warsztat rzemieślniczy, w którym wykonuje się prace tapicerskie


SJP.pl


tapicerować

wyściełać określonym materiałem meble, ściany, drzwi lub elementy wyposażenia samochodów


SJP.pl


tapicerski

przymiotnik

 (1.1) dotyczący tapicerstwa lub tapicera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tapicerstwo n., tapicer m., tapicerka ż.

Wiktionary


tapicerstwo

wyściełanie materiałem mebli lub elementów wyposażenia samochodów


SJP.pl

Tapicerstwo – rodzaj rzemiosła lub dział przemysłu zajmujący się wyścielaniem i obijaniem tkaniną, skórą lub innym materiałem: mebli, siedzeń, wnętrz pojazdów oraz innych wyrobów użytkowych lub dekoracyjnych.

Wikipedia


tapiewo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Gwardiejsk (obecnie także egzonim wariantowy);

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tapiewski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gwardiejsk, hist. war. Tapiawa

Wiktionary


tapiewski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Tapiewem, dotyczący Tapiewa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tapiewo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwardiejski

Wiktionary


tapin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tapin – wieś w Polsce, w województwie podkarpackim
  • Tapin – kabupaten w Indonezji, w prowincji Borneo Południowe

Wikipedia


taping

test umożliwiający ocenę sprawności i prawidłowości wykonywania czynności motorycznych, sprawdzający precyzję, czas reakcji i tempo ruchów


SJP.pl


tapioka

kasza z bulw manioku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. mąka, białe granulki lub płatki skrobiowe otrzymane z manioku;

Wiktionary

Tapioka, skrobia tapiokowa – produkt skrobiowy otrzymany z manioku. Proces izolacji tapioki jest zbliżony do pozyskiwania skrobi ziemniaczanej i obejmuje: mycie oraz obieranie korzeni, rozdrabnianie, wymywanie skrobi, oddzielenie wody sokowej, oczyszczanie, odwadnianie i suszenie. Występuje w postaci perłowych kulek, płatków i mąki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tapioka jako produkt bezglutenowy zalecana jest osobom z celiakią i nietolerancją tego białka.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tapiokowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrobia tapiokowa

Wiktionary


tapiokowy

→ tapioka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zrobiony z tapioki

Wiktionary

Patrz:

tapioka

Powiązane:

 rzecz. tapioka ż.

Wiktionary


tapiolit

minerał o składzie tantalitu, należący jednak do układu tetragonalnego


SJP.pl


tapir

roślinożerny ssak zamieszkujący dżungle Ameryki Południowej i Azji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Tapirus|Brisson|ref=tak., ssak lasów tropikalnych, o niewielkiej trąbie wykształconej z nosa i wargi;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) pot. utapirowane włosy

Wiktionary

Tapir ("Tapirus") – rodzaj ssaków z rodziny tapirowatych (Tapiridae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Winne były zwierzęta, i duże i małe, kojot, tapir, szlachar, zaskroniec i gągół.

 (2.1) Do lokalu weszła dziewczyna z ogromnym tapirem na głowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtapʲir, AS: tapʹir

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 przym. tapirowy

 (2.1)

 rzecz. tapirowanie n., utapirowanie n.

 czas. tapirować ndk., utapirować dk.

Wiktionary


tapiranga

rodzaj ptaków z rodziny tanagrowatych


SJP.pl


tapirek

zdrobnienie od: tapir


SJP.pl


tapirowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|tapirować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tapirować ndk.

Wiktionary


tapirowate

rodzina ssaków roślinożernych z rzędu nieparzystokopytnych, o wydłużonej głowie, mających nos i wargę przekształconą w ruchliwą trąbę, występujących w tropikach Ameryki, na Półwyspie Malajskim i na niektórych wyspach Indonezji; tapiry


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Tapiridae|Gray|ref=tak., monotypowa rodzina ssaków kopytnych z rzędu nieparzystokopytnych;

Wiktionary

Ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Koniowate, tapirowate i nosorożcowate zaliczamy do nieparzystokopytnych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tapir mzw.

Wiktionary


tapirowaty

o cechach tapirowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


tapirować

stroszyć włosy, czesząc grzebieniem poszczególne pasma w kierunku do skóry, w celu stworzenia pewnego rodzaju podkładki pod wysoką fryzurę


SJP.pl


tapirowy

→ tapir


SJP.pl

Patrz:

tapir

tapiseria

wielobarwna, jednostronna tkanina artystyczna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. jednostronna tkanina o różnorodnej dekoracji, służącą do dekoracji ścian;

Wiktionary

Tapiseria (z franc. "tapisserie") – ogólna nazwa określająca jednostronną tkaninę o różnorodnej dekoracji: figuralnej (np. ze scenami mitologicznymi, biblijnymi), heraldycznej bądź zwierzęco-roślinnej (tzw. werdiura), służącą do dekoracji ścian. Potocznie termin „tapiseria” stosowany jest wymiennie z nazwami: gobelin i arras.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tapiserie wykonywano już w starożytnym Egipcie.

Wiktionary


tapiseriowy

→ tapiseria


SJP.pl

Patrz:

tapiseria

tapisjer

dawniej: rzemieślnik wyściełający materiałem meble lub elementy wyposażenia samochodów; tapicer


SJP.pl


taplać

potocznie:
1. nurzać coś w wodzie, błocie;
2. taplać się - brnąć w wodzie lub błocie; pławić się


SJP.pl


tapnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|tapnąć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy ktoś może mi wytłumaczyć, dlaczego tak przydatna funkcja jak blokowanie i wybudzanie ekranu podwójnym tapnięciem jest dostępna w tak nielicznych telefonach?

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tapnąć dk.

Wiktionary


tapnąć

dotknąć lekko palcem, zwykle na ekranie dotykowym


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) inform. dotknąć palcem (w odniesieniu do urządzeń dotykowych)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tapnij, aby dodać inny pilot.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tapnięcie n.

Wiktionary


tapsuj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w syberyjskiej części Rosji, prawy dopływ Sośwy Północnej

Wiktionary


tar

żyjące w wysokich górach Azji zwierzę z rodziny krętorogich, z wyglądu podobne do kozy


SJP.pl

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: tara

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tar – komputerowy program do archiwizacji
  • tar – perski instrument muzyczny
  • Tar – rodzaj ssaków z podrodziny antylop w obrębie rodziny wołowatych
  • tar – zwierzę z rodzaju Hemitragus w rodzinie krętorogich
  • Tar – wieś w Chorwacji, w żupanii istryjskiej, w gminie Tar-Vabriga
  • Tar – miejscowość na Węgrzech
  • Tar – rzeka w Stanach Zjednoczonych, w stanie Karolina Północna
  • Tar – rzeka w Kirgistanie
  • Tar – singel zespołu Visage z 1979 roku
  • Tár – film Todda Fielda z 2022 r. z Cate Blanchett w roli głównej.

Wikipedia


tara

1. przyrząd do prania ręcznego;
2. waga opakowania (brutto - netto)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. hist. deska do prania ręcznego;

 (1.2) hand. waga opakowania

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tara – imię żeńskie
  • Tara – bogini w mitologii indyjskiej
  • Tara – bogini w mitologii polinezyjskiej
  • Tārā – żeński bodhisattwa w buddyzmie tybetańskim
  • Tara Patrick – aktorka pornograficzna
  • Tara (von Neudorf, ur. 1974) – artysta rumuński
  • Tara – miasto w Australii
  • Tara – rzeka w Czarnogórze
  • Tara – wieś w Czarnogórze, w gminie Kolašin
  • Tara – wzgórze w Irlandii, siedziba arcykrólów
  • Tara – miasto w Japonii, na wyspie Kiusiu, w prefekturze Saga
  • Tara – gaun wikas samiti w Nepalu w strefie Dhawalagiri w dystrykcie Baglung

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Piorąc, energicznie tarła koszulą o blaszaną tarę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtara, AS: tara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tarka ż.

Wiktionary


taraba

gatunek ptaka z rodziny chronkowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Taraba (rzeka)
  • Taraba (stan)
  • Taraba (ptak)

Wikipedia


taraban

1. wielki bęben używany przez tureckie pułki janczarskie; baraban;
2. bęben o podłużnym kształcie używany w dawnym wojsku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. muz. wojsk. walcowaty bęben używany przez wojsko;

Wiktionary

Taraban lub tułumbas (tur. "daraban") – duży, podłużny bęben kapeli janczarskich, używany także w dawnym wojsku polskim.

Tarabanów używano do nadawaniu taktu w marszu oraz w bitwach do przekazywania rozkazów. Takie zastosowanie miało miejsce m.in. w bitwie pod Carrhae. Taraban jest wspomniany w czwartej zwrotce polskiego hymnu:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaś co pewien czas maszerowały przez Rynek bojowe kolumny wojsk, wychodzących w pole przy grzmiącej muzyce trąb, piszczałek, suchym warkocie tarabanów i wrzasku pauprów i pospólstwa, wieszającego się po bokach.

 (1.1) Już tam ociec do swej Basi mówi zapłakany: „słuchaj jeno, pono nasi biją w tarabany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈrabãn, AS: tarabãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tarabanik mrz.

Wiktionary


tarabanik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od taraban

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taraban m.

Wiktionary


tarabanić

1. bić w taraban, bębnić;
2. potocznie: uderzać w coś mocno, gwałtownie; walić, łomotać;
3. potocznie: dźwigać coś ciężkiego;
4. tarabanić się - potocznie:
a) poruszać się niezdarnie, z trudem;
b) wchodzić na coś niezgrabnie, z trudem; wtarabaniać się, gramolić się


SJP.pl


taracha

nazwisko


SJP.pl


taradajka

bryczka, zwykle dwukołowa, bez resorów, używana w XVIII wieku; taradejka, taratajka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. niewielki, czterokołowy, odkryty pojazd konny o prostej konstrukcji, zwykle bez resorów, używany w Polsce w XVIII wieku;

 (1.2) przest. żart. osoba gadatliwa

Wiktionary

Taradajka (taradejka, taratajka) (od ukr. тарадайка, ros. таратайка) – lekka, odkryta, nieresorowana bryczka, na ogół dwukołowa, powożona najczęściej w zaprzęgu jednokonnym, używana na ziemiach polskich w XVIII wieku.

Była niewielkim pojazdem o prostej konstrukcji, który Gloger uważa za rodzaj zwykłej małej bryczki lub kolaski, jaka pojawiła się w Polsce w XVIII wieku. Później używana często jako podręczny wózek czterokołowy, w zaprzęgu dwukonnym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌtaraˈdajka, AS: taradai ̯ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) taradejka

 (1.2) klekotka, trajkotka

Wiktionary


taradejka

bryczka, zwykle dwukołowa, bez resorów, używana w XVIII wieku; taradajka, taratajka


SJP.pl


tarahumara

lud zamieszkujący stan Chihuahua w Meksyku


SJP.pl

Tarahumara, Rarámuri – lud zamieszkujący stan Chihuahua w Meksyku, posługujący się językiem tarahumara z rodziny uto-azteckiej. Ich liczebność wynosi około 70 tysięcy osób. Słyną z niezwykłej wytrzymałości w biegu, którą wykorzystują w tzw. polowaniu uporczywym. Stąd pochodzi nazwa ludu – "Rarámuri", która dosłownie znaczy „biegacze”. Biegi stanowią także element tradycyjnych zawodów sportowych.

Wikipedia


taraj

gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych; kot cętkowany, kotek cętkowany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Prionailurus viverrinus|ref=tak., kotek cętkowany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na terytorium taraja zawsze znajdują się jakieś cieki lub akweny.

 (1.1) Taraje mają na ogonie czarne pierścienie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kotek cętkowany

Wiktionary


tarakan

reg.: karaluch


SJP.pl

Tarakan – miasto w Indonezji na wyspie Tarakan w prowincji Borneo Północne; powierzchnia 250,8 km²; ludność 147 030 (VI 2005); gęstość zaludnienia 586,2 osób/1 km².

Ośrodek wydobycia ropy naftowej; port wywozowy tego surowca; port lotniczy "Juwata Airport".

Wikipedia


taramasalata

zakąska w postaci kremowej pasty rybnej z ikry zmieszanej z namoczoną bułką lub gotowanymi ziemniakami, cebulą i koperkiem; taramosalata


SJP.pl


taramosalata

zakąska w postaci kremowej pasty rybnej z ikry zmieszanej z namoczoną bułką lub gotowanymi ziemniakami, cebulą i koperkiem; taramasalata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. pasta z ikry, tradycyjna grecka potrawa wielkopostna;

Wiktionary

Taramosalata (ngr. ταραμοσαλάτα) – popularna grecka pasta z ikry, często podawana jako przystawka.

Jest też daniem tradycyjnie postnym przygotowywanym na tzw. Czysty Poniedziałek, czyli pierwszy dzień Wielkiego Postu; podawana wtedy do lagany (wielkich placków chlebowych wypiekanych na ten dzień).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pierwszy dzień Wielkiego Postu, Grecy spożywają taramosalatę i laganę.

 (1.1) Kiedy jest okazja do świętowania, jak zdanie egzaminu czy ukończenie eseju, schodzą, żeby zjeść musakę, okrę, taramosalatę, łatę jagnięcą czy ośmiornicę przy drewnianych, lakierowanych stołach, które wyglądają, jakby przyniesiono je tu prosto ze starego żaglowca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtarãmɔsaˈlata, AS: tarãmosalata

Wiktionary


taran

1. belka zakończona żelazną głowicą służąca dawniej do burzenia bram i murów;
2. zaostrzona belka wystająca z dziobu okrętu albo ostro zakończony, wydłużony dziób, służące dawniej np. do przebijania burt wrogich okrętów;
3. potocznie: rozpędzony duży przedmiot uderzający w coś i niszczący to


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. wojsk. machina oblężnicza z ciężką kłodą do kruszenia murów i rozbijania bram;

 (1.2) hist. żegl. element konstrukcji okrętu, służący do zatapiania okrętów wroga przez uderzenie dziobem;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • taran (machina oblężnicza) – rodzaj machiny oblężniczej
  • taran (dziób okrętu) – element konstrukcji dawnych okrętów
  • taran (technika walki) – technika walki
  • taran hydrauliczny – urządzenie do pompowania wody
  • Taran – polski zespół blackmetalowy
  • Taran – album studyjny polskiej grupy muzycznej Hermh
  • Taran i magiczny kocioł – amerykański film animowany

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. taranowanie n., staranowanie n., taranik mrz.

 czas. taranować ndk., staranować dk.

Wiktionary


taranek

nazwisko


SJP.pl


taraniec

taraniec paskowany - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych


SJP.pl


taranik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od taran

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taran m.

Wiktionary


taranować

czasownik przechodni niedokonany (dk. staranować)

 (1.1) hist. wojsk. żegl. rozbijać, niszczyć lub wyważać coś przy użyciu taranu

 (1.2) hist. wojsk. żegl. uderzyć własnym pojazdem, okrętem albo samolotem obiekt wroga w celu jego uszkodzenia albo zniszczenia;

 (1.3) najeżdżać lub uderzać w przeszkodę

 (1.4) pot. z impetem w coś lub kogoś wjechać popychając go

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Duże straty czołgów T-34 wynikały również z kompromitujących decyzji dowództwa ruskich tankistów, np. aby, w razie braku amunicji czołgowej, taranować ciężki sprzęt niemiecki.

 (1.3) Uderzony z boku pojazd odwrócił się o 180 stopni i taranując znak drogowy oraz przydrożne metalowe słupki wylądował na poboczu, naprzeciwko pobliskiego sklepu spożywczego.

 (1.4) Ten gwałtownie zjechał na lewy pas jezdni i ruszył w kierunku Zabrza, taranując policjanta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taran mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) taran

 (1.3) najeżdżać

 (1.4) tratować

Wiktionary


tarant

koń lub pies o maści białej w gniade, kare lub kasztanowate plamy


SJP.pl


tarantas

dawny powóz o nadwoziu w kształcie pudła osadzonego na drążkach zamiast resorów


SJP.pl

Tarantas (ros. "тарантас") – podróżny czterokołowy pojazd zaprzęgowy wywodzący się z Rosji, rodzaj bryczki. Tarantas zaprzęgany był w jednego lub dwa konie.

Wydłużone pudło tego pojazdu, w tylnej części kryte półokrągłą, brezentową budą, osadzone było na długich (kilkumetrowych), elastycznych drągach pełniących rolę resorów. Uważany był za wygodny pojazd podróżny, ponieważ mieścił miejsca leżące i siedzące.

Wikipedia


tarantela

tarantella;
1. neapolitański taniec ludowy o bardzo szybkim tempie, w takcie 6/8 lub 3/8;
2. muzyka do tego tańca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) choreogr. folk. tradycyjny taniec neapolitański

 (1.2) muz. folk. muzyka towarzysząca taranteli (1.1)

Wiktionary

Tarantela (wł. "tarantella") – włoski taniec ludowy, z Neapolu.

Charakteryzuje się ściśle ustaloną rytmiką, opartą na jednostajnym pochodzie drobnych wartości rytmicznych; tempo szybkie, najczęściej w metrum 6/8, jednak zdarzają się także wykonania w metrum 3/8.

Wikipedia


tarantella

tarantela;
1. neapolitański taniec ludowy o bardzo szybkim tempie, w takcie 6/8 lub 3/8;
2. muzyka do tego tańca


SJP.pl


tarantinowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z twórczością Quentina Tarantina

Wiktionary


tarantowaty

o maści konia: biały z niewielkimi plamami


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) hipol. o koniu: biały w plamaamy gniade, kare lub kasztanowate

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tarant m.

Wiktionary


tarantula

1. duży pająk z rodziny pogońców, którego jad zagraża życiu owadów i małych ptaków, wywołuje u ludzi stany zapalne; występuje w kilku gatunkach, m.in. w południowych Włoszech i na obszarach stepowych wschodniej Azji i Europy; jej ukąszenie nie musi prowadzić do śmierci;
2. dawne narzędzie tortur służące do wyrywania kobietom piersi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Lycosa tarantula|ref=tak., drapieżny gatunek pająka;

Wiktionary

Tarantula – zwyczajowa nazwa nadawana kilku południowo- i środkowoeuropejskim rodzajom dużych pająków z rodziny pogońcowatych – "Hogna", "Lycosa" i "Geolycosa".

Zwyczajowo w kilku językach, m.in. w polskim, mianem „tarantuli” nazywa się niesłusznie wiele większych gatunków pająków, zwłaszcza ptaszników. Jednak w języku angielskim również oficjalnie nazwy wielu ptaszników zawierają słowo „tarantula”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Anastazy hoduje tarantule i skorpiony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtarãnˈtula, AS: tarãntula

Wiktionary


tarantyzm

zbytnie uwielbienie tańca


SJP.pl

Ta

Wikipedia


tarapata

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. zob. tarapaty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tarapaty nmos.

Wiktionary


tarapaty

potocznie: trudne, przykre sytuacje, niemiłe przygody; kłopoty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. przykre lub niemiłe sytuacje

Wiktionary

Tarapaty – polski film familijno-przygodowy z 2017 roku w reżyserii Marty Karwowskiej, wyprodukowany przez Koi Studio.

Film został zakwalifikowany do konkursu Inne Spojrzenie na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni.

Zdjęcia do filmu powstawały w Warszawie i okolicach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zuza wpadła w niezłe tarapaty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tarapata ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opały

Wiktionary


taras

powierzchnia umieszczona na wysokości parteru, piętra lub na dachu, czasami zadaszona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. otwarta przestrzeń użytkowa budynku;

 (1.2) geol. podcięty i wyrównany teren na stoku góry lub wzniesienia

 (1.3) daw. grobla

 (1.4) stpol. gruz, żwir

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Taras – imię męskie
  • taras (architektura) – pozioma powierzchnia umieszczona na wysokości parteru, piętra lub na dachu
  • taras (geomorfologia) – forma ukształtowania ściany skalnej lub zbocza doliny (we wspinaczce i tatrologii)
  • taras (historia wojskowości) – drewniana ściana używana przez husytów do osłony dział
  • taras (ogrodnictwo) – w ogrodnictwie (ogrody tarasowe)
  • taras rolny
  • Taras – fikcyjna góra z Silmarillionu
  • Taras – wieś w województwie łódzkim
  • Taras – osada leśna w województwie łódzkim
  • Taras – włosko-francuski komediodramat z 1980 roku
  • terasa – forma ukształtowania stoku góry lub zbocza doliny, schodkowa forma terenu w dolinie rzecznej, pozostałość po erozji przez wodę
  • Terasa nadzalewowa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po chwili stał już przy tarasie, z którego kilka schodów prowadziło na trawnik ozdobiony paroma równo przyciętymi iglakami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtaras, AS: taras

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. tarasik m.

 przym. tarasowy

 przysł. tarasowo

Wiktionary


tarasek

nazwisko


SJP.pl


tarasewicz

nazwisko


SJP.pl


tarasiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Iwan Tarasiewicz Gramotin − rosyjski polityk i dyplomata
  • Henryk Tarasiewicz − polski działacz opozycyjny
  • Janusz Tarasiewicz − polski żużlowiec
  • Jerzy Tarasiewicz – polski żeglarz i pisarz marynista
  • Konstanty Tarasiewicz − białoruski inżynier i działacz mniejszości polskiej
  • Kordian Tarasiewicz − polski przedsiębiorca
  • Małgorzata Tarasiewicz − polska działaczka społeczna i polityk
  • Michał Tarasiewicz − polski aktor, reżyser, kolekcjoner teatraliów
  • Paweł Tarasiewicz − polski filozof kultury i cywilizacji, prezbiter katolicki
  • Ryszard Tarasiewicz − polski piłkarz i trener
  • Stanisław Tarasiewicz − polski dziennikarz i działacz mniejszości polskiej

Wikipedia


tarasik

zdrobnienie od: taras


SJP.pl


tarasin

nazwisko


SJP.pl


tarasiuk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Borys Tarasiuk – ukraiński politolog, dyplomata i polityk
  • Georgina Tarasiuk – polska piosenkarka
  • Stefan Tarasiuk – polski inżynier leśnik, profesor nauk leśnych
  • Siergiej Tarasiuk – radziecki funkcjonariusz służb specjalnych

Wikipedia


tarasić

regionalnie: zgniatać coś, przechodząc lub przebiegając po czymś; deptać


SJP.pl


taraskowo

Taraskowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Piątnica. W latach 1973–1995 w gminie Wizna.

Przez miejscowość przepływa niewielka rzeka Łojewek, dopływ Narwi.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Trójcy Przenajświętszej w Olszynach.

Wikipedia


tarasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zastawianie drogi, przejścia, przejazdu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nietarasowanie n., zatarasowanie n., taras m.

 czas. tarasować ndk., zatarasować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blokowanie, barykadowanie

Wiktionary


tarasowaty

przypominający taras


SJP.pl


tarasować

blokować przejście lub przejazd w danym miejscu; zatarasowywać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) blokować możliwość przejścia lub przejazdu stojąc lub stawiając coś na drodze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciężarówka leży na boku jak upolowany mamut. Tarasuje całe dwa pasma.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtaraˈsɔvat͡ɕ, AS: tarasovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tarasowanie n.

 czas. zatarasować, zatarasowywać

Wiktionary


tarasowy

→ taras


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który jest ułożony w formę tarasu

 (1.2) związany z tarasem, dotyczący tarasu

Wiktionary

Patrz:

taras

Powiązane:

 rzecz. taras m.

Wiktionary


taraszkiewica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. pot. wariant ortografii języka białoruskiego, oficjalny do reformy w 1933 r., a potem funkcjonujący jako alternatywa dla nowego systemu;

 (1.2) jęz. pot. taraszkiewica (1.1) wraz z niektórymi aspektami gramatyki i leksyki różniącymi się od standardu

Wiktionary

Taraszkiewica, klasyczny wariant ( тарашкевіца, "taraškievica"; клясычны правапіс, "klasyčny pravapis") – potoczna nazwa jednego z wariantów ortografii języka białoruskiego, opierającego się na regułach stosowanych przed reformą językową z 1933 roku i będącego systemem alternatywnym w stosunku do ortografii oficjalnej. W szerszym rozumieniu nazwa "taraszkiewica" dotyczy również pewnych różnic w gramatyce i leksyce (w stosunku do oficjalnych norm językowych).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Normy pisowni stosowane w taraszkiewicy ściślej niż w oficjalnej ortografii związane są z zasadą fonetyczną (…).

Wiktionary


taraszkiewicz

nazwisko


SJP.pl


taratajka

bryczka, zwykle dwukołowa, bez resorów, używana w XVIII wieku; taradejka, taradajka


SJP.pl


taratar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. chłodnik ogórkowy, zupa kuchni bułgarskiej

Wiktionary


taratatka

dawniej: rodzaj krótkiej kapoty męskiej, ozdobionej naszywkami ze sznura (szamerunkiem), noszonej w dawnej Polsce na przełomie XVIII i XIX wieku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. kraw. rodzaj krótkiej męskiej kapoty sięgającej do kolan i obszytej szamerunkiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miał na sobie krótko, z huzarska zrobioną taratatkę, spodnie obcisłe i buty gospodarsko-myśliwskie.

 (1.1) I kazał sobie szyć bardzo bogato sznurami i pętlicami ozdobną taratatkę z jakimiś figlami.

Wiktionary


tarator

bułgarska zupa jogurtowo-ogórkowa z dodatkiem oliwy, czosnku oraz orzechów włoskich


SJP.pl

Tarator ogórkowy (bułg. "таратор" [tara’tor] "с краставици") – rodzaj zupy-chłodnika; danie charakterystyczne dla kuchni bułgarskiej.

Wikipedia


tarawa

atol na Oceanie Spokojnym, w państwie Kiribati


SJP.pl

Ta

Wikipedia


taraśnica

rodzaj prymitywnej armaty, używanej w średniowieczu do obrony zamków


SJP.pl

Taraśnica (staropol. od czes. "tarasnice") – średniowieczne lekkie długolufowe działo, przeznaczone do prowadzenia ognia bezpośredniego.

W XV w. stosowali je czescy husyci, znane było wówczas i w Polsce. Nazwa pochodzi od ruchomej drewnianej zasłony ("taras") umieszczanej jako przegroda w lukach pomiędzy wozami szyku taborowego. W późniejszym czasie używano go (podobnie jak hakownic) w obronie murów i innych umocnień stałych.

Wikipedia


tarbusz

czerwona czapka filcowa, noszona głównie przez muzułmanów zamieszkujących strefę śródziemnomorską


SJP.pl


tarchalice

Tarchalice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wołowskim, w gminie Wołów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Wikipedia


tarchalin

Tarchalin (pol. hist. Tarchalino) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie rawickim, w gminie Bojanowo.

Wikipedia


tarchomin

dzielnica w Warszawie


SJP.pl

Tarchomin – osiedle i obszar MSI znajdujący się w północnej części Warszawy, w dzielnicy Białołęka.

Wikipedia


tarchomiński

związany z Tarchominem, dotyczący Tarchomina


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Tarchominem, dotyczący Tarchomina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tarchomin m.

Wiktionary


tarcica

produkt drzewny powstały w tartaku w wyniku wstępnej obróbki drzewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) deski powstałe na skutek przecięcia gałęzi lub pnia piłą

Wiktionary

Tarcica – asortyment drzewny powstały w wyniku przetarcia drewna okrągłego w sposób indywidualny bądź grupowy (decyduje liczba równocześnie pracujących pił) na pilarkach: ramowych (trakach), taśmowych bądź tarczowych. Ze względu na stopień obróbki tarcice dzielą się na:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. natarcie n.

 czas. trzeć

Wiktionary


tarciczka

zdrobnienie od: tarcica


SJP.pl


tarcie

1. fizyka: zjawiska fizyczne towarzyszące przemieszczaniu się względem siebie dwóch ciał fizycznych lub elementów tego samego ciała;
2. technologia obróbki drewna polegająca na przerabianiu drewna okrągłego na tarcicę przy użyciu traka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|trzeć.

 (1.2) fiz. rozpraszanie energii wskutek dotykania się dwóch ciał podczas ich względnego ruchu

 (1.3) zwykle w liczbie mnogiej: sprzeczki, niesnaski, nieporozumienia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tarcie (fizyka)
  • tarcie (technologia)
  • tarcie graniczne
  • tarcie płynne
  • tarcie ruchowe
  • tarcie spoczynkowe
  • tarcie suche
  • tarcie ślizgowe
  • tarcie toczne
  • tarcie wewnętrzne
  • tarcie zewnętrzne
  • tarcie opłucnowe

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtarʲt͡ɕɛ, AS: tarʹće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. trzeć, potrzeć

 rzecz. natarcie n., ucieranie n., zacierka ż.

Wiktionary


tarciówka

obrabiarka do przepiłowywania drewna


SJP.pl


tarcza

1. obronna część uzbrojenia, używana przez piechotę i jazdę od czasów starożytnych do czasu wprowadzenia broni palnej, o różnych kształtach i rozmiarach;
2. tablica z koncentrycznymi kręgami, służąca jako cel do strzelania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. obronna część uzbrojenia

 (1.2) herald. element herbu w kształcie tarczy (1.1)

 (1.3) tektura lub tablica z narysowanymi koncentrycznymi okręgami przeznaczona do zawieszenia na strzelnicy (sportowej/wojskowej / policyjnej) jako cel do ostrzelania

 (1.4) cyferblat, część zegara / zegarka

 (1.5) mała plakietka/naszywka w kształcie tarczy (1.1-2) noszona na ubraniu w celu identyfikacji, określenia przynależności

 (1.6) geol. rozległy, zazwyczaj lekko wypukły i mający tendencje do podnoszenia się, obszar skał krystalicznych

 (1.7) wojsk. zob. tarcza antyrakietowa.

 (1.8) kolej. urządzenie sygnalizacyjne stosowane w ruchu kolejowym; zob. tarcza ostrzegawcza.

 (1.9) część telefonu służąca do wybierania numeru telefonu w telefonach starszej generacji; zob. tarcza numerowa.

 (1.10) mech. część hamulca tarczowego najczęściej wykonane ze stali; zob. tarcza hamulcowa.

 (1.11) mech. część sprzęgła; zob. tarcza sprzęgła.

 (1.12) mech. część sprzęgła; zob. tarcza dociskowa.

 (1.13) mech. lotn. element sterujący wirnika w śmigłowcu; zob. tarcza sterująca.

 (1.14) ściernica, narzędzie ścierne; zob. tarcza szlifierska.

 (1.15) element konstrukcyjny, którego grubość jest mała w porównaniu do długości i szerokości, obciążony prostopadle do mniejszego wymiaru

 (1.16) med. część pochwowa szyjki macicy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tarcza – rodzaj uzbrojenia ochronnego
  • tarcza – okrągły element urządzenia, zwykle z opisem na obwodzie, np. tarcza zegarowa, tarcza telefoniczna
  • tarcza – ogólne określenie okrągłej, płaskiej (lub sprawiającej takie wrażenie) powierzchni, np. tarcza słoneczna
  • tarcza konstrukcyjna – element konstrukcyjny
  • tarcza kontynentalna – geologia
  • tarcza hamulcowa – w hamulcach tarczowych
  • tarcza herbowa
  • Tarcza – zwany inaczej Tarczą Sobieskiego gwiazdozbiór nieba północnego.
  • tarcza numerowa
  • tarcza ochronna
  • tarcza ostrzegawcza – urządzenie sygnalizacyjne
  • tarcza szkolna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tarcze hoplitów nazywały się hoplonami.

 (1.2) Na niebieskiej tarczy herbu znajdował się żółty półksiężyc i gwiazda.

 (1.3) Łucznik umieścił wszystkie strzały w tarczy.

 (1.4) Po upadku tarcza zegara pękła.

 (1.5) Zgubiłem gdzieś moją szkolną tarczę.

 (1.15) Stropy pracują jako tarcze, przenosząc obciążenie poziome od wiatru na trzony i ściany budynku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtart͡ʃa, AS: tarča

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tarczownik m., tarczówka ż.

:: zdrobn. tarczka ż.

 przym. tarczowaty, tarczowy

Wiktionary


tarczenica

skorupiak wodny, pasożyt ryb i kijanek; splewka


SJP.pl


tarczennice

rząd lub podgromada skorupiaków z gromady Maxillopoda, pasożytujących na rybach, rzadziej na płazach; tarcznice


SJP.pl


tarczewski

nazwisko


SJP.pl


tarczka

1. w botanice: część zarodka nasienia, która przylega do bielma i spełnia w czasie kiełkowania ziarna istotne funkcje fizjologiczne;
2. w ogrodnictwie: kawałek kory ścięty razem z pączkiem z drzewa szlachetnego w celu przeszczepienia go na pęd dziczki;
3. w zoologii: niewielkiej grubości płytka kostna rogowa albo szeregi nachodzących na siebie płytek, które pokrywają ciało niektórych zwierząt;
4. w zoologii: tarczka zarodkowa - skupienie na powierzchni żółtka jaj komórek bogatych w żółtko, z których rozwija się zarobek;
5. w medycynie: tarczka woszczynowa - suchy, żółty strup, występujący przy chorobie skóry zwanej strupniem woszczynowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od tarcza

 (1.2) mała tarcza

 (1.3) zool. element pancerzyka owadów, wchodzący w skład grzbietowej części tułowia;

 (1.4) anat. spłaszczony twór stanowiący szkielet powieki i główny element osłony oka;

 (1.5) spłaszczona osłona rękojeści szpady;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tarczka (scutellum, mesoscutellum) – część tułowia owadów
  • tarczka (tarsus) – część powieki kręgowców
  • tarczka opachowa – element zbroi
  • tarczka – element broni białej

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. tarcza ż., tarcznik m., tarczówka ż., tarczyca ż., tarczowanie n.

 czas. tarczować ndk.

 przym. tarczowy, tarczkowy, tarczycowy

Wiktionary


tarczkonogi

podgromada drobnych mięczaków morskich z gromady bezpłytkowców


SJP.pl


tarczkowaty

mający kształt małej tarczy


SJP.pl


tarcznice

rząd lub podgromada skorupiaków z gromady Maxillopoda, pasożytujących na rybach, rzadziej na płazach; tarczennice


SJP.pl


tarcznik

owad z grupy czerwców, szkodnik domowych roślin doniczkowych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tarcznik gruszowiec
  • tarcznik kaktusowiec
  • tarcznik laurowiec
  • tarcznik niszczyciel
  • tarcznik oleandrowiec
  • tarcznik ostrygowiec
  • tarcznik przestrojnowiec
  • tarcznik różowiec
  • tarcznik wierzbinek, zaśnieżek wierzbinek
  • Encyklopedia Ochrony Roślin, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne – Warszawa: 1963, s.746-747

Wikipedia


tarczniki

rodzina owadów z rzędu pluskwiaków obejmująca około 2650 gatunków; tarcznikowate


SJP.pl


tarcznikowate

rodzina owadów z rzędu pluskwiaków obejmująca około 2650 gatunków; tarczniki


SJP.pl

Tarcznikowate, tarczniki (Diaspididae) – rodzina owadów z rzędu pluskwiaków licząca około 2650 gatunków, w większości szkodników roślin uprawnych. Tarcznikowate pochodzą z Eurazji i Afryki Północnej, ale obecnie zostały zawleczone także na pozostałe kontynenty. Wiele z gatunków należących do rodziny ma duże znaczenie gospodarcze jako szkodniki roślin ozdobnych i szklarniowych.

Wikipedia


tarcznikowaty

o cechach tarcznikowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


tarczociąg

środowiskowo: urządzenie do transportu tarcz strzelniczych, używane na strzelnicach


SJP.pl


tarczogłowe

jedna z podgromad płazów


SJP.pl


tarczowaty

przypominający kształtem tarczę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przypominający kształtem tarczę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tarcza ż.

 przym. tarczowy

 przysł. tarczowato

Wiktionary


tarczowce

wymarła gromada ryb, do której zalicza się zwierzęta żyjące w paleozoiku od syluru do dolnego karbonu; plakodermy, potocznie zwane rybami pancernymi


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ryby pancerne (Placodermi) – gromada kopalnych ryb
  • przekopnice (Notostraca) – rząd skorupiaków

Wikipedia


tarczowe

→ tarcza


SJP.pl

Patrz:

tarcza

tarczowiec

przedstawiciel gromady kręgowców należących do żuchwowców


SJP.pl


tarczownicowate

rodzina porostów


SJP.pl

Tarczownicowate ("Parmeliaceae" Zenker) – rodzina grzybów z rzędu misecznicowatych ("Lecanorales").

Wikipedia


tarczownicowaty

o cechach tarczownicowatych (rodzina porostów)


SJP.pl


tarczowniczka

→ tarczownik


SJP.pl

Tarczowniczka (staronord. "skjaldmær",) – postać wojowniczki ze skandynawskiego folkloru i mitologii nordyckiej, być może także z prawdziwej historii. Kobiety-wojowniczki często pojawiały się w sagach, np. w "Sadze o Herwarach" i "Gesta Danorum", jak również w opowieściach innych ludów germańskich – Gotów, Cymbrów i Markomanów. Na podaniach o tarczowniczkach oparte mogą być mityczne walkirie. Według współczesnych badaczy tarczowniczki mogły istnieć naprawdę.

Wikipedia

Patrz:

tarczownik

tarczownik

dawniej: żołnierz pieszy uzbrojony w tarczę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. hist. we wczesnej monarchii piastowskiej: podstawowy żołnierz piechoty, uzbrojony we włócznię, topór oraz tarczę

 (1.2) wojsk. hist. piechur osłaniający swą tarczą innych żołnierzy

 (1.3) daw. rzemieślnik, wyrabiający tarcze

Wiktionary

Tarczownik – średniowieczny żołnierz, którego głównym zadaniem było osłanianie innych żołnierzy[] (np. łuczników, kuszników) przed atakiem wroga za pomocą dużej tarczy.

We wczesnośredniowiecznej Polsce: podstawowa jednostka wojskowa, piechota słowiańska.

Słowiańscy tarczownicy wyposażeni byli we włócznie, topory oraz tarcze.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. tarcza ż.

 przym. tarczowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) war. tarcznik

Wiktionary


tarczowy

→ tarcza


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z tarczą, dotyczący tarczy

Wiktionary

Patrz:

tarcza

Przykłady

 (1.1) Rak rdzeniasty ma dobre rokowanie jeśli ogranicza się do gruczołu tarczowego, a jeśli pojawią się przerzuty poza gruczołem tarczowym, to rokowanie jest gorsze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tarcza ż., tarczka ż., tarcznik mos., tarczownik mos.

 przym. tarczowaty

Wiktionary


tarczyca

gruczoł dokrewny znajdujący się w przedniej części szyi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. gruczoł kręgowców, wydzielający hormony mające ważną rolę w regulowaniu przemiany materii;

 (1.2) bot. roślina z rodziny jasnotowatych;

Wiktionary

Tarczyca, gruczoł tarczowy ( glandula thyroidea) – nieparzysty gruczoł wydzielania wewnętrznego występujący u kręgowców. Wytwarza hormony trójjodotyroninę (T3), tyroksynę (T4) i kalcytoninę, wpływając na metabolizm i gospodarkę wapniowo-fosforową organizmu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jod gromadzi się w tarczycy, gdzie jest wykorzystywany do produkcji hormonów regulujących przemiany metaboliczne w organizmie. Niedobór jodu w pożywieniu przyczynia się do niedoczynności tarczycy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tarczycowy

 rzecz. tarczka ż.

Wiktionary


tarczycowy

→ tarczyca


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) anat. dotyczący tarczycy

 (1.2) anat. wytwarzany przez tarczycę

Wiktionary

Patrz:

tarczyca

Powiązane:

 rzecz. tarczka ż., tarczyca ż.

Wiktionary


tarczyk

owad z rodziny czerwców, groźny szkodnik drzew owocowych; tarcznik


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tarczyk (Cassida) – rodzaj chrząszczy z rodziny stonkowatych
  • tarczyk (Clypeola) – rodzaj roślin z rodziny kapustowatych
  • tarczyk (Ctenobrycon spilurus) – gatunek ryby kąsaczokształtnej
  • tarczyk (Placopsis) – rodzaj porostów

Wikipedia


tarczykowate

o cechach tarczykowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl


tarczykowaty

o cechach tarczykowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl


tarczyn

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Tarczyn – miasto w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Tarczyn. Do 1954 siedziba wiejskiej gminy Komorniki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego. Był miastem duchownym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Otrzymaliśmy informację, że w przetwórni owocowej w Tarczynie wystąpiła przerwa w dostawie prądu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtart͡ʃɨ̃n, AS: tarčỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tarczynianin m., tarczynianka ż.

 przym. tarczyński

Wiktionary


tarczynianin

mieszkaniec Tarczyna (miasta w Polsce)


SJP.pl


tarczynianka

mieszkanka Tarczyna (miasta w Polsce)


SJP.pl


tarczyński

przymiotnik od: Tarczyn


SJP.pl

Tarczyński, Tarczyńska – polskie nazwisko, w Polsce nosi je ponad 2500 osób.

Wikipedia


tarczówka

1. owad z rzędu pluskwiaków żywiący się sokami drzew;
2. obrabiarka do drewna; pilarka tarczowa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tarczówka (Aleurodiscus) – rodzaj grzybów z rodziny skórnikowatych
  • tarczówka (Pentatoma) – rodzaj owadów z rodziny tarczówkowatych

Wikipedia


tarczówki

1. owad z rzędu pluskwiaków żywiący się sokami drzew;
2. obrabiarka do drewna; pilarka tarczowa


SJP.pl

Tarczówki (Pentatomoidea) – nadrodzina owadów z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych i infrarzędu Pentatomomorpha.

Wikipedia


tarczówkowate

rodzina pluskwiaków różnoskrzydłych cechujących się silnie rozwiniętą tarczką na śródtułowiu; żywią się sokami roślin, niektóre wszystkożerne lub drapieżne; tarczówki


SJP.pl

Tarczówkowate (Pentatomidae) – rodzina owadów z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych.

Wikipedia


tarczówkowaty

o cechach tarczówkowatych (tarczówek; rodzina pluskwiaków różnoskrzydłych)


SJP.pl


tarczówkowy

1. paśnica tarczówkowa - gatunek muchówki z rodziny rączycowatych;
2. wytrzeszczka tarczówkowa - gatunek błonkówki


SJP.pl


tardamento

określenie wykonawcze: powoli, opieszale, zwalniając; tardando; tardo


SJP.pl


tardando

określenie wykonawcze: powoli, opieszale, zwalniając; tardamento; tardo


SJP.pl


tardis

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub żeński

 (1.1) sf. film. żyjący statek kosmiczny w formie niebieskiej budki policyjnej, poruszający się w czasie i przestrzeni, występujący w uniwersum filmowym Doktora Who;

 (1.2) astr. planetoida o numerze 3325 z pasa głównego asteroid;

Wiktionary

TARDIS (Time And Relative Dimension(s) In Space) – fikcyjny statek kosmiczny związany z brytyjskim serialem science-fiction pt. "Doktor Who".

Wikipedia


tardo

określenie wykonawcze: powoli, opieszale, zwalniając; tardando; tardamento


SJP.pl


tardżuman

tłumacz i pośrednik między cudzoziemcami a mieszkańcami Bliskiego Wschodu; dragoman


SJP.pl


tareczka

zdrobnienie od: tarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: tarka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈrɛt͡ʃka, AS: tarečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tarka ż.

Wiktionary


tarecznik

rodzaj roślin z rodziny rutowatych; Flindersia


SJP.pl


tarencki

przymiotnik od: Tarent


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Tarentem, dotyczący Tarentu, pochodzący z Tarentu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tarentyńczyk mos., Tarent mrz., tarentczyk mos., tarentyjczyk mos., tarentyjka ż.

 przym. tarentyński

Wiktionary


tarent

miasto, gmina i prowincja we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina w regionie Apulia, w prowincji Tarent (1.2), w południowych Włoszech;

 (1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona na południu kraju, w regionie Apulia;

Wiktionary

Tarent ( Taranto, Tarentum, w dialekcie tarenckim "Tarde" lub "Tarande") – miasto i gmina w regionie Apulia, w prowincji Tarent, w południowych Włoszech. Ważny handlowy i wojenny port morski na Morzu Śródziemnym, ośrodek przemysłu stalowego, chemicznego i spożywczego. W mieście znajdują się stocznie wojenne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie ma chyba w Apulii miasta smutniejszego niż Tarent; w antyku miał trzysta tysięcy mieszkańców, teraz o sto tysięcy mniej. Jest też włoską stolicą dioksyn, a może nawet stolicą europejską […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtarɛ̃nt, AS: tarẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tarentyjczyk mos., tarentyjka ż., tarentczyk mos., tarentyńczyk mos.

 przym. tarencki, tarentyński

Wiktionary


tarentczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Tarentu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tarent m., tarentyjczyk mos., tarentyńczyk mos.

:: fż. tarentyjka ż.

 przym. tarencki, tarentyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tarentyjczyk, tarentyńczyk

Wiktionary


tarentyjczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Tarentu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tarent m., tarentczyk mos., tarentyńczyk mos.

:: fż. tarentyjka ż.

 przym. tarencki, tarentyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tarentczyk, tarentyńczyk

Wiktionary


tarentyjka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Tarentu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tarent mrz.

:: fm. tarentyjczyk mos., tarentczyk mos., tarentyńczyk mos.

 przym. tarencki, tarentyński

Wiktionary


tarentyńczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Tarentu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tarent m., tarentyjczyk mos., tarentczyk mos.

:: fż. tarentyjka ż.

 przym. tarencki, tarentyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tarentyjczyk, tarentczyk

Wiktionary


tarentyński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) tarencki, związany z Tarentem, dotyczący Tarentu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tarent mrz., tarentyjczyk mos., tarentyjka ż., tarentczyk mos., tarentyńczyk mos.

 przym. tarencki

Wiktionary


tarflen

nazwa handlowa policzterofluoroetylenu (teflonu)


SJP.pl


targ

1. spór o cenę towaru;
2. sprzedaż i kupno towarów w wydzielonym miejscu i ustalonym dniu tygodnia; miejsce, gdzie odbywa się sprzedaż i kupno towarów; bazar, jarmark


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kupno i sprzedaż towarów mająca miejsce w wydzielonym miejscu w określone dni tygodnia

 (1.2) miejsce, gdzie dokonuje się transakcji kupna i sprzedaży

 (1.3) spór między sprzedającym, któremu zależy na jak największym zysku, a kupującym, który chce uzyskać jak najniższą cenę

 (1.4) przen. spór, w którym obie strony przekonują się nawzajem do czegoś

 (1.5) zob. targi. → hand. wystawa różnych produktów

Wiktionary

Targ – miejsce handlu, który odbywa się na wydzielonej przestrzeni, w określonym czasie. Często związany z pewną tradycją lub formalnymi zasadami handlowymi. Miejsce, gdzie odbywa się targ, nazywane jest targowiskiem, placem targowym lub targiem ("Târg") albo bazarem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sobotę zawsze odbywał się tam targ rolny, na którym swoje towary sprzedawali rolnicy z podpoznańskich wiosek. Zamożniejsi bambrzy przyjeżdżali tu swoimi wozami, które natychmiast zamieniały się w stragany na kołach, oferujące mieszkańcom miasta drób, jajka, warzywa i pyry w workach albo w mniejszych ilościach na wymborki.

 (1.2) Poszedłem na targ po kartofle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tark, AS: tark

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. targowe n., targowisko mrz., targi lm nm., targowanie n., wytargowanie n., utargowanie n., targowica ż., Targowica ż., targowiczanin mos., Targówek mrz.

 czas. targować ndk., wytargować dk., utargować dk.

 przym. targowy, targowiskowy, targowicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jarmark

 (1.2) rynek, bazar, targowisko, bazar

Wiktionary


targalski

nazwisko


SJP.pl


targan

zwykle w l. mn.:
1. krótkie włókna lniane oddzielane od łodyg przy ręcznej lub mechanicznej obróbce lnu
2. nasmołowane pakuły, które używane są na statku do zatykania szczelin między klepkami poszycia burt i pokładu
3. gwarowo: zgrabki


SJP.pl


targanice

Targanice (do 1964 "Targanica") – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, w gminie Andrychów.

Integralne części wsi Targanice: Bagna, Beskid, Chomlówka, Dział, Farówka, Francja, Gierkówka, Górka, Kamieniec, Koczurówka, Koło Gościńca, Lanckorona, Nowa Wieś, Pod Jawornicą, Pod Puszczą, Potok, Rysiówka, Targanice Dolne, Targanice Górne, Wawrzynówka.

Wikipedia


targanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|targać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nietarganie n., starganie n., wytarganie n.

 czas. targać ndk.

Wiktionary


targaniec

część mechanizmu kosiarki, która uruchamia elementy tnące


SJP.pl


targanina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. ciągłe targanie, szarpanie; szarpanina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy czeladź idzie po słomę dla bydła, to jak się jej na chlewie lub w sąsieku snopek rozwiąże, to go nie weźmie, tylko chwyta za całki; a gdy się całkie snopki wybiorą, zostanie niemało targaniny. (…) gdym zobaczył ten nieporządek, kazałem chłopakowi ową targaninę z porozwiązywanych snopków powiązać.

Wiktionary


targanka

rodzaj pakuł uzyskiwanych wskutek szarpania podczas młocki słomy lnianej lub lnu trzepanego; słoma targana


SJP.pl


targać

1. czochrać, wprowadzać nieład we włosach;
2. nieść coś lub wlec z wysiłkiem;
3. szarpać, pociągać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. targnąć)

 (1.1) gwałtownie pociągać

 (1.2) fryzj. burzyć ułożenie

czasownik przechodni niedokonany (dk. potargać)

 (2.1) nieść z wysiłkiem

 (2.2) powodować splątanie się czegoś; burzyć porządek czegoś

 (2.3) drzeć na strzępy

 (2.4) powodować gwałtowne przeżycia, udrękę

 (2.5) włók. dokonywać początkowej obróbki bawełny (mieszanie, oczyszczanie, rozluźnianie beli)

czasownik zwrotny niedokonany targać się (dk. targnąć się)

 (3.1) gwałtownie pociągać siebie samego za coś

 (3.2) gwałtownie pociągać jeden drugiego za coś

 (3.3) pot. energicznie poruszać się

 (3.4) dokonywać zamachu; występować przeciwko

 (3.5) próbować wykonać coś trudnego

czasownik zwrotny niedokonany targać się (dk. potargać się)

 (4.1) ulegać potarganiu

 (4.2) wichrzyć sobie samemu włosy

 (4.3) wichrzyć jeden drugiemu włosy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo straszna to przecie myśl dla ludzkiego rozumu i nieznośne czucie dla serca matki sierocej, iż jej syn wałęsa się na dnie morza, nie mogąc znaleźć spoczynku, miotany i targany, z miejsca na miejsce przez tajemnicze i straszliwe oceanu potwory, jakoby w duszy szatana wyśnione - przez diabły morskie i rekiny, przez głowonogi ośmiornice, przez gruboskorupe langusty, ohydne kraby, oślizgłe mięczaki, ukwiały i jeżowce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. targanie n., starganie n., wytarganie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szarpać, tarmosić

 (1.2) burzyć, czochrać, mierzwić, rozwichrzać, wichrzyć, zmierzwiać, zwichrzać

 (2.1) dźwigać, taszczyć

 (2.2) czochrać, mierzwić, wichrzyć, zmierzwiać, zwichrzać

 (2.3) rozszarpywać, rwać

 (2.4) dręczyć, miotać, szarpać, rozdzierać, rozszarpywać

 (3.1) miotać się, szarpać się

 (3.2) bić się, szarpać się

 (3.5) odważać się

 (4.1) burzyć się, wzburzać się

 (4.2) mierzwić się

 (4.3) mierzwić się

Wiktionary


target

docelowa grupa odbiorców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. hand. grupa docelowa, np. klientów, odbiorców

 (1.2) techn. materiał odparowywany w trakcie fizycznego osadzania z fazy gazowej

 (1.3) środ. pracownicza norma do wyrobienia w miesiącu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • target – obiekt bombardowany w akceleratorze cząstek
  • target – żargonowa (skrótowa) nazwa grupy docelowej ()
  • Target – miejscowość we Francji
  • Target S.A. – przedsiębiorstwo działające w branży ogrodniczej
  • Target Corporation – amerykańska sieć handlowa
  • TARGET – Transeuropejski Zautomatyzowany System Ekspresowego Transferu Płatności
  • target – materiał odparowywany w trakcie fizycznego osadzania z fazy gazowej
  • Target – singel grupy T-ara
  • Target – polska strzelanka pierwszoosobowa z 1998

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtarɡɛt, AS: target

Wiktionary

Powiązane:

 przym. targetowy

Wiktionary


targeting

w marketingu: określanie targetu (grupy docelowej); targetowanie


SJP.pl

Ta

Wikipedia


targetingowy

→ targeting


SJP.pl

Patrz:

targeting

targetować

w marketingu: określać target (grupę docelową)


SJP.pl


targetowy

→ target


SJP.pl

Patrz:

target

targi

wystawa handlowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) hand. rodzaj ekspozycji towarów na arenie krajowej lub międzynarodowej, na której wystawiane są wytwory różnych dziedzin przemysłu, której celem jest zawieranie transakcji handlowych

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: targ

Wiktionary

Targi (ang. trade shows) – wydarzenia wystawiennicze, które dają przedsiębiorstwom możliwość prezentacji swoich produktów przed przedstawicielami branży i klientami.

Targi odgrywają znaczącą rolę jako narzędzie promocji na rynku B2B. Często są sponsorowane i organizowane przez branżowe organizacje handlowe. Stanowią platformę do budowania relacji, nawiązywania kontaktów biznesowych oraz promowania swojej marki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tegoroczna edycja targów branży pogrzebowej zgromadziła ponad stu wystawców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtarʲɟi, AS: tarʹǵi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. targ m., targowisko n., targowanie n., utargowanie n., Targówek m.

 czas. targować ndk., utargować dk.

 przym. targowy, targowiskowy

Wiktionary


targnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. targać)

 (1.1) gwałtownie pociągnąć

 (1.2) fryzj. zburzyć ułożenie

czasownik zwrotny dokonany targnąć się (ndk. targać się)

 (2.1) gwałtownie pociągnąć siebie samego za coś

 (2.2) gwałtownie pociągnąć jeden drugiego za coś

 (2.3) pot. energicznie poruszyć się

 (2.4) dokonać zamachu; wystąpić przeciwko

 (2.5) spróbować wykonać coś trudnego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. targnięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szarpnąć

 (1.2) zburzyć, zwichrzyć

Wiktionary


targocz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. taczka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk kara, tragocz

Wiktionary


targosz

nazwisko


SJP.pl


targoszyce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Targoszyce – zniesiona kolonia wsi Jaroszówka, w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Chojnów
  • Targoszyce – część wsi Mierzęcice w woj. śląskim, w pow. będzińskim, w gminie Mierzęcice
  • Targoszyce – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Kobylin
  • Targoszyce – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie pińskim, w sielsowiecie Ochowo

Wikipedia


targoszyn

Targoszyn (niem. "Bersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie jaworskim, w gminie Mściwojów.

Wikipedia


targowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|targować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wytargowanie n., utargowanie n., targ m., targi nmos., targowe n., targowisko n., targowica ż., Targowica ż., targowiczanin m.

 czas. targować ndk., wytargować dk., utargować dk.

 przym. targowy, targowiskowy, targowicki

Wiktionary


targować

czasownik przechodni niedokonany (dk. wytargować)

 (1.1) hand. przeprowadzać pertraktacje handlowe; zawierać transakcje

 (1.2) hand. mieć utarg; osiągać zysk

czasownik zwrotny niedokonany targować się (dk. wytargować się)

 (2.1) hand. prowadzić pertraktacje handlowe w celu uzyskania najdogodniejszej ceny

 (2.2) pot. prowadzić spór

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. targ mrz., targowanie n., targi nmos., targowe n., targowisko n.

 przym. targowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) handlować

 (2.2) spierać się, wykłócać się

Wiktionary


targowe

→ targ, → targi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hand. opłata targowa pobierana od handlujących

Wiktionary

Patrz:

targ, → targi

Przykłady

 (1.1) Urzędnicy pobrali od handlarzy targowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. targ m., targowanie n.

 czas. targować ndk.

 przym. targowy

Wiktionary


targowica

1. konfederacja zawiązana w Targowicy dla obalenia Konstytucji 3 maja; konfederacja targowicka;
2. dawniej: miejsce, gdzie odbywają się targi; targowisko;
3. przenośnie:
a) zdrada;
b) zdrajcy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. targowisko

 (1.2) zdrada

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Targowica – miejscowość w województwie dolnośląskim
  • Targowica − nieczynny przystanek osobowy w Targowicy
  • Targowica, Targowica Polna – wieś w obwodzie iwanofrankowskim, w rejonie kołomyjskim (hromada Horodenka)
  • Targowica (Торговиця) – wieś w obwodzie iwanofrankowskim, w rejonie kołomyjskim (hromada Ottynia)
  • Targowica – wieś w obwodzie kirowohradzkim, w rejonie nowoarchanhelskim, miejsce zawiązania konfederacji targowickiej
  • Targowica – wieś w obwodzie rówieńskim, w rejonie rówieńskim, na Wołyniu
  • Targowica – popularne określenie Konfederacji Targowickiej

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. targ mrz., targowanie n., targowiczanin mos.

Wiktionary


targowicki

przymiotnik od: Targowica


SJP.pl


targowiczanin

uczestnik lub zwolennik konfederacji targowickiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. członek konfederacji targowickiej, jej zwolennik

 (1.2) pejor. osoba, o której mówiący sądzi, że w porozumieniu z wrogami Polski działa przeciwko państwu i narodowi

 (1.3) mieszkaniec Targowicy lub Targowiska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłum już szturmował więzienia i wywlekał oskarżonych. Bez zbędnych ceremonii zawiśli znani targowiczanie…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Targowica ż., targowica ż., targ mrz., targowanie n.

 przym. targowicki

Wiktionary


targowiczanka

uczestniczka lub zwolenniczka konfederacji targowickiej


SJP.pl


targowisko

1. miejsce, gdzie odbywają się targi;
2. handel towarami, zwłaszcza produktami rolnymi; plac targowy; ogół sprzedających i kupujących; targ


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) urb. hand. stałe miejsce targowe

 (1.2) hand. kupno i sprzedaż towarów mająca miejsce w wydzielonym miejscu w określone dni tygodnia

 (1.3) przen. stworzona okazja do nadużyć politycznych i korupcji

Wiktionary

Ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po lewej stronie alei miniecie targowisko.

 (1.2) Zawsze w środy odbywa się tutaj targowisko.

 (1.3) Wiedeń to targowisko urzędów, honorów, / Gniazdo ideologów, ojczyzna Doktorów… sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. targ mrz., targi nmos., targowanie n.

 czas. targować ndk.

 przym. targowy

Wiktionary


targowiskowy

dotyczący targowiska; odbywający się na targowisku


SJP.pl


targownica

Targownica – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Mogilno.

Wikipedia


targowo

Targowo (niem. "Theerwisch") – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Dźwierzuty. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


targowski

nazwisko


SJP.pl


targowy

→ targ, → targi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z targiem jako formą handlu, także miejscem, w którym istnieje lub bywa targ czy targowisko

 (1.2) związany z targowaniem

Wiktionary

Patrz:

targ, → targi

Przykłady

 (1.1) Z naszego balkonu widać dach hali targowej.

 (1.1) Dzień był targowy i po ulicach kręciło się mnóstwo ludzi.

 (1.1) Na straganie w dzień targowy / Takie słyszy się rozmowy: / Może pan się o mnie oprze, / Pan tak więdnie, panie koprze.

 (1.2) Helcia handluje od lat, jest biegła w sztuce targowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. targ m., targowisko n., targi nmos., targowe n., targowanie n., Targówek mrz.

 czas. targować ndk.

Wiktionary


targoński

nazwisko


SJP.pl


targum

przekład Biblii hebrajskiej na język aramejski, będący często parafrazą tekstu oryginalnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bibl. przekład Starego Testamentu lub jego fragmentów na język aramejski;

Wiktionary

Ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ponadto targumy powstające w Palestynie były o wiele mniej dosłownymi tłumaczeniami, często stawały się faktycznie parafrazami oryginalnego tekstu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. targumiczny

Wiktionary


targumiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) bibl. związany z targumem, dotyczący targumu

przymiotnik jakościowy

 (2.1) bibl. charakterystyczny dla targumu, mający cechy targumu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wymownym przykładem związku tradycji targumicznej z Nowym Testamentem jest tekst z 2 Tm 3,8, gdzie w kontekście zapowiedzi wielkiego odstępstwa są wymienione dwa imiona czarowników egipskich, którzy wystąpili przeciw Mojżeszowi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. targum mrz.

Wiktionary


targówczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Targówka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu targówczan odwiedziło nową stację metra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Targówek mrz.

:: fż. targówczanka ż.

Wiktionary


targówczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Targówka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Targówek mrz.

:: fm. targówczanin mos.

Wiktionary


targówek

prawobrzeżna dzielnica Warszawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. prawobrzeżna dzielnica Warszawy;

Wiktionary

Targówek – dzielnica Warszawy położona w prawobrzeżnej części miasta. Jest jedną z 18 jednostek pomocniczych m.st. Warszawy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przykładem typowej zabudowy przedwojennego Targówka jest drewniana kamienica Paprockiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. targi lm nm., targ mrz., targówczanin mos., targówczanka ż.

 przym. targówecki

Wiktionary


targówka

prawobrzeżna dzielnica Warszawy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Targówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Mińsk Mazowiecki
  • Targówka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Malanów
  • Targówek, Targowo

Wikipedia


tarka

1. blaszana lub plastikowa płytka z ostrymi dziurkami służąca do tarcia owoców i warzyw;
2. owoc tarniny; tarnka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dawny przyrząd służący do prania ręcznego w formie pofałdowanej płyty

 (1.2) kulin. przyrząd kuchenny do ręcznego rozdrabniania surowców przez pocieranie

 (1.3) zool. chitynowy fałd na dnie gardzieli mięczaków pokryty rzędami ząbków służący do ścierania pokarmu;

 (1.4) muz. instrument perkusyjny zbudowany na wzór tarki (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tarka – przyrząd kuchenny
  • tarka – przyrząd do prania
  • (1360) Tarka – planetoida z pasa głównego
  • tarka (radula) – w malakologii, chitynowy fałd na dnie gardzieli mięczaków
  • tarka (śliwa tarnina) – gatunek roślin z rodziny różowatych
  • Tarka – miasto Algierii, w prowincji Ajn Tumuszanat
  • Tarka – rzeka w Republice Południowej Afryki
  • Tarka – miejscowość w Nigrze
  • Tarka – rejon administracyjny w Nigerii
  • tarka – instrument muzyczny
  • Tarka the Otter – powieść H. Williamsona
  • Tarka – indyjski film w języku kannada, reż. Sunil Kumar Desai

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtarka, AS: tarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tara ż., tarkowanie n.

:: zdrobn. tareczka ż.

 czas. starkować, tarkować ndk.

 przym. tarkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tara

 (1.3) radula

 (1.4) tara

Wiktionary


tarkawica

Tarkawica – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Ostrówek.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie lubelskim województwa lubelskiego.

W latach 1954–1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Tarkawica, po jej zniesieniu w gromadzie Kamiennowola. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wikipedia


tarkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|tarkować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. starkować, tarkować ndk.

 rzecz. tarka ż.

Wiktionary


tarkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andriej Arseniewicz Tarkowski – radziecki reżyser, scenarzysta i aktor filmowy
  • Andrzej Krzysztof Tarkowski – polski embriolog
  • Arsienij Tarkowski – radziecki poeta i tłumacz, ojciec Andrieja Tarkowskiego
  • Czesław Tarkowski - agronom
  • Michał Tarkowski – polski aktor, scenarzysta i reżyser
  • Roman Tarkowski – polski artysta rzeźbiarz, nauczyciel
  • Stanisław Tarkowski – postać fikcyjna, bohater powieści W pustyni i w puszczy, autorstwa Henryka Sienkiewicza
  • Szymon Tarkowski – polski kompozytor, muzyk, wokalista oraz basista

Wikipedia


tarkwiniusz

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tarkwiniusz Stary – według tradycji piąty król Rzymu, panujący w latach 617-579 p.n.e
  • Tarkwiniusz Pyszny – według tradycji siódmy i ostatni król Rzymu, panujący w latach 535-509 p.n.e
  • Lucjusz Tarkwiniusz Kollatyn – krewny Tarkwiniusza Pysznego i jeden z przywódców buntu przeciw niemu, mąż Lukrecji; wraz z Brutusem powołany w 509 p.n.e. na pierwszego konsula
  • Sekstus Tarkwiniusz – syn Tarkwiniusza Pysznego; zgwałcił Lukrecję
  • Drzewo genealogiczne Tarkwiniuszy

Wikipedia


tarkówek

Tarkówek (nazwa historyczna: Tarkówek Mały) – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Przesmyki. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia


tarlak

ryba dojrzała płciowo; samica - ikrzak, samiec - mleczak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) icht. ryba zdolna do rozmnażania się

Wiktionary

Tarlak – ryba w fazie pełnej dojrzałości płciowej, zdolna do rozrodu (zob. tarło). Samica określana jest jako ikrzak (ikrzyca), samiec zaś jako mleczak. W gospodarce rybnej, w hodowli, na tarlaki wybiera się największe ryby z danego miotu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tarło przebiega bardzo hałaśliwie, w jego trakcie tarlaki bardzo często wyskakują ponad powierzchnię wody.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tarlisko n., tarło n.

 przym. tarłowy

Wiktionary


tarlatan

sztywna tkanina bawełniana lub z włókien sztucznych


SJP.pl


tarlatanowy

przymiotnik od: tarlatan


SJP.pl


tarlecki

nazwisko


SJP.pl


tarlica

drewniany przyrząd z nożycowo skrzyżowanymi mieczami służący do łamania i zgniatania łodyg lnu lub konopi; cierlica


SJP.pl


tarlisko

miejsce odbywania tarła przez ryby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) icht. miejsce tarła

 (1.2) zootechn. staw przygotowany na tarło i do wylęgu ryb

Wiktionary

Tarlisko – miejsce naturalnego tarła ryb. Odpowiednim tarliskiem np. dla ryb łososiowatych są rwące strumienie o żwirowatym dnie, dla ryb karpiowatych i szczupaka zarośnięte wody przybrzeżne rzek i jezior oraz zalane łąki, dla węgorza – toń wodna.

W ośrodkach hodowlanych rolę tarliska pełni płytki (do 50 cm) staw z zarośniętym trawą dnem, zapewniający właściwe warunki rozwoju ikry, wyposażony w urządzenia regulujące przepływ wody. W obrębie tarliska obowiązuje zawsze całkowity zakaz połowu ryb.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Toń wodna jest doskonałym tarliskiem dla węgorzy.

 (1.2) W obrębie tarliska obowiązuje zawsze całkowity zakaz połowu ryb.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tarlak mzw., tarło n.

 przym. tarliskowy

Wiktionary


tarliskowy

przymiotnik od: tarlisko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) icht. związany z tarliskiem, dotyczący tarliska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozmnażanie przeprowadza się w akwarium tarliskowym z dużą ilością roślin i miękką wodą, w temperaturze ok. 26 °C.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tarlisko n.

Wiktionary


tarlon

handlowa nazwa sztucznego włókna poliamidowego, podobnego do bawełny


SJP.pl


tarmosić

potocznie:
1. szarpać, targać;
2. tarmosić się:
a) tarmosić samego siebie za część ciała lub odzieży;
b) tarmosić siebie nawzajem


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pot. szarpać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tarmoszenie n.

Wiktionary


tarmoszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|tarmosić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nietarmoszenie n.

 czas. tarmosić ndk.

Wiktionary


tarn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w południowej Francji;

 (1.2) geogr. adm. departament położony w regionie Oksytania;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tarn – departament w regionie Midi-Pirenejów
  • Tarn – rzeka w południowej Francji

Wikipedia


tarnacki

nazwisko


SJP.pl


tarnawa

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tarnawa – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Żarów
  • Tarnawa – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Zabór
  • Tarnawa – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Łapanów
  • Tarnawa – wieś w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Trzyciąż
  • Tarnawa – część wsi Przybynów w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Żarki
  • Tarnawa – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Sędziszów
  • Tarnawa – dawna gromada w powiecie bocheńskim
  • Tarnawa – dawna gromada w powiecie jędrzejowskim
  • Tarnawa – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie starosamborskim
  • Tarnawa – wieś w obwodzie czerkaskim, w rejonie humańskim
  • Tarnawa – herb szlachecki
  • Tarnawa Dolna,

Wikipedia


tarnawatecki

przymiotnik od: Tarnawatka


SJP.pl


tarnawatka

1. wieś w Polsce;
2. osada w Polsce


SJP.pl

Tarnawatka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Tarnawatka. Przez miejscowość przebiega droga krajowa nr 17

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem, siedzibą gminy Tarnawatka. Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z roku 2011 wieś miała 941 mieszkańców.

Wikipedia


tarnawiec

Tarnawiec (do roku 1939 Dornbach) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leżajskim, w gminie Kuryłówka. Powstał w 1786 obok Tarnawca. Nazwy wsi Tarnawiec i Dornbach, sąsiadujących ze sobą, były bardzo często używane zamiennie w dokumentach urzędowych z tamtego czasu.

Wikipedia


tarnawski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Tarnawski – polski inżynier chemik, żołnierz, cichociemny
  • Aleksander Tarnawski – redaktor Polskiego Radia, twórca m.in. audycji Sygnały dnia i Lato z radiem
  • Anna i Jerzy Tarnawscy – polskie małżeństwo architektów
  • Antoni Tarnawski – polski nauczyciel i oficer
  • Apolinary Tarnawski – polski lekarz, pionier przyrodolecznictwa w Polsce
  • Eustachy Tarnawski – polski matematyk
  • Iłarion Tarnawski – ukraiński działacz społeczny i polityczny, poseł na Sejm
  • Józef Tarnawski – polski żołnierz podziemia
  • Julian Tarnawski (ujednoznacznienie)
  • Jurij Tarnawski – ukraińsko-angielski poeta, pisarz, tłumacz
  • Kazimierz Tarnawski – polski oficer
  • Krzysztof Tarnawski – polski oficer

Wikipedia


tarnica

najwyższy szczyt górski w polskich Bieszczadach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. najwyższy szczyt polskich Bieszczadów oraz województwa podkarpackiego;

Wiktionary

Ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tarnica jest przez wielu uważana za najbardziej malowniczą górę polskich Bieszczad.

Wiktionary


tarnik

w technice: pilnik ślusarski o grubych nacięciach, używany do obróbki miękkich metali, drewna, mas plastycznych itp.; zdzierak, raszpla, raszpel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. pilnik do zgrubnej obróbki materiałów miękkich, np. drewna;

Wiktionary

Tarnik (pot. raszpel, raszpla od niem. "Raspel") – narzędzie stolarskie, rodzaj pilnika z trójkątnymi zębami do zgrubnej obróbki drewna, rogów zwierzęcych i innych miękkich materiałów.

Tarnik usuwa większą ilość zbędnej materii kształtowanego przedmiotu niż inne pilniki z racji większych nacięć, jakie posiada.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tarnik do kopyt to narzędzie stosowane w hodowli koni, które służy do usuwania nadmiaru rogowiny z kopyt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtarʲɲik, AS: tarʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tarnikowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) raszpla

Wiktionary


tarnikować

obrabiać tarnikiem


SJP.pl


tarnikowy

→ tarnik


SJP.pl

Patrz:

tarnik

tarnina

ciernisty krzew z rodziny różowatych; owoce tego krzewu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Prunus spinosa|L.|ref=tak., ciernisty krzew, dziki gatunek śliwy o drobnych, białych kwiatach i granatowych owocach;

 (1.2) kulin. owoc tarniny (1.1) o cierpkim smaku stosowany w ziołolecznictwie i używany na przetwory

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tarnina – gatunek śliwy
  • Tarnina – miejscowość w województwie zachodniopomorskim
  • Tarnina – powieść Jerzego Szczygła

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pagórek za naszym domem porastają krzaki tarniny i głogu.

 (1.1) Stała w polu tarnina, szronem liście okryła, / tam Najświętsza Panienka Jezusa położyła.

 (1.2) Przemarznięta tarnina nadaje się świetnie do wyrobu wina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tarʲˈɲĩna, AS: tarʹńĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tarninówka ż., tarniówka ż.

 przym. tarninowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tarka, tarń, śliwa tarnina; reg. śl. torka, reg. śl. czercio śliwka

 (1.2) tarka; stpol. tarnka

Wiktionary


tarninaczek

licinek tarninaczek - motyl z rodziny namiotnikowców


SJP.pl


tarninowiec

ogończyk tarninowiec - motyl z rodziny modraszkowatych


SJP.pl


tarninówka

nalewka z tarniny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. nalewka z tarniny

Wiktionary

Tarninówka – wódka owocowa, wytwarzana ze spirytusu rektyfikowanego, alkoholowego wyciągu (nalewu) z owoców tarniny i śliwy domowej oraz domieszek aromatyczno-smakowych, cukru i wody. Płyn jest klarowny o barwie brązowej, owocowym zapachu i cierpkim smaku. Wódka w ofercie handlowej zawierała ok. 40% alkoholu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. tarnina ż.

Wiktionary


tarniowy

→ tarń


SJP.pl

Patrz:

tarń

tarnka

owoc tarniny; tarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. kulin. tarnina

Wiktionary


tarnobrzeg

miasto w Polsce, w województwie podkarpackim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

}|-

Tarnobrzeg – miasto w Polsce, na prawach powiatu, położone w województwie podkarpackim. Siedziba władz powiatu tarnobrzeskiego w latach 1867–1975 oraz od 1999. Siedziba władz województwa tarnobrzeskiego w latach 1975–1998. W latach 1973–1976 miasto było siedzibą gminy wiejskiej Tarnobrzeg. Do początku lat 90. XX wieku największy w Polsce ośrodek wydobycia i przetwórstwa siarki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tarˈnɔbʒɛk, AS: tarnobžek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tarnobrzeżanin mos., tarnobrzeżanka ż.

 przym. tarnobrzeski

Wiktionary


tarnobrzeski

przymiotnik od: Tarnobrzeg


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Tarnobrzega, związany z Tarnobrzegiem, pochodzący z Tarnobrzega

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtarnɔˈbʒɛsʲci, AS: tarnobžesʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tarnobrzeg mrz., tarnobrzeżanin mos., tarnobrzeżanka ż.

Wiktionary


tarnobrzeskie

przymiotnik od: Tarnobrzeg


SJP.pl


tarnobrzeżanin

mieszkaniec Tarnobrzega


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Tarnobrzega

 (1.2) osoba pochodząca z Tarnobrzega, urodzona w Tarnobrzegu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtarnɔbʒɛˈʒãɲĩn, AS: tarnobžežãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tarnobrzeg mrz., Tarnobrzeskie n.

:: fż. tarnobrzeżanka ż.

 przym. tarnobrzeski

Wiktionary


tarnobrzeżanka

mieszkanka Tarnobrzega


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Tarnobrzega

 (1.2) kobieta pochodząca z Tarnobrzega, urodzona w Tarnobrzegu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtarnɔbʒɛˈʒãnka, AS: tarnobžežãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tarnobrzeg mrz., Tarnobrzeskie n.

:: fm. tarnobrzeżanin mos.

 przym. tarnobrzeski

Wiktionary


tarnogrodzianin

mieszkaniec Tarnogrodu (miasta w Polsce)


SJP.pl


tarnogrodzianka

mieszkanka Tarnogrodu (miasta w Polsce)


SJP.pl


tarnogrodzki

przymiotnik od: Tarnogród


SJP.pl


tarnogród

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Tarnogród ( Терногород, ‏טאַרנעגראָד‎) – miasto w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Tarnogród. Leży na Płaskowyżu Tarnogrodzkim, nad Nitką i Złotą Nitką. Według danych GUS z 2025 Tarnogród liczył 3080 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tarˈnɔɡrut, AS: tarnogrut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tarnogrodzianin m., tarnogrodzianka ż.

 przym. tarnogrodzki

Wiktionary


tarnogóra

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tarnogóra – wieś w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Izbica
  • Tarnogóra – wieś w województwie podkarpackim, w powiecie leżajskim, w gminie Nowa Sarzyna
  • Tarnogóra – dawna gmina wiejska istniejąca w drugiej połowie XIX wieku oraz w latach 1929–1954 w woj. lubelskim
  • Tarnogóra – dawna gromada w powiecie niżańskim, następnie leżajskim
  • Tarnogóra-Kolonia
  • Bitwa pod Tarnogórą – bitwa stoczona podczas powstania styczniowego 22 kwietnia 1864 roku

Wikipedia


tarnogórski

przymiotnik od: Tarnowskie Góry


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Tarnowskich Gór, związany z Tarnowskimi Górami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 2017 tarnogórska Kopalnia rud ołowiu, srebra i cynku wraz z systemem gospodarowania wodami podziemnymi została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tarnowskie Góry lm nm., tarnogórzanin mos., tarnogórzanka ż.

Wiktionary


tarnogórzanin

mieszkaniec Tarnowskich Gór


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Tarnowskich Gór

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tarnogórzanom udało się pokonać gliwiczan.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tarnowskie Góry lm nm.

:: fż. tarnogórzanka ż.

 przym. tarnogórski

Wiktionary


tarnogórzanka

mieszkanka Tarnowskich Gór


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Tarnowskich Gór

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bytomiankom nie udało się wygrać z tarnogórzankami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tarnowskie Góry lm nm.

:: fm. tarnogórzanin mos.

 przym. tarnogórski

Wiktionary


tarnopol

1. miasto na Ukrainie;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Ukrainie;

 (1.2) geogr. wieś we wschodniej Polsce;

Wiktionary

Zobacz też: Tarnopol w innych znaczeniach tej nazwy.

Tarnopol (ukr. Тернопіль, "Ternopil"; ros. Тернополь, "Ternopol"; niem. "Tarnopol"; jid. טערנאָפּיל, "Ternopil") – miasto na Ukrainie, nad Seretem, siedziba administracyjna obwodu tarnopolskiego, rejonu tarnopolskiego i hromadzie Tarnopol. W 2022 roku liczyło 225 004 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1994 roku reaktywowano w Tarnopolu Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”.

 (1.2) Nazwę polskiego Tarnopola akcentujemy na ostatnią sylabę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tarnopolanin mos., tarnopolanka ż., Tarnopolszczyzna ż.

 przym. tarnopolski

Wiktionary


tarnopolanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Tarnopola

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żaden tarnopolanin nie wziął udziału w zawodach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tarnopol mrz.

:: fż. tarnopolanka ż.

 przym. tarnopolski

Wiktionary


tarnopolanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Tarnopola

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tylko jedna tarnopolanka wzięła udział w zawodach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tarnopol mrz.

:: fm. tarnopolanin m.

 przym. tarnopolski

Wiktionary


tarnopolski

1. → Tarnopol;
2. obwód tarnopolski - jeden z 24 obwodów Ukrainy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Tarnopola, związany z Tarnopolem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tarnopol mrz., tarnopolanin mos., tarnopolanka ż.

Wiktionary


tarnowianin

mieszkaniec Tarnowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Tarnowa

 (1.2) osoba pochodząca z Tarnowa, urodzona w Tarnowie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtarnɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: tarnovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tarnów mrz.

:: fż. tarnowianka ż.

 przym. tarnowski

Wiktionary


tarnowianka

mieszkanka Tarnowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka miejscowości Tarnów

 (1.2) kobieta pochodząca z miejscowości Tarnów, urodzona w Tarnowie

 (1.3) mieszkanka miejscowości Tarnowo

 (1.4) kobieta pochodząca z miejscowości Tarnowo, urodzona w Tarnowie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtarnɔˈvʲjãnka, AS: tarnovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tarnów mrz., Tarnowo n.

:: fm. tarnowianin mos.

 przym. tarnowski

Wiktionary


tarnowice

historyczne miasteczko w Polsce


SJP.pl


tarnowicyt

minerał, odmiana aragonitu zawierającego domieszki węglanu ołowiu; występuje w Tarnowicach na Górnym Śląsku


SJP.pl

Tarnowicyt ("Tarnowitzyt, Tarnowskit, Aragonit ołowiowy") – odmiana aragonitu, minerał z gromady węglanów.

Jest to odmiana aragonitu zawierająca izoformiczną domieszkę węglanu ołowiu, cerusytu PbCO3. Zawartość PbCO3 w minerale dochodzi od 9 do 15%.

Wikipedia


tarnowiczanin

mieszkaniec Tarnowic (historycznego miasteczka w Polsce)


SJP.pl


tarnowiczanka

mieszkaniec Tarnowic (historycznego miasteczka w Polsce)


SJP.pl


tarnowiec

nazwa kilku miejscowości i ich części w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tarnowiec – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Zawonia
  • Tarnowiec – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Tarnów
  • Tarnowiec – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Lubsza
  • Tarnowiec – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Tarnowiec
  • Tarnowiec – część wsi Podleszany w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Mielec
  • Tarnowiec – część wsi Skowierzyn w województwie podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, w gminie Zaleszany
  • Tarnowiec – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Połajewo
  • Tarnowiec – część wsi Kościelec w woj. wielkopolskim, pow. kolskim, w gminie Kościelec
  • Tarnowiec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. nowotomyskim, w gminie Lwówek
  • Tarnowiec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Tarnówka
  • Tarnowiec – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Goleniów
  • Tarnowiec – dawna gromada w powiecie jasielskim

Wikipedia


tarnowiecki

przymiotnik od: Tarnowiec


SJP.pl


tarnowo

nazwa kilku wsi i osad w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tarnowo – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Kruszwica
  • Tarnowo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Miastkowo
  • Tarnowo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie obornickim, w gminie Rogoźno
  • Tarnowo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Szydłowo
  • Tarnowo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Kostrzyn
  • Tarnowo – osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Maszewo
  • Tarnowo – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Łobez
  • Tarnowo – osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Myślibórz
  • Tarnowo – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Suchań
  • Tarnowo – część wsi Stare Chojno w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Siedliszcze
  • Tarnowo – część wsi Wojciechowo w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Chodów
  • Tarnowo – dawna gmina wiejska istniejąca do 1931 roku w woj. nowogródzkim II Rzeczypospolitej (obecnie na Białorusi)

Wikipedia


tarnowski

przymiotnik od: Tarnów, Tarnów Opolski, Tarnowo Podgórne


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Tarnowa, związany z Tarnowem, pochodzący z Tarnowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • znane osoby noszące nazwisko Tarnowski:
    • Adam Tarnowski (1816–1890) – kompozytor
    • Adam Tarnowski (1866-1946) – dyplomata austro-węgierski (poseł w Bułgarii, ambasador w USA)
    • Adam Tarnowski (1892–1956) – dyplomata polski (ambasador, minister spraw zagranicznych)
    • Aleksander Tarnowski (1812-1867) – skrzypek i kompozytor
    • Aleksander Tarnowski (1822-1882) – tancerz
    • Alfred Tarnowski (1917–2003) – szachista
    • Andrew Tarnowski (ur. 1940) – brytyjski pisarz
    • Antoni Tarnowski (1822-1887) – tancerz
    • Artur Tarnowski (1903–1984) – polityk
    • Fryderyk Wilhelm Władysław Tarnowski (1811–1847) – pisarz i dziennikarz
    • Hieronim Tarnowski (1884–1945) – polityk, publicysta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na trzy miesiące trafił do aresztu czterdziestokilkuletni mężczyzna, mieszkaniec Dąbrowy Tarnowskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tarˈnɔfsʲci, AS: tarnofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tarnów mrz., tarnowianin mos., tarnowianka ż.

Wiktionary


tarnowskie

przymiotnik od: Tarnów, Tarnów Opolski, Tarnowo Podgórne


SJP.pl


tarnów

nazwa dwóch miast i kilku wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowej Polsce;

Wiktionary

Ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mistrz gitary klasycznej, lutniowej i barokowej Józef Haluza wystąpi w niedzielę w Tarnowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtarnuf, AS: tarnuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tarnowianin mos., tarnowianka ż.

 przym. tarnowski, podtarnowski

Wiktionary


tarnówczyn

Tarnówczyn – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie złotowskim, w gminie Krajenka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Przez miejscowość przepływa Pankawa, rzeka dorzecza Warty.

Wikipedia


tarnówecki

przymiotnik od: Tarnówka


SJP.pl


tarnówka

nazwa kilku miejscowości i ich części w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tarnówka – część miasta Myślenice
  • Tarnówka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Radziejów
  • Tarnówka – kolonia w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Ruda-Huta
  • Tarnówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Szadek
  • Tarnówka – część wsi Jawornik w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Myślenice
  • Tarnówka – część wsi Bydlin w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Klucze
  • Tarnówka – część wsi Trąbki w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Biskupice
  • Tarnówka – część wsi Wola Batorska w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Niepołomice
  • Tarnówka – część wsi Dusznica w woj. podlaskiem, w pow. sejneńskim, w gminie Sejny
  • Tarnówka – część wsi Piaseczno w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Łoniów
  • Tarnówka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Dąbie
  • Tarnówka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Grzegorzew

Wikipedia


taro

jadalne bulwy kolokazji; po ugotowaniu są pożywieniem skrobiowym wielu ludów strefy tropikalnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spoż. bot. kulin. zob. kolokazja jadalna.;

forma rzeczownika.

 (2.1) W. lp. od tara

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gerda Taro lub Gerta Pohorylle (1910–1937) − niemiecka fotografka;
  • kolokazja jadalna (taro) – roślina;
  • Taro – rzeka we Włoszech, dopływ Padu;
  • Taro – wyspa w archipelagu Wysp Salomona;
  • taro - moneta.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtarɔ, AS: taro

Wiktionary


tarocista

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tarocista – osoba zajmująca się tarotem
  • „Tarocista” – polskie czasopismo, kwartalnik poświęcony kartomancji,

Wikipedia


tarocistka

→ tarocista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fż. od: tarocista

Wiktionary

Patrz:

tarocista

Wymowa:

IPA: ˌtarɔˈt͡ɕistka, AS: taroćistka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. tarocista.

Wiktionary


tarok

tarot;
1. rodzaj wróżby opartej na talii specjalnych 78 kart;
2. dawna gra w karty


SJP.pl

Tarok lub tarot – gra karciana, do której używa się talii tarota złożonej zwykle z 54 lub 78 kart, w której główną rolę odgrywa 21 tzw. taroków, czyli atutów. Polega na braniu lew i zbieraniu punktów za karty. Różne jej odmiany popularne są w wielu krajach europejskich. W rozmaitych wariantach gra od trzech do sześciu osób.

Wikipedia


tarot

tarok;
1. rodzaj wróżby opartej na talii specjalnych 78 kart;
2. dawna gra w karty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) karc. hist. popularna dawniej gra karciana, polegająca na braniu lew i zbieraniu punktów za karty;

 (1.2) talia do gry w tarota (1.1)

 (1.3) ezot. wróżenie z tarota (1.2), opierające się na wierzeniu, że symbole na kartach posiadają mistyczne znaczenia

Wiktionary

Talia tarota, tarot - specjalna talia kart do gry licząca 78 kart składająca się z:

1) Czterech kolorów złożonych z króla, damy, rycerza, waleta i blotek od 1 do 10.

2) Dodatkowego, permanentnego koloru atutowego złożonego z kart ponumerowanych od 1 do 21.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Weźmy taki przypadek: przychodzi zadbana pani zapytać o powodzenie w interesach. Tarot milczy na temat interesów, ale wskazuje na śmiertelne niebezpieczeństwo, zagrożenie życia.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) tarok

Wiktionary


tarotowy

→ tarot


SJP.pl

Patrz:

tarot

tarować

1. obciążać wagową szalę, by zrównoważyć wagę opakowania towaru;
2. regulować pracę wagi


SJP.pl


tarowy

→ tara


SJP.pl

Patrz:

tara

tarp

1. płachta biwakowa do okrywania lub ochrony przed warunkami atmosferycznymi;
2. konstrukcja z takiej płachty


SJP.pl

Tarp – miasto w Danii, w regionie Dania Południowa, w gminie Esbjerg.

Wikipedia


tarpan

mały dziki koń o burej sierści, jeden z przodków konia domowego, zamieszkujący stepy południowo-wschodniej Europy, wytępiony w XIX wieku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Equus ferus ferus|ref=tak., wymarły gatunek dzikiego konia o szarym ubarwieniu z ciemną pręgą na grzbiecie oraz czarną, stojącą grzywą i czarnym ogonem, wytępiony w XIX wieku;

 (1.2) zool. koń z gatunku tarpan (1.1)

 (1.3) mot. samochód marki Tarpan

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tarpan dziki i tarpan dziki (podgatunek) - rasy koni
  • FSR Tarpan -polski samochód pick-up
  • PZL M-4 Tarpan - polski samolot szkolno-treningowy
  • Tarpan Honker − samochód terenowy
  • EKr1 Tarpan (ЕКр1 Тарпан) – ukraiński elektryczny zespół trakcyjny
  • Tarpany – polski film z 1961 w reżyserii Kazimierza Kutza
  • Tarpany − zespół muzyczny Edwarda Hulewicza z lat 60. XX-wieku.
  • Tarpan Mrocza − Miejsko-Gminny Ludowy Klub Sportowy w Mroczy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Dzikimi przodkami koników polskich były tarpany.

 (1.3) Nie mam zamiaru jechać tarpanem do Cieszyna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtarpãn, AS: tarpãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tarpanowaty

Wiktionary


tarpanowaty

o koniu: mający czarną, stojącą grzywę, czarny ogon oraz ciemną pręgę na grzbiecie


SJP.pl


tarpolina

nieprzemakalne płótno smołowane, używane do wyrobu worków i do ochrony otworów (np. luków) na statkach


SJP.pl


tarpon

ryba wód tropikalnych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tarpon – gatunek ryby z rodziny tarponowatych:
    • tarpon atlantycki albo tarpon
    • tarpon indyjski
  • Tarpon – synonim rodzaju Megalops

Wikipedia


tarquinia

[czytaj: tarKŁInia] miasto we Włoszech


SJP.pl

Tarquinia – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Viterbo.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 14 859 osób, 53,3 os./km².

W starożytności miasto etruskie, którego nekropola Monterozzi została umieszczona na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

Wikipedia


tarragona

miasto w Hiszpanii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto we wschodniej Hiszpanii nad Morzem Śródziemnym, w południowej Katalonii;

Wiktionary

Tarragona (wym. katal. [], wym. hiszp. []; łac. "Tarraco") – miasto we wschodniej Hiszpanii nad Morzem Śródziemnym, w południowej Katalonii; stolica prowincji o tej samej nazwie i comarki Tarragonès. Miasto w 2022 liczyło 134 883 mieszkańców. Związek miejski Tarragony jest dwudziesty pod względem wielkości w Hiszpanii i liczy 348 921 mieszkańców. W Tarragonie znajduje się duży port morski. Miasto jest siedzibą uniwersytetu ("Universitat Rovira i Virgili").

Wikipedia

Powiązane:

 przym. tarragoński

Wiktionary


tarragoński

→ Tarragona


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Tarragoną, dotyczący Tarragony, pochodzący z Tarragony (miasta w Hiszpanii)

Wiktionary

Patrz:

Tarragona

Przykłady

 (1.1) Z wiadomości, jaką znalazłam w Madrycie, wynikało, że Rożański po wyjeździe z Eskurialu został kanonikiem w katedrze tarragońskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tarragona ż.

Wiktionary


tars

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. starożytne miasto w południowej Azji Mniejszej, obecnie tureckie Tarsus;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z miasta pochodzili: święty Paweł z Tarsu apostoł, Teodor z Tarsu i Diodor z Tarsu.

Wiktionary


tarsjusz

małpiatka nadrzewna z rodziny o tej samej nazwie (Tarsiidae); wyrak


SJP.pl


tarsjusze

małpiatka nadrzewna z rodziny o tej samej nazwie (Tarsiidae); wyrak


SJP.pl


tarski

nazwisko


SJP.pl


tarsycjusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Tarsycjusz, Tarzycjusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od greckiego słowa "Tarsisi," nazwy starożytnego greckiego miasta Tarsos. Nazwa ta była zhellenizowaną formą Tarsu. Możliwe jest także etruskie pochodzenie tego imienia.

Patronem tego imienia jest św. Tarsycjusz, żyjący w czasach cesarza Dioklecjana. Spotykany jest również inny wariant tego imienia – Tarzycjusz. Pochodna forma żeńska – Tarsycja.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaprosiliśmy Tarsycjusza i jego siostrę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Tarsycjuszek mos.

 przym. Tarsycjuszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Tarsycjuszek

Wiktionary


tarsycjuszek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. zdrobn. Tarsycjusz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wózek Tarsycjuszka zostawiłam w sieni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tarsycjusz mos.

 przym. Tarsycjuszowy

Wiktionary


tarsycjuszowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Tarsycjusza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy to nie Tarsycjuszowe mitsubishi stało wczoraj przy magistracie?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tarsycjusz mos., Tarsycjuszek mos.

Wiktionary


tarta

kruche, cienkie ciasto pieczone w niskich formach, przekładane nadzieniem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. cuk. niewysokie ciasto na kruchym spodzie, na którym kładzie się nadzienie słodkie (owoce lub konfitury) lub słone (rybę, warzywa, wędlinę itp.);

forma przymiotnika.

 (2.1) forma przymiotnika. od: tarty; M. i W. lp., rodzaj żeński

forma czasownika.

 (3.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: trzeć; fż.

Wiktionary

Tarta ( tarte) – rodzaj wypieku, składającego się z ciasta kruchego, drożdżowego lub francuskiego oraz nadzienia, które może być zarówno słodkie (np. z owocami, kremami), jak i wytrawne (np. z warzywami, grzybami, twarogiem). Tarta jest jedną z najpopularniejszych potraw kuchni francuskiej, lecz obecne jest także w kuchni amerykańskiej w formie m.in. apple pie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najczęściej piekę słodką tartę jabłkową z cynamonem.

 (2.1) Tarta marchewka smakuje mi najbardziej z rodzynkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtarta, AS: tarta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tartaletka ż.

Wiktionary


tartaczek

zdrobnienie od: tartak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od tartak

Wiktionary

Tartaczek – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Belsk Duży.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. tartak m.

Wiktionary


tartacznictwo

dział przemysłu drzewnego zajmujący się obróbką wstępną drewna


SJP.pl


tartacznik

pracownik tartaku


SJP.pl


tartaczny

→ tartak; tartakowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z tartakiem, dotyczący tartaku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak zaznacza, rentowność netto przemysłu tartacznego po trzech kwartałach 2018 r. osiągnęła zaledwie 0,4%.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tartak mrz.

Wiktionary


tartaglia

[czytaj: tartalja] charakterystyczna dla neapolitańskiej komedii ludowej postać jąkały, okularnika, często notariusza; Tartaglia


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Niccolò Tartaglia (1499/1500-1557) – włoski matematyk
  • Antonio Tartaglia (1968-) – włoski bobsleista
  • Philip Tartaglia (1951-2021) – brytyjski duchowny katolicki
  • Angelo Tartaglia (1370?-1421) – włoski kondotier

Wikipedia


tartak

przedsiębiorstwo produkujące deski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zakład przerabiający drewno okrągłe na tarcicę

Wiktionary

Tartak (reg. troc) – zakład, w którym dokonuje się przerobu drewna okrągłego na tarcicę w procesie technologicznym tarcia (inaczej: przecierania), czyli rozpiłowywania za pomocą urządzenia zwanego trakiem. Tarcicę przerabia się na elementy drewniane określonego przeznaczenia (łaty giętarskie, części meblarskie, stolarkę budowlaną, a także fryzy posadzkowe).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tartaku można łatwo zdobyć pracę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtartak, AS: tartak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. tartaczek mrz.

 przym. tartaczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk zegewerk, gw. Śląsk Cieszyński piła

Wiktionary


tartakowy

→ tartak; tartaczny


SJP.pl


tartaletka

mała tarta wypełniona słodkim lub słonym nadzieniem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. miniaturowa tarta wielkości kilku centymetrów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój krem do tartaletek jest aksamitny, gładki i gęsty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tarta ż.

Wiktionary


tartan

1. sztuczne tworzywo stosowane do wykładania nawierzchni stadionów sportowych;
2. potocznie: bieżnia pokryta tym tworzywem;
3. szkocka tkanina w różnokolorową kratę; także odzież z tej tkaniny;
4. wzór w kratę z pasów różnych kolorów i różnej szerokości, będący dawniej oznaką określonego klanu szkockiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) tradycyjny szkocki deseń w kratę;

 (1.2) tworzywo poliuretanowe na nawierzchnie sportowe;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) hist. tytuł dostojnika asyryjskiego, naczelnego dowódcy wojsk

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tartan klanowy – szkocki deseń w kratę
  • tartan – tworzywo sztuczne na nawierzchnie
  • tartan, turtanu – historyczny tytuł dostojników asyryjskich

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtartãn, AS: tartãn

Wiktionary


tartana

przybrzeżny statek śródziemnomorski o jednym maszcie


SJP.pl

Tartana (fr. "tartane") - mały statek żaglowy używany do połowu ryb oraz przewozu towarów na Morzu Śródziemnym przez kilka stuleci do połowy XX wieku. Tartana posiadała jeden maszt i liczyła od 14 do 25 metrów długości oraz do 5 metrów szerokości. Obecnie używana jest tylko jedna tartana - "La Flâneuse", która cumuje w porcie Prado w Marsylii.

Wikipedia


tartanowy

przymiotnik od: tartan


SJP.pl


tartar

1. mit. gr. przepaść pod Hadesem, miejsce strącenia Kronosa i Tytanów przez Zeusa;
2. w Nowym Testamencie: piekło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. najniższa część krainy podziemia;

 (1.2) bibl. piekło

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (2.1) mit. bóstwo personifikujące otchłanie podziemi, syn Gai i Etera;

Wiktionary

Tartar (gr. Τάρταρος Tártaros, łac. "Tartarus") – w mitologii greckiej najmroczniejsza i najniższa część krainy podziemia, w której przebywały dusze skazanych na wieczne cierpienie.

Odległość Tartaru od Hadesu była równa odległości między niebem a ziemią (Hezjod podaje, że kowadło z brązu zrzucone z nieba spadnie na ziemię po dziewięciu nocach i dniach). Na męki w Tartarze skazani byli m.in.: Syzyf, Tantal, Iksjon, Tytios, Danaidy i Side.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na męki w Tartarze skazani byli m.in.: Syzyf, Tantal, Iksjon, Tytios, Danaidy i Side.

 (1.2) Bóg aniołom, którzy zgrzeszyli, nie odpuścił, ale wydał ich do ciemnych lochów Tartaru.

 (2.1) Hades obalił potężnego Tartara.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ereb

Wiktionary


tartaria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. wielka azjatycka kraina lub imperium o niejasnej historii, oznaczane głównie na średniowiecznych i renesansowych mapach, które współcześnie stało się przedmiotem licznych nieoficjalnych lub spiskowych teorii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jechaliśmy przez rozległe stepy Tartarii aż do rzeki Dniepru, który oddziela Tartarią od Rusi i który w tém miejscu ma kilka mil szerokości. sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tatar mos., tatar mzw./mrz., Tatarzątko n., Tatarstan mrz., tatarskość ż., tatarszczyzna ż., tatarski mrz.

 przym. tatarski, protatarski, antytatarski

Wiktionary


tartarin

tytułowa postać powieści fr. pisarza A. Daudet "Przygody Tartarena z Taraskonu"; typ sympatycznego pyszałka opowiadającego o swych niesamowitych czynach


SJP.pl


tartaruga

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. herp. masa rogowa ze skorupy żółwiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tu, w szerszych miejscach, rozkładają przekupnie swoje stragany, napełnione „tartarugą“, wyrobami z małżowin i z oliwnego drzewa, koralami i delikatnymi filigranami ze srebra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtartaˈruɡa, AS: tartaruga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szylkret

Wiktionary


tartas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w obwodzie nowosybirskim Rosji, prawy dopływ Omu

Wiktionary

Tartas – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Landy.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 2769 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 91 osób/km² (wśród 2290 gmin Akwitanii Tartas plasuje się na 158 miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 278).

Wikipedia


tarteletka

mała tarta; niewielkie, kruche ciastko z nadzieniem


SJP.pl


tartinka

niewielkich rozmiarów kanapka z cienkiego kawałka bułki lub chleba posmarowanego masłem, z dodatkiem np. wędliny, sera i warzyw; tartynka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. pojedyncza kanapka, na jednej kromce lub krakersie;

Wiktionary

Tartinka – rodzaj kanapki na jednej warstwie pieczywa (np. chleb, bułka, pieczywo chrupkie lub krakers), na której układa się dodatki, np. ser, wędlinę, jajka, warzywa, pastę rybną, jajeczną, majonez, ketchup. Tartinki z ozdobnie ułożonymi dodatkami podaje się na przyjęciach i bankietach, mniej skomplikowane zaś stanowią część codziennego jadłospisu, zwłaszcza w Polsce. Kanapki tego rodzaju jada się zwyczajowo także w Skandynawii.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. tartinkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tartynka

Wiktionary


tartka

regionalnie: tarka


SJP.pl


tartrazyna

cytrynowożółty barwnik produkowany głównie do celów spożywczych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. spoż. cytrynowożółty barwnik azowy używany głównie do celów spożywczych;

Wiktionary

Ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Liczne zastrzeżenia budzą również niektóre syntetyczne barwniki, szczególnie azowe i nieazowe, w tym głównie tartrazyna, która jest szkodliwa dla astmatyków i alergików, a zwłaszcza dla uczulonych na aspirynę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtartraˈzɨ̃na, AS: tartrazỹna

Wiktionary


tartu

drugie pod względem wielkości miasto Estonii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Estonii;

 (1.2) geogr. adm. nazwa jednej z piętnastu prowincji w Estonii;

 (1.3) geogr. adm. nazwa gminy wiejskiej w Estonii;

Wiktionary

Tartu (hist. pol., niem. i szw. "Dorpat", Дерпт, Dierpt, dawn. Юрьев, Jur´jew) – drugie co do wielkości miasto Estonii, uznawane za intelektualną i kulturalną stolicę kraju. Słynie z uniwersytetu, założonego w 1632 przez króla Szwecji Gustawa II Adolfa. Przez miasto przepływa rzeka Emajõgi, łącząca dwa największe jeziora Estonii (Võrtsjärv i Pejpus). Transport lotniczy obsługuje Port lotniczy Tartu. Tartu jest miastem, w którym znajduje się siedziba sądu najwyższego Estonii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na mocy układu z Tartu w skład Estonii wchodzą ziemie dzisiejszego rejonu peczorskiego (obwód pskowski) i Iwangorod (obwód leningradzki).

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tartuski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. hist. Tarpatu, Jurjew, Dorpat

Wiktionary


tartucha

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. mały kotlet z ziemniaków

 (1.2) gw-pl|Poznań. kulin. ciemna kluska z mąki tatarczanej

Wiktionary


tartufe

[czytaj: tartuf] rzadko: świętoszek, obłudnik, hipokryta; tartuffe (częściej)


SJP.pl


tartuffe

[czytaj: tartuf] świętoszek, obłudnik, hipokryta; tartufe (rzadziej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) świętoszek, obłudnik i hipokryta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Tartuffe; zoblistę|obłudnik.

Wiktionary


tartus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto portowe w północno-zachodniej Syrii;

Wiktionary

Tartus ( ‏طرطوس‎) – miasto portowe w zachodniej Syrii nad Morzem Śródziemnym, siedziba muhafazy Tartus.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Muhafaza Hims graniczy od zachodu z muhafazą Tartus.

Wiktionary


tartuski

→ Tartu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z miastem Tartu

 (1.2) eduk. jęz. związany ze szkołą tarturską

Wiktionary

Patrz:

Tartu

Powiązane:

 rzecz. Tartu n.

Wiktionary


tarty

taki, który został starty, rozdrobniony (np. tarta rzodkiew)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) kulin. starty za pomocą tarki

 (1.2) kulin. cuk. wykonany za pomocą ucierania

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: trzeć

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lp. i M., B., W. lm. od: tarta

Wiktionary

Powiązane:

 czas. trzeć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ucierany

Wiktionary


tartynka

niewielkich rozmiarów kanapka z cienkiego kawałka bułki lub chleba posmarowanego masłem, z dodatkiem np. wędliny, sera i warzyw; tartinka


SJP.pl


taruka

gatunek parzystokopytnego ssaka z rodziny jeleniowatych; huemal peruwiański


SJP.pl


taryfa

1. oficjalny, urzędowy wykaz stawek cen lub opłat za określone usługi;
2. potocznie: taksówka;
3. taryfa ulgowa - łagodniejsze niż zazwyczaj traktowanie kogoś lub czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekon. oficjalny wykaz zawierający stawki różnego typu opłat, podatków lub cen produktów

 (1.2) pot. taksówka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • taryfa celna – zasady obliczania należności celnych
  • taryfa TCV – taryfa stosowana przy międzynarodowych przejazdach koleją
  • taryfa malejąca – taryfa opłat telefonii komórkowej
  • taryfa ubezpieczeniowa – wykaz stawek stosowanych przy ubezpieczeniach
  • taryfa energii elektrycznej – sposób obliczania należności za używanie energii elektrycznej
  • taryfa (ewidencja nieruchomości) – wprowadzony w 1784 spis stawek podatku od nieruchomości, później spis nieruchomości na terenie Warszawy

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Szybciej bym przyleciał, szefie, ale taryfy żadnej nie było, no i na bimbę trzeba było poczekać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taryfikacja ż., taryfikator m., taryfiarz m., taryfikowanie n.

 czas. taryfikować ndk.

 przym. taryfikacyjny, taryfowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cennik, taryfikator

 (1.2) taxi, taksówka

Wiktionary


taryfiarz

potocznie: taksówkarz; taksiarz, złotówa, złotówkarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. kierowca taksówki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez taryfiarzy nie ma miejsca do parkowania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taryfa ż., taryfikator m., taryfikacja ż., taryfowanie n.

 czas. taryfować ndk.

 przym. taryfowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. taksiarz, złotówa, reg. pozn. dryndziorz, warszawa|cierpiarz.; neutralnie taksówkarz

Wiktionary


taryfikacja

1. klasyfikacja czegoś według ustalonej taryfy;
2. porządkowanie czegoś zgodnie z odpowiednimi wykazami stawek cen lub opłat; sporządzanie taryfikatorów


SJP.pl


taryfikacyjny

→ taryfikacja


SJP.pl

Patrz:

taryfikacja

taryfikować

nakładać na coś taryfę


SJP.pl


tarym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w zachodnich Chinach, w bezodpływowej Kotlinie Kaszgarskiej;

Wiktionary

Ta

Wikipedia

Powiązane:

 przym. tarymski

Wiktionary


tarymski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Tarymem, dotyczący Tarymu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tarym mrz.

Wiktionary


tarzan

1. potocznie: człowiek o dużej sile i zręczności, przypominający Tarzana;
2. potocznie: niesforne dziecko; urwis, łobuz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. człowiek krzepki, zręczny, przypominający Tarzana

 (1.2) pot. niesforne dziecko

Wiktionary

Tarzan (ur. jako John Clayton II, wicehrabia Greystoke) – postać fikcyjna. Wychowany jako dziecko w afrykańskiej dżungli przez małpy człekokształtne, styka się później z cywilizacją, by ją w końcu odrzucić i powrócić do dzikości jako bohaterski poszukiwacz przygód.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Tarzan mos.

Wiktionary


tarzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|tarzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈʒãɲɛ, AS: tažãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tarzać

Wiktionary


tarzawisko

w łowiectwie: miejsce po bekowisku danieli


SJP.pl


tarzać

1. turlać;
2. toczyć po ziemi, w błocie


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) ciągnąć coś po czymś, co brudzi lub pyli

czasownik zwrotny tarzać się

 (2.1) przewracać się z boku na bok w czymś, co brudzi lub pyli

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Spragnione szpaki nurkowały w deszcz kropel rozchyliwszy skrzydła z rozkoszy, tarzały się w mokrych trawach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtaʒat͡ɕ, AS: tažać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tarzanie n.

 czas. wytarzać

Wiktionary


tarło

okres godowy u ryb


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) icht. okres godowy u ryb;

 (1.2) icht. akt płciowy u ryb: składanie ikry przez samice i zapładnianie ich mleczem przez samce

 (1.3) daw. gw-pl|Kraków. tarka

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. n. przesz. od: trzeć

Wiktionary

Tarło – okres godowy u ryb jajorodnych, w czasie którego samica składa ikrę, a samiec uwalnia plemniki celem zapłodnienia jaj. Nazwa pochodzi od specyficznego zachowania się ryb w tym okresie. Ryby stają się niespokojne, ocierają się bokiem o dno, samce (tzw. mleczaki) ocierają się bokiem o samice (tzw. ikrzaki) polewając mleczem składaną ikrę. Ryby w tym okresie nazywa się tarlakami, a miejsce, gdzie tarło się odbywa – tarliskiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Łososie płyną na tarło w górę rzek do miejsc, w których się wylęgły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtarwɔ, AS: taru̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tarlisko n., tarlak m.

 czas. trzeć ndk., wytrzeć dk., zetrzeć dk.

 przym. tarłowy

Wiktionary


tarłowianin

mieszkaniec Tarłowa (wsi w Polsce)


SJP.pl


tarłowianka

mieszkanka Tarłowa (wsi w Polsce)


SJP.pl


tarłowski

→ Tarłów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Józef Tarłowski (1931-2006), grafik
  • Kazimierz Tarłowski, tenisista

Wikipedia

Patrz:

Tarłów

tarłowy

dotyczący tarła, okresu godowego ryb


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) icht. związany z tarłem, dotyczący tarła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1997 stwierdzono w Drawie obecność gniazd tarłowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tarlak mzw., tarło n.

 czas. trzeć

Wiktionary


tarłów

wieś w Polsce


SJP.pl

Tarłów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim. Siedziba gminy Tarłów. Ma status sołectwa.

Wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii Świętej Trójcy.

W latach 1550–1870 samodzielne miasto. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Tarłów. W latach 1975–1998 Tarłów położony był w województwie tarnobrzeskim.

Wikipedia


tarń

1. gwarowo o tarninie;
2. tarń dwudzielna: wada kręgosłupa powstała w życiu płodowym; rozszczep kręgosłupa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tarń (śliwa tarnina) – gatunek krzewu z rodziny różowatych
  • tarń dwudzielna (rozszczep kręgosłupa)

Wikipedia


tas

tylko w wyrażeniu: karty w tas - o tasowaniu kart


SJP.pl

Tas, tasim (hebr. tarcza) – niewielkich rozmiarów metalowa, misternie zdobiona płytka, w kształcie tarczy, najczęściej platerowana złotem lub srebrem, którą zawiesza się na ubraną Torę.

Wikipedia


tasaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od tasak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tasak m.

Wiktionary


tasak

narzędzie kuchenne w kształcie szerokiej siekierki z krótką rączką, służące do siekania jarzyn, mięsa itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) narzędzie kuchenne w kształcie płaskiej, prostokątnej siekierki z krótkim uchwytem, służące do siekania i rąbania;

 (1.2) hist. wojsk. dawna broń sieczna w kształcie krótkiego, szerokiego miecza lub szabli, używana od XVI do XIX wieku;

 (1.3) łow. dawny szeroki nóż myśliwski do patroszenia i ćwiartowania grubej zwierzyny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tasak – narzędzie kuchenne: do siekania (rąbania) mięsa lub jarzyn
  • tasak – rodzaj broni siecznej o masywnej głowni
  • tasak – dawne określenie noża myśliwskiego o szerokiej głowni, przeznaczonego do oprawiania i patroszenia grubej zwierzyny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtasak, AS: tasak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. tasaczek m.

Wiktionary


tasakowy

→ tasak


SJP.pl

Patrz:

tasak

tasarz

nazwisko


SJP.pl


taser

rodzaj paralizatora elektrycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rodzaj paralizatora o dużym zasięgu rażenia, wystrzeliwującego elektrody na odległość

wykrzyknik

 (2.1) …ostrzegający napastnika o możliwości użycia tasera (1.1) w przypadku niedostosowania się do poleceń służb porządkowych

Wiktionary

Taser (pełna nazwa: Thomas A. Swift’s electric rifle) – paralizator elektryczny produkowany przez firmę Taser International. Posiada zasięg rażenia do 5 metrów dzięki wystrzeliwanym z rękojeści elektrodom, które łączą się z nią za pomocą odwijanych przewodów. Generowane wysokie napięcie elektryczne przy niskim natężeniu powoduje silny ból oraz zakłócenie działania układu nerwowego, a w rezultacie chwilowy całkowity paraliż.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Polska policja dostanie nowe tasery z kamerami.

 (2.1) Stój, policja!, Odrzuć niebezpieczne narzędzie, bo użyję paralizatora! Taser! Taser! Taser!

Wiktionary


tasergal

gatunek morskiej ryby okoniokształtnej; lufar, skrzelołusk


SJP.pl


tasia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. torba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk tasza

Wiktionary


tasiejewa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, powstaje z połączenia Czuny i Biriusy, uchodzi do Angary;

Wiktionary

Tasiejewa – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, dopływ Angary. Powstaje z połączenia Czuny i Biriusy. Liczy 116 długości (1319 km od źródeł Czuny), a powierzchnia dorzecza wynosi 128 tys. km². Rzeka przepływa przez południową część Wyżyny Środkowosyberyjskiej. Rzeka ta jest wykorzystywana do żeglugi.

Wikipedia


tasiemce

cienka, wąska taśma


SJP.pl

Ta

Wikipedia


tasiemcowaty

przypominający tasiemca, podobny do tasiemca


SJP.pl


tasiemczyca

choroba pasożytnicza człowieka i zwierząt wywoływana przez tasiemce; cestodoza


SJP.pl

Tasiemczyca, tenioza ( tæniasis, "Taenia" ‘tasiemiec’) – pasożytnicza choroba odzwierzęca przewodu pokarmowego wywoływana przez tasiemca nieuzbrojonego ("Taenia saginata") lub tasiemca uzbrojonego ("T. solium"). W przypadku tego drugiego gatunku pasożyta żywicielem ostatecznym, poza człowiekiem, mogą być również gibbony oraz pawiany.

Wikipedia


tasiemeczka

zdrobnienie od: tasiemka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: tasiemka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtaɕɛ̃ˈmɛt͡ʃka, AS: taśẽmečka

Wiktionary


tasiemiec

płaziniec o ciele pozbawionym przewodu pokarmowego oraz narządów zmysłów, pasożytujący w ciele kręgowców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. med. płaziniec o ciele pozbawionym przewodu pokarmowego oraz narządów zmysłów, pasożytujący w ciele kręgowców;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) przen. o czymś bardzo długim, np. serialu telewizyjnym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Wielkiej Brytanii młode dziewczęta używają tasiemca jako sposobu na szybkie schudnięcie.

 (2.1) W telewizji znowu nadają jakiś tasiemiec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈɕɛ̃mʲjɛt͡s, AS: taśẽmʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taśma ż., tasiemce nmos., tasiemczyca ż., tasiemka ż.

 przym. tasiemcowy, taśmowy, tasiemkowy

 przysł. taśmowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) soliter

Wiktionary


tasiemka

cienka, wąska taśma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: taśma

 (1.2) cienka taśma

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tasiemkowy

 rzecz. tasiemiec mzw./mrz.

Wiktionary


tasiemkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z tasiemką, dotyczący tasiemki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tasiemiec mzw./mrz., tasiemka ż.

Wiktionary


tasiemnica

podwodna bylina z rodziny rdestowatych, o długich, wstęgowatych liściach używanych jako surowiec tapicerski i opakunkowy, występująca w przybrzeżnym pasie mórz strefy umiarkowanej (w tym Morza Bałtyckiego); trawa morska, zostera


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tasiemnica (Zostera) – rodzaj roślin naczyniowych występujących w morzach
  • tasiemnica (Taeniolella) – rodzaj grzybów

Wikipedia


task

środowiskowo: konkretne zadanie do wykonania


SJP.pl


taskać

taszczyć, tachać


SJP.pl


tasmania

wyspa u wybrzeży kontynentu australijskiego, najmniejszy stan w Australii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wyspa u wybrzeża Australii;

Wiktionary

Tasmania – wyspa u południowo-wschodnich wybrzeży kontynentu australijskiego, a zarazem najmniejszy stan Australii. W skład stanu Tasmania wchodzą też mniejsze wyspy w Cieśninie Bassa oraz wyspa Macquarie – pow. 128 km² (w południowej części Oceanu Spokojnego).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Występują w Australii, Tasmanii, Nowej Gwinei, Nowej Zelandii i okolicznych wyspach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tasˈmãɲja, AS: tasmãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tasmański

 rzecz. Tasmańczyk mos., Tasmanka ż.

Wiktionary


tasmanit

odmiana żywicy kopalnej zbliżona do bursztynu


SJP.pl


tasmanka

mieszkanka Tasmanii (wyspy i stanu)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Tasmanii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tasmania ż.

:: fm. Tasmańczyk mos.

 przym. tasmański

Wiktionary


tasmanowal

rodzaj walenia z rodziny zyfiowatych


SJP.pl


tasmańczyk

mieszkaniec Tasmanii (wyspy i stanu)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Tasmanii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tasmania ż.

:: fż. Tasmanka ż.

 przym. tasmański

Wiktionary


tasmański

przymiotnik od: Tasmania


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Tasmanią, dotyczący Tasmanii, pochodzący z Tasmanii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tasmańczyk mos., Tasmanka ż., Tasmania ż.

Wiktionary


tasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|tasować.

Wiktionary

Tasowanie – procedura polegająca na wymieszaniu kart w talii, aby zapewnić element losowości w rozgrywce. Po tasowaniu często następuje przełożenie, które ma upewnić grających, że tasujący nie manipulował kolejnością kart.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌtasɔˈvãɲɛ, AS: tasovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tasować, przetasować

Wiktionary


tasować

czasownik

 (1.1) karc. mieszać talię kart przed grą

 (1.2) przen. zmieniać układ czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W każdej partii gracze kolejno tasują i rozdają karty.

 (1.2) Partyjni bossowie wciąż arbitralnie tasują miejsca na listach wyborczych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈsɔvat͡ɕ, AS: tasovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tasowanie n., przetasowanie n., tas m.

 czas. potasować, przetasować

 ims. tasowany, potasowany

Wiktionary


tass

agencja prasowa


SJP.pl

Tass – wieś i gmina w środkowej części Węgier, w pobliżu miasta Kunszentmiklós. Gmina liczy 2944 mieszkańców (styczeń 2011) i zajmuje obszar 74,72 km².

Wikipedia


tassiana

rzadko: wszystko, co dotyczy życia i twórczości Torquato Tassa, np. prace naukowe o nim, wydania jego dzieł


SJP.pl


tasso

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tasso (Taso) – władca Friuli
  • Tasso – miejscowość i gmina we Francji
  • Tasso Island – wyspa w Sierra Leone
  • Torquato Tasso – poeta włoski

Wikipedia


taster

aparat służący do dziurkowania taśmy papierowej; składarka


SJP.pl

Taster ("tasten" „macać”; „dotykać”) – maszyna drukarska do dziurkowania taśmy papierowej, która steruje odlewarką monotypu. Posiada klawiaturę zespoloną z igłami, nakłuwającymi otwory na papierowej taśmie. Otwory służą jako matryce do odlewu liter przez odlewarkę.

Wikipedia


tastevin

dawne naczynie do degustacji wina


SJP.pl


tasto

we włoskiej nomenklaturze muzycznej: klawisz


SJP.pl


tastrować

dziurkować taśmę monotypową za pomocą tastra


SJP.pl


tasza

1. gatunek ryby skorpenokształtnej z rzędu okoniokształtnych o krępym, silnie wygrzbiecionym ciele; zając morski;
2. regionalnie: torba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. ryba morska poławiana w celach spożywczych;

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. torba

Wiktionary

Tasza, zając morski ("Cyclopterus lumpus") – gatunek ryby skorpenokształtnej z rodziny taszowatych (Cyclopteridae), jedyny przedstawiciel rodzaju "Cyclopterus". Poławiana jako ryba konsumpcyjna.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Roz w robocie jedyn osioł, • Kanś se swoja tasza posioł. (…) (M. Szołtysek: Osioł bez taszy)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtaʃa, AS: taša

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taszka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zając morski

 (1.2) gw. Górny Śląsk tasia, taśka

Wiktionary


taszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|taszczyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. taszczyć

Wiktionary


taszczyn

taszczyn pszczeli - gatunek błonkówki z rodziny grzebaczowatych


SJP.pl


taszczyć

nieść albo ciągnąć coś ciężkiego; dźwigać coś z trudem


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pot. nieść, ciągnąć z trudem coś (rzadziej kogoś), ciężkiego lub niewygodnego

czasownik zwrotny taszczyć się

 (2.1) pot. iść, wchodzić gdzieś powoli, z trudem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtaʃt͡ʃɨt͡ɕ, AS: taščyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taszczenie n., taskanie n.

 czas. taskać, przytaszczyć, przytaskać, wytaszczyć, wytaskać, odtaszczyć, odtaskać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dźwigać; reg. śl. ciorać

Wiktionary


taszewko

Taszewko – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Jeżewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 127 mieszkańców. Jest czternastą co do wielkości miejscowością gminy Jeżewo.

Wikipedia


taszewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Taszewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Jeżewo
  • Taszewo – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Jeżewo

Wikipedia


taszka

1. element broni białej, w formie kołnierza, chroniącego wlot pochwy przed dostawaniem się do jej wnętrza wody i zanieczyszczeń;
2. regionalnie:
a) damska torebka skórzana;
b) bawełniana lub papierowa torba na zakupy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. torebka damska

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • taszka – element broni białej chroniący wlot pochwy przed deszczem i zabrudzeniami
  • taszka – element zbroi w postaci metalowych płyt ochraniających uda (doczepianych do fartucha)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. tasza ż.

Wiktionary


taszkencki

przymiotnik od: Taszkent; taszkiencki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) od: Taszkent

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈʃkɛ̃nt͡sʲci, AS: taškẽncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Taszkent mrz., Taszkient, taszkentczyk mos., taszkentka ż.

 przym. taszkiencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) taszkiencki

Wiktionary


taszkent

stolica Uzbekistanu; Taszkient


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Uzbekistanu;

Wiktionary

Taszkent ( Toshkent; uzb. cyr. Тошкент; Ташкент, Taszkient) – stolica i największe miasto Uzbekistanu. Położone jest nad rzeką Chirchiq na przedgórzu Tienszanu. Stanowi główny ośrodek przemysłowy i kulturalno-naukowy kraju oraz jedno z największych miast Azji Środkowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Taszkent jest jednym z największych miast Azji Środkowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtaʃkɛ̃nt, AS: taškẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taszkentczyk m., taszkentka ż., taszkientczyk m., taszkientka ż.

 przym. taszkencki, taszkiencki

Wiktionary


taszkentczyk

mieszkaniec Taszkentu; Taszkientczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Taszkentu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈʃkɛ̃nṭt͡ʃɨk, AS: taškẽnṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Taszkent mrz.

:: fż. taszkentka ż.

 przym. taszkencki

Wiktionary


taszkentka

mieszkanka Taszkentu; Taszkientka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Taszkentu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈʃkɛ̃ntka, AS: taškẽntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Taszkent mrz.

:: fm. taszkentczyk mos.

 przym. taszkencki

Wiktionary


taszkiencki

przymiotnik od: Taszkient (Taszkent) - stolica Uzbekistanu; taszkencki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) od: Taszkient

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy pociąg wtoczył się na taszkiencki dworzec, okazało się, że nikt nie miał zamiaru ich witać. Ani orkiestry, ani szwadronu, ani nic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Taszkient, Taszkent mrz.

 przym. taszkencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) taszkencki

Wiktionary


taszkient

stolica Uzbekistanu; Taszkent


SJP.pl


taszkientczyk

mieszkaniec Taszkentu; Taszkentczyk


SJP.pl


taszkientka

mieszkanka Taszkentu; Taszkentka


SJP.pl


taszlampa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. latarka

Wiktionary


taszlich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) etn. rel. żydowski obrzęd symbolicznego oczyszczenia z grzechów polegający na wyrzuceniu w nurt drobin wytrząśniętych z kieszeni i modlitwie;

Wiktionary

Ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tradycji chasydów bracławskich noworocznym zwyczajem jest taszlich.

Wiktionary


tasznik

pospolity, trudny do wytępienia chwast, mający zastosowanie w zielarstwie


SJP.pl

Ta

Wikipedia


taszniki

pospolity, trudny do wytępienia chwast, mający zastosowanie w zielarstwie


SJP.pl


tasznikowate

rodzina owadów z rzędu pluskwiaków różnoskrzydłych, niewielkich rozmiarów (do 12 mm długości), o smukłym kształcie i delikatnej budowie, występujących kosmopolitycznie na wszystkich kontynentach


SJP.pl

Tasznikowate (Miridae syn. Capsidae) – największa rodzina pluskwiaków różnoskrzydłych licząca ponad 11 tys. gatunków zgrupowanych w około 1400 rodzajach. Każdego roku opisywane są nowe taksony głównie z terenów tropikalnych i subtropikalnych. Owady tej rodziny występują na większości kontynentów. W Polsce rodzina ta jest najliczniejsza w swoim podrzędzie, a liczbę wykazanych do tej pory gatunków szacuje się na ponad 260.

Wikipedia


tasznikowaty

o cechach tasznikowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


taszowate

rodzina ryb z gromady promieniopłetwych, małej lub średniej wielkości, żyjących w wodach północnej części Oceanu Atlantyckiego i Oceanu Spokojnego


SJP.pl

Taszowate (Cyclopteridae) – rodzina morskich ryb skorpenokształtnych, blisko spokrewnionych z dennikowwatymi, z którymi wcześniej zaliczane były do jednej rodziny.

Wikipedia


taszowaty

o cechach taszowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


taszycki

nazwisko


SJP.pl


taszyntuch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. chusteczka do nosa

Wiktionary


taszysta

zwolennik taszyzmu, malarz tworzący według zasad taszyzmu


SJP.pl


taszystka

zwolenniczka taszyzmu, malarka tworząca według zasad taszyzmu


SJP.pl


taszystowski

dotyczący taszyzmu, taszystów


SJP.pl


taszystyczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z taszyzmem, dotyczący taszyzmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taszyzm m.

Wiktionary


taszyzm

kierunek w malarstwie, polegający na tworzeniu spontanicznych kompozycji ze swobodnych plam barwnych, uzyskanych przez rozlewanie i rozpryskiwanie farb


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. kierunek w abstrakcjonizmie, w którym kompozycja jest tworzona spontanicznie przez przypadkowy układ barwnych, niegeometrycznych plamaam;

Wiktionary

Taszyzm (od franc. "tache" – plama) – kierunek w malarstwie abstrakcyjnym powstały w Europie w pierwszych latach po II wojnie światowej. Należy do nurtu abstrakcjonizmu niegeometrycznego i jest europejskim odpowiednikiem abstrakcyjnego ekspresjonizmu, rozwijającego się w Stanach Zjednoczonych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. taszysta m., taszystka ż.

 czas. taszyzować ndk.

 przym. taszystyczny

Wiktionary


taszów

Taszów (niem. "Tassau") – przygraniczna wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Lewin Kłodzki.

Wikipedia


tat.

skrót od: tatarski


SJP.pl


tata

1. pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko;
2. pieszczotliwie: teść


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. ojciec

 (1.2) przen. familiarnie o teściu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tata – nazwa relacji rodzinnej
  • Tata – miejscowość na Węgrzech
  • Tata – powiat na Węgrzech
  • Tata – stacja kolejowa w miejscowości Tata, w komitacie Komárom-Esztergom, na Węgrzech
  • Tata – miejscowość w Maroku
  • Tata – prowincja w Maroku
  • Tata – skała w Polsce
  • (1109) Tata – planetoida okrążająca Słońce
  • Tata Power – indyjskie przedsiębiorstwo
  • Tata Motors – indyjskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne
  • Tata Nano – samochód
  • Tata, a Marcin powiedział – serial telewizyjny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tata zaprosił całą rodzinę na lody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtata, AS: tata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tato mos., tacierzyństwo n., tatusiowanie n., tatusienie n., statusienie n.

:: zdrobn. tatka mos., tatko mos., tatuś mos., tusiek mos., tatunio mos., tatuńcio mos., tatulek mos.

 rzad. tatynek mos.

 gwara. tatulo mos., tatuleńko mos.

 czas. tatusiować ndk., tatusieć ndk., statusieć dk.

 przym. tatowy, tatusiowy, tatusiny, statusiały, podtatusiały, tacierzyński

 gwara. tatulowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tato, ojciec, papa, papcio, rodziciel

Wiktionary


tatami

tradycyjna japońska mata używana dawniej powszechnie jako pokrycie podłóg w pokojach mieszkalnych, obecnie rzadziej, stosowana jednak do uprawiania judo, karate i innych sportów walki


SJP.pl

Ta

Wikipedia


tatar

potocznie: befsztyk po tatarsku, befsztyk tatarski - surowe mięso wołowe, siekane albo mielone, odpowiednio przyprawione


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) pot. spoż. kulin. befsztyk tatarski z surowej wołowiny;

 (1.2) spoż. kulin. potrawa z każdego mielonego lub siekanego surowego mięsa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tatar – członek narodu tatarskiego
  • tatar – potrawa
  • Tatar – wieś w Macedonii Północnej, w gminie Debar
  • Tatar – część miasta Rawa Mazowiecka
  • Tatar – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Szczerców
  • Jacek Tatar – pseudonim literacki poety Bartosza Konstrata
  • Stanisław Tatar (1896–1980) – polski generał
  • Tatar – Julian Zubek

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Polska wódka do polskich dań niezmiennie dobrze nam smakuje. Temu, że śledzik lubi pływać, zaprzeczyć nie sposób, a do tatara kieliszek zimnej, czystej wódki to oczywista oczywistość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtatar, AS: tatar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tartaria ż., tatarski mrz., Tatar m., Tatarka ż., tatarka ż., Tatarzątko n.

 przym. tatarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) befsztyk tatarski

Wiktionary


tatara

potocznie: befsztyk po tatarsku, befsztyk tatarski - surowe mięso wołowe, siekane albo mielone, odpowiednio przyprawione


SJP.pl

Tatara (jap. 鑪) – tradycyjny japoński piec do wytapiania żelaza i stali. (Uwaga: słowo "tatara" oznacza w języku japońskim "miechy". Przyjęło się jednak nazywać tak całe urządzenie)

W piecach tatara z węgla sosnowego, czarnego piasku żelazowego oraz mineralnych rud żelaza wytapiana jest tamahagane (jap. 玉鋼), rodzaj bardzo czystej japońskiej stali wykorzystywanej głównie do tworzenia samurajskich mieczy nihon-tō (jap. 日本刀), znanych powszechnie jako katana (jap. 刀).

Wikipedia


tatarak

roślina z rodziny obrazkowatych, pospolita na brzegach wód; ajer


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Acorus|ref=tak., roślina z rodziny obrazkowatych (nazwa systematyczna|Araceae|ref=tak.), o mieczowatych, zaostrzonych liściach i kłączach zawierających olejki eteryczne, używane w przemyśle perfumeryjnym, spożywczym i w lecznictwie; rośnie na brzegach stawów i potoków;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. ajer, lepiech

Wiktionary


tatarczany

1. zrobiony z tatarki, zwłaszcza z jej nasion; gryczany
2. przymiotnik od: tatarka


SJP.pl


tatarczuch

gwarowo: chleb lub placek z mąki tatarczanej


SJP.pl

Tatarczuch, chleb tatarczuch, tatarczak, chleb z tatarki, chleb hreczany, łazanek z mąki tatarczanej – odmiana tradycyjnego, ciemnego, słodkiego chleba wypiekanego z mąki gryczanej (zwanej też „mąką tatarczaną”), wytwarzanego w regionie Częstochowy. Tatarczuch bywa także określany jako placek.

Wikipedia


tatarczuk

nazwisko


SJP.pl


tatarczyk

nazwisko


SJP.pl


tatareczka

zdrobnienie od: tatarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: tatarka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtataˈrɛt͡ʃka, AS: tatarečka

Wiktionary


tatarek

roślina pastewna z rodziny rdestowatych, gatunek gryki, z jej nasion wyrabia się kaszę i mąkę


SJP.pl


tataria

historyczny region w Azji


SJP.pl


tatarka

roślina pastewna z rodziny rdestowatych, gatunek gryki, z jej nasion wyrabia się kaszę i mąkę


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tatarka – kobieta narodu tatarskiego
  • Tatarka – rzeka, dopływ Sony
  • Tatarka – gatunek gryki
  • Tatarka – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie werenowskim, w sielsowiecie Podhorodno
  • Tatarka – osiedle typu miejskiego w obwodzie mohylewskim, w rejonie osipowickim
  • Tatarka – stacja kolejowa w obwodzie mohylewskim, w rejonie osipowickim
  • Tatarka – wieś w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Rudomino
  • Tatarka – wieś w Kraju Stawropolskim, w rejonie szpakowskim
  • Tatarka – osiedle w obwodzie kurskim, w rejonie dmitrijewskim
  • Tatarka – wieś w obwodzie omskim, w rejonie czerłackim

Wikipedia


tatarkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Tatarkiewicz (1921–2019) – tłumaczka literatury francuskojęzycznej, redaktor
  • Jakub Tatarkiewicz (1798-1854) – rzeźbiarz
  • Krzysztof Tatarkiewicz (1923-2011) – matematyk, historyk nauki
  • Ksawery Tatarkiewicz (1848-1903) – prawnik i publicysta
  • Marian Tatarkiewicz (1875-1929) – aktor
  • Władysław Tatarkiewicz (1886-1980) – historyk filozofii

Wikipedia


tatarski

1. dotyczący Tatara, Tatarów;
2. dotyczący Tatarstanu; tatarstański;
3. befsztyk tatarski - surowe mięso wołowe, siekane albo mielone, odpowiednio przyprawione; befsztyk po tatarsku, tatar;
4. sos tatarski - ostry sos przyrządzany z żółtek jaj, octu, oliwy, musztardy i ogórków kiszonych bądź korniszonów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Tatarami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) pot. jęz. język tatarski;

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Książę uczył się tatarskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈtarsʲci, AS: tatarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tartaria ż., syberyjskotatarski mrz., krymskotatarski mrz., Tatar m., Tatarzyn m., Tatarka ż., tatar m., tatarka ż., Tatarstan m., Tatarzątko n.

 przym. krymskotatarski, syberyjskotatarski

Wiktionary


tatarskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem tatarskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem tatarskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku tatarskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈtarskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: tatarskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


tatarskość

zespół cech typowych dla Tatarów


SJP.pl


tatarstan

autonomiczna republika w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. podmiot Federacji Rosyjskiej, republika autonomiczna ze stolicą w Kazaniu;

Wiktionary

Tatarstan, Republika Tatarstanu ( Респу́блика Татарста́н; Татарстан Республикасы) – podmiot (republika) Federacji Rosyjskiej wchodząca w skład Nadwołżańskiego Okręgu Federalnego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym tygodniu przyjeżdżają do nas aktorzy z Tatarstanu i wystawiają w naszym teatrze pantomimę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tartaria ż., tatarski mrz., Tatar mos.

 przym. tatarski

Wiktionary


tatarstański

→ Tatarstan; tatarski


SJP.pl


tatarszczyzna

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tatarszczyzna – kolonia w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Sokółka
  • Tatarszczyzna – osiedle w obwodzie mińskim, w rejonie dzierżyńskim, w sielsowiecie Putczyna
  • Tatarszczyzna − wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim
  • Tatarszczyzna – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie stołpeckim, w sielsowiecie Rubieżewicze
  • Tatarszczyzna – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie werenowskim, w sielsowiecie Bolciszki
  • Tatarszczyzna – dawny chutor w obwodzie grodzieńskim, w rejonie wołkowyskim, w sielsowiecie Wołpa
  • Tatarszczyzna – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeckim, w sielsowiecie Kraśne
  • Tatarszczyzna – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeczańskim, w sielsowiecie Miasota
  • Tatarszczyzna – przystanek kolejowy w miejscowości Tatarszczyzna, w rejonie mołodeczańskim, w obwodzie mińskim

Wikipedia


tatarynowicz

nazwisko


SJP.pl


tatarzy

1. członek ludu tureckiego, wywodzącego się z dawnych plemion mongolskich, dziś żyjącego głównie na Powołżu, a także na Syberii, Krymie i Kaukazie;
2. dawniej: członek ludu zamieszkującego tereny imperium mongolskiego i Złotej Ordy, które w XIII wieku dokonywały podbojów w Azji i Europie


SJP.pl

Ta

Wikipedia


tatarzyn

dawniej: Tatar (członek jednego z ludów zamieszkujących tereny imperium mongolskiego i Złotej Ordy)


SJP.pl


tatarzątko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) tatarskie dziecko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lulaj, lulaj Tatarzątko • A moje wnuczątko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tartaria ż., Tatar m., Tatarka ż., Tatarzyn m., tatar m., tatarski mrz.

 przym. tatarski

Wiktionary


tate

[czytaj: tejt] nazwisko obce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tate – sieć galerii sztuki w Wielkiej Brytanii
  • Tate (ang. Tate Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Scott
  • Tate (ang. Tate Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Saline
  • Tate (ang. Tate Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Clermont
  • hrabstwo Tate (ang. Tate County) – w stanie Missisipi

Wikipedia


tatek

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tata, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. ekspr. tata

 (1.2) pot. ekspr. teść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Parobek szeptał mu w samo ucho: / — Tatku, wójt chce się z wami rozmówić.

 (1.1) — Tatku! Tatku! proszę Tatki! / Stało się coś okropnego! / Staś otworzył do szufladki, / I zabrał moje okładki; / I powiada że to jego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tata mos., tato mos., tatulo mos., tatunio mos., tatuń mos., tatuńcio mos., tatuś mos.

 przym. tatusiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tata, tateczek, tato, tatka, tatko, ojczulek

Wiktionary


taternicki

dotyczący taternictwa, taterników


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) sport. związany z taternictwem, dotyczący taternictwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wandzia należała do klubu taternickiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taternik m., taterniczka ż., Tatry nmos., taternictwo n.

 przym. taterniczy, tatrzański, tatrytowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) taterniczy

Wiktionary


taternictwo

zdobywanie trudno dostępnych miejsc w Tatrach z wykorzystaniem techniki wspinaczkowej i specjalistycznego sprzętu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odmiana turystyki wyczynowej polegającej na pokonywaniu trudno dostępnych miejsc w Tatrach

 (1.2) zdobywanie trudnych partii w wysokich górach

Wiktionary

Taternictwo – wspinaczka uprawiana w Tatrach. Niegdyś termin ten oznaczał każdą działalność w Tatrach polegającą na wchodzeniu na ich szczyty. Obecnie obejmuje on wyłącznie wspinaczkę górską, prowadzoną poza wyznaczonymi szlakami turystycznymi. Termin powstał w podobny sposób jak alpinizm (który dziś często jest równoznaczny ze wspinaczką górską), himalaizm czy andynizm.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌtatɛrʲˈɲit͡stfɔ, AS: taterʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tatry nmos., taternik m., taterniczka ż., tatrologia ż., tatroznawstwo n.

 przym. taterniczy, taternicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) alpinizm, wspinaczka górska

Wiktionary


taterniczka

→ taternik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. kobieta uprawiająca taternictwo;

Wiktionary

Patrz:

taternik

Przykłady

 (1.1) Młodzież zobaczy film dokumentalny o polskiej taterniczce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tatry nmos., taternictwo n.

:: fm. taternik m.

 przym. taternicki, taterniczy, tatrytowy

Wiktionary


taterniczy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) sport. związany z taternictwem, dotyczący taternictwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wandzia należała do związku taterniczego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taternictwo n., taternik m., taterniczka ż., Tatry nmos.

 przym. taternicki, tatrzański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) taternicki

Wiktionary


taternik

człowiek uprawiający turystykę wysokogórską na trudno dostępnych szczytach Tatr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. osoba uprawiająca taternictwo;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • „Taternik” – magazyn informacyjny Polskiego Związku Alpinizmu, wydawany od 1907 roku
  • taternik – osoba uprawiająca taternictwo
  • Sprawa taterników
  • Raport taterników

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Marzeniem każdego początkującego taternika jest wejście na Mnicha.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈtɛrʲɲik, AS: taterʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tatry nmos., taternictwo n.

:: fż. taterniczka ż.

 przym. taternicki, taterniczy, tatrytowy

Wiktionary


tatersal

przestarzale: ujeżdżalnia koni oraz miejsce sprzedaży koni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. targowisko koni w miejscu zamkniętym (budynku); wydzielone publiczne miejsce handlu końmi, także powozami;

 (1.2) daw. miejska ujeżdżalnia koni

Wiktionary

Tatersal – dawniej zorganizowane targowisko koni w miejscu zamkniętym; także publiczna ujeżdżalnia lub szkoła jazdy konnej.

Określenie pochodzi od nazwy przedsiębiorstwa handlu końmi Tattersall’s, założonego w 1766 roku koło londyńskiego Hyde Park Corner przez Richarda Tattersalla (1724-1795), koniuszego księcia Kingston. Początkowo zajmowało się ono sprzedażą koni wyścigowych. Wnuk założyciela rozwinął je i w 1865 przeniósł na przestronniejszy teren Knightsbridge Green.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Młody Tabaksbaum, zapragnąwszy zdobyć wiedzę hippiczną, udał się do tatersalu i wpłaciwszy 60 groszy wziął udział w pierwszej lekcji.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) targ koński

 (1.2) maneż, szkoła hippiki

Wiktionary


tateł

słodki przysmak ze Wschodu


SJP.pl


tatiana

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈtʲjãna, AS: tatʹi ̯ãna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Tacjana

Wiktionary


tatianiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tatiany lub z nią związany


SJP.pl


tatka

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tata, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko


SJP.pl


tatko

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tata, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od: tata, tato

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój tatko jest kochany!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtatkɔ, AS: tatko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tata m., tato m., tatka m., tatuś m., tusiek m., tatuńcio m., tatulek m., tatunio m., tatuń mos., tatulo mos.

 czas. tatusiować

 przym. statusiały, podtatusiały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tatuś

Wiktionary


tatkowy

→ tatek, → tatka, → tatko


SJP.pl

Patrz:

tatek, → tatka, → tatko

tato

1. pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tata, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko;
2. pieszczotliwie: teść


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. ojciec

forma rzeczownika.

 (2.1) W. lp. od: tata

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tato – nazwa relacji rodzinnej
  • Tato – powieść Williama Whartona
  • Tato – film amerykański z 1989 roku na podstawie powieści Williama Whartona
  • Tato – film polski z 1995 roku, w reżyserii Macieja Ślesickiego
  • Tatomir – staropolskie imię
  • tata
  • ojciec

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sanki są w zimie, rower jest w lato, mama to nie jest to samo co tato.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtatɔ, AS: tato

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tatko mos., tata mos., tatulo mos., tatuś mos., tatunio mos., tatuń mos., tatuńcio mos., tatek mos., tacierzyński mrz.

 przym. tatusiowy, tacierzyński, tatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tata, ojciec, tatulek, tatuś, ojczulek, tatko

Wiktionary


tatowość

żartobliwie: bycie tatą i powiązane z tym uczucia, przywileje i obowiązki; tacierzyństwo


SJP.pl


tatowy

→ tata, → tato


SJP.pl

Patrz:

tata, → tato

tatoń

nazwisko


SJP.pl


tatra

1. marka samochodów;
2. marka piwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mot. samochód marki Tatra;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tatra – seria tramwajów elektrycznych produkowanych przez czechosłowackie przedsiębiorstwo ČKD
  • Tatra – czeskie (uprzednio czechosłowackie) przedsiębiorstwo branży motoryzacyjnej, producent samochodów osobowych i ciężarowych pod tą samą marką
  • Tatra – marka piwa
  • Tatra – władca Hunów
  • Tatra – rzeka w Estonii
  • Tatra – wieś w Estonii, w prowincji Tartu, w gminie Kambja
  • SMS Tátra – austro-węgierski niszczyciel
  • Tátra – typ niszczycieli w Austro-Węgierskiej Marynarce Wojennej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed wjazdem na teren budowy stoi zaparkowana tatra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tatry nmos., Tatra ż.

Wiktionary


tatrologia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) termin określający całokształt wiedzy o Tatrach;

Wiktionary

Ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znasz jakiegoś zasłużonego dla tatrologii popularyzatora turystyki górskiej?

 (1.1) Tatrologią parał się od lat młodzieńczych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tatrolog m., taternictwo n.

 przym. tatrologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tatroznawstwo

Wiktionary


tatroznawstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) termin określający całokształt wiedzy o Tatrach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znacie jakąś zasłużoną dla tatroznawstwa popularyzatorkę turystyki górskiej?

 (1.1) Termin tatroznawstwo pojawia się w wydawnictwach poświęconych Tatrom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tatroznawca m., taternictwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tatrologia

Wiktionary


tatry

pasmo gór w łańcuchu Karpat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. góry w Polsce i Słowacji;

Wiktionary

Ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na szczytach Tatr, w dolinach Tatr – / Mrok szary i ulewa.

 (1.1) Są oni jak halny wiatr w Tatrach, któremu dobrze jest na iglicach szczytów i dobrze w padołach niziny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtatrɨ, AS: tatry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tatrzańskość ż., tatrzanka ż., taternictwo n., taternik m., taterniczka ż., tatryt mrz., tatra ż.

 przym. tatrzański, taternicki, taterniczy, tatrytowy

 przysł. tatrzańsko

Wiktionary


tatryt

odmiana granitu, z którego zbudowane są Tatry


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. tatrzańska odmiana granitu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tatryt różni się od typowego granitu jaśniejszą barwą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tatry nmos.

 przym. tatrytowy

Wiktionary


tatrytowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący tatrytu, wykonany z tatrytu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po lewej stronie potoku sterczał ogromny głaz tatrytowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tatryt m., Tatry nmos., taternik m., taterniczka ż.

 przym. tatrzański, taternicki

Wiktionary


tatrz.

skrót

 (1.1) = tatrzański

Wiktionary


tatrzanka

ciepły, zimowy but z cholewką, sznurowany lub zapinany na suwak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. tekstylny zimowy but z cholewką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zdjęła tatrzanki i włożyła wełniane papucie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tatry lm nm.

 przym. tatrzański

 przysł. tatrzańsko

Wiktionary


tatrzańska

przymiotnik od: Tatry


SJP.pl


tatrzański

przymiotnik od: Tatry


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Tatr, związany z Tatrami, pochodzący z Tatr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tatrzańskim niebie pojawiło się jesienne słońce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈṭʃãj̃sʲci, AS: taṭšãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tatry lm nm., tatrzańskość ż., tatrzanka ż.

 przym. taternicki, taterniczy, tatrytowy, podtatrzański

 przysł. tatrzańsko

Wiktionary


tatrzańsko

przysłówek

 (1.1) na sposób tatrzański

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tatrzanka ż., Tatry lm nm.

 przym. tatrzański

Wiktionary


tatrzańskość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego co tatrzańskie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tatrzańskości polskiej sztucznie przeciwstawiano tatrzańskość czechosłowacką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tatry lm nm.

 przym. tatrzański

Wiktionary


tatuator

rzadko: osoba zajmująca się wykonywaniem tatuaży - rysunków lub napisów na ciele człowieka; tatuażysta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kult. osoba wykonująca tatuaże

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciekawe, ile zarabia taki tatuator w stolicy?

 (1.1) Julia chodzi z jednym tatuatorem z Załęża.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. tatuatorka ż.

 czas. tatuować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tatuażysta

Wiktionary


tatuatorka

rzadko: kobieta zajmująca się wykonywaniem tatuaży - rysunków lub napisów na ciele człowieka; tatuażystka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kult. kobieta wykonująca tatuaże

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widziałam, jak tatuatorce wypadł przyrząd do tatuowania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. tatuator mos.

 czas. tatuować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tatuażystka

Wiktionary


tatuatorski

→ tatuator


SJP.pl

Patrz:

tatuator

tatuaż

trwały znak graficzny wykonany na skórze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) trwały napis, wzór lub rysunek wykonany na ciele poprzez wprowadzenie barwnika w skórę;

 (1.2) eufem. martwica

 (1.3) eufem. czerniak

Wiktionary

Tatuaż – forma modyfikacji ciała polegająca na wprowadzeniu tuszu do skóry właściwej, aby zmienić pigment skóry.

W krajach zachodnich tatuaż ma około kilkanaście procent populacji. Mężczyźni posiadają go częściej niż kobiety, a młodzież – częściej niż starsi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zrobił sobie tatuaż na lewym ramieniu.

 (1.1) Nie chcę mieć tatuażu.

 (1.1) W tramwaju widziałem dziewczynę z tatuażem na plecyecach.

 (1.1) W przypadku, kiedy policjant posiada widoczny tatuaż, przełożony może nie dopuścić go do pełnienia służby lub może odsunąć od jej pełnienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈtuwaʃ, AS: tatuu̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tatuażysta m., tatuażystka ż., tatuowanie n., wytatuowanie n.

:: zdrobn. tatuażyk m.

 czas. tatuować ndk., wytatuować dk.

 przym. tatuażowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) pot. dziara

Wiktionary


tatuażyk

zdrobnienie od: tatuaż


SJP.pl


tatuażysta

osoba zajmująca się wykonywaniem tatuaży - rysunków lub napisów na ciele człowieka; tatuator


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kult. człowiek, który wykonuje tatuaże

Wiktionary

Tatuażysta, tatuator – osoba wykonująca tatuaże, zazwyczaj w przeznaczonych do tego miejscach np. studiach tatuażu.

Tatuażyści pobierają naukę zwykle u doświadczonych, utytułowanych artystów. Do wykonywania zawodu nie są konieczne zaświadczenia oraz specjalistyczne kursy. Wyjątek stanowią jedynie Stany Zjednoczone, gdzie w stanach Hawaje oraz Oregon wymagany jest egzamin z zakresu zdrowia oraz bezpieczeństwa podczas tatuowania.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poznałam w Ustce tatuażystę z Trójmiasta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtatuwaˈʒɨsta, AS: tatuu̯ažysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tatuaż mrz., tatuowanie n., wytatuowanie n.

:: fż. tatuażystka ż.

:: zdrobn. tatuażyk mrz.

 czas. tatuować ndk., wytatuować dk.

 przym. tatuażowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tatuator

Wiktionary


tatuażystka

kobieta zajmująca się wykonywaniem tatuaży - rysunków lub napisów na ciele człowieka; tatuatorka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kult. kobieta, która wykonuje tatuaże

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zapłacę tej tatuażystce, gdy dostanę wypłatę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tatuażysta mos., tatuaż mrz., tatuowanie n., wytatuowanie n.

:: zdrobn. tatuażyk mrz.

 czas. tatuować ndk., wytatuować dk.

 przym. tatuażowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tatuatorka

Wiktionary


tatul

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tata, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko


SJP.pl

Tatul – wieś w Armenii, w prowincji Aragacotn. W 2011 roku liczyła 822 mieszkańców.

Wikipedia


tatula

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tata, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko


SJP.pl

Tatula – rzeka na Litwie, w okręgu poniewieskim, w rejonach kupiszeckim, birżańskim i poswolskim. Prawy dopływ Muszy. Długość rzeki wynosi 65 kilometrów, a powierzchnia dorzecza 453 km².

Źródło rzeki znajduje się w lesie Salamiestis, 9 km na północny wschód od Wobolnik. Rzeka wpływa do Muszy 45 kilometrów od jej ujścia do Niemna.

Wikipedia


tatulek

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tata, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pieszcz. tata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tata mos., tatko mos.

Wiktionary


tatuleńko

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tata, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko


SJP.pl


tatulinek

pieszczotliwie: ojciec; ojczulek, tatka, tatko, tato, tatul, tatulek, tatulo, tatunio, tatuń, tatuńcio, tatusiek, tatuś, tateńko, tatulka, tatulko, tatunia, tatuniek


SJP.pl


tatulka

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tata, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko


SJP.pl


tatulko

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tata, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko


SJP.pl


tatulkowy

→ tatulek, → tatulka, → tatulko


SJP.pl

Patrz:

tatulek, → tatulka, → tatulko

tatulo

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tata, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. pieszcz. ojciec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez długi czas Zbyszko słyszał tylko odgłos pocałunków i dwa wyrazy: „Tatulo! Jagula! Tatulo! Jagula!“ i jeszcze się obejmowali za szyję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tata mos., tatko mos., tato mos., tatuś mos., tatunio mos., tatuń mos., tatek mos.

 przym. tatulowy, tatusiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tato, tatuś

Wiktionary


tatulowy

→ tatul, → tatula, → tatulo


SJP.pl

Patrz:

tatul, → tatula, → tatulo

tatunia

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tata, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko


SJP.pl


tatuniek

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tata, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko


SJP.pl


tatunio

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tata, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pieszcz. ojciec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Ale, tatunio zawsze żartuje. Proszę do stołu... wszystko jest.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tata mos., tatko mos., tato mos., tatuńcio mos., tatuś mos., tatek mos., tatuń mos., tatulo mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tata, tatko, tato, tatuńcio, tatuś

Wiktionary


tatuniowy

→ tatuń, → tatunia, → tatunio


SJP.pl

Patrz:

tatuń, → tatunia, → tatunio

tatuowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wykonywanie tatuażu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtatuwɔˈvãɲɛ, AS: tatuu̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tatuaż m., tatuażysta m., tatuażystka ż.

 czas. tatuować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. dzierganie

Wiktionary


tatuować

wykonywać tatuaż


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wytatuować)

 (1.1) wykonywać tatuaż

czasownik zwrotny niedokonany tatuować się (dk. wytatuować się)

 (2.1) wykonywać tatuaż samemu sobie

 (2.2) dawać sobie wykonywać tatuaż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Różne rzeczy dawali sobie u niego tatuować, bo młodzież lubi ilustracje.

 (2.2) Z reguły jednak tatuują się ludzie przed czterdziestką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtatuˈwɔvat͡ɕ, AS: tatuu̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tatuatorka ż., tatuator mos., tatuaż m., tatuażysta m., tatuażystka ż., tatuowanie n., wytatuowanie n.

 czas. wytatuować dk.

 przym. tatuażowy

Wiktionary


tatuownica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zootechn. urządzenie służące do znakowania zwierząt gospodarskich

Wiktionary


tatusiek

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tata, tatuś, tatuśka, tatuśko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ekspr., pieszcz. lub iron. ojciec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tatusiek czytywał mi Serce Amicisa, ulubioną książkę swojego dzieciństwa.

 (1.1) — Tatuśku! — odezwała się i pomknęła szybko precz. Tatuśku! Od lat całych nie nazywała go w ten sposób.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ojciec, starszy, staruszek, stary, tata, tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatulek, tatulo, tatunio, tatuń, tatuńcio tatuś, tatuśko

Wiktionary


tatusieć

żartobliwie o mężczyźnie: stawać się mało atrakcyjnym, nabierać cech charakterystycznych dla dużo starszego człowieka


SJP.pl


tatusiny

→ tatuś; tatusiowy


SJP.pl


tatusiowaty

potocznie:
1. przypominający zachowaniem stereotypowego ojca;
2. o mężczyźnie w średnim wieku: wyglądający na więcej lat, niż ma; podtatusiały


SJP.pl


tatusiowość

żartobliwie:
1. bycie czyimś tatusiem;
2. bycie podtatusiałym, wyglądanie na starszego niż w rzeczywistości


SJP.pl


tatusiowy

→ tatuś; tatusiny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący tatusia

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do tatusia

przymiotnik jakościowy

 (3.1) właściwy tatusiowi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tatuś mos., tata mos., tato mos., tatulo mos., tatek mos.

Wiktionary


tatuń

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tata, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. ekspr. ojciec

 (1.2) pot. ekspr. teść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Siwy tatuń! to darmo! bardzo godny człek, ale, bardzo siwy. / — Waćpanna tego nie wiesz, że są ludzie co w dwudziestu leciech siwieją — odparł podczaszy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tata mos., tatko mos., tato mos., tatulo mos., tatunio mos., tatuńcio mos., tatuś mos., tatek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tata, tatko, tato, tatulo, tatunio, tatuś, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek

Wiktionary


tatuńcia

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tata, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko


SJP.pl


tatuńcio

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tata, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ekspr. ojciec

 (1.2) ekspr. teść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie powiem, że jestem młody, ale mój tatuńcio na pewno by panią pamiętał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tata mos., tatko mos., tato mos., tatunio mos., tatuś mos., tatuń mos., tatek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tata, tatko, tato, tatunio, tatuś, tatuń, tatuńcia, tatuńka, tatuńko, tatusiek

Wiktionary


tatuńciowy

→ tatuńcia, → tatuńcio


SJP.pl

Patrz:

tatuńcia, → tatuńcio

tatuńka

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tata, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko


SJP.pl


tatuńko

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tata, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko


SJP.pl


tatuńkowy

→ tatuńka, → tatuńko


SJP.pl

Patrz:

tatuńka, → tatuńko

tatuś

1. pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tata, tatuśka, tatuśko;
2. pieszczotliwie: teść


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. tata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój tatuś jest fizykiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtatuɕ, AS: tatuś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tatek mos., tatuńcio mos., tatulo mos., tatuń mos., tatunio mos., tata, tato, tatko

 przym. tatusiny, tatusiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ojczulek, staruszek

Wiktionary


tatuśka

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tata, tatuśko


SJP.pl


tatuśko

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tata, tatuśko


SJP.pl


tatuśkowy

→ tatuśka, → tatuśko


SJP.pl

Patrz:

tatuśka, → tatuśko

tatynek

rzadkie zdrobnienie od: tata; tatul, tatulek, tatulo, tatunio, tatuń, tatuńcio, tatusiek, tatuś


SJP.pl


tatła

słodki przysmak ze Wschodu


SJP.pl


tau

1. litera alfabetu greckiego i hebrajskiego;
2. gatunek ryby z rodziny batrachowatych;
3. cząstka tau - cząstka elementarna należąca do grupy leptonów; taon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. starogrecka nazwa dziewiętnastej litery alfabetu greckiego, τ;

 (1.2) icht. nazwa systematyczna|Opsanus tau|ref=tak., gatunek morskiej ryby batrachokształtnej

Wiktionary

Tau (taf, st.gr. ταῦ, nw.gr. ταυ, pisana Ττ) – dziewiętnasta litera alfabetu greckiego i dwudziesta druga, a zarazem ostatnia litera alfabetu hebrajskiego znana pod symbolem ת. W greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 300, a w hebrajskim liczbę 400.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: taw, AS: tau̯

Wiktionary


tauj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka na Dalekim Wschodzie Rosji, uchodząca do Morza Ochockiego

Wiktionary

Powiązane:

 przym. taujski

Wiktionary


taujski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Taujem, dotyczący Tauja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tauj mrz.

Wiktionary


tauka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) krzyżyk stylizowany na hebrajską literę „Tau”

Wiktionary


taumatrop

kartkowany obrazek dający wrażenie śmiejącej się postaci


SJP.pl


taumaturg

osoba posiadająca dar czynienia cudów; cudotwórca


SJP.pl


taumaturgia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) czynienie cudów

Wiktionary

Taumaturgia (gr. θαῦμα "thaûma" – cud i ἔργον "érgon" – czyn, działanie, moc) – zdolność czynienia cudów, cudotwórstwo. Osoba posiadająca te zdolności nazywana jest taumaturgiem.

W religii chrześcijańskiej moc taumaturgiczną posiadali niektórzy święci, np. święty Bernard z Clairvaux. W ikonografii takie zdolności oznacza gwiazda nad głową świętego, np. na obrazie Francisca Goi "Święty Bernard z Clairvaux".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. taumaturg m.

 przym. taumaturgiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudotwórstwo

Wiktionary


taumaturgiczny

→ taumaturgia


SJP.pl

Patrz:

taumaturgia

taumatyna

białko roślinne używane w przemyśle spożywczym


SJP.pl

Taumatyna – słodkie białko obecne w owocach rośliny "Thaumatococcus daniellii", odkrytej przez brytyjskiego lekarza wojskowego W.F. Daniella w 1840 roku w Afryce Zachodniej. W 1972 roku białko zostało wyizolowane.

Wikipedia


taunus

góry w Niemczech


SJP.pl

Taunus – stosunkowo niskie pasmo górskie w środkowych Niemczech w kraju związkowym Hesja w sąsiedztwie doliny Menu. Część Reńskich Gór Łupkowych. Najwyższym szczytem jest Grosser Feldberg o wysokości 881,5 m n.p.m. Centralna część gór Taunus jest płaska, a stoki (szczególnie południowe) strome.

Wikipedia


taupe

szarobrązowy kolor, przypominający barwę kreta


SJP.pl

Taupe – ciemnoszaro-brązowy kolor. Słowo pochodzi od francuskiego rzeczownika "taupe", które oznacza „kreta”. Pierwotnie nazwa odnosiła się tylko do przeciętnego koloru kreta, ale od lat 40. XX wieku zaczęto jej używać do opisania szerszego zakresu odcieni.

Wikipedia


taurobolium

rytualne oczyszczenie w krwi byka ofiarnego; obrzęd związany z kultem Kybele i Attisa oraz irańskiej Mitry


SJP.pl

Taurobolium (ofiara z byka) – ofiara ekspiacyjna, inicjacyjna i oczyszczająca w starożytnym Rzymie, związana z kultem bóstw: Kybele, Attisa i Mitry.

W kulcie Kybele kapłan, zwany gallem, schodził do podziemnego pomieszczenia, nad którym zabijany był byk i w ten sposób krew zwierzęcia spływała w dół na kapłana w formie rytualnej kąpieli. Było to określane jako ofiara oczyszczająca lub jako inicjacja do kultu Attisa.

Wikipedia


taurogi

miasto na Litwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w zachodniej Litwie;

Wiktionary

Ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O Taurogach jest mowa w „Potopie” Sienkiewicza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taurożanin m., taurożanka ż.

 przym. tauroski, taurogieński, taurożański

Wiktionary


tauromachia

walka byków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. walka byków

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tauromachia – minojski fresk z pałacu w Knossos
  • Tauromachia – cykl rycin Francisca Goi
  • La Tauromaquia – traktat o tauromachii z 1796 autorstwa José Delgado alias Pepe Hillo, zilustrowany przez Picassa w 1927

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌtawrɔ̃ˈmaxʲja, AS: tau̯rõmaχʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) corrida

Wiktionary


tauroski

→ Taurogi (miasto na Litwie)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Taurogów, związany z Taurogami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Konwencja tauroska sprawiła (…), że Rosja stała się de facto nowym protektorem Prus.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Taurogi nmos., taurożanin m., taurożanka ż.

 przym. taurogieński, taurożański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) taurogieński, taurożański

Wiktionary


taurowy

kwas taurowy - przestarzale: tauryna (aminokwas endogenny wchodzący w skład kwasów żółciowych)


SJP.pl


taurus

łańcuch górski w południowej Turcji


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Taurus – gwiazdozbiór zodiakalny nieba północnego
  • Taurus – zodiakalny Byk
  • Taurus Poniatovii – nazwa konstelacji
  • Bos taurus – gatunek zwierząt z rodziny Bovidae, rzędu parzystokopytnych
  • Taurus – pasmo górskie w południowej Turcji
  • Montes Taurus – górzysty region Księżyca
  • Taurus KEPD 350 – pocisk manewrujący, typu powietrze-ziemia (produkt szwedzko-niemieckiej firmy TAURUS Systems GmbH)
  • Taurus – handlowa nazwa lokomotywy Siemensa EuroSprinter ES64U4, w Polsce oznaczonej EU44
  • Taurus – samochód osobowy Forda
  • Taurus 3110 – czteroczłonowa, stałopędna rakieta
  • pistolety Taurus – seria brazylijskich pistoletów;
  • Taurus PT-52 – pistolet samopowtarzalny

Wikipedia


tauryda

starożytna nazwa Krymu, pochodząca od nazwy plemienia Taurów zamieszkujących kiedyś półwysep


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) książk. geogr. Krym

Wiktionary

Powiązane:

 przym. taurydzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Tauris, Krym

Wiktionary


taurydy

starożytna nazwa Krymu, pochodząca od nazwy plemienia Taurów zamieszkujących kiedyś półwysep


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Południowe Taurydy – rój meteorów oznaczony jako (STA)
  • Północne Taurydy – rój meteorów oznaczony jako (NTA)
  • Kompleks Taurydów – grupa 4 rojów pochodząca od Komety Enckego
  • Taurydy – strefa alpidów w Azji Mniejszej

Wikipedia


taurydzki

przymiotnik od: Tauryda


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. lub książk. związany z Taurydą (Krymem)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tauryda ż.

Wiktionary


tauryjski

1. → Taurus (łańcuch górski w południowej Turcji);
2. suseł tauryjski - gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych


SJP.pl


tauryna

aminokwas endogenny wchodzący w skład kwasów żółciowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) organiczny związek chemiczny z grupy aminokwasów biogennych;

Wiktionary

Tauryna, kwas 2-aminoetanosulfonowy – organiczny związek chemiczny z grupy aminokwasów biogennych. W przeciwieństwie do aminokwasów białkowych nie ma kwasowej grupy karboksylowej, lecz grupę sulfonową. Tauryna jest β-aminokwasem (grupa aminowa i sulfonowa są rozdzielone 2 atomami węgla). Nie zawiera atomów asymetrycznych, nie wykazuje więc aktywności optycznej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. taurynowy

Wiktionary


taurynowy

→ tauryna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biochem. związany z tauryną, dotyczący tauryny

Wiktionary

Patrz:

tauryna

Powiązane:

 rzecz. tauryna ż.

Wiktionary


tautacyzm

niemiły dla ucha zbieg sylab lub podobnie brzmiących słów


SJP.pl


tauto-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z tożsamością, powtarzalnością elementów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtawtɔ, AS: tau̯to

Wiktionary


tautochrona

krzywa obrazująca miejsca, po których czas staczania się masy punktowej do punktu A pod wpływem stałej siły ciężkości jest jednakowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tautochrona (fizyka)
  • Tautochrona (meteorologia)

Wikipedia


tautogram

utwór wierszowany, w którym każdy wers lub każdy wyraz zaczyna się od tej samej litery


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) liter. utwór literacki, często wierszowany, zbudowany na zasadzie aliteracji

Wiktionary

Tautogram – utwór literacki, często wierszowany, zbudowany na zasadzie aliteracji, w którym każdy wers lub wyraz rozpoczyna się od tej samej litery. Przykładem łacińskiego tautogramu jest zwrot "veni, vidi, vici".

Wikipedia


tautologia

1. wyrażenie złożone z wyrazów o takim samym lub bardzo podobnym znaczeniu, zwykle oceniane jako błąd, np. cofać się w tył; pleonazm, tautologizm;
2. w logice: zdanie, którego prawdziwość wynika z jego struktury, np.: jutro będzie pogoda lub jutro nie będzie pogody


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. konstrukcja wyrazowa, w której jeden lub kilka wyrazów pokrywają się znaczeniowo, przez co część wyrazów jest zbędna;

 (1.2) log. zdanie, które jest zawsze prawdziwe;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tautologia w językoznawstwie
  • tautologia w logice

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przykłady tautologii: „cofnąć się do tyłu” i „poprawa i polepszenie zdrowia”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtawtɔˈlɔɟja, AS: tau̯toloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tautologiczny

 przysł. tautologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pleonazm, pot. żart. masło maślane

Wiktionary


tautologicznie

przysłówek

 (1.1) w sposób tautologiczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tautologia ż.

Wiktionary


tautologiczny

przymiotnik od: tautologia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) filoz. jęz. związany z tautologią, dotyczący tautologii

 (1.2) herald. tożsamy z godłem heraldycznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako że powtórzenie słowa na końcu wersu to epifora, rymy tautologiczne określa się również mianem rymów epiforycznych.

 (1.2) Najwcześniejszy zachowany wizerunek klejnotu (1334) przedstawia klejnot tautologiczny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tautologia ż.

Wiktionary


tautologizm

wyrażenie złożone z wyrazów o takim samym lub bardzo podobnym znaczeniu, zwykle oceniane jako błąd, np. cofać się w tył; tautologia, pleonazm


SJP.pl


tautomeria

Tautomeria (zwana też dawniej "desmotropią") – rodzaj przemiany izomerycznej, w której dany związek chemiczny występuje w dwóch formach (zwanych "tautomerami") zawierających tę samą liczbę tych samych atomów w cząsteczce, ale inaczej z sobą połączonych, zgodnie z ogólnym schematem:

Wikipedia


tautomeryczny

→ tautomeria; desmotropowy


SJP.pl


tautonim

1. każdy z wyrazów brzmiących w różnych językach podobnie, lecz mających odmienne znaczenie, np. rosyjski wyraz "diwán" (tapczan) i polski "dywan";
2. w systematyce: nazwa gatunkowa, w której obydwa człony (rodzajowy i gatunkowy) są identyczne; stosowane w nomenklaturze zoologicznej, niedozwolone w nomenklaturze botanicznej


SJP.pl

Tautonim ( ταὐτός „ten sam”, ὄνυμα „imię”) – wyrazy mające podobne lub identyczne brzmienie albo pisownię w różnych (zwykle w dwóch) językach, ale odmienne znaczenie. Czasem zjawisko rozpatrywane na gruncie różnych odmian języka lub różnych systemów terminologii.

Wikipedia


tautonimiczny

→ tautonim


SJP.pl

Patrz:

tautonim

tauzen

[czytaj: tałzen] potocznie: tysiąc złotych; tałzen


SJP.pl


tavrija

marka samochodów


SJP.pl


tawda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, w dorzeczu Obu, lewy dopływ rzeki Toboł;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tawda – miasto w Rosji
  • Tawda – rzeka w Rosji

Wikipedia


tawerenka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od tawerna

Wiktionary


tawerna

knajpka portowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. knajpa portowa

Wiktionary

Ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ulicach było tłoczno, różnojęzyczna i różnoplemienna tłuszcza zaległa wieś całą, goszcząc się w tawernach i hazardując w domach gry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈvɛrna, AS: taverna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tawernowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bar, gospoda, przest. karczma, knajpa, lokal, przest. szynk

Wiktionary


tawernowy

przymiotnik od: tawerna (knajpa portowa)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z tawerną, odnoszący się do tawerny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tawerna ż.

Wiktionary


tawgijski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Tawgami, dotyczący Tawgów (Nganasanów)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język tawgijski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tawg mos., Tawgijka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nganasański

 (2.1) nganasański

Wiktionary


tawlina

tawlina jarzębolistna - krzew ozdobny z rodziny różowatych (Sorbaria sorbifolia) uprawiany w ogrodach i parkach; tawulec


SJP.pl

Ta

Wikipedia


tawrosz

rodzaj ryby chrzęstnoszkieletowej z rodziny tawroszowatych, rekin żywiący się głównie rybami, głowonogami i skorupiakami, występujący we wszystkich wodach ciepłych mórz


SJP.pl


taws

skrótowiec

 (1.1) lotn. techn. = ang. Terrain Awareness and Warning System → system ostrzegania przed zbyt niskim lotem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) TAWS nie mógł normalnie działać, bo nie miał dokładnych danych o ukształtowaniu terenu wokół lotniska.

Wiktionary


tawulec

krzew ozdobny z rodziny różowatych (Sorbaria sorbifolia) uprawiany w ogrodach i parkach; tawlina jarzębolistna


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zawisak tawulec (Sphinx ligustri) – gatunek motyla
  • neilia, tawulec (Neillia, syn. Stephanandra) – rodzaj roślin różowatych

Wikipedia


tawuła

krzew o małych, miododajnych kwiatach; spirea


SJP.pl

Ta

Wikipedia


tawułka

roślina wieloletnia z rodziny skalnicowatych, pochodząca z Chin, Japonii i Półwyspu Koreańskiego; astilbe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Astilbe|ref=tak., bylina z rodziny skalnicowatych, uprawiana w celach ozdobnych;

Wiktionary

Tawułka, astilbe, zatawułka ("Astilbe") – rodzaj roślin należący do rodziny skalnicowatych. Obejmuje 21 gatunków występujących we wschodniej Azji (od Himalajów po Japonię) oraz jeden gatunek ("A. biternata") rosnący we wschodniej Ameryce Północnej w Appalachach. Wiele gatunków i mieszańców między nimi w licznych odmianach uprawianych jest jako rośliny ozdobne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rozległe kępy tawułek osiągają do półtora metra wysokości.

 (1.1) Podlaliście tawułki, które wczoraj posadziłam?

Wiktionary


tawułowe

podrodzina roślin dwuliściennych z rodziny różowatych; Spireoideae


SJP.pl


tawułowiec

rodzaj roślin z rodziny różowatych


SJP.pl


tawułowy

o cechach tawułowych (podrodzina roślin)


SJP.pl


tawęcino

Tawęcino (kaszb. "Tawãcëno" lub też "Tawùcëno", niem. "Tauenzin") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie lęborskim, w gminie Nowa Wieś Lęborska. Leży na trasie linii kolejowej Lębork-Choczewo-Wejherowo (obecnie zawieszonej).

Wieś jest siedzibą sołectwa "Tawęcino", w którego skład wchodzi również miejscowość Bąsewice. W końcu 2025 sołectwo liczyło 402 mieszkańców.

Wikipedia


taxi

1. samochód przeznaczony do przewożenia ludzi lub towarów za opłatą zgodną z ustaloną taryfą; taksi; taksówka;
2. taxi girl: kobieta wynajmowana za opłatą jako partnerka do tańca w niektórych klubach rozrywkowych; fordanserka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. taksówka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • taksówka, taxi – środek transportu miejskiego
  • Taxi – amerykański serial telewizyjny
  • Taxi – amerykański film z 1953
  • Taxi – francuska seria filmów komediowo-sensacyjnych
  • Taxi – film z 1998 (pierwsza część serii)
  • Taxi – tom wierszy Andrzeja Sosnowskiego z 2003
  • Taxi – rumuński zespół muzyczny
  • Taxi – album Bryana Ferry’ego
  • Taxi – album Roberta M.
  • Taxi – singel Kizo i Bletki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Plac Paryski był w tej chwili opustoszały, nawet taxi uciekły przed wilgocią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtaksʲi, AS: taksʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taksi n., taksiarz mos., taksówka ż., taksówkarka ż., taksówkarz mos.

 przym. taksówkowy, taksiarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) taksówka, pot. taryfa

Wiktionary


taylor

[czytaj: tajlor] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andy Taylor – brytyjski gitarzysta muzyki pop
  • Andrew Taylor – brytyjski pisarz
  • Barbara Taylor Bradford – angielska pisarka
  • Bert Taylor – amerykański publicysta, satyryk i poeta
  • Butch Taylor – kompozytor, pisarz i klawiszowiec
  • Cecil Taylor – amerykański pianista i poeta, jeden z twórców free jazzu
  • Chad Taylor – amerykański gitarzysta zespołu Live
  • Christine Taylor – amerykańska aktorka
  • Corey Taylor – amerykański pisarz, muzyk, wokalista, aktor oraz producent muzyczny
  • Dallas Taylor – amerykański muzyk, perkusista folkrockowej grupy Crosby, Stills and Nash
  • Dallas Taylor – amerykański muzyk, wokalista oraz założyciel metalcore’owej grupy Underoath
  • Dick Taylor – brytyjski muzyk

Wikipedia


tayloryzm

[czytaj: tejloryzm lub tajloryzm] system organizacji pracy stworzony na przełomie XIX i XX wieku przez Fredericka W. Taylora; tajloryzm


SJP.pl


tayuc

[czytaj: tajuk] indyjski instrument muzyczny z grupy chordofonów smyczkowych, o korpusie w kształcie pawia z osadzonymi na nim piórami z pawiego ogona, wyposażony w 4 struny melodyczne i 15 rezonansowych


SJP.pl


taz

skrót od: Die Tageszeitung [czytaj: di tagescajtung] - niemiecki dziennik wydawany od 1979 roku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, na zachodniej Syberii, uchodzi do Zatoki Tazowskiej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Taz – rzeka w Rosji
  • Die Tageszeitung, w skrócie taz – niemiecka gazeta
  • Taz – diabeł tasmański, postać z kreskówek (Zwariowane melodie)
  • Taz-Mania – amerykański serial animowany
  • TAZ – słowacka fabryka i marka samochodów
  • TAZ – chorwacka fabryka i marka autobusów
  • TAZ – toruński zespół wykonujący thrash metal
  • Wiktor „TaZ” Wojtas – polski gracz e-sportowy
  • Taz – raper szwajcarski
  • TAZ – Towarzystwo Akcyjne Zawiercie

Wikipedia

Powiązane:

 przym. tazowski

Wiktionary


tazobaktam

organiczny związek chemiczny, środek wspomagający antybiotykoterapię


SJP.pl

Tazobaktam – organiczny związek chemiczny, związek syntetyczny, sulfon pochodny kwasu penicylanowego, mający strukturę antybiotyku β-laktamowego. Należy do inhibitorów β-laktamaz, które mogą być podawane razem z antybiotykami β-laktamowymi, w celu uchronienia ich przed zniszczeniem przez bakteryjne β-Laktamazy.

Wikipedia


tazowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Tazem, dotyczący Tazu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Taz mrz.

Wiktionary


tać

zaimek wskazujący

 (1.1) daw. …wzmocniający formę zaimka wskazującego rodzaju żeńskiego; odpowiednik wyrażeń: „ta właśnie”, „ta konkretna”, „owa”

partykuła

 (2.1) daw., współcz. gwara. …uwydatniająca oczywistość; pełni funkcję synonimiczną względem: „przecież”, „wszak”, „toż”

spójnik

 (3.1) daw. …łączący zdania lub ich części, bliski znaczeniowo wyrazom: „również”, „tudzież”

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tać jest ziemia, o którąm przysiągł Abrahamowi, Izaakowi i Jakóbowi [...].

 (1.1) A śmierć i piekło wrzucone są w jezioro ogniste. Tać jest wtóra śmierć.

 (1.1) Cnoty się dzierż, tać nigdy nie błądzi!

 (2.1) Tać to już u Seliga i naokół wiedzą o nim i gadają.

 (2.1) Tać to nie o co idzie, tylko o tę nieszczęsną Felisię Wojżbunównę…

 (2.1) Tać nie ma co mówić, kumie Dmytrze, macie słuszność.

 (2.1) Tać ci przecie
Mnie pod nosem łba nie utnie…

 (2.1) Tać! zapewne, — trochę zawstydzona gdérała ochmistrzyni…

 (2.1) Tać! — rzekł, nie jeden się tego sposobu chwycił, gdy innego nie było…

 (3.1) Zaprasza na misę kaszy naszej, tać na parę tych zajęcy.

Wiktionary


tałaj

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alina Tałaj
  • Marian Tałaj

Wikipedia


tałas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Kirgistanie i Kazachstanie;

 (1.2) geogr. miasto w Kirgistanie, administracyjne centrum obwodu tałaskiego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tałas – rzeka w Kirgistanie i Kazachstanie
  • Tałas – miasto w Kirgistanie
  • Rejon Tałas – rejon w Kazachstanie

Wikipedia

Powiązane:

 przym. tałaski

Wiktionary


tałaski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Tałasem, dotyczący Tałasu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tałas mrz.

Wiktionary


tałatajstwo

tałałajstwo; pogardliwie:
1. gromada ludzi nieokrzesanych, hałaśliwych; hołota, hałastra, motłoch;
2. duża ilość bezwartościowych rzeczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. pot. gromada nieokrzesanych, hałaśliwych ludzi

 (1.2) przest. pot. duża liczba mało wartych przedmiotów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uskarżał się na mgłę wokół Orly, która zmusiła go do podróżowania w towarzystwie różnego tałatajstwa i zuchwałej swołoczy.

 (1.2) Co za straszne tałatajstwo!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtawaˈtajstfɔ, AS: tau̯atai ̯stfo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. tałałajstwo; bydło, dzicz, hołota, hałastra, hultajstwo, menelstwo, motłoch, swołocz

 (1.2) war. tałałajstwo; tandeta, chłam, badziewie, barachło; wulg. syf, szajs

Wiktionary


tałałajstwo

tałatajstwo; pogardliwie:
1. gromada ludzi nieokrzesanych, hałaśliwych; hołota, hałastra, motłoch;
2. duża ilość bezwartościowych rzeczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zob. tałatajstwo.

Wiktionary


tałes

uroczysta szata wierzchnia, używana przez Żydów w czasie porannej modlitwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. tradycyjny żydowski szal modlitewny, biały w czarne lub niebieskie pasy, z frędzlami;

 (1.2) rel. część ubrania ortodoksyjnych Żydów, rodzaj kamizelki z dwóch kawałków białej tkaniny zakładanej przez głowę i wiązanej z boków, z czterema sznureczkami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ojciec kołysał się w głośnej modlitwie z zarzuconą na czoło chustą. Chusta była szeroka, kaszmirowa, w pasy białe i czarne, to był ojca tałes, a czoło i lewe ramię skrępowane miał długim rzemieniem, i to się nazywało tefilin.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) talit

Wiktionary


tałpa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Spisz. podeszwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przeszywali na maszynie te tałpy żeby były grubsze (…).

Wiktionary


tałtański

przymiotnik od: Tałty; tałteński (rzadziej)


SJP.pl


tałteński

przymiotnik od: Tałty; tałtański (częściej)


SJP.pl


tałty

jezioro w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Mikołajki;

 (1.2) geogr. jezioro rynnowe w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich, w dorzeczu Pisy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tałty – wieś w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim
  • Tałty – mazurskie jezioro polodowcowe
  • Talty – miasto w USA, w stanie Teksas

Wikipedia


tałyski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Tałyszami, dotyczący Tałyszów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język tałyski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tałyszowie lm m.

Wiktionary


tałzen

potocznie: tysiąc złotych; tauzen (częściej)


SJP.pl


tańce

zespół ruchów skoordynowanych z muzyką


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) impreza towarzyska z muzyką i tańcem

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: taniec

Wiktionary

Ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jutro idę z Zochą na tańce do remizy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtãj̃nt͡sɛ, AS: tãĩ ̯nce

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potańcówka

Wiktionary


tańcowadło

gwarowo, żartobliwie o osobie tańczącej


SJP.pl


tańcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|tańcować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tańcować ndk.

 rzecz. tańcownik mos., tańcownica ż., tancerka ż.

Wiktionary


tańcować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) przest. także pot. wykonywać taniec

 (1.2) książk. poruszać się szybko w jakimś rytmie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Weselnicy dzielnie tańcowali całą nockę.

 (1.2) Jasne plamkaamki zaczęły tańcować jej przed oczami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tancerz mos., tancerka ż., taniec mrz., tańcownica ż., tańcowanie n., tańcownik mos.

 przym. taneczny, tańcujący

 przysł. tanecznie

 czas. tańczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tańczyć

 (1.2) tańczyć

Wiktionary


tańcownica

dawniej: tancerka; tanecznica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. także gwara. tańcząca kobieta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taniec mrz., tańcowanie n.

:: fm. tańcownik mos.

 czas. tańcować ndk.

 przym. taneczny

 przysł. tanecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tancerka; przest. tanecznica

Wiktionary


tańcownik

dawniej: tancerz; tanecznik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. osoba, która potrafi tańczyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W miarę też jak tańcownicy rozgrzewali się i podniecali, ruchy ich stawały się coraz zapamiętalsze, a nakoniec zaczęli uderzać się wzajemnie głowami z siłą, od której czaszki europejskie pękłyby jak łupiny orzechów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taniec mrz., tańcowanie n.

:: fż. tańcownica ż.

 czas. tańcować ndk.

 przym. taneczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tancerz; przest. tanecznik

Wiktionary


tańcowy

przestarzale: taneczny


SJP.pl


tańcujący

dawniej w odniesieniu do zabaw: z tańcami, taki, na którym odbywają się tańce


SJP.pl


tańczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|tańczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tãj̃n͇ˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: tãĩ ̯ṇčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zatańczyć, tańczyć ndk.

 rzecz. taniec mrz., tancerka ż.

 przysł. tanecznie

Wiktionary


tańczyk

zdrobnienie od: taniec


SJP.pl


tańczyć

czasownik przechodni niedokonany (dk. zatańczyć)

 (1.1) choreogr. poruszać się rytmicznie w takt muzyki, wykonywać taniec

 (1.2) poruszać się szybko w jakimś rytmie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chadzam na dansingi, bo lubię tańczyć.

 (1.1) Powiedziano mi, żebym tańczyła, żebym zachowywała się tak, jakby nikt na mnie nie patrzył.

 (1.2) Przed oczami zaczęły tańczyć jej świetliste plamkaamki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtãj̃n͇t͡ʃɨt͡ɕ, AS: tãĩ ̯ṇčyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taniec mrz., tancerka ż., tancerz mos., tańczenie n.

 czas. tańcować ndk., obtańcować dk., przetańczyć dk., wytańczyć dk., zatańczyć dk.

 przym. taneczny

 przysł. tanecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pląsać; przest. tańcować

 (1.2) przest. tańcować

Wiktionary


tańczący

osoba, która tańczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest. taki, na którym się tańczy

Wiktionary

Patrz:

tańczyć

Przykłady

 (1.1) — Karnawał się już kończy, a Malwinia na jednym dopiero była baliku: że zaś w niedzielę dajemy u siebie tańczącą zabawę, a w ostatni wtorek całe sąsiedztwo do hrabiego w Chwałkowie z kuligiem się wybiera, — byłoby mi więc bardzo miło, gdyby mama na dni kilka Malwini ze mną jechać pozwoliła.

 (1.1) Codziennie wieczory tańczące, nie z takim jak dawniej przepychem, wesołe jednak.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tańczący derwisz, tańczący derwisze

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) taneczny

Wiktionary


tańcówka

przestarzale: potańcówka - zabawa taneczna; potańc


SJP.pl


tański

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Tański (ur. 1946) – polityk
  • Czesław Tański (1862–1942) – malarz i wynalazca
  • Ignacy Tański (1761–1805) – pisarz i poeta
  • Janusz Tański (1864–1889) – polityk, socjalista
  • Józef Tański (1805–1888) – oficer wojsk polskich, publicysta francuski
  • Kazimierz Tański (1774–1853) – generał
  • Klementyna z Tańskich Hoffmanowa (1798–1845) – pisarka i tłumaczka
  • Paweł Tański (ur. 1974) – krytyk literacki
  • Tadeusz Tański (1892–1941) – inżynier mechanik, wynalazca
  • Tański (herb szlachecki)

Wikipedia


tańszy

stopień wyższy od przymiotnika: tani


SJP.pl


taś

potocznie: wykrzyknik (parokrotnie powtórzony) używany do nawoływania kaczek


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) …naśladujący odgłos kaczek, używany w celu ich przywołania

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) taś, taś

Wiktionary


taśka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. torebka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk tasia, tasza

Wiktionary


taśma

1. pas z jakiegoś materiału o różnym zastosowaniu;
2. wstęga wisząca wzdłuż linii mety, przerywana przez zwycięzcę biegu;
3. ruchomy pas będący elementem przenośnika;
4. pas z nabojami umożliwiający strzelanie seriami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) długi pas z jakiegoś materiału, np. gumy, plastiku itp.

 (1.2) zespół przenośników przemysłowych

 (1.3) daw. środ. polit. szubienica

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • taśma nabojowa – w wojskowości – ruchomy pojemnik służący do przenoszenia naboi do donośnika broni
  • taśma izolacyjna – rodzaj taśmy klejącej służącej do izolowania przewodów elektrycznych i innych obiektów przewodzących prąd elektryczny
  • taśma magnetyczna – nośnik danych, najczęściej dźwięku, w postaci cienkiego paska taśmy
  • taśma filmowa (światłoczuła) – taśma z tworzywa sztucznego pokryta warstwą emulsji światłoczułej, służąca jako nośnik obrazu filmowego i dźwięku
  • taśma miernicza – przyrząd używany przez geodetów
  • taśma montażowa – sposób organizacji produkcji
  • taśma perforowana – nośnik danych, używany dawniej w komputerach i dalekopisach
  • taśma (taśmociąg) – główny element przenośników taśmowych
  • taśma (wyrób hutniczy) – rodzaj cienkiej blachy, na potrzeby transportu i magazynowania zwiniętej w cylindryczny krąg
  • tasiemka to materiał pasmanteryjny – wąska taśma.
  • taśma (glon) (Enteromorpha) – rodzaj glonów należących do klasy watkowych.
  • taśma klejąca – rodzaj taśmy z elastycznego tworzywa sztucznego o grubości dziesiętnych części milimetra pokryta warstwą kleju po jednej lub obu stronach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Natenczas Wojski chwycił na taśmie przypięty swój róg bawoli, długi cętkowany, kręty (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtaɕma, AS: taśma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tasiemiec m.

:: zdrobn. tasiemka ż.

 przym. taśmowy

 przysł. taśmowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wstęga

Wiktionary


taśmiak

ryba z rodziny ślizgowatych


SJP.pl


taśmociąg

maszyna przemysłowa służąca do przemieszczania surowców lub towarów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. układ przenośników taśmowych;

Wiktionary

Taśmociąg – układ połączonych szeregowo przenośników taśmowych. [].

Pojedynczy przenośnik może mieć długość nawet 20 kilometrów, a cały taśmociąg - setki kilometrów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: taɕˈmɔt͡ɕɔ̃ŋk, AS: taśmoćõŋk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. taśmociągowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konwejer

Wiktionary


taśmoteka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) film. muz. zbiór nagrań utrwalonych na taśmach magnetycznych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtaɕmɔˈtɛka, AS: taśmoteka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fonoteka

Wiktionary


taśmowaty

przypominający taśmę, długi i wąski


SJP.pl


taśmować

1. umieszczać nasiona siewne w celulozowej taśmie;
2. dawniej: wkładać naboje do taśmy broni samoczynnej


SJP.pl


taśmownik

płaski, o grubości około pół centymetra, blok żelaza przeznaczony do dalszej obróbki


SJP.pl


taśmowy

1. → taśma;
2. przenośnie: schematyczny, automatyczny, bez zaangażowania


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z taśmą, dotyczący taśmy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) osoba obsługująca pas z nabojami

 (2.2) osoba pracująca przy taśmie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tasiemiec mzw./mrz., taśma ż.

Wiktionary


taśtanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|taśtać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. taśtać ndk.

Wiktionary


taśtać

czasownik

 (1.1) reg. pozn. nieść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) My mamy taśtać ze sobą te tornistry?! (z Internetu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. taśtanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dźwigać

Wiktionary


tażin

tadżin, tajin;
1. arabskie naczynie gliniane do przygotowywania dań na wolnym ogniu;
2. potrawa przygotowana w takim naczyniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) arabskie naczynie z gliny posiadające wysoką, stożkowatą pokrywę, służące do duszenia mięs nad rozżarzonym węglem lub drewnem, rozpowszechnione w kuchniach Maghrebu, zwłaszcza w Maroku;

 (1.2) kulin. tradycyjna marokańska potrawa przygotowana w takim naczyniu, zwykle składająca się z mięsa i warzyw, czasem samych warzyw

Wiktionary

Tadżin, tażin ( ‏طاجين‎; wymowa w dialekcie marokańskim:, w arabskim literackim: ; tajine) – arabskie naczynie służące do przygotowania dań nad rozżarzonym węglem lub drewnem, rozpowszechnione w kuchniach Maghrebu, zwłaszcza w Maroku. Naczynie to wykonywane jest z gliny. Składa się z dwóch części – podstawy (głębszej misy) i stożkowatej pokrywy. W tajine potrawy gotowane są bardzo wolno, dzięki czemu zachowują swój smak.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mięso przygotowane w tażinie jest miękkie i rozpływa się w ustach.

 (1.2) Będąc w Maroku, trzeba koniecznie spróbować tażinu.

Wiktionary


tb

1. symbol terbu, pierwiastka chemicznego;
2. skrót od: Księga Tobiasza - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Starego Testamentu;
3. skrót od: terabit - jednostka równa 1 bln bitów


SJP.pl

symbol

 (1.1) chem. terb (pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 65)

skrót

 (2.1) = Księga Tobiasza

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Terb – pierwiastek chemiczny
  • Terabit – jednostkę pojemności, używaną w informatyce
  • Księgę Tobiasza – jedną z ksiąg Starego Testamentu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Terb jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Tb i liczbie atomowej 65.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛ‿ˈbɛ, AS: te‿be

Wiktionary


tbc

[czytaj: tebece lub tibis-i] ćwiczenia ruchowe mające na celu jednoczesne wzmocnienie wszystkich mięśni; tbc


SJP.pl


tbg

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = pot. Tarnobrzeg

Wiktionary


tbilisi

(w latach 1845-1936 Tyflis) stolica Gruzji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto, stolica Gruzji;

Wiktionary

Tbilisi ( თბილისი, w latach 1845–1936 Tyflis) – stolica i największe miasto Gruzji położone nad rzeką Kurą, zamieszkane przez 1,15 mln osób (aglomeracja 1,5 mln mieszkańców, 2010). Jest głównym kulturalnym, naukowym (Tbiliski Uniwersytet Państwowy, Gruziński Państwowy Uniwersytet Teatru i Kina, Biblioteka Narodowa i liczne uczelnie) i przemysłowym (m.in. produkcja lokomotyw) ośrodkiem Gruzji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jestem w więzieniu w Tbilisi z przyczyny, której nie znam.

 (1.1) Co najmniej trzy osoby zginęły w wyniku potężnego wybuchu na przedmieściach Tbilisi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtbʲiˈlʲisʲi, AS: tbʹilʹisʹi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tbiliski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Tyflis

Wiktionary


tbiliski

przymiotnik od: Tbilisi


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miasta Tbilisi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed tbiliskim ratuszem stoi pozłacana kolumna świętego Jerzego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtbʲiˈlʲisʲci, AS: tbʹilʹisʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tbilisi n.

Wiktionary


tbs

skrót od: Towarzystwo Budownictwa Społecznego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Strategiczna gra turowa
  • Towarzystwo budownictwa społecznego
  • Tokyo Broadcasting System
  • TBS – amerykańska stacja telewizyjna
  • TBS – kod IATA portu lotniczego Tbilisi

Wikipedia


tc

symbol technetu, pierwiastka chemicznego


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = elektr. transformator Tesli

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tc – technet (pierwiastek chemiczny)
  • TC – temperatura Curie (powyżej której ferromagnetyk staje się paramagnetykiem)
  • TC – temperatura krytyczna (powyżej której niemożliwe jest skroplenie gazu)
  • TC – temperatura krytyczna nadprzewodnika (powyżej której nadprzewodnik przechodzi w stan normalnego przewodnictwa)
  • TC – Tri-Cities, aglomeracja miejska w USA
  • TC – Transformator Tesli (z ang. Tesla Coil)
  • Limfocyty Tc
  • TC – terakulomb – jednostka miary układu SI
  • TC – kod przypisany Turks i Caicos według standardu ISO 3166-1 alfa-2
    • .tc – domena internetowa przypisana Turks i Caicos
  • Tom Casswell (pseudonim: TC) – muzyk

Wikipedia


tchawica

środkowy odcinek dróg oddechowych, zaczynający się od krtani, a kończący się rozwidleniem na dwa oskrzela główne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. narząd układu oddechowego, sprężysta cewa stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc;

Wiktionary

Tchawica ( trachea) – narząd układu oddechowego, sprężysta cewa stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc. Kształt tchawicy na przekroju poprzecznym jest gatunkowo zmienny – okrągły u świni i mięsożernych, spłaszczony grzbietowo-brzusznie u konia, podkowiasty u kozy i spłaszczony bocznie u bydła i owcy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: txaˈvʲit͡sa, AS: tχavʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tchawka ż., tchnienie n.

 czas. tchnąć

 przym. tchawicowy, tchawiczny, tchawkowy

Wiktionary


tchawicowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z tchawicą, dotyczący tchawicy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tchnienie n., tchawica ż.

Wiktionary


tchawka

narząd, przez który oddycha stawonóg


SJP.pl

Tchawki – narząd oddechowy występujący u niektórych stawonogów (owady, pareczniki, dwuparce, niektóre roztocze i pająki).

Tchawki są wypukleniami ścian ciała. Cały system tworzy sieć rozgałęzionych rurek różnej grubości, od wewnątrz wzmocnionych chitynową spiralą umożliwiającą utrzymanie stałej drożności.

Wikipedia


tchawki

narząd, przez który oddycha stawonóg


SJP.pl


tchawkodyszce

podtyp stawonogów; tchawkodyszne, tchawkowce


SJP.pl


tchawkodyszec

przedstawiciel podtypu stawonogów; tchawkowiec


SJP.pl


tchawkodyszne

podtyp stawonogów; tchawkodyszce, tchawkowce


SJP.pl


tchawkodyszny

o cechach tchawkodysznych (podtyp stawonogów)


SJP.pl


tchawkowce

podtyp stawonogów; tchawkodyszce, tchawkodyszne


SJP.pl

Tc

Wikipedia


tchawkowiec

przedstawiciel podtypu stawonogów; tchawkodyszec


SJP.pl


tchibo

[czytaj: czibo] marka kawy i firma


SJP.pl

Tchibo GmbH – niemieckie przedsiębiorstwo oferujące zasadniczo produkty związane ze spożyciem kawy (samą kawę, sprzęt służący do jej przygotowywania itp.), ale także inne produkty powszechnego użytku (elektronikę, odzież, meble, akcesoria domowe itp.). Pod marką Tchibo prowadzone są także kawiarnie i sklepy.

Wikipedia


tchlina

dawniej: stęchlizna


SJP.pl


tchlinka

zdrobnienie od: tchlina (stęchlizna)


SJP.pl


tchnienie

oddech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. oddech

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtxʲɲɛ̇̃ɲɛ, AS: tχʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tchawka ż., tchawica ż.

 czas. tchnąć

 przym. tchawicowy, tchawiczny, tchawkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dech, oddech

Wiktionary


tchnięcie

podniośle, przenośnie: wywołać korzystną zmianę w kimś lub w czymś (np. Ten gest tchnął we mnie nadzieję.)


SJP.pl


tchnąć

podniośle, przenośnie: wywołać korzystną zmianę w kimś lub w czymś (np. Ten gest tchnął we mnie nadzieję.)


SJP.pl


tchórz

1. ktoś strachliwy, łatwo ulegający uczuciu strachu; nieumiejący zapanować nad sobą gdy zachodzi potrzeba działania;
2. ssak drapieżny z rodziny kun, o pięknym kasztanowym futrze, gnieżdżący się w pobliżu zabudowań ludzkich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pejor. przen. człowiek bojaźliwy, strachliwy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zool. niewielki europejski ssak drapieżny;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tchórz czarnołapy
  • tchórz marmurkowy
  • tchórz stepowy
  • tchórz zwyczajny
  • Tchórz – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Bielsk
  • Tchórz – pierwsza wydana drukiem powieść brytyjskiego pisarza i dramaturga Grahama Greene’a
  • Tchórz – amerykański film z 1921 roku
  • Tchórz – amerykański film z 1915 roku
  • Tchórz – krótkometrażowy film polski z 1966 roku
  • Tchórz – czechosłowacki film z 1947 roku
  • Tchórz – indyjski film z 1965 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Będziesz się ukrywał, jak tchórz!?

 (2.1) Można tu spotkać makaki, zagrożone wyginięciem lamparty, prowadzące nocne życie żenety oraz tchórze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: txuʃ, AS: tχuš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tchórzostwo n., tchórzliwość ż., tchórzenie n., stchórzenie n.

 czas. tchórzyć ndk., stchórzyć dk.

 przym. tchórzliwy, tchórzy

 przysł. tchórzliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bojaźliwiec, strachajło, cykor, panikarz, trusia, asekurant, ostrożniak, kapitulant, trzęsidupa, zajęcze serce, człowiek małego ducha; gw. Mazowsze ćchórz

Wiktionary


tchórzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odstępowanie od czegoś pod wpływem strachu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tchórz m., tchórzostwo n., tchórzliwość ż., stchórzenie n.

 czas. tchórzyć ndk., stchórzyć dk.

 przym. tchórzliwy, tchórzy

 przysł. tchórzliwie

Wiktionary


tchórzewski

nazwisko


SJP.pl


tchórzliwie

przysłówek

 (1.1) w sposób tchórzliwy, właściwy tchórzowi; bez odwagi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czesi, Rumuni, Węgrzy zachowali się bardziej tchórzliwie, i wykładali Łysenkę.

 (1.1) Niestety, nie mogłem namówić pana Macieja na energiczną akcję; było widoczne, że tchórzliwie chciał mieć już tę sprawę za sobą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: txuʒˈlʲivʲjɛ, AS: tχužlʹivʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tchórz m., tchórzostwo n., tchórzliwość ż., stchórzenie n., tchórzenie n.

 czas. tchórzyć ndk., stchórzyć dk.

 przym. tchórzliwy, tchórzowski, tchórzy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bojaźliwie, lękliwie, strachliwie, trwożliwie

Wiktionary


tchórzliwiej

stopień wyższy od przysłówka: tchórzliwie


SJP.pl


tchórzliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lekcew. albo pogard. cecha tego, co tchórzliwe; cecha tych, którzy są tchórzliwi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tchórz m., tchórzostwo n., tchórzenie n., stchórzenie n.

 czas. tchórzyć ndk., stchórzyć dk.

 przym. tchórzliwy

 przysł. tchórzliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bojaźliwość, lękliwość, strachliwość, trwożliwość

Wiktionary


tchórzliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: tchórzliwy


SJP.pl


tchórzliwy

zachowujący się jak tchórz


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki jak u tchórza; lękliwy, bojący się coś zrobić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naród biedny, tchórzliwy, leniwy, niekarny, nietrwały i nierozsądny - będzie przy każdym ustroju narodem słabym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: txuʒˈlʲivɨ, AS: tχužlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. tchórzliwie

 rzecz. tchórz m., tchórzostwo n., tchórzliwość ż., tchórzenie n., stchórzenie n.

 czas. tchórzyć ndk., stchórzyć dk.

 przym. tchórzowski, tchórzy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lękliwy, bojaźliwy, strachliwy, trwożliwy

Wiktionary


tchórzofretka

1. skrzyżowanie tchórza z fretką;
2. wyprawiona skóra z tego zwierzęcia


SJP.pl

Tchórzofretka, tchórz hodowlany – mieszaniec z rodziny łasicowatych, hodowlana odmiana tchórza zwyczajnego ("Mustela putorius") pochodząca ze skrzyżowania z jego udomowioną formą albinotyczną – fretką domową ("Mustela putorius" f. "furo").

[]. W przemyśle futrzarskim skóry tchórzofretek (elki) są wykorzystywane głównie do wyrobu konfekcji damskiej (pelisy, kołnierze i czapki). Poza dobrą okrywą włosową charakteryzuje się także dużą płodnością.

Wikipedia


tchórzofretki

1. skrzyżowanie tchórza z fretką;
2. wyprawiona skóra z tego zwierzęcia


SJP.pl


tchórzostwo

postępowanie właściwe tchórzowi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) cecha właściwa tchórzowi; lękliwość, brak odwagi

 (1.2) tchórzliwy postępek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: txuˈʒɔstfɔ, AS: tχužostfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tchórz m., tchórzliwość ż., tchórzenie n., stchórzenie n.

 czas. tchórzyć ndk., stchórzyć dk.

 przym. tchórzliwy, tchórzowski, tchórzy

 przysł. tchórzliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tchórzliwość, bojaźliwość, trwożliwość, strachliwość, lękliwość

Wiktionary


tchórzowaty

rzadko: trochę tchórzliwy, bojaźliwy


SJP.pl


tchórzowski

Tchórzowski (Tchórzewski) – polski herb szlachecki.

Wikipedia


tchórzy

związany z tchórzem, dotyczący tchórza


SJP.pl


tchórzyć

postępować jak tchórz


SJP.pl

czasownik

 (1.1) nie wykazywać się odwagą, bać się wykonania czegoś

 (1.2) stpol. puszczać smród, śmierdzieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie kochał nigdy nikogo, ale nie dlatego, że nie było po temu sposobności, tylko dlatego, że tchórzył. (Jarosław Iwaszkiewicz Panny z Wilka)

 (1.2) Piękny z pojźrzenia, ale sprośnie tchórzy. (Mateusz Cygański Myślistwo ptasze)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtxuʒɨt͡ɕ, AS: tχužyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tchórzenie n., tchórz, tchórzofretka, tchórzostwo, tchórzliwość

 czas. stchórzyć

 przym. tchórzliwy

 przysł. tchórzliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) być wiatrem podszytym, mieć pietra, bać się

 (1.2) pierdzieć, popierdywać, puszczać bąki, puszczać wiatry, smrodzić

Wiktionary


tcp

skrót od: Transmission (lub: Transport, Transfer) Control Protocol, strumieniowy protokół komunikacji i sterowania przesyłaniem danych między dwoma komputerami


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Transmission Control Protocol – strumieniowy protokół komunikacji między dwoma komputerami
  • fosforan wapnia – nieorganiczny związek chemiczny
  • tenocyklidyna – anestetyk dysocjacyjny o działaniu psychoaktywnym
  • małopłytkowość () – objaw chorobowy polegający na niedoborze płytek krwi
  • port lotniczy Taba (kod lotniska IATA: TCP) – lotnisko Egiptu

Wikipedia


tczew

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w północnej Polsce, w województwie pomorskim, siedziba powiatu tczewskiego;

Wiktionary

}|-

Tczew (, koc. "Derszewo", Dërszewò, Dirschau, Trsovia) – miasto w północnej Polsce, w województwie pomorskim, siedziba powiatu tczewskiego i gminy wiejskiej Tczew, należące do aglomeracji trójmiejskiej. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa gdańskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oparciem polskości w Tczewie był Kościół katolicki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ṭt͡ʃɛf, AS: ṭčef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tczewianin mos., tczewianka ż.

 przym. tczewski

Wiktionary


tczewianin

mieszkaniec Tczewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Tczewa

 (1.2) osoba pochodząca z Tczewa, urodzona w Tczewie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sobotę tczewianom znowu udało się pokonać łebian.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tczew mrz.

:: fż. tczewianka ż.

 przym. tczewski

Wiktionary


tczewianka

mieszkanka Tczewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Tczewa

 (1.2) kobieta pochodząca z Tczewa, urodzona w Tczewie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tczew mrz.

:: fm. tczewianin mos.

 przym. tczewski

Wiktionary


tczewski

przymiotnik od: Tczew


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Tczewa, związany z Tczewem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W okresie dziesięciolecia istnienia tczewska „szkoła wilków morskich” wydała 140 absolwentom dyplomy oficerów nawigatorów i oficerów mechaników.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tczew mrz., tczewianin mos., tczewianka ż.

Wiktionary


tczowski

przymiotnik od: Tczów


SJP.pl


tczów

wieś w Polsce


SJP.pl

Tczów (dawniej też Tczów Średni) – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie zwoleńskim, w gminie Tczów. Ma status sołectwa.

Miejscowość jest siedzibą gminy Tczów oraz parafii św. Jana Chrzciciela.

Przez wieś przebiega trasa drogi wojewódzkiej nr 733.

Wikipedia


tdp

Towarzystwo Demokratyczne Polskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tour de Pologne – wieloetapowy szosowy wyścig kolarski
  • Towarzystwo Demokratyczne Polskie
  • Thermal Design Power – pojęcie z zakresu elektroniki
  • TDP – temperaturowa determinacja płci
  • Turniej Drużyn Puszczańskich
  • TDP – pirofosforan tiaminy
  • dTDP – difosforan tymidyny
  • TDP - taktyczny desant powietrzny

Wikipedia


tdt

skrótowiec

 (1.1) = Tranzytowy Dokument Towarzyszący

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛ‿dɛ‿ˈtɛ, AS: te‿de‿te

Wiktionary


tdw

skrótowiec

 (1.1) = wojsk. teatr działań wojennych

 (1.2) = środ. tylko dla wtajemniczonych

Wiktionary


te

fonetyczna nazwa litery T


SJP.pl

zaimek przymiotny

 (1.1) nmos. lm. od: ta, to

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) nazwa litery t / T

 (2.2) filoz. rel. taoistyczna wewnętrzna natura przedmiotu, istota tej rzeczy, jej przeznaczenie, zdatność;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Te – symbolem chemicznym pierwiastka Tellur
  • De (Te) – pojęcie taoistyczne
  • Trzecia Era – W dziełach J.R.R. Tolkiena, Trzecia Era – fikcyjny okres w dziejach Śródziemia.
  • TE – Type Enforcement
  • Te (łac. – ciebie) – zobacz: Te Deum
  • Tydzień Ewangelizacyjny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A kto te oczy widział – zapomnieć nie może!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛ, AS: te

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) de (transkrypcja pinyin)

Wiktionary


teak

[czytaj: tik] tek, teczyna;
1. rodzaj drzew z rodziny jasnotowatych; drzewo tekowe;
2. drewno tekowe


SJP.pl


teakowy

przymiotnik od: teak (tek, drzewo tekowe)


SJP.pl


tealight

[czytaj: tilajt] mała okrągła świeczka w cienkiej osłonce


SJP.pl


team

[czytaj: tim]
1. sprawnie działająca wspólnie, zgrana grupa ludzi;
2. drużyna sportowa; reprezentacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. zwykle drużyna sportowa, niekiedy inny zespół

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Team – słowacki zespół rockowy założony w 1980 roku
  • Team – debiutancki album zespołu Team, wydany w 1988 roku
  • „Team” – trzeci singel nowozelandzkiej piosenkarki Lorde

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szef działu wyścigowego Kawasaki Motors Europe zapowiedział, że team będzie chciał ponownie walczyć o tytuł mistrzowski.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. teamowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drużyna, zespół

Wiktionary


teamowy

→ team [czytaj: timowy]


SJP.pl


teamspeak

[czytaj: tim spik] komunikator internetowy


SJP.pl

TeamSpeak – komunikator internetowy wykorzystujący technologię VoIP do komunikacji głosowej i tekstowej między wieloma użytkownikami danego serwera. Komunikator jest wykorzystywany głównie przez graczy do szybkiej wymiany informacji w grach wieloosobowych. Serwery tworzone są głównie przez społeczność skupioną wokół komunikatora.

Wikipedia


teandryczny

przymiotnik

 (1.1) związany z Bogiem i człowiekiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Biblia uważana jest za dzieło teandryczne.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bosko-ludzki

Wiktionary


teanina

aminokwas niebiałkowy, pochodna glutaminy


SJP.pl

Ni

Wikipedia


teaser

[czytaj: tizer]
1. fragmenty filmu, programu, gry komputerowej itp. emitowane jako zapowiedź; trailer, zwiastun;
2. krótka scenka poprzedzająca czołówkę filmu;
3. środowiskowo: reklama nieujawniająca firmy ani produktu, mająca zaciekawić odbiorcę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) reklama mająca na celu jedynie wzbudzenie zainteresowania;

Wiktionary

Teaser – potoczne, wywodzące się z języka angielskiego, określenie zwiastuna np. filmu czy gry komputerowej itp., a nawet mającej nastąpić kampanii reklamowej marki konsumenckiej, które w danej chwili nie są jeszcze dostępne publicznie (często jeszcze trwają nad nimi prace). Teasery zawierają informacje o tym, co będzie zawierał w sobie produkt po jego udostępnieniu.

Wikipedia


teaserowy

→ teaser [czytaj: tizerowy]


SJP.pl


teatox

[czytaj: titoks] detoks poprzez picie herbat ziołowych


SJP.pl


teatr

1. instytucja, organizacja zajmująca się wystawianiem utworów scenicznych; też: zespół ludzi pracujących w tej instytucji;
2. budynek, pomieszczenie przystosowane do wystawiania utworów scenicznych;
3. twórczość sceniczna danego autora, kraju, narodu, danej epoki;
4. wystawiane przedstawienie lub przedstawienia;
5. miejsce jakichś wydarzeń.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) teatr. dziedzina sztuki, w której utwory są przedstawiane publiczności przez aktorów odgrywających role według scenariusza (dramatu);

 (1.2) teatr. instytucja, która odgrywa (wystawia) takie przedstawienia; ogół osób (zwykle: aktorów) zatrudnionych w tej instytucji

 (1.3) archit. budynek teatru (1.2);

 (1.4) przen. sytuacja, w której ludzie zachowują się w dziwny, niespotykany, niecodzienny sposób

Wiktionary

Teatr – rodzaj sztuki widowiskowej, w której aktor lub grupa aktorów na żywo przedstawia sztukę dla zgromadzonej publiczności. Terminem teatr określa się też sam spektakl teatralny lub budynek, w którym odgrywane jest przedstawienie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znany pisarz był miłośnikiem teatru i opery nie od wczoraj.

 (1.2) Do miasteczka przyjechał nowoczesny teatr.

 (1.3) Nad placem górowała klasycystyczna bryła teatru.

 (1.4) Ale teatr – samochód potrącił kobietę na przejściu, a ona pobiegła do kierowcy i obrzuciła go jajkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛatr̥, AS: teatr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teatralność ż.

:: zdrobn. teatrzyk mrz.

 przym. teatralny, przyteatralny

 przysł. teatralnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dramat; gw. Górny Śląsk tyjater

 (1.2) scena; gw. Górny Śląsk tyjater

 (1.3) przest. kinoteatr; gw. Górny Śląsk tyjater

 (1.4) komedia, groteska

Wiktionary


teatr.

skrót od: teatralny, teatralnie, teatralność, teatrologia, teatrologiczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


teatralia

informacje, publikacje związane z pracą teatru


SJP.pl

„Teatralia” – ogólnopolski Internetowy Magazyn Teatralny działający od 1 października 2008 pod adresem

http://www.teatralia.com.pl. Został założony z inicjatywy Magdy Raczek, obecnie redaktor naczelnej magazynu. Wyłonił się z grupy recenzentów, działającego przy „Dzienniku Teatralnym” Forum Młodych Krytyków. Funkcjonuje jako medium internetowe w formie dziennika. Zarejestrowany jako czasopismo pod numerem ISSN 1689-6696.

Wikipedia


teatralizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|teatralizować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. teatralizować ndk.

Wiktionary


teatralizować

1. przerabiać utwór niesceniczny na widowisko teatralne;
2. nadawać czemuś cechy teatralne


SJP.pl


teatralnie

przysłówek

 (1.1) w sposób charakterystyczny dla grania w teatrze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiecie… – zaczął funkcjonariusz Ping, ale Nobby, który miał większe doświadczenie z osobowością Colona, jedną ręką zamachał gorączkowo, a drugą bardzo teatralnie przyłożył sobie do ucha.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teatr mrz., teatrzyk mrz.

 przym. teatralny

Wiktionary


teatralny

1. dotyczący teatru;
2. sztuczny, przesadny, patetyczny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z teatrem, odnoszący się do teatru

przymiotnik jakościowy

 (2.1) obliczony na wywołanie efektu u obserwatora

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W każdą niedzielę dzieci będą mogły aktywnie spędzić czas ze swoimi najbliższymi oraz poznać różne ciekawe formy działalności teatralnej.

 (2.1) Piłkarz, chociaż ledwie dotknięty przez obrońcę, w teatralny sposób przewrócił się w polu karnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛaˈtralnɨ, AS: teatralny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teatr m., teatrzyk m., teatralność ż.

 przysł. teatralnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sceniczny

Wiktionary


teatrofilia

zamiłowanie do teatru


SJP.pl


teatrofilka

→ teatrofil


SJP.pl

Patrz:

teatrofil

teatrolog

specjalista w zakresie wiedzy o teatrze; teatroznawca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista w dziedzinie teatrologi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. teatrologiczny

Wiktionary


teatrologia

nauka o teatrze; teatroznawstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kierunek studiów obejmujący wiedzę o teatrze

Wiktionary

Teatrologia – nauka o teatrze, zapoczątkowana na początku XX wieku przez niemieckiego badacza Maxa Hermanna, jako osobna dziedzina studiów powstała pod wpływem zmian w teatrze, związanych z Wielką Reformą Teatru i haseł wzywających do „reteatralizacji” teatru. Działania te potrzebowały wsparcia teoretycznego w procesie odnawiania i ponownego definiowania sztuki teatralnej, wzmacniania autonomii teatru od innych dziedzin sztuki.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. teatrologiczny

Wiktionary


teatrologiczny

1. dotyczący nauki o teatrze; teatroznawczy;
2. dotyczący wydziału, kierunku teatrologii


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z teatrologią, dotyczący teatrologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teatrologia ż., teatrolog mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teatroznawczy

Wiktionary


teatrolożka

→ teatrolog


SJP.pl

Patrz:

teatrolog

teatroman

miłośnik teatru, zapalony bywalec teatralny; teatrofil


SJP.pl


teatromania

fascynacja teatrem, skłonność do chodzenia na przedstawienia teatralne


SJP.pl


teatromanka

kobieta o zamiłowaniu do teatru i przedstawień teatralnych


SJP.pl


teatroterapia

terapia za pomocą sztuki teatralnej


SJP.pl

Teatroterapia – technika terapeutyczna i metoda interwencji kryzysowej realizowana w oparciu o zajęcia teatralne i sceniczne.

Wikipedia


teatrować

teatrować się - potocznie:
1. oglądać przedstawienie teatralne;
2. brać udział w przedstawieniu teatralnym


SJP.pl


teatroznawca

specjalista w zakresie wiedzy o teatrze; teatrolog


SJP.pl


teatroznawczy

związany z nauką o teatrze; teatrologiczny


SJP.pl


teatroznawczyni

specjalista w zakresie wiedzy o teatrze


SJP.pl


teatroznawstwo

nauka o teatrze; teatrologia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kierunek studiów obejmujący wiedzę o teatrze

Wiktionary


teatrum

1. przestawienie teatralne lub sytuacja podobna do takiego przedstawienia; theatrum;
2. dawniej: teatr


SJP.pl


teatrzyk

zdrobnienie od: teatr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: teatr

 (1.2) przedstawienie lalkowe dla dzieci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teatr m., teatralność ż.

 przym. teatralny

 przysł. teatralnie

Wiktionary


teatyn

członek zakonu opartego na regule św. Augustyna; teatyni - nazwa tego zakonu (założonego w XVI w. we Włoszech)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. zakonnik z katolickiego zgromadzenia opartego na regule św. Augustyna, założonego w XVI w. we włoskim Chieti;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyscy pamiętali ich z dzieciństwa i młodości jako chłopców nieco wyniosłych, bo kształconych u teatynów, noszących się prosto i dumnie.

Wiktionary


teatynka

członkini Zgromadzenia Sióstr Teatynek Niepokalanego Poczęcia


SJP.pl


tebaicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Teb, związany z Tebami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Legion tebaicki został stracony z rozkazu cesarskiego urzędnika.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Teby nmos., tebańczyk m., tebanka ż.

 przym. tebański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tebański

Wiktionary


tebaida

region w starożytnym Egipcie


SJP.pl

Zobacz też: Tebaida (epos).

Tebaida (gr. Θηβαίς "Thebais") – region w starożytnym Egipcie, do którego należało 13 najbardziej wysuniętych na południe nomów Górnego Egiptu – od Abydos do Asuanu. Nazwa pochodziła od starożytnej egipskiej stolicy – Teb.

Za rządów hellenistycznej dynastii Ptolemeuszy Tebaida stanowiła wyodrębnioną jednostkę administracyjną podległą "epistrategowi" Teb, który był również odpowiedzialny za nadzór nad nawigacją po Morzu Czerwonym i Oceanie Indyjskim.

Wikipedia


tebaidzki

→ Tebaida


SJP.pl

Patrz:

Tebaida

tebaina

związek organiczny, alkaloid występujący w opium


SJP.pl

Tebaina – organiczny związek chemiczny, eter dimetylowy morfiny, alkaloid znajdujący się w opium w ilości około 1%.

W stanie czystym jest białą substancją stałą, nierozpuszczalną w wodzie, rozpuszczalną w eterze i alkoholu. Wykazuje słabe działanie narkotyczne, w przeciwieństwie do innych opiatów bardziej stymulujące niż depresyjne. Nie ma szerszego zastosowania w medycynie, lecz jest wykorzystywana do otrzymywania innych opioidów, m.in. kodeiny, buprenorfiny, etorfiny i naloksonu.

Wikipedia


tebainowy

→ tebaina


SJP.pl

Patrz:

tebaina

tebanka

mieszkanka Teb (miasta)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Teb

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gliniany czerpak wypadł z rąk starszej tebanki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Teby nmos.

:: fm. tebańczyk m.

 przym. tebański, tebaicki

Wiktionary


tebańczyk

mieszkaniec Teb (miasta)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Teb

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Legion dzielnych tebańczyków wyruszył o świtaniu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Teby nmos.

:: fż. tebanka ż.

 przym. tebański, tebaicki

Wiktionary


tebański

przymiotnik od: Teby


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Teb, związany z Tebami (greckimi lub egipskimi)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świątynie tebańskie zostały zamknięte, a wizerunki i imiona tebańskiego boga Amona skuwano ze ścian.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Teby nmos., tebańczyk m., tebanka ż.

 przym. tebaicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tebaicki

Wiktionary


tebenka

klapa z półtwardej skóry, będąca częścią siodła, dająca oparcie dla kolan jeźdźca; tabenka, tybinka, tebinka


SJP.pl


tebenki

dawniej: frędzle i ozdoby skórzane wiszące u siodła; tebinki, tabenki, tybinki


SJP.pl


teberda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Rosji, w północnej części Wielkiego Kaukazu, lewy dopływ Kubania;

Wiktionary

Teberda ( Теберда) – miasto w Rosji, na północnych stokach Wielkiego Kaukazu, nad rzeką Teberdą (dopływem Kubania) w Karaczajo-Czerkiesji. Uzdrowisko, miejscowość wypoczynkowa i ważne centrum turystki górskiej. Centrum miejscowości leży na wysokości 1280 m n.p.m. Liczy około 8,65 tys. mieszkańców (2019).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. teberdyński

Wiktionary


teberdyński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Teberdą, dotyczący Teberdy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Teberda ż.

Wiktionary


tebinka

klapa z półtwardej skóry, będąca częścią siodła, dająca oparcie dla kolan jeźdźca; tebenka, tybinka, tabenka


SJP.pl


tebinki

1. dawniej: frędzle i ozdoby skórzane wiszące u siodła; tebenki, tabenki, tybinki;
2. dawniej, potocznie: pośladki


SJP.pl


tebriski

przymiotnik od: Tebriz (miasto w Iranie); tebryski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Tebrizem, dotyczący Tebrizu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tebriz mrz.

Wiktionary


tebriz

miasto w Iranie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w północno-zachodnim Iranie;

Wiktionary

Tebriz ( ‏تبریز‎, "Tabriz") – miasto w północno-zachodnim Iranie, nad rzeką Talche Rud (uchodzi do jeziora Urmia). Stolica ostanu Azerbejdżan Wschodni. Jest zamieszkane przez 1,4 mln ludzi.

W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, metalowy, włókienniczy, skórzany, chemiczny, drzewny, szklarski oraz spożywczy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. tebriski

Wiktionary


tebryski

przymiotnik od: Tebriz (miasto w Iranie); tebriski


SJP.pl


teby

1. starożytne miasto-państwo w Górnym Egipcie;
2. miasto w Grecji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. starożytne miasto w Górnym Egipcie, położone nad Nilem;

 (1.2) geogr. miasto w Grecji, w Beocji;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Teby – starożytne miasto w Egipcie
  • Thebae in Thebaide – historyczna diecezja w Egipcie, a następnie tytularna stolica biskupia w Kościele rzymskokatolickim
  • Teby – miasto w Grecji
  • Teby – gmina w Grecji
  • (Tebe di Grecia) – historyczna diecezja w Grecji (Tesalia), a następnie tytularna stolica arcybiskupia w Kościele katolickim
  • – historyczna diecezja w Grecji (Ftiotyda, Tesalia), a następnie tytularna stolica biskupia w Kościele katolickim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pawła z Teb czczą mnisi z zakonu paulinów.

 (1.2) W 335 p.n.e. Teby próbowały odzyskać wolność.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tebańczyk mos., tebanka ż.

 przym. tebański, tebaicki

Wiktionary


tech.

skrót od: technik, technika, techniczny, technikum, technologia, technologiczny (czytany jako cały, odmienny wyraz); techn.


SJP.pl


techn.

skrót od: technik, technika, techniczny, technikum, technologia, technologiczny (czytany jako cały, odmienny wyraz); tech.


SJP.pl


technet

sztucznie otrzymany pierwiastek chemiczny o symbolu Tc


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Tc i liczbie atomowej 43;

Wiktionary

Te

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma technet?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛxnɛt, AS: teχnet

Wiktionary

Powiązane:

 przym. technetowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Tc

Wiktionary


technetowy

→ technet


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z technetem, dotyczący technetu

Wiktionary

Patrz:

technet

Powiązane:

 rzecz. technet m.

Wiktionary


techniawa

potocznie: muzyka techno; techniawka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. muzyka techno

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moim zdaniem najlepsza techniawa jest w klubie "Trendi" (z Internetu).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛxʲˈɲava, AS: teχʹńava

Wiktionary


techniawka

potocznie: muzyka techno; techniawa


SJP.pl


technicolor

[czytaj: technikolor] system produkcji filmu kolorowego; technikolor


SJP.pl

Te

Wikipedia


technics

[czytaj: tekniks] marka urządzeń elektronicznych


SJP.pl

Te

Wikipedia


technicystyczny

→ technicyzm


SJP.pl

Patrz:

technicyzm

technicyzacja

1. wprowadzanie urządzeń, usprawnień technicznych;
2. szerzenie wiedzy tchnicznej


SJP.pl


technicyzacyjny

→ technicyzacja; technizacyjny


SJP.pl


techniczka

→ technik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pracownica średniego szczebla z wykształceniem technicznym

Wiktionary

Patrz:

technik

technicznie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób odnoszący się do techniki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie są one trudne technicznie, wymagają jednak pewnej kondycji fizycznej ze względu na wyspowy charakter tych gór: spore wysokości względne pomiędzy dnami dolin a szczytami i głębokie przełęcze pomiędzy szczytami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. technikum n., technika ż., technik mos., techniczność ż.

 przym. techniczny

Wiktionary


techniczno-typograficzny

związany z techniką i typografią


SJP.pl


technicznoprzemysłowy

dotyczący przemysłu technicznego


SJP.pl


techniczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest techniczne; cecha tych, którzy są techniczni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. technik m., technika ż.

 przym. techniczny

 przysł. technicznie

Wiktionary


techniczny

dotyczący techniki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do techniki, związany z techniką

 (1.2) dotyczący techniki wykonywania jakichś czynności lub sposobu realizacji czegoś

 (1.3) taki, którego znaczenie mówiący chce pomniejszyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie lubię technicznych przedmiotów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛxʲˈɲit͡ʃnɨ, AS: teχʹńičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. technika ż., technik mos., techniczka ż., technikalia nmos., technikum n., techniczność ż.

 przysł. technicznie

Wiktionary


technik

specjalista w danej dziedzinie techniki; absolwent technikum; osoba o średnim wykształceniu technicznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pracownik średniego szczebla z wykształceniem technicznym

 (1.2) ten, kto osiągnął znaczną biegłość, sprawność w wykonywaniu czegoś

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: technika

Wiktionary

Technik (gr. "technikos" – „kunsztowny”) – tytuł zawodowy, specjalista w zakresie odpowiedniej dziedziny wiedzy technicznej, mający zwykle średnie zawodowe wykształcenie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jan jest technikiem z dużym stażem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛxʲɲik, AS: teχʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. technika ż., technikum n., technikalia nmos., technicyzacja ż.

:: fż. techniczka ż.

 przym. techniczny

 przysł. technicznie

Wiktionary


technika

1. sposób wykonywania prac w jakiejś dziedzinie; metoda;
2. całokształt środków i czynności wchodzących w zakres działalności ludzkiej związanej z wytwarzaniem dóbr materialnych, a także reguły posługiwania się nimi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sposób wytwarzania, produkcji

 (1.2) sposób wykonania jakiejś czynności

 (1.3) dziedzina działalności, obejmująca wytwarzanie zjawisk i przedmiotów nie występujących naturalnie w przyrodzie;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: technik

 (2.2) M., B. i W. lm. od: technikum

Wiktionary

Te

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dopiero w 1543 w Anglii opanowano technikę odlewania dział z żelaza.

 (1.2) Ronaldinho ma świetną technikę gry.

 (1.3) Rząd znowu zmniejszył nakłady na naukę i technikę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛxʲɲika, AS: teχʹńika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. technik mos., techniczka ż., technikum n., technikalia nmos., technicyzacja ż., techniczność ż.

 przym. techniczny

 przysł. technicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maniera

Wiktionary


technikalia

kwestie techniczne dotyczące jakiegoś zagadnienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kwestie techniczne związane z jakimś zagadnieniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niestety, nie znam się na komputerowych technikaliach, zawsze wołam fachowca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛxʲɲiˈkalʲja, AS: teχʹńikalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. technika ż., technik mos.

 przym. techniczny

Wiktionary


technikalny

→ technikum


SJP.pl

Patrz:

technikum

technikolor

system produkcji filmu kolorowego; technicolor


SJP.pl


technikum

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) eduk. średnia szkoła zawodowa

 (1.2) eduk. przest. politechnika

Wiktionary

Technikum – szkoła średniego szczebla o profilu technicznym utworzona w 1948 roku jako alternatywa dla liceum, a obecnie typ szkoły ponadpodstawowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Maciej chodzi do technikum samochodowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛxʲˈɲikũm, AS: teχʹńikũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. technik m., technika ż.

 przym. techniczny

 przysł. technicznie

Wiktionary


technizacyjny

→ technizacja; technicyzacyjny


SJP.pl


techno

1. styl we współczesnej muzyce rozrywkowej, charakteryzujący się silnym, jednostajnym rytmem i wykorzystaniem utworzonych elektronicznie dźwięków;
2. subkultura fanów tej muzyki;
3. mający cechy tego stylu muzycznego, np. utwór techno;
4. grający taką muzykę, np. zespół techno;
5. mający cechy subkultury techno, np. impreza techno


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. gatunek tanecznej muzyki elektronicznej;

Wiktionary

Te

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtɛxnɔ, AS: teχno

Wiktionary


techno-

temat słowotwórczy

 (1.1) techn. pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z techniką

 (1.2) muz. pierwszy człon wyrazów złożonych mających związek znaczeniowy z muzyką techno

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛxnɔ, AS: teχno

Wiktionary


technobełkot

potocznie: tekst trudny do zrozumienia z powodu zbyt wielu specjalistycznych słów


SJP.pl


technofeudalizm

dominacja korporacji technologicznych nad danymi, zasobami i użytkownikami w stylu nowoczesnego feudalizmu


SJP.pl


technofob

osoba odczuwająca lęk przed nowoczesnymi technologiami, niechęć do nowinek technicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba odczuwająca strach, niechęć lub wrogość wobec nowoczesnych technologii, urządzeń elektronicznych czy postępu technicznego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Olek to kompletny technofob, więc nawet mu nie dawaj tego smartfona.

Wiktionary


technofobia

1. niechętny stosunek do postępu technologicznego, nowinek technicznych;
2. chorobliwy lęk przed nowoczesnymi technologiami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) strach przed złożonymi urządzeniami

Wiktionary


technofobiczny

→ technofob, → technofobia


SJP.pl

Patrz:

technofob, → technofobia

technofobka

kobieta odczuwająca lęk przed nowoczesnymi technologiami, niechęć do nowinek technicznych


SJP.pl


technoglobalizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekon. proces globalizacji technologii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛxnɔɡlɔˈbalʲism̥, AS: teχnoglobalʹism̦

Wiktionary


technoklimatolog

specjalista w dziedzinie technoklimatologii


SJP.pl


technoklimatologia

dziedzina nauki zajmująca się wpływem klimatu na urządzenia techniczne


SJP.pl


technoklub

lokal rozrywkowy, w którym tańczy się przy muzyce techno; techno klub, techno club


SJP.pl


technokracja

forma ustroju państwowego oparta na przekonaniu, iż postęp techniczny rozwiąże wszelkie konflikty i problemy społeczne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. ustrój, w którym władzę pełnią specjaliści, technicy i organizatorzy;

 (1.2) polit. państwo, w którym panuje ustrój technokratyczny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Technokracja (polityka) – ustrój państwowy oparty na rządach specjalistów
  • Ruch Technokratyczny – ruch społeczny zapoczątkowany w USA w latach 20.
  • Technokracja (Mag: Wstąpienie) – organizacja w grze fabularnej Mag: Wstąpienie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌtɛxnɔˈkrat͡sʲja, AS: teχnokracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. technokrata m., technokratka ż., technokratyzm m.

 przym. technokratyczny

Wiktionary


technokrata

zwolennik technokracji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zwolennik technokracji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛxnɔˈkrata, AS: teχnokrata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. technokracja ż., technokratyzm n.

:: fż. technokratka ż.

 przym. technokratyczny

Wiktionary


technokratka

→ technokrata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. zwolenniczka technokracji

Wiktionary

Patrz:

technokrata

Wymowa:

IPA: ˌtɛxnɔˈkratka, AS: teχnokratka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. technokracja ż., technokrata mos.

 przym. technokratyczny

Wiktionary


technokratycznie

→ technokratyczny


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) w sposób technokratyczny

Wiktionary

Patrz:

technokratyczny

technokratyczny

→ technokratyzm


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) polit. związany z technokracją lub technokratą

Wiktionary

Patrz:

technokratyzm

Przykłady

 (1.1) Myślenie technokratyczne wysuwało na pierwszy plan wzrost produkcji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛxnɔkraˈtɨt͡ʃnɨ, AS: teχnokratyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. technokracja ż., technokrata m., technokratka ż., technokratyzm m.

Wiktionary


technol.

skrót od: technologia, technologiczny


SJP.pl


technolog

specjalista w zakresie technologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista w zakresie technologii – procesu wytwarzania, obróbki, uprawy lub hodowli czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) specjalistka w zakresie technologii – procesu wytwarzania, obróbki, uprawy lub hodowli czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Michał jest dobrze wykształconym i doświadczonym technologiem produkcji szkła.

 (2.1) Pracę naszego działu nadzoruje technolog, pani Irena.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛxˈnɔlɔk, AS: teχnolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. technologia ż., technologiczność ż.

:: fż. rzad. technolożka ż.

 przym. technologiczny

 przysł. technologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) technolożka, pani technolog

Wiktionary


technologia

1. metoda przygotowania i prowadzenia procesu produkcyjnego lub przetwórczego;
2. proces techniczny z zastosowaniem takiej metody;
3. dziedzina nauk technicznych zajmująca się badaniem metod produkcji lub przetwarzania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) proces wytwarzania lub przetwarzania czegoś

 (1.2) dziedzina wiedzy zajmująca się procesami produkcji lub przetwarzania

Wiktionary

Technologia (gr. "téchnē" – sztuka, rzemiosło, kunszt; "lógos" – nauka, słowo) – sposób przygotowania i prowadzenia procesów wytwarzania oraz przetwarzania dóbr (materiałów, energii i informacji). Jest to dziedzina wiedzy zajmująca się doborem optymalnych metod wykorzystania zasobów naturalnych oraz osiągnięć technicznych w celu zaspokajania potrzeb człowieka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Chase nie nadawał się na inżyniera, ale chciał pomagać pomimo opinii Monnona, że stanowi zagrożenie dla siebie i innych, gdy bierze się za technologię cieplną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛxnɔˈlɔɟja, AS: teχnoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. technolog m./ż., technolożka ż.

 przym. technologiczny

 przysł. technologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) technika

Wiktionary


technologicznie

przysłówek sposobu

 (1.1) pod względem technologicznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powieść opowiada o wyprawie na biegun południowy przy pomocy technologicznie zaawansowanego balonu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. technologia ż., technolog mos.

 przym. technologiczny

Wiktionary


technologiczny

→ technologia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z technologią, dotyczący technologii

Wiktionary

Patrz:

technologia

Przykłady

 (1.1) Również człowiek wpływa na zmiany ilości wody w hydrosferze, m.in. w procesach chemicznych i technologicznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛxnɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: teχnoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. technologia ż., technolog m.

 przysł. technologicznie

Wiktionary


technolożka

→ technolog


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. specjalistka w zakresie technologii, specjalistka od procesu tworzenia czegoś lub obróbki jakiegoś surowca

Wiktionary

Patrz:

technolog

Powiązane:

 rzecz. technologia ż., technologiczność ż.

:: fm. technolog m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) technolog

Wiktionary


technoman

miłośnik muzyki techno; technowiec, technomaniak


SJP.pl


technomania

fascynacja współczesną technologią


SJP.pl


technomaniak

miłośnik muzyki techno; technowiec, technoman


SJP.pl


technomanka

miłośniczka muzyki techno


SJP.pl


technoparada

parada pojazdów wyposażonych w wielkie głośniki i wzmacniacze, grające muzykę techno


SJP.pl


technoparty

impreza, w czasie której tańczy się przy muzyce techno; techno party


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) impreza przy muzyce techno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) techno party

Wiktionary


technopol

podporządkowanie kultury technice, władza technologii nad społeczeństwem


SJP.pl

Technopol – drugi pod względem wysokości budynek w Petržalce (jednej z dzielnic Bratysławy) i jeden z najwyższych budynków w Bratysławie.

Składa się z dwóch budynków o wysokości 90 m i znajduje się na ulicy Kutlíkovej 17, otaczając Chorvátske rameno przed placem Jana Pawła II (Rynkiem) i Kościołem św. Rodziny.

Wikipedia


technopolia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) okręg, skupiający ośrodki działające w zakresie rozwoju najnowszej techniki, m.in. parki technologiczne i parki naukowe;

Wiktionary

Te

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Utworzenie technopolii pochłania znaczne środki finansowe, jednakże – jak wskazuje doświadczenie – w perspektywie opłaca się, bowiem niezwykle dynamizuje i przyśpiesza rozwój ośrodków miejskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛxnɔˈpɔlʲja, AS: teχnopolʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) technopolis

Wiktionary


technopolis

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) okręg, skupiający ośrodki działające w zakresie rozwoju najnowszej techniki, m.in. parki technologiczne i parki naukowe;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛxnɔˈpɔlʲis, AS: teχnopolʹis

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) technopolia

Wiktionary


technoratan

materiał syntetyczny imitujący ratan; technorattan


SJP.pl


technoratanowy

→ technoratan; technorattanowy


SJP.pl


technorattan

materiał syntetyczny imitujący rattan; technoratan


SJP.pl


technorattanowy

→ technorattan; technoratanowy


SJP.pl


technosfera

1. sfera działalności człowieka polegająca na rozprzestrzenieniu w środowisku naturalnym środków technicznych;
2. obszar objęty taką działalnością


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • technosfera – ingerencja człowieka w przyrodę lub obszar dotknięty taką działalnością
  • TechnoSphere – internetowe środowisko wirtualne

Wikipedia


technostres

Technostres (także: stres cyfrowy) – negatywna reakcja psychologiczna wynikająca z interakcji między ludźmi a wprowadzaniem nowych technologii. Podczas gdy ergonomia bada fizyczne reakcje człowieka na maszyny oraz jego dostosowanie do nich, technostres wynika ze zmian w zachowaniach, które są wywołane użytkowaniem nowoczesnych technologii, zarówno w środowisku pracy, jak i domowym.

Wikipedia


technostruktura

grupa społeczna składająca się ze skupiających całą władzę ekonomiczną najemnych dyrektorów wielkich korporacji i urzędników administracji państwowej wysokiego szczebla


SJP.pl

Technostruktura – struktura organizacyjna, w której pracownicy starają się tworzyć standardy pracy, przestrzegają ich wykonywania, zajmują się utrzymywaniem systemów informacyjnych na określonym poziomie itp., a także dążą do standaryzacji, jednoznacznego określenia norm pracy. Jeśli uda się ustandaryzować normy pracy w organizacji, powstaje wówczas biurokracja maszynowa.

Wikipedia


technowiec

miłośnik muzyki techno; technoman, technomaniak


SJP.pl


techwig

TECHWIG – indeks giełdowy obejmujący spółki giełdowe zakwalifikowane do Segmentu Innowacyjnych Technologii SiTECH (z wyłączeniem funduszy inwestycyjnych), notowane na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych.

Najwyższa wartość TECHWIG-u wyniosła 2 559,90 pkt, 13 marca 2000, natomiast najniższa: 313,08 pkt, 1 października 2002.

Wikipedia


tecia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. poufała forma żeńskiego imienia Tekla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tekla ż.

Wiktionary


tecumseh

Te

Wikipedia


teczka

1. rodzaj torby ze skóry lub innych tworzyw;
2. rodzaj okładki, zwykle tekturowej, do przechowywania dokumentów, rękopisów, nut, rysunków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) prostokątna torba z uchwytem

 (1.2) okładka z papieru, tektury lub tworzywa sztucznego służąca do przetrzymywania akt, dokumentów, nut, rysunków itp.

 (1.3) dokumenty przechowywane w teczce (1.2)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • teczka – rodzaj torby
  • teczka papierowa – papierowe opakowanie na dokumenty
  • Teczka – dramat obyczajowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Julia poszła otworzyć drzwi i po chwili wprowadziła do pokoju grubego pana w paltocie, ściskającego oburącz wypchaną teczkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛt͡ʃka, AS: tečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. teczuszka ż.

 przym. teczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aktówka

Wiktionary


teczuszka

zdrobnienie od: teczka


SJP.pl


teczyna

tek, teak;
1. rodzaj drzew z rodziny jasnotowatych; drzewo tekowe;
2. drewno tekowe


SJP.pl

Teczyna, drzewo tekowe ("Tectona" L.f.) – rodzaj drzew z rodziny jasnotowatych. Należą do niego trzy gatunki występujące naturalnie w południowej i południowo-wschodniej Azji, gdzie tworzą rozległe lasy monsunowe. Ich siedliskiem są obszary położone na rzędnych do 900 m n.p.m.

Wikipedia


ted

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ted (film)
  • Ted (linia lotnicza)
  • TED (konferencja)
  • TED Notepad
  • Ted (procesor tekstu)
  • Ted (muzyk)
  • MOS Technology TED
  • Ted Mosby

Wikipedia


tede

Telewizja Dolnośląska, regionalna stacja telewizyjna w Polsce


SJP.pl

Te

Wikipedia


tedy

przestarzale: więc, przeto, zatem, wobec tego


SJP.pl

zaimek przysłowny

 (1.1) przest. wtedy, zatem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tedy miły Jezus uczynił wiele cud.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛdɨ, AS: tedy

Wiktionary


tedyby

archaiczny spójnik poprzedzający wniosek z poprzedniego zdania, tedy


SJP.pl


tedzon

miasto w Korei Południowej


SJP.pl


tedzoński

→ Tedzon


SJP.pl

Patrz:

Tedzon

tedżen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w południowym Turkmenistanie, w wilajecie achalskim;

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „Tejen”. Zobacz też: rzeka Tejen.

Tedżen ( Tejen) – miasto w południowym Turkmenistanie, w wilajecie achalskim, na pustyni Kara-kum, nad rzeką Tejen, na wysokości 161 m n.p.m., siedziba etrapu. W 2022 roku liczyło ok. 67,5 tys. mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. tedżeński

Wiktionary


tedżeński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Tedżenem, dotyczący Tedżenu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tedżen mrz.

Wiktionary


tee

[czytaj: ti] w golfie:
1. podstawka przypominająca literę T, na której ustawia się piłkę podczas startu;
2. miejsce startu na każdym kolejnym dołku


SJP.pl

tee – uniksowe polecenie, wypisujące dane wejściowe na standardowe wyjście i do dowolnej liczby plików.

Wikipedia


teekanne

[czytaj: tikane lub tekane] marka herbat


SJP.pl


teelka

potocznie: pociąg marki TLK (Twoje Linie Kolejowe)


SJP.pl


teenager

[czytaj: tinejdżer] nastolatek, kilkunastolatek


SJP.pl


tef

roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych; teff; trawa abisyńska; miłka abisyńska


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) dźwięk. rzad. onomatopeja imitująca warkot silnika motorówki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Tef, tef, tef, tef! — nagły warkot przerywa ciszę na jeziorze. Motorówka.

Wiktionary


tefałen

tefałeny; potocznie:
1. TVN (stacja telewizyjna);
2. kanał tej stacji


SJP.pl


tefałenowiec

TVN-owiec, tefauenowiec; potocznie:
1. pracownik stacji TVN;
2. osoba oglądająca głównie programy stacji TVN


SJP.pl


tefałenowski

potocznie: dotyczący telewizji TVN


SJP.pl


teff

roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych; tef; trawa abisyńska; miłka abisyńska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki

 (1.1) bot. pot. nazwa systematyczna|Eragrostis tef|ref=tak., miłka abisyńska

 (1.2) spoż. mąka z ziaren teffu (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛf, AS: tef

Wiktionary


tefila

przedmiot liturgiczny wyznawców judaizmu, składający się z dwóch skórzanych pudełeczek zawierających pergaminy z tekstami z Tory, przymocowywanych na czole i lewym ramieniu w czasie modlitwy; tefilim; tefilin


SJP.pl


tefilim

przedmiot liturgiczny wyznawców judaizmu, składający się z dwóch skórzanych pudełeczek zawierających pergaminy z tekstami z Tory, przymocowywanych na czole i lewym ramieniu w czasie modlitwy; tefilin; tefila


SJP.pl


tefilin

dwa pudełeczka z przymocowanymi rzemykami, zawierające zwitki pergaminowe z czterema cytatami z Biblii; filakterie, tefillin


SJP.pl

Tefilin, tfilin, filakterie ( ‏תְּפִלִּין‎ lub ‏תפילין‎ – "przedmioty modlitewne", z aramejskiego – "ozdoby") – dwa czarne skórzane pudełeczka wykonane z jednego kawałka skóry koszernego zwierzęcia, w których znajdują się cztery ustępy Tory, ręcznie przepisane w języku hebrajskim przez sofera.

Wikipedia


tefillin

dwa pudełeczka z przymocowanymi rzemykami, zawierające zwitki pergaminowe z czterema cytatami z Biblii; filakterie, tefilin


SJP.pl


tefl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) eduk. nauczanie języka angielskiego jako języka obcego;

Wiktionary

TE

Wikipedia


teflon

politetrafluoroetylen - tworzywo syntetyczne o niskiej przyczepności i bardzo wysokiej odporności termicznej, stosowane np. przy produkcji smarów i naczyń kuchennych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. rodzaj tworzywa sztucznego, syntetyczny fluoropolimer;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Właśnie maluję werandę farbą z dodatkiem teflonu.

 (1.1) Słyszałem, że teflon może być rakotwórczy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. teflonik mrz.

 przym. teflonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) PTFE, politetrafluoroetylen, tarflen, fluon

Wiktionary


teflonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od teflon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teflon m.

Wiktionary


teflonowy

przymiotnik

 (1.1) wykonany z teflonu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stała przy kuchence z teflonową szumówką w ręce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teflon m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) z teflonu

Wiktionary


tefra

ogół materiałów i skał piroklastycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. materiał osadzony na gruncie będący produktem erupcji wulkanicznej, złożony z materiału piroklastycznego – popiołu wulkanicznego, piasku wulkanicznego, lapilli, a niekiedy bomb wulkanicznych;

 (1.2) geol. formacja geologiczna z tefry (1.1)

Wiktionary

Tefra – utwór złożony z materiału piroklastycznego, będącego produktem erupcji wulkanicznej. Jest to zbiorcze określenie piroklastycznych utworów zlityfikowanych, czyli skał piroklastycznych, jak i niezlityfikowanych.

Tefra może składać się z samego popiołu wulkanicznego, jak też zawierać domieszki grubszych frakcji piroklastycznych: piasku wulkanicznego, lapilli, a nawet bomb wulkanicznych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. tefrowy

Wiktionary


tefryt

wylewna skała magmowa


SJP.pl

Tefryt – wylewna skała magmowa o wyglądzie bazaltu, występująca wśród młodych i współczesnych law. Składa się głównie z plagioklazu, nefelinu, piroksenu i amfibolu.

Mieści się wraz z bazanitem w polu 14 diagramu QAPF skał wulkanicznych.

W klasyfikacji TAS tefryt wraz z bazanitem zajmuje pole U1 ("bazanity i tefryty").

Wikipedia


tegdy

zaimek przysłowny wskazujący

 (1.1) stpol. wówczas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tegdy wziął Pan Bog człowieka i postawił ji w raju rozkoszy, aby działał a ostrzegał jego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛɡdɨ, AS: tegdy

Wiktionary


tegelen

dzielnica Venlo (miasta w Holandii)


SJP.pl

Tegelen – miasteczko w gminie Venlo w Holandii, do końca 2000 gmina. Do Tegelen należy wieś i klasztor Steyl. Od nazwy miejscowości pochodzi pojęcie "interglacjału tegeleńskiego".

Wikipedia


tegeleński

→ Tegelen (dzielnica Venlo - miasta w Holandii)


SJP.pl


teges

wyraz o bliżej nieokreślonym znaczeniu używany np. w potocznym powiedzeniu "teges majonez"


SJP.pl


tego

zaimek wskazujący

 (1.1) D. od: ten

 (1.2) B. od: ten (dla rzeczowników żywotnych)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od kiedy zostałem głową tego przedsięwzięcia, sprawy zaczęły iść lepiej.

 (1.2) Gdybym spotkał tego, kto to wymyślił to dałbym mu porządny wpierdol.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛɡɔ, AS: tego

Wiktionary


tegoczesny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. dziejący się w teraźniejszości

 (1.2) daw. mający miejsce w minionych czasach, o których opowiada osoba mówiąca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oda do chełpliwych tegoczesnych junaków

 (1.2) Przytaczamy te szczegóły jedynie dla tego, aby okazać, że błędy tegoczesnych myślicieli, jako coś nowego podawane, są powtórzeniem tylko z pewnemi modyfikacyjami dawniejszych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tegoczesność ż.

 przysł. tegocześnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. współczesny, teraźniejszy, dzisiejszy, obecny

 (1.2) współcz. ówczesny; daw. tamtoczesny

Wiktionary


tegoroczny

przymiotnik

 (1.1) dotyczący bieżącego roku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczoraj w Akademii Astronautyki – głos spikera telewizyjnego był wymodelowany i staranny – odbyła się promocja osiemdziesięciu tegorocznych absolwentów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛɡɔˈrɔt͡ʃnɨ, AS: tegoročny

Wiktionary


tegu

miasto w Korei Południowej


SJP.pl


tegucigalpa

[czytaj: tegus-igalpa] stolica Hondurasu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Hondurasu;

Wiktionary

Tegucigalpa ("Tegusyjgalpa") – stolica i największe miasto Hondurasu, zamieszkuje je 1,13 mln osób (2012). Położone jest w południowej części kraju, u stóp góry Picacho, w dolinie rzeki Choluteca na wysokości ok. 975 m n.p.m. Tegucigalpa jest również ośrodkiem administracyjnym departamentu Francisco Morazán.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oficjalnie Tegucigalpa to stolica jednego z najniebezpieczniejszych krajów na świecie.

Wiktionary


teheran

1. stolica Iranu;
2. ostan w Iranie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Iranu;

Wiktionary

Te

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ponad połowa irańskiego przemysłu znajduje się w Teheranie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛˈxɛrãn, AS: teχerãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teherańczyk mos., teheranka ż.

 przym. teherański

Wiktionary


teheranka

mieszkanka Teheranu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Teheranu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛxɛˈrãnka, AS: teχerãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Teheran m.

:: fm. teherańczyk mos.

 przym. teherański

Wiktionary


teherańczyk

mieszkaniec Teheranu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Teheranu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛxɛˈrãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: teχerãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Teheran m.

:: fż. teheranka ż.

 przym. teherański

Wiktionary


teherański

przymiotnik od: Teheran (stolica Iranu)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Teheranu, miasta w Iranie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛxɛˈrãj̃sʲci, AS: teχerãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Teheran mrz., teherańczyk mos., teheranka ż.

Wiktionary


tehinia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Bendery

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tatarzy krymscy przekraczali Dniestr poniżej Tehinii i z Budziaku podążali pomiędzy Prutem i Dniestrem przez Mołdawię (…)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tehiński

Wiktionary


tehiński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Tehinią, dotyczący Tehinii (dziś: Bendery)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tehinia ż.

Wiktionary


tehsil

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) adm. jednostka podziału administracyjnego w Indiach lub Pakistanie, wchodząca w skład dystryktu;

Wiktionary

Tehsil albo taluk (urdu: تحصیل) – jednostka podziału administracyjnego w Pakistanie. Tehsil jest drugim w kolejności (od najniższego), szczeblem administracji w Pakistanie. Każdy tehsil jest częścią większego okręgu – dystryktu (zila, zilah; urdu: ضلع). Każdy tehsil jest podzielony na kilka rad związkowych (union councils).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] wymiana nie przekracza często granic dystryktu lub nawet tehsilu […], a na tak niskich szczeblach terytorialnych handel nie jest kontrolowany i w konsekwencji mierzalny.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) taluk

Wiktionary


teichoskopia

relacja o wypadkach rozgrywających się właśnie poza sceną, rozwijana przez postać dramatu obserwującą je bezpośrednio


SJP.pl

Teichoskopia – z gr. widzenie z murów (poprzez ścianę) – określenie sceny z III księgi "Iliady" Homera (w której Helena opisuje Priamowi widzianych przez nią z murów Troi bohaterów i wodzów achajskich) i podobnych przedstawień w późniejszych utworach dramatycznych.

Wikipedia


teida

jaszczurka; waran amerykański


SJP.pl


teilhard

[czytaj: teJAR] nazwisko


SJP.pl


teina

kofeina występująca w liściach herbaty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kofeina wchodząca w skład herbaty;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zawołała Julię i pospieszyła do kuchni, by przygotować rodzinie poobiednią porcję teiny.

Wiktionary


teinograf

urządzenie rejestrujące uderzenia pioruna w urządzenia elektryczne


SJP.pl


teinowy

→ teina


SJP.pl

Patrz:

teina

teista

wyznawca teizmu, osoba wierząca w istnienie Boga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba wyznająca teizm

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛˈjista, AS: tei ̯ista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teizm mrz.

:: fż. teistka ż.

 przym. teistyczny

Wiktionary


teistka

zwolenniczka teizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. filoz. kobieta wyznająca teizm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teizm mrz.

:: fm. teista mos.

 przym. teistyczny

Wiktionary


teistyczny

przymiotnik od: teizm


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) filoz. rel. dotyczący teizmu, głoszący istnienie jedynego osobowego Boga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teizm mrz., teista mos., teistka ż.

Wiktionary


teizm

wiara w istnienie Boga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wiara w jednego Boga transcendentnego, osobowego stwórcę świata, stale wpływającego na jego losy;

Wiktionary

Teizm (gr. θεoς „bóg”) – wiara w istnienie Boga, bogów lub bogiń, którzy są osobami ingerującymi w losy świata, lub jest on ich dziełem, czuwającymi nad biegiem wydarzeń lub podtrzymującymi świat w istnieniu; pogląd filozoficzno-religijny głoszący, że tacy bogowie istnieją; wiara w Boga lub bogów bez odrzucania objawienia, co jest charakterystyczne dla deizmu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtɛjism̥, AS: tei ̯ism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teista mos., teistka ż.

 przym. teistyczny

Wiktionary


tej

zaimek pełniący w zdaniu różne funkcje


SJP.pl

zaimek osobowy

 (1.1) reg. pozn. W. ty (charakterystyczna forma zwrotu do znajomych)

 (1.2) forma zaimka. → ta

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. herbata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiara no tej, nie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛj, AS: tei ̯

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) gw. Górny Śląsk harbata, tyj

Wiktionary


tejp

potocznie: sportowy plaster leczniczy


SJP.pl


tejpować

potocznie: przyklejać sportowy plaster leczniczy na skórę


SJP.pl


tejrezjasz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mitgr. wróżbita z rodu Spartów, syn nimfy Chariklo

Wiktionary

Tejrezjasz ("Teiresias",Tyrezjasz, Terezjasz) – w mitologii greckiej wielki wróżbita tebański, żyjący przez siedem do dziewięciu pokoleń, od czasów Kadmosa do Eteoklesa i Polinejkesa. Potrafił przepowiadać przyszłość, rozumieć przeszłość oraz rozumiał język ptaków.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. Terezjasz, Tyrezjasz

Wiktionary


teju

jaszczurka z Ameryki Południowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) herp. duża, południowoamerykańska jaszczurka z rodziny tejowatych (nazwa systematyczna|Teiidae|ref=tak.)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tejowate nmos.

 przym. tejowaty

Wiktionary


tek

teak, teczyna;
1. rodzaj drzew z rodziny jasnotowatych; drzewo tekowe;
2. drewno tekowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. tropikalne drzewo;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teku używano dawniej do budowy statków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛk, AS: tek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tekowy, teakowy

 rzecz. teczyna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drzewo tekowe, teczyna, teak

Wiktionary


teka

1. duża teczka;
2. urząd ministra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. od: teczka

 (1.2) szt. zbiór prac jednego artysty lub wielu artystów na jeden temat

 (1.3) druk. zbiór dokumentów i maszynopisów czekających na wydanie

 (1.4) polit. publ. stanowisko ministra mającego pod sobą departament lub premiera

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • teka (theca) – różne struktury anatomiczne przypominające puszkę, z greckiego θήκη – 'schowek', 'grób', 'skład', przy czym w literaturze biologicznej słowo theca uznaje się za nowołacińskie, znacznie ...
  • teka – wydawnictwo o charakterze zbioru, np. Teka Melpomeny, Teka Stańczyka, czasem czasopismo naukowe, np. Teka Komisji Historycznej;
  • Teka – Grupa Teka, międzynarodowe przedsiębiorstwo specjalizujące się w produkcji i dystrybucji wyposażenia kuchennego;
  • Teka – właściwie Tomasz Kucharski, polski muzyk;
  • – hiszpańska drużyna kolarska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Dziś w Hejdyku pozostały może dwie, może trzy stare chaty. Reszta istnieje w tekach Zofii Góralczyk, na wydanych przez nią pocztówkach.

 (1.4) Chciał ukończyć studia w prestiżowym Uniwersytecie Tokijskim, a zwieńczeniem kariery miała być teka premiera japońskiego rządu.

Wiktionary


tekakaefowski

przymiotnik od: TKKF (Towarzystwo Krzewienia Kultury Fizycznej); TKKF-owski


SJP.pl


tekameba

organizm z grupy pierwotniaków; ameba skorupkowa


SJP.pl


tekameby

kategoria organizmów z grupy pierwotniaków; ameby skorupkowe


SJP.pl


tekiela

nazwisko


SJP.pl


tekielak

nazwisko


SJP.pl


tekiński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Tekińcami, dotyczący Tekińców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tekiniec mos.

Wiktionary


tekke

w islamie budynek będący siedzibą muzułmańskiego bractwa religijnego; zawija


SJP.pl


tekla

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Tekla – imię żeńskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „sławiąca Boga” ( Θεός „Bóg” i κλέος „sława”).

Tekla imieniny obchodzi: 30 sierpnia, 23 września, 7 października i 15 października.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy byłaś mi wierną, najdroższa Teklo?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛkla, AS: tekla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Tekleczka ż., Tela ż., Teklusia ż., Teklunia ż., Tecia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Tekleczka, Tela, Teklusia, Teklunia, Tecia

Wiktionary


teklanowo

Teklanowo – kolonia krajeńska w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie sępoleńskim, w gminie Sępólno Krajeńskie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia


teklinów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Teklinów – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Wieruszów
  • Teklinów – przysiółek wsi Głęboka Droga w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Przysucha
  • Teklinów – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Kruszyna
  • Teklinów – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. szydłowieckim, w gm. Chlewiska
  • Teklinów – dawna wieś, obecnie część miasta Żyrardów pod nazwą Teklin
  • Teklinów – dawna gromada w powiecie radomszczańskim
  • Teklinów – dawny folwark w obwodzie homelskim, w rejonie brahińskim
  • Teklin, Teklina, Teklinowo, Tekliny

Wikipedia


teknival

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. festiwal tekno, zwykle spontanicznie organizowany na otwartej przestrzeni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tekno n.

Wiktionary


tekno

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. gatunek szybkiej, rytmicznej muzyki elektronicznej;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teknival m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) free tekno, hardtek

Wiktionary


tekodont

prymitywny gad przypominający krokodyla, wymarły w późnym triasie


SJP.pl


tekodontozaur

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Thecodontosaurus|Morris|ref=tak., rodzaj prozauropoda z rodziny tekodontozaurów;

 (1.2) zool. zwierzę z rodzaju tekodontozaurów (1.1)

Wiktionary

Tekodontozaur ("Thecodontosaurus") – rodzaj dinozaura będącego jednym z najbardziej bazalnych znanych przedstawicieli kladu Sauropodomorpha. Żył w późnym triasie (ok. 218–207 mln lat temu) na terenach Europy. Długość ciała ok. 2 m, masa ok. 40 kg. Jego szczątki znaleziono w Wielkiej Brytanii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W późnym triasie na terenach Europy występowały tekodontozaury.

Wiktionary


tekodonty

prymitywny gad przypominający krokodyla, wymarły w późnym triasie


SJP.pl

Tekodonty (Thecodontia) – parafiletyczna grupa wczesnych archozaurów (gadów naczelnych) o budowie pokrojowo przypominającej krokodyle, ale z nogami prostszymi niż inne gady. Poza najprymitywniejszymi formami większość posiadała uzębienie tekodontyczne – zęby osadzone w zębodołach szczęki i żuchwy. Czaszka diapsydalna, zęby zwykle ostre i zakrzywione ku tyłowi.

Wikipedia


tekodontyzm

Tekodontyzm, tekodoncja, uzębienie tekodontyczne – rodzaj uzębienia polegający na osadzeniu zębów w zębodołach szczęki i żuchwy. Występuje u ssaków i krokodyli, a także u wielu wymarłych gatunków gadów.

Wikipedia


tekowy

drzewo tekowe - rodzaj drzew z rodziny jasnotowatych; tek, teak, teczyna


SJP.pl


teks

jednostka miary w systemie międzynarodowej numeracji włókien; tex


SJP.pl

Zobacz też: TeX.

Teks – jednostka gęstości liniowej stosowana w włókiennictwie oznaczana symbolem tex, dawniej stosowano również oznaczenie Tt. Używana jest do określania gęstości liniowej nici. W międzynarodowym układzie jednostek miar SI teks jest jednostką pozaukładową, dopuszczoną do stosowania tylko w określonych dziedzinach.

Wikipedia


teksanka

mieszkanka Teksasu (stanu w USA)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Teksasu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prababka obecnego prezydenta Stanów Zjednoczonych była Teksanką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Teksas mrz.

:: fm. Teksańczyk mos.

 przym. teksański, teksaski

 przysł. po teksańsku

Wiktionary


teksas

gruba, sztywna tkanina bawełniana wykorzystywana najczęściej do szycia odzieży o kroju sportowym; texas


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dżins

Wiktionary

Te

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spodnie z teksasu są zawsze modne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛksas, AS: teksas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Teksas mrz., teksasy nmos., Teksańczyk mos., Teksanka ż.

 przym. teksasowy, teksaski, teksański

 przysł. po teksańsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dżins, jeans

Wiktionary


teksaski

→ Teksas; teksański


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Teksasu, związany z Teksasem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W teksaskiej Romie mieszka ponad 9000 mieszkańców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Teksas mrz., Teksańczyk mos., Teksanka ż., teksas mrz.

 przym. teksański

 przysł. po teksańsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teksański

Wiktionary


teksasowy

przymiotnik od: teksas


SJP.pl


teksasy

spodnie z teksasu (gruba, sztywna tkanina)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) odzież. spodnie z teksasu

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

 (2.1) plural|teksas.

Wiktionary

Teksasy – polski zespół muzyczny, wykonujący muzykę bluesową, pochodzący z Lublina. Powstał w lubelskim Klubie Graffiti pod koniec lat 90. XX w. Twórczość formacji przenikają elementy bluesa, rocka, country czy texas shuffle.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Polsce dżinsy nazywało się teksasami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛˈksasɨ, AS: teksasy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teksas m.

 przym. teksański

 przysł. po teksańsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dżinsy, jeansy

Wiktionary


teksańczyk

mieszkaniec Teksasu (stanu w USA)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Teksasu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Policja federalna rozgromiła gang Teksańczyków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Teksas m.

:: fż. Teksanka ż.

 przym. teksański, teksaski

 przysł. po teksańsku

Wiktionary


teksański

→ Teksas; teksaski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Teksasu, związany z Teksasem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W teksańskiej Romie mieszka ponad 9000 mieszkańców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Teksas mrz., Teksańczyk mos., Teksanka ż., teksas mrz., teksasy nmos.

 przym. teksaski

 przysł. po teksańsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teksaski

Wiktionary


teksel

bezroga owca holenderska; texel


SJP.pl

Te

Wikipedia


teksle

holenderska rasa bezrogich owiec


SJP.pl


tekst

ciąg zapisanych słów i zdań tworzących pewną całość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ciąg słów i zdań wyrażający określoną treść

 (1.2) muz. słowa towarzyszące muzyce w ramach piosenki lub pieśni, zwykle śpiewane

 (1.3) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota: stopień czcionki odpowiadający dwudziestu punktom (7,518 mm)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tekst w teorii literatury – wypowiedź stanowiąca zamkniętą całość z punktu widzenia treści, często utrwalona graficznie.
  • tekst w tekstologii – utrwalony (najczęściej w postaci pisemnej) ciąg znaków językowych, przyjmowany jako niezmienny i niemogący podlegać przemianom w procesie komunikacji językowej.
  • tekst w semiotyce – każdy wytwór kultury (tekst kultury) stanowiący całość uporządkowaną według określonych reguł, np. dzieło sztuki, ubiór, zachowanie realizujące jakiś utrwalony wzorzec kulturowy.
  • tekst w językoznawstwie strukturalistycznym – przedmiot konkretny służący do przekazywania informacji na bazie rozumianego abstrakcyjnie języka; także fizyczny wytwór sytuacji komunikacyjnej.
  • tekst w muzyce – słowa utworu muzycznego, np. piosenki lub arii.
  • tekst spójny – koherentna (np. pod względem semantycznym lub formalnym) struktura języka naturalnego.
  • Text - spółka akcyjna notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.
  • tekst prawny
  • tekst jednolity
  • tekst jawny
  • tekst poboczny dramatu
  • tekst autentyczny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zajmuję się korektą tekstów publicystycznych.

 (1.1) Żołnierz recytował tekst przysięgi.

 (1.2) Wtedy to była kompletna poruta, orkiestra była niezgrana, ja nie byłem zgrany z orkiestrą i do tego nie znałem tekstu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛkst, AS: tekst

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tekściarz m.

:: zdrobn. tekścik m.

 przym. tekstowy, tekstualny, tekściarski

 przysł. tekstowo

 czas. tekstować

Wiktionary


tekster

osoba zajmująca się pisaniem sloganów i tekstów reklamowych; kopyrajter, copywriter


SJP.pl


tekstofon

1. rodzaj telefonu wyposażonego w niewielki wyświetlacz i pełną klawiaturę, umożliwiający prowadzenie konwersacji w postaci tekstów;
2. urządzenie dla osób niesłyszących, mające postać przystawki do telefonu


SJP.pl


tekstolit

laminatowa, kompozytowa masa plastyczna używana do wyrobu części maszyn, aparatów elektrotechnicznych i łożysk; rezotekst


SJP.pl

Te

Wikipedia


tekstolog

specjalista w zakresie tekstologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) badacz tekstów

Wiktionary


tekstologia

1. dział nauki o literaturze, dążący do stwierdzenia pochodzenia danego tekstu, ustalenia autora oraz czasu powstania;
2. krytyczne opracowanie tekstu literackiego


SJP.pl

Tekstologia (łac. "textus" + gr. "-logía" – „nauka o tekście”) – pomocniczy dział nauki o literaturze zajmujący się zagadnieniami związanymi z badaniem i opisem tekstów konkretnych dzieł literackich pod kątem ustalania ich autentyczności, zmian wprowadzanych świadomie przez autora w procesie twórczym, zmian wprowadzanych bez jego wiedzy na skutek niezamierzonych błędów wydawniczych lub też świadomie przez użytkowników rękopisu lub maszynopisu.

Wikipedia


tekstotwórczy

1. tworzący tekst;
2. czynnik tekstotwórczy - czynnik łączący składniki w spójną całość


SJP.pl


tekstować

potocznie: pisać SMS-a; esemesować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) neol. pot. wysyłać wiadomości elektroniczne w postaci tekstu

 (1.2) muz. dodawać tekst do utworu instrumentalnego lub wykonywanego wcześniej jako wokaliza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wolę tekstować niż rozmawiać przez telefon.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tekst mrz., tekstowanie n.

Wiktionary


tekstowość

cecha czegoś, co ma postać tekstu


SJP.pl


tekstowy

przymiotnik

 (1.1) związany z tekstem, będący w postaci tekstu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tekst m., tekściarz m., tekścik m.

Wiktionary


tekstra

handlowa nazwa ciętego włókna wiskozowego typu bawełnianego


SJP.pl


tekstronika

dziedzina nauki i techniki łącząca tekstylia z elektroniką


SJP.pl


tekstualny

zgodny z tekstem; dosłowny, literalny


SJP.pl


tekstura

1. najstarsza odmiana drukarskiego pisma gotyckiego;
2. budowa wewnętrzna skały pod względem rozmieszczenia w niej składników mineralnych i stopnia wypełnienia przestrzeni skalnej przez te składniki;
3. siatka pęknięć na wyrobach z ceramiki;
4. w informatyce: powierzchnia ścian trójwymiarowych obiektów graficznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. geol. struktura wewnętrzna czegoś, rozpatrywana w odniesieniu do charakterystyki i ułożenia składników; ;

 (1.2) inform. powierzchnia ścian trójwymiarowych obiektów graficznych;

 (1.3) druk. najstarszy krój drukarskiego pisma gotyckiego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tekstura gotycka (pismo)
  • tekstura krystaliczna (krystalografia)
  • tekstura planarna (krystalografia)
  • tekstura proceduralna (grafika komputerowa)
  • tekstura skały
  • tekstura żywności
  • teksturowanie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tekstura gleby odzwierciedla sposób ułożenia względem siebie poszczególnych ziaren i agregatów.

 (1.2) Tekstura obiektu nie została wyrenderowana poprawnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teksturowanie n.

:: zdrobn. teksturka ż.

 czas. teksturować ndk.

 przym. teksturowy, teksturalny

Wiktionary


teksturalny

→ tekstura; teksturowy


SJP.pl


teksturat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. półprodukt spożywczy z surowców roślinnych (ziaren soi, grochu itp.) w procesie teksturacji, po której otrzymują fakturę podobną do mięsa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tekstura ż., teksturowanie n., teksturacja ż.

 czas. teksturować ndk.

Wiktionary


teksturowy

→ tekstura; teksturalny


SJP.pl


tekstylia

wyroby włókiennicze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) materiały włókiennicze

Wiktionary

Tekstylia ( textile) – we włókiennictwie ogół wyrobów (tkanin, dzianin itp.) otrzymywanych z przerobionych na przędzę surowców włókienniczych roślinnych, zwierzęcych lub chemicznych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. tekstylny

Wiktionary


tekstylna

1. związany z materiałami włókienniczymi;
2. stożek tekstylny - gatunek ślimaka z rodziny stożków


SJP.pl


tekstylność

→ tekstylny


SJP.pl


tekstylny

1. związany z materiałami włókienniczymi;
2. stożek tekstylny - gatunek ślimaka z rodziny stożków


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z tekstyliami, dotyczący tekstyliów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Urodził się w rodzinie zamożnego kupca tekstylnego, przybyłego z Niemiec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛkˈstɨlnɨ, AS: tekstylny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tekstylia nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) włókienniczy

Wiktionary


tekszla

krzew, gatunek maliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Rubus arcticus|ref=tak., skandynawski gatunek malin;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛkʃla, AS: tekšla

Wiktionary


tektogen

megastruktura tektoniczna o cechach ukształtowanych w ciągu jednej, intensywnej tektogenezy


SJP.pl


tektonicznie

przysłówek

 (1.1) w sposób tektoniczny

Wiktionary


tektoniczny

1. → tektonika;
2. rów tektoniczny - wąskie, podłużne zapadlisko w skorupie ziemskiej


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geol. związany z tektoniką, odnoszący się do tektoniki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skorupa ziemska składa się z kilkunastu wielkich płyt tektonicznych.

 (1.1) Trzęsienie ziemi może powstać wskutek zderzenia dwóch płyt tektonicznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛktɔ̃ˈɲit͡ʃnɨ, AS: tektõńičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tektonika ż.

Wiktionary


tektonik

specjalista w dziedzinie tektoniki


SJP.pl

Tektonik ("Graueria vittata") – gatunek małego ptaka z rodziny trzciniaków (Acrocephalidae), zamieszkujący Afrykę Subsaharyjską. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia


tektonika

specjalista w dziedzinie tektoniki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. nauka o budowie skorupy ziemskiej oraz o procesach wpływających na nią,

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tektonika − nauka o budowie skorupy ziemskiej oraz o procesach wpływających na nią
  • tektonika − sposób spiętrzenia mas w architekturze

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uwzględniając przedmiot i metody badań, tektonikę można podzielić na geotektonikę, mikrotektonikę, tektonofizykę, geodynamikę, geologię strukturalną.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tektoniczny

Wiktionary


tektonit

skała magmowa


SJP.pl


tektura

gruby, jedno- lub wielowarstwowy produkt papierniczy otrzymywany najczęściej z makulatury


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. gruby materiał papierniczy uzyskany głównie z materiałów odpadkowych, przeznaczony do innych celów niż pisanie;

Wiktionary

Te

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. tekturka ż.

 przym. tekturowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karton

Wiktionary


tekturka

zdrobnienie od: tektura


SJP.pl


tekturkowy

→ tekturka


SJP.pl

Patrz:

tekturka

tekturownia

dział fabryki papieru, w którym produkuje się tekturę


SJP.pl


tekturowy

zrobiony z tektury


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zrobiony z tektury

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stare zabawki włożyłem do tekturowego pudełka i wyniosłem na strych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛktuˈrɔvɨ, AS: tekturovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tektura ż., tekturka ż.

Wiktionary


tektyt

minerał o niejasnym pochodzeniu, zawierający tlen, krzem, glin oraz żelazo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. zielonawe lub brązowawe okruchy bądź bryłki zasobnego w krzemionkę naturalnego szkliwa o niejasnym pochodzeniu;

Wiktionary


tekściara

potocznie: kobieta zajmująca się zawodowo pisaniem tekstów, np. piosenek, skeczy, haseł reklamowych; autorka tekstów, tekściarka


SJP.pl


tekściarka

potocznie: kobieta zajmująca się zawodowo pisaniem tekstów, np. piosenek, skeczy, haseł reklamowych; autorka tekstów, tekściara


SJP.pl


tekściarski

1. związany z tekściarstwiem - zajmowaniem się zawodowo pisaniem tekstów piosenek, skeczy, haseł reklamowych itp.;
2. związany z tekściarzem - osobą piszącą zawodowo takie teksty


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z tekściarzem, tekściarzami; dotyczący pisania tekstów piosenek, utworów kabaretowych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tekściarz mos., tekściarka ż., tekst mrz.

Wiktionary


tekściarstwo

potocznie: zajmowanie się zawodowo pisaniem tekstów piosenek, skeczy, haseł reklamowych itp.


SJP.pl


tekściarz

potocznie: osoba zajmująca się zawodowo pisaniem tekstów, np. piosenek, skeczy, haseł reklamowych; autor tekstów


SJP.pl


tekścidło

pogardliwie: marny, bezwartościowy tekst; tekścina, kicz, szmira, ramota


SJP.pl


tekścik

zdrobnienie od: tekst


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od tekst

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie tekst, lecz tylko mały tekścik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tekst m.

 przym. tekstowy

Wiktionary


tekścina

pogardliwie: marny, bezwartościowy tekst; tekścidło, kicz, szmira, ramota


SJP.pl


tel.

skrót od: telefon (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = telefon

Wiktionary


tel.-rad.

skrót od: telewizyjno-radiowy


SJP.pl


tela

zaimek liczebny wskazujący

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński, Lwów. tyle

Wiktionary

Tela – miasto w północnym Hondurasie, w departamencie Atlántida. W 2006 roku miasto zamieszkiwało 32 800 mieszkańców. Stanowi ośrodek przemysłu spożywczego i włókienniczego. W mieście znajduje się port lotniczy Tela.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głupia baba jesteś i tela!

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. teliczka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tele, gw. Górny Śląsk tyla

Wiktionary


telamon

podpora architektoniczna będąca posągiem muskularnego mężczyzny dźwigającego na ramionach lub na głowie element architektoniczny, np. balkon; atlant; atlas


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Telamon – w mitologii greckiej syn Ajakosa, ojciec Ajasa Wielkiego
  • telamon (atlant) – podpora w formie posągu mężczyzny dźwigającego element architektoniczny (np. balkon, belkowanie, gzyms)
  • telamon – tarcza macedońskiego falangisty
  • Telamon – planetoida o numerze katalogowym 1749
  • bitwa pod Telamonem – bitwa pomiędzy starożytnym Rzymem i Celtami

Wikipedia


telari

system obrotowy graniastosłupów, służący do szybkiej zmiany dekoracji, stosowany w teatrach antycznych, później zastąpiony przez kulisy; periaktoi, periakty


SJP.pl


telatyn

wieś w Polsce


SJP.pl

Telatyn – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Telatyn. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 852

Wieś jest siedzibą gminy Telatyn. Na terenie wsi utworzono trzy sołectwa: "Telatyn", "Telatyn-Kolonia Pierwsza" i "Telatyn-Kolonia Druga". Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 953 mieszkańców.

Wikipedia


telatyński

przymiotnik od: Telatyn


SJP.pl


telawi

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto we wschodniej Gruzji, stolica regionu Kachetia;

Wiktionary

Telawi ( თელავი) – miasto we wschodniej Gruzji, stolica regionu Kachetia, ulokowane na zboczu wzgórza Ciw-Gombori na wysokości 490 m nad poziomem morza, siedziba władz gminy Telawi. W roku 2014 liczyło 19 629 mieszkańców. W mieście rozwinął się przemysł spożywczy oraz jedwabniczy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. telawski

Wiktionary


telawiwczyk

mieszkaniec Tel Awiwu-Jafy (miasta w Izraelu)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Tel Awiwu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłumy telawiwczyków wyległy na miejskie plażaaże.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tel Awiw mrz.

:: fż. telawiwka ż.

 przym. telawiwski

Wiktionary


telawiwka

mieszkanka Tel Awiwu-Jafy (miasta w Izraelu)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Tel Awiwu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tel Awiw mrz.

:: fm. telawiwczyk mos.

 przym. telawiwski

Wiktionary


telawiwski

1. przymiotnik od: Tel Awiw;
2. przymiotnik od: Tel Awiw-Jafa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Tel Awiwu, związany z Tel Awiwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W telawiwskim herbie widnieje latarnia morska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tel Awiw m., Tel Awiw-Jafa m., telawiwczyk mos., telawiwka ż.

Wiktionary


telawski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Telawi, dotyczący Telawi (miasta w Gruzji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Telawi n.

Wiktionary


telazjoza

pasożytnicza choroba zakaźna narządu wzroku u zwierząt domowych i dzikich


SJP.pl

Te

Wikipedia


telcz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Czechach, w kraju Wysoczyna;

Wiktionary

Telcz (cz., Teltsch) – XIV-wieczne, zabytkowe miasto w południowo-zachodnich Morawach w Republice Czeskiej, w kraju Wysoczyna, w powiecie Igława. W 2022 roku liczyło 5140 mieszkańców. Historyczne centrum Telczy jest cennym, zabytkowym zespołem architektonicznym i jest wpisane na listę światowego dziedzictwa Kulturowego UNESCO.

Wikipedia


tele-

przedrostek

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z działaniem na odległość

 (1.2) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z telewizją

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛlɛ, AS: tele

Wiktionary


tele-beam

[czytaj: telebim] rzadko: duży ekran dla licznej widowni, wykorzystywany najczęściej do przekazu bezpośredniej relacji z koncertu, meczu itp.; telebim, telebeam


SJP.pl


teleadresowy

zawierający numery telefonów i adresy osób lub organizacji


SJP.pl


teleanalityczny

→ teleanaliza


SJP.pl

Patrz:

teleanaliza

teleanaliza

określanie składu chemicznego obiektów niedostępnych bezpośredniej analizie


SJP.pl


teleangiektazja

grupa trwale rozszerzonych włosowatych naczyń krwionośnych


SJP.pl

Teleangiektazje – objaw polegający na obecności poszerzonych drobnych naczyń krwionośnych. W języku potocznym oznacza „pajączki naczyniowe”.

Termin „teleangiektazje” odnosi się do każdego naczynia (tętniczki, żyłki czy naczynia włosowatego) leżącego bezpośrednio pod skórą i przez nią prześwitującego, przyjmującego barwę czerwonawą (w przypadku unaczynienia tętniczego) lub sinoniebieskawą (w przypadku unaczynienia żylnego).

Wikipedia


teleankieter

pracownik przeprowadzający ankiety przez telefon; ankieter telefoniczny


SJP.pl


teleankieterka

→ teleankieter


SJP.pl

Patrz:

teleankieter

teleautograf

aparatura do odbioru i nadawania rysunków i pisma odręcznego składająca się z monitora wyposażonego w pióro świetlne; teleskryptor


SJP.pl

Teleautograf – analogowy prekursor współczesnego faksu, przekazuje obrazy i pisma przetwarzając je na impulsy elektryczne za pomocą potencjometru do stacji odbiorczej, w której mechanizm odbiorczy podłączony do pióra odtwarza oryginalny obraz lub zapis. Było to pierwsze urządzenie przekazujące obrazy i odwzorowujące je na kartce.

Wikipedia


telebankingowy

→ telebanking


SJP.pl

Patrz:

telebanking

telebeam

[czytaj: telebim] duży ekran dla licznej widowni, wykorzystywany najczęściej do przekazu bezpośredniej relacji z koncertu, meczu itp.; telebim, tele-beam


SJP.pl


telebim

duży ekran dla licznej widowni, wykorzystywany najczęściej do przekazu bezpośredniej relacji z koncertu, meczu itp.; telebeam, tele-beam


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) duży ekran telewizyjny ustawiony w publicznym miejscu

Wiktionary

Telebim – ekran wizyjny, którego matryca składa się z diod LED. Jest to wyświetlacz diodowy, pełnokolorowy.

Telebim ma znaczącą przewagę nad projektorami lub wielkoformatowymi ekranami plazmowymi, gdyż nawet w dużym nasłonecznieniu prezentuje wyraźny i czytelny obraz. Wyrazistość tę uzyskuje się dzięki nawet kilkukrotnie większej jasności powierzchni telebimu w porównaniu do jasności ekranu plazmowego. Jasność wyrażana jest jednostkach nt (nit).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tɛˈlɛbʲĩm, AS: telebʹĩm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. telebimowy

Wiktionary


telebimowy

→ telebim; telebeamowy


SJP.pl


telecentryczny

dający takie samo powiększenie niezależnie od odległości od obiektu lub jego położenia w polu widzenia


SJP.pl


teleceptor

receptor odbierający bodźce napływające z pewnej odległości, których źródło znajduje się w oddaleniu od narządu zmysłu, np. receptor wzroku, słuchu; telereceptor


SJP.pl


teledacja

dział telekomunikacji obejmujący przekazywanie informacji pod postacią danych między urządzeniami służącymi do ich przetwarzania; transmisja danych


SJP.pl

Teledacja (również transmisja danych) – system przesyłania danych między urządzeniami je przetwarzającymi, np. komputerami pracującymi w sieci. Również dział telekomunikacji zajmujący się tą tematyką.

Wikipedia


teledacyjny

dotyczący teledacji


SJP.pl


teledamos

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. jeden z synów - bliźniaków ze związku Kasandry i Agamemnona

Wiktionary


teledetekcja

Te

Wikipedia


teledetekcyjny

→ teledetekcja


SJP.pl

Patrz:

teledetekcja

teledurniej

lekceważąco: żenujący teleturniej


SJP.pl


teledyktafon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektron. dyktafon do dyktowania na odległość za pośrednictwem sieci telefonicznej

Wiktionary


teledyktafonowy

→ teledyktafon


SJP.pl

Patrz:

teledyktafon

teledysk

ilustracja filmowa piosenki; klip, wideoklip, clip


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. film. film ilustrujący pojedynczy utwór muzyczny

Wiktionary

Teledysk (również wideoklip) – forma sztuki filmowej w połączeniu z utworem muzycznym, inspirowana filmem reklamowym. Z reguły fabuła teledysku nawiązuje do tematu utworu. Rozpowszechniony od początku lat 80., m.in. za sprawą amerykańskiej telewizji muzycznej MTV.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kręceniem teledysków zajmują się nieraz znani reżyserzy wielkiego ekranu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klip, wideoklip

Wiktionary


teledyskowy

→ teledysk


SJP.pl

Patrz:

teledysk

teleecho

rzadko: reakcja odbiorców na programy stacji telewizyjnych


SJP.pl


teleedukacja

sposób nauczania przy pomocy środków komunikacji elektronicznej


SJP.pl

Te

Wikipedia


teleedukator

edukator kształcący na odległość, zwykle przez internet; teletutor


SJP.pl


teleekran

Teleekran (ang. "telescreen") – fikcyjne urządzenie służące do wyświetlania obrazu i emisji dźwięku oraz do śledzenia osób znajdujących się w jego zasięgu, opisane w dystopii "Rok 1984" autorstwa George’a Orwella, jedno z najpowszechniejszych urządzeń w powieściowym supermocarstwie Oceanii.

Wikipedia


teleelektryczny

przymiotnik

 (1.1) dotyczący teleelektryki

Wiktionary


teleelektryka

Te

Wikipedia


teleenergetyczny

przeznaczony do przesyłania energii na odległość


SJP.pl


teleewangelista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) telew. rel. człowiek głoszący i komentujący ewangelię poprzez telewizję lub radio

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W telewizji leciało telekazanie wygłaszane przez znanego amerykańskiego teleewangelistę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teleewangelizacja ż., teleewangelizm m.

:: fż. teleewangelistka ż.

 przym. teleewangelizacyjny, teleewangeliczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaznodzieja telewizyjny

Wiktionary


teleexpress

Teleexpress – polski program informacyjny nadawany codziennie na żywo o godzinie 17:00 na antenie TVP1, TVP Info i TVP Polonia (historycznie z odtworzenia o godzinie 17:30). Producentem programu jest Telewizyjna Agencja Informacyjna. Program można obejrzeć także w internecie.

Wikipedia


telef.

skrót od: telefoniczny, telefonicznie


SJP.pl


telefaks

faks, fax, telefax;
1. urządzenie przeznaczone do przekazywania i odbierania obrazów (głównie tekstów) za pomocą sieci telefonicznej;
2. obraz wysłany lub otrzymany za pośrednictwem urządzenia o tej samej nazwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) telekom. faks

Wiktionary

Te

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dostaniesz polecenie wyjazdu na piśmie, a prócz tego jeszcze pójdzie do Piły informacja telefaksem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. telefax; faks, fax

Wiktionary


telefaksować

przekazywać coś za pomocą telefaksu


SJP.pl


telefaksowy

→ telefaks, → telefax


SJP.pl

Patrz:

telefaks, → telefax

telefan

rzadko:
1. osoba lubiąca oglądać telewizję; teleman, telemaniak, teleamator;
2. znawca historii telewizji


SJP.pl


telefax

faks, fax, telefaks;
1. urządzenie przeznaczone do przekazywania i odbierania obrazów (głównie tekstów) za pomocą sieci telefonicznej;
2. obraz wysłany lub otrzymany za pośrednictwem urządzenia o tej samej nazwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. faks

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) faks, telefaks, fax

Wiktionary


teleferie

Teleferie – telewizyjny blok programowy dla młodych widzów, emitowany w TVP1 w okresie ferii zimowych, Wielkanocy i wakacji letnich.

Programy te – emitowane w ciągu tygodnia, w godzinach porannych o ok. 9:00 oraz popołudniowych o ok. godz. 16:00 – były często „letnią wersją” stałych programów z okresu roku szkolnego, takich jak „Tik-Tak” czy „Latający Holender” lub „Teleranek”. Towarzyszył im serial lub film.

Wikipedia


telefon

urządzenie, które służy do prowadzenia rozmów na odległość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) telekom. techn. aparat umożliwiający prowadzenie rozmów;

 (1.2) telekom. połączenie wykonane za pomocą telefonu (1.1)

 (1.3) pot. numer abonenta

 (1.4) daw. środ. med. żart. przyrząd do lewatywy

Wiktionary

Aparat telefoniczny (również telefon, z gr. τηλέ – „daleko” oraz φωνή – „dźwięk, głos”) – urządzenie końcowe dołączane do zakończenia łącza telefonicznego, służące do przesyłania na odległość i odbioru dźwięków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kupiłem sobie nowy telefon. Jestem z niego bardzo zadowolony.

 (1.1) Moja żona zadzwoniła z mojego telefonu do swojej przyjaciółki i rozmawiały ponad godzinę.

 (1.2) Dostałem ważny telefon i muszę wyjść.

 (1.2) Magda przestała odpowiadać na moje telefony.

 (1.3) Możesz podać mi swój telefon kontaktowy?

 (1.3) Zgubiłem notatnik z ważnymi adresami i telefonami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛˈlɛfɔ̃n, AS: telefõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telefonia ż., telefonista m., telefonistka ż., telefonowanie n.

:: zdrobn. telefonik m.

 czas. przetelefonować, telefonować ndk., zatelefonować dk.

 przym. telefoniczny

 przysł. telefonicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aparat telefoniczny

 (1.2) połączenie, rozmowa

 (1.3) numer telefoniczny

Wiktionary


telefonia

system odbioru i przesyłania na odległość dźwięków mowy za pomocą telefonów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) telekom. dział telekomunikacji, obejmujący zagadnienia dotyczące przekazywania dźwięków za pomocą telefonu

 (1.2) telekom. system odbioru i przesyłania na odległość dźwięków mowy za pomocą telefonów

Wiktionary

Telefonia – dział telekomunikacji obejmujący zagadnienia wykorzystania środków do łączności głosowej na odległość, w szczególności przez zestawianie połączeń pomiędzy telefonami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nikt nie przewidział sukcesu Internetu i telefonii komórkowej, nikt też nie przewidział głębokości społecznych zmian, których katalizatorem stały się nowe technologie komunikacyjne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛˈfɔ̃ɲja, AS: telefõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telefon m., telefonista m., telefonistka ż., telefonowanie n.

 czas. telefonować ndk., zatelefonować dk.

 przym. telefoniczny

 przysł. telefonicznie

Wiktionary


telefoniarz

potocznie:
1. osoba prowadząca wiele jakichś działań przy użyciu telefonu;
2. pracownik instalujący linię telefoniczną;
3. notes z zapisanymi numerami telefonów


SJP.pl


telefonicznie

przysłówek

 (1.1) przez telefon

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednak skoro pan młody sam sprawdził telefonicznie, czy posłaniec doręczył złotem drukowane zaproszenie, wypadało się pokazać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲit͡ʃʲɲɛ, AS: telefõńičʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telefon m., telefonik m., telefonia ż., telefonista m., telefonistka ż., telefonowanie n., zatelefonowanie n.

 czas. telefonować ndk., zatelefonować dk.

 przym. telefoniczny

Wiktionary


telefoniczny

przymiotnik od: telefon


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wykonany za pomocą lub pośrednictwem telefonu

 (1.2) charakterystyczny dla telefonu, związany tematycznie z telefonem, dotyczący telefonu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wieczorem Laura odbyła długą rozmowę telefoniczną.

 (1.2) Kabel telefoniczny był zniszczony, kupiliśmy więc nowy.

 (1.2) Rozsierdzona G. nakazała swym pomagierom nękać sąsiada telefonicznymi pogróżkami i żądać pieniędzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲit͡ʃnɨ, AS: telefõńičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telefon m., telefonik m., telefonia ż., telefonista m., telefonistka ż., telefonowanie n.

 czas. telefonować ndk., zatelefonować dk.

 przym. telefonowy

 przysł. telefonicznie

Wiktionary


telefoniera

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mebl. mebel będący połączeniem stolika i krzesła, fotela lub sofki, pierwotnie przeznaczony do odbywania rozmów telefonicznych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mam pojęcia, ile ma lat, więc tak naprawdę cały mebel „rozbebeszyliśmy”, usunęliśmy elementy tapicerskie, potem telefonierę przemalowałam.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) telefoniarka

Wiktionary


telefonik

zdrobnienie od: telefon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od telefon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telefon m., telefonizacja ż., telefonowanie n.

 czas. telefonować

 przysł. telefonicznie

 przym. telefoniczny

Wiktionary


telefonista

1. pracownik obsługujący centralę telefoniczną;
2. żołnierz zajmujący się obsługą wojskowej linii telefonicznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) urz. osoba obsługująca centralę telefoniczną

 (1.2) wojsk. żołnierz obsługujący wojskową linię telefoniczną

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲista, AS: telefõńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telefon m., telefonia ż.

:: fż. telefonistka ż.

 czas. telefonować ndk., zatelefonować dk.

 przym. telefoniczny

 przysł. telefonicznie

Wiktionary


telefonistka

kobieta obsługująca centralę telefoniczną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta obsługująca centralę telefoniczną

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲistka, AS: telefõńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telefon m., telefonia ż., telefonowanie n.

:: fm. telefonista m.

 czas. telefonować ndk., zatelefonować dk.

 przym. telefoniczny

 przysł. telefonicznie

Wiktionary


telefonizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) umożliwienie korzystania z telefonii na danym terenie poprzez zainstalowanie sieci telefonicznej lub urządzeń telefonicznych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przeprowadzono także telefonizację sołectwa i w czynie społecznym wykonano nowy plac zabaw i boiska przy szkole podstawowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛfɔ̃ɲiˈzat͡sʲja, AS: telefõńizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stelefonizować dk., telefonizować ndk.

 przym. telefonizacyjny

 rzecz. telefonik mrz.

Wiktionary


telefonizacyjny

→ telefonizacja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z telefonizacją

Wiktionary

Patrz:

telefonizacja

Powiązane:

 rzecz. telefonizacja ż.

 czas. telefonizować

Wiktionary


telefonizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. stelefonizować)

 (1.1) umożliwiać gdzieś korzystanie z telefonii poprzez zainstalowanie sieci telefonicznej lub urządzeń telefonicznych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cieszyłem się, błogosławiłem im i wspierałem ich, kiedy remontowali obiekty komunalne, służące całej społeczności, rozbudowywali szkołę, gazyfikowali i telefonizowali wieś.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telefonizacja ż.

 czas. stelefonizować dk.

 przym. telefonizacyjny

Wiktionary


telefonogram

rodzaj wiadomości tekstowej przesyłanej za pośrednictwem telefonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) telegram dostarczony do adresata telefonicznie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niezależnie od poszukiwań na terenie Poznania wysłałem także telefonogramy ze zdjęciami ich obu do Wojsk Ochrony Pogranicza z nakazem zatrzymania, jeśliby któryś z nich próbował się wydostać z kraju.

Wiktionary


telefonometryczny

→ telefonometria


SJP.pl

Patrz:

telefonometria

telefonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|telefonować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛfɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: telefõnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telefon m., telefonik m., telefonia ż., telefonista m., telefonistka ż.

 czas. telefonować ndk., zatelefonować dk.

 przym. telefoniczny

 przysł. telefonicznie

Wiktionary


telefonować

czasownik nieprzechodni

 (1.1) rozmawiać z kimś przez telefon

 (1.2) nawiązywać połączenie telefoniczne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już wczoraj telefonowałem do różnych firm w sprawie pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛfɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: telefõnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telefon m., telefonia ż., telefonowanie n., zatelefonowanie n., telefonista m., telefonistka ż., telefonik mrz.

 przym. telefoniczny

 przysł. telefonicznie

 czas. zatelefonować, przetelefonować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzwonić

Wiktionary


telefonoza

zbyt częste korzystanie z telefonu


SJP.pl


telefonozlecenie

zlecenie przekazane drogą telefoniczną


SJP.pl


telefoto

telefotografia;
1. przekazywanie na odległość nieruchomych obrazów za pomocą fototelegrafu; fototelegrafia;
2. fotografia wykonana za pomocą teleobiektywu


SJP.pl


telefotografia

telefoto;
1. przekazywanie na odległość nieruchomych obrazów za pomocą fototelegrafu; fototelegrafia;
2. fotografia wykonana za pomocą teleobiektywu


SJP.pl


telega

nazwisko


SJP.pl

Telega – wieś w Rumunii, w okręgu Prahova, w gminie Telega. W 2011 roku liczyła 3903 mieszkańców.

Wikipedia


telegazeta

tekst odbierany za pomocą telewizora, zawierający aktualizowane co pewien czas wiadomości, reklamy itp.; teletekst


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) telew. teletekst odbierany za pomocą telewizora;

Wiktionary

Te

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czytałem w telegazecie o zbiórce dla rodzin w Aleppo.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. telegazetowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teletekst

Wiktionary


telegazetowy

→ telegazeta


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) telew. związany z telegazetą, dotyczący telegazety

Wiktionary

Patrz:

telegazeta

Powiązane:

 rzecz. telegazeta ż.

Wiktionary


telegeniczny

przymiotnik jakościowy

 (1.1) wyglądający korzystnie lub interesująco na ekranie telewizyjnym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Michael Stich jest przekonany, że telewizja daje za dużo transmisji i telegeniczny tenis został „zagłaskany”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telegeniczność ż.

 przym. telegenicznie

Wiktionary


telegnozja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zjawisko paranormalne mające polegać na umiejętności zdobywania wiedzy na odległość poprzez postrzeganie pozazmysłowe

Wiktionary


telegość

żartobliwie: osoba, która odwiedza znajomych wyłącznie w celu oglądania telewizji


SJP.pl


telegr.

skrót od: telegrafia, telegraficzny (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


telegra

urządzenie do gier współpracujące bezpośrednio z telewizorem, wyparte przez konsole i gry komputerowe; gra telewizyjna


SJP.pl


telegraf

urządzenie do przekazywania informacji tekstowych na odległość za pomocą specjalnego kodu telegraficznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) telekom. techn. urządzenie do przekazywania informacji, przeważnie tekstowych, na odległość;

Wiktionary

Telegraf – urządzenie do przekazywania informacji, przeważnie tekstowych, na odległość.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zbyt wiele wydarzyło się niepokojących wypadków, o których telegraf rozniósł wieść po całym świecie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛˈlɛɡraf, AS: telegraf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telegrafia ż., telegrafista mos., telegrafistka ż., telegrafowanie n., zatelegrafowanie n.

 czas. telegrafować ndk., zatelegrafować dk.

 przym. telegraficzny

 przysł. telegraficznie

Wiktionary


telegrafia

dziedzina telekomunikacji zajmująca się odbiorem i przesyłaniem informacji tekstowych na odległość


SJP.pl

Telegrafia ( tḗle – daleko, "gráphō" – piszę) – dziedzina telekomunikacji zajmująca się przekazywaniem informacji w postaci znaków pisarskich przygotowanych do odbioru automatycznego albo bezpośrednio przez człowieka, za pomocą urządzenia zwanego telegrafem, zastąpionego następnie przez dalekopis.

Wikipedia


telegraficzny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący telegrafu, związany z telegrafem

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla skrótowego stylu wypowiedzi przekazywanych przez telegraf

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 16 marca nastąpiła wymiana telegraficznych not między rządem Tiso a führerem; na „prośbę” Tiso Hitler zgodził się na „opiekę nad słowackim państwem”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛɡraˈfʲit͡ʃnɨ, AS: telegrafʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telegraf mrz., telegrafia ż., telegrafista m., telegrafistka ż., telegrafowanie n.

 czas. telegrafować ndk.

 przysł. telegraficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) skrótowy, lakoniczny, lapidarny

Wiktionary


telegrafista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) urz. osoba obsługująca aparat telegraficzny, wysyłający depesze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na stacji Chandra Unyńska / Gdzieś w mordobijskim powiecie, / Telegrafista Piotr Płaksin / Nie umiał grać na klarnecie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛɡraˈfʲista, AS: telegrafʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telegraf m., telegrafia ż.

:: fż. telegrafistka ż.

 przym. telegraficzny

 przysł. telegraficznie

 czas. telegrafować

Wiktionary


telegrafistka

→ telegrafista


SJP.pl

Patrz:

telegrafista

telegrafować

wysyłać telegram (depeszę); depeszować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) telekom. wysyłać wiadomość przez telegraf

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyjeżdżam – telegrafował Wells do Gorkiego, którego uważał za swojego przyjaciela […]

 (1.1) Na przełomie XIX i XX wieku Sienkiewicz podróżuje między Odessą a Ostendą, telegrafuje do Warszawy, do którego banku mają przysłać mu pieniądze […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telegraf m., telegrafia ż., telegrafista m., telegram m.

 przym. telegraficzny

Wiktionary


telegrafowy

→ telegraf


SJP.pl

Patrz:

telegraf

telegram

1. czcionka komputerowa;
2. komunikator internetowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) poczt. wiadomość przykazywana telegraficznie

Wiktionary

Te

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tɛˈlɛɡrãm, AS: telegrãm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. telegramowy

 czas. telegrafować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) depesza

Wiktionary


telehit

[czytaj: teleHIT] program, film albo serial telewizyjny mający bardzo dużą oglądalność, hit telewizyjny


SJP.pl


teleholik

osoba uzależniona od oglądania telewizji; teleman, telemaniak


SJP.pl


teleinformacyjny

związany z przekazywaniem informacji za pomocą środków telekomunikacyjnych i informatycznych


SJP.pl


teleinformatyczny

→ teleinformatyka; telematyczny


SJP.pl


teleinformatyk

dział informatyki zajmujący się teorią i technologią przetwarzania informacji na odległość oraz przesyłania informacji


SJP.pl


teleinformatyka

dział informatyki zajmujący się teorią i technologią przetwarzania informacji na odległość oraz przesyłania informacji


SJP.pl

Teleinformatyka – równoważna ściśle powiązanym: informatyce technicznej z telekomunikacją, jako specjalność w dyscyplinie nauk inżynieryjno-technicznych oraz kierunek studiów, obejmująca inżynierię komputerów i oprogramowania w projektowaniu i eksploatacji systemów teleinformatycznych funkcjonujących z wykorzystaniem sieci internetowej.

Wikipedia


telejus

gatunek motyla; modraszek


SJP.pl


telekarta

Telekarta – karta "zdrapka" z zasłoniętym kodem. Użytkownik, po zdrapaniu zasłony, podaje go za pomocą tzw. krótkiego kodu lub dzwoni pod ustalony przez operatora numer i tam jest proszony o podanie (najczęściej tonowo za pomocą klawiatury telefonu) kodu z karty. Następnie jego konto jest zasilane kwotą, podaną na telekarcie.

Wikipedia


telekazanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) telew. rel. kazanie przekazywane za pomocą telewizji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W telewizji leciało telekazanie wygłaszane przez znanego amerykańskiego telekaznodzieję.

Wiktionary


telekinetyczka

→ telekinetyk


SJP.pl

Patrz:

telekinetyk

telekinetyczny

→ telekineza


SJP.pl

Patrz:

telekineza

telekinetyk

osoba mająca zdolność telekinezy


SJP.pl


telekineza

przesuwanie przedmiotów za pomocą mocy psychicznych; daloporuszanie (dawniej)


SJP.pl


telekino

urządzenie do nadawania filmów ze studia telewizyjnego


SJP.pl

Telekino (Telecine) – proces konwersji obrazu z taśmy filmowej na sygnał telewizyjny analogowy (PAL HDTV lub NTSC) bądź cyfrowy. Jest to także nazwa maszyny, służącej temu zadaniu.

Wikipedia


telekod

kod bezpieczeństwa stosowany w telefonicznych operacjach bankowych


SJP.pl


telekom

firma działająca w branży telefonii stacjonarnej, komórkowej, zajmująca się przede wszystkim świadczeniem usług telekomunikacyjnych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pot. skrót od:
    • telekomunikacja
    • satelita telekomunikacyjny
  • w nazwie operatora telekomunikacyjnego:
    • Deutsche Telekom
    • France Télécom
    • Magyar Telekom
    • Manx Telecom
    • Telekom Austria
    • Telecom Italia Mobile
  • TELECOM PARIS
  • enhanced Telecom Operations Map

Wikipedia


telekom.

skrót od: telekomunikacja, telekomunikacyjny (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


telekomunikacja

przekaz dźwięku i obrazu na odległość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. przesyłanie sygnałów dźwiękowych i obrazu na odległość

 (1.2) nauk. techn. nauka związana z przekazywaniem sygnałów na odległość

 (1.3) dział gospodarki związany z przekazywaniem sygnałów na odległość

Wiktionary

Telekomunikacja – dziedzina techniki i nauki, zajmująca się transmisją informacji na odległość przy użyciu środków łączności. Legalna definicja zawarta w polskim prawie telekomunikacyjnym określa telekomunikację jako:

„nadawanie, odbiór lub transmisję informacji, niezależnie od ich rodzaju, za pomocą przewodów, fal radiowych bądź optycznych lub innych środków wykorzystujących energię elektromagnetyczną”.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. telekomunikacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łączność

Wiktionary


telekomunikacyjnie

→ telekomunikacyjny


SJP.pl

Patrz:

telekomunikacyjny

telekomunikacyjny

dotyczący telekomunikacji


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z telekomunikacją, dotyczący telekomunikacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zewsząd otaczają nas maszty i przekaźniki telekomunikacyjne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telekomunikacja ż.

Wiktionary


telekomutacja

1. dział telekomunikacji zajmujący się łączami telekomunikacyjnymi;
2. jedna z faz działania centrali telekomunikacyjnej; preselekcja


SJP.pl


telekomutacyjny

→ telekomutacja


SJP.pl

Patrz:

telekomutacja

telekonferencja

konferencja, w której osoby uczestniczące znajdują w oddalonych od siebie miejscach i kontaktują się za pomocą technik radiowych, telewizyjnych lub komputerowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzaj konferencji prowadzonej za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych, w której uczestniczą minimum trzy osoby, a przynajmniej jedna z nich uczestniczy zdalnie (na odległość)

Wiktionary

Telekonferencja – usługa, która daje możliwość prowadzenia konwersacji telefonicznej nawet przez kilkudziesięciu rozmówców w jednym czasie. Mają oni do dyspozycji kilka różnych narzędzi, takich jak: telefony analogowe, cyfrowe, komórkowe, jak i różnego rodzaju połączenia telekomunikacyjne, w tym: połączenia radiowe, wizyjne i poprzez sieci komputerowe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Choć najwyższe organy państwa i firmy przechodzą, na ile mogą, na telekonferencje i zdalną obsługę klientów, a część szkół prowadzi zajęcia przez internet za pomocą bezpłatnych narzędzi, to kłopotów jest sporo.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. telekonferencyjny

Wiktionary


telekonferencyjnie

→ telekonferencyjny


SJP.pl

Patrz:

telekonferencyjny

telekonferencyjny

dotyczący telekonferencji


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z telekonferencją, dotyczący telekonferencji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telekonferencja ż.

Wiktionary


telekonkursowy

→ telekonkurs


SJP.pl

Patrz:

telekonkurs

telekonsultacja

usługa medyczna realizowana przez telefon bądź internet


SJP.pl


telekonwerter

zespół soczewek umieszczany na obiektywnie lub między obiektywem a aparatem fotograficznym, powiększający centralną część obrazu; telekonwertor


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fot. zespół soczewek montowany przed lub za obiektywem aparatu fotograficznego, w celu powiększenia centrum kadru;

Wiktionary

Telekonwerter – zespół soczewek mocowany pomiędzy aparatem fotograficznym a obiektywem lub na obiektywie, w celu powiększenia centralnej części obrazu podawanego przez obiektyw fotograficzny. Zestawienie telekonwertera i obiektywu podstawowego ma działanie podobne do obiektywu długoogniskowego, od którego często jest tańsze i lżejsze, ale wprowadza dodatkowe aberracje optyczne, a czasem także winietowanie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dokładając telekonwerter ×2 otrzymywałem ogniskową ponad trzy tysiące – i to było już naprawdę coś!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telekonwersja ż.

Wiktionary


telekonwertor

zespół soczewek umieszczany na obiektywnie lub między obiektywem a aparatem fotograficznym, powiększający centralną część obrazu; telekonwerter


SJP.pl


teleks

telex;
1. sieć abonencka skupiająca komunikujących się za pomocą dalekopisów;
2. rodzaj aparatu telegraficznego, inaczej: dalekopis;
3. tekst wysłany przy użyciu urządzenia o tej samej nazwie; dalekopis


SJP.pl

Teleks (również telex; ang. "Teleprinter Exchange Service") – usługa telegraficzna, polegająca na przesyłaniu wiadomości w postaci alfanumerycznej, z repertuarem znaków określonym alfabetem telegraficznym. Teleksami ("TELegraph EXchange") były nazywane również urządzenia wykonujące najpierw wybieranie impulsowe, podobnie jak w telefonach tarczowych, w celu komutacji łączy, a następnie wysyłanie danych przy zastosowaniu kodowania ITA2.

Wikipedia


telemach

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. postać z mitologii greckiej, syn Odyseusza i Penelopy;

 (1.2) imię męskie

Wiktionary

Telemach (gr. Τηλέμαχος Tēlémachos od τῆλε „daleko” i μαχος „walka”) – w mitologii greckiej syn Odyseusza i Penelopy.

Urodził się tuż przed rozpoczęciem wojny trojańskiej. Jeszcze jako dziecko wpadł do morza, uratowały go delfiny. Dlatego Odyseusz miał na tarczy delfina.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. telemachia ż.

:: zdrobn. Telemaszek m.

 przym. Telemachowy

Wiktionary


teleman

osoba nałogowo oglądająca telewizję; telemaniak


SJP.pl

Teleman – brytyjski zespół indiepopowy, założony w Londynie w 2012 roku. Grupę tworzą: wokalista i gitarzysta Thomas Sanders, basista Peter Cattermoul i perkusista Hiro Amamiya. Do 2023 roku wydali łącznie cztery albumy studyjne: "Breakfast" (2014), "Brilliant Sanity" (2016), "Family of Aliens" (2018) i "Good Time/Hard Time" (2023).

Wikipedia


telemania

nadmierne oglądanie telewizji


SJP.pl


telemaniaczka

kobieta nałogowo oglądająca telewizję; telemanka


SJP.pl


telemaniak

osoba nałogowo oglądająca telewizję; teleman


SJP.pl

Telemaniak (ang. "The Cable Guy") – amerykańska czarna komedia z 1996 roku w reżyserii Bena Stillera.

Wikipedia


telemanka

kobieta nałogowo oglądająca telewizję; telemaniaczka


SJP.pl


telemark

styl lądowania w skokach narciarskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. sposób lądowania w skokach narciarskich, polegający na rozłożeniu rąk na boki i lekkim ugięciem kolan;

 (1.2) sport. technika jazdy zjazdowej na nartach polegająca na prowadzeniu pięty na narcie zewnętrznej płasko, natomiast piety na narcie wewnętrznej uniesionej i znajdującej się pod ciałem narciarza z wygiętym kolanem;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Telemark – region administracyjny (fylke) w Norwegii
  • Telemark – pasmo górskie w Norwegii
  • telemark – styl lądowania w skokach narciarskich
  • narciarstwo telemarkowe
  • Batalion Telemark – norweska zmechanizowana jednostka szybkiego reagowania

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tɛˈlɛ̃mark, AS: telẽmark

Wiktionary


telemarketer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hand. osoba oferująca sprzedaż czegoś poprzez środki telekomunikacji, najczęściej poprzez rozmowę telefoniczną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niełatwo pracuje się jako telemarketer.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. market mrz.

Wiktionary


telemarketerka

→ telemarketer


SJP.pl

Patrz:

telemarketer

telemarketerski

→ telemarketer


SJP.pl

Patrz:

telemarketer

telemarketing

działalność marketingowa prowadzona za pośrednictwem telefonu


SJP.pl

Telemarketing – formą marketingu bezpośredniego, która polega na tym, że przedstawiciel przedsiębiorstwa inicjuje lub przyjmuje połączenia telefoniczne od klientów, przekazując informacje o ofercie, odpowiadając na pytania i wątpliwości klienta czy w końcu przyjmując zamówienie. W trakcie tych interakcji przedstawicie przedsiębiorstwa prezentują oferty przeznaczone dla konkretnych nabywców.

Wikipedia


telematyczny

→ telematyka; teleinformatyczny


SJP.pl


telematyka

dziedzina techniki zajmująca się wykorzystaniem telekomunikacji w informatyce i informatyki w telekomunikacji; teleinformatyka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) inform. telekom. dziedzina wykorzystująca rozwiązania informatyczne i telekomunikacyjne do zbierania danych i zarządzania nimi;

Wiktionary

Telematyka – rozwiązania telekomunikacyjne, informatyczne i informacyjne oraz rozwiązania automatycznego sterowania dostosowane do potrzeb obsługiwanych systemów fizycznych – wynikających z ich zadań, infrastruktury, organizacji, procesów utrzymania oraz zarządzania – i zintegrowane z tymi systemami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przyszłością ludzkości jest telekomunikacja bezprzewodowa, światłowody, rurociągi i telematyka, a nie rozwój przestarzałych systemów transportowych.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teleinformatyka

Wiktionary


telemechanik

specjalista w zakresie telemechaniki


SJP.pl


telemechanika

specjalista w zakresie telemechaniki


SJP.pl

Telemechanika – dziedzina telekomunikacji zajmująca się przesyłaniem sygnałów sterujących na odległość. Telemechanika stanowi zespół urządzeń do zbierania niezbędnych informacji o stanie sieci, które jednocześnie umożliwiają zdalne sterowanie z centrum dyspozytorskiego określonego szczebla. Układy telemechaniki umożliwiają:

Wikipedia


telemedycyna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma świadczenia usług medycznych i opieki zdrowotnej; łączy w sobie elementy telekomunikacji, informatyki, medycyny;

Wiktionary

Telemedycyna (medycyna na odległość) – forma świadczenia usług medycznych i opieki zdrowotnej łącząca w sobie elementy telekomunikacji, informatyki oraz medycyny. Umożliwia kontakt pacjenta z lekarzem bez konieczności osobistej wizyty w placówce. Pojęcie to obejmuje zdalne konsultacje lekarskie, dostęp do dokumentacji medycznej oraz monitorowanie stanu zdrowia pacjenta na odległość.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za kraj w którym pierwsze kroki zaczęto stawiać na gruncie nowoczesnej telemedycyny należy przyjąć USA.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛmɛdɨˈt͡sɨ̃na, AS: telemedycỹna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. telemedyczny

 przysł. telemedycznie

Wiktionary


telemedycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób telemedyczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telemedycyna ż.

Wiktionary


telemedyczny

1. → telemedycyna;
2. kiosk telemedyczny - stacjonarne stanowisko umożliwiające samodzielne wykonywanie podstawowych badań lekarskich


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z telemedycyną, dotyczący telemedycyny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛmɛˈdɨt͡ʃnɨ, AS: telemedyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telemedycyna ż.

Wiktionary


telemetria

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziedzina telekomunikacji zajmująca się technikami przesyłu wartości pomiarowych na odległość;

 (1.2) techn. technologia umożliwiająca zdalne zbieranie, przesyłanie i analizę danych pomiarowych pochodzących z różnych urządzeń lub systemów

Wiktionary

Telemetria (z gr. "tēle" 'daleko' i "métron" 'miara') – dziedzina telekomunikacji zajmująca się technikami przesyłu wartości pomiarowych na odległość. Polega ona zazwyczaj na umieszczaniu w terenie urządzeń, które dokonują pomiaru wybranej wielkości, oraz automatycznej transmisji zebranych danych, drogą przewodową lub bezprzewodową, do centrali. Do przesyłania wyników pomiarów używa się układów radiowych, modemów, Internetu oraz sieci telefonii komórkowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W ostatnich latach rozwój IoT (Internetu Rzeczy) znacznie poszerzył zakres telemetrii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛ̃ˈmɛtrʲja, AS: telẽmetrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. telemetryczny

Wiktionary


telemetryczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z telemetrią, dotyczący telemetrii, pomiarów dokonywanych zdalnie

 (1.2) związany z telemetrem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Więk­szość gnieź­dziła się teraz w sali odpraw pilotów, gdzie będzie mogła analizować dane tele­me­tryczne, a te zaczną niebawem spływać na bieżąco z pola bitwy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telemetria ż., telemetr mrz.

Wiktionary


telemost

bezpośrednia łączność przez satelitę


SJP.pl


telenaprawa

naprawa telewizorów i sprzętu telewizyjnego


SJP.pl


telenowela

kilkudziesięcio-, a czasem i kilkusetodcinkowy serial telewizyjny o tematyce obyczajowej; opera mydlana, soap opera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wieloodcinkowy serial, którego akcja dzieje się wewnątrz jakiegoś środowiska;

Wiktionary

Telenowela (od telenovela) – gatunek telewizyjny charakterystyczny dla Ameryki Południowej i Środkowej.

Pierwszą telenowelą wyświetlaną w Polsce była "Niewolnica Isaura" w 1985. Po wielkim sukcesie oglądalności zaczęto sprowadzać później wiele telenowel brazylijskich, argentyńskich, wenezuelskich czy meksykańskich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛ̃nɔˈvɛla, AS: telẽnovela

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) serial, opera mydlana, tasiemiec, soap opera

Wiktionary


teleobiektyw

wąskokątny obiektyw aparatu fotograficznego umożliwiający, dzięki specjalnej budowie (długa ogniskowa), fotografowanie z dużej odległości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fot. techn. wąskokątny obiektyw fotograficzny o długiej ogniskowej przeznaczony do robienia zdjęć ze znacznej odległości lub z bliska, ale w dużym powiększeniu;

Wiktionary

Teleobiektyw – rodzaj wąskokątnego obiektywu fotograficznego, który ze względu na specjalną budowę optyczną ma odległość ogniskową znacząco większą niż długość jego obudowy.

Najprostsze teleobiektywy składają się z dwóch grup soczewek: pierwszej, skupiającej, znajdującej się w przedniej części obiektywu oraz drugiej, rozpraszającej, znajdującej się w jego tylnej części. Działanie drugiej z tych grup podobne jest do działania telekonwertera.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛɔˈbʲjɛktɨf, AS: teleobʹi ̯ektyf

Wiktionary


teleolog

specjalista w zakresie teleologii


SJP.pl


teleologia

zmierzanie zjawisk w przyrodzie i społeczeństwie do jakiegoś celu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) filoz. pogląd filozoficzny, który postuluje obranie celu za główny aspekt analizy rzeczywistości i przebiegu zdarzeń;

Wiktionary

Teleologia (gr. "télos" – cel i "logos" – badanie) – teoria porządku celowego i pogląd, że porządek celowy zachodzi aktualnie w danej dziedzinie, zwłaszcza w całej rzeczywistości lub w całej rzeczywistości historycznej; dla tego drugiego znaczenia stosuje się także termin finalizm.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zwierzenia owe są w dużej mierze pretekstem do formułowania pytań fundamentalnych, dotyczących przede wszystkim ontologicznej kondycji jednostki ludzkiej oraz szeroko pojętej teleologii dziejów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teleolog mos., teleologiczność ż.

 przym. teleologiczny

 przysł. teleologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) finalizm, celowość

Wiktionary


teleologiczny

przymiotnik od: teleologia (np. koncepcja teleologiczna); książ. celowościowy, skierowany ku jakiemuś celowi


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) filoz. związany z teleologią, dotyczący teleologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teleologia ż.

Wiktionary


teleologizm

pogląd, według którego rozwój świata przyrody i rzeczywistości społecznej zmierza do jakiegoś ostatecznego celu


SJP.pl


teleomorfa

u grzybów: płciowa postać rozwojowa (morfa)


SJP.pl

Teleomorfa – płciowa postać rozwojowa (morfa) u grzybów. U wielu grzybów należących do workowców występują dwie postacie rozwojowe; anamorfa rozmnażająca się bezpłciowo i teleomorfa rozmnażająca się płciowo. U podstawczaków zdarza się to bardzo rzadko.

Wikipedia


teleoperacja

1. działania, których sterowanie odbywające się na odległość dzięki specjalnej technologii;
2. operacja przeprowadzana zdalnie przy zastosowaniu zaawansowanego technologicznie sprzętu


SJP.pl

Teleoperacja, telechirurgia, zdalna chirurgia – rodzaj operacji, przeprowadzanej przy pomocy robota chirurgicznego, sterowanego przez chirurga zdalnie. Dziedzina ta jest specjalistyczną formą telemedycyny. Łączy w sobie elementy chirurgii, telekomunikacji, informatyki oraz robotyki. W odróżnieniu od chirurgii zrobotyzowanej, telechirurgia pozwala na przeprowadzenie operacji, w której fizyczna odległość między pacjentem a lekarzem przestaje być istotna.

Wikipedia


teleoperator

firma świadcząca usługi telekomunikacyjne


SJP.pl


teleopieka

system, który zapewnia zdalną opiekę i pomoc osobom wymagającym wsparcia


SJP.pl

Te

Wikipedia


teleopiekun

opiekun w systemie teleopieki


SJP.pl


telepajęczarka

potocznie: kobieta oglądająca telewizję bez płacenia abonamentu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. przestępczyni używająca odbiornika telewizyjnego bez uiszczenia odpowiedniej opłaty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powiedział naszej ciotce, że jest telepajęczarką i ma uiścić zaległą opłatę abonamentową.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telepajęczarstwo n.

:: fm. telepajęczarz mos.

 przym. telepajęczarski

Wiktionary


telepajęczarski

→ telepajęczarz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z telepajęczarstwem, dotyczący telepajęczarstwa

Wiktionary

Patrz:

telepajęczarz

Przykłady

 (1.1) O ich telepajęczarskim procederze głośno było w całej rodzinie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telepajęczarstwo n., telepajęczarz mos., telepajęczarka ż.

Wiktionary


telepajęczarstwo

potocznie: korzystanie z aparatu telewizyjnego bez uiszczania opłat abonamentowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. używanie odbiornika telewizyjnego bez uiszczenia odpowiedniej opłaty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oskarżyli dziadków o telepajęczarstwo i kazali zapłacić grzywnę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telepajęczarz m., telepajęczarka ż.

 przym. telepajęczarski

Wiktionary


telepajęczarz

potocznie: osoba dopuszczająca się telepajęczarstwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. przestępca używający odbiornika telewizyjnego bez uiszczenia odpowiedniej opłaty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Telepajęczarze przyczyniają się do upadku narodowych mediów.

 (1.1) W naszej klatce wykryto aż czterech telepajęczarzów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telepajęczarstwo n.

:: fż. telepajęczarka ż.

 przym. telepajęczarski

Wiktionary


telepata

osoba przewidująca przyszłość


SJP.pl


telepatia

przekazywanie myśli na odległość, bez udziału zmysłów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ezot. rzekoma zdolność do porozumiewania się, przekazując myśli na odległość;

Wiktionary

Te

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛˈpatʲja, AS: telepatʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telepata m., telepatka ż.

 przym. telepatyczny

 przysł. telepatycznie

Wiktionary


telepatka

→ telepata


SJP.pl

Patrz:

telepata

telepatrzydło

potocznie o telewizorze; telepudło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) żart. telewizor

Wiktionary


telepatycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób telepatyczny, za pomocą telepatii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telepatia ż.

 przym. telepatyczny

Wiktionary


telepatyczny

→ telepatia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z telepatią, dotyczący telepatii

Wiktionary

Patrz:

telepatia

Powiązane:

 rzecz. telepatia ż., telepatka ż.

 przysł. telepatycznie

Wiktionary


telepnąć

potocznie: zatrząść, potrząsnąć


SJP.pl


teleporada

środowiskowo: porada lekarska udzielona podczas rozmowy telefonicznej


SJP.pl


teleport

w fantastyce: urządzenie do przenoszenia w inne miejsce bez zachowania ciągłości istnienia w przestrzeni; teleporter


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sf. urządzenie służące do teleportacji

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • teleportacja
  • Teleport – konwent fantastyczno-kulturalny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tɛˈlɛpɔrt, AS: teleport

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teleportacja ż.

 czas. teleportować ndk.

Wiktionary


teleportacja

przenoszenie obiektów z jednego miejsca w inne, bez zachowania ciągłości istnienia obiektu w przestrzeni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sf. przemieszczenie się między dwoma punktami przestrzeni bez fizycznego przebywania drogi między nimi;

Wiktionary

Teleportacja (z gr. "τῆλε, tele" "odległy" i łac. "portare" "nosić") – hipotetyczny w skali makroskopowej proces przenoszenia obiektów z jednego miejsca w inne, bez zachowania ciągłości istnienia obiektu w przestrzeni. Słowo "teleportacja" zostało po raz pierwszy użyte prawdopodobnie przez Charlesa Forta.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. teleportowanie n., teleportator m., teleport mrz.

 czas. teleportować ndk., przeteleportować dk.

Wiktionary


teleportacyjny

→ teleportacja


SJP.pl

Patrz:

teleportacja

teleporter

w fantastyce: urządzenie do przenoszenia w inne miejsce bez zachowania ciągłości istnienia w przestrzeni; teleport


SJP.pl


teleportować

przenosić (przenieść) w inne miejsce bez zachowania ciągłości istnienia w przestrzeni


SJP.pl


telepraca

praca wykonywana poza siedzibą firmy z wykorzystaniem urządzeń telekomunikacyjnych i komputerów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) neol. forma organizacji pracy polegająca na świadczeniu pracy poza jednostką organizacyjną pracodawcy za pomocą środków komunikacji elektronicznej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Telepraca jest wreszcie sposobem na tworzenie rozproszonych zespołów pracowników, którzy są zlokalizowani w różnych miejscach, ale faktycznie przebywają i pracują w tej samej przestrzeni wirtualnej […].

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) praca zdalna

Wiktionary


telepracownica

pracownia wykonująca swoją pracę poza firmą, łącząca się z siedzibą firmy za pośrednictwem komputerów i urządzeń telekomunikacyjnych


SJP.pl


telepracownik

pracownik wykonujący swoją pracę poza firmą, łączący się z siedzibą firmy za pośrednictwem komputerów i urządzeń telekomunikacyjnych


SJP.pl


teleprodukcja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) telew. program, film itp. powstały na zamówienie telewizji

Wiktionary


teleprompter

urządzenie stosowane w telewizji, zwykle w kształcie obracającego się bębna albo rolek z nawiniętym papierem, na którym dużymi literami jest napisany tekst dla osoby mówiącej, stojącej przed kamerą; prompter


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) telew. urządzenie do pokazywania lektorowi w studio tekstu do czytania;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prompt mrz., prompter mrz.

 czas. promptować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prompter

Wiktionary


telepudło

potocznie o telewizorze; telepatrzydło


SJP.pl


telepyla

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitgr. mityczna kraina Lajstrygonów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛˈpɨla, AS: telepyla

Wiktionary


teleradiola

w gwarze środowiskowej: radioodbiornik i telewizor (czasem też i magnetofon) w jednej obudowie


SJP.pl


teleradiologia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. forma radiologii, wchodząca w skład telemedycyny;

Wiktionary

Te

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Teleradiologia obniża koszty funkcjonowania szpitali i innych jednostek ochrony zdrowia. Tak zwane centra opisowe świadczące usługi w zakresie teleradiologii istnieją na przykład w Indiach, a świadczą usługi dla szpitali w USA czy Wielkiej Brytanii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛradʲjɔˈlɔɟja, AS: teleradʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary


teleradioterapia

leczenie nowotworów złośliwych poprzez napromienianie ich ze źródła zewnętrznego (z dużej odległości) za pomocą aparatów rentgenowskich lub urządzeń kobaltowych czy cezowych; teleterapia


SJP.pl

Teleradioterapia – technika leczenia za pomocą promieniowania jonizującego (radioterapia), w metodzie tej źródło promieniowania umieszczone jest w pewnej odległości od tkanek. Polega na napromienianiu wiązkami zewnętrznymi określonej objętości tkanek, obejmującej guz nowotworowy z adekwatnym marginesem tkanek oraz, w razie potrzeby, regionalne węzły chłonne.

Wikipedia


teleran

system naziemnej radionawigacji lotniczej


SJP.pl


teleranek

poranny program telewizyjny dla dzieci


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) telew. program telewizyjny dla dzieci i młodzieży nadawany w niedzielne poranki

Wiktionary

Te

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po teleranku poszliśmy z Marzeną na łyżwy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Teleranek mrz.

Wiktionary


telereceptor

receptor odbierający bodźce napływające z pewnej odległości, których źródło znajduje się w oddaleniu od narządu zmysłu, np. receptor wzroku, słuchu; teleceptor


SJP.pl

Telereceptor – rodzaj eksteroreceptora, odbierający bodźce nie w bezpośrednim kontakcie, tylko za pośrednictwem jakiegoś nośnika. Nośnikiem tym może być np. światło, dźwięk (lub inna fala mechaniczna).

Do telereceptorów zalicza się receptory:

Wikipedia


telerecording

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. dawna metoda zapisu obrazu telewizyjnego na taśmie filmowej, wykorzystywana przed wynalezieniem magnetowidu;

 (1.2) techn. urządzenie do telerecordingu (1.1)

Wiktionary

Telerecording (znany w USA pod nazwą kinescoping) – metoda zapisu programów telewizyjnych na taśmie filmowej w celu ich zachowania, późniejszego wykorzystania bądź odsprzedaży. Mimo swojej niedoskonałości była to, do czasu wprowadzenia do użytku magnetowidów w roku 1956, jedyna metoda rejestracji programów telewizyjnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pierwsze polskie programy telewizyjne utrwalano telerecordingiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telerekording m.

 przym. telerecordingowy, telerekordingowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) telerekording

Wiktionary


telerekording

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. zob. telerecording.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwsze polskie programy telewizyjne utrwalano telerekordingiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telerecording m.

 przym. telerecordingowy, telerekordingowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) telerecording

Wiktionary


telesensacja

potocznie: sensacja telewizyjna


SJP.pl


telesfor

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Telesfor – imię męskie pochodzenia greckiego, gr. "Τελεσφορος (Telesphóros)", oznaczające „doprowadzony do końca, doprowadzony do doskonałości”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pradziadkowi Telesforowi zaproponowano pracę w Sopocie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛˈlɛsfɔr, AS: telesfor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Telesfora ż.

Wiktionary


telesforostwo

Telesfor z małżonką; Telesforowie


SJP.pl


telesforowie

imię męskie


SJP.pl


telesforowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Telesfora lub z nim związany


SJP.pl


teleshop

[czytaj: teleSZOP] instytucja oferująca swoje produkty poprzez reklamy telewizyjne, sprzedająca wysyłkowo, przyjmująca zamówienia drogą telefoniczną; telesklep (częściej)


SJP.pl


telesklep

instytucja oferująca swoje produkty poprzez reklamy telewizyjne, sprzedająca wysyłkowo, przyjmująca zamówienia drogą telefoniczną; teleshop (rzadziej)


SJP.pl

Te

Wikipedia


teleskop

1. przyrząd astronomiczny służący do obserwacji gwiazd, planet, ogólnie: kosmosu
2. amortyzator złożony z dwóch rur, szerszej i węższej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) opt. astr. przyrząd astronomiczny używany do obserwacji nieba;

 (1.2) pot. techn. element konstrukcyjny, który składa się z rurek wsuwających się jedna w drugą

 (1.3) pot. mot. amortyzator teleskopowy

 (1.4) pot. fot. aparat fotograficzny z teleobiektywem

 (1.5) icht. odmiana złotej rybki o dużych, mocno wypukłych oczach;

Wiktionary

Teleskop (gr. "tēle-skópos" – daleko widzący) – narzędzie, które służy do obserwacji odległych obiektów poprzez zbieranie promieniowania elektromagnetycznego (np. światła widzialnego).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Astronom obserwował niebo przez teleskop.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛˈlɛskɔp, AS: teleskop

Wiktionary

Powiązane:

 przym. teleskopowy

 przysł. teleskopowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) luneta; daw. dalowid, daw. dalowidz, daw. dalowidnia

Wiktionary


teleskopowy

przymiotnik

 (1.1) techn. dotyczący teleskopu, związany z teleskopem

 (1.2) techn. zbudowany z zachodzących na siebie, rozsuwanych i wsuwanych rur lub walców

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wyciąganie pałki teleskopowej w sytuacji zagrożenia tylko po to, aby przestraszyć napastnika – bez zdecydowania i umiejętności, by jej użyć, najprawdopodobniej skończy się odebraniem nam pałki i użyciem jej przeciw nam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛskɔˈpɔvɨ, AS: teleskopovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teleskop mrz.

 przysł. teleskopowo

Wiktionary


teleskopówka

potocznie o czymś teleskopowym, np. antenie, wędce itp.


SJP.pl


telesprzedawca

osoba zajmująca się telesprzedażą


SJP.pl


telesprzedaż

sprzedaż z wykorzystaniem telewizji lub telefonu


SJP.pl

Telesprzedaż – przekaz handlowy zawierający bezpośrednią ofertę sprzedaży towarów lub odpłatnego świadczenia usług, w tym nieruchomości, praw i zobowiązań.

Wikipedia


telesprzedażowy

→ telesprzedaż


SJP.pl

Patrz:

telesprzedaż

telestacja

rzadko: stacja nadawcza emitująca program telewizyjny


SJP.pl


telestych

wiersz, w którym ostatnie litery poszczególnych wersów układają się w wyraz bądź układ wyrazów


SJP.pl


teleszyński

nazwisko


SJP.pl


telet

kosztowna tkanina jedwabna na suknie; telej; tylet


SJP.pl


teletechnik

specjalista w dziedzinie teletechniki


SJP.pl


teletechnika

specjalista w dziedzinie teletechniki


SJP.pl

Teletechnika – dziedzina techniki, zajmująca się praktycznym zastosowaniem telekomunikacji – dotyczy zagadnień związanych z produkcją, projektowaniem, wykonawstwem i utrzymaniem sieci, urządzeń i systemów teletechnicznych (telekomunikacyjnych).

Wikipedia


teletekst

1. system przesyłu informacji w sygnale telewizyjnym, odtwarzanych na ekranie telewizora z dekoderem;
2. tekst odbierany za pomocą telewizora, zawierający aktualizowane co pewien czas wiadomości, reklamy itp.; telegazeta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) telew. system opracowany przez BBC, przeznaczony do przesyłania informacji w formie tekstowej razem z sygnałem telewizyjnym, wymagający specjalnego dekodera w odbiorniku;

 (1.2) telew. transmitowane razem z sygnałem telewizyjnym treści systemu teletekstu (1.1)

Wiktionary

Teletekst – cyfrowy system przesyłania dodatkowych informacji nadawanych jednocześnie z programem telewizyjnym. Dodatkowe informacje w postaci tekstu i znaków graficznych można oglądać na ekranie telewizora zamiast nadawanego programu lub na tle programu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Telewizor wyposażony jest w dekoder teletekstu.

 (1.2) Ten program telewizyjny nadawany jest z teletekstem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛˈlɛtɛkst, AS: teletekst

Wiktionary

Powiązane:

 przym. teletekstowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) telegazeta, telestrony

Wiktionary


teleterapia

leczenie nowotworów złośliwych poprzez napromienianie ich ze źródła zewnętrznego (z dużej odległości) za pomocą aparatów rentgenowskich lub urządzeń kobaltowych czy cezowych; teleradioterapia


SJP.pl


teletermometr

termometr mogący przekazywać dane o temperaturze na odległość


SJP.pl


teletransmisja

Te

Wikipedia


teletransportować

rzadko: przenosić w inne miejsce bez zachowania ciągłości istnienia w przestrzeni; teleportować


SJP.pl


teletubisie

bajkowa postać z popularnego brytyjskiego programu dla najmłodszych dzieci


SJP.pl

Teletubisie ( Teletubbies) – brytyjski serial dla dzieci. Był emitowany od 31 marca 1997 do 21 grudnia 2001 na antenie BBC Two i ponownie od 9 listopada 2015 do 12 października 2018 na antenie CBeebies. Został wyprodukowany przez Ragdoll Productions (1997–2001) oraz Darrall MacQueen i DHX Media (2015–2018) na zamówienie BBC. Powstało 365 odcinków w latach 1997–2001 i 120 odcinków w latach 2015–2018. Pomysłodawcami serialu byli Anne Wood i Andrew Davenport.

Wikipedia


teletubiś

bajkowa postać z popularnego brytyjskiego programu dla najmłodszych dzieci


SJP.pl


teleturniej

audycja telewizyjna w formie konkursu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) konkurs odbywający się w studio telewizyjnym

Wiktionary

Teleturniej – specyficznie telewizyjny gatunek dziennikarski i typ telewizyjnego programu rozrywkowego. Polega na wykonywaniu przed kamerami przez uczestników (na ogół dobieranych na zasadzie otwartych eliminacji, choć czasem specjalnie zapraszanych do programu – wówczas są to z reguły osoby powszechnie znane) narzuconych im przez prowadzącego zadań, za co otrzymują – niekiedy bardzo wysokie – nagrody.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W teleturnieju wzięło udział pięciu zawodników.

 (1.1) Wygrałem w teleturnieju dużo pieniędzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛˈturʲɲɛ̇j, AS: teleturʹńėi ̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. teleturniejowy

Wiktionary


teleturniejowicz

uczestnik teleturnieju


SJP.pl


teletutor

edukator kształcący na odległość, zwykle przez internet; teleedukator


SJP.pl


teletypistka

→ teletypista


SJP.pl

Patrz:

teletypista

teleutospor

dwukomórkowy, dikariotyczny zarodnik zimowy wytwarzany przez grzybnię najczęściej pod koniec okresu wegetatywnego; z teleutosporu wyrastają podstawki z zarodnikami (basidiosporami)


SJP.pl


televariétés

[czytaj: telewarieTE] z francuskiego: rodzaj rozrywkowego programu telewizyjnego


SJP.pl


telew.

skrót od: telewizja, telewizyjny (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


telewidowisko

widowisko realizowane i nadawane przez telewizję


SJP.pl


telewidz

ktoś, kto ogląda telewizję


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) widz programu telewizyjnego; oglądający telewizję

Wiktionary

Telewidz – utwór zespołu IRA pochodzący z szóstej płyty "Ogrody". Kompozycja została zamieszczona na czwartym miejscu na krążku, trwa 3 minuty i 21 sekund i jest drugim utworem co do najkrótszych. Krótsze jest tylko "Nie tracę wiary" (2:57).

Tekst utworu opowiada o człowieku który zaślepiony oglądaniem telewizji nie zwraca uwagi na to co się dzieje wokół niego. Żyje w zupełnie innym świecie, w którym jest mu dobrze. Tekst do utworu napisał wokalista grupy Artur Gadowski.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. telewidownia ż.

Wiktionary


telewidzka

kobieta oglądająca telewizję


SJP.pl


telewizja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) metoda przekazywania ruchomego obrazu oraz dźwięku na odległość;

 (1.2) instytucja będąca nadawcą sygnału telewizyjnego

 (1.3) ogół programów telewizyjnych nadawanych metodą (1.1)

Wiktionary

Telewizja (TV) – dziedzina telekomunikacji przekazująca ruchomy obraz oraz dźwięk na odległość. W jednym miejscu za pomocą kamery telewizyjnej i mikrofonu rejestruje się sygnał, który następnie jest transmitowany do dowolnego miejsca w zasięgu transmisji. Sygnał odbierany jest przez odbiornik telewizyjny i przetwarzany na obraz oraz dźwięk.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszyscy oglądali noworoczne przemówienie prezydenta w telewizji.

 (1.3) Ojciec siedział w swoim kącie i na uszach miał słuchawki „Tonsilu”, pomagające przy dyskretnym oglądaniu telewizji. Tym razem jednak służyły mu one jako osłona przeciwdźwiękowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛˈvʲizʲja, AS: televʹizʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telewizor m., telewizorek m., telewizornia ż.

 przym. telewizyjny

 przysł. telewizyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mały ekran, szklany ekran, jedenasta muzal; żart. telepatrzydło

Wiktionary


telewizjada

program telewizyjny poświęcony sportowi masowemu, masowym konkursom i turniejom


SJP.pl


telewizjoner

1. żartobliwie: telewidz;
2. żartobliwie: osoba propagująca w telewizji jakieś wizje, głosząca jakieś prognozy


SJP.pl


telewizjotyzm

bezmyślne, ogłupiające oglądanie telewizji


SJP.pl


telewizor

urządzenie przeznaczone do zdalnego odbioru ruchomego obrazu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urządzenie wyposażone w ekran umożliwiające odbiór i oglądanie sygnału telewizyjnego;

Wiktionary

Telewizor, również odbiornik telewizyjny (od gr. "tele" „daleko” oraz vīsus „widzenie”, „widok”) – urządzenie elektroniczne pozwalające na odbiór sygnału nadawanego przez telewizyjne stacje nadawcze oraz do przetwarzania ich na obraz odtwarzany na ekranie telewizyjnym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój mąż bez przerwy gapi się w telewizor.

 (1.1) Jedyną rozrywką byli „Kiepscy” w telewizorze sprzed wieków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛˈvʲizɔr, AS: televʹizor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telewizja ż.

:: zdrobn. telewizorek m.

 przym. telewizyjny

Wiktionary


telewizorek

1. mały telewizor;
2. popularna nazwa koszyczka zanętowego używanego przez wędkarzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: telewizor

 (1.2) mały telewizor lub monitor

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛvʲiˈzɔrɛk, AS: televʹizorek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telewizor mrz., telewizja ż., telewizornia ż.

 przym. telewizyjny

 przysł. telewizyjnie

Wiktionary


telewizornia

potocznie:
1. telewizja (instytucja lub program);
2. telewizor;
3. sala telewizyjna;
4. świetlica szkolna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. telewizja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chłopaki były wczoraj na stadionie, tylko ja jeden oglądałem mecz w telewizorni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛvʲiˈzɔrʲɲa, AS: televʹizorʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telewizja ż., telewizor mrz., telewizorek mrz.

 przym. telewizyjny

 przysł. telewizyjnie

Wiktionary


telewizorowy

przymiotnik od: telewizor


SJP.pl


telewizyjniak

środowiskowo: film telewizyjny, przedstawienie teatralne przygotowane dla telewizji


SJP.pl


telewizyjny

mający związek z telewizją, nadawany w telewizji


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z telewizją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sprawdzałeś w dzisiejszym programie telewizyjnym?

 (1.1) Mówili o niej we wszystkich polskojęzycznych stacjach telewizyjnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlɛvʲiˈzɨjnɨ, AS: televʹizyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. telewizornia ż., telewizja ż., telewizor m., telewizorek m.

 przysł. telewizyjnie

Wiktionary


telewizyta

forma konsultacji medycznej na odległość


SJP.pl


telex

teleks;
1. sieć abonencka skupiająca komunikujących się za pomocą dalekopisów;
2. rodzaj aparatu telegraficznego, inaczej: dalekopis;
3. tekst wysłany przy użyciu urządzenia o tej samej nazwie; dalekopis


SJP.pl

Telex – belgijska grupa muzyczna założona w 1978 roku przez Marca Moulina, Dana Lacksmana i Michela Moersa. Zespół powstał z zamiaru „tworzenia czegoś naprawdę europejskiego, innego niż rock i bez gitary – tym pomysłem była muzyka elektroniczna”. Ich muzyka polegała na łączeniu w utworach estetyki disco, punku i eksperymentalnej elektroniki. Debiutancki album "Looking for Saint Tropez" zawierał hitowy singel "Moskow Diskow", który przyniósł zespołowi międzynarodową sławę.

Wikipedia


telezakupowy

→ telezakupy


SJP.pl

Patrz:

telezakupy

telezakupy

zakupy robione w telesklepie, telesklepach; pot. reklama telewizyjna prezentująca ofertę telesklepu


SJP.pl


telezegarynka

automat telefonicznie podający informacje o programach telewizyjnych


SJP.pl


teleżka

wózek dwukołowy z dyszlem


SJP.pl


telichowski

nazwisko


SJP.pl


teliczka

zaimek liczebny wskazujący

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. troszeczkę

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. tela

Wiktionary


teliga

nazwisko


SJP.pl


telimena

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Telimena – imię żeńskie
  • Telimena – postać z poematu Pan Tadeusz Adama Mickiewicza
  • Telimena – polski dom mody
  • Telimena – willa w Zakopanem

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Choć Hrabia Telimenę już dawniej widywał • W domu Sędziego, w którym dosyć często bywał, • Lecz mało ją uważał; zadziwił się zrazu, • Rozeznając w niej model swojego obrazu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛlʲĩˈmɛ̃na, AS: telʹĩmẽna

Wiktionary


telimeniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Telimeny lub z nią związany


SJP.pl


teliszewski

nazwisko


SJP.pl


telko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. telekonferencja

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) telekonferencja

Wiktionary


tell

pagórek kryjący w sobie ruiny dawnych pojedynczych budowli lub całych zespołów architektonicznych; tall


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archeol. typ stanowiska archeologicznego w formie ściętego wzgórza utworzonego z nawarstwiających się, wskutek długotrwałego osadnictwa, pozostałości osad ludzkich;

Wiktionary

Te

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W szeregu telli archeolodzy znajdywali podobną ceramikę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. tall

Wiktionary


tellur

pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 52, srebrzystobiały półmetal, składnik wielu stopów (symbol Te)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 52; kruchy, srebrzystobiały półmetal o właściwościach trujących;

Wiktionary

Tellur (Te, tellurium) – pierwiastek chemiczny, tlenowiec z grupy półmetali w układzie okresowym. Nazwa pochodzi od łacińskiej nazwy ziemi – "tellus".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma tellur?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛlːur, AS: te•lur

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tellurowy, telluryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Te; daw. ziemian

Wiktionary


telluran

sól kwasu tellurowego


SJP.pl


tellurek

związek telluru


SJP.pl


tellurium

model Słońca, Ziemi i Księżyca wykorzystywany do celów dydaktycznych


SJP.pl

Tellurium – przyrząd będący modelem ruchów Ziemi i Księżyca względem Słońca, służący do pokazywania:

Wikipedia


tellurometr

urządzenie do pomiaru odległości, wykorzystujące promieniowanie elektromagnetyczne


SJP.pl


tellurowy

→ tellur


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z tellurem, dotyczący telluru

 (1.2) zawierający tellur

Wiktionary

Patrz:

tellur

Powiązane:

 rzecz. tellur m., tellurium n., tellurek m., telluran m., telluryn m., telluryt m., tellurokracja ż.

 przym. telluryczny, tellurawy, tellurkowy, telluranowy, tellurynowy

 przysł. tellurycznie

Wiktionary


telluryczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) książk. związany z ziemią (lądem, glebą), dotyczący ziemi

 (1.2) astr. związany z Ziemią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To znacząca scena, w której Norwid łączy aspekt telluryczny egzystencji z kulturowym, co zdominuje jego myślenie o związku egzystencji z ziemią oraz kulturą i unadrzędni aspekt kulturowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tellur m., tellurium n., tellurek m., telluran m., telluryn m., telluryt m., tellurokracja ż.

 przym. tellurowy, tellurawy, tellurkowy, telluranowy, tellurynowy

 przysł. tellurycznie

Wiktionary


telnet

standard protokołu komunikacyjnego używanego w sieciach komputerowych do obsługi odległego terminala w architekturze klient-serwer


SJP.pl

Te

Wikipedia


telofaza

ostatnia faza podziału jądra komórkowego


SJP.pl

Te

Wikipedia


telogen

faza rośnięcia włosa charakteryzująca się jego powolnym obumieraniem


SJP.pl


telogenowy

→ telogen


SJP.pl

Patrz:

telogen

telom

końcowa część widlastego rozgałęzienia bezlistnych pędów kopalnych paprotników - psylofitów


SJP.pl

Telom – jednostka morfologiczna w budowie roślin. Pojedyncze odgałęzienie sporofitu zawierające wiązkę przewodzącą. Pojęcie zostało stworzone przez niemieckiego morfologa roślin Waltera Zimmermanna w roku 1930 na potrzeby hipotezy telomowej. Według tej hipotezy wszystkie organy roślin powstały z przekształcenia pierwotnych telomów. Spłaszczenie telomów według hipotezy telomowej stały się liśćmi. Od telomu wzięły nazwę rośliny telomowe ("Telomophyta").

Wikipedia


telomer

sekwencja DNA znajdująca się na końcu chromosomu, niezbędna do utrzymania jego stabilności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. element strukturalny chromosomu;

 (1.2) chem. polimer zdolny do dalszej polimeryzacji;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • telomer – element strukturalny chromosomu zapewniający mu stabilność. Każdy chromosom ma dwa telomery umiejscowione na jego końcach
  • telomer – w chemii polimerów to zazwyczaj krótki (ale czasami też dłuższy) polimer, posiadający na obu końcach aktywne grupy funkcyjne zdolne do dalszej polimeryzacji

Wikipedia


telomeraza

enzym powodujący odtwarzanie się DNA telomeru


SJP.pl

Te

Wikipedia


telomerowy

→ telomer


SJP.pl

Patrz:

telomer

telomowy

→ telom


SJP.pl

Patrz:

telom

telos

z greckiego: cel


SJP.pl


telson

końcowy segment odwłoka u stawonogów


SJP.pl

Telson – ostatni segment odwłoka, występujący u niektórych stawonogów, mający kształt:

Z telsonu wielu skorupiaków wyrastają widełkowate przydatki – furka. U innych (pancerzowców) zaś ostatnie odnóża odwłokowe (uropoda).

Wikipedia


telstar

seria amerykańskich satelitów telekomunikacyjnych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Telstar – seria amerykańskich satelitów telekomunikacyjnych
    • Telstar 1
    • Telstar 2
    • Telstar 12
  • Telstar – seria piłek do gry w piłkę nożną
    • Adidas Telstar
    • Adidas Telstar Durlast
    • Adidas Telstar 18
  • Telstar – singel zespołu The Tornados z 1962
  • Telstar Velsen-IJmuiden – holenderski klub piłkarski
  • Telstar – film z 2009 w reżyserii Nicka Morana
  • Coleco Telstar – konsola do gier video

Wikipedia


telszański

→ Telsze (miasto na Litwie)


SJP.pl


telsze

miasto na Litwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Litwie;

Wiktionary

Telsze (lit. "Telšiai", żmudz. "Telšē") – miasto na Wysoczyźnie Żmudzkiej w północno-zachodniej Litwie położone na zachód od Szawli. Siedziba władz okręgu telszańskiego. Miejsce urodzin Gabriela Narutowicza i Rolandasa Paksasa. W mieście rozwinął się przemysł skórzany oraz dziewiarski.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. telszański

Wiktionary


telugu

1. język z grupy języków drawidyjskich, jeden z języków urzędowych Indii;
2. literatura indyjska tworzona w języku telugu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. język z grupy południowowschodniej rodziny języków drawidyjskich;

Wiktionary


teluk

nazwisko


SJP.pl


teluran

dawniej: sól kwasu telurnego (tellurowego); telluran


SJP.pl


telękać

o głuszcu: wydawać dźwięk w czasie toków


SJP.pl


tem

jednostka podziału administracyjnego w Cesarstwie Bizantyjskim


SJP.pl

forma zaimka.

 (1.1) przest. N. i Ms. m. i n. lp. oraz C. lm. od: ten

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • TEM – Transmission electron microscopy – Elektronowy mikroskop transmisyjny
  • tem (historia) – bizantyński okręg militarny
  • TEM – Transverse ElectroMagnetic jeden z rodzaju modów – rozkładów pola elektromagnetycznego.
  • TEM – jeden z enzymów należących do beta-laktamaz
    • Klasyczne beta-laktamazy – TEM-1, TEM-2
    • ESBL – TEM-3 do TEM-11
  • TEM – oznaczenie radzieckich lokomotyw spalinowych:
    • TEM1
    • TEM2
  • Tem – pierwsza żona Mentuhotepa II z XI dynastii

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tɛ̃m, AS: tẽm

Wiktionary


tema

rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki

 (1.1) daw. temat, wątek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tema – historyczna jednostka podziału administracyjnego w Cesarstwie Bizantyjskim
  • Tema – miasto w Ghanie
  • Tema – oaza na Półwyspie Arabskim, w której znajdowała się świątynia boga Księżyca Sina

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃ma, AS: tẽma

Wiktionary


temacik

zdrobnienie od: temat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od temat

Wiktionary

Temacik – singel grupy influencerów Ekipa, który został wydany 30 stycznia 2026 za pomocą wytwórni Ekipa za pośrednictwem Believe Music. Jest to czwarty singel promujący drugi album studyjny grupy, pt. „Multiverse”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To nie jest poważny temat, lecz tylko błahy temacik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. temat m.

 przym. tematyczny

Wiktionary


temaki

odmiana sushi, w której wodorosty nori zwinięte są w rożek nadziewany ryżem, grzybami, warzywami i owocami morza


SJP.pl


temat

zagadnienie lub zespół zagadnień stanowiących podstawową myśl


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) główna myśl lub przedmiot rozmowy, pracy lub dzieła

 (1.2) jęz. część wyrazu pozostająca po odrzuceniu końcówki

 (1.3) muz. wiodący motyw utworu muzycznego

 (1.4) szach. motyw, na którym jest oparte zadanie szachowe

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • temat wyrazu
  • temat zdania
  • temat muzyczny
  • temat rytmiczny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nic mi na ten temat nie wiadomo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃mat, AS: tẽmat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tematyka ż., temacik m., tematyczność ż.

 przym. tematyczny, tematowy

 przysł. tematycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) motyw

 (1.2) rdzeń

 (1.3) motyw

Wiktionary


tematolog

specjalista w dziedzinie tematologii


SJP.pl


tematologia

dziedzina nauki zajmująca się motywami i wątkami pisarskimi w różnych epokach


SJP.pl


tematologiczny

związany z tematologią (nauką o motywach i wątkach spotykanych u różnych pisarzy w różnych epokach)


SJP.pl


tematycznie

przysłówek

 (1.1) zgodnie z tematem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Książki miał na półkach tematycznie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. temat m., tematyka ż.

 przym. tematyczny

Wiktionary


tematyczny

→ temat; tematowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z tematem, tematyką, opierający się na temacie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jaki zakres tematyczny obejmuje ten sprawdzian?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛ̃maˈtɨt͡ʃnɨ, AS: tẽmatyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. temat, temacik, tematyka, tematyczność

 przym. tematowy

 przysł. tematycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzeczowy, merytoryczny

Wiktionary


tematyka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ogół zagadnień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na zakończenie podstawówki pan Bartek zorganizował wraz z jeszcze jedną, bardzo zaangażowaną panią z pokoju nauczycielskiego, pożegnalny bal o tematyce filmowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. temat, tematyczność

 przym. tematyczny

 przysł. tematycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ogół problemów, zakres tematyczny, przedmiot (uwagi), problematyka

Wiktionary


tematyzacja

podporządkowanie czegoś (wypowiedzi, przestrzeni itp.) w całości głównemu tematowi


SJP.pl


tematyzować

podporządkowywać coś (wypowiedź, przestrzeń itp.) w całości głównemu tematowi


SJP.pl


temblaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od temblak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. temblak m.

Wiktionary


temblak

1. opaska lub trójkątna chusta zawieszona na karku chorego
2. pasek z chwaścikiem zawieszony przy rękojeści broni siecznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. opaska unieruchamiająca chorą rękę;

 (1.2) wojsk. opaska na przegubie zapobiegająca upuszczeniu broni siecznej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • temblak – w medycynie do podwieszania i unieruchomienia zgiętej w łokciu chorej ręki
  • temblak – rzemień przy broni białej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃mblak, AS: tẽmblak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. temblaczek m.

Wiktionary


tembr

barwa dźwięku charakterystyczna dla głosu ludzkiego lub instrumentów muzycznych; timbr; timbre


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. jakość brzmienia dźwięku lub głosu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mogę śpiewać wieczorem. Nie wpłynie to na tembr głosu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. timbre mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barwa, ton, zabarwienie; rzad. timbre

Wiktionary


temelin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Czechach, w kraju południowoczeskim; 2 km od Temelina znajduje się elektrownia jądrowa;

Wiktionary

Temelin (cz.) – wieś w Czechach, w kraju południowoczeskim, powiat Czeskie Budziejowice, siedziba gminy Temelin. W 2004 roku zamieszkiwana przez 776 mieszkańców.

2 km od Temelina znajduje się jedna z dwóch czeskich elektrowni jądrowych - Elektrownia Jądrowa Temelín.

Wikipedia


temenos

w starożytnej Grecji: obszar podarowany jakiejś osobie przez miasto w zamian za wyświadczone przysługi


SJP.pl

Temenos (gr. "τέμενος") – w starożytnej Grecji wydzielony, nietykalny obszar poświęcony bóstwu albo przeznaczony do celów kultu (np. demonów, zmarłych przodków, muz, herosów). W okresie archaicznym Grecy zaczęli odchodzić od temenosów na rzecz stałych, budowanych początkowo z drewna, a potem z kamienia świątyń.

Wikipedia


temeski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Temeszem, dotyczący Temeszu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Temesz mrz.

Wiktionary


temesz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w południowo-zachodniej Rumunii i w północno-wschodniej Serbii, lewy dopływ Dunaju;

 (1.2) geogr. adm. okręg w zachodniej Rumunii;

Wiktionary

Temesz (łac. "Tibiscus" lub "Tibisis", rum. "Timiș", serb. Тамиш – "Tamiš", niem. "Temesch", węg. "Temes") – rzeka w południowo-zachodniej Rumunii (Banat) i w północno-wschodniej Serbii (Wojwodina). Lewy dopływ Dunaju. Długość – 359 km (241 km w Rumunii, 118 km w Serbii), powierzchnia zlewni – 13 085 km² (8085 km² w Rumunii, 5000 km² w Serbii), średni przepływ u ujścia – 47 m³/s.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. temeski

Wiktionary


temeszwar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. daw. Timișoara, miasto w zachodniej Rumunii

Wiktionary

Powiązane:

 przym. temeszwarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Timiszoara

Wiktionary


temeszów

Temeszów – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, w gminie Dydnia. Ma status sołectwa.

Wieś leży pomiędzy Krzemienną i Witryłowem, w dolinie rzeki San (jedne z najpiękniejszych przełomów tej rzeki).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Wikipedia


temida

przenośnie:
1. wymiar sprawiedliwości; sądownictwo;
2. sprawiedliwość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitgr. bogini prawa i praworządności;

 (1.2) mitrzym. zob. Karmenta.

 (1.3) książk. przen. prawo, sprawiedliwość, sądownictwo, wymiar sprawiedliwości

 (1.4) rzad. imię|polski|ż.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Temida – w mitologii greckiej jedna z tytanid, bogini prawa, praworządności, sprawiedliwości
  • Temida (Karmenta) – w mitologii rzymskiej nimfa arkadyjska, matka Ewandra
  • Temida – błędne odkrycie księżyca Saturna, które ogłosił w 1905 William Henry Pickering
  • Temida – polski serial telewizyjny
  • TEMIDA – Plan na Rzecz Rozwoju Prawa
  • Temida Stankiewicz-Podhorecka – polska dziennikarka, krytyk teatralny
  • Themis – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Atrybutami Temidy były: opaska na oczach, waga i miecz.

 (1.4) Miała na imię Temida i pochodziła z Krety.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛ̃ˈmʲida, AS: tẽmʹida

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Karmentis, Nikostrate, Temis, Telpusa, Timandra, Postuersa, Prorsa

Wiktionary


temistokles

ateński mąż stanu (ok. 525-ok. 460 p.n.e.), wybitny polityk i dyplomata, inicjator rozbudowy portu Pireusu, dowódca floty greckiej w bitwie pod Salaminą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. polityk i wódz ateński;

 (1.2) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Temistokles ( Θεμιστοκλῆς; ur. ok. 524 p.n.e. w Atenach, zm. ok. 459 p.n.e. w Magnezji nad Meandrem) – ateński wódz i polityk, piastujący stanowiska archonta i stratega, przywódca stronnictwa demokratycznego, twórca potęgi morskiej Aten w V wieku p.n.e.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na podstawie wątpliwych dowodów wrogowie Temistoklesa doprowadzili do zaocznego skazania go na śmierć.

 (1.2) Mam na imię Temistokles i jestem zecerem z Cieszyna.

Wiktionary


temnospondyle

Te

Wikipedia


temp.

skrót od: temperatura


SJP.pl

skrót

 (1.1) = temperatura

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez pierwsze 30 minut gęś pieczemy w temp. 200 stopni, a następnie obniżamy temperaturę do 160 stopni.

Wiktionary


tempa

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lp., B. lm., W. lm. od: tempo

Wiktionary

Tempa − wieś w Estonii, w prowincji Hiuma, stolica gminy Pühalepa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃mpa, AS: tẽmpa

Wiktionary


tempalski

nazwisko


SJP.pl


tempczyk

nazwisko


SJP.pl


tempe

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tempe – wąwóz w greckiej prowincji Tesalia
  • Tempe – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Arizona
  • Tempe – geograficzna nazwa dzielnicy, położonej na terenie samorządu lokalnego Marrickville, wchodzącej w skład aglomeracji Sydney
  • tempeh

Wikipedia


tempeh

produkt z przefermentowanej soi, tradycyjny składnik kuchni indonezyjskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowyfakt.

 (1.1) kulin. spoż. produkt spożywczy w formie twardego bloku z częściowo ugotowanej fermentowanej soi;

Wiktionary

Tempeh – tradycyjny składnik kuchni indonezyjskiej wytwarzany z ziaren soi poddawanych procesowi fermentacji. Ze względu na wysokie wartości odżywcze, a także charakterystyczną teksturę i smak, jest współcześnie szeroko stosowany w kuchni wegańskiej i wegetariańskiej jako zamiennik mięsa oraz nabiału.

Wikipedia


tempelhof

dzielnica Berlina


SJP.pl

Tempelhof, Berlin-Tempelhof – dzielnica "(Ortsteil)" Berlina w okręgu administracyjnym Tempelhof-Schöneberg. Od 1 października 1920 w granicach miasta.

Wikipedia


tempera

1. rodzaj farby emulsyjnej
2. technika malarska wykorzystująca tę farbę; również obraz namalowany tą techniką


SJP.pl


temperacja

w muzyce:
1. system podziału oktawy na półtony; system temperacji;
2. temperacja równomierna - dominujący od XVIII wieku system podziału oktawy na 12 równych półtonów, z wniesieniem poprawek do nierównomiernej temperacji naturalnej i pitagorejskiej


SJP.pl


temperamencik

zdrobnienie od: temperament


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od temperament

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ona to ma niezły temperamencik!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. temperament m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) charakterek

Wiktionary


temperament

1. zespół stałych cech psychicznych człowieka charakteryzujących jego sposób reagowania na bodźce zewnętrzne, stopień pobudliwości, życie emocjonalne; usposobienie;
2. duża pobudliwość fizyczna i psychiczna, żywe usposobienie, natura pełna energii;
3. wrodzona skłonność, uzdolnienie, pociąg do czegoś; predyspozycja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) psych. charakter człowieka, jego usposobienie, stopień pobudliwości, sposób reagowania itp.

 (1.2) duża pobudliwość, żywotność, energiczność, werwa

 (1.3) predyspozycja, zdolność do czegoś

Wiktionary

Temperament ( temperamentum – mieszanina; termin wprowadzony przez Galena) – zespół cech osobowości, zdeterminowanych genetycznie i ujawniających się już w pierwszym roku życia człowieka. Tak rozumiany temperament stanowi podstawę kształtowania się i rozwoju osobowości (Buss i Plomin).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌtɛ̃mpɛˈrãmɛ̃nt, AS: tẽmperãmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. temperamencik

 przym. temperamentowy, temperamentny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) charakter, przest. natura, osobowość, usposobienie

Wiktionary


temperamentalny

→ temperament; temperamentowy


SJP.pl


temperamentny

odznaczający się wybuchowym, gwałtownym temperamentem


SJP.pl


temperamentowy

→ temperament; temperamentalny


SJP.pl


temperatura

1. wielkość fizyczna określająca stopień ogrzania czegoś;
2. potocznie: gorączka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. miara nagrzania ciał;

 (1.2) wartość temperatury (1.1) w przyjętej skali

 (1.3) pot. gorączka

Wiktionary

Temperatura – jedna z podstawowych wielkości fizycznych (parametrów stanu) w termodynamice. Temperatura jest związana ze średnią energią kinetyczną ruchu i drgań wszystkich cząsteczek tworzących dany układ i jest miarą tej energii.

Temperaturę można ściśle zdefiniować tylko dla stanów równowagi termodynamicznej, bowiem z termodynamicznego punktu widzenia jest ona wielkością reprezentującą wspólną własność dwóch układów pozostających w równowadze ze sobą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Równanie stanu gazu wiąże ze sobą jego temperaturę, ciśnienie i objętość.

 (1.1) Nie należy mylić ciepła z temperaturą. Ciepło tak się ma do temperatury, jak przepływ rzeki do wysokości nad poziomem morza.

 (1.2) Mieliśmy nieudany urlop: wiało, padało i była niska temperatura.

 (1.3) Synku! Masz temperaturę! Nie możesz iść dziś do szkoły!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛ̃mpɛraˈtura, AS: tẽmperatura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. temperaturka ż.

 przym. temperaturowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) gorączka

Wiktionary


temperaturka

zdrobnienie od: temperatura


SJP.pl


temperaturowy

→ temperatura


SJP.pl

Patrz:

temperatura

temperowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|temperować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Temperowanie kredek zajęło ci pół godziny, a wykonanie rysunku pięć minut.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. temperówka

 czas. temperować ndk.

Wiktionary


temperować

1. ostrzyć ołówek lub kredkę;
2. studzić zapał, ograniczać


SJP.pl


temperówka

narzędzie do ostrzenia ołówków; ostrzałka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) oprawione ostrze, służące do temperowania ołówków;

Wiktionary

Te

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Temperówka jest jednym z podstawowych przyborów szkolnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛ̃mpɛˈrufka, AS: tẽmperufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. temperowanie n., zatemperowanie n.

 czas. temperować ndk., zatemperować dk.

 przym. temperówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podstrugaczka, ostrzytka, ostrzynka; reg-pl|Kraków|strugaczka.; gw. Sądecczyzna zastrugaczka; gw. Podhale strugawka; gw. Poznań ostrzytko, ostrzałka; reg-pl|Częstochowa|zastrużka.

Wiktionary


temperówkowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący temperówki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. temperówka ż.

Wiktionary


tempestoso

określenie wykonawcze: burzliwie


SJP.pl


tempietto

1. mała świątynia zbudowana na planie koła
2. barokowy lub klasycystyczny budynek ogrodowy powstały na planie koła


SJP.pl

Te

Wikipedia


templariusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. kośc. członek średniowiecznego rycerskiego Zakonu Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani zapewne zna tego bałwana, tego… no, już nie wiem, jak go nazwać, który opublikował w gazecie wiadomość o skarbie templariuszy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛ̃mˈplarʲjuʃ, AS: tẽmplarʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. templariuszka ż.

 przym. templariuszowski, templarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. świątynnik

Wiktionary


templariusze

Zakon Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona ( Fratres Militiae Templi, Pauperes Commilitones Christi Templique Salomonis; Pauvres Chevaliers du Christ et du Temple de Salomon), potocznie: templariusze (fr. Les Templiers) – średniowieczny katolicki zakon rycerski, działający od XII do XIV wieku.

Wikipedia


templariuszka

→ templariusz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kośc. kobieta należąca do zakonu templariuszy (OSMTJ)

Wiktionary

Patrz:

templariusz

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. templariusz m.

 przym. templariuszowy, templarski

Wiktionary


templarski

przymiotnik

 (1.1) związany z templariuszami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) jeśli więc król angielski zechce pozostać w Palestynie, nie będzie miał innych posiłków nad małą garstkę ochotników, i nader wątpliwą pomoc Konrada z Montferratu, rycerzy templarskich i świętego Jana Jerozolimskiego.

 (1.1) (…) na Morawach do dzisiaj po templariuszach zostały wielkie piwnice, w których produkuje się słynne templarskie wino.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. templariusz mos., templarz mos., templariuszka ż.

 przym. templariuszowski

Wiktionary


templatka

potocznie: gotowy wzór lub szablon do czegoś


SJP.pl


temple

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Temple – miasto w regionie Akwitania
  • Temple – miasto w Regionie Centralnym
  • Temple – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Carroll
  • Temple – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Cotton
  • Temple – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Bell
  • Temple – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Franklin
  • Temple – miasto w stanie New Hampshire, w hrabstwie Hillsborough
  • Temple – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Berks
  • Temple (ang. Temple Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie Franklin
  • Temple (ang. Temple Town) – gmina w stanie New Hampshire, w hrabstwie Hillsborough
  • Temple – miejscowość w Kornwalii (Anglia)
  • Shirley Temple – amerykańska aktorka

Wikipedia


templewo

Zobacz też: Templewo w innych znaczeniach tej nazwy.

Templewo ( "Tempel") – wieś w Polsce, położona w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Bledzew.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Wikipedia


templum

świątynia antyczna


SJP.pl

Templum (łac.) – w słownictwie starożytnych Rzymian termin o zróżnicowanym znaczeniu:

Wikipedia


tempo

1. szybkość wykonywania lub dziania się czegoś;
2. rytmiczność, miarowość;
3. szybkość wykonywania utworu muzycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) prędkość wykonywania jakiejś czynności, zwykle powtarzanej

 (1.2) muz. szybkość utworu muzycznego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tempo (gazeta) – dziennik sportowy
  • Tempo (tygodnik) – indonezyjski tygodnik
  • tempo (muzyka) – jeden z elementów dzieła muzycznego
  • tempo (szachy) – w terminologii szachowej: pojedyncze posunięcie
  • TEMPO (chemia) – związek chemiczny, stabilny rodnik nitroksylowy
  • Tempo – singel Chrisa Browna
  • Tempo – singel Exo
  • Tempo – singel Margaret
  • Tempo – singel Lizzo i Missy Elliot

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dyrektor zarządził zwiększenie tempa produkcji.

 (1.2) Ten utwór jest w tempie largo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃mpɔ, AS: tẽmpo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szybkość, prędkość

Wiktionary


tempomat

automat do utrzymywania stałej prędkości pojazdu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mot. automatyczny system utrzymywania stałej prędkości samochodu na drodze

Wiktionary

Te

Wikipedia


temponauta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. podróżnik w czasie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzej amerykańscy temponauci zostali wysłani o setki lat w przyszłość – prawie dwa razy dalej niż Sowieci w zeszłorocznej misji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛ̃mpɔ̃ˈnawta, AS: tẽmpõnau̯ta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chrononauta

Wiktionary


temporalizacja

1. w psychologii: odnoszenie przeżycia aktualnego do wcześniejszego;
2. w językoznawstwie: osadzenie zdarzenia w czasie, zwykle za pomocą odpowiedniej formy czasownika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. odniesienie aktualnego przeżycia do dawniejszego

 (1.2) jęz. osadzenie zdarzenia w określonym momencie lub odcinku czasu, najczęściej za pomocą właściwych form czasownika

Wiktionary

Powiązane:

 przym. temporalny

Wiktionary


temporalny

trwający przez krótki czas; chwilowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) czasowy

 (1.2) gram. dotyczący czasu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. temporalizacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwilowy, czasowy, doraźny, efemeryczny, efemerydalny, krótki, krótkotrwały, niedługi, niestały, nietrwały, nikły, okresowy, prowizoryczny, przejściowy, przelotny, przemijający, przemijalny, tymczasowy, ulotny

Wiktionary


tempowiec

długodystansowiec utrzymujący szybkie tempo w czasie całego biegu


SJP.pl


tempowy

w sporcie: mający pewne tempo, dokonywany w szybkim tempie


SJP.pl


tempra

model samochodu marki Fiat


SJP.pl


tempura

japońska potrawa z owoców morza, warzyw, ryb lub rzadziej mięsa, panierowanych i smażonych na głębokim oleju


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. japońska potrawa z jarzyn, grzybów i owoców morza smażonych w cieście naleśnikowym, podawanych ze specjalnym sosem;

Wiktionary

Tempura (jap. 天ぷら, てんぷら, 天麩羅, 天婦羅 tenpura) – potrawa kuchni japońskiej, pochodząca z Portugalii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Składniki tempury smaży się na głębokim oleju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛ̃mˈpura, AS: tẽmpura

Wiktionary


tempówka

trening polegający na intensywnym wysiłku (np. bieganiu) przeplatanym z niskim wysiłkiem albo odpoczynkiem


SJP.pl


temu

zaimek pełniący w zdaniu różne funkcje


SJP.pl

forma zaimka.

 (1.1) C. zob. ten., to

przyimek postpozycyjny

 (2.1) …używana po określeniu czasu, oznaczająca, że jakieś wydarzenie odbyło się przed tym odstępem czasu

spójnik

 (3.1) gw-pl|Bukowina, Podlasie. dlatego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Temu – chiński sklep internetowy
  • Temù – miejscowość i gmina we Włoszech

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) To zdarzyło się rok temu. → to zdarzyło się, minął rok i teraz o tym mówię

 (2.1) Rozmawialiśmy dwie godziny temu. → Rozmawialiśmy przed dwiema godzinami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃mu, AS: tẽmu

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) przed

Wiktionary


ten

zaimek pełniący w zdaniu różne funkcje


SJP.pl

zaimek wskazujący, rodzaj męski

 (1.1) …na przedmiot, zwierzę, osobę lub pojęcie znajdujące się blisko mówiącego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ten – album zespołu Astral Projection
  • Ten – album Gabrielli Cilmi z 2010
  • Ten – album zespołu Girls Aloud z 2012
  • Ten – album zespołu Kroke
  • Ten – album zespołu Pearl Jam
  • Ten Harlem – tytuł czwartej płyty rockowego zespołu Harlem
  • Ten Miles – singel promo duńskiej grupy muzycznej Infernal
  • Ten Thousand Fists – trzeci album hardrockowego zespołu Disturbed
  • Ten New Songs – dziesiąty album studyjny Leonarda Cohena
  • Ten on One (The Singles) – album niemieckiej piosenkarki Sandry
  • Ten Commandments – kompilacja przebojów Ozzy'ego Osbourne'a
  • TEN – Sieci Transeuropejskie (od ang. Trans–European Networks)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To ten kot mnie podrapał!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛ̃n, AS: tẽn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ów; książk. tenże; przest. on; daw. si

Wiktionary


tenakiel

podstawka służąca do umocowania stronic składanego ręcznie rękopisu na kaszcie drukarskiej


SJP.pl


tenantozaur

rodzaj dinozaura z grupy iguanodonów; tenontozaur


SJP.pl


tenardyt

minerał, siarczan sodu


SJP.pl

Tenardyt (thenardyt) – minerał z grupy siarczanów. Należy do minerałów bardzo rzadkich, występujących tylko w niektórych regionach ziemi.

Nazwa pochodzi od nazwiska francuskiego chemika L.J. Thenarda (1777-1857).

Wikipedia


tenardytowy

→ tenardyt


SJP.pl

Patrz:

tenardyt

tencel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) włók. tkanina z włókien otrzymywanych z masy celulozowej przy użyciu przędzenia na mokro, odporna na gniecenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedną z najważniejszych właściwości tencelu jest wyjątkowa zdolność do pochłaniania wody.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lyocell

Wiktionary


tenczyn

Tenczyn – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie myślenickim, w gminie Lubień.

Wikipedia


tenczynek

Tenczynek

Tenczynek – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Krzeszowice.

Wikipedia


tenczyński

→ Tenczyn, → Tenczynek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Tenczynkiem, dotyczący Tenczynka

Wiktionary

Patrz:

Tenczyn, → Tenczynek

Powiązane:

 rzecz. Tenczynek m.

Wiktionary


tendencja

skłonność do czegoś; dyspozycja psychiczna; intencja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) skłonność do czegoś

 (1.2) trend, moda

 (1.3) stat. trend, jednostajność wzrostu lub spadku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On ma tendencję do wygłaszania długich tyrad.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛ̃nˈdɛ̃nt͡sʲja, AS: tẽndẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tendencyjność ż.

 przym. tendencyjny

 przysł. tendencyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dążność, inklinacja, skłonność

 (1.2) kierunek, pot. moda, trend

 (1.3) trend

Wiktionary


tendencyjka

zdrobnienie od: tendencja


SJP.pl


tendencyjniej

stopień wyższy od przysłówka: tendencyjnie


SJP.pl


tendencyjniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: tendencyjny


SJP.pl


tendencyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest tendencyjne; cecha tych, którzy są tendencyjni

Wiktionary

Tendencyjność – nieobiektywne i stronnicze prezentowanie rzeczywistości, najczęściej (np. w literaturze) w sposób podporządkowany wytycznym jakiejś idei. Przedstawienie takie jest z reguły niezgodnie z faktami i wyraża upodobania oraz punkt widzenia jakiejś osoby, czy grupy, np. w celu wsparcia danego celu politycznego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. tendencja ż.

 przym. tendencyjny

 przysł. tendencyjnie

Wiktionary


tendencyjny

odznaczający się pewną tendencją; stronniczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) stronniczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ustalenia jej kontrolerów potwierdziły zarzuty Urzędu Marszałkowskiego. - Kasa Chorych została napuszczona przez Urząd Marszałkowski. Ustalenia są tendencyjne - mówi dyrektor, który odpiera wszystkie zarzuty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛ̃ndɛ̃nˈt͡sɨjnɨ, AS: tẽndẽncyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tendencja ż., tendencyjność ż.

 przysł. tendencyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednostronny, jednokierunkowy

Wiktionary


tender

1. pojazd połączony na stałe z parowozem, wyposażony w pomieszczenia na paliwo, zbiornik na wodę oraz narzędzia potrzebne do obsługi parowozu w drodze
2. statek pomocniczy do zaopatrywania innych statków w żywność, wodę itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kolej. wagon specjalnej konstrukcji połączony z parowozem do przewozu węgla;

 (1.2) mar. statek pomocniczy zaopatrujący inne jednostki pływające

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tender – w kolejnictwie, wagon specjalnej konstrukcji do przewozu węgla i wody dla parowozu
  • tender – w żegludze:
    • zasobnia węgla na dawnych parowcach
    • tender torpedowców
    • tender wodnosamolotów
  • Tender – polski zespół muzyczny, zobacz Tomasz Szwed
  • Tender – singel zespołu Blur z albumu 13

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na stacji stała lokomotywa z tendrem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃ndɛr, AS: tẽnder

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) węglarka

Wiktionary


tendomiopatia

choroba charakteryzująca się uporczywymi mięśniowo-stawowymi oraz występowaniem charakterystycznych punktów wrażliwych na ucisk; fibromialgia, reumatyzm tkanek miękkich


SJP.pl


tendrzak

parowóz tendrzak - parowóz bez tendra, mający zapas węgla i wody w specjalnych komorach po obu stronach kotła; parowóz kusy


SJP.pl

Te

Wikipedia


tenebrystyczny

→ tenebryzm


SJP.pl

Patrz:

tenebryzm

tenebryzm

styl w malarstwie polegający na stosowaniu ciemnego tła i wydobywaniu z niego postaci za pomocą ostrego światłocienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. zastosowanie ciemnej tonacji barwnej w obrazie przy jednoczesnym ukazaniu postaci przy użyciu ostrego światłocienia;

Wiktionary

Tenebryzm (z łac. "tenebrae" – ciemności, mrok) – w dawnym malarstwie europejskim sposób kompozycji obrazu, polegający na użyciu ciemnej tonacji barwnej, z której ludzkie postacie i przedmioty wydobywano z mrocznego tła ostrym światłocieniem. W manierze tej umieszczane często w scenerii nocnej wyobrażenia umiejętnie kontrastowano z niezwykłymi efektami oświetlenia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W malarstwie północnowłoskim 2. poł. XVI w. stosowano tenebryzm.

Wiktionary


tenendo

określenie wykonawcze: wytrzymując (wartości rytmiczne dźwięków)


SJP.pl


teneramente

określenie wykonawcze: tkliwie, delikatnie


SJP.pl


tenere

określenie wykonawcze: trzymać, wytrzymać (wartości rytmiczne dźwięków)


SJP.pl


tenerowicz

nazwisko


SJP.pl


teneryfa

rodzaj koronki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hiszpańska wyspa w archipelagu Wysp Kanaryjskich;

Wiktionary

Te

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Największymi wyspami w archipelagu Wysp Kanaryjskich są Teneryfa i Gran Canaria.

 (1.1) Kiedyś organizowano na Teneryfę wycieczki orbisowskie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Teneryfczyk mos., Teneryfka ż.

 przym. teneryfski

Wiktionary


teneryfczyk

mieszkaniec Teneryfy (wyspy na Oceanie Atlantyckim)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Teneryfy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Teneryfa ż.

:: fż. Teneryfka ż.

 przym. teneryfski

Wiktionary


teneryfka

mieszkanka Teneryfy (wyspy na Oceanie Atlantyckim)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Teneryfy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Teneryfa ż.

:: fm. Teneryfczyk mos.

 przym. teneryfski

Wiktionary


teneryfski

→ Teneryfa (wyspa na Oceanie Atlantyckim)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Teneryfą, dotyczący Teneryfy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Teneryfa ż., Teneryfczyk mos., Teneryfka ż.

Wiktionary


tenes

pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 117 (symbol Ts)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Ts i liczbie atomowej 117;

Wiktionary

Tenes (Ts, tennessine) – syntetyczny pierwiastek chemiczny, transuranowiec o liczbie atomowej 117. Po raz pierwszy zsyntetyzowano go w drugiej połowie 2009 roku w laboratorium w Dubnej w Rosji.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) symbol. Ts, przest. ununseptium, przest. symbol. Uus

Wiktionary


tenge

1. jednostka monetarna Kazachstanu;
2. 1/100 manata, turkmeńskiej jednostki pieniężnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) monet. waluta Kazachstanu;

Wiktionary

Tenge (wym. /tɛŋgɛ/, kaz. teñge, kod ISO 4217: KZT) – wprowadzona 15 listopada 1993 waluta narodowa Kazachstanu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃ŋɡɛ, AS: tẽŋge

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. ₸

Wiktionary


tengen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) w go centralny punkt na gobanie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tengen – miasto w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w powiecie Konstancja
  • Tengen – punkt na planszy do gry w go
  • Tengen – jeden z tytułów zawodowego go w Japonii
  • Tengen – wydawca i developer gier wideo utworzony przez producenta gier zręcznościowych Atari Games
  • Tengen – okres w historii Japonii, trwający od 976 do 978 roku
  • Tengen Toppa Gurren Lagann – japońskie shōnen anime w stylu mecha wyprodukowane przez studio Gainax przy współpracy z Aniplex oraz Konami

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gry dość rzadko zaczynają się ruchem w tengen.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃ŋɡɛ̃n, AS: tẽŋgẽn

Wiktionary


tengryzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. zespół wierzeń stepowych wyznawanych przez m.in. Mongołów, Madziarów, a także Protobułgarów, zawierający elementy szamanizmu, totemizmu i animizmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Współcześnie, zwłaszcza wśród ludów tureckich Azji Środkowej, Powołża i Syberii, istnieje ruch dążący do odrodzenie tengryzmu, który z istoty rzeczy skonfliktowany jest ze wzmacniającym swoją pozycję islamem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tengrysta mos., tengrystka ż.

 przym. tengrystyczny

Wiktionary


teniodont

przedstawiciel podrzędu wymarłych ssaków wyższych o silnie rozwiniętych kłach


SJP.pl


teniodonty

przedstawiciel podrzędu wymarłych ssaków wyższych o silnie rozwiniętych kłach


SJP.pl

Teniodonty (Taeniodonta) – klad wymarłych ssaków wyższych. Żyły w Ameryce Północnej od późnej kredy do środkowego eocenu. Teniodonty były pierwszymi ssakami, które po wymieraniu kredowym osiągnęły duże rozmiary, a także pierwszymi, u których powstało uzębienie hipsodontyczne. Cechowały się dużą różnorodnością pod względem biologii w porównaniu do innych współczesnych im grup ssaków, grupa ta obejmowała m.in. niewielkich owadożerców i dużych, kopiących roślinożerców.

Wikipedia


tenis

gra rozgrywana na korcie przez dwójkę przeciwników (gra pojedyncza) lub dwie rywalizujące pary (debel), przy użyciu odpowiednich rakiet, służących do przebijania piłeczki nad siatką na pole przeciwnika, przeciwników


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) sport. gra rozgrywana na korcie, polegająca na odbijaniu rakietą piłki na pole przeciwnika;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) wełniana tkanina o splocie skośnym;

Wiktionary

Tenis, tenis ziemny – dyscyplina sportowa rozgrywana na korcie tenisowym, polegająca na przebijaniu rakietą tenisową piłki ponad lub obok siatki na pole przeciwnika, celem zdobycia punktu bezpośrednio lub pośrednio, w wyniku błędu przeciwnika. Może być rozgrywana pojedynczo (tzw. "singiel") lub w dwuosobowych zespołach zawodników jednej płci ("debel") lub obu ("mikst"). Tenis należał do grona letnich dyscyplin olimpijskich w latach 1896–1924. Do ich programu powrócił w 1988.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Studentka matematyki, niezwykle piękna i niezwykle inteligentna, młodsza od niego o parę lat, znała kilka języków i świetnie grała w tenisa (…)

 (2.1) Do tej koszuli będą pasowały spodnie z tenisu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃ɲis, AS: tẽńis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tenisista m., tenisistka ż., tenisówka ż.

 przym. tenisowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biały sport

Wiktionary


tenisista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. ktoś, kto gra w tenisa ziemnego, sportowo lub rekreacyjnie

 (1.2) sport. ktoś, kto gra w tenisa stołowego, sportowo lub rekreacyjnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marek jest najlepszym tenisistą na korcie.

 (1.2) By być dobrym tenisistą, musisz mieć dobrą paletkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛ̃ɲiˈɕista, AS: tẽńiśista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tenisówka ż., tenis m.

:: fż. tenisistka ż.

 przym. tenisowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tenisista ziemny

 (1.2) pingpongista, tenisista stołowy

Wiktionary


tenisistka

→ tenisista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. zawodniczka grająca w tenisa; także kobieta amatorsko grająca w tenisa

Wiktionary

Patrz:

tenisista

Wymowa:

IPA: ˌtɛ̃ɲiˈɕistka, AS: tẽńiśistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tenisista m., tenisówka ż., tenis m.

 przym. tenisowy

Wiktionary


tenisowy

przymiotnik

 (1.1) związany z tenisem, dotyczący tenisa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛ̃ɲiˈsɔvɨ, AS: tẽńisovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tenis m., tenisista m., tenisistka ż., tenisówka ż.

Wiktionary


tenisówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obuw. lekki, sportowy but z tkaniny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛ̃ɲiˈsufka, AS: tẽńisufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tenis mrz., tenisista mos., tenisistka ż.

 przym. tenisowy

Wiktionary


tenisówki

Tenisówki – rodzaj płytkiego sportowego obuwia tekstylnego, na podeszwie z gumy. W odróżnieniu od pokrewnych im trampek, tenisówki posiadają bardzo niskie cholewki (nie zakrywające kostek) i poza podeszwą wykonane są zazwyczaj z jednorodnego materiału (z reguły nie posiadając gumowanych nosków).

Wikipedia


tenit

odmiana żelaza meteorycznego zawierająca nikiel; żelazo wstęgowe; tanit


SJP.pl


tennessee

[czytaj: teneS-I lub TEnes-i]
1. stan w USA;
2. rzeka w USA, lewy dopływ Ohio;
3. obce imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. stan na południowym wschodzie Stanów Zjednoczonych;

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (2.1) geogr. hydron. rzeka w Stanach Zjednoczonych, główny dopływ rzeki Ohio;

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

 (3.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Tennessee () – stan na południowym wschodzie Stanów Zjednoczonych. Graniczy z ośmioma stanami, na północy z Kentucky i Wirginią, na wschodzie z Karoliną Północną, na południu z Georgią, Alabamą, Missisipi, a na zachodzie z Arkansas i Missouri.

Stan odegrał ważną rolę w wojnie secesyjnej, gdzie rozegrano wiele ważnych bitew, w tym bitwę pod Shiloh, która była wówczas najbardziej śmiercionośną bitwą w historii Ameryki. Więcej bitew stoczono jedynie w sąsiedniej Wirginii.

Wikipedia

Przykłady

 (3.1) W rzeczywistości ojciec Tennessee'ego – Cornelius Williams – miał wiele cech Stanley'a Kowalskiego z „Tramwaju zwanego pożądaniem”.

Wiktionary


tenno

tytuł cesarza japońskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. cesarz japoński

Wiktionary

Tenno – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Trydent-Górna Adyga, w prowincji Trydent.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 1732 osoby, 61,9 os./km².

Wikipedia


tennyson

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alfred Tennyson – angielski poeta, przedstawiciel postromantyzmu wiktoriańskiego
  • Hallam Tennyson – brytyjski arystokrata i polityk, gubernator generalny Australii w latach 1903-1904
  • Tennyson – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Warrick
  • Tennyson – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Grant

Wikipedia


tenontozaur

rodzaj dinozaura z grupy iguanodonów; tenantozaur


SJP.pl

Tenontozaur, tenantozaur ("Tenontosaurus") – dinozaur; prymitywny przedstawiciel grupy iguanodonów

Żył w epoce wczesnej kredy około 115 milionów lat temu na terenach dzisiejszej Ameryki Północnej. Długość ciała do 7 m, wysokość do 2,2 m, masa ok. 1 t. Jego szczątki znaleziono w USA.

Wikipedia


tenor

1. najwyższy głos męski
2. przestarzale: brzmienie lub treść jakiegoś pisma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. najwyższy głos męski;

 (1.2) pot. instrument z taką barwą dźwięku

 (1.3) książk. wydźwięk, charakter czegoś

 (1.4) gw-pl|Warmia. trąbka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) środ. mężczyzna o najwyższej skali głosu

Wiktionary

Tenor – jeden z czterech głównych rodzajów, klas głosu ludzkiego. Mianem tym określa się również osoby śpiewające tym głosem. Skala tenorów solistów obejmuje dźwięki od c do c'-d’, a skala tenorów chóralnych "–" od c do g'-a’. Sytuuje się pomiędzy skalą barytonu a męskiego altu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃nɔr, AS: tẽnor

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) wydźwięk, wymowa, sens, treść, znaczenie

Wiktionary


tenorek

lekceważąco o tenorze - śpiewaku lub głosie


SJP.pl


tenorino

1. słaby głos tenorowy
2. głos kastrata


SJP.pl


tenorka

rodzaj piszczałki


SJP.pl


tenorki

rodzaj skrzypiec wielkości pośredniej między altówką a wiolonczelą; skrzypce tenorowe


SJP.pl


tenorowo-basowy

tenorowy i basowy, np. instrument tenorowo-basowy


SJP.pl


tenoryt

minerał, tlenek miedzi


SJP.pl

Tenoryt (melakonit) – minerał z gromady tlenków. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich.

Nazwa pochodzi od nazwiska włoskiego botanika Michele Tenore (1780-1861).

Wikipedia


tenorzysta

śpiewak śpiewający tenorem; tenor


SJP.pl


tenrek

kolczaste zwierzę z Madagaskaru; kretojeż


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) zool. madagaskarski ssak przypominający jeża;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃nrɛk, AS: tẽnrek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kretojeż

Wiktionary


tenrekowate

o cechach tenrekowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl

Tenrekowate, kretojeże (Tenrecidae) – rodzina ssaków z podrzędu tenrekokształtnych (Tenrecomorpha) w obrębie rzędu afrosorkowców (Afrosoricida).

Wikipedia


tenrekowaty

o cechach tenrekowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


tenri

główna sekta religijna kultu Sinto w Japonii


SJP.pl

Tenri (jap. 天理市 Tenri-shi) – miasto w Japonii, na wyspie Honsiu, w prefekturze Nara.

W mieście znajduje się kwatera główna wspólnoty religijnej Tenri-kyō oraz inne obiekty należące do niej, w tym Uniwersytet Tenri (Tenri Daigaku), którego biblioteka posiada wartościowe zbiory dawnego piśmiennictwa japońskiego.

Wikipedia


tensja

siły działające w skorupie ziemskiej, powodujące powstawanie rowów tektonicznych; przeciwieństwo kompresji


SJP.pl

Tensja – w geologii oznacza siły rozciągające działające w skorupie ziemskiej (naprężenie), których skutkiem jest ekstensja: odkształcenie ośrodka mające charakter rozciągnięcia.

Skutkiem działania tensji jest powstawanie m.in. rowów tektonicznych, ryftów lub uskoków normalnych. Siły te działają przeciwnie do sił kompresji, wywołujących skrócenie ośrodka (np. fałdowanie).

Wikipedia


tensjometr

urządzenie do pomiaru zawartości w glebie wody łatwo dostępnej dla roślin


SJP.pl


tensometr

przyrząd służący do pomiaru odkształceń liniowych lub naprężeń ciała stałego zachodzących pod działaniem obciążeń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. techn. metrol. miernik naprężeń materiałów;

Wiktionary

Tensometr (łac. "tensus" – "napięty", gr. "metréô" – "mierzę") – miernik służący do pomiaru naprężenia. W praktyce mierzy się odkształcenie i oblicza naprężenie w oparciu o przyjęty związek fizyczny (np. prawo Hooke’a).

Tensometry wykorzystuje się także pośrednio do pomiaru innych wielkości nieelektrycznych (np. siły, ciśnienia, przyspieszenia, masy).

Wikipedia


tensometria

dział metrologii zajmujący się pomiarami sprężystych odkształceń materiałów poddanych działaniu obciążeń


SJP.pl

Te

Wikipedia


tenson

poetycka forma literacka polegająca na prowadzeniu przez dwóch autorów dyskusji na dany temat


SJP.pl


tensor

uogólnienie wektora i skalara


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mat. obiekt geometryczny opisujący wieloliniowe zależności między zbiorami wektorów, niezmiennicze względem układu współrzędnych;

Wiktionary

Te

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obliczmy współrzędne tensora bezwładności ciała doskonale sztywnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃w̃sɔr, AS: tẽũ̯sor

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tensorowy

Wiktionary


tensorowy

rachunek tensorowy - dział matematyki dotyczący badania właściwości i zastosowań tensorów


SJP.pl


tensyd

związek chemiczny adsorbujący się na powierzchni układu i zmieniający jej energię swobodną; surfaktant, tenzyd


SJP.pl


tensyjny

→ tensja


SJP.pl

Patrz:

tensja

tent

brezent lub płótno żaglowe rozkładane nad pokładem statku w celu jego ochrony


SJP.pl

Tent - płótno lub brezent rozpinane nad pokładem statku, stanowiące dach chroniący przed słońcem lub deszczem.

Wikipedia


tentacja

dawniej:
1. kuszenie, nęcenie;
2. usiłowanie, próba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. kuszenie

 (1.2) daw. próbowanie

Wiktionary


tentakulit

wymarły bezkręgowiec występujący w sylurze i dewonie


SJP.pl


tentator

dawniej: ten, kto zachęca, namawia do czegoś, zwłaszcza do czegoś złego; kusiciel


SJP.pl


tentatywny

środowiskowo: próbny, wstępny


SJP.pl


tentego

potocznie: wyraz zastępujący (często eufemistycznie) określenie jakiejś czynności, sytuacji, jakiegoś faktu, stanu itp., których nadawca nie chce lub nie umie określić


SJP.pl


tentegowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|tentegować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tentegować ndk.

Wiktionary


tentegować

potocznie:
1. wykonywać jakąś czynność;
2. odbywać stosunek seksualny; tentegować się, bzykać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wytentegować)

 (1.1) pot. czasownik, który może być określeniem dowolnej czynności

 (1.2) eufem. o mężczyźnie: odbywać stosunek seksualny

czasownik zwrotny niedokonany tentegować się

 (2.1) eufem. odbywać stosunek seksualny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛ̃ntɛˈɡɔvat͡ɕ, AS: tẽntegovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tentegowanie n.

Wiktionary


tentorium

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) anat. element struktury szkieletowej wewnątrz głowy owadów i wijów;

Wiktionary

Tentorium – element szkieletu wewnętrznego głowy owadów i wijów. Zbudowany jest z systemu apodem, stanowiących punkt zaczepu dla mięśni poruszających aparatem gębowym, czułkami i całą głową.

Wikipedia


tentować

dawniej:
1. kusić, nęcić, pociągać do jakiegoś działania;
2. kusić się, starać się, zabiegać o coś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) przest. zachęcać, nęcić, być bardzo atrakcyjnym i pożądanym

 (1.2) daw. usiłować zrobić coś, zabiegać o coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Snadź go tentowała robota, gdyż sam oglądał kopyta, niejedno własnoręcznie zestrugiwał i bacznie śledził za całym procederem podkuwania.

 (1.2) […] przysiadł się do mnie i postanowił […] tentować szczęścia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tentowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kusić, nęcić, pociągać

 (1.2) kusić się, próbować, starać się, zabiegać

Wiktionary


tenues

w językoznawstwie: bezdźwięczne spółgłoski zwarte (w Polsce 'p', 't' i 'k')


SJP.pl


tenuta

przestarzale o dzierżawie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. ekon. czynsz dzierżawny;

 (1.2) hist. królewszczyzna w użytkowaniu starosty niegrodowego

Wiktionary

Tenuta – (wł. 'posiadłość, majątek (ziemski); objętość; uniform' z łac. "tenēre" 'trzymać'). Ma dwa znaczenia: „tenuta dzierżawna” – czynsz dzierżawczy (renta dzierżawna), którą dzierżawca przekazuje właścicielowi ziemi.

W innym znaczeniu jest to dzierżawa dóbr królewskich lub książęcych. Dzierżawcę takich dóbr zwano grzecznościowo w Polsce w XVI i XVII w. starostą niegrodowym lub tenutariuszem.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. tenutariusz mos.

Wiktionary


tenutariusz

dawniej: dzierżawca dóbr królewskich; posiadacz starostwa bez jurysdykcji; starosta niegrodowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. dzierżawiący królewszczyznę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilku tenutariuszy królewskich nie wpłaciło jeszcze należnej sumy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tenuta ż.

Wiktionary


tenutariuszka

→ tenutariusz


SJP.pl

Patrz:

tenutariusz

tenuto

określenie wykonawcze: wytrzymując


SJP.pl


tenzyd

związek chemiczny adsorbujący się na powierzchni układu i zmieniający jej energię swobodną; surfaktant, tensyd


SJP.pl


tenże

książkowo: zaimek "ten" wzmocniony partykułą ekspresywną -że; ten sam, ten właśnie


SJP.pl

zaimek wskazujący

 (1.1) książk. …na przedmiot, zwierzę, osobę lub pojęcie znajdujące się blisko mówiącego, wzmocniony o partykułę ekspresywną -że; ten sam

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na stole leżał długi, stalowy nóż kuchenny. Oskarżony chwycił tenże nóż i dwukrotnie ugodził policjanta w brzuch.

 (1.1) Pracowała jako adiunkt w Katedrze Wiedzy o Mediach na Uniwersytecie Pedagogicznym im. Komisji Edukacji Narodowej w tymże mieście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃n͇ʒɛ, AS: tẽṇže

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ten, ta, to, ci, te

Wiktionary


teobald

imię męskie


SJP.pl

Te

Wikipedia


teobromina

główny alkaloid nasion kakaowca, wykazujący silne działanie moczopędne i rozkurczające mięśnie gładkie


SJP.pl

Teobromina, 3,7-dimetyloksantyna – organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów purynowych. Występuje naturalnie przede wszystkim w ziarnach kakao (ok. 1,8%). W roślinach towarzyszy jej często kofeina, np. w herbacie i yerba mate. Gorzka czekolada zawiera około 10 gramów teobrominy na kilogram, a mleczna – około 5 gramów.

Wikipedia


teocalli

[czytaj: teokali] starożytna świątynia w Meksyku


SJP.pl

Teocalli (nah. „Bóg-dom”) – mezoamerykańska piramida z umieszczoną na szczycie świątynią. Piramida tego typu zwieńczona jest tarasem; punktem centralnym był wizerunek bóstwa wraz z ołtarzem ofiarnym. Świątynia wieńcząca teocalli była miejscem celebracji wybranych najważniejszych rytuałów religijnych prekolumbijskiego Meksyku.

Wikipedia


teocentryczny

związany z teocentryzmem, wynikający z teocentryzmu (np. światopogląd teocentryczny, wizja teocentryczna)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z teocentryzmem, dotyczący teocentryzmu

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla teocentryzmu

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Modlitwa ta miała charakter teocentryczny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teocentryzm m.

Wiktionary


teocentryzm

pogląd filozoficzny stawiający Boga w centrum wszechświata, uznający go za najwyższą wartość, za przyczynę i cel istnienia wszelkich bytów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) teol. pogląd uznający Boga za najwyższą wartość oraz przyczynę i cel wszystkiego, co istnieje;

Wiktionary

Teocentryzm (z gr. "Θεός", theos – "bóg" i z łac. "centrum" – "środek") – pogląd uznający Boga/bogów za przyczynę i cel istnienia wszystkich bytów. Bóg (bogowie) uważany jest za byt zewnętrzny wobec wszechświata, działający stale, wzywający do życia duchowego w łączności ze swoją osobą i reagujący na aktywność ludzi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prawo moralne było bowiem w kulturze nowożytnego teocentryzmu dziełem Boga, które człowiek mógł jedynie wypełniać.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. teocentryczny

 przysł. teocentrycznie

Wiktionary


teodolit

przyrząd geodezyjny do mierzenia kątów w płaszczyźnie pionowej i poziomej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geod. instrument geodezyjny do pomiaru kątów;

Wiktionary

Te

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Weź teodolit, idź mierzyć kąty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛɔˈdɔlʲit, AS: teodolʹit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. teodolitowy

Wiktionary


teodolitowy

→ teodolit


SJP.pl

Patrz:

teodolit

teodor

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: Teodora

Wiktionary

Teodor ( θεός + δῶρον – bóg + dar, tj. „dar boży, darowany przez boga”) – imię męskie pochodzenia greckiego. Por. Diodor.

W Polsce nadawane co najmniej od XIII wieku i zapisywane m.in. w postaci: "Tader", "Chodor" (wschsł.), "Teodor", "Todor", "C(z)ader", "C(z)eder". Odpowiednikiem znaczeniowym tego imienia wśród imion staropolskich jest Dadzbog, Bożydar, Bogdan, Bohdan.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Teodor i jestem sadownikiem spod Lublina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛˈɔdɔr, AS: teodor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Teodorowicz m.

:: zdrobn. Teodorek m., Teoś m.

:: fż. Teodora ż.

 przym. Teodorowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Tyjuś

Wiktionary


teodora

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Teodor

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Teodora – imię żeńskie
  • Teodora (zm. 304) – święta katolicka i prawosławna oraz męczennica z Aleksandrii
  • Flavia Maximiana Teodora – córka cesarza rzymskiego Maksymiliana
  • Teodora (500-548) – żona Justyniana I Wielkiego
  • Teodora (zm. 928) – żona Teofilakta, konsula Tusculum
  • św. Teodora (ok. 800-867) – żona cesarza bizantyjskiego Teofila, regentka Michała III, przeciwniczka ikonoklazmu, święta Kościoła katolickiego
  • Teodora (981-1056) – cesarzowa Bizancjum w 1042 i od 1055
  • Teodora Komnena (ur. ok. 1145) – królowa Jerozolimy, kochanka cesarza Andronika I Komnena
  • Teodora Wielka Komnena (przed 1253 – po 1285) – cesarzowa Trapezuntu
  • Teodora Angelina – wnuczka cesarza Aleksego III Angelosa
  • Teodora Lebenthal – polska lekarka pochodzenia żydowskiego, ukochana Bolesława Leśmiana
  • Teodora Rouppertowa – działaczka społeczna, publicystka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌtɛɔˈdɔra, AS: teodora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Teodor m., Teodorowicz ż./mos.

Wiktionary


teodorczyk

nazwisko


SJP.pl


teodorek

zdrobnienie od: Teodor (imię męskie)


SJP.pl


teodorostwo

Teodor z małżonką; Teodorowie


SJP.pl


teodorowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Artur Teodorowicz (ur. 1975) – piłkarz ukraiński
  • Ewa Teodorowicz-Hellman – szwedzka literaturoznawczyni polskiego pochodzenia
  • Feliks Teodorowicz – polski biolog
  • Helena Teodorowicz-Karpowska (1897–1944) – malarka, córka ks. Terencjusza
  • Iwan Teodorowicz (1875–1937)
  • Józef Teodorowicz (1864–1938) – arcybiskup obrządku ormiańskiego
  • Katarzyna Teodorowicz-Lisowska (ur. 1972) – tenisistka
  • Tadeusz Teodorowicz (1931–1965) – żużlowiec
  • Terencjusz Teodorowicz (1867–1939) – duchowny

Wikipedia


teodorowie

imię męskie


SJP.pl


teodorowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Teodora lub z nim związany


SJP.pl


teodoryk

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Teodoryk – imię męskie
  • Teodoryk (zm. 451) – król Wizygotów
  • Teodoryk Wielki (ur. 451/455, zm. 526) – król Ostrogotów
  • Teodoryk (zm. 579) – król Bernicji
  • św. Teodoryk (zm. 633) – kapłan (wspomnienie 1 lipca)
  • św. Teodoryk (zm. 1377) – zakonnik (wspomnienie 15 października)
  • św. Teodoryk Endem (ur. 1499, zm. 1572) – franciszkanin (wspomnienie 9 lipca)
  • św. Teodoryk Balat (ur. 1858, zm. 1900) – chiński męczennik (wspomnienie 9 lipca)
  • Teodoryk (zm. 1102) – antypapież
  • Teodoryk – polski duchowny rzymskokatolicki, biskup-elekt kujawsko-pomorski (1383)

Wikipedia


teodorzyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Teodory lub z nią związany


SJP.pl


teodorówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Teodorówka – kolonia w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Biłgoraj
  • Teodorówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Frampol
  • Teodorówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Pniewy
  • Teodorówka – część wsi Korytnica, w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Korytnica
  • Teodorówka – kolonia w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Rudniki
  • Teodorówka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Dukla
  • Teodorówka – dawna gromada w powiecie biłgorajskim
  • Teodorówka – wieś w obwodzie rówieńskim
  • Teodorowo
  • Teodorów
  • Teodorówka-Kolonia

Wikipedia


teodot

imię męskie


SJP.pl

Teodot – imię męskie pochodzenia greckiego, od Θεόδοτος (Theodotos), które oznaczało „ofiarowany Bogu”, z θεός ("theos" – "Bóg") i "δοτος dotos" — "dany". Jest to imię wielu świętych i męczenników.

Wikipedia


teodozewo

Te

Wikipedia


teodozja

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

 (1.2) geogr. miasto na Ukrainie, na wybrzeżu Krymu;

 (1.3) geogr. hist. grecka polis w miejscu współczesnej Teodozji (1.2)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Teodozja – miasto na Ukrainie
  • Teodozja – imię żeńskie
  • Teodozja (zm. ok. 823) – cesarzowa bizantyńska, żona Leona V Armeńczyka
  • Teodozja z Cezarei – męczennica chrześcijańska i święta Kościoła katolickiego i prawosławnego
  • Teodozja (Dina Iosifowna Sołomianska, 1903-1992) – rosyjska emigracyjna działaczka religijna, mniszka prawosławna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O świętej Teodozji wspomina w swym dziele Euzebiusz z Cezarei.

 (1.2) We wczesnym średniowieczu Teodozję opanowali Bizantyjczycy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Teodozjów mrz., Teodozy mos.

:: fm. Teodozjusz m.

 przym. teodozjański

Wiktionary


teodozjański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z osobą o imieniu Teodozjusz, jak np. cesarze rzymscy Teodozjusz I i Teodozjusz II

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Teodozja ż., Teodozjusz m.

Wiktionary


teodozjusz

1. Teodozjusz I Wielki (347-395), cesarz rzymski od 379;
2. Teodozjusz II (ok. 401-450), cesarz wschodniorzymski od 408, wnuk Teodozjusza I Wielkiego;
3. imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziadkowi Teodozjuszowi zapodziały się binokle.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Teodozja ż.

 przym. teodozjański

Wiktionary


teodozjuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Teodozjusza lub z nim związany


SJP.pl


teodozjów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Teodozjów – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Biała Rawska
  • Teodozjów – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Czerniewice
  • Teodozjów – dawna gromada w powiecie rawskim

Wikipedia


teodramatyczny

przymiotnik

 (1.1) teol. dotyczący teodramatu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta historia, skonstruowana w sposób prawdziwie teodramatyczny, kończy się dialogiem Jezusa z uzdrowionym.

 (1.1) Wydarzenie to przywołane zostało tutaj, gdyż ma głęboki sens teodramatyczny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teodramat mrz., teodramatyka ż.

Wiktionary


teodycea

1. koncepcja filozoficzna, której zasadniczym celem jest usprawiedliwienie Boga z zarzutu istnienia zła i niesprawiedliwości na świecie;
2. dzieło przedstawiające taką koncepcję;
3. dział filozofii chrześcijańskiej zajmujący się rozumowym uzasadnieniem poznawalności i istnienia Boga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) filoz. teol. koncepcja dążąca do uzgodnienia sprzeczności pomiędzy wiarą w dobro i wszechmoc bożą a istnieniem zła i nieszczęść na świecie;

Wiktionary

Te

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Teodyceę na gruncie chrześcijańskim rozwinął szeroko Augustyn.

 (1.1) (…) za antynatalizmem przemawiają te same argumenty, które są stosowane w rozważaniach o teodycei. To nie jest najlepszy ze światów.

Wiktionary


teofan

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Teofan – imię męskie pochodzenia greckiego ( Θεοφάνης), oznaczające „przejawienie się Boga” — złożone z θεός ("theos", „bóg”) i φανης ("phanes", „objawić się, ukazać się”). Imię to notowane jest w źródłach polskich (na Śląsku, w Wielkopolsce i na Mazowszu) od XIV wieku, w formie Tyfan. Świętych, noszących to imię, było co najmniej sześciu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tɛˈɔfãn, AS: teofãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Teofania ż.

Wiktionary


teofania

w religii: objawienie się bóstwa w widzialnej postaci


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. pojedynczy akt objawienia się Boga w świecie; ukazanie się Boga w nadzwyczajnym znaku;

Wiktionary

Teofania (gr. Θεοφάνια od Θεός 'Bóg' i φαίνειν 'ukazać się') – w teologii pojedynczy akt objawienia się Boga. Teofanie mają umacniać wiarę ludzi, przypominać im o bliskości i dobroci Boga, a także o opiece, jaką ich darzy. Według "Katechizmu Kościoła Katolickiego" teofanie rozjaśniają treść obietnic dawanych ludziom przez Boga, można w nich zobaczyć i usłyszeć niewidzialnego Boga.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌtɛɔˈfãɲja, AS: teofãńi ̯a

Wiktionary


teofil

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D. lm. od: Teofila

Wiktionary

Teofil – imię pochodzenia greckiego. Oznacza „miły Bogu”. Istnieją liczni święci o tym imieniu. Święty Łukasz, autor jednej z Ewangelii oraz Dziejów Apostolskich tym imieniem (Łk 1,3) (Dz 1,1) zwraca się do swojego czytelnika rozpoczynając napisane przez siebie księgi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] Teofil, dobrodziej i opiekun całej rodziny, zmarł nagle w lesie ukąszony przez żmiję.

 (1.1) Postanowiłem więc i ja zbadać dokładnie wszystko od pierwszych chwil i opisać ci po kolei, dostojny Teofilu, abyś się mógł przekonać o całkowitej pewności nauk, których ci udzielono.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛˈɔfʲil, AS: teofʹil

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Teoś m.

:: fż. Teofila ż.

 przym. Teofilowy

Wiktionary


teofila

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

 (2.1) D. i B. lp. od: Teofil

Wiktionary

Teofila – żeński odpowiednik imienia Teofil. Oznacza „miłującą Boga”. Za odpowiedniki znaczeniowe uznaje się m.in. imiona Bogumiła i Amadea.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pożyczyłem Teofili dwie bańki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Teosia ż.

:: fm. Teofil mos., Teoś mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Teosia

Wiktionary


teofilek

zdrobnienie od: Teofila (imię żeńskie)


SJP.pl


teofilina

alkaloid roślinny o działaniu zbliżonym do kofeiny


SJP.pl

Teofilina (1,3-dimetyloksantyna) – organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów purynowych. Występuje naturalnie m.in. w ziarnach kakao ("Theobroma cacao"), w liściach herbaty ("Camellia sinensis") i yerba mate ("Ilex paraguariensis"). Znajduje zastosowanie w leczeniu astmy oskrzelowej i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc.

Wikipedia


teofiliny

alkaloid roślinny o działaniu zbliżonym do kofeiny


SJP.pl


teofilka

zdrobnienie od: Teofila (imię żeńskie)


SJP.pl


teofilostwo

Teofil z małżonką; Teofilowie


SJP.pl


teofilowie

imię męskie


SJP.pl


teofilowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Teofila lub z nim związany


SJP.pl


teofilówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Teofilówka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sokołowskim, w gminie Jabłonna Lacka. Ma status sołectwa. Leży w odległości około 5 km na północny wschód od Jabłonny Lackiej.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia


teoforyczny

zawierający imię Boga lub bóstwa, np. Bogumił


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zawierający w sobie imię bóstwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród biblijnych imion teoforycznych wymieniane jest także imię Jezus.

Wiktionary


teofrast

grecki uczony żyjący w latach ok. 370-287 p.n.e.


SJP.pl


teogonia

część doktryny religijnej lub mitologii, której przedmiotem badań jest pochodzenie bóstw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. zbiór wyobrażeń i opowieści na temat pochodzenia bóstw

 (1.2) dział teologii i mitologii zajmujący się badaniem pochodzenia Boga;

Wiktionary

Teogonia (gr. θεογονία "theogonia") – część teologii lub mitologii zajmująca się kwestią pochodzenia bogów i herosów. Jest to najczęściej pieśń przedstawiająca narodziny bogów. Religioznawstwo współczesne traktuje kwestie teogonii symbolicznie, uznając opisywane przez nią zdarzenia jako wyraz wielu funkcji sfery sacrum. Przykładem teogoni jest Teogonia Hezjoda, opisująca powstanie i losy bogów greckiego panteonu, a także teogonie indyjskie zawarte w Puranach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Taką władzę nad parowozami mógł mieć tylko Bóg-Ojciec, Bóg-Maszynista, wieczny i nieśmiertelny. A tymczasem stała się rzecz, która zakłóciła tę parowozową teogonię.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. teogoniczny

Wiktionary


teogoniczny

przymiotnik

 (1.1) będący częścią teogonii, związany z nią lub dotyczący jej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W greckiej tradycji kosmogonicznej i teogonicznej, również tej centralnej, nieraz się wznosi cień grozy.

 (1.1) Są mity teogoniczne, kosmogoniczne, kosmologiczne, heroiczne, inicjacyjne, płodności, wyzwolenia, eschatologiczne - stanowią one paradygmaty niezliczonych konkretyzacji mitów w kulturze w sferach sacrum i profanum.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teogonia ż.

Wiktionary


teokracja

władza duchownych; także ustrój państwa z ich władzą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. rel. ustrój państwowy, w którym najwyższa władza należy do duchowieństwa;

 (1.2) polit. państwo, w którym panuje teokracja (1.1)

Wiktionary

Teokracja ( θεοκρατία, od θεός + κράτος, „bóg + władza”) – doktryna polityczna, według której władzę w państwie sprawuje kapłan lub kapłani i w której duchowni decydują o sprawach cywilnych i religijnych. Utrzymuje się wtedy, że sprawujący władzę w państwie są powoływani przez Boga lub bogów, którzy sprawują w nim rzeczywistą władzę. Celem władzy ziemskiej jest realizacja nadrzędnej woli, władzy boskiej i urzeczywistnienie uniwersalnych zasad ustanowionych przez Boga lub bogów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. teokratyczność ż., teokrata m.

 przym. teokratyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. bogowładztwo; daw. rzad. bogorządztwo, bogowładność

 (1.2) daw. bogowładztwo; daw. rzad. bogorządztwo, bogowładność

Wiktionary


teokrata

zwolennik ustroju, w którym najwyższą władzę państwową sprawują duchowni; członek rządów teokratycznych


SJP.pl


teokratyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest teokratyczne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teokracja ż., teokrata m.

 przym. teokratyczny

 przysł. teokratycznie

Wiktionary


teokratyczny

→ teokracja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, w którym władzę sprawuje bóstwo lub jego kapłani

Wiktionary

Patrz:

teokracja

Powiązane:

 rzecz. teokratyczność ż., teokracja ż.

Wiktionary


teokratyzacja

wprowadzanie rządów kleru, władzy duchownych


SJP.pl


teokratyzm

władza duchownych; także ustrój państwa z ich władzą


SJP.pl


teokryt

grecki poeta z Syrakuz (około 310 p.n.e. - około 250 p.n.e.)


SJP.pl

Teokryt (gr. Θεόκριτος "Theokritos", około 310 p.n.e. – około 250 p.n.e.) – grecki poeta z Syrakuz, uważany za twórcę sielanki. Przebywał w Aleksandrii na dworze Ptolemeusza II Filadelfosa.

Wikipedia


teol.

skrót od: teologia, teologiczny


SJP.pl


teolatria

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) oddawanie czci bogu, kult boga

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛɔˈlatrʲja, AS: teolatrʹi ̯a

Wiktionary


teolin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Teolin – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzki wschodnim, w gminie Nowosolna
  • Teolin – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Janów
  • Teolin – dawna gromada w powiecie sokólskim
  • Teolin – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie wołkowyskim
  • Teolin – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie dubrowieńskim
  • Teolin – wieś w obwodzie czerkaskim, w rejonie monastyryszczeńskim

Wikipedia


teolog

osoba badająca naturę Boga oraz jego relację do świata i ludzi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) filoz. rel. specjalista w dziedzinie teologii

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) filoz. rel. specjalistka w dziedzinie teologii

Wiktionary

Teolog – osoba zajmująca się systematycznym, opartym na metodach filozoficznych, historycznych i in., studium twierdzeń religijnych uznawanych za objawione dotyczących Boga oraz Jego relacji do świata, w myśl maksymy "fides quaerens intellectum" - "wiara szukająca zrozumienia". Najczęściej związana z chrześcijaństwem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Posiadamy kilka książek tego włoskiego teologa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teologia ż.

:: fż. teolożka ż.

 przym. teologiczny, teologalny

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pot. teolożka

Wiktionary


teologia

nauka o Bogu lub bogach, interpretująca i uzasadniająca twierdzenia danej religii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teol. teoretyczna podbudowa jakiejś religii, zwłaszcza w odniesieniu do religii uznających istnienie Boga (bogów);

 (1.2) pot. wydział lub kierunek na uczelni obejmujący studia w dziedzinie teologii (1.1)

Wiktionary

Teologia (gr. θεος, "theos", „Bóg”, + λογος, "logos", „nauka”) lub sacra doctrina ("święta nauka"); bogoznawstwo – refleksja nad doktrynami religijnymi, wykraczająca poza religioznawstwo, które nie ocenia prawdziwości religii (w przeciwieństwie do teologii, która zakłada prawdziwość danego wyznania) oraz poza filozofię religii, która to nie opiera się na wierze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Interesuję się teologią rabinistyczną.

 (1.2) Bronek studiował teologię w Maceracie.

 (1.2) Biblioteka znajduje się w budynku teologii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛɔˈlɔɟja, AS: teoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teolog m., teolożka ż., teologizowanie n., teologowanie n., steologizowanie n., teologiczność ż.

 czas. teologizować ndk., teologować ndk., steologizować dk.

 przym. teologiczny, teologalny

 przysł. teologicznie

Wiktionary


teologiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) teol. związany z teologią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zapewniam panią, iż ta katechetka ma dobre przygotowanie teologiczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: teoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teologia ż., teolog mos., teolożka ż.

 czas. teologizować ndk.

 przym. teologalny

Wiktionary


teolożka

→ teolog


SJP.pl

Patrz:

teolog

teonela

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Patronką tego imienia jest św. Teonilla (Teonela), zm. w 303 roku.

Wiktionary


teonilla

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Teonilla, "Teonela" – imię żeńskie pochodzenia greckiego, pierwotnie stanowiące zdrobniałą żeńską formę imienia Teonas. Patronką tego imienia jest św. Teonilla (Teonela), zm. w 303 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Patronką tego imienia jest św. Teonilla (Teonela), zm. w 303 roku.

Wiktionary


teonomizm

odmiana deontologizmu heteronomicznego, wg której normy moralne zostały podyktowane wprost przez Boga, a jego wolna decyzja jest źródłem i jedynym uzasadnieniem wszelkich wartości moralnych


SJP.pl


teor.

skrót od: teoretyczny; teoret.


SJP.pl


teorban

instrument strunowy szarpany, rodzaj lutni basowej


SJP.pl

Te

Wikipedia


teorbanistka

→ teorbanista


SJP.pl

Patrz:

teorbanista

teoremat

twierdzenie należące do systemu dedukcyjnego, wyprowadzone za pomocą dedukcji z aksjomatów systemu, do którego należy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) log. twierdzenie pochodne, który występuje w obrębie systemu dedukcyjnego i jest wyprowadzone za pomocą wnioskowania dedukcyjnego z aksjomatów tego systemu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Teoremat – w logice to twierdzenie pochodne, występujące w obrębie systemu dedukcyjnego
  • Teoremat – film Pier Paolo Pasoliniego z 1968 r.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. teorematyczny

Wiktionary


teorematyczny

→ teoremat


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący teorematu

Wiktionary

Patrz:

teoremat

Powiązane:

 rzecz. teoremat m.

Wiktionary


teoret.

skrót od: teoretyczny; teor.


SJP.pl


teoretyczka

→ teoretyk


SJP.pl

Patrz:

teoretyk

teoretycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób teoretyczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Księgi biblijne nazywa „Bożymi”, ale nie próbował teoretycznie tego wyjaśnić.

 (1.1) Teoretycznie do każdego rzeczownika można utworzyć przymiotnik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teoretyczność ż., teoria ż., teoretyk mos.

 przym. teoretyczny

Wiktionary


teoretycznoliteracki

dotyczący teorii literatury


SJP.pl


teoretycznopoznawczy

dotyczący teorii poznania (epistemologii); teoriopoznawczy, epistemologiczny


SJP.pl


teoretyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest teoretyczne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teoria ż., teoretyk m.

 przym. teoretyczny

 przysł. teoretycznie

Wiktionary


teoretyczny

1. oparty na teorii naukowej, a nie na doświadczeniu;
2. hipotetyczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) niesprawdzony w praktyce, oparty tylko na teorii

 (1.2) mało prawdopodobny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Różne teoretyczne metody szacowania wskaźników chłonności i pojemności turystycznej terenów rekreacyjnych w praktyce są trudne do wykorzystania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛɔrɛˈtɨt͡ʃnɨ, AS: teoretyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teoretyczność ż., teoria ż., teoretyk m., teoretyczka ż.

 czas. teoretyzować ndk.

 przysł. teoretycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) hipotetyczny

Wiktionary


teoretyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) naukowiec zajmujący się nauką teoretyczną

 (1.2) człowiek, który posiadł wiedzę ogólną w danej dziedzinie, ale nie potrafi wdrożyć ją w praktykę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teoretyczność ż., teoretyczka ż., teoria ż., teoryjka ż.

 czas. teoretyzować ndk.

 przym. teoretyczny

 przysł. teoretycznie

Wiktionary


teoretyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wyrażanie przypuszczeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skończmy z teoretyzowaniem, z myśleniem, że Austria to będzie dla nas łatwiejszy rywal niż Holandia.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. teoretyzować ndk.

 rzecz. teoria ż.

Wiktionary


teoretyzować

rozważać coś w sensie teoretycznym, w oderwaniu od praktyki


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) pot. wyrażać przypuszczenia nie wychodzące poza sferę teorii

 (1.2) nauk. opracowywać teorię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pisząc swoją książkę, nie teoretyzowałem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teoretyzowanie n., teoretyk mos., teoria ż.

 przym. teoretyczny

Wiktionary


teoria

1. koncepcja oparta na poznaniu i zrozumieniu istotnych czynników kształtujących pewną sferę rzeczywistości;
2. gałąź nauki, sztuki, technologii itp. w przeciwieństwie do praktyki zajmująca się kwestiami ogólnymi, założeniami; metodologia;
3. teza mająca coś tłumaczyć, lecz niedająca się udowodnić naukowo lub w praktyce zweryfikować


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) system pojęć, definicji, aksjomatów, i twierdzeń, opisujący wybrany fragment świata fizycznego, świata kultury, bądź abstrakcyjnego obiektu;

 (1.2) log. zbiór wzajemnie niesprzecznych zdań logicznych;

 (1.3) pot. teza tłumacząca coś, ale nie udowodniona (w nauce takie użycie uważane jest za błąd, patrz uwagi)

 (1.4) pot. abstrakcja, nie mająca odniesienia do praktyki

 (1.5) pot. teoretyczna (w przeciwieństwie do praktycznej) część nauczania bądź egzaminu

Wiktionary

Teoria (z gr. "theoría" – oglądanie, rozważanie) – system pojęć, definicji, aksjomatów i twierdzeń, ustalających relacje między tymi pojęciami i aksjomatami, tworzący spójny system pojęciowy, opisujący jakąś wybraną dziedzinę fizyczną lub abstrakcyjną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pewna całkowicie nieudokumentowana teoria dotycząca przyczyny upadku Cesarstwa Rzymskiego głosi, że Rzymianie zapadli na ołowicę, ponieważ ich wodociągi były wykonane z ołowiu.

 (1.2) Dział matematyki, który zajmuje się podzielnością liczb to teoria liczb.

 (1.3) W teorii tak to powinno działać, ale praktyka jest inna.

 (1.5) Teorię zdałam za pierwszym razem, a praktykę dopiero za czwartym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛˈɔrʲja, AS: teorʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teoretyk mos., teoretyczność ż., teoretyzowanie n.

 czas. teoretyzować ndk.

 przym. teoretyczny

 przysł. teoretycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) hipoteza

Wiktionary


teorikon

ateński zasiłek dla ubogich obywateli na opłacenie ich wstępu na wydarzenia kulturalne pobierany w IV i V w. p.n.e.


SJP.pl

Teorikon (gr. "theorikon") to zasiłek w wysokości dwóch oboli, wypłacany w Atenach od czasów Peryklesa ubogim obywatelom na opłacenie wstępu do teatru, a z czasem na wszelkie widowiska. Był jednym z charakterystycznych przejawów polityki kulturalnej państwa ateńskiego w V w. p.n.e.

Wikipedia


teorioinformacyjny

związany z teorią informacji (dyscypliną naukową)


SJP.pl


teorioliczbowy

dotyczący teorii liczb


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mat. wykorzystujący dorobek teorii liczb, opierający się na teorii liczb, dotyczący teorii liczb

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛɔrʲjɔlʲid͡ʒˈbɔvɨ, AS: teorʹi ̯olʹiǯbovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teoria liczb

Wiktionary


teoriomnogościowy

dotyczący teorii mnogości


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mat. związany z teorią mnogości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niemożność rozwiązania tego problemu wraz z atmosferą niechęci i niezrozumienia, z jaką spotykały się jego prace teoriomnogościowe, były przyczyną załamania nerwowego […] i późniejszej choroby psychicznej, która dawała o sobie znać aż do końca życia.

Wiktionary


teoriomodelowy

dotyczący teorii modeli (semantyki logicznej)


SJP.pl


teoriopoznawczy

dotyczący teorii poznania (epistemologii); teoretycznopoznawczy, epistemologiczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) filoz. dotyczący teorii poznania

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnoseologiczny

Wiktionary


teoryjka

zdrobnienie od: teoria


SJP.pl


teosin

Teosin – kolonia w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Dorohusk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Kolonia wchodzi w skład sołectwa "Teosin, Świerże-Kolonia". Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 108 mieszkańców i była siedemnastą co do wielkości miejscowością gminy Dorohusk.

Wikipedia


teownik

kształtownik o przekroju poprzecznym w kształcie litery T; teówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. kształtownik o przekroju poprzecznym zbliżonym do litery T;

Wiktionary

Teownik – rodzaj kształtownika o przekroju poprzecznym zbliżonym do litery T. Z teowników wykonywane są elementy konstrukcji maszyn, budowli i tym podobne.

Wikipedia


teownikowy

→ teownik


SJP.pl

Patrz:

teownik

teowy

w kształcie litery T


SJP.pl


teozof

zwolennik teozofii


SJP.pl


teozofia

1. filozoficzno-religijny nurt myślowy badający tajemnice świata nadprzyrodzonego przez mistyczny kontakt z Bogiem
2. nazwa dla różnych ruchów filozoficzno-religijnych rozwijających się zwłaszcza na przełomie wieków XIX i XX


SJP.pl

Teozofia (gr. "theos" „bóg” i "sophia" „mądrość”) – światopogląd religijno-filozoficzny głoszący możliwość uzyskania bezpośredniego kontaktu człowieka ze światem nadprzyrodzonym i poznania jego tajemnic przede wszystkim przez mistyczne objawienie, w węższym znaczeniu jeden z przejawów tendencji połączenia różnych religii (synkretyzm) głoszony przez Towarzystwo Teozoficzne, założone w 1875 roku przez Helenę Bławatską w Nowym Jorku.

Wikipedia


teozoficzny

przymiotnik

 (1.1) związany z teozofią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛɔzɔˈfʲit͡ʃnɨ, AS: teozofʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teozofia ż., teozof m., teozofka ż.

 przysł. teozoficznie

Wiktionary


teozofio

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: teozofia

Wiktionary


teoś

zdrobnienie od: Teodor, Teofil (imiona męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|m. Teofil

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Najpierw sprawy, potem gorzoła – wyjaśnił, uśmiechając się do Teosia, który natychmiast zrobił nadąsaną minę jak dziecko, któremu niedobry ojciec schował za karę zabawki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Teodor mos., Teofil mos., Teofila ż.

Wiktionary


tepedowiec

członek TPD (Towarzystwa Przyjaciół Dzieci); TPD-owiec


SJP.pl


tepedowski

przymiotnik od: TPD (Towarzystwo Przyjaciół Dzieci); TPD-owski


SJP.pl


teperek

nazwisko


SJP.pl


tepidarium

sala do ciepłych kąpieli w starożytnych łaźniach rzymskich


SJP.pl

Te

Wikipedia


tepido

określenie wykonawcze: obojętnie


SJP.pl


tepito

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. dzielnica miasta Meksyk, mająca opinię niebezpiecznej, z szemranym handlem, własną kulturą, dialektem i unikalnym sposobem bycia

Wiktionary


tepować

uderzać lekko pędzlem po świeżo zamalowanej powierzchni obrazu w celu uzyskania chropowatości


SJP.pl


tepsa

potocznie, z odcieniem lekceważenia o Telekomunikacji Polskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. pot. Telekomunikacja Polska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój wuj pracował w Tepsie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. TP

Wiktionary


tequila

[czytaj: tekila] wódka meksykańska z soku agawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mocny meksykański napój alkoholowy produkowany ze sfermentowanego soku agawy niebieskiej;

Wiktionary

– wysokoprocentowy, meksykański napój alkoholowy, produkowany ze sfermentowanego soku agawy niebieskiej ("Agave tequilana"). Nazwa pochodzi od miasta Tequila, centrum produkcji trunku.

W 2006 roku uprawy agawy oraz zabytkowe zakłady przetwórcze w regionie Tequili zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Wikipedia


ter

mieszanina smoły, kalafonii i tłuszczu używana jako smar ochronny


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ter – rzeka w Hiszpanii
  • Ter – wieś rozproszona w gminie Ljubno w Słowenii
  • TER – marka francuskich kolei państwowych

Wikipedia


tera

(architektura) świątynia buddyjska w Japonii, złożona z ośmiu budowli sakralnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. rodzaj buddyjskiej świątyni w Japonii

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk, Pszczyna. smoła

przysłówek

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. teraz

Wiktionary

Tera (T) ("gr. teras" – potwór) – przedrostek jednostki miary oznaczający mnożnik 1 000 000 000 000 = 1012 (bilion).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dachy ter zazwyczaj kryła dachówka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛra, AS: tera

Wiktionary

Powiązane:

 czas. terować

Wiktionary


terabajt

w informatyce: jednostka pojemności pamięci równa 1024 gigabajtom (skrót: TB)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. jednostka pojemności nośników danych i pamięci operacyjnej komputera równa 1024 gigabajtom;

Wiktionary

Terabajt (skrót TB), tebibajt (skrót TiB) – jednostki używane w informatyce m.in. do określania rozmiaru największych pamięci masowych, zasobów plików i baz danych. Przedrostek tera pochodzi od greckiego słowa "téras" oznaczającego potwora; przedrostek "tebi" został utworzony sztucznie (zob. przedrostek dwójkowy).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bajt mrz.

 przym. terabajtowy

Wiktionary


terabajtowy

→ terabajt


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) inform. mający pojemność lub rozmiar jednego terabajta

Wiktionary

Patrz:

terabajt

Powiązane:

 rzecz. terabajt mrz.

Wiktionary


terabit

jednostka informacji; bilion bitów


SJP.pl

Terabit – jednostka informacji, w skrócie Tb lub Tbit.

1 Tbit = 1012 = 1 000 000 000 000 bitów.

Przykładowe przeliczenia na inne jednostki:

Wikipedia


terabitowy

→ terabit


SJP.pl

Patrz:

terabit

teraflop

jednostka mocy obliczeniowej komputera równa bilionowi flopów; teraflops


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. jednostka mocy obliczeniowej komputera równa 1012 (bilion) flopów

Wiktionary


teraflops

jednostka mocy obliczeniowej komputera równa bilionowi flopsów; teraflop


SJP.pl


teraherc

jednostka częstotliwości równa bilionowi herców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) metrol. fiz. jednostka częstotliwości równa bilionowi herców

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fresnel, oznaczenie THz; rzad. teracykl

Wiktionary


terahercowy

→ teraherc


SJP.pl

Patrz:

teraherc

terajewicz

nazwisko


SJP.pl


terajsy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. teraźniejszy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. teroz, tero

Wiktionary


terakociarz

robotnik zajmujący się układaniem terakoty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) bud. środ. specjalista zajmujący się wykładaniem płytkami terakotowymi ścian lub podłóg

Wiktionary


terakota

1. palona, nieszkliwiona glina;
2. wyrób z nieszkliwionej gliny, porowaty, o barwie czerwonej lub żółtej;
3. nazwa koloru brązowoczerwonego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. tworzywo ceramiczne otrzymywane przez spiekanie w temperaturze 1150–1300℃ gliny ogniotrwałej, skaleni, piasku, z dodatkiem barwiących tlenków metali, zwykle na kolor ceglastoczerwony;

 (1.2) bud. szt. wyrób z terakoty (1.1), zwykle przedmiot użytkowy, artystyczny lub okładzina

Wiktionary

Te

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌtɛraˈkɔta, AS: terakota

Wiktionary

Powiązane:

 przym. terakotowy

Wiktionary


terakotowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący terakoty; wykonany z terakoty

 (1.2) koloru brązowoczerwonego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terakota ż.

Wiktionary


terakowski

nazwisko


SJP.pl


teralit

magmowa skała głębinowa podobna do gabra


SJP.pl


terapena

rodzaj żółwi z rodziny żółwi błotnych


SJP.pl


terapeuta

1. specjalista w stosowaniu jakichś zabiegów medycznych, zwykle lekarz;
2. psychoterapeuta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. specjalista od prowadzenia jakiejś terapii;

 (1.2) psych. psychoterapeuta

Wiktionary

Te

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Terapeuta przeanalizował seksualne błędy pacjentki i opisał je w swojej publikacji.

 (1.2) Szkoła freudowska zakłada, że pacjent przenosi swoje dziecięce, negatywne doświadczenia i konflikty na terapeutę, sprawiając, iż dochodzi do powstania tzw. „fantazji przeniesieniowej”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛraˈpɛwta, AS: terapeu̯ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terapia ż., terapeutyka ż.

:: fż. terapeutka ż.

 przym. terapeutyczny

 przysł. terapeutycznie

 temsłow. -terapia, -terapeutyczny

Wiktionary


terapeutka

→ terapeuta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. specjalistka od prowadzenia jakiejś terapii

 (1.2) psych. psychoterapeutka

Wiktionary

Patrz:

terapeuta

Przykłady

 (1.1) Jeszcze nie opowiadałam o wypadku mojej terapeutce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terapia ż., terapeutyka ż.

:: fm. terapeuta mos.

 przym. terapeutyczny

 przysł. terapeutycznie

 temsłow. -terapia, -terapeutyczny

Wiktionary


terapeutycznie

przysłówek

 (1.1) za pomocą terapii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terapia ż., terapeuta m., terapeutka ż., terapeutyka ż.

 przym. terapeutyczny

 temsłow. -terapia, -terapeutyczny

Wiktionary


terapeutyczny

1. leczniczy;
2. psychoterapeutyczny;
3. spełniający taką samą rolę jak terapia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący terapii lub terapeuty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sala terapeutyczna jest lepsza w Poznaniu niż Gnieźnie, ale tu i tu jest otwarta jedną godzinę w dni robocze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terapia ż., terapeuta m., terapeutka ż., terapeutyka ż.

 przysł. terapeutycznie

 temsłow. -terapia, -terapeutyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) leczniczy

Wiktionary


terapeutyzować

prowadzić działania o charakterze terapeutycznym, wspierające zdrowie psychiczne lub emocjonalne


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) poddawać kogoś / coś terapii

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sterapeutyzować dk.

 rzecz. terapia ż.

Wiktionary


terapia

przywracanie zdrowia przez stosowanie różnego rodzaju zabiegów, leków; także metoda leczenia choroby; terapeutyka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. przywracanie zdrowia, proces leczenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pamiętaj, żeby zabrać Kazimierza na terapię w czwartek po szkole.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛˈrapʲja, AS: terapʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terapeuta mos., terapeutka ż., terapeutyka ż., terapeutyczność ż., terapeutyzowanie n., sterapeutyzowanie n.

 czas. terapeutyzować ndk., sterapeutyzować dk.

 przym. terapeutyczny

 przysł. terapeutycznie

 temsłow. -terapia, -terapeutyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kuracja

Wiktionary


terapiobus

pojazd oferujący pomoc psychologiczną lub terapeutyczną


SJP.pl


terapsyd

przedstawiciel rzędu wymarłych gadów z gromady synapsydów; gad ssakokształtny


SJP.pl


terapsydy

przedstawiciel rzędu wymarłych gadów z gromady synapsydów; gad ssakokształtny


SJP.pl

Terapsydy, gady ssakokształtne (Therapsida) – rząd synapsydów, który pojawił się we wczesnym permie i stał się dominującą grupą kręgowców lądowych w połowie tego okresu. Zgodnie z zasadami kladystyki do terapsydów, aby były taksonem monofiletycznym, należy również zaliczyć wywodzącą się z cynodontów gromadę ssaków.

Wikipedia


terasa

płaski, poziomy próg na zboczu doliny rzecznej lub nad brzegiem morza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. geol. płaski teren na zboczu doliny rzeki lub nad brzegiem morza;

 (1.2) przest. zob. taras.

Wiktionary

Terasa (taras) – forma terenu powstała w dolinie rzecznej wskutek erozyjnej lub akumulacyjnej działalności płynących wód. Występuje w zespołach, tworząc w przekroju poprzecznym doliny charakterystyczny układ schodów. Terasy mogą też powstać na wybrzeżu morza lub jeziora, w związku z działalnością falowania i zmiany poziomu lustra wody w akwenie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wodę do picia czerpano z licznych studni i źródeł kopanych na terasie dolnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛˈrasa, AS: terasa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teras m.

 przym. terasowy

Wiktionary


terasowaty

1. mający pewne cechy terasy;
2. zawierający terasy


SJP.pl


terasowy

→ terasa


SJP.pl

Patrz:

terasa

teratogenetyczny

→ teratogeneza; teratogenny


SJP.pl


teratogeneza

powstawanie wad rozwojowych w trakcie rozwoju osobniczego


SJP.pl


teratogenia

dział embriologii zajmujący się powstawaniem wad rozwojowych


SJP.pl


teratogeniczny

→ teratogenia


SJP.pl

Patrz:

teratogenia

teratogenność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest teratogenne, co powoduje powstawanie wad rozwojowych płodu

Wiktionary

Teratogenność – właściwość niektórych czynników zewnętrznych, określanych jako teratogeny, do wywoływania u rozwijających się organizmów wykraczających poza standardowe zmienności fenotypowych lub różnych defektów czynności metabolicznych, określanych jako wady wrodzone lub "potworności".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za szczególnie ważne zagadnienie uważa chroniczne zatruwanie organizmów zwierzęcych, a w końcu i człowieka, mając na względzie nie tylko kumulację i sumowanie się trucizn, ale także ich wpływ na układ nerwowy, teratogenność, mutagenność (…).

 (1.1) Konieczne są niezawodne i ostre metody kontroli potencjalnych leków, zwłaszcza na karcynogenność i teratogenność.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. teratogenny

 przysł. teratogennie

Wiktionary


teratogenny

powodujący wady rozwojowe w organizmach


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. wet. powodujący powstawanie wad rozwojowych płodu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teratogenność ż.

 przysł. teratogennie

Wiktionary


teratolog

specjalista w dziedzinie teratologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista od wad rozwojowych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teratologia ż.

Wiktionary


teratologia

nauka o dziedzicznych lub patologicznych zniekształceniach u ludzi, zwierząt i roślin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. med. nauka o wadach rozwojowych i potwornościach u organizmów żywych;

Wiktionary

Teratologia (z gr. "téras" = "potwór" i "lógos" = "nauka") – nauka, która zajmuje się badaniem potworności, nieprawidłowości oraz wad rozwojowych. Powiązana jest ściśle z anatomią porównawczą i patologiczną, embriologią i genetyką. Badania teratologii mają wielkie znaczenie dla poznania prawidłowego rozwoju organizmów, ponieważ u potworków widoczne są szczególnie wyraźnie określone właściwości rozwojowe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego fascynacja teratologią pogłębiała się z każdym rokiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛratɔˈlɔɟja, AS: teratoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teratolog mos./ż.

 przym. teratologiczny

Wiktionary


teratologiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biol. med. związany z teratologią, dotyczący teratologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teratologia ż.

Wiktionary


teratoma

nowotwór przeważnie w postaci torbieli, zbudowany z bezładnie ułożonych tkanek i fragmentów narządów; potworniak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zob. potworniak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛraˈtɔ̃ma, AS: teratõma

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potworniak

Wiktionary


teratornis

przedstawiciel rodziny kopalnych ptaków; teratornit


SJP.pl


teratornisy

rodzina kopalnych ptaków; teratornity


SJP.pl


teratornit

przedstawiciel rodziny kopalnych ptaków; teratornis


SJP.pl


teratornity

rodzina kopalnych ptaków; teratornisy


SJP.pl


terawat

jednostka mocy równa 10^12 watów (skrót: TW)


SJP.pl


terawatogodzina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) elektr. ilość energii elektrycznej równa pracy wykonywanej przez prąd o mocy 1 terawata w ciągu jednej godziny; miliard kilowatogodzin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛravatɔɡɔˈd͡ʑĩna, AS: teravatogoʒ́ĩna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrót TWh

Wiktionary


teraz

w tej chwili


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) w tej chwili, obecnie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Teraz – jednoaktowa komedia Aleksandra Fredry
  • Teraz (oryg. À tout de suite) – film z 2004 roku, reż. Benoît Jacquot
  • Teraz – piosenka zespołu IRA
  • Teraz – album Doroty Osińskiej
  • Teraz – album zespołu Lady Pank
  • Teraz – album Te-Trisa i Pogze
  • Teraz! – polska partia polityczna założona przez Ryszarda Petru istniejąca w latach 2018-2019
  • Teraz – mołdawski blok wyborczy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedyś mieszkałem w bloku, ale teraz mieszkam już we własnym domu.

 (1.1) Teraz zapraszam wszystkich do środka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛras, AS: teras

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teraźniejszość ż., raz mrz.

 przym. teraźniejszy

 licz. raz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aktualnie, obecnie; gw. Górny Śląsk terazki, terozka

Wiktionary


terazki

przysłówek

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. teraz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk terozka

Wiktionary


terazzo

mieszanina wody, cementu i grysu stosowana do wylewki posadzek lub schodów; lastryko, lastriko, lastrico, terrazzo


SJP.pl


terać

dawniej: zmniejszać moc, wartość czegoś, zużywać, nadwerężać; marnować, tracić, trwonić, tyrać


SJP.pl


teraźniejszość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) czas obecny; to, co dzieje się teraz

 (1.2) odprzym. cecha tego, co jest teraźniejsze; cecha tych, którzy są teraźniejsi

Wiktionary

Teraźniejszość – część linii czasu dziejąca się obecnie (w liniowej koncepcji czasu). W tym sensie teraźniejszości przeciwstawia się przeszłość oraz przyszłość.

W filozofii istnieje pozycja zwana prezentyzmem, według której teraźniejszość jest jedynym z trzech wymienionych stanów (przeszłość, przyszłość, teraźniejszość), który rzeczywiście istnieje. Terminy, które stosuje się do mówienia o pozostałych stanach, są konwencjami i nie należy z nich wyciągać konsekwencji ontologicznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czworokąt z tak wpisanymi trójkątami jest obrazem kręgu ziemskiego we wszechświecie, dwunastu domów zodiaku, bóstw, które w nich mieszkają i całego bytu, treści wszystkich rzeczy, przeszłości, teraźniejszości i przyszłości.

 (1.1) W podwójnym znaczeniu: mijały, przelatując obok rzeki kiedyś we wspominanej przeszłości, albo mijały w pamięci, gdy nakładały się na siebie dwie odrębne rzeczywistości – ta realna z teraźniejszości i ta realna z przeszłości a obecnie fantazmatyczna tylko przywoływana przez pamięć.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. teraźniejszy

 przysł. teraz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziś, dzisiaj, dzisiejszość, współczesność

Wiktionary


teraźniejszy

przymiotnik

 (1.1) odbywający się teraz

 (1.2) gram. dotyczący czasu teraźniejszego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wypełniłam dziś ankietę „Stan teraźniejszy i przyszłość mojej gminy”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛraˈʑɲɛ̇jʃɨ, AS: teraźńėi ̯šy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raz mrz., teraźniejszość ż.

 przysł. teraz

 liczgł. raz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzisiejszy, współczesny, obecny, bieżący

Wiktionary


terb

pierwiastek chemiczny o symbolu Tb i liczbie atomowej 65, metal należący do lantanowców, wykorzystywany m.in. jako składnik materiałów magnetycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Tb i liczbie atomowej 65;

Wiktionary

Terb (Tb, łac. "terbium") – pierwiastek chemiczny, lantanowiec.

Jest to jeden z czterech pierwiastków, których nazwy zostały utworzone od szwedzkiej miejscowości Ytterby (są to: erb, itr, iterb, terb). Został odkryty w 1843 r.

Występuje w skorupie ziemskiej w ilości 1,1 ppm. Jego najważniejszym minerałem jest monacyt (Ce,La,Th,Nd,Y,Pr,Tb)PO4, najczęściej pozyskiwany z tzw. piasków monacytowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma terb?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛrp, AS: terp

Wiktionary

Powiązane:

 przym. terbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Tb

Wiktionary


terbowy

→ terb


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący terbu

Wiktionary

Patrz:

terb

Powiązane:

 rzecz. terb m.

Wiktionary


tercdecyma

interwał muzyczny złożony z oktawy i seksty


SJP.pl

Tercdecyma – interwał złożony zawarty między trzynastoma kolejnymi stopniami skali muzycznej. W szeregu zasadniczym naturalnie występuje tercdecyma mała i wielka. Zastosowanie znaków chromatycznych pozwala zmienić jej rozmiar.

Wikipedia


tercecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od tercet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tercet m.

Wiktionary


terceron

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) potomek Mulatki i białego mężczyzny lub Mulata i białej kobiety

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛrˈt͡sɛrɔ̃n, AS: tercerõn

Wiktionary


tercet

zespół składający się z trzech wykonawców; trio


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) trzech muzyków

 (1.2) trzech ludzi, którzy razem coś robią

Wiktionary

Tercet – dwuznaczne pojęcie muzyczne:

Trzyosobowy zespół instrumentalny nosi nazwę trio. Analogicznie dwuosobowy zespół wokalny nosi nazwę duet, a dwuosobowy zespół instrumentalny to duo. Od kwartetu wzwyż nie ma rozróżnienia, określenie dotyczy zarówno czterech śpiewaków, jak i czterech instrumentalistów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtɛrt͡sɛt, AS: tercet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tercjan mos., Tercjusz mos., tercecik mrz., tercja ż., tercjarz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) trio, przest. triumwirat, trójca, trójka

Wiktionary


tercetowy

→ tercet


SJP.pl

Patrz:

tercet

terchowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w północnej Słowacji

Wiktionary


tercja

1. główny interwał w akordach systemu dur-moll
2. dawniej: sześćdziesiąta część sekundy
3. jedna z trzech części meczu
4. trzecia pozycja obronna w szabli w szermierce
5. stopień czcionki o wielkości szesnastu punktów typograficznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. interwał o wielkości 3 lub 4 półtonów;

 (1.2) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota stopień czcionki odpowiadający szesnastu punktom (6,0144 mm)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tercja (interwał) – interwał w muzyce
  • tercja (akustyka) – interwał w akustyce
  • tercja – w liturgii chrześcijańskiej jedna z godzin mniejszych, względnie jedna z godzin modlitwy w ciągu dnia
  • tercja (hokej) – część gry lub część pola gry w hokeju na lodzie
  • tercja – w drukarstwie stopień czcionki (jej wielkość), wynoszący 16 punktów; czcionka dwa razy mniejsza to petit, a dwa razy większa to dwutercja
  • tercja (czas) – jednostka czasu odpowiadająca sześćdziesiątej części sekundy
  • tercja kątowa – jednostka miary kąta płaskiego odpowiadająca sześćdziesiątej części sekundy kątowej
  • tercja (geografia) – jednostka geograficzna, sześćdziesiąta część sekundy geograficznej
  • tercja (automatyka) – pasmo częstotliwości pomiędzy częstotliwościami, których stosunek równa się pierwiastek trzeciego stopnia z dwóch. Trzy kolejne tercje stanowią oktawę.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtɛrt͡sʲja, AS: tercʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tercjan m., Tercjusz m., tercjarz m., tercjarstwo n., tercet m., tercjarka ż.

 przym. tercjowy, tercjarski

Wiktionary


tercjalny

→ tercja (część modlitwy brewiarzowej); tercjowy


SJP.pl


tercjan

dawniej: woźny w zakładzie naukowym; pedel; bedel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. woźny szkolny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛrt͡sʲjãn, AS: tercʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tercjanowa ż., tercja ż., tercjarz m., tercjarka ż., tercet m., tercyna ż., sestercja ż., tercyl m., Tercjusz m., Tercjanna ż.

 przym. tercyjny, tercetowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pedel, bedel

Wiktionary


tercjanowa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. żona tercjana

 (1.2) przest. woźna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛrt͡sʲjãˈnɔva, AS: tercʹi ̯ãnova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tercjusz mos., tercjan

Wiktionary


tercjara

potocznie: kobieta, która jako osoba świecka związana jest z określonym zakonem


SJP.pl


tercjarka

→ tercjarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) członkini jednego z trzecich zakonów

Wiktionary

Patrz:

tercjarz

Przykłady

 (1.1) Feretron niosły tercjarki, baldachim wzięli tercjarze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tercjarstwo n.

:: fm. tercjarz m.

 przym. tercjarski

Wiktionary


tercjarski

związany z tercjarstwem (organizacja religijna ludzi świeckich)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący tercjarstwa, właściwy tercjarstwu, związany z tercjarstwem, należący do tercjarstwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miesięcznik tercjarski można nabyć w czasie spotkań formacyjnych.

 (1.1) O polskich ruchu tercjarskim ojciec Alojzy mógłby opowiadać godzinami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tercjarstwo n., tercjarz m., tercjarka ż., tercja ż.

Wiktionary


tercjarstwo

w kościele katolickim: organizacja religijna ludzi świeckich, związana z określonym zakonem (jednak bez obowiązku życia w klasztorze i składania ślubów zakonnych); stowarzyszenie tercjarskie; trzeci zakon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. w Kościele katolickim: organizacja religijna, której świeccy członkowie w codziennym życiu realizują zasady jednego z zakonów, jednak bez obowiązku pozostawania w klasztorze i składania ślubów zakonnych; trzeci zakon;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ojciec Alojzy ciekawie opowiadał o historii polskiego tercjarstwa.

 (1.1) Za tydzień rozpocznie się kongres światowego tercjarstwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tercjarz m., tercjarka ż., tercja ż.

 przym. tercjarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trzeci zakon

Wiktionary


tercjarz

członek tercjarstwa, świeckiego zgromadzenia wokół niektórych klasztorów, przestrzegającego ich reguły


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. członek jednego z katolickich stowarzyszeń świeckich, tzw. „zakonów tercjarskich” (zakonów trzecich);

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W szeregach tercjarzy pojawiało się coraz więcej znanych i wielkich osobistości, a coraz mniej osób świętych.

 (1.1) Skoro świt brat tercjarz napalił w piecu i poodmykał okiennice.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tercjarstwo n., tercja ż., tercet m., tercjan m., Tercjusz m.

:: fż. tercjarka ż.

 przym. tercjarski, tercjowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakonnik świecki

Wiktionary


tercjusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Tercjusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego, od liczebnika oznaczającego "trzeci" (por. Oktawiusz). Patronem tego imienia jest św. Tercjusz, wspominany razem ze śwśw. Dionizją, Datywą, Leoncją, Emilianem, Bonifacym, Majorykiem i Serwusem (V wiek).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. tercjan m., tercjanowa ż., tercja ż., tercjarz m., tercjarka ż., tercet m., tercyna ż., sestercja ż., tercyl m.

:: fż. Tercjanna ż.

 przym. tercyjny, tercetowy

Wiktionary


tercyna

trzywierszowa zwrotka o specyficznym układzie rymów


SJP.pl

Tercyna (wł. "terza rima") – strofa otwarta złożona z 3 wersów, zwykle jedenastozgłoskowych, powiązana rymami ze strofą poprzednią i następną. Rymy mają następujący układ w kolejnych zwrotkach: "aba, bcb, cdc, ded" itd.

"Nagle mnie trącił płacz na pustym błoniu:"

Wikipedia


tercynowy

→ tercyna


SJP.pl

Patrz:

tercyna

tere-fere

potoczne wyrażenie wypowiadane, gdy powątpiewamy w prawdziwość czyichś słów (np. Tere fere, znowu zmyślasz.), lekceważymy czyjąś wypowiedź (np. Tere fere, gadaj zdrów.), przekomarzamy się z kimś (np. Tere fere, złap mnie!) itp.; tere fere


SJP.pl


terebiniec

Terebiniec – kolonia w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Werbkowice.

Kolonia jest sołectwem w gminie Werbkowice. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 308 mieszkańców i była dwunastą co do wielkości miejscowością gminy.

Wikipedia


terebint

drzewo lub krzew z rodziny nanerczowatych; terpentynowe drzewo, pistacja terpentynowa


SJP.pl


tereftalan

poli(tereftalan etylenu) - popularne tworzywo sztuczne z grupy poliestrów; PET


SJP.pl


tereftalowy

kwas tereftalowy - kwas aromatyczny, izomer kwasu ftalowego używany do syntezy włókien poliestrowych


SJP.pl


terek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka na Przedkaukaziu, płynąca przez Rosję i Gruzję, uchodząca deltą do Morza Kaspijskiego;

Wiktionary

Terek (gruz. თერგი, "Tergi"; ros. Терек, "Tieriek"; czecz. Теркa, "Terka") – rzeka na Kaukazie Północnym. Jej długość wynosi 623 km; dorzecze zajmuje powierzchnię 43,2 tys. km².

Źródła znajdują się w Wielkim Kaukazie na stokach Pasma Głównego (Wododziałowego). Rzeka przepływa przez terytorium Gruzji i Rosji (Osetia Północna, Czeczenia i Dagestan). W Pasmie Bocznym tworzy przełom zwany Wąwozem Darialskim (dł. ok. 3 km, głębokość do 1000 m).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. terski

Wiktionary


terekia

ptak z rodziny bekasowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Xenus cinereus|ref=tak., gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

Wiktionary

Terekia ("Xenus cinereus") – gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych (Scolopacidae). Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tɛˈrɛca, AS: tereḱa

Wiktionary


terelak

nazwisko


SJP.pl


terem

w pałacach carskich i bojarskich na Rusi: najwyższa kondygnacja mieszkalna, głównie dla kobiet


SJP.pl

Terem (ros. "tieriem", dosł. poddasze) – najwyższa kondygnacja w XVII-wiecznych pałacach carskich i dworach bojarskich, przeznaczona wyłącznie dla kobiet.

Kondygnacja ta była zazwyczaj wyodrębniona od reszty budowli malowniczym, wysokim dachem. Budowano ją czasem osobno i była wówczas połączona z główną rezydencją zamkniętym przejściem.

Wikipedia


teremiec

Teremiec – kolonia w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Białopole.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Kolonia jest sołectwem w gminie Białopole. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 kolonia liczyła 129 mieszkańców i była dziesiątą co do liczby ludności miejscowością gminy.

Wikipedia


teren

1. obszar, miejsce;
2. potocznie: prowincjonalne ośrodki partii politycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pewien określony obszar ziemi

 (1.2) obszar będący w sferze czyichś wpływów, zainteresowania czy działania

 (1.3) przen. dziedzina czyjejś aktywność

 (1.4) pot. władza, ośrodek prowincjonalny wobec władzy, ośrodka centralnego

 (1.5) arena pewnych określonych wydarzeń

 (1.6) otwarta część powierzchni ziemi wraz z jej ukształtowaniem i pokryciem

Wiktionary

Teren – każdy dowolnie określony fragment powierzchni lądowej. Termin spełniający taką samą funkcję, jak akwen w odniesieniu do powierzchni wodnej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z tego wzgórza lepiej widać cały teren.

 (1.2) Nikt nie będzie sprzedawał dragów na moim terenie!

 (1.3) Wchodzisz w mój teren działania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛrɛ̃n, AS: terẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terenówka ż., terenowiec m.

 przym. terenowy

 przysł. terenowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) terytorium

 (1.3) krąg, zakres, strefa życia, strefa (wpływów), domena

Wiktionary


terencja

imię żeńskie


SJP.pl

Terencja – imię żeńskie pochodzenia rzymskiego, powstałe z nazwy rzymskiego rodu "Terentius" (o nieznanym znaczeniu). Jego męską formą jest Terencjusz.

Wikipedia


terencjusz

imię męskie


SJP.pl

Publius Terentius Afer (ur. ok. 195 p.n.e., zm. nie wcześniej niż 159 p.n.e.) – komediopisarz rzymski, jeden z dwóch (obok Plauta), którego komedie zachowały się do naszych czasów.

Wikipedia


terencjuszostwo

Terencjusz z małżonką; Terencjuszowie


SJP.pl


terencjuszowie

imię męskie


SJP.pl


terencjuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Terencjusza lub z nim związany


SJP.pl


terenia

imię zdrobnienie od: Teresa (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Teresa

 (1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, w gminie Brwinów;

Wiktionary

Terenia – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, w gminie Brwinów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dostałam od cioci Tereni nowe filiżanki.

 (1.2) Mieszkaliśmy w Tereni przez dwa lata.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tereska ż., Teresa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Renia

Wiktionary


terenik

1. zdrobnienie od teren;
2. potocznie: jazda konna w terenie, poza ujeżdżalnią lub placem treningowym


SJP.pl


terenin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tereni lub z nią związany


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Terenin – kolonia w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Wierzbica
  • Terenin – wieś w woj. łódzkim, w pow. pabianickim, w gminie Pabianice

Wikipedia


tereniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tereni lub z nią związany


SJP.pl


terenowiec

1. osoba pracująca w terenie; działacz terenowy;
2. osoba uprawiająca sportowo jazdę samochodem terenowym po nieutwardzonych trasach; off roadowiec, off-roadowiec, offroadowiec, offroader, off-roader


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) środ. działacz terenowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyślemy tam jakiegoś terenowca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teren

 przym. terenowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) działacz terenowy

Wiktionary


terenowość

→ terenowy


SJP.pl

Patrz:

terenowy

terenowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z terenem, dotyczący terenu

 (1.2) taki, który działa poza biurem, „w terenie”

 (1.3) mot. o pojeździe: przystosowany do jazdy w terenie, poza szosami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze względu na trudne warunki terenowe strażnice mogły wystawiać placówkaacówki ochraniające granicę na odcinku od 3 do 7 kilometrów.

 (1.1) W ramach terenowych badań antropologicznych od dawna istniała tradycja, aby dokumentować nawyki żywieniowe, a szczególną uwagę na jedzenie zaczęto zwracać wraz z nadejściem strukturalizmu.

 (1.3) Pojazdy terenowe są zazwyczaj wyposażane w blokady mechanizmów różnicowych, które powodują, że po ich zablokowaniu pojazd zachowuje się, jakby miał sztywną oś.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terenowiec mos., teren m., terenówka ż.

 przysł. terenowo

Wiktionary


terenoznawca

specjalista w zakresie wiedzy o ukształtowaniu terenu, sposobach odwzorowywania go na mapie oraz o orientowaniu się w nim


SJP.pl


terenoznawczy

związany z wiedzą o ukształtowaniu terenu, sposobach odwzorowywania go na mapie oraz o orientowaniu się w nim


SJP.pl


terenoznawczyni

specjalistka w zakresie wiedzy o ukształtowaniu terenu, sposobach odwzorowywania go na mapie oraz o orientowaniu się w nim


SJP.pl


terenoznawstwo

wiedza o ukształtowaniu terenu, sposobach odwzorowywania go na mapie oraz o orientowaniu się w nim


SJP.pl

Terenoznawstwo – jest to sztuka orientacji w terenie, odczytywania i sporządzania map, posługiwania kompasem, busolą itp. Umiejętność podstawowa potrzebna do uprawiania turystyki.

Do terenoznawstwa zaliczamy często jeszcze:

Wikipedia


terentiew

nazwisko


SJP.pl


tereny

1. obszar, miejsce;
2. potocznie: prowincjonalne ośrodki partii politycznej


SJP.pl


terenówka

potocznie:
1. samochód przystosowany specjalnie do jazdy w terenie; samochód terenowy;
2. liga (klasa) terenowa;
3. ogół działań mających miejsce w terenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mot. pot. samochód przystosowany do jazdy w utrudnionych warunkach terenowych

 (1.2) typ gry fabularnej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Terenówka – rodzaj gry fabularnej
  • samochód terenowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od zawsze chciał kupić terenówkę, ale dopiero teraz go na to stać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛrɛ̃ˈnufka, AS: terẽnufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teren m.

 przym. terenowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samochód terenowy, dżip, jeep, łazik

Wiktionary


tereré

yerba mate przygotowana na zimno


SJP.pl

Tereré − popularny w Ameryce Południowej napój, który przyrządza się na zimno z liści "ostrokrzewu paragwajskiego" (yerba mate, herba mate, mate, caa mate, caa mati, "Ilex paraguariensis").

Tereré spożywa się w północno-wschodniej Argentynie i południowej Brazylii, a także w Paragwaju, gdzie kultura jego picia jest szczególnie rozwinięta.

Wikipedia


teresa

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Teresa – imię żeńskie pochodzenia greckiego. Może wywodzić się od słowa oznaczającego „mieszkanka wyspy Thera ("znanej dziś jako: Santoryn")”.

W Polsce imię pojawiło się w XVII wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zainteresowanie Teresy historią okazało się zadaniem ponad moje siły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛˈrɛsa, AS: teresa

Wiktionary

Powiązane:

 zdrobn. Terenia ż., Tereska ż.

 rzecz. terezjanka ż.

 przym. terezjański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Ryjza

Wiktionary


teresiak

nazwisko


SJP.pl


teresin

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Teresin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Sicienko
  • Teresin – część wsi Zalesie w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Chodecz
  • Teresin – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Białopole
  • Teresin – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Leśniowice
  • Teresin – kolonia wsi Stanisławów w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Żmudź
  • Teresin – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Drużbice
  • Teresin – wieś w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Dmosin
  • Teresin – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Krośniewice
  • Teresin – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Biała Rawska.
  • Teresin – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Proszowice
  • Teresin – część wsi Ołpiny w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Szerzyny
  • Teresin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Kołbiel

Wikipedia


teresinianin

mieszkaniec Teresina (wsi w Polsce)


SJP.pl


teresinianka

mieszkanka Teresina (wsi w Polsce)


SJP.pl


teresiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Teresy lub z nią związany


SJP.pl

Te

Wikipedia


teresiński

przymiotnik od: Teresin


SJP.pl


tereska

zdrobnienie od: Teresa (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. poufała forma imienia żeńskiego Teresa

 (1.2) geogr. przysiółek w Polsce w województwie wielkopolskim, w gminie Margonin;

Wiktionary

Tereska – przysiółek w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie chodzieskim, w gminie Margonin.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa pilskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasza Tereska od tygodnia pracuje jako pomoc dentystyczna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Teresa ż., Terenia ż., Teresin m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Terenia

Wiktionary


terespol

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie lubelskim;

 (1.2) geogr. wieś w województwie wielkopolskim, w gminie Rakoniewice;

 (1.3) geogr. zob. Terespol Pomorski.

Wiktionary

Terespol – miasto w województwie lubelskim, w powiecie bialskim.

Pod względem historycznym Terespol leży na Polesiu, w dawnej ziemi brzeskiej. Miasto magnackie położone było w końcu XVIII wieku w powiecie brzeskolitewskim województwa brzeskolitewskiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa bialskopodlaskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tɛˈrɛspɔl, AS: terespol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terespolanin mos., terespolanka ż.

 przym. terespolski

Wiktionary


terespolanin

mieszkaniec Terespola


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Terespola

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛrɛspɔˈlãɲĩn, AS: terespolãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Terespol mrz.

:: fż. terespolanka ż.

 przym. terespolski

Wiktionary


terespolanka

mieszkanka Terespola


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Terespola

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛrɛspɔˈlãnka, AS: terespolãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Terespol mrz.

:: fm. terespolanin mos.

 przym. terespolski

Wiktionary


terespolski

przymiotnik od: Terespol


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od Terespol

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pamiętam, kiedy przyjechaliśmy na Pragę, na dworzec Terespolski, jechaliśmy potem przez most Kierbedzia.

 (1.1) Jej rozwój nastąpił na początku XX w., co było związane z budową linii kolei terespolskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛrɛˈspɔlsʲci, AS: terespolsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Terespol mrz., terespolanin mos., terespolanka ż.

Wiktionary


tereszkiewicz

nazwisko


SJP.pl


tereszko

nazwisko


SJP.pl


tereszpol

gmina wiejska w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tereszpol-Kukiełki – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim, w gminie Tereszpol
  • Tereszpol-Zaorenda – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim, w gminie Tereszpol, siedziba gminy
  • Tereszpol-Zygmunty – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim, w gminie Tereszpol
  • Tereszpol – gmina w województwie lubelskim
  • Terespol
  • Gromada Tereszpol

Wikipedia


tereszpolski

przymiotnik od: Tereszpol-Kukiełki, Tereszpol-Zaorenda, Tereszpol-Zygmunty


SJP.pl


tereszyn

Tereszyn (nazwa historyczna: Tereczyn) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Konopnica.

Wikipedia


terezin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i twierdza w Czechach, w kraju usteckim, nad rzeką Ochrzą;

Wiktionary

Terezin ( Terezín, Theresienstadt) – miasto i twierdza w Czechach, w kraju usteckim, nad rzeką Ochrza, na południowy wschód od Litomierzyc. W 2021 roku miasto liczyło 2852 mieszkańców. W mieście rozwinął się przemysł spożywczy oraz metalowy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. tereziński

Wiktionary


tereziński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Terezinem, dotyczący Terezina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Terezin mrz.

Wiktionary


terezjański

przymiotnik

 (1.1) hist. mający związek z panowaniem cesarzowej Marii Teresy Habsburg

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terezjanka ż., Teresa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teresiański, tereziański

Wiktionary


terf

środowiskowo: osoba odrzucająca tożsamość transkobiet i wykluczająca je w debatach o płci, feminizmie i prawach kobiet


SJP.pl

TE

Wikipedia


terfizm

feminizm wykluczający osoby transpłciowe


SJP.pl


terfka

potocznie: radykalna feministka, która wyklucza osoby transpłciowe


SJP.pl


tergal

1. włókna syntetyczne z terylenu;
2. tkanina lub dzianina z tego włókna (często z domieszką wełny albo bawełny)


SJP.pl


tergit

płytka grzbietowa segmentu ciała w szkielecie zewnętrznym stawonogów


SJP.pl


tergiwersacja

dawniej: szalbierstwo, oszukaństwo


SJP.pl


tergum

grzbietowa część segmentu ciała stawonogów innego niż głowa


SJP.pl

Tergum (l. mn.: terga) – grzbietowa część poszczególnych segmentów ciała stawonogów z wyjątkiem głowy. Przednia krawędź tergum nazywa się podstawą ("base"), zaś tylna wierzchołkiem ("apex" lub "margin"). Terga tułowiowe u owadów tworzą notum. Najsilniej zesklerotyzowaną część tergum tworzą skleryty zwane płytkami grzbietowymi lub tergitami.

Wikipedia


terier

nieduży pies różnej maści, klasyfikowany pierwotnie jako pies myśliwski, obecnie jako domowy; terrier


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. typ psa należącego pierwotnie do grona psów myśliwskich – norowców;

Wiktionary

Terier – typ psa należącego pierwotnie do grona psów myśliwskich – norowców, polujących także na powierzchni (praca w nagance z innymi psami). Wykorzystywane były do polowań na zwierzęta takie jak: borsuki, wydry, lisy czy szczury. Obecnie większość ras terierów nie pełni już funkcji myśliwskich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Angielskie teriery dały początek wielu rasom terierów na całym świecie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛrʲjɛr, AS: terʹi ̯er

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terierek mzw., terierka ż.

 przym. terierowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) terrier

Wiktionary


terierek

samica teriera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: terier

 (1.2) kynol. mały terier

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: terierka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Bożena dostała od męża małego terierka na Dzieciątko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terier mzw., terierka ż.

 przym. terierowy

Wiktionary


terierka

samica teriera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kynol. suka teriera

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

 (2.1) D. i B. lp. od: terierek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwalili wszystko na terierkę naszej sąsiadki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terierek mzw.

:: fm. terier mzw.

 przym. terierowy

Wiktionary


terierowy

przymiotnik od: terier


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) kynol. należący do teriera

przymiotnik relacyjny

 (2.1) kynol. dotyczący teriera, określający teriera, używany przy terierze

przymiotnik jakościowy

 (3.1) kynol. charakterystyczny dla teriera, mający cechy teriera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terier mzw., terierek mzw., terierka ż.

Wiktionary


terijaki

teriyaki;
1. japońska technika kulinarna polegająca na grillowaniu bądź pieczeniu mięsa lub ryb w specjalnej marynacie;
2. japoński sos na bazie sosu sojowego


SJP.pl


terinka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. salaterka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk asjetka

Wiktionary


teriodont

przedstawiciel grupy gadów z rzędu terapsydów; gad ssakozębny


SJP.pl


teriodonty

grupa gadów z rzędu terapsydów; gady ssakozębne


SJP.pl

Teriodonty, dawniej nazywane gadami ssakozębnymi (Theriodontia) – grupa owodniowców z rzędu terapsydów z gromady Synapsida.

To bezpośredni przodkowie ssaków, gdyż w ich budowie występuje szereg cech charakterystycznych dla ssaków:

Pojawiły się w permie i wymarły pod koniec triasu a jedynie bardzo nieliczne żyły jeszcze w jurze.

Wikipedia


teriolit

zwierzęca skamieniałość


SJP.pl


teriolog

specjalista w dziedzinie teriologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) biol. zoolog zajmujący się ssakami

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) biol. specjalistka w dziedzinie teriologii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛrʲˈjɔlɔk, AS: terʹi ̯olok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teriologia ż.

 przym. teriologiczny

 przysł. teriologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mammolog, mastolog

 (2.1) mammolog, mastolog

Wiktionary


teriologia

dział zoologii, nauka o ssakach; mammologia; mastologia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. dział zoologii zajmujący się ssakami;

Wiktionary

Teriologia, mammologia, mammalogia, mastologia ( θηριον "thērion" „dzikie zwierzę”, od θηρ "thēr", θηρος "thēros" „zwierzę”; λογος "logos" „słowo, dyskusja”) – dział zoologii zajmujący się ssakami (Mammalia), ich budową, ekologią, systematyką, rozmieszczeniem (zoogeografia), ewolucją i biologią.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌtɛrʲjɔˈlɔɟja, AS: terʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teriolog m.

 przym. teriologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mammologia, mastologia, nauka o ssakach

Wiktionary


teriologiczny

przymiotnik

 (1.1) zool. związany z teriologią, dotyczący teriologii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛrʲjɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: terʹi ̯oloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teriologia ż., teriolog m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mammologiczny, mastologiczny

Wiktionary


teriyaki

[czytaj: terijaki] terijaki;
1. japońska technika kulinarna polegająca na grillowaniu bądź pieczeniu mięsa lub ryb w specjalnej marynacie;
2. japoński sos na bazie sosu sojowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. tradycyjna japońska technika kulinarna polegająca na marynowaniu mięs w specjalnej marynacie tare, składającej się z sosu sojowego, słodkiego sake oraz cukru lub miodu;

Wiktionary

Teriyaki (jap. 照り焼き) – japońska technika kulinarna, zaliczana do kategorii potraw yakimono, polegająca na pieczeniu bądź grillowaniu mięsa lub ryb w specjalnej marynacie zwanej "tare". W samej Japonii najbardziej popularne są różne rodzaje ryb przyrządzonych w ten sposób, zaś na Zachodzie raczej mięsa.

Wikipedia


terka

nazwisko


SJP.pl

Zobacz też: Terka – uroczysko-dawna miejscowość w województwie warmińsko-mazurskim.

Terka (ukr. Терка) – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Solina. Ma status sołectwa. Leży nad Solinką.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Wikipedia


terkoczący

potocznie: wydający suchy, jednostajnie przerywany dźwięk; zgrzytliwy, przenikliwy, terkocący


SJP.pl


terkocący

potocznie: wydający suchy, jednostajnie przerywany dźwięk; zgrzytliwy, przenikliwy, terkoczący


SJP.pl


terkot

odgłos terkotania, grzechotania, cykotania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. odgłos wytwarzany poprzez jednostajne miarowe uderzanie

 (1.2) lekcew. monotonne szybkie mówienie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Między strzały z karabinów miesza się terkot maszynek oraz można odróżnić bardziej głuche strzały z dubeltówek.

 (1.1) Przerwała się w połowie ostatnia gama terkotu, szarpnęło coś w środku i młyn stanął.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terkotanie n., terkotka ż., terkotliwość ż.

 czas. przeterkotać dk., rozterkotać się dk., terkotać ndk., zaterkotać dk.

 przym. terkotliwy

 przysł. terkotliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warkot, trajkot, turkot

 (1.2) trajkot

Wiktionary


terkotka

element kołowrotka wędkarskiego


SJP.pl

Te

Wikipedia


terkotliwy

1. wydający suchy, jednostajnie przerywany dźwięk; terkoczący, terkocący;
2. pejoratywnie: mówiący dużo i szybko; gadatliwy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wydający terkot, podobny do terkotania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy naciskał klamkę, napadł go ostry, terkotliwy kaszel.

 (1.1) W autobusie siedziała za mną terkotliwa kobieta, która uprzykrzała nam podróż.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terkot mrz., terkotanie n., terkotka ż., terkotliwość ż.

 czas. terkotać ndk., zaterkotać dk.

Wiktionary


terlecki

nazwisko


SJP.pl

Terlecki (forma żeńska: Terlecka; liczba mnoga: Terleccy) – polskie, ukraińskie i białoruskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku Polskę zamieszkiwały 3333 osoby o tym nazwisku. Nazwisko to pochodzi od miejscowości Terło w dawnej ziemi przemyskiej województwa ruskiego I Rzeczypospolitej. Dziś Terło znajduje się na Ukrainie, kilka kilometrów od polsko-ukraińskiego przejścia w Krościenku.

Wikipedia


terlica

sztywna część siodła


SJP.pl

Terlica – szkielet (stelaż) siodła. W jej skład wchodzą takie części jak: siedzisko, maszynki (zamki puślisk) oraz przedni i tylny łęk (w siodle klasycznym – angielskim) lub ławki, rożek, widelec i tylny łęk (w siodle westernowym). Do budowy terlicy wykorzystuje się dziś głównie tworzywa sztuczne, kiedyś terlice wykonywano z drewna.

Wikipedia


terlikowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Franciszek Terlikowski – nauczyciel, filolog klasyczny
  • Konstanty Terlikowski – sędzia i adwokat
  • Tomasz Terlikowski – pisarz i publicysta katolicki
  • Włodzimierz Terlikowski – malarz

Wikipedia


terlików

Te

Wikipedia


term

1. w mechanice kwantowej:
a) term atomowy - obserwowany stan atomu odpowiadający rzeczywistym stanom o różnej energii;
b) term molekularny - obserwowany stan cząsteczki odpowiadający jej rzeczywistej energii;
2. w spektroskopii: term widmowy - energia danego poziomu elektronowego wyrażona w kajzerach


SJP.pl

Term (formuła nazwowa) – wyrażenie składające się ze zmiennych oraz symboli funkcyjnych o dowolnej argumentowości (w tym o argumentowości 0, czyli stałych) z pewnego ustalonego zbioru.

W wielu dziedzinach matematyki używa się określenia "term" na oznaczenie napisów (wyrażeń) formalnych, które mogą być traktowane jako "nazwy" na obiekty matematyczne. W większości przypadków znaczenie to można przedstawić jako termy w pewnym języku pierwszego rzędu, opisane poniżej.

Wikipedia


terma

1. grzejnik gazowy lub elektryczny do wody, używany przede wszystkim w gospodarstwach domowych;
2. źródło wód termalnych lub odwiert, z którego takie wody wypływają; cieplica, gorące źródło


SJP.pl


termalit

materiał termoizolacyjny, który otrzymuje się w wyniku wypalania mieszaniny ziemi okrzemkowej, krzemionki, szamotu i materiałów spalających się podczas wypalania


SJP.pl

Termalit – wyroby termalitowe produkowane z ziemi okrzemkowej, należą do ceramiki ogniotrwałej. Najczęściej były formowane w kształtki o wymiarach cegły i używane do wykonywania izolacji pieców i kotłów.

Wikipedia


termaloj

magnetycznie miękki stop niklu, miedzi i żelaza, specjalny materiał o wysokiej przewodności cieplnej, używany w systemach zarządzania ciepłem


SJP.pl


termedia

(zwykle w liczbie mnogiej) dawniej: awantura, kłopot, ceregiela


SJP.pl

Termedia – wydawnictwo medyczne zajmujące się publikacją czasopism i książek o charakterze naukowym i edukacyjno-poglądowym dla środowiska medycznego. Organizuje również zjazdy, kongresy i konferencje.

Wikipedia


termenvox

elektroniczny instrument muzyczny skonstruowany w 1920 roku przez Lwa Termena; eterofon, theremin


SJP.pl


termeski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Termezem, dotyczący Termezu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Termez mrz.

Wiktionary


termez

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w południowo-wschodniej części Uzbekistanu, port na prawym brzegu Amu-darii;

Wiktionary

Termez (uzb. "Termiz") – miasto w południowo-wschodniej części Uzbekistanu, port na prawym brzegu Amu-darii, ośrodek administracyjny wilajetu surchandaryjskiego. W 2016 roku liczyło ok. 135,7 tys. mieszkańców.

Ośrodek przemysłu spożywczego, materiałów budowlanych, oczyszczalnie bawełny; najwyższe w Uzbekistanie temperatury letnie (maksymalnie do 50 °C); muzeum; ruiny zamku Kyrk Kyz (IX wiek), mauzolea: Hakim at-Tirmizi (IX-XV wiek) i Sułtan Saadat (XI-XVII wiek).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. termeski

Wiktionary


termia

jednostka ciepła równa jednej megakalorii


SJP.pl

Termia (gr. "Θέρμεια", tur. "Doğanköy") – wieś na Cyprze, w dystrykcie Kirenia. Obecnie znajduje się w granicach Cypru Północnego.

Wikipedia


termici

→ termit (owad); termitowy


SJP.pl


termiczny

dotyczący ciepła; cieplny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający związek z ciepłem, dotyczący ciepła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żółta odmiana rombowa powstaje jako produkt termicznego rozkładu azotanu lub węglanu ołowiu w temp. 300–350 °C.

 (1.1) Nabłonek pełni funkcję ochronną, zapobiegając mechanicznym i termicznym uszkodzeniom tkanek leżących głębiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terma ż., termakadam mrz., termia ż., termidor mrz., termika ż., termos mrz.

 przym. termalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cieplny

Wiktionary


termidor

jedenasty miesiąc francuskiego kalendarza republikańskiego; thermidor


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. thermidor.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. termidorianin m.

 przym. termidoriański, termiczny

Wiktionary


termidorianin

w okresie Wielkiej Rewolucji Francuskiej: członek grupy posłów Konwentu, która w lipcu 1794 roku obaliła dyktaturę jakobinów i sprawowała władzę do chwili utworzenia dyrektoriatu


SJP.pl


termidoriański

→ termidorianin


SJP.pl

Patrz:

termidorianin

termik

specjalista w zakresie izolacji termicznej


SJP.pl


termika

1. pionowe prądy powietrza powstałe na skutek nierównomiernego nagrzania się Ziemi promieniami słonecznymi
2. nauka zajmująca się zagadnieniami wytwarzania, gromadzenia i przesyłania ciepła


SJP.pl


termin

1. okres, czas, w którym dana czynność powinna być wykonana;
2. wyraz albo połączenie wyrazowe o ustalonym znaczeniu naukowym lub technicznym; nazwa naukowa;
3. nauka rzemiosła u majstra;
4. dawniej: posiedzenie sądu, rozprawa sądowa; rok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. wyrażenie lub wyraz o specyficznym znaczeniu

 (1.2) czas przeznaczony na wykonanie czegoś

 (1.3) określony moment zdarzenia

 (1.4) hist. nauka rzemiosła

 (1.5) stpol. w lm. terminy tarapaty, niebezpieczeństwa wojenne

Wiktionary

Termin – element słownictwa charakterystyczny dla określonej dziedziny wiedzy lub działalności ludzkiej, używany w odniesieniu do obiektów i pojęć właściwych dla tego obszaru w sposób – w założeniu – ścisły, precyzyjny i jednoznaczny. Zbiór terminów właściwych dla pewnego obszaru działalności tworzy jego terminologię.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Słownik zawiera dużo terminów związanych z biologią.

 (1.2) Jutro mija termin oddania pracy.

 (1.3) Termin wyjazdu przesuwamy na następną sobotę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛrmʲĩn, AS: termʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2) przym. przeterminowany, terminowy, terminalny

:: rzecz. terminowość ż., terminarz m.

 (1.4) czas. terminować

Wiktionary


terminacja

1. w biologii: ostatni etap translacji (biosyntezy białka w komórce);
2. w medycynie: aborcja dokonana z powodu ciężkich wad wrodzonych płodu


SJP.pl

Terminacja – końcowy etap translacji, podczas którego działają sygnały terminacyjne, wskazujące koniec sekwencji aminokwasowej. Istnieją trzy kodony „stop”, które nie mają odpowiadających sobie cząsteczek tRNA: UGA, UAA i UAG. Kiedy rybosom osiągnie taki kodon, zatrzymuje się, kończąc ten etap biosyntezy białka. Czynniki uwalniające powodują uwolnienie syntetyzowanego łańcucha polipeptydowego z rybosomu oraz dysocjację podjednostek rybosomu.

Wikipedia


terminacyjny

→ terminacja


SJP.pl

Patrz:

terminacja

terminal

1. duży budynek, w którym ludzie oczekują na samolot, statek lub autobus
2. budynek, w którym ładuje się towary przeznaczone do transportu
3. prosty komputer, który wszystkie programy uruchamia z serwera, z którym jest połączony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. urządzenie do zdalnego sterowania komputerem;

 (1.2) inform. program komputerowy, umożliwiający zdalne korzystanie z innego komputera

 (1.3) lotn. mar. kolej. część lotniska, portu itp., gdzie samoloty, statki, autobusy itp. zaczynają lub kończą podróż

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • terminal komputerowy – urządzenie pozwalające człowiekowi na zdalną pracę z komputerem lub systemem komputerowym
  • Terminal – emulator terminali będący częścią środowiska Xfce
  • terminal pasażerski – budynek lub zespół budynków będących wydzieloną częścią portu lotniczego lub morskiego przeznaczoną do obsługi ruchu pasażerskiego i świadczącą usługi na rzecz pasażerów
  • terminal promowy – miejsce przybycia promu w celu wysadzenia/zaokrętowania pasażerów oraz ładunku
  • terminal cargo – wydzielona część portu lotniczego lub morskiego świadcząca usługi załadunku, wyładunku i magazynowania towarów przesyłanych drogą lotniczą lub morską
  • terminal kontenerowy
  • terminal towarowy
  • terminal POS – urządzenie do akceptacji płatności poprzez kartę płatniczą lub telefon z NFC
  • Terminal – film z 2004 roku w reżyserii Stevena Spielberga
  • symbol terminalny – w gramatyce formalnej to symbol, który może wystąpić w generowanym słowie języka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tɛrˈmʲĩnal, AS: termʹĩnal

Wiktionary

Powiązane:

 przym. terminalowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) końcówka, dalekopis, klient

 (1.2) klient

Wiktionary


terminalizacja

zmierzanie, przesuwanie ku końcowi; zakańczanie


SJP.pl


terminalnie

przysłówek

 (1.1) przedśmiertnie, agonalnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terminator mos./mrz., terminalność ż.

Wiktionary


terminalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest terminalne; cecha tych, którzy są terminalni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. terminalny

 przysł. terminalnie

Wiktionary


terminalny

w medycynie: związany z ostatnim etapem choroby, poprzedzającym śmierć pacjenta; przedśmiertny, agonalny


SJP.pl


terminalowy

→ terminal


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z terminalem, dotyczący terminalu

Wiktionary

Patrz:

terminal

Powiązane:

 rzecz. terminal mrz.

Wiktionary


terminarz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) czyjś rozkład zajęć, terminów

 (1.2) kalendarz w formie książki z rubrykami do planowanieanowania czasu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛrˈmʲĩnaʃ, AS: termʹĩnaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. termin m.

:: zdrobn. terminarzyk m.

 czas. terminować

 przym. terminowy

 przysł. terminowo

Wiktionary


terminarzyk

zdrobnienie od: terminarz


SJP.pl


terminator

przestarzałe: uczeń odbywający naukę pod kierunkiem majstra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) uczeń pobierający nauki rzemiosła pod okiem mistrza

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) astr. linia pomiędzy oświetloną (dzienną) a nieoświetloną (nocną) stroną ciała niebieskiego (zwykle planetaanety lub księżyca);

 (2.2) elektron. inform. element w sieciach komputerowych opartych na kablu koncentrycznym służący do zakończenia linii;

 (2.3) biol. odcinek genu, na którym kończy się proces transkrypcji

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • terminator – uczeń pobierający nauki rzemiosła pod okiem mistrza. Kończąc naukę, uzyskuje tytuł czeladnika. Zasady przyjmowania, długości nauki i wymaganych umiejętności do zakończenia nauki określały...
  • terminator – linia oddzielająca część oświetloną ciała niebieskiego od części nieoświetlonej
  • Terminator – urządzenie elektryczne montowane na zakończeniach okablowania komunikacyjnego
  • terminator – element sieci komputerowej służący do zakończenia linii (szczególnie Ethernet 10BASE2).
  • terminator – odcinek genu, na którym kończy się proces transkrypcji.
  • Terminator – seria filmów
    • Terminator
    • Terminator 2: Dzień sądu
    • T2 3D: Battle across Time
    • Terminator 3: Bunt maszyn
    • Terminator: Ocalenie
    • Terminator: Genisys

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌtɛrmʲĩˈnatɔr, AS: termʹĩnator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. termin m., terminarz m., terminowanie n.

 czas. terminować ndk.

 przym. terminatorski, terminalny, terminowy, terminarzowy

 przysł. terminowo, terminalnie

Wiktionary


terminatorka

1. uczennica odbywająca naukę pod kierunkiem majstra;
2. potocznie: terminowanie, termin


SJP.pl


terminatorski

przymiotnik

 (1.1) dotyczący terminatora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terminator mos./mrz.

Wiktionary


terminatorstwo

zajęcie terminatora - ucznia odbywającego naukę rzemiosła pod kierunkiem majstra


SJP.pl


terministyczny

→ terminizm


SJP.pl

Patrz:

terminizm

terminka

dawniej: brudnopis, brulion


SJP.pl


terminolog

Terminolog – specjalista w dziedzinie zarządzania terminologią, czyli tworzenia uporządkowanego zasobu terminów (słów oraz zwrotów) używanych w danej dziedzinie działalności lub organizacji. Praca terminologiczna obejmuje najczęściej, choć nie zawsze, dopasowanie zasobu terminologicznego w jednym języku do analogicznego zasobu w innym lub innych językach.

Wikipedia


terminologia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zbiór słów z danej dziedziny, np. nauki, sztuki, wojskowości

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • terminologia – nazewnictwo
    • terminologia brydżowa
    • terminologia curlingu
    • terminologia tańca klasycznego
    • terminologia teorii gier
  • terminologia – zbiór terminów
  • leksykografia terminologiczna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We współczesnej terminologii naukowej nie używa się określenia „debil” w stosunku do osoby niepełnosprawnej intelektualnie.

 (1.1) Najczęściej jako eskortowce określa się w polskiej terminologii okręty brytyjskiej klasy slupów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛrmʲĩnɔˈlɔɟja, AS: termʹĩnoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. terminologiczny

 przysł. terminologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mianownictwo

Wiktionary


terminologiczny

→ terminologia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący terminologii

Wiktionary

Patrz:

terminologia

Przykłady

 (1.1) Brak korelacji terminologicznej pozbawia badaczy możności skontrolowania wniosków, uznających słowiańskość tego lub innego ludu, wymienionego przez Herodota. Ta okoliczność sprawia, że wszystkie wnioski o Słowianach, oparte na relacjach tego historyka greckiego noszą ze swej natury charakter hipotetyczny (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terminologia ż.

 przysł. terminologicznie

Wiktionary


terminotwórstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzad. ustanawianie terminów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terminotwórca m., terminotwórczość ż.

 przym. terminotwórczy

 przysł. terminotwórczo

Wiktionary


terminowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uczenie się zawodu przez czeladnika u majstra

 (1.2) zdobywanie doświadczenia w jakiejś dziedzinie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. terminować ndk.

 rzecz. terminator mrz./mos.

Wiktionary


terminować

1. uczyć się zawodu u majstra;
2. zdobywać doświadczenie w jakimś zawodzie


SJP.pl

czasownik

 (1.1) uczyć się zawodu pod okiem fachowca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terminarz mrz., terminator mos./mrz.

Wiktionary


terminowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest terminowe; cecha tych, którzy są terminowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. terminowy

 przysł. terminowo

Wiktionary


terminowy

przymiotnik

 (1.1) odbywający się w wyznaczonym terminie

 (1.2) pilnujący danego terminu, wykonujący coś na czas

 (1.3) wymagający pilnego wykonania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terminator mos./mrz., terminarz mrz., termin mrz., terminowość ż.

 przym. bezterminowy, długoterminowy, krótkoterminowy, średnioterminowy

 przysł. terminowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) punktualny

Wiktionary


termisil

rodzaj bardzo twardego szkła laboratoryjnego


SJP.pl


termistor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektron. typ opornika, w którym opór zmienia się w znaczący sposób wraz ze zmianą temperatury, a znajomość tej zależności pozwala na użycie go jako czujnika temperatury;

Wiktionary

Termistor – rezystor półprzewodnikowy o rezystancji silnie zależnej od temperatury, tzn. w dużo większym stopniu niż w przypadku standardowych oporników. Najczęściej półprzewodnikowy lub metalowy. Wykonuje się je z tlenków: manganu, niklu, kobaltu, miedzi, glinu, wanadu i litu. Od rodzaju i proporcji użytych tlenków zależą właściwości termistora.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tɛrˈmʲistɔr, AS: termʹistor

Wiktionary

Powiązane:

 przym. termistorowy

Wiktionary


termit

robak drzewny, owad podobny do mrówki, żyjący w krajach tropikalnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ent. owad społeczny krajów tropikalnych;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) techn. mieszanina glinu z tlenkami metali stosowana w pirotechnice i spawalnictwie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • termity – rząd owadów
  • termit (pirotechnika) – materiał pirotechniczny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na szczęście co kilkadziesiąt kroków wznosiły się kopce termitów, wysokie niekiedy na kilkanaście stóp.

 (2.1) Niektórzy uważają, że rząd USA użył termitu do przeprowadzenia kontrolowanego wyburzenia World Trade Center 11 września 2001 r. w celu upozorowania ataku terrorystycznego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛrmʲit, AS: termʹit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. termitiera ż.

 przym. termici, termitowy

Wiktionary


termitiera

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ent. gniazdo termitów mające kształt wysokiej kolumny, gniazda na drzewie lub w formie kanałów w drzewie i ziemi

Wiktionary

Termitiera – gniazdo zbudowane i zamieszkiwane przez termity.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. termit m.

Wiktionary


termitowy

1. → termit (owad); termici;
2. → termit (mieszanina)


SJP.pl


termity

robak drzewny, owad podobny do mrówki, żyjący w krajach tropikalnych


SJP.pl

Termity (Isoptera, Termitoidae) – infrarząd (lub alternatywnie epirodzina) owadów społecznych z rzędu karaczanów.

Nazwa Isoptera jest połączeniem gr. "iso"- czyli równy, i -"ptera", czyli skrzydła – co oznacza równoskrzydłe owady dorosłe (w przeciwieństwie do mrówek, których formy uskrzydlone mają przednią parę skrzydeł większą od drugiej pary skrzydeł). Przechodzą przeobrażenie niezupełne. Termity mają aparat gębowy gryzący. Typowa wielkość termita waha się od 4 do 11 mm długości.

Wikipedia


termizacja

obróbka cieplna surowego mleka częściowo niszcząca bakterie (ogrzewanie 15–30 sekund w temperaturze 57–68°C)


SJP.pl

Termizacja – ogrzewanie mleka surowego co najmniej przez 15 sekund w temperaturze od 57 do 68 °C, w którego wyniku występuje dodatnia reakcja na obecność fosfatazy.

Wikipedia


termizowany

poddawać surowe mleko obróbce cieplnej częściowo niszczącej bakterie (15–30 sekund w temperaturze 57–68°C)


SJP.pl


termizować

poddawać surowe mleko obróbce cieplnej częściowo niszczącej bakterie (15–30 sekund w temperaturze 57–68°C)


SJP.pl


termo-

przedrostek

 (1.1) …tworzący pierwszy człon wyrazów związanych z ciepłem lub temperaturą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛrmɔ, AS: termo

Wiktionary


termoablacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. chirurgiczne niszczenie tkanek przez podwyższenie ich temperatury i wywołanie w nich martwicy;

Wiktionary

Termoablacja, ablacja termiczna – metoda leczenia chirurgicznego polegająca na wprowadzaniu pod kontrolą ultrasonograficzną lub tomograficzną do centrum guza nowotworowego elektrody w kształcie igły, generującej prąd przemienny o wysokiej częstotliwości (300–500 kHz), który przepływa przez tkanki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiele ośrodków na świecie pracuje nad zastosowaniem wysokiej temperatury w niszczeniu guzów nowotworowych, czyli termoablacją przerzutów w wątrobie, nerkach i innych narządach.

Wiktionary


termoaktywny

1. o tkaninach, odzieży: mający właściwość utrzymywania optymalnej temperatury ciała;
2. zmieniający właściwości pod wpływem temperatury, reagujący na ciepło


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odzież. o tkaninach, odzieży itp.: mający właściwość utrzymywania optymalnej temperatury i wilgotności ludzkiego ciała

 (1.2) taki, którego składniki uaktywniają się w wyniku ogrzania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każda koszulka termoaktywna jest odzieżą termiczną, ale nie każde ubranie termiczne jest jednocześnie termoaktywne.

Wiktionary


termoakustyczny

→ termoakustyka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) fiz. związany z powstawaniem i rozchodzeniem się fal akustycznych wywoływanych miejscowymi zmianami temperatury w ośrodku materialnym albo badaniem tych fal

Wiktionary

Patrz:

termoakustyka

Przykłady

 (1.1) Stos to podstawowy element urządzenia termoakustycznego, w którym transportowane jest ciepło z jednego do drugiego krańca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. termoakustyka ż.

Wiktionary


termoakustyka

dziedzina fizyki zajmująca się wzajemnym wpływem fal akustycznych i przepływu ciepła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. nauka badająca powstawanie i rozchodzenie się fal akustycznych wywoływanych miejscowymi zmianami temperatury w ośrodku materialnym;

Wiktionary

Termoakustyka – dział fizyki badający wzajemny wpływ fal akustycznych i przepływu ciepła.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Termoakustyka oferuje obecnie wiele możliwości opracowania innowacyjnych rozwiązań w dziedzinie konwersji energii.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. termoakustyczny

Wiktionary


termoanemometr

Termoanemometr – rodzaj przyrządu pomiarowego, który służy do pomiaru prędkości przepływu powietrza. Nagrzewany prądem czujnik jest chłodzony określonym strumieniem powietrza, co powoduje zmianę proporcji natężenia prądu oraz oporności włókna.

Termoanemometr jest zwykle stosowany w laboratoriach aerodynamicznych do prowadzenia różnorodnych badań związanych z aerodynamiką.

Wikipedia


termoareometr

areometr połączony z termometrem


SJP.pl

Te

Wikipedia


termobarokomora

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. urządzenie, wewnątrz którego mogą być odtwarzane różne temperatury i ciśnienia, używane m.in. do symulowania warunków panujących w powietrzu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z tego powodu w badaniach, mimo zastosowania termobarokomory, sterowanie ciśnieniem dostarczanym do przetworników odbywało się z zewnętrznego kalibratora.

Wiktionary


termobarometr

przyrząd służący do wyznaczania wysokości punktu nad poziomem morza za pomocą pomiaru temperatury wrzenia wody w tym punkcie; hipsotermometr


SJP.pl


termobaryczny

przymiotnik

 (1.1) wojsk. działający poprzez wysoką temperaturę oraz ekstremalnie wysokie, a następnie niskie ciśnienie

Wiktionary


termobielizna

bielizna pomagająca utrzymać odpowiednią temperaturę ciała i odprowadzać wilgoć


SJP.pl


termobimetal

element będący połączeniem dwóch metali o różnych współczynnikach rozszerzalności termicznej, stosowany np. w kierunkowskazach samochodowych


SJP.pl

Te

Wikipedia


termochemia

Termochemia – dział termodynamiki chemicznej zajmujący się efektami energetycznymi (cieplnymi) reakcji chemicznych i przemian fazowych, ich zależnością od warunków fizycznych oraz wymianą energii pomiędzy układem i otoczeniem.

Wikipedia


termoczuły

reagujący w sposób widoczny na zmiany temperatury


SJP.pl


termodetektor

struktura wrażliwa na ciepło, neuron występujący w podwzgórzu


SJP.pl


termodrewno

drewno poddane obróbce termicznej, bardziej odporne na wilgoć i szkodniki


SJP.pl


termodyfuzja

przepływ materii spowodowany nierównomiernym rozkładem temperatury; termotransport, efekt Soreta


SJP.pl

Termodyfuzja, dyfuzja termiczna, zjawisko Soreta, efekt Soreta, termoforeza, termomigracja, termotransport – proces termomechaniczny wywołany różnicą temperatur w ośrodku. Polega na przemieszczaniu się cząstek w mieszaninie lub roztworze (czyli dyfuzji) zgodnie z gradientem temperatur, co prowadzi do powstania określonego dla danych warunków gradientu stężeń.

Wikipedia


termodyfuzyjny

→ termodyfuzja


SJP.pl

Patrz:

termodyfuzja

termodylucja

rozcieńczeniowa metoda pomiaru przepływu krwi


SJP.pl


termodynamiczny

przymiotnik

 (1.1) fiz. związany z termodynamiką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przejście z jednego stanu termodynamicznego do drugiego nazywane jest przemianą termodynamiczną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛrmɔdɨ̃nãˈmʲit͡ʃnɨ, AS: termodỹnãmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 zob. termodynamika.

Wiktionary


termodynamika

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. nauka zajmująca się badaniem efektów energetycznych przemian fizycznych i chemicznych;

Wiktionary

Termodynamika – dział fizyki zajmujący się badaniem energetycznych efektów wszelkich przemian fizycznych i chemicznych, które wpływają na zmiany energii wewnętrznej analizowanych układów. Termodynamika bada przede wszystkim przemiany cieplne, lecz także efekty energetyczne reakcji chemicznych, przemian z udziałem jonów, przemiany fazowe, a nawet przemiany jądrowe i energii elektrycznej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Termodynamika to mój ulubiony dział fizyki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛrmɔdɨ̃ˈnãmʲika, AS: termodỹnãmʹika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. termodynamik m.

 przym. termodynamiczny

 przysł. termodynamicznie

Wiktionary


termoelastoplast

rodzaj elastomeru wytworzonego metodami termoplastycznymi; elastomer plastyczny


SJP.pl


termoelastyczny

zmieniający swoją twardość i elastyczność pod wpływem temperatury


SJP.pl


termoelektret

elektret otrzymany przez ogrzewanie dielektryka do temperatury bliskiej jego temperatury topnienia, a następnie oziębianie go w polu elektrycznym do temperatury pokojowej


SJP.pl


termoelektrolityczny

→ termoelektroliza


SJP.pl

Patrz:

termoelektroliza

termoelektroliza

Termoelektroliza – rodzaj elektrolizy, w której elektrolitem nie jest roztwór związku chemicznego zdolnego do dysocjacji elektrolitycznej, lecz związek w postaci czystej, ale stopionej w wysokiej temperaturze.

Termolektroliza jest stosowana m.in. do otrzymywania niektórych metali np. glinu, potasu, wapnia, magnezu, sodu ze stopionych soli lub wodorotlenków tych metali.

Wikipedia


termoelektrolizer

Termoelektrolizer – urządzenie elektrotermiczne elektrodowe służące do produkcji aluminium oraz metali alkalicznych takich jak: sód, potas, wapń. W urządzeniach tych wydzielanie ciepła następuje w elektrolicie pod wpływem przepływającego w nim prądu. Termoelektrolizery zasilane są prądem stałym o napięciu kilku woltów, dlatego wanny te łączy się szeregowo po kilkadziesiąt, a nawet sto lub więcej.

Wikipedia


termoelektryk

potocznie: materiał termoelektryczny


SJP.pl


termoelement

obwód elektryczny, w którym siła elektromotoryczna powstaje przy występowaniu różnicy temperatur; termoogniwo; termopara


SJP.pl


termoemisja

emisja jonów lub elektronów pod wpływem ogrzania ciała do wysokiej temperatury


SJP.pl


termoenergetyczny

→ termoenergetyka


SJP.pl

Patrz:

termoenergetyka

termofil

organizm ciepłolubny, potrzebujący do życia podwyższonych temperatur


SJP.pl

Termofil, organizm ciepłolubny, organizm termofilny (z gr. "thermós" – ciepły, "philéō" – lubię) – ekstremofilny organizm żyjący w środowiskach o stosunkowo wysokich temperaturach. Kryterium temperatury granicznej jest różnie określane przez poszczególnych autorów. W najszerszym znaczeniu organizmami termofilnymi nazywane są gatunki wymagające do życia temperatur powyżej 20 °C.

Wikipedia


termofilność

→ termofilny


SJP.pl

Patrz:

termofilny

termofilny

przymiotnik

 (1.1) ciepłolubny

Wiktionary


termofor

gumowy worek napełniany gorącą wodą, służący do miejscowego ogrzewania ciała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gumowy worek, służący do miejscowego ogrzewania lub ochładzania ciała;

 (1.2) fiz. przyrząd do pomiaru m.in. ciepła właściwego cieczy

Wiktionary

Termofor – worek napełniany gorącą wodą, który służy do miejscowego nagrzewania ciała. Nazwa powstała z połączenia "termo-" + gr. "phorós" = niosący od "phoreín" = nieść.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Boli cię brzuch? Przyłóż sobie termofor, to powinno pomóc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛrˈmɔfɔr, AS: termofor

Wiktionary


termoformowanie

formować wyroby z płaskich folii lub płyt podgrzanych do temperatury bliskiej temperatury mięknienia


SJP.pl


termoformować

formować wyroby z płaskich folii lub płyt podgrzanych do temperatury bliskiej temperatury mięknienia


SJP.pl


termogeneza

proces wytwarzania energii termicznej w celu utrzymania stałej temperatury ciała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fizj. zespół procesów fizjologicznych i metabolicznych oraz reakcji behawioralnych, których efektem jest wytworzenie ciepła w organizmie;

Wiktionary

Termogeneza – w fizjologii jest to zespół procesów fizjologicznych i metabolicznych (oksydacyjnych lub katabolicznych) oraz reakcji behawioralnych, których celem jest wytworzenie ciepła dla utrzymania stałej temperatury ciała. Jest charakterystyczna dla zwierząt stałocieplnych.

Wikipedia


termograf

1. urządzenie wykonujące obraz rozkładu temperatur na powierzchni jakiegoś obiektu;
2. termometr do samoczynnego zapisu zmian temperatury


SJP.pl

Termograf – przyrząd mierzący temperaturę i rejestrujący jej przebieg w funkcji czasu.

Elementem reagującym na zmiany temperatury jest najczęściej czujnik deformacyjny, zmieniający swój kształt w funkcji zmian temperatury (np. rożek manometryczny wypełniony cieczą rozszerzalną lub element bimetaliczny).

Wikipedia


termografia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. metoda diagnostyczna wykorzystująca podczerwień do wykrywania chorób

Wiktionary

Termografia – proces obrazowania w paśmie średniej podczerwieni (o długości fali od 9 do 14 μm). Pozwala on na rejestrację promieniowania cieplnego emitowanego przez ciała fizyczne w przedziale temperatur spotykanych w warunkach codziennych, bez konieczności oświetlania ich zewnętrznym źródłem światła, a w niektórych rozwiązaniach na dokładny pomiar temperatury tych obiektów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌtɛrmɔˈɡrafʲja, AS: termografʹi ̯a

Wiktionary


termogram

Termogram – zapis obrazu cieplnego. Termogram może zostać sporządzony w postaci fotografii z aparatu fotograficznego, zapisu na taśmie wideo lub pliku na dowolnym nośniku pamięci cyfrowej. Barwy widoczne na obrazie termogramu są umownie przypisane do poszczególnych wartości temperatur. Obraz termogramu może też zawierać izotermy. Termogram może mieć też formę krzywej w funkcji czasu wydrukowanej na papierze przez termograf.

Wikipedia


termograwimetria

metoda analizy termicznej


SJP.pl


termograwimetryczny

→ termograwimetria


SJP.pl

Patrz:

termograwimetria

termogłębokościomierz

przyrząd do określania głębokości mórz metodą termiczną


SJP.pl


termohigrograf

urządzenie samopiszące, służące do rejestrowania zmian temperatury i stanu wilgotności powietrza


SJP.pl


termohigrometr

urządzenie posiadające funkcje termometru i higrometru


SJP.pl


termohipsometr

przyrząd do pomiaru ciśnienia powietrza za pomocą pomiaru temperatury wrzenia wody


SJP.pl


termoizolacja

materiał izolacyjny o małej przewodności cieplnej, chroniący ciało przed wymianą energii z otoczeniem


SJP.pl


termoizolacyjny

dotyczący termoizolacji


SJP.pl


termoizolator

substancja, materiał lub produkt o małej przewodności cieplnej; izolator termiczny


SJP.pl


termoizolować

oddzielać (oddzielić) materiałem chroniącym przed przepuszczaniem ciepła


SJP.pl


termoizopleta

krzywa wykreślana w celu przedstawienia przebiegu temperatury gleby w funkcji czasu i głębokości


SJP.pl

Termoizopleta – graficzna forma ilustracji zmian w temperaturze rocznej gleby na różnej głębokości. Charakterystyka zmian powinna zawierać wartości ekstremalne lub absolutne.

Wikipedia


termojonizacyjny

→ termojonizacja


SJP.pl

Patrz:

termojonizacja

termojądrowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) fiz. dotyczący łączenia lekkich jąder atomów w cięższe pod wpływem wysokich temperatur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aby nastąpiła termojądrowa fuzja, plazmaazmę jąder wodorowych należy rozgrzać do temperatury 100 mln stopni.

Wiktionary


termokatoda

katoda o emisji termoelektronowej; katoda żarzona


SJP.pl

Termokatoda – katoda wysyłająca elektrony pod wpływem temperatury. Termokatoda podłączana jest do ujemnego bieguna napięcia zasilającego i stanowi ważny element wielu lamp elektronowych.

Wikipedia


termoklina

środkowa warstwa wód słodkich i słonych, charakteryzująca się dużym spadkiem temperatury


SJP.pl

Termoklina (metalimnion, warstwa skoku termicznego) – w stratyfikowanych zbiornikach wodnych warstwa wody, w której następuje szybka zmiana temperatury wraz ze wzrostem głębokości. Powyżej i poniżej termokliny zmiany temperatury są mniej zauważalne.

Według różnych definicji może oznaczać warstwę, w której następuje zmiana temperatury co najmniej 1 °C na metr lub względnie najszybsza zmiana temperatury. []

Wikipedia


termokras

Termokras, kras termiczny, geliwytopiska – formy terenu podobne do krasowych, powstałe w obszarach wiecznej zmarzliny wskutek wytapiania lodu.

Termokras występuje na obszarach wiecznej zmarzliny, m.in. Syberii, Alaski i północnej Kanady.

Wikipedia


termokurcz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rurka termokurczliwa

Wiktionary


termokurczliwość

zdolność, właściwość kurczenia się w czasie obróbki cieplnej


SJP.pl


termolama

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzaj jedwabnej tkaniny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miałem kawał termolamy, obiłem nią trumnę i ozdobiłem czerkieskimi srebrnymi galonami, których Grigori Aleksandrowicz nakupił dla Beli.

 (1.1) Panią zastałem na werandzie. Siedziała ustrojona w prześliczny szlafroczek z perskiej termolamy (…)

Wiktionary


termolezja

metoda likwidowania bólu bez trwałego uszkodzenia tkanki nerwowej; polega na wyłączaniu wysokiej częstotliwości prądem struktur nerwowych przewodzących ból


SJP.pl

Termolezja (ang. radio frequency thermolesion, RF-thermolesion) – metoda zwalczania bólu przewlekłego, polegająca na zastosowaniu prądu o częstotliwości fal radiowych (300–500 kHz).

Istotą zabiegu jest uszkodzenie struktur nerwowych poprzez kontrolowane działanie temperatury, którą uzyskuje się dzięki rozchodzącym się w tkankach falom radiowym o określonej długości, które są generowane przez generatory fal wysokiej częstotliwości.

Wikipedia


termolok

zwykle w liczbie mnogiej: wałki do nawijania włosów, które przed użyciem nagrzewa się w specjalnym podgrzewaczu


SJP.pl


termolokacja

wykrywanie obiektów i określanie ich położenia w przestrzeni przy użyciu emitowanego lub odbijanego przez nie elektromagnetycznego promieniowania cieplnego; infralokacja


SJP.pl


termolokacyjny

→ termolokacja


SJP.pl

Patrz:

termolokacja

termoluminescencja

Termoluminescencja – luminescencja substancji wywołana ogrzewaniem substancji, która wcześniej została pobudzona przez światło lub promieniowanie przenikliwe. Zjawisko to występuje w fosforach krystalicznych, fluorycie), szkłach, monokryształach tlenkowych.

Wikipedia


termoluminescencyjny

dotyczący termoluminescencji


SJP.pl


termomagnetyczny

→ termomagnetyzm


SJP.pl

Patrz:

termomagnetyzm

termometr

przyrząd do mierzenia temperatury


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przyrząd do pomiaru temperatury;

Wiktionary

Termometr – przyrząd do pomiaru temperatury metodą pośrednią, na podstawie zmiany pod wpływem temperatury właściwości termometrycznej ciała termometrycznego. Zakres mierzonych temperatur i zastosowań termometru w znacznym stopniu zależy od ciała termometrycznego i właściwości termometrycznej. Termometr może służyć do pomiaru dowolnej temperatury w określonym zakresie lub wskazywania tylko wybranych wartości temperatury (wskaźniki temperatury)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mieścił się w niej sok pokrzywy, rozgniecione pająki i stonogi, miałko potłuczone szkło oraz wydobyte ze stłuczonego termometru żywe srebro (rtęć).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛrˈmɔ̃mɛtr̥, AS: termõmetr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. termometria ż.

 przym. termometryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciepłomierz

Wiktionary


termometria

Termometria – gałąź fizyki, która zajmuje się pomiarami temperatur oraz konstrukcją przyrządów do pomiarów temperatur (termometr) i ich wykorzystywania w nauce oraz technice.

Wikipedia


termomodelage

[czytaj: termomodeLAŻ] z francuskiego: rodzaj zabiegu kosmetycznego, maseczka uwalniająca ciepło


SJP.pl


termomodernizacja

modernizacja mająca na celu zmniejszenie zapotrzebowania na energię cieplną w budynku; termorenowacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. bud. przedsięwzięcie mające na celu zmniejszenie zapotrzebowania budynku na energię cieplną

Wiktionary

Termomodernizacja – przedsięwzięcie mające na celu zmniejszenie zapotrzebowania i zużycia energii cieplnej w danym obiekcie budowlanym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Termomodernizacja to wprowadzenie w domu takich zmian, które zminimalizują utratę ciepła.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. termomodernizacyjny

Wiktionary


termomodernizować

prowadzić prace zmniejszające straty ciepła w budynku


SJP.pl


termon

kuchenka o jednej fajerce


SJP.pl


termonastia

Te

Wikipedia


termonastyczny

→ termonastia


SJP.pl

Patrz:

termonastia

termoobieg

równomierna cyrkulacja ciepłego powietrza w piekarniku


SJP.pl


termoodporność

→ termoodporny


SJP.pl

Patrz:

termoodporny

termoodporny

odporny na działanie bardzo wysokich temperatur


SJP.pl


termoodzież

odzież utrzymująca optymalną temperaturę ciała


SJP.pl


termoogniwo

obwód elektryczny, w którym siła elektromotoryczna powstaje przy występowaniu różnicy temperatur; termoelement; termopara


SJP.pl


termoopakowanie

opakowanie spożywcze utrzymujące odpowiednią temperaturę pożywienia


SJP.pl


termopan

materiał złożony z dwóch płyt szkła płaskiego okiennego, sklejonych ze sobą dokładnie na krawędziach z pozostawieniem odstępu około 6 mm, który zapewniają paski szkła włożone między te płyty; szkło szczelinowe, szkło hermetyczne


SJP.pl


termopara

czujnik temperatury wykorzystujący zjawisko termoelektryczne; termoelement; termoogniwo


SJP.pl

Termopara, termoogniwo, termoelement, ogniwo termoelektryczne – element obwodu elektrycznego składający się z dwóch różnych przewodników, wykorzystujący zjawisko Seebecka, zachodzące na ich styku. Termopara jest wykorzystywana jako czujnik temperatury, rzadziej jako źródło zasilania o bardzo niskim napięciu i relatywnie wysokim prądzie.

Wikipedia


termopauza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) meteorol. warstwa atmosfery Ziemi oddzielająca termosferę od egzosfery;

Wiktionary

Te

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌtɛrmɔˈpawza, AS: termopau̯za

Wiktionary


termopile

przenośnie: symbol poświęcenia życia w imię honoru narodowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. strategiczne, wąskie przejście między pasmem górskim Oita a wodami Zatoki Malijskiej, prowadzące z Tesalii do Grecji środkowej w pobliżu miejscowości Lamia w Grecji;

 (1.2) przen. hist. nazwa nadawana szczególnie heroicznym i krwawym walkom, na podobieństwo bitwy pod Termopilami (1.1) stoczonej w 480 r. p.n.e. między Grekami a Persami;

Wiktionary

Termopile ( Θερμοπύλες, Θερμοπύλαι, "thermos" – gorący, "pylai" – wrota) – zwężenie równiny nadmorskiej, wąskie przejście (potocznie "przesmyk") między górami a morzem w pobliżu miasta Lamia w Grecji, między Zatoką Maliakos a górą Oiti, prowadzące z Tesalii do Grecji Środkowej. Miejsce zawdzięcza nazwę silnemu źródłu dającemu początek strumieniowi o temperaturze wód 40 °C.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wobec zagrożenia ze strony Persów, 300 doskonale wyszkolonych Spartan pod wodzą króla Leonidasa stacza bój w wąwozie Termopile z ponadstutysięczną armią Kserksesa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛrmɔˈpʲilɛ, AS: termopʹile

Wiktionary

Powiązane:

 przym. termopilski

Wiktionary


termopilski

przymiotnik od: Termopile (wąwóz w Grecji)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Termopilami, dotyczący Termopil

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po klęsce zadanej Hellenom przez Persów w wąwozie termopilskim, do króla Kserksesa przybyło kilku greckich dezerterów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛrmɔˈpʲilsʲci, AS: termopʹilsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Termopile nmos.

Wiktionary


termoplast

tworzywo sztuczne, które po ostudzeniu twardnieje i zachowuje kształt nadany mu w czasie ogrzewania; plastomer, termoplastik, termoplastyk, tworzywo termoplastyczne


SJP.pl


termoplastik

tworzywo sztuczne, które po ostudzeniu twardnieje i zachowuje kształt nadany mu w czasie ogrzewania; plastomer, termoplast, termoplastyk, tworzywo termoplastyczne


SJP.pl


termoplastycznie

→ termoplastyczny


SJP.pl

Patrz:

termoplastyczny

termoplastyczny

dający się kształtować pod wpływem ogrzewania


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) techn. o tworzywie sztucznym dającym się przetwarzać, kształtować dowolną liczbę razy pod wpływem ogrzewania, bez ulegania rozkładowi chemicznemu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. termoplastyczność ż.

Wiktionary


termoplastyk

tworzywo sztuczne, które po ostudzeniu twardnieje i zachowuje kształt nadany mu w czasie ogrzewania; plastomer, termoplastik, termoplast, tworzywo termoplastyczne


SJP.pl


termoport

pojemnik termoizolacyjny


SJP.pl


termopren

naturalny kauczuk cyklizowany


SJP.pl


termoprzewodzący

dobrze przewodzący ciepło


SJP.pl


termoprzylepny

przyklejający się pod wpływem wysokiej temperatury


SJP.pl


termopunktura

technika leczenia za pomocą przyżegań; moksoterapia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. sposób leczenia, wywodzący się z medycyny chińskiej, polegający na drażnieniu wybranych punktów ciała wysoką temperaturą za pomocą żarzących się suszonych ziół;

Wiktionary

Te

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Termopunktura jest od wieków stosowana na Dalekim Wschodzie, a obecnie także w Europie czy Ameryce, choć badania naukowe nie potwierdzają jej skuteczności.

 (1.1) Można powiedzieć, że stawianie baniek to polski odpowiednik termopunktury.

Wiktionary


termoreceptor

typ receptora rejestrującego zmiany temperatury powierzchni skóry oraz środowiska wewnętrznego organizmu


SJP.pl

Termoreceptor – receptor odbierający ze informacje o zmianach temperatury krwi (termodetektory) lub skóry (np. ciałka Kraussego, ciałka Ruffiniego) i przekazujący je do ośrodka termoregulacji w podwzgórzu celem dostosowania temperatury ciała do temperatury środowiska (termoregulacja).

Wikipedia


termoregulacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fizj. regulacja temperatury w organizmie żywym;

 (1.2) techn. utrzymywanie pożądanej temperatury

Wiktionary

Termoregulacja – zdolność do utrzymania temperatury ciała w zakresie optymalnym dla organizmu. Najczęściej ten mechanizm występuje u ptaków i ssaków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dużą część czasu, nawet 8 godzin na dobę, w porze deszczowej, ciepłej i wilgotnej, kiedy to termoregulacja staje się trudna, a ryzyko przegrzania organizmu rośnie, nosorożce spędzają w wodnych bajorkach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. termoregulacyjny

Wiktionary


termoregulacyjny

dotyczący termoregulacji


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) fizj. techn. odnoszący się do termoregulacji, związany z termoregulacją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Komplety bielizny termoregulacyjnej dostaliśmy od sponsorów z holdingu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. termoregulacja ż.

Wiktionary


termoregulować

utrzymywać optymalną dla organizmu temperaturę ciała


SJP.pl


termorenowacja

modernizacja mająca na celu zmniejszenie zapotrzebowania na energię cieplną w budynku; termomodernizacja


SJP.pl


termos

naczynie służące do przechowywania substancji o temperaturze innej niż temperatura otoczenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) naczynie na płyn, które utrzymuje ciepło dzięki specjalnej termoizolacji

Wiktionary

Termos ( θέρμε "therme" – ciepło) – naczynie o podwójnych ściankach, między którymi jest szczelna przestrzeń, w której panuje bardzo niskie ciśnienie, zwane próżnią techniczną. Naczynie to służy głównie do przechowywania substancji o temperaturze znacznie różniącej się od temperatury otoczenia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam nadzieję, że kolega czekający na skrzyżowaniu ma chociaż coś ciepłego w termosie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛrmɔs, AS: termos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. termosik mrz.

 przym. termiczny

Wiktionary


termosfera

strefa atmosferyczna znajdująca się nad mezosferą; powstają tam zorze polarne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) meteorol. warstwa atmosfery Ziemi, w której temperatura stopniowo wzrasta wraz ze wzrostem wysokości;

Wiktionary

Termosfera – zewnętrzna warstwa atmosfery planety, w której ma miejsce absorpcja promieniowania, co skutkuje wzrostem temperatury z wysokością. Gazy w termosferze są bardzo rozrzedzone i może być ona uznawana za część przestrzeni kosmicznej. Jest położona nad mezosferą, od której dzieli ją mezopauza, a pod najbardziej zewnętrzną egzosferą, od której oddziela ją termopauza.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌtɛrmɔˈsfɛra, AS: termosfera

Wiktionary

Powiązane:

 przym. termosferyczny

Wiktionary


termosferyczny

→ termosfera


SJP.pl

Patrz:

termosfera

termosik

zdrobniale o termosie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od termos

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie termos, lecz tylko mały termosik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. termos m.

Wiktionary


termoskop

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. przyrząd, którym wykrywa się różnice temperatury;

 (1.2) techn. przyrząd stosowany w hutnictwie i w przemyśle ceramicznym, który służy do stwierdzenia, czy osiągnięto określoną temperaturę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛrˈmɔskɔp, AS: termoskop

Wiktionary

Powiązane:

 przym. termoskopowy

Wiktionary


termoskopowy

→ termoskop


SJP.pl

Patrz:

termoskop

termosonda

sonda służąca do pomiaru temperatury


SJP.pl


termosowy

→ termos


SJP.pl

Patrz:

termos

termostat

urządzenie do utrzymywania określonej temperatury


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. urządzenie służące do utrzymywania pewnej stałej temperatury w zamkniętej przestrzeni;

Wiktionary

Termostat – urządzenie lub element urządzenia utrzymujący ("-stat") zadaną temperaturę ("termo-") poprzez aktywne działanie.

Nazwa jest używana na określenie urządzeń utrzymujących stałą temperaturę w pewnym zakresie i czasie dzięki dobrej izolacji cieplnej np. termos, wykorzystujące substancje o dużym cieple właściwym (łaźnia wodna) lub cieple przemiany zachodzącym w określonej temperaturze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed wyjazdem koniecznie ustawmy termostat podłogówkowy na poziomie 12–15 stopni Celsjusza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛrˈmɔstat, AS: termostat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. termostatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cieplarka

Wiktionary


termostatyczny

→ termostatyka


SJP.pl

Patrz:

termostatyka

termostop

handlowa nazwa płyty styropianowej o lepszych parametrach izolacyjnych


SJP.pl


termostos

przyrząd do pomiaru natężeń w widmie promieniowania elektromagnetycznego, w postaci układu połączonych szeregowo termoelementów


SJP.pl


termosublimacyjny

dotyczący termosublimacji


SJP.pl


termosyfon

układ zamknięty, w którym wykorzystano zjawisko samoczynnego krążenia czynnika wskutek różnic gęstości cieczy o niejednakowej temperaturze; zjawisko wykorzystywane m.in. w systemach wodnego chłodzenia silników spalinowych i w instalacjach centralnego ogrzewania


SJP.pl


termotaksja

reakcja ruchowa swobodnie poruszających się organizmów na bodziec kierunkowy - ciepło, dodatnia w kierunku źródła ciepła lub ujemna w kierunku przeciwnym


SJP.pl

Termotaksja – jedna z taksji, reakcja ruchowa swobodnie przemieszczających się organizmów jednokomórkowych na temperaturę panującą w ich otoczeniu.

Wikipedia


termoterapeutyczny

→ termoterapia


SJP.pl

Patrz:

termoterapia

termoterapia

leczenie za pomocą nagrzewania ciała; ciepłolecznictwo


SJP.pl

Termoterapia – dział fizykoterapii wykorzystujący energię cieplną w celach leczniczych.

W przypadku zabiegów dostarczających do organizmu ciepło nazywana jest ciepłolecznictwem, lub jeśli stosowane zabiegi powodują odebranie ciepła organizmowi nazywana jest zimnolecznictwem, którego szczególną formą jest krioterapia, czyli zabiegi lecznicze z zastosowaniem temperatury poniżej 0 °C.

Wikipedia


termotopliwy

uzyskujący płynność pod wpływem podgrzania


SJP.pl


termotransfer

metoda nadruku za pomocą wysokiej temperatury i ciśnienia


SJP.pl


termotransferowy

→ termotransfer


SJP.pl

Patrz:

termotransfer

termotropizm

Termotropizm – ruch wzrostowy roślin pod wpływem zmian temperatury. Wynika ze wzrostu ogrzanych cześć organów, termotropizm dodatni, lub zahamowania wzrostu pod wpływem nagrzewania. Jest to istotny mechanizm adaptacyjny roślin.

Wikipedia


termowizja

technika obserwacji i rejestracji obrazów w podczerwieni


SJP.pl


termowizor

Te

Wikipedia


termowizyjnie

→ termowizyjny


SJP.pl

Patrz:

termowizyjny

termowizyjny

→ termowizja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z termowizją, dotyczący termowizji

Wiktionary

Patrz:

termowizja

Przykłady

 (1.1) Wiele dziesiątków miejsc, w których ścieki nielegalnie są spuszczane do Białego Dunajca, wykryła zainstalowana na śmigłowcu kamera termowizyjna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. termowizja

Wiktionary


termozgrzewalny

możliwy do połączenia pod wpływem wysokiej temperatury


SJP.pl


termościeralny

możliwy do usunięcia lub starcia pod wpływem ciepła


SJP.pl


termy

1. grzejnik gazowy lub elektryczny do wody, używany przede wszystkim w gospodarstwach domowych;
2. źródło wód termalnych lub odwiert, z którego takie wody wypływają; cieplica, gorące źródło


SJP.pl

Te

Wikipedia


ternar

dawna polska moneta srebrna wartości trzech denarów; trzeciak


SJP.pl


ternate

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) język używany na indonezyjskiej wyspie Ternate, przedstawiciel grupy północnohalmaherskiej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ternate (Włochy)
  • Ternate (miasto)
  • Ternate (Moluki)
  • Ternate (Małe Wyspy Sundajskie)
  • Ternate (lud)
  • język ternate
  • Sułtanat Ternate

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tɛrˈnatɛ, AS: ternate

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ternateński

Wiktionary


ternateński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ternate (wyspą lub miejscowością), dotyczący Ternate

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ternate n., ternate mrz.

Wiktionary


ternew

duży, silny pies o gęstej sierści, używany do ratowania tonących


SJP.pl


terni

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, położone w Umbrii;

 (1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w środkowej części kraju, w regionie Umbria;

Wiktionary

Terni – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Umbria nad Nerą, w prowincji Terni.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 103 964 osoby, 492,7 os./km².

Miasto słynie z wysokiego na 165 m wodospadu "Cascata delle Marmore", który został zbudowany przez inżynierów starożytnego Rzymu. W Terni pochowany został biskup św. Walenty, będący patronem zakochanych. Jego relikwie znajdują się w kościele

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We Włoszech, gdy Papież odwiedził zakłady stalowe w Terni, robotnicy włożyli mu na głowę kask, dając tym wyraz, że uważają go za jednego z nich.

 (1.1) Miasto Terni zostało uprzemysłowione pod koniec XIX wieku, kiedy to rząd włoski zdecydował wybudować wewnątrz półwyspu stalownię, produkującą głównie uzbrojenie, która byłaby chroniona przed bombardowaniem artyleryjskim z morza. Wybór padł na Terni, w którym istniało już kilka zakładów przemysłowych. Najważniejszym jednak czynnikiem lokalizacji były zasoby wodne niezbędne do chłodzenia instalacji i produkcji energii elektrycznej.

Wiktionary


ternion

dawna szafka do przechowywania w kolejowej kasie biletowej wydrukowanych wcześniej biletów kartonowych


SJP.pl

Te

Wikipedia


terno

1. w loterii liczbowej: trzy numery zapewniające wygraną w jednym ciągnieniu;
2. kandydatura trzech osób na jedno stanowisko


SJP.pl


terofit

roślina zielna żyjąca jedynie przez jeden okres wegetacyjny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. roślina jednoroczna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do terofitów należy wiele gatunków roślin klimatu umiarkowanego.

Wiktionary


teromorf

gad kopalny z grupy synapsydów, żyjący w okresie od górnego karbonu do jury


SJP.pl


teropod

dinozaur z rzędu dinozaurów gadziomiednicznych, drapieżny gad o krótkich przednich kończynach


SJP.pl


teropody

podrząd dinozaurów gadziomiednicznych


SJP.pl

Te

Wikipedia


terować

techn. pokrywać terem


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. smołować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tera ż.

 przysł. tera

Wiktionary


terowy

→ ter


SJP.pl

Patrz:

ter

terozka

przysłówek

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. teraz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk terazki

Wiktionary


terozki

przysłówek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. teraz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednego razu godom mu, co mo iść do sklepa i przysmyczyć mi kartofli, a ôn godo, że niy, bo… pije piwo terozki!

 (1.1) Co jo terozki poczna, jo biedny człowiek! — biadał, załamując ręce.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. teraz.; gw. Górny Śląsk terazki, terozka, gw. Śląsk Cieszyński teroz, terozy

Wiktionary


terpander

muzyk z Antissy na Lesbos, żyjący w VII w. p.n.e.


SJP.pl


terpać

gwarowo: szarpać, tarmosić, potrząsać


SJP.pl


terpen

węglowodór nienasycony, naturalny związek organiczny pochodzenia roślinnego, najczęściej bezbarwny olej o charakterystycznym zapachu; izoprenoid


SJP.pl


terpenoid

związek organiczny, pochodna terpenu zawierająca dodatkową grupę funkcyjną


SJP.pl


terpenoidowy

→ terpenoid


SJP.pl

Patrz:

terpenoid

terpenoidy

związek organiczny, pochodna terpenu zawierająca dodatkową grupę funkcyjną


SJP.pl

Te

Wikipedia


terpentyna

bezbarwna ciecz wysączana z żywic drzew iglastych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. łatwopalna ciecz o intensywnym zapachu, będąca mieszaniną terpenów; składnik żywic drzew i krzewów iglastych;

Wiktionary

Terpentyna, sylwestren (numer CAS: 8006-64-2, numer RTECS: YO8400000) – mieszanina terpenów (głównie α-pinenu, β-pinenu, a także karenu, kamfenu, terpineolu, octanu bornylu i limonenu) o charakterystycznym, intensywnym zapachu. Jest bezbarwną lub żółtą cieczą, łatwopalną i słabo rozpuszczalną w wodzie. Zawiera do 1% związków nielotnych. Rozpuszcza tłuszcze, parafiny, żywice i inne substancje organiczne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. terpentyniarnia ż.

 przym. terpentynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sylwestren

Wiktionary


terpentyniarnia

zakład, w którym wytwarzana jest terpentyna


SJP.pl


terpentynowce

rząd roślin obejmujący rutowate, krzyżownicowate, niecierpkowate i klonowate; Terebinthales


SJP.pl


terpentynowiec

przedstawiciel rzędu roślin obejmującego rutowate, krzyżownicowate, niecierpkowate i klonowate


SJP.pl


terpentynowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący terpentyny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terpentyna ż.

Wiktionary


terpichol

nazwa handlowa leku wspomagającego trawienie i pracę wątroby, zawierającego kompozycję naturalnych terpenów (np. mentol, borneol, cyneol) oraz olej z oliwek


SJP.pl


terpinen

cykliczny węglowodór terpenowy, bezbarwna ciecz o zapachu cytrusowym


SJP.pl


terpineol

cykliczny alkohol terpenowy, bezbarwna ciecz o zapachu bzu


SJP.pl


terpiłowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Terpiłowski – herb szlachecki
  • Janusz Terpiłowski (strona ujednoznaczniająca)
  • Jerzy Terpiłowski – polski pisarz, eseista, dramaturg, tłumacz
  • Konrad Terpiłowski – polski chemik
  • Lech Terpiłowski – polski pianista jazzowy, publicysta, krytyk muzyczny

Wikipedia


terpsychora

mitologia grecka: muza tańca, przedstawiana z lirą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitgr. muza tańca i pieśni chóralnej, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Terpsychora (gr. i łac. Terpsichore) – w mitologii greckiej jedna z menad
  • Terpsychora (gr. i łac. Terpsichore) – w mitologii greckiej muza tańca i pieśni chóralnej
  • Terpsichore – rodzaj paproci z rodziny paprotkowatych
  • HMS „Terpsichore” – nazwa okrętów Royal Navy
  • (81) Terpsichore – planetoida o numerze katalogowym 81
  • Terpsichori Chrisulaki-Wlachu – operatorka radiowa pracująca dla greckiego ruchu oporu podczas II wojny światowej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Terpsychora i jej siostry uświetniały śpiewem biesiady bosko-ludzkie oraz uczty olimpijskie bogów.

 (1.1) Atrybutami Terpsychory były: lira i plektron.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛrpsɨˈxɔra, AS: terpsyχora

Wiktionary


terpsychoterapia

leczenie nerwic lub schorzeń kończyn za pomocą wykonywania ruchów tanecznych w takt muzyki; choreoterapia


SJP.pl


terpuga

ryba morska z rodziny terpugowatych żyjąca w Oceanie Spokojnym, poławiana dla smacznego mięsa


SJP.pl


terpugi

ryba morska z rodziny terpugowatych żyjąca w Oceanie Spokojnym, poławiana dla smacznego mięsa


SJP.pl


terpugowate

rodzina morskich ryb skorpenokształtnych; terpugi


SJP.pl

Terpugowate (Hexagrammidae) – rodzina morskich ryb skorpenokształtnych.

Wikipedia


terpużka

terpużka wielosmużka - gatunek ryby z rodziny terpugowatych; Oxylebius pictus


SJP.pl


terracan

[czytaj: TERrakan] model samochodu marki Hyundai


SJP.pl


terraformacja

przekształcanie ciała niebieskiego (np. planety) w taki sposób, by pod względem warunków życia przypominało Ziemię


SJP.pl


terraformować

przekształcać ciało niebieskie (np. planetę) w taki sposób, by pod względem warunków życia przypominało Ziemię


SJP.pl


terramechanika

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. dziedzina mechaniki zajmująca się interakcją kół i gosienic pojazdów z różnego rodzaju podłożami

Wiktionary


terrano

model samochodu marki Nissan


SJP.pl


terrariowy

→ terrarium


SJP.pl

Patrz:

terrarium

terrarium

pomieszczenie przeznaczone do hodowli i obserwacji niewielkich kręgowców lądowych (np. jaszczurek, żab), przystosowane do ich wymagań w naturalnych środowiskach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zbiornik lub pomieszczenie przeznaczone do hodowli lądowych płazów, gadów lub pajęczaków;

Wiktionary

Te

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tɛrˈːarʲjũm, AS: te•rarʹi ̯ũm

Wiktionary


terraryjny

→ terrarium


SJP.pl

Patrz:

terrarium

terrarysta

hodowca zwierząt i roślin w terrarium


SJP.pl


terrarystka

→ terrarysta


SJP.pl

Patrz:

terrarysta

terrarystyczny

→ terrarystyka


SJP.pl

Patrz:

terrarystyka

terrarystyka

dziedzina wiedzy związana z hodowaniem zwierząt w terrariach


SJP.pl

należy dopracować:

"przedstawiono sytuację tylko z perspektywy – ". Pomóż poprawić.

Terrarystyka – dziedzina działalności obejmująca hodowlę małych zwierząt utrzymywanych w terrariach. Do zwierząt terrarystycznych należą głównie płazy, gady i owady, ewentualnie też ssaki.

Wikipedia


terrazzo

mieszanina wody, cementu i grysu stosowana do wylewki posadzek lub schodów; lastryko, lastriko, lastrico, terazzo


SJP.pl

Terrazzo – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska, w prowincji Werona.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 2384 osoby, 119,2 os./km².

Wikipedia


terrański

związany z Terranami (rasą występującą w serii gier StarCraft)


SJP.pl


terrestialny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ziemią, dotyczący Ziemi – jako planetaanety

Wiktionary

Powiązane:

 przym. terestryczny

Wiktionary


terrier

nieduży pies różnej maści, klasyfikowany pierwotnie jako pies myśliwski, obecnie jako domowy; terier


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. zob. terier.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy wasze terriery rzeczywiście dobrze tropią?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛrʲjɛr, AS: terʹi ̯er

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. terier

Wiktionary


terrierek

zdrobnienie od: terrier; terierek


SJP.pl


terrina

pasztet z mięsa lub ryb z dodatkiem przypraw, pistacji i brandy


SJP.pl


terrine

[czytaj: teRIN]
1. kamionka, miska gliniana lub jej zawartość;
2. rodzaj francuskiego pasztetu


SJP.pl


terror

używanie przemocy w celu zastraszenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) działanie z zastosowaniem przemocy mające na celu zastraszenie drugiego człowieka

Wiktionary

Terror (łac., dosł. strach, groza) – stosowanie przemocy, gwałtu, ucisku, okrucieństwa w celu zastraszenia, zniszczenia przeciwnika; okrutne, krwawe rządy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uzurpator utrzymał się na tronie pięć lat, szerząc w państwie terror, opierając się na potędze Asyrii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛrːɔr, AS: te•ror

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terroryzm m., terrorysta m., terrorystka ż., terroryzowanie n., sterroryzowanie n.

 czas. terroryzować ndk., sterroryzować dk.

 przym. terrorystyczny

 przysł. terrorystycznie

Wiktionary


terrorysta

organizator lub uczestnik aktów terrorystycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek dokonujący aktu terrorystycznego, siejący terror, terroryzujący

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 7 stycznia 2010 w Portugalii, 100 km od Lizbony odkryto 1,5T materiałów wybuchowych w kryjówce terrorystów z ETA.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛrːɔˈrɨsta, AS: te•rorysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terror m., terroryzm m., terroryzowanie n., sterroryzowanie n.

:: fż. terrorystka ż.

 czas. terroryzować ndk., sterroryzować dk.

 przym. terrorystyczny

 przysł. terrorystycznie

Wiktionary


terrorystka

→ terrorysta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fż. od: terrorysta

Wiktionary

Patrz:

terrorysta

Wymowa:

IPA: ˌtɛrːɔˈrɨstka, AS: te•rorystka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terror m., terroryzm m., terroryzowanie n., sterroryzowanie n.

:: fm. terrorysta m.

 czas. terroryzować ndk., sterroryzować dk.

 przym. terrorystyczny

 przysł. terrorystycznie

Wiktionary


terrorystycznie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób terrorystyczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dlatego właśnie szwajcarskie władze już oficjalnie traktują atak w Lugano jako motywowany terrorystycznie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terror mrz., terroryzm mrz., terrorysta mos., terrorystka ż., terroryzowanie n., sterroryzowanie n.

 czas. terroryzować ndk., sterroryzować dk.

 przym. terrorystyczny

Wiktionary


terrorystyczny

→ terror. → terroryzm, → terrorysta


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący terroru, terrorystów lub terroryzmu

Wiktionary

Patrz:

terror. → terroryzm, → terrorysta

Przykłady

 (1.1) Drobnymi wykroczeniami zajmą się policjanci zawiadomieni przez lokalne komisariaty, poważne przestępstwa, np. akty terrorystyczne, pościgi, będą koordynowane z komendy stołecznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛrːɔrɨˈstɨt͡ʃnɨ, AS: te•rorystyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terror mrz., terroryzm mrz., terrorysta mos., terrorystka ż., terroryzowanie n., sterroryzowanie n.

 czas. terroryzować ndk., sterroryzować dk.

 przysł. terrorystycznie

Wiktionary


terroryzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. użycie przemocy przez osobę lub grupę z pogwałceniem prawa, mające na celu zastraszenie i wymuszenie ustępstw;

Wiktionary

Terroryzm (z τρέω, treo, „drżenie, obawa” oraz terror, -oris „strach, trwoga, przerażenie”) – ogół agresywnych działań przestępczych nastawionych na rozgłos i wytworzenie lęku, mających na celu wymuszenie na władzy lub społeczeństwie określonych ustępstw lub świadczeń.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Utrzymanie bezpieczeństwa narodowego uzależniono od wygranej z międzynarodowym terroryzmem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛrˈːɔrɨsm̥, AS: te•rorysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terror m., terrorysta m., terrorystka ż., terroryzowanie n., sterroryzowanie n.

 czas. terroryzować ndk., sterroryzować dk.

 przym. terrorystyczny

 przysł. terrorystycznie

Wiktionary


terroryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) polit. używanie przemocy w celu zastraszenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Celem funkcjonariuszy ugrupowania było zastraszanie, terroryzowanie i mordowanie przeciwników politycznych reżimu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terror mrz., terroryzm mrz., terrorysta mos., terrorystka ż., sterroryzowanie n.

 czas. terroryzować ndk., sterroryzować dk.

 przym. terrorystyczny

 przysł. terrorystycznie

Wiktionary


terroryzować

czasownik przechodni niedokonany (dk. sterroryzować)

 (1.1) przymuszać do czegoś używając terroru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chłopak od Kowalskich terroryzował pół szkoły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terror m., terroryzm m., terrorysta m., terrorystka ż., sterroryzowanie n., terroryzowanie n.

 czas. sterroryzować dk.

 przym. terrorystyczny

 przysł. terrorystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zastraszać

Wiktionary


terry

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Terry – miejscowość w stanie Missisipi, w hrabstwie Hinds
  • Terry – miejscowość w stanie Montana, w hrabstwie Prairie
  • Terry () – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Finney
  • Terry () – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Bradford
  • hrabstwo Terry () – w stanie Teksas
  • Terry Pratchett
  • Terry Gilliam
  • Terry Shahab – indonezyjska piosenkarka
  • Terry Owen – ojciec Michaela Owena
  • John Terry – piłkarz angielski
  • John Terry – amerykański aktor

Wikipedia


terrygeniczny

osad terrygeniczny - osad morski składający się z materiału przyniesionego z lądu; osad terygeniczny


SJP.pl


terski

przymiotnik

 (1.1) związany z Terekiem, dotyczący Tereku (rzeki na Przedkaukaziu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Terek mrz.

Wiktionary


tersyna

gatunek małego ptaka z rodziny tanagrowatych


SJP.pl

Tersyna ("Tersina viridis") – gatunek małego ptaka z rodziny tanagrowatych (Thraupidae). Zamieszkuje północną i środkową Amerykę Południową. Jedyny przedstawiciel rodzaju Tersina. Gatunek nie jest zagrożony wymarciem. Długość ciała ok. 15 cm.

Wikipedia


tersytes

Te

Wikipedia


tertio

po trzecie


SJP.pl


tertium

[czytaj: tertjum lub tercjum] obiekt istniejący obok dwu porównywalnych, zestawionych ze sobą; coś trzeciego


SJP.pl


tertulian

łaciński teolog z Afryki Północnej; Quintus Septimius Florens Tertullianus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Tertulian, właśc. Quintus Septimius Florens Tertullianus (ur. między 150 a 160 w Kartaginie, zm. między 230 a 240 tamże) – wczesnochrześcijański egzegeta, teolog, filozof i pisarz. Poglądy jego wywarły wpływ na całą zachodnią teologię III wieku. Nauczanie Tertuliana jest cennym źródłem dla teologii, szczególnie dla teologii dogmatycznej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O życiu Tertuliana wiadomo niewiele.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tertulianizm m.

Wiktionary


tertulianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tertuliana lub z nim związany


SJP.pl


teruel

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Hiszpanii, w Aragonii;

 (1.2) geogr. adm. comarca w Hiszpanii, w Aragonii ze stolicą w Teruel (1.1);

 (1.3) geogr. adm. prowincja w Hiszpanii, w Aragonii ze stolicą w Teruel (1.1);

 (1.4) geogr. miasto w Kolumbii

Wiktionary

Teruel – miasto w Aragonii, na środkowym wschodzie Hiszpanii, stolica prowincji o tej samej nazwie. Ma 34 240 mieszkańców (2006) i jest stolicą najmniej zaludnionej prowincji hiszpańskiej. Znajduje się na zlewisku rzek Guadalaviar i Alfambra. Ponadto na Sierra de Albarracín ma swoje źródła rzeka Tag. Leży na wysokości 915 m. Klimat charakteryzuje się mroźnymi zimami oraz gorącymi i suchymi latami. Jest miastem partnerskim Lublińca.

Wikipedia


terygeniczny

osad terygeniczny - osad morski składający się z materiału przyniesionego z lądu; osad terrygeniczny


SJP.pl


terylen

bardzo mocne włókno poliestrowe


SJP.pl


teryna

1. owalne lub okrągłe naczynie z przykrywką pełniące funkcję wazy do zupy;
2. pasztet mięsny, rybny lub warzywny pieczony w bain-marie


SJP.pl


teryt

skrótowiec, rzeczownik

 (1.1) = krajowy rejestr urzędowy podziału terytorialnego kraju;

Wiktionary

TERYT, Krajowy Rejestr Urzędowy Podziału Terytorialnego Kraju – rejestr urzędowy podziału terytorialnego Polski, prowadzony przez Główny Urząd Statystyczny.

Został wprowadzony rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 roku ().

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każda jednostka podziału administracyjnego kraju ma swój unikalny identyfikator w rejestrze TERYT.

 (1.1) Warszawa w rejestrze TERYT ma identyfikator: 1465011.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛrɨt, AS: teryt

Wiktionary


terytorializm

Terytorializm – forma instynktownych zachowań u zwierząt polegająca na obronie terytorium (obszaru uznanego za własny). Objawia się wzmożoną agresją wobec przedstawicieli własnego lub innych gatunków. Częściej obserwowany u samców, szczególnie w okresie godowym.

Wikipedia


terytorialność

cecha czegoś związanego z terytorium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest terytorialne

 (1.2) psych. ogół zachowań związanych z zajmowanym terytorium;

Wiktionary

Terytorialność – zachowania przestrzenne człowieka, związane z jego terytorium, a także relacje między otoczeniem materialnym a zachowaniami. Człowiek należy do istot żywych, które ustalają swoje terytorium i bronią go przed zajęciem przez inne osobniki własnego gatunku (terytorializm). Przyjęcie orientacji własnościowej wobec przestrzeni polega na prostym zajęciu tej przestrzeni na stałe lub sporadycznie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. terytorium n., terytorializm m., terytorializacja ż., terytorials m.

 przym. terytorialny, eksterytorialny

 przysł. terytorialnie, eksterytorialnie

Wiktionary


terytorialny

przymiotnik od: terytorium


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący danego terytorium

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od XI do XV wieku Piemont był podzielony na pięć jednostek terytorialnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛrɨtɔrʲˈjalnɨ, AS: terytorʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terytorium n., terytorialność ż., terytorializm m.

 przysł. terytorialnie

Wiktionary


terytorials

żołnierz Wojsk Obrony Terytorialnej - jednego z pięciu rodzajów Sił Zbrojnych RP


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. pot. żołnierz wojsk obrony terytorialnej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Terytorialsi biorą również udział w zagranicznych ćwiczeniach, takich jak np. te zorganizowane w ubiegłym roku w Wirginii Zachodniej we współpracy z Gwardią Narodową USA, w których wzięło udział 140 żołnierzy TSW.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terytorialność ż.

Wiktionary


terytorium

obszar o określonych granicach, teren wyodrębniony ze względu na pewne cechy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) geogr. adm. obszar w określonych granicach;

 (1.2) ekol. teren występowania osobnika lub gatunku;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • terytorium – u niektórych zwierząt obszar broniony przed innymi osobnikami tego gatunku
  • terytorium – termin w grze „go”
  • terytorium państwowe – część powierzchni Ziemi, na której dane państwo sprawuje wyłączną kontrolę
  • terytorium – nazwa jednostki podziału administracyjnego niektórych państw świata
    • terytorium narodowe – w Argentynie
    • terytorium federalne – w Australii
    • terytorium związkowe i Narodowe terytorium stołeczne – w Indiach
    • terytorium – w Kanadzie
    • terytorium federalne – w Malezji
    • terytorium federalne – w Pakistanie
  • terytorium stowarzyszone
  • terytorium zależne

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Termin terytorium to nazwa jednostki podziału administracyjnego niektórych państw świata.

 (1.2) Zwykle gatunki drapieżne zajmują większe terytoria niż pozostałe gatunki zwierząt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛrɨˈtɔrʲjũm, AS: terytorʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. terytorialność ż.

 przym. terytorialny

 przysł. terytorialnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obszar, teren, region, rejon, pole, przestrzeń

 (1.2) rewir

Wiktionary


tes

skrót od: list do Tesaloniczan (1, 2) - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Nowego Testamentu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. List do Tesaloniczan

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • TES (ang. transcutaneous electrical stimulation) – przezskórna stymulacja nerwów
  • TES – kod IATA portu lotniczego Tesenej
  • The Elder Scrolls

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈlʲizd ˌːɔ‿tɛsalɔ̃ˈɲit͡ʃãn, AS: lʹiz• do‿tesalõńičãn

Wiktionary


tesalia

1. kraina historyczna w Grecji;
2. miasto w Kolumbii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. kraina historyczna w Grecji;

 (1.2) geogr. region administracyjny w Grecji;

 (1.3) geogr. miasto w Kolumbii w departamencie Huila

Wiktionary

Tesalia ( Θεσσαλία – trl. "Thessalía") – kraina historyczna i region administracyjny współczesnej Grecji położona nad Morzem Egejskim na południe od Macedonii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ośrodkiem administracyjnym Tesalii jest Larisa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛˈsalʲja, AS: tesalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tesalczyk mos.

 przym. tesalski, tesalijski

Wiktionary


tesalijski

przymiotnik od: Tesalia (kraina historyczna i region administracyjny w Grecji); tesalski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Tesalią, dotyczący Tesalii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tesalia ż., Tesalczyk mos., Tesalka ż.

 przym. tesalski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tesalski

Wiktionary


tesaloniczanin

mieszkaniec Tesaloniki (starożytnego miasta założonego około 315 roku p.n.e. przez króla Macedończyków Kassandra i nazwanego na cześć jego żony, Tessaloniki, położonego na terenie dzisiejszych Salonik)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. mieszkaniec Tesaloniki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ci byli szlachetniejsi od Tesaloniczan, przyjęli naukę z całą gorliwością i codziennie badali Pisma, czy istotnie tak jest.

 (1.1) Fragment z „Drugiego listu do Tesaloniczan świętego Pawła Apostoła” odczytał ojciec dziecka przystępującego do Pierwszej Komunii Świętej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tesalonika ż.

Wiktionary


tesalonika

dawniej: Saloniki (miasto w Grecji)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) daw. geogr. Saloniki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy Żydzi z Tesaloniki dowiedzieli się, że również w Berei Paweł głosi słowo Boże, przyszli tam, podburzając tłumy i wzniecając rozruchy. sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tesaloniczanin mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Saloniki

Wiktionary


tesalski

przymiotnik od: Tesalia (kraina historyczna i region administracyjny w Grecji); tesalijski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Tesalią, dotyczący Tesalii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tesalia ż., Tesalczyk mos., Tesalka ż.

 przym. tesalijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tesalijski

Wiktionary


tesarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. cieśla

Wiktionary


tesco

[czytaj: tesko]
1. koncern handlowy z siedzibą w Wielkiej Brytanii;
2. sklep lub stacja benzynowa sieci Tesco


SJP.pl

Tesco plc – brytyjska sieć hipermarketów i supermarketów, która ma swoje filie również w innych państwach. Początkowo sieć zajmowała się sprzedażą żywności, ale rozszerzyła swoją ofertę również na odzież, sprzęt elektroniczny i samochody. Do roku 2003 przedsiębiorstwo miało już w swoim posiadaniu ponad 2000 sklepów różnej wielkości, od hipermarketów do niewielkich sklepików, np. przy stacjach benzynowych.

Wikipedia


tesia

zdrobnienie od: Teresa (imię żeńskie)


SJP.pl

Tesia – rodzaj ptaków z podrodziny wierzbówek (Cettiinae) w obrębie rodziny wierzbówkowatych (Cettiidae).

Wikipedia


teski

nazwisko


SJP.pl


tesla

jednostka indukcji magnetycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. miar. jednostka indukcji magnetycznej;

 (1.2) mot. samochód marki Tesla

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Nikola Tesla (1856–1943) – serbski wynalazca
  • Tesla – jednostka indukcji magnetycznej
  • (2244) Tesla – planetoida
  • Tesla – amerykański producent samochodów elektrycznych
  • Tesla – czechosłowackie zakłady elektroniczne
  • Tesla – czeska marka baterii
  • Tesla – amerykański zespół rockowy
  • Tesla Girls – trzeci singiel angielskiego zespołu Orchestral Manoeuvres in the Dark
  • Nvidia Tesla – procesor karty graficznej firmy Nvidia
  • Tesla – album studyjny brytyjskiego producenta muzycznego Flux Paviliona

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niedawno astronomowie zaobserwowali gwiazdę neutronową w układzie podwójnym Swift J0243.6+6124, której indukcja pola magnetycznego na powierzchni wynosi 1,6 miliarda tesli. […] Na naszej planetaanecie, indukcja pola magnetycznego na powierzchni to zaledwie 0,000065 tesli.

 (1.2) Autonomiczna tesla wjechała w drzewo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛsla, AS: tesla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tesla ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. T

 (1.2) pejor. swasticar

Wiktionary


teslomierz

miernik indukcji magnetycznej


SJP.pl

Teslomierz – przyrząd do pomiaru indukcji magnetycznej bądź natężenia pola magnetycznego. Składa się z przetwornika pola magnetycznego w sygnał elektryczny oraz układu do pomiaru sygnału.

Wikipedia


tesmoforie

Te

Wikipedia


tespis

Tespis z Ikarii ( Θέσπις – Thespis; VI w. p.n.e.) – grecki poeta i aktor, twórca tragedii – aktora (odpowiadacza), dialogu z chórem.

Wikipedia


tessa

obce imię żeńskie


SJP.pl


tessera

kostka będąca najmniejszym elementem mozaiki, zwykle z kamienia lub szkła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. archit. element mozaiki, kostka

Wiktionary

Tessera (łac. "tessera" – kostka, zdr. "tessella") – nazwa techniki mozaikowej (łac. "opus tessalatum") wykonywanej przy pomocy małych (0,7 cm-1,5 cm) dokładnie obrobionych, kwadratowych bądź prostokątnych kawałków kamienia (kostek) lub szkła barwionego albo złoconego. Wyraz „tessera” oznacza także pojedynczą kostkę.

Wikipedia


tesserakt

czterowymiarowy odpowiednik sześcianu; hipersześcian


SJP.pl


tessitura

[czytaj: tess-itura] zasięg głosu dominujący w utworze muzycznym; tessytura


SJP.pl

Te

Wikipedia


tessyn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzad. Ticino, kanton w Szwajcarii;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tessyński

Wiktionary


tessytura

zasięg głosu dominujący w utworze muzycznym; tessitura


SJP.pl


tessyński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Tessynem, dotyczący Tessynu, pochodzący z Tessynu (Ticino) (kantonu w Szwajcarii)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tessyn mrz.

Wiktionary


test

1. rodzaj pisemnego sprawdzianu, egzamin; zestaw odpowiednio przygotowanych pytań;
2. badanie, próba;
3. kontrolny obraz w odbiorniku telewizyjnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) próba podejmowana, aby uzyskać odpowiedź na postawione pytania

 (1.2) eduk. egzamin, sprawdzian

 (1.3) techn. obraz próbny w telewizorze

 (1.4) inform. kod utworzony w celu sprawdzenia poprawności działania fragmentu programu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • test – egzamin
  • test statystyczny
  • test psychologiczny
  • test oprogramowania
  • test – polecenie systemu Unix
  • Test – rzeka w Anglii
  • Test – polska grupa muzyczna
  • Test – album polskiej grupy muzycznej Test
  • Test – album polskiej grupy muzycznej Macca Squad
  • Test na życie – film z 2013 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Uczniowie pisali wczoraj test z języka angielskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛst, AS: test

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tester m., testerka ż., testowanie n., przetestowanie n., teścik mrz.

 czas. testować ndk., przetestować dk.

 przym. testowy

 przysł. testowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprawdzenie

Wiktionary


testamencik

zdrobnienie od: testament


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od testament

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie testament, lecz tylko mały testamencik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. testament m., testator

Wiktionary


testament

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) praw. dokument, w którym człowiek określa, co po jego śmierci należy zrobić z jego majątkiem;

 (1.2) książk. przen. dzieło zawierające przesłanie dla przyszłych pokoleń

Wiktionary

Testament (z łac. "testamentum" – sporządzone przy świadkach, "testis" – świadek) – rozrządzenie własnym majątkiem na wypadek śmierci. W Polsce kwestie związane ze sporządzaniem testamentów reguluje przede wszystkim kodeks cywilny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój kuzyn sporządził testament, mimo że jest jeszcze bardzo młody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛˈstãmɛ̃nt, AS: testãmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. testamentowy, testamentalny

 rzecz. testamencik mrz., testator

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ostatnia wola

Wiktionary


testamentalny

→ testament; testamentowy


SJP.pl


testamentowy

→ testament; testamentalny


SJP.pl


testator

osoba sporządzająca pisemne rozporządzenie majątkiem na wypadek swojej śmierci


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. osoba, która sporządziła testament

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Testator powinien mianować spadkobiercę z imienia i z nazwiska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛˈstatɔr, AS: testator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. testament, testamencik, testatorka

 przym. testamentowy, testatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spadkodawca

Wiktionary


testatorka

kobieta sporządzająca pisemne rozporządzenie majątkiem na wypadek swojej śmierci


SJP.pl


testatorski

→ testator


SJP.pl

Patrz:

testator

tester

osoba sprawdzająca dobrowolnie na sobie działanie jeszcze niewprowadzonego do użytku leku lub kosmetyku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. urządzenie, przyrząd do testowania

 (1.2) kosmet. próbka kosmetyku rozdawana dla wypróbowania klientom sklepu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) med. człowiek zajmujący się sprawdzaniem działania leku, który jest dopiero w fazie testów

 (2.2) inform. osoba weryfikująca działanie oprogramowania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prosta operacja, jaką było umieszczenie w elektronicznych elementach sterujących pamięci, pozwoliła na wyeliminowanie długotrwałych zazwyczaj pobytów w diagnostycznych stacjach serwisowych. Dziś mechanik wyposażony w specjalny tester, odczytujący pamięć danego sterownika, jest w stanie szybko zlokalizować ewentualne uszkodzenie.

 (2.2) W fazie testowej Powerset będzie umożliwiała przeszukiwanie artykułów z Wikipedii. Dopiero gdy testerzy pozytywnie zaopiniują jej działanie, firma rozpocznie prace nad większym systemem, który zacznie indeksować strony dostępne w internecie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛstɛr, AS: tester

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. test mrz.

:: fż. testerka ż.

 czas. testować ndk., przetestować dk.

Wiktionary


testerka

→ tester


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) inform. kobieta weryfikująca działanie oprogramowania

Wiktionary

Patrz:

tester

Powiązane:

 rzecz. test mrz., tester mos./mrz.

Wiktionary


testerski

→ tester (osoba)


SJP.pl


testimonium

fragment wypowiedzi pisarza antycznego, cytowany przez innego autora


SJP.pl


testo

partia wokalna w oratoriach, pełniąca funkcję narratora objaśniającego tło akcji i zaistniałą sytuację dramatyczną


SJP.pl


testomania

nadmierne stosowanie i przywiązywanie wagi do testów wiedzy i umiejętności; testoza, sprawdzianoza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) skłonność do nadmiernego stosowania i przesadnego przywiązywania wagi do sprawdzania wiedzy i umiejętności za pomocą testów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Testomania zaczyna się już w nauczaniu początkowym, tj. w klasach 1-3 szkół podstawowych, chociaż potrzeby rozwojowe dzieci wskazują na zupełnie inne metody pracy.

Wiktionary


testosteron

męski hormon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. med. fizj. męski hormon płciowy, wytwarzany przez jądra, otrzymywany także syntetycznie, stosowany domięśniowo jako lek przy schorzeniach na tle niedomogi płciowej u mężczyzn, jak również przy niektórych chorobach kobiecych oraz nowotworowych;

Wiktionary

Testosteron, 17β-hydroksy-4-androsten-3-on – organiczny związek chemiczny z grupy androgenów, podstawowy męski steroidowy hormon płciowy. Jest produkowany przez komórki śródmiąższowe Leydiga w jądrach pod wpływem hormonu luteinizującego, a także w niewielkich ilościach przez korę nadnerczy, jajniki i łożysko.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nadmierny łojotok występuje w okresie pokwitania, przy zaburzeniach czynności hormonalnych, przy stosowaniu niektórych leków hormonalnych, w tym androgenów i testosteronu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛstɔˈstɛrɔ̃n, AS: testosterõn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środ. teść

Wiktionary


testowalność

→ testowalny


SJP.pl

Patrz:

testowalny

testowalny

dający się przetestować


SJP.pl


testowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|testować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛstɔˈvãɲɛ, AS: testovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. testować, przetestować

 rzecz. test mrz.

Wiktionary


testować

czasownik

 (1.1) badać z wykorzystaniem testu

 (1.2) sprawdzać

 (1.3) praw. sporządzać testament

 (1.4) bud. fugować

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dzisiaj testowałem zasoby słownika internetowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛˈstɔvat͡ɕ, AS: testovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. testowanie n., test m., tester mos./mrz.

 czas. przetestować

Wiktionary


testowość

cecha czegoś, co jest testem


SJP.pl


testowy

1. będący testem lub częścią testu;
2. dokonywany przy pomocy testu


SJP.pl


testoza

zbyt częste przeprowadzanie w szkole testów; sprawdzianoza


SJP.pl


testu

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

 (1.1) D. lp. od: test

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W czasie testu nie wolno używać telefonów komórkowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛstu, AS: testu

Wiktionary


testymonial

prezentacja opinii użytkownika na temat oferowanego produktu


SJP.pl


testówka

potocznie: egzemplarz testowy


SJP.pl


teszarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. stolarz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛʃaʃ, AS: tešaš

Wiktionary


tet

litera alfabetu greckiego; theta


SJP.pl

Tet (ט,ط) – litera alfabetów semickich, m.in. fenickiego, aramejskiego, arabskiego, hebrajskiego.

W arabskim jest transliterowana jako ṭ. W hebrajskim odpowiada dźwiękowi [t]. W wymowie sefardyjskiej i przypuszczalnie w fenickim odróżnia się od taw obecnością faryngalizacji.

Wikipedia


teta

litera alfabetu greckiego; theta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa ósmej litery alfabetu greckiego, θ;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛta, AS: teta

Wiktionary


tetania

napady drgawek, skurcze mięśni występujące wskutek wzmożonej pobudliwości nerwowo-mięśniowej; tężyczka; spazmofilia


SJP.pl


tetanur

przedstawiciel infrarzędu dinozaurów z podrzędu teropodów


SJP.pl


tetanury

przedstawiciel infrarzędu dinozaurów z podrzędu teropodów


SJP.pl

Te

Wikipedia


tetanus

choroba, tężec


SJP.pl


tetera

1. rzadka kaszka z mąki gryczanej i żytniej popularna na Zaporożu
2. rodzaj dzbanka do herbaty


SJP.pl


tetere

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w obwodzie irkuckim i Kraju Krasnojarskiego Rosji, uchodzi do Podkamiennej Tunguzki

Wiktionary


teterew

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Dniepru;

Wiktionary

Te

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) hist. war. Teterów

Wiktionary


teterycz

nazwisko


SJP.pl


tetetka

potocznie: pistolet TT - pistolet samopowtarzalny, będący w czasie II wojny światowej osobistą bronią oficerów, podoficerów i szeregowców Armii Radzieckiej i Wojska Polskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. samopowtarzalny pistolet używany zwłaszcza podczas drugiej wojny światowej przez siły zbrojne Związku Radzieckiego;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W biegu mierzył do policjantów z tetetki, magazynki miał w kieszeniach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) TT

Wiktionary


tethering

[czytaj: tedering] metoda dostępu do internetu za pomocą telefonu komórkowego


SJP.pl

Te

Wikipedia


tetheringowy

→ tethering [czytaj: tederingowy]


SJP.pl


tetmajer

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adolf Tetmajer (Adolf Tettmayer von Przerwa,1813-1892) – poseł do Sejmu Krajowego Galicji
  • Jadwiga Tetmajer-Naimska (1891–1975) – polska malarka
  • Jan Kazimierz Przerwa-Tetmajer (1901–1920) – podporucznik kawalerii Wojska Polskiego, oficer 8 pułku ułanów, kawaler Virtuti Militari, syn Włodzimierza
  • Józef Przerwa-Tetmajer (1804–1880) – polski poeta, matematyk i działacz niepodległościowy
  • Karol Przerwa-Tetmajer (1784–1875) – polski poeta i dramatopisarz
  • Kazimierz Przerwa-Tetmajer (1865–1940) – polski pisarz
  • Leon Przerwa-Tetmajer (1800–1881) – polski posiadacz ziemski i działacz niepodległościowy
  • Ludwig Tetmajer (1850–1905) – szwajcarski inżynier, pionier materiałoznawstwa
  • Michał Przerwa-Tetmajer (ujednoznacznienie)
  • Włodzimierz Tetmajer (1861–1923) – polski malarz, pisarz i polityk (działacz ludowy i niepodległościowy), ojciec Jana Kazimierza
  • Tettmayer (herb szlachecki) – herb rodziny Tetmajerów
  • Przełęcz Tetmajera – przełęcz w Tatrach

Wikipedia


tetra

1. lekka tkanina bawełniana, używana w kuchni lub do szycia pieluch;
2. wyrób z tetry - tkaniny;
3. nazwa zwyczajowa tetrachlorometanu (czterochlorku węgla);
4. ryba akwariowa z rodziny kąsaczowatych, np. tetra cesarska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włók. luźna tkanina, zwykle bawełniana, materiał na pieluchy

 (1.2) pot. chem. tetrachlorometan

 (1.3) pot. icht. nazwa kilku gatunków drobnych ryb z rodziny kąsaczowatych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tetra- – gr. „cztero-”, afiks uwielokrotniający, stosowany w nazwach związków chemicznych
  • tetra – luźna tkanina, najczęściej bawełniana.
  • tetra – nazwa zwyczajowa tetrachlorometanu (czterochlorku węgla); zob. też gaśnica tetrowa – gaśnica zawierająca tetrę jako czynnik gaśniczy
  • TETRA – Terrestrial Trunked Radio – system cyfrowej łączności radiotelefonicznej.
  • tetra cesarska (Nematobrycon palmeri)
  • tetra czarna (Gymnocorymbus ternetzi)
  • tetra czerwona (Hyphessobrycon flammeus)
  • tetra szklana (Moenkhausia oligolepis)
  • Tetra Pak – system aseptycznego pakowania ciekłych produktów spożywczych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtɛtra, AS: tetra

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tetrowy

Wiktionary


tetra-

przedrostek

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: czterokrotny, poczwórny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cztero-, czwór-, kwadro-

Wiktionary


tetraboran

tetraboran sodu - sól sodowa kwasu borowego; boraks


SJP.pl


tetrabrach

antyczna stopa muzyczna złożona z czterech krótkich sylab; proceleusmatyk, dypirrychej, dypirychej


SJP.pl


tetrachlorek

tetrachlorek węgla - organiczny związek chemiczny, stosowany jako rozpuszczalnik, a dawniej jako środek gaśniczy w gaśnicach tetrowych; tetrachlorometan, tetra


SJP.pl


tetrachlorometan

bezbarwny związek chemiczny stosowany m.in. jako rozpuszczalnik tłuszczów, olejów; substancja trująca, narkotyczna; tetra, czterochlorek węgla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. związek organiczny, bezbarwna, trująca ciecz, mająca słodkawy zapach, stosowana jako rozpuszczalnik oraz w gaśnicach;

Wiktionary

Te

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌtɛtraxlɔrɔ̃ˈmɛtãn, AS: tetraχlorõmetãn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tetrachlorek węgla, pot. tetra, daw. czterochlorek węgla, czterochlorometan

Wiktionary


tetrachord

1. następstwo 4 kolejnych dźwięków;
2. starożytny instrument czterostrunny


SJP.pl

Tetrachord – cztery kolejne dźwięki siedmiostopniowej skali muzycznej zawierające się w kwarcie czystej.

Wikipedia


tetrachordalny

→ tetrachord


SJP.pl

Patrz:

tetrachord

tetrachromatyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ponadprzeciętna zdolność widzenia większej liczby kolorów

Wiktionary


tetracja

w matematyce: wielokrotne potęgowanie elementu przez siebie


SJP.pl

Tetracja (znana też jako "iterowane potęgowanie", "superpotęgowanie", "wieża wykładnicza" lub "hiper-4") – działanie dwuargumentowe będące wielokrotnym potęgowaniem elementu przez siebie.

Słowo "tetracja" wymyślił angielski matematyk Reuben Louis Goodstein łącząc tetra- (cztery) i iteracja. W praktyce tetracja jest używana do zapisu bardzo dużych liczb. Poniżej przedstawione są pierwsze cztery hiperoperatory:

Wikipedia


tetracyklina

antybiotyk z grupy tetracyklin, stosowany w licznych chorobach zakaźnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. żółty krystaliczny antybiotyk o szerokim spektrum działania

Wiktionary

Tetracyklina – organiczny związek chemiczny, antybiotyk tetracyklinowy, wytwarzany przez niektóre szczepy "Streptomyces" o szerokim spektrum przeciwbakteryjnym. Jest stosowany głównie w leczeniu trądziku.

Wikipedia


tetrada

1. zbiór czterech elementów;
2. rzadko w informatyce: półbajt;
3. kompleks zbudowany z czterech chromatyd pochodzących z dwóch chromosomów homologicznych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tetrada – rzadko używana nazwa półbajtu (czwórki bitów)
  • tetrada Fallota – cztery wady w zespole Fallota
  • tetrada chromatyd

Wikipedia


tetradrachma

antyczna moneta o wartości 4 drachm


SJP.pl


tetradymit

minerał, siarkotellurek bizmutu; stosowany do otrzymywania bizmutu i telluru


SJP.pl

Tetradymit – minerał z gromady siarczków.

Wikipedia


tetraedr

jedna z pięciu brył platońskich; czworościan foremny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. bryła geometryczna, której podstawa oraz ściany są trójkątami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛˈtraɛtr̥, AS: tetraetr̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tetraedralny, tetraedryczny

 rzecz. tetraedryt m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czworościan

Wiktionary


tetraedryczny

→ tetraedr


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posiadający budowę tetraedru

Wiktionary

Patrz:

tetraedr

Przykłady

 (1.1) Azotki glinu, galu i indu przyjmują diamentopodobną strukturę wurcytu, w której atomy zajmują tetraedryczne położenia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tetraedr mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czworościenny

Wiktionary


tetraedryt

Tetraedryt – minerał z gromady siarkosoli. Minerał rzadki, rozpowszechniony tylko w niektórych rejonach Ziemi.

Nazwa nawiązuje do częstej, czworościennej (tetraedrycznej) postaci kryształów tego minerału.

Wikipedia


tetraetyloołów

związek chemiczny używany jako środek przeciwstukowy do benzyn; czteroetyloołów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. trująca, bezbarwna, oleista ciecz, stosowana głównie jako środek przeciwstukowy do benzyn, metaloorganiczny związek chemiczny o wzorze sumarycznym C8H20Pb;

Wiktionary

Tetraetyloołów ("czteroetylek ołowiu"), (C2H5)4Pb, Et4Pb – metaloorganiczny związek chemiczny, połączenie atomu ołowiu z 4 grupami etylowymi. Stosowany głównie jako środek przeciwstukowy do benzyn.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tetraetyloołów oraz tetrametyloołów są używane jako środki przeciwstukowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛtraɛtɨlɔˈːwuf, AS: tetraetyl•ou̯uf

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czteroetyloołów, czteroetylek ołowiu (IV), tetraetylek ołowiu (IV)

Wiktionary


tetrafluorek

związek chemiczny z cząsteczką zawierającą cztery atomy fluoru; czterofluorek


SJP.pl


tetrafluoroetylen

pochodna etylenu, w której cztery atomy węgla zostały podstawione atomami fluoru


SJP.pl


tetragon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. rzad. czworokąt, figura geometryczna o czterech kątach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛˈtraɡɔ̃n, AS: tetragõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tetragonalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czworokąt, czworobok

Wiktionary


tetragonalny

mający cztery kąty; czworokątny


SJP.pl


tetragram

układ czterech hebrajskich spółgłosek (JHWH), oznaczający według tradycji żydowskiej imię Boga (Jahwe); tetragramaton, tetragrammaton


SJP.pl

Te

Wikipedia


tetragramaton

układ czterech hebrajskich spółgłosek (JHWH), oznaczający według tradycji żydowskiej imię Boga (Jahwe); tetragrammaton, tetragram


SJP.pl


tetragrammaton

układ czterech hebrajskich spółgłosek (JHWH), oznaczający według tradycji żydowskiej imię Boga (Jahwe); tetragramaton, tetragram


SJP.pl


tetragramowy

→ tetragram


SJP.pl

Patrz:

tetragram

tetrahydrobiopteryna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. kofaktor niektórych enzymów (głównie hydroksylaz aminokwasów aromatycznych) uczestniczący w konwersji aminokwasów do prekursorów neuroprzekaźników

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 5,6,7,8-tetrahydrobiopterydyna, BH4, THB, (R)-2-amino-6-[(1R,2S)-1,2-dihydroksypropylo]-5,6,7,8-tetrahydropterydyn-4(3H)-on, sapropteryna; wzór sumaryczny: C9H15N5O3

Wiktionary


tetrahydrokannabinol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. związek organiczny z grupy kannabinoidów o wzorze sumarycznym wzór chemiczny|C21H30O2.; główna substancja psychoaktywna zawarta w konopiach;

Wiktionary

Tetrahydrokannabinol, THC – organiczny związek chemiczny z grupy kannabinoidów, izomer kannabidiolu i główna substancja psychoaktywna zawarta w konopiach. Jest praktycznie nierozpuszczalny w wodzie, natomiast rozpuszcza się w rozpuszczalnikach organicznych, np. alkoholu, tłuszczach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na podstawie analizy chemicznej, wiedzą, że napój zawiera tetrahydrokannabinol […], który jest substancją odurzającą.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. THC

Wiktionary


tetrahymena

rodzaj pierwotniaków z typu orzęsków


SJP.pl

Tetrahymena – rodzaj orzęsków. Występuje u niego 7 płci (oznaczanych I, II, III, IV, V, VI i VII), z których każda może współżyć z każdą inną. Orzęski różnej płci wyglądają tak samo, ale nie występują równie często.

U "Tetrahymena" płeć kontroluje gen zwany "mat". Każdy jego allel nie decyduje o płci, tylko określa jej prawdopodobieństwo. W sumie jest co najmniej 14 alleli, podzielonych na 2 główne grupy: A i B. W grupie A możliwa jest każda płeć poza IV i VII, w B każda inna od I.

Wikipedia


tetrajodotyronina

hormon tarczycy, aminokwas zawierający jod; tyroksyna


SJP.pl


tetrakok

bakteria chorobotwórcza


SJP.pl


tetrakozaktyd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. farm. syntetyczny hormon, analog ludzkiej kortykotropiny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzie jest wykorzystywany tetrakozaktyd?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛtrakɔˈzaktɨt, AS: tetrakozaktyt

Wiktionary


tetralina

węglowodór aromatyczny powstający przez uwodornienie naftalenu pod ciśnieniem, stosowany jako rozpuszczalnik i dodatek do paliwa w silnikach spalinowych; tetrahydronaftalen, czterohydronaftalen


SJP.pl

Tetralina ("1,2,3,4-tetrahydronaftalen", C10H12) – węglowodór aromatyczny powstały w wyniku katalitycznej redukcji naftalenu.

Używana jest jako rozpuszczalnik, półprodukt w przemyśle chemicznym oraz jako dodatek do paliw.

Wikipedia


tetralinowy

→ tetralina


SJP.pl

Patrz:

tetralina

tetralogia

1. cykl czterech utworów literackich stworzonych przez jednego autora i odpowiednio powiązanych ze sobą tematycznie; czteroksiąg;
2. w starożytnej Grecji: widowisko teatralne złożone z trzech tragedii i dramatu satyrowego jednego autora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. utwór literacki składający się z czterech części

 (1.2) hist. teatr. w starożytnej Grecji: przedstawienie teatralne składające się z czterech utworów jednego autora wystawianych jeden po drugim;

Wiktionary

Te

Wikipedia

Powiązane:

 przym. tetralogiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czteroksiąg

Wiktionary


tetralogiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z tetralogią, dotyczący tetralogii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tetralogia ż.

Wiktionary


tetrameryczny

→ tetramer


SJP.pl

Patrz:

tetramer

tetrametr

miara wiersza, równa czterem stopom lub z czterem dypodiom


SJP.pl


tetrametryczny

→ tetrametr


SJP.pl

Patrz:

tetrametr

tetramorfa

Tetramorfa lub tetramorfos – w sztuce średniowiecza powiązanie symboli czterech ewangelistów w jedną postać (z gr. "tetramorphos": „o czterech kształtach”, od "tetra-" + "-morphos"). Symbolika wywodzi się z tradycji starożytnego Wschodu.

Wikipedia


tetranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|tetrać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tetrać ndk.

Wiktionary


tetrapak

jednorazowe, kartonowe opakowanie do mleka, napojów i innych cieczy w kształcie piramidy czterościennej, wykonane z taśmy kartonowej powlekanej od wewnątrz folią termoplastyczną


SJP.pl


tetraplegia

paraliż wszystkich czterech kończyn spowodowany uszkodzeniem rdzenia kręgowego w odcinku szyjnym; porażenie czterokończynowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. paraliż czterokończynowy;

Wiktionary

Tetraplegia, także: porażenie czterokończynowe (z gr. "tetra-" „cztery” i "-plegia" „porażenie”) – częściowa lub całkowita utrata funkcji ruchowych i czuciowych we wszystkich czterech kończynach, zwykle związana z uszkodzeniem rdzenia kręgowego w odcinku szyjnym. W zależności od poziomu uszkodzenia mogą jej towarzyszyć zaburzenia oddychania, zwłaszcza przy wysokich urazach szyjnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tetraplegia powstaje na skutek uszkodzenia rdzenia kręgowego w odcinku szyjnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛtraˈplɛɟja, AS: tetrapleǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tetraplegik m.

 przym. tetraplegiczny

Wiktionary


tetraplegiczny

→ tetraplegia


SJP.pl

Patrz:

tetraplegia

tetraplegik

osoba cierpiąca na paraliż wszystkich czterech kończyn, spowodowany uszkodzeniem rdzenia kręgowego w odcinku szyjnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba z tetraplegią – paraliżem czterokończynowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wypadku samochodowym jestem tetraplegikiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛtraˈplɛɟik, AS: tetrapleǵik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tetraplegia ż.

 przym. tetraplegiczny

Wiktionary


tetraploid

organizm roślinny lub zwierzęcy mający w jądrach komórek somatycznych cztery zespoły chromosomów


SJP.pl

Tetraploid (ang. "tetraploid") – organizm lub komórka z poczwórnym zestawem chromosomów homologicznych zawartych w jądrze komórkowym. Podstawowa liczba chromosomów oznaczana jest x, stąd u tetraploidów 2n = 4x, ale też bywają tetraploidy oznaczane jako 4n.

Wikipedia


tetrapod

przedstawiciel grupy kręgowców obejmującej płazy, gady, ptaki i ssaki; czworonóg


SJP.pl

Tetrapod (gr. bizant. τετραπόδιον, тетра́подъ) – niewysoki, prostokątny stolik na czterek nogach, przykrywany materiałem i używany w cerkwi do umieszczania na nim ikon lub innych przedmiotów używanych do celów liturgicznych. Może też służyć za podstawę panichidnika.

Wikipedia


tetrapodia

wiersz czterostopowy; czterostopowiec


SJP.pl

Tetrapodia (gr. "tetrapodía" – "człon czterostopowy") – typ wiersza złożonego z czterech identycznych stóp w każdym wersie.

Tetrapodia może być samodzielnym wersem lub członem średniówkowym. Na przykład tetrapodia jambiczna może wchodzić w skład wersu ośmiostopowego.

Wikipedia


tetrapody

przedstawiciel grupy kręgowców obejmującej płazy, gady, ptaki i ssaki; czworonóg


SJP.pl


tetrapylon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. hist. monumentalna brama o czterech wejściach, stawiana w starożytności na skrzyżowaniach dróg lub na forach;

Wiktionary

Te

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W miejscu przecięcia się obu ulic wznosi się tetrapylon, którego pozostałości zachowały się jeszcze do XIX wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛtraˈpɨlɔ̃n, AS: tetrapylõn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łuk poczwórny; łuk czterobramny

Wiktionary


tetrarcha

tytuł nadawany w starożytności władcy tetrarchii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. władca tetrarchii;

Wiktionary

Tetrarcha (gr. τετράρχης tetrarches, od "tettares" – cztery, "archo" – rządzę) – tytuł nadawany w starożytności władcy tetrarchii.

Nosił go zarządzający lub panujący nad jedną z czterech części jakiegoś kraju. W okresie cesarstwa Rzymianie stosowali ten tytuł także w odniesieniu do panujących w mniejszych państwach azjatyckich – np. Heroda Antypasa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cezar przejrzał jego plan, miał jednak zaledwie 1000 żołnierzy i musiał czekać na legion, który obiecał mu dostarczyć tetrarcha Galacji. (Bitwa pod Zelą)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛˈtrarxa, AS: tetrarχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tetrarchia ż.

Wiktionary


tetrarchia

w starożytnym Rzymie: system współrządów 4 cesarzy wprowadzony przez Dioklecjana


SJP.pl

Tetrarchia ( τετραρχία, „rządy czterech”, „czwórwładza”; quadrumvirat) – system rządów w Cesarstwie rzymskim wprowadzany stopniowo przez cesarza Dioklecjana od 286 roku. Polegał na równoczesnym sprawowaniu władzy przez czterech panujących: dwóch "augustów" i dwóch władców niższej rangi z tytułem "cezara".

Wikipedia


tetrasporowce

rząd roślin z klasy zielenic właściwych; Tetrasporales


SJP.pl


tetrasporowiec

przedstawiciel rzędu roślin z klasy zielenic właściwych


SJP.pl


tetrastych

strofa czterowierszowa lub utwór czterowierszowy; czterowiersz; kwartyna


SJP.pl

Tetrastych, także kwartyna, kwarten, quatrain, czterowiersz, czterowers – typ strofy, zwłaszcza w poezji lirycznej. Składa się z czterech wersów, najczęściej izosylabicznych i połączonych rymami (parzystymi, okalającymi lub krzyżowymi). Typowy dla tetrastychu jest ośmio-, jedenasto- lub trzynastozgłoskowiec. Strofa tego typu jest często elementem składowym całych układów stroficznych, na przykład sonetu. Tetrastych często pojawia się w liryce polskiej.

Wikipedia


tetrastyl

świątynia grecka o fasadzie z czerema kolumnami; tetrastylos


SJP.pl


tetrastylos

świątynia grecka o fasadzie z czerema kolumnami; tetrastyl


SJP.pl


tetratlenek

związek chemiczny zawierający cztery atomy tlenu w cząsteczce; np. tlenek azotu IV, tlenek ołowiu IV


SJP.pl


tetrazen

Tetrazen – organiczny związek chemiczny używany jako materiał wybuchowy inicjujący.

Wikipedia


tetrać

czasownik

 (1.1) reg. pozn. robić coś pracowicie, męczyć się (nad czymś), paprać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tetranie n.

Wiktionary


tetri

zdawkowa moneta gruzińska (100 tetri = 1 lari)


SJP.pl


tetris

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) grykomp. sowiecka gra logiczna;

Wiktionary

Zobacz też: polski raper o pseudonimie Te-Tris oraz album "Tetris" zespołu Ziyo.

Tetris – komputerowa gra logiczna stworzona przez Aleksieja Pażytnowa i jego współpracowników, Dimitrija Pawłowskiego i Wadima Gierasimowa. Pojawiła się na rynku po raz pierwszy 6 czerwca 1984 roku w Związku Radzieckim.

Wikipedia


tetroda

lampa próżniowa z czterema elektrodami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) elektron. lampa elektronowa posiadająca cztery elektrody: anodę, dwie siatki i katodę;

Wiktionary

Tetroda – rodzaj lampy elektronowej posiadającej cztery elektrody: anodę, katodę i dwie siatki umieszczone pomiędzy anodą i katodą.

Krótko tetrodami nazywa się najczęściej czteroelektrodowe lampy próżniowe, choć niektóre tyratrony są gazowanymi tetrodami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ponieważ tetrody 6550 mogą dostarczyć sygnał o dużej mocy, to mają dodatkowy potencjał do tworzenia wrażenia bardzo dynamicznego dźwięku z momentalną rekonstrukcją przy gwałtownych uderzeniach i równoczesną klarownością brzmienia w zakresie wysokich częstotliwości akustycznych.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tetrodowy

Wiktionary


tetrodonowate

rodzina ryb promieniopłetwych z rzędu najeżkokształtnych; kolcobrzuchowate, rozdymkowate


SJP.pl


tetrodotoksyna

Tetrodotoksyna – wielofunkcyjny związek chemiczny, silna trucizna znajdująca się w ciele niektórych gatunków ryb rozdymkokształtnych, w tym w rybach fugu wykorzystywanych w kuchni japońskiej. Jej działanie polega na blokowaniu kanałów sodowych komórek nerwowych. Powstaje przy udziale bakterii symbiotycznych, ale mechanizmy wyzwalające jej produkcję, transport i kumulację w ciele ryby nie zostały poznane.

Wikipedia


tetrowy

przymiotnik od: tetra


SJP.pl


tetroza

cukier prosty mający 4 atomy węgla w cząsteczce


SJP.pl


tetryczeć

stawać się zgorzkniałym, gderliwym


SJP.pl


tetryczka

→ tetryk


SJP.pl

Patrz:

tetryk

tetryczny

przestarzałe: o zgryźliwym usposobieniu, właściwym marudzie, mantyce


SJP.pl


tetryk

człowiek zgryźliwy, zgorzkniały, zrzędliwy; zrzęda, mantyka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek zgryźliwy, zgorzkniały, zrzędliwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bycie tetrykiem to wyłącznie stan umysłu i może wystąpić w każdym wieku, albo nie wystąpić wcale.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maruda, zrzęda

Wiktionary


tetrykowaty

przymiotnik jakościowy

 (1.1) nieco tetryczny

Wiktionary


tetryl

materiał wybuchowy silniejszy od trotylu; tetrylit


SJP.pl

Tetryl, – organiczny związek chemiczny z grupy nitroamin, materiał wybuchowy będący produktem nitrowania dimetyloaniliny.

Tetryl został po raz pierwszy otrzymany w 1877, jednak jako wojskowy materiał wybuchowy zaczęto go stosować dopiero na początku XX w. – nieco później niż trotyl.

Wikipedia


tetrylit

materiał wybuchowy silniejszy od trotylu; tetryl


SJP.pl


tetum

język urzędowy Timoru Wschodniego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. jeden z języków urzędowych w Timorze Wschodnim, obok portugalskiego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tetum (Tetun) – grupa etniczna
  • tetum (tetun) – język austronezyjski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kościół katolicki przyjął tetum jako język liturgiczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛtũm, AS: tetũm

Wiktionary


tetyczny

stwierdzający, ustanawiający coś


SJP.pl


tetyda

1. bogini, matka herosa Achillesa;
2. jeden z księżyców Saturna;
3. praocean


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitgr. nimfa; córka Nereusa i żona Peleusa; matka Achillesa; jedna z nereid;

 (1.2) mitgr. bogini i uosobienie żeńskiej płodności morza;

 (1.3) geol. praocean rozdzielający Europę i Afrykę;

 (1.4) astr. księżyc Saturna;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tetyda – w mitologii greckiej jedna z Nereid, matka Achillesa
  • Tetyda – w mitologii greckiej jedna z tytanid, matka Okeanid
  • Tetyda – księżyc Saturna
  • Tetyda – praocean
  • Jowisz i Tetyda – obraz J.-A.-D. Ingres’a
  • Tethys – strona ujednoznaczniająca
  • Thetis – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tɛˈtɨda, AS: tetyda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Tetis

 (1.2) Tetys

Wiktionary


tetys

bogini, matka herosa Achillesa; Tetyda


SJP.pl


teukros

w mitologii greckiej:
1. król Teukrów, syn Skamandra;
2. uczestnik wojny trojańskiej, syn Telamona


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Teukros (łac. Teucer, Teucrus) – w mitologii greckiej król Teukrów, syn Skamandra
  • Teukros (łac. Teucer, Teucrus) – w mitologii greckiej uczestnik wojny trojańskiej, syn Telamona
  • Teucer – planetoida o numerze katalogowym 2797

Wikipedia


teurg

mag praktykujący teurgię


SJP.pl


teurgia

forma magii mająca zmusić bóstwo do jakiegoś działania, popularna w okresie hellenizmu i w średniowieczu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ezot. rytuał zmuszający bogów lub bóstwa do działania zgodnie z wolą odprawiającego dany rytuał lub jego zleceniodawcy;

Wiktionary

Te

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. teurg

 przym. teurgiczny

Wiktionary


teurgiczny

przymiotnik

 (1.1) dotyczący teurgii

Wiktionary


teutoburski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Teutbergiem (Teutburgiem); dotyczący Teutbergu (Teutburga)

Wiktionary


teuton

członek starożytnego plemienia zamieszkującego na Półwyspie Jutlandzkim, prawdopodobnie germańskiego albo celtyckiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. hist. członek starożytnego plemięemienia germańskiego, wywodzącego się z Półwyspu Jutlandzkiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teutonizm m., teutońszczyzna ż.

 przym. teutoński

Wiktionary


teutoni

plemię germańskie; Teutonowie


SJP.pl

Te

Wikipedia


teutonizm

to, co teutońskie; kultura i cywilizacja teutońska, niemiecka


SJP.pl


teutonowie

plemię germańskie; Teutoni


SJP.pl


teutoński

1. niemiecki, pruski, germański;
2. dawniej: krzyżacki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Teutonami

 (1.2) książk. związany z Krzyżakami

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ruiny pierwszej siedziby teutońskiej znajdują się w Jerozolimie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Teuton mos., Teutonka ż., Teutonia ż., teutonizm m., teutońszczyzna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) germański, niemiecki

 (1.2) krzyżacki

Wiktionary


teutońszczyzna

przestarzale: Niemcy, Teutoni; niemczyzna


SJP.pl


tev

teraelektronowolt


SJP.pl


tex

jednostka miary w systemie międzynarodowej numeracji włókien; teks


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tex (film) w reżyserii Tima Huntera
  • Tex (powieść) S.E. Hinton
  • TeX system komputerowy

Wikipedia


texaco

[czytaj: TEksako] marka paliw i olejów oraz dawny koncern naftowy


SJP.pl

Texaco ("Texas Company") – amerykański koncern petrochemiczny działający w latach 1901–2001.

Wikipedia


texarkana

miasto w USA


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Texarkana – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Miller
  • Texarkana – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Bowie

Wikipedia


texarkański

→ Texarkana


SJP.pl

Patrz:

Texarkana

texas

gruba, sztywna tkanina bawełniana wykorzystywana najczęściej do szycia odzieży o kroju sportowym; teksas


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Texas – angielska nazwa stanu Teksas (USA)
  • Texas – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marathon
  • Gmina Texas () w stanie Arkansas, w hrabstwie Craighead
  • Gmina Texas () w stanie Arkansas, w hrabstwie Lee
  • Gmina Texas () w stanie Illinois, w hrabstwie De Witt
  • Gmina Texas () w stanie Michigan, w hrabstwie Kalamazoo
  • Gmina Texas () w stanie Missouri, w hrabstwie Dent
  • Gmina Texas () w stanie Ohio, w hrabstwie Crawford
  • Gmina Texas () w stanie Pensylwania, w hrabstwie Wayne
  • Gmina Texas () w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marathon
  • Hrabstwo Texas w stanie Missouri
  • Hrabstwo Texas w stanie Oklahoma

Wikipedia


texel

bezroga owca holenderska; teksel


SJP.pl

Texel – nizinna wyspa w Holandii, wysunięta najdalej na zachód w grupie Wysp Zachodniofryzyjskich. Całe terytorium wyspy oraz otaczające je wody stanowią gminę miejską Texel, wchodzącą w skład prowincji Holandia Północna. Oddzielona na północy cieśniną od wyspy Vlieland. Siedziba władz mieści się w Den Burg. Burmistrzem w kadencji 2014-2018 jest Francine Giskes.

Wikipedia


tey

były kabaret


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Great Tey – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Essex
  • Josephine Tey – szkocka pisarka, autorka powieści detektywistycznych, historycznych i sztuk teatralnych
  • Kabaret Tey – polski kabaret
  • Little Tey – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Essex
  • Marks Tey – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Essex

Wikipedia


tez

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: teza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛs, AS: tes

Wiktionary


teza

1. założenie, które ktoś zamierza uzasadnić;
2. twierdzenie lub część twierdzenia wymagające dowodu;
3. w utworze literackim: rozwiązanie problemu przedstawione czytelnikowi przez autora; przesłanie, idea


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) twierdzenie dla którego należy przedstawić uzasadnienie

 (1.2) filoz. pierwszy etap trójfazowego cyklu rozwojego w dialektyce Hegla

 (1.3) liter. rozwiązanie problemu podsunięte czytelnikowi przez autora

 (1.4) mat. część twierdzenia, którą należy udowodnić przy danych założeniach

 (1.5) log. założenie lub twierdzenie, które wymaga dowodu

Wiktionary

Teza (gr. "θέσις" [thésis] – ’umieszczenie, rozmieszczenie, złożenie, kompozycja’, od "τίθημι" [títhēmi] "– ’"umieścić, położyć, kłaść, postawić’) – twierdzenie, dla którego przedstawia się uzasadnienie. W ujęciu matematycznym jest to część twierdzenia, którą należy udowodnić, opierając się na przyjętym założeniu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brak bezpośrednich dowodów na potwierdzenie tej tezy.

 (1.3) Książka zawiera liczne przykłady, potwierdzające tezę autora.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tezowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) założenie

 (1.3) idea, przesłanie

Wiktionary


tezaurus

thesaurus;
1. dzieło obejmujące kompletny zbiór wiadomości z danej dziedziny wiedzy;
2. leksykon lub słownik obejmujący całe słownictwo danego języka;
3. słownik synonimów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. dzieło, które obejmuje całość określonej wiedzy, dorobku intelektualnego

 (1.2) jęz. słownik, który obejmuje pełne słownictwo jakiegoś języka

Wiktionary

Tezaurus – słownik odzwierciedlający strukturę pola semantycznego danego języka informacyjno-wyszukiwawczego, obejmujący deskryptory, ich relacje oraz reguły stosowania.

Tezaurusy tworzy się dla języków deskryptorowych, w których to językach znajdują się deskryptory związane relacjami paradygmatycznymi oraz askryptory.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tɛˈzawrus, AS: tezau̯rus

Wiktionary


tezauryzacja

gromadzenie i przechowywanie wartości, skarbu, majątku


SJP.pl

Te

Wikipedia


tezauryzacyjny

→ tezauryzacja


SJP.pl

Patrz:

tezauryzacja

tezauryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|tezauryzować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tezauryzować ndk.

Wiktionary


tezauryzować

czasownik

 (1.1) zbierać, gromadzić, kolekcjonować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛzawrɨˈzɔvat͡ɕ, AS: tezau̯ryzovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tezauryzowanie n., tezauryzacja

 przym. tezauryzacyjny

Wiktionary


tezcatlipoca

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

 (1.1) rel. aztecki bóg zła, ciemności i zemsty

Wiktionary

Tezcatlipoca (także Metzli; nah. "Dymiące Zwierciadło" lub "Pan Dymiącego Zwierciadła") – w azteckim panteonie bóstwo zła, ciemności i zemsty, którego rodowód nie jest do końca jasny. Według mitycznych przekazów był bogiem-stwórcą i Słońcem Ziemi ("Nahui Ocelotl") w pierwszej epoce świata oraz jednym z czterech synów boga-kreatora Ometeotl ("Dwa Bóg"), dwoistego stworzyciela świata składającego się z męskiego pierwiastka Ometecuhtli ("Pan Dwoistości") i żeńskiego Omecihuatl ("Pani Dwoistości").

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) Metzli

Wiktionary


tezeusz

w mitologii greckiej: królewicz i heros ateński


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. heros ateński i pogromca Minotaura, syn Egeusza (albo Posejdona) i Ajtry;

 (1.2) imię|polski|m.;

Wiktionary

Tezeusz (gr. Θησεύς Thēseús, łac. Theseus) – w mitologii greckiej królewicz i heros ateński.

Uchodził za syna Posejdona i Ajtry (formalnie był synem Egeusza, króla Aten). Wychowywany poza domem z obawy przed żądnymi tronu synami swojego stryja Pallasa. Jego wejściem w dorosłość było uniesienie głazu, pod którym Egeusz (Ajgeus) zostawił dla niego miecz i sandały.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najbardziej tajemniczym momentem w przygodach Tezeusza jest geranos, magiczny taniec labiryntu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛˈzɛwuʃ, AS: tezeu̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tezeida mos.

 przym. Tezeuszowy

Wiktionary


tezeuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tezeusza lub z nim związany


SJP.pl


tezowy

zawierający tezę, ideę, jakieś poglądy, przekonania


SJP.pl


teówka

kształtownik o przekroju poprzecznym w kształcie litery T; teownik


SJP.pl


teńgi

przymiotnik

 (1.1) lwów. olbrzymi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jesteś już teńgi.

Wiktionary


teścia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. teściowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] tak dawniej jak i dzisiaj u ludu, który tej nazwy w wielu stronach używa, świekier, świokier, świekra, świokra, świekrucha oznacza tylko rodziców męża, a teść i teścia – rodziców żony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teść mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. teściowa; daw. teścina

Wiktionary


teścik

zdrobnienie od: test


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od test

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie test, lecz tylko mały teścik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. test m.

Wiktionary


teściowa

matka żony lub męża


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. matka żony

 (1.2) matka żony lub męża

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. od: teściowy

Wiktionary

Teściowa – matka żony (współcześnie także matka męża, pierwotnie "świekra"), nazwa relacji rodzinnej w stosunku do zięcia lub synowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ojciec żony zowie się teść, a matka – teściowa lub teścia, dawniej cieść i cieścia.

 (1.2) Moja teściowa mnie nie lubi…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛɕˈt͡ɕɔva, AS: teśćova

Wiktionary

Powiązane:

 (1) zob. teść.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. teścina, daw. teścia, reg. teść, daw. cieścia, starop|ćścia.

 (1.2) gwara więzienna jara, jarecka

Wiktionary


teściowie

rodzice żony lub męża


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • teściowie – rodzice żony lub męża
  • Teściowie (ang. The In-Laws) – amerykański film z 1979, reż. Arthur Hiller
  • Teściowie (ang. The In-Laws) – amerykański film z 2003, reż. Andrew Fleming
  • Teściowie – polski film z 2021
  • Teściowie – polski serial emitowany od 2023

Wikipedia


teściu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. z zażyłością o teściu

forma rzeczownika.

 (2.1) W. lp. od: teścia

 (2.2) Ms. i W. lp. od: teść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój teściu lubi łowić ryby.

 (1.1) Poprosiliśmy i teściu się zgodził.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teść mos., teściowa ż.

Wiktionary


teściunio

ekspresywnie: teść


SJP.pl


teściówka

potocznie: teściowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teściowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muszę się zapytać teściówki, ona często tam chodzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teść mos./ż., teściowa ż.

Wiktionary


teść

ojciec żony lub męża


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. ojciec żony

 (1.2) ojciec żony lub męża

 (1.3) środ. biochem. testosteron

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) reg. teściowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] tak dawniej jak i dzisiaj u ludu, który tej nazwy w wielu stronach używa, świekier, świokier, świekra, świokra, świekrucha oznacza tylko rodziców męża, a teść i teścia – rodziców żony.

 (1.2) Mieszkał z teściem.

 (1.2) Teść wpadał czasem na obiad.

 (1.2) Teść Anny był świetnym arystokratą.

 (1.3) Paweł od lat funkcjonował w sportowym świecie, znał wszystkie opowieści o tym, jak po teściu rośnie agresja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛɕt͡ɕ, AS: teść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. teściostwo n., teściówka ż.

:: zdrobn. teściunio m.

:: fż. teściowa ż., teścina ż., teściunia ż.

 przym. teściowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) starop|cieść.

 (1.3) testosteron

Wiktionary


też

partykuła:
1. uwydatniająca różne rodzaje wypowiedzi; także, również;
2. wzmacniająca wyraz (zwykle spójnik) jej towarzyszący;
3. mająca charakter ekspresywny, ujemnie zabarwiająca wyraz, do którego się odnosi, wyrażająca np. lekceważenie


SJP.pl

partykuła

 (1.1) zob. również.

forma zaimka.

 (2.1) M., B. i W. nmos. od: tenże

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Melony w 90% składają się z wody; zawierają też dużo cukru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛʃ, AS: teš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk tyż

Wiktionary


tfi

[czytaj: te-ef-I] skrót od: towarzystwo funduszy inwestycyjnych


SJP.pl


tfu

pfu;
1. wyraz naśladujący dźwięk słyszany przy splunięciu;
2. wyraz używany w sytuacji, gdy ktoś się przejęzyczył, pomylił itp.


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) onomatopeja naśladująca spluwanie, będąca wyrazem pogardy

 (1.2) …wskazujący chęć poprawny przejęzyczenia

Wiktionary

Tfu – drugi singel z albumu Kasi Nosowskiej pt. "Sushi".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie wzruszy mnie ataczek ani zgrywa, ten pistolecik schowaj proszę, tfu!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) tfuj

Wiktionary


tfue

skrótowiec

 (1.1) = Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Wiktionary


tfuj

wykrzyknik wyrażający wstręt, obrzydzenie, niesmak


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) …onomatopeja wyrażająca splunięcie po zjedzeniu czegoś niedobrego, wstręt, obrzydzenie, niesmak

 (1.2) …onomatopeja wyrażająca splunięcie jako zdecydowaną dezaprobatę czegoś

Wiktionary


tg

skrót od: tangens (pisany bez kropki, czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

symbol

 (1.1) = mat. tangens

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tg – symbol funkcji trygonometrycznej tangens
  • tg – symbol języka tadżyckiego według normy ISO 639-1
  • Tg – tyreoglobulina
  • /tg/ (Traditional Games) – board na imageboardzie 4chan poświęcony grom planszowym i klasycznym (niekomputerowym) grom fabularnym
  • TG

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtãŋɡɛ̃w̃s, AS: tãŋgẽũ̯s

Wiktionary


tgv

[czytaj: te-że-WE] skrót od: Train a Grande Vitesse - francuski pociąg elektryczny o wielkiej prędkości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy

 (1.1) rodzaj francuskich elektrycznych zespołów trakcyjnych, osiągających w regularnej eksploatacji prędkości do 320 km/h;

Wiktionary

TGV ([], train à grande vitesse; pociąg dużych prędkości) – rodzaj francuskich elektrycznych zespołów trakcyjnych, osiągających w regularnej eksploatacji prędkości do 320 km/h. TGV został opracowany i wdrożony przez firmę Alstom przy współpracy z francuskimi kolejami państwowymi SNCF.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzień dobry, TGV przyjedzie na stację Paryż północny o godzinie ósmej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛ‿ʒɛ‿ˈvɛ, AS: te‿že‿ve

Wiktionary


th

symbol toru, pierwiastka chemicznego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Th – symbol chemiczny pierwiastka tor (łac. thorium)
  • Th – medyczne oznaczenie piersiowego odcinka kręgosłupa lub rdzenia kręgowego
  • dwuznak th
  • thorn (Þ) – litera alfabetu staroangielskiego, odpowiednikiem zastępującego dwuznaku th

Wikipedia


thackeray

[czytaj: TEkerej albo SEkerej] nazwisko, m.in. William Thackeray (1811-1863) - pisarz angielski


SJP.pl


thai

[czytaj: taj]
1. język tajlandzki (syjamski); taj, thaj;
2. języki thai - grupa języków używanych w Tajlandii, Birmie, Laosie, Wietnamie i Chinach; języki taj, języki thaj


SJP.pl


thaj

[czytaj: taj]
1. język tajlandzki (syjamski); taj, thai;
2. języki thaj - grupa języków używanych w Tajlandii, Birmie, Laosie, Wietnamie i Chinach; języki taj, języki thai


SJP.pl


thalasemia

[czytaj: talasemia] choroba dziedziczna, w której zaburzona synteza łańcuchów globiny w hemoglobinie prowadzi do niedokrwistości, uszkodzenia śledziony, a w ostrej postaci - do dziesiątego roku życia człowieka - do śmierci; talasemia


SJP.pl


thalassoterapia

leczenie klimatyczne w miejscowościach nadmorskich; talasoterapia


SJP.pl


thali

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. północnoindyjskie danie, podawane na dużym metalowym talerzu, składające się z ryżu, placekacków ciapati, otoczonego małymi miseczkami zawierającymi dodatki: dal, sosy, jarzyny, jogurt, papad, czatnej, aćar itd.;

Wiktionary

Thali ( थाली, dosł. „talerz”) – północnoindyjskie danie, podawane na dużym metalowym talerzu (tacy). Nazwa odnosi się także do samego talerza.

Składa się z ryżu, placków ciapati/puri/roti, otoczonego wianuszkiem małych miseczek zawierających różne dodatki: dal, sosy, jarzyny, jogurt, papad, czatnej, aćar itd. Bywają również thali niewegetariańskie. Istnieją duże różnice regionalne w zakresie doboru składników.

Wikipedia


thalia

[czytaj: talja] model samochodu marki Renault


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Thalia (Talia, Taleja, Thalea) – w mitologii greckiej jedna z Charyt
  • Thalia (Talia, Taleja, Thalea) – w mitologii greckiej muza komedii
  • Thalia – rodzaj roślin z rodziny marantowatych
  • Thalia – planetoida o numerze katalogowym 23
  • „Thalia” (HMS „Thalia”) – nazwa okrętów Royal Navy
  • Thalia (Renault Thalia) – samochód osobowy
  • Taleja
  • Talia
  • Thalía – pseudonim piosenkarki Ariadny Thalíi Sodi Mirandy

Wikipedia


thalidomid

[czytaj: talidomid] nazwa handlowa leku stosowanego obecnie w leczeniu niektórych nowotworów i chorób zapalnych, zawierającego talidomid


SJP.pl


thallophyta

[czytaj: tallofyta] grupa organizmów wielokomórkowych; plechowce


SJP.pl


thallus

jedno- lub wielokomórkowa tkanka plechowców; plecha


SJP.pl


thatcher

[czytaj: taczer] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Thatcher – jednostka osadnicza w Utah
  • Thatcher – miasto w Arizonie
  • USS Thatcher – dwa okręty USS Navy
  • C/1861 G1 (Thatcher) – kometa
  • Henry Thatcher (1806-1880) – amerykański admirał
  • Margaret Thatcher (1925-2013) – brytyjska polityk, premier Wielkiej Brytanii, Żelazna Dama
  • Ross Thatcher – amerykański zapaśnik
  • Taczeryzm (thatcheryzm)

Wikipedia


thatcherysta

[czytaj: taczerysta] zwolennik thatcheryzmu; taczerysta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zwolennik thatcheryzmu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtat͡ʃɛˈrɨsta, AS: tačerysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. thatcheryzm m., taczeryzm m., taczerysta m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) taczerysta

Wiktionary


thatcherystka

→ thatcherysta [czytaj: taczerystka]; taczerystka


SJP.pl


thatcherystowski

[czytaj: taczerystowski] właściwy thatcheryzmowi, odnoszący się do thatcheryzmu, związany z polityką premier Wielkiej Brytanii Margaret Thatcher; taczerystowski


SJP.pl


thatcheryzm

styl sprawowania rządów (od nazwiska M.Thatcher - brytyjskiej premier w latach 1979-1990); taczeryzm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekon. liberalna polityka gospodarcza prowadzona przez Margaret Thatcher, premiera Wielkiej Brytanii w latach 1979-1990, cechująca się m.in. ograniczaniem roli państwa i związków zawodowych w gospodarce;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: taˈt͡ʃɛrɨsm̥, AS: tačerysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. thatcherysta, taczerysta, taczeryzm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) taczeryzm

Wiktionary


thc

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) chem. tetrahydrokannabinol

Wiktionary


theatron

w greckim teatrze starożytnym - widownia, zbocze wzgórza z ławami, w kształcie wycinka większego niż półkole


SJP.pl

Theatron (gr. "theaomai" - przyglądam się, patrzę) – nazwa widowni w teatrze greckim. W teatrze rzymskim widownię nazywano cavea.

Widownia otaczała nieco więcej niż połowę obwodu orchestry. Stopnie widowni rozchodziły się promieniście ku górze i były podzielone na części zwane "kerkides", co ułatwiało przejście do poszczególnych miejsc.

Wikipedia


theatrum

[czytaj: teatrum] przestawienie teatralne lub sytuacja podobna do takiego przedstawienia; teatrum


SJP.pl


thebe

[czytaj: tebe] drobna moneta botswańska (100 thebe = 1 pula)


SJP.pl


thema

[czytaj: tema] model samochodu marki Lancia


SJP.pl


theodorakis

greckie nazwisko


SJP.pl


theodore

Zobacz też: Theodore (ujednoznacznienie).

Theodore lub Theodore Racing (pełna nazwa: Theodore Racing Team) – hongkoński zespół Formuły 1 startujący w latach 1977-1978 i 1981-1983, założony przez Teddiego Yipa.

Wikipedia


theravada

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. filoz. jedna ze szkół buddyjskich, tzw. wczesnych, uważana za najstarszą spośród istniejących do dziś;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Byłem nafaszerowany tekstami mistycznymi, szczególnie buddyjskimi. Było to już po spotkaniach z moim pierwszym nauczycielem medytacji, (…) mnichem w tradycji buddyzmu theravady, w Londynie w 1970 r.

Wiktionary


therawada

kierunek buddyzmu oparty na naukach Buddy i dążeniu do osiągnięcia nirwany, jedna z głównych szkół hinajany; sthawirawada


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. theravada.

Wiktionary

Therawada (pāli: थेरवाद "theravāda"; sanskr. स्थविरवाद "sthaviravāda"; dosł. „doktryna starszych”) – najdłużej istniejąca szkoła buddyjska spośród wczesnych szkół buddyjskich. Jej zwolenników zwiemy therawadinami (sanskr. theravādin, dosł. „głoszącymi ("-vādin")) [to, co nauczają] starsi” (thera), czyli mistrzowie, nauczyciele wywodzący swą naukę bezpośrednio od Buddy.

Wikipedia


therawadin

buddysta praktykujący therawadę


SJP.pl


theremin

[czytaj: teremin] elektroniczny instrument muzyczny skonstruowany w 1920 roku przez Lwa Termena; termenvox, eterofon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. instrument elektroniczny, wytwarzający dźwięk o różnej wysokości i sile w zależności od odległości dłoni muzyka od dwóch umieszczonych na tym instrumencie anten;

Wiktionary

Theremin (eterofon, termenvox) – instrument muzyczny z grupy elektrofonów elektronicznych skonstruowany przez rosyjskiego fizyka i wynalazcę Lwa Termena. Dźwięki emitowane przez theremin są ubogie harmonicznie i przypominają w swym brzmieniu wycie, jęk, kobiecy głos, gwizd, piłę, flet, skrzypce lub inne instrumenty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chciałbym nauczyć się grać na thereminie. Podoba mi się jego barwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. thereminista m., thereministka ż.

Wiktionary


thereministka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. kobieta grająca na thereminie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. theremin m.

:: fm. thereminista m.

Wiktionary


theresa

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Theresa – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Jefferson
  • Theresa – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Dodge
  • Theresa – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Jefferson
  • Theresa – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Dodge
  • Theresa (ang. Theresa Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Jefferson
  • Theresa (ang. Theresa Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Beadle
  • Theresa (ang. Theresa Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Dodge
  • Hotel Theresa – budynek w Nowym Jorku
  • Sinia Theresa

Wikipedia


thermidor

[czytaj: termidor] jedenasty miesiąc francuskiego kalendarza republikańskiego; termidor


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nazwa jedenastego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym (okres 19 lipcem a 17 sierpniem);

Wiktionary

Thermidor (termidor) (z gr. "thérme" = 'gorąco' + "doron" = 'dar') – jedenasty miesiąc we francuskim kalendarzu rewolucyjnym, drugi miesiąc lata. Trwał od 19 lipca do 17 sierpnia.

Po thermidorze następował miesiąc fructidor.

Wikipedia


thesaurus

[czytaj: tezaurus] tezaurus;
1. dzieło obejmujące kompletny zbiór wiadomości z danej dziedziny wiedzy;
2. leksykon lub słownik obejmujący całe słownictwo danego języka;
3. słownik synonimów


SJP.pl


theta

[czytaj: teta] ósma litera w greckim alfabecie; teta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa ósmej litery alfabetu greckiego, θ;

Wiktionary

Theta (thita, θῆτα, pisana Θθ lub ϴϑ) – ósma litera alfabetu greckiego oznaczająca spółgłoskę aspirowaną „t” (czyli „th”). W greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 9.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtɛta, AS: teta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teta

Wiktionary


thiers

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Louis Adolphe Thiers – (1797-1877), francuski polityk, historyk, zwolennik monarchii konstytucyjnej, był premierem w okresie panowania Ludwika Filipa I.
  • Thiers – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia, w departamencie Puy-de-Dôme.

Wikipedia


thietmar

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ditmar (także Dytmar) – inna wersja imienia Thietmar
  • Thietmar z Pragi (Dytmar) – pierwszy biskup Pragi, zm. 982
  • Thietmar z Merseburga – kronikarz, biskup merseburski, zm. 1018
  • Thietmar I – margrabia miśnieński 976–979
  • Thietmar II – margrabia łużycki 1015–1029/30

Wikipedia


thimphu

stolica Bhutanu


SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Bhutanu

Wiktionary

Thimphu (dzongkha ཐིམ་ཕུ) – stolica i największe miasto Bhutanu położone w Himalajach na wysokości ok. 2000 m n.p.m. Rezydencja królewska oraz ośrodek handlowo-rzemieślniczy związany z hodowlą owiec i jaków. Miasto jest zamieszkiwane przez 99 021 osób. Przed rokiem 1960 Thimphu składało się głównie z małych wiosek, które dziś są dzielnicami miasta. Od 1962 roku jest oficjalną stolicą Bhutanu (wcześniej stolicą było miasto, w którym w danym momencie przebywał król).

Wikipedia


thinkpad

ThinkPad – rodzina notebooków zaprojektowanych przez Richarda Sappera i produkowanych w latach 1992–2005 przez koncern informatyczny IBM.

Od II kwartału 2005 roku ThinkPady produkuje i sprzedaje chińska firma Lenovo, która odkupiła od IBM dział produkcji komputerów osobistych.

Wikipedia


thinspiracja

[czytaj: finspiracja] coś służącego za zachętę do dalszego odchudzania


SJP.pl


thiocol

[czytaj: tjokol] syrop wykrztuśny; tiokol


SJP.pl


thomas

[czytaj: tomas]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Thomas – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Custer
  • Thomas – miasto w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Tucker
  • Thomas (ang. Thomas Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Ellsworth
  • Thomas (ang. Thomas Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Saginaw
  • Thomas (ang. Thomas Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Ripley
  • hrabstwo Thomas (ang. Thomas County) – w stanie Georgia
  • hrabstwo Thomas (ang. Thomas County) – w stanie Kansas
  • hrabstwo Thomas (ang. Thomas County) – w stanie Nebraska
  • Oldfield Thomas – zoolog
  • Thomas – angielska forma imienia Tomasz
  • Dean Thomas – postać fikcyjna, uczeń Hogwartu
  • Thomas Built Buses – amerykański producent autobusów szkolnych

Wikipedia


thompson

[czytaj: tompson] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Thompson – nazwisko
  • Thompson – marka należąca do firmy Auto-Ordnance
  • Pistolet maszynowy Thompson – broń produkowana przez firmę Auto-Ordnance
  • Thompson – chorwacki zespół rockowy założony w 1991 roku przez Marko Perkovicia
  • Thompson – plemię Indian Ameryki Północnej
  • Thompson – miasto w stanie Connecticut, w hrabstwie Windham
  • Thompson – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Winnebago
  • Thompson – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Grand Forks
  • Thompson – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Sullivan
  • Thompson – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Susquehanna
  • Thompson (ang. Thompson Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Pike
  • Thompson (ang. Thompson Town) – gmina w stanie Connecticut, w hrabstwie Windham

Wikipedia


thomson

[czytaj: tomson] marka elektroniki RTV i dawna firma elektroniczna


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Thomson – dawna firma międzynarodowego koncernu elektronicznego, obecnie Thales Group i Technicolor SA
  • Thomson Corporation – kanadyjskie imperium medialne
  • Thomson Airways – brytyjska linia lotnicza
  • Thomson TO7 – jeden z komputerów Thomson
  • Thomson − rzeka w południowej części stanu Queensland
  • Thomson – rzeka w południowej części stanu Wiktoria, w regionie Gippsland
  • Thomson – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie McDuffie
  • Thomson – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Carroll
  • Thomson – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Carlton
  • Thomson (ang. Thomson Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Carlton
  • Thomson (ang. Thomson Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Scotland
  • Thomson (jednostka) – jednostka stosunku masy do ładunku cząsteczki

Wikipedia


thor

Thor (ze staronord. "Þórr", grom) – jeden z głównych bogów nordyckich z dynastii Azów (syn Odyna i Jörð, małżonek Sif), odpowiednik południowogermańskiego Donara, bóg burzy i piorunów, sił witalnych, rolnictwa (jako sprowadzający deszcz odpowiedzialny za urodzaj). Patronował także małżeństwu i ognisku domowemu.

Wikipedia


thoreau

Thoreau – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie McKinley.

Wikipedia


thoren

dalekowschodnia potrawa na bazie oleju kokosowego z curry i warzywami


SJP.pl


thorgal

Thorgal – belgijska seria komiksowa stworzona przez belgijskiego scenarzystę Jeana Van Hamme'a i polskiego rysownika Grzegorza Rosińskiego. Po zakończeniu prac nad "Thorgalem" przez Van Hamme'a (w 2006) i Rosińskiego (w 2018) tworzenie "Thorgala" przejęli scenarzyści: Yves Sente, Xavier Dorison, Yann i Nicolas Jarry oraz rysownik Fred Vignaux.

Wikipedia


thorshavn

[czytaj: TORShałn] ośrodek administracyjny na Wyspach Owczych


SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Wysp Owczych;

Wiktionary

Thorshavn ( Tórshavn) – największe miasto archipelagu Wysp Owczych, jednocześnie jego stolica i siedziba najwyższych władz tego duńskiego terytorium zależnego. Miasto leży na wyspie Streymoy, zamieszkuje je 12 375 osób. Nazwa "Thorshavn" oznacza po duńsku "Port Thora", nordyckiego boga burzy i piorunów. W mieście rozwinął się przemysł spożywczy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prócz licznych szkół podstawowych, w Thorshavn działa kilka liceów, a także szkół zawodowych, przygotowujących głównie do pracy w przetwórstwie rybnym.

Wiktionary


thorstein

[czytaj: tosztajn] norweskie imię męskie


SJP.pl


thot

[czytaj: tot] w mitologii egipskiej: bóg księżyca i pan czasu; Tot


SJP.pl

Tot (Thoth) – egipski bóg Księżyca, patron mądrości. Zaliczano go do bogów-stwórców i uważano za wynalazcę egipskiego pisma – hieroglifów, kalendarza, a także arytmetyki, geometrii, muzyki, liczby i rysunków. W związku z tym był przede wszystkim opiekunem i patronem pisarzy oraz ludzi nauki i sztuki. Był głównym opiekunem miasta i regionu Hermopolis.

Wikipedia


thrash

[czytaj: trasz] bardzo dynamiczna i agresywna odmiana heavy metalu z elementami muzyki punk; trash, thrashmetal, trash metal, thrash metal


SJP.pl


thrashcore

[czytaj: traszkor] rodzaj potężnie nagłośnionej muzyki rockowej, będący rozwinięciem stylu heavy metal; thrash, speed metal


SJP.pl

Thrashcore (także fastcore) – podgatunek hardcore punku powstały na początku lat 80.. Zasadniczo thrashcore jest szybszą odmianą hardcore punku, w której dodatkowo używa się często blastów. Piosenki mogą być bardzo krótkie i zazwyczaj traktują o młodzieńczym buncie lub antymilitaryzmie.

Wikipedia


thrashcore'owy

→ thrashcore [czytaj: traszkorowy]; thrashcorowy


SJP.pl


thrashcorowy

→ thrashcore [czytaj: traszkorowy]; thrashcore'owy


SJP.pl


thrashjazzowy

→ thrash jazz [czytaj: trasz dżezowy]


SJP.pl


thrashmetal

[czytaj: traszmetal] bardzo dynamiczna i agresywna odmiana heavy metalu z elementami muzyki punk; thrash, trash, thrash metal, trash metal


SJP.pl


thrashmetalowy

→ thrash metal [czytaj: traszmetalowy]; trashowy, thrashowy, trashmetalowy


SJP.pl


thrashowy

→ thrash [czytaj: traszowy]; trashowy, trashmetalowy, thrashmetalowy


SJP.pl


thrashrockowy

→ trash rock [czytaj: trasz rokowy]


SJP.pl


thriller

[czytaj: triler lub triller] film lub książka o sensacyjnej akcji, przepełnionej atmosferą grozy i niesamowitości; dreszczowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. dreszczowiec.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dreszczowiec – utwór sensacyjny
    • Technothriller
    • Thriller medyczny
  • Thriller – album Michaela Jacksona z 1982 roku.
    • „Thriller” – singel Michaela Jacksona z albumu Thriller
  • „Michael Jackson’s Thriller” – teledysk Michaela Jacksona do piosenki „Thriller”
  • Thriller – minialbum zespołu BtoB
  • Thriller – amerykański serial telewizyjny z lat 1960–1962

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chętnie oglądam thrillery, bo lubię dreszczyk emocji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtrʲilɛr, AS: trʹiler

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dreszczowiec

Wiktionary


thrillerowy

→ thriller [czytaj: trilerowy lub trillerowy]; dreszczowcowy


SJP.pl


thrombosis

zakrzep krwi w naczyniach krwionośnych


SJP.pl


thulit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. różowa lub różowoczerwona odmiana zoisytu lub klinozoisytu;

Wiktionary

Thulit (rosalin, unionit) – różowa lub różowoczerwona odmiana zoisytu lub klinozoisytu. Odmiana zasobna w mangan.

Nazwa pochodzi od dawnej nazwy północnej części Norwegii (legendarnej wyspy) – Thule, gdzie minerał ten występuje.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtulʲit, AS: tulʹit

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rosalin, unionit

Wiktionary


thunbergia

[czytaj: tunbergia] roślina zielna z rodziny akantusowatych (akantowatych); tunbergia


SJP.pl


thunder

[czytaj: tander]
1. czcionka komputerowa;
2. brytyjski zespół muzyczny


SJP.pl

Thunder – brytyjska rockowa grupa muzyczna, założona w 1989 roku w Londynie.

Wikipedia


thunderbird

popularny program do odbierania poczty e-mail


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • „ThunderBird” – zespół muzyczny
  • Mozilla Thunderbird – klient poczty elektronicznej
  • U.S. Air Force Thunderbirds – zespół akrobacyjny Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych
  • Ford Thunderbird – samochód osobowy firmy Ford Motor Company
  • Triumph Thunderbird – motocykl
  • Thunderbird – w hotel i kasyno, funkcjonujące przy bulwarze Las Vegas Strip w Paradise, w stanie Nevada

Wikipedia


thurgau

niemiecka nazwa Turgowii, szwajcarskiego kantonu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Thurgau – niemiecka nazwa kantonu Turgowia
  • Thurgau – statek z 1855 r.
  • Thurgau – statek z 1932 r.
  • Thurgau – statek z 1954 r.
  • Thurgau – statek z 1984 r.
  • Thurgau Silence – statek
  • HC Thurgau
  • Müller-Thurgau

Wikipedia


thurman

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Thurman – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Warren
  • Thurman – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Fremont
  • Thurman (ang. Thurman Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Warren

Wikipedia


thx

[czytaj: fenks] internetowy skrót od: thanks - dziękuję; thx


SJP.pl

TH

Wikipedia


thyssen

Thyssen ("Thyssen Aktiengesellschaft", "Thyssen AG") – niemiecki koncern przemysłowy, następnie przemysłowo-handlowy założony przez Augusta Thyssena, na bazie powstałej w 1867 roku walcowni. Działał przede wszystkim w przemyśle ciężkim, w jego skład wchodziło 300 przedsiębiorstw zajmującym się hutnictwem, wydobyciem węgla i rud metali; a także produkcją maszyn i urządzeń oraz recyclingiem.

Wikipedia


thyssenkrupp

ThyssenKrupp AG – niemiecki koncern zatrudniający około 93 400 pracowników, powstały w 1999 roku w wyniku połączeniu spółek Thyssen oraz Krupp. Korporacja jest zarejestrowana w Essen i Duisburgu, a składa się z 670 osobnych spółek rozsianych po całym świecie. Według danych z 2005 roku, 23,58% udziałów w spółce należało do fundacji Alfried Krupp von Bohlen und Halbach.

Wikipedia


ti

symbol tytanu, pierwiastka chemicznego


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) onomatopeja naśladująca wysoki dźwięk

 (1.2) onomatopeja naśladująca krótki dźwięk w kodzie Morse'a

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tî – walońska nazwa miejscowości Thieu
  • Tî-l'-Bôdwin – walońska nazwa miejscowości Thy-le-Bauduin
  • Tî-l'-Tchestea – walońska nazwa miejscowości Thy-le-Château
  • Ti – tytan
  • TI

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tʲi, AS: tʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. titawa ż.

Wiktionary


tiacetamid

amid kwasu tiooctowego, białe ciało stałe rozpuszczalne w wodzie


SJP.pl


tiagły

poddany chłop, zobowiązany do wykonywania robocizny na rzecz swojego pana (na ziemiach Litwy i Białorusi)


SJP.pl


tiahuanaco

1. miasto w Boliwii;
2. ruiny prekolumbijskiego miasta w Boliwii, leżące nieopodal współczesnego miasta o tej samej nazwie


SJP.pl

Tiahuanaco (w języku "keczua") lub Tiwanaku (w języku "ajmara") – największy ośrodek kultury andyjskiej z okresu regionalnego, wpisany na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO. Położony jest w pobliżu jeziora Titicaca w departamencie La Paz w Boliwii na wysokości 3800 m n.p.m.

Wikipedia


tiamat

Tiamat – w mitologii babilońskiej bogini-matka, personifikacja słonych wód oceanu, należała do pierwszego pokolenia bóstw. Apsu – partner Tiamat – kojarzony był natomiast z wodami słodkimi.

Tiamat była matką młodszej generacji bogów. Została zabita przez Marduka, który z jej przepołowionego ciała utworzył Ziemię i sklepienie nieba. Z jej głowy i piersi zostały stworzone góry, natomiast z jej oczu wypłynęły Tygrys i Eufrat.

Wikipedia


tiamina

związek organiczny, witamina B1


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. egzogenny związek organiczny niezbędny m.in. w prawidłowym metabolizmie komórkowym zaliczany do witamin z grupy B;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tʲjãˈmʲĩna, AS: tʹi ̯ãmʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tiaminaza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) witamina B₁, aneuryna

Wiktionary


tian'anmen

monumentalna brama i główny plac w Pekinie; Tiananmen, Brama Niebiańskiego Spokoju


SJP.pl


tiananmen

monumentalna brama i główny plac w Pekinie; Tian'anmen, Brama Niebiańskiego Spokoju


SJP.pl


tianeptyna

organiczny związek chemiczny stosowany jako lek antydepresyjny i przeciwlękowy


SJP.pl

Tianeptyna – organiczny związek chemiczny, pochodna dibenzotiazepiny, stosowana jako lek przeciwdepresyjny i przeciwlękowy. Wykazuje działanie neuroplastyczne.

Wikipedia


tianjin

[czytaj: TJENdzin] miasto w Chinach; Tiencin


SJP.pl


tiara

1. nakrycie głowy papieża, używane do 1965 roku;
2. przenośnie: godność papieża


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. hist. pontyfikalna korona papieska;

 (1.2) rel. przen. urząd papieski, godność

 (1.3) hist. stożkowe nakrycie głowy perskich władców i kapłanów

Wiktionary

Ti

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Widziałam jedną z papieskich tiar w Waszyngtonie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtʲjara, AS: tʹi ̯ara

Wiktionary


tiarella

roślina uprawna z rodziny skalnicowatych


SJP.pl

Ti

Wikipedia


tiazol

związek heterocykliczny, bezbarwna ciecz o przykrym zapachu


SJP.pl

Tiazol – pięcioczłonowy heterocykliczny związek chemiczny zawierający atom siarki i azotu w pozycjach 1 i 3. Ma budowę płaską i charakter aromatyczny. Dzięki obecności atomu azotu wykazuje właściwości zasadowe (p"K"a = 2,5), jednak znacznie słabsze niż pirydyna (p"K"a = 5,2).

Wikipedia


tiazolowy

→ tiazol


SJP.pl

Patrz:

tiazol

tiazyd

dowolny diuretyk o budowie sulfonamidowej, będący pochodną lub analogiem benzotiadiazyny, najczęściej stosowany w leczeniu nadciśnienia


SJP.pl


tibia

starorzymski dęty instrument muzyczny zbliżony do klarnetu i oboju


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. staroż. starorzymski flet

Wiktionary

Tibia – gra komputerowa z gatunku MMORPG, stworzona przez czterech niemieckich studentów informatyki (Stephan Börzsönyi, Guido Lübke, Ulrich Schlott i Stephan Vogler), dystrybuowana przez niemiecką firmę CipSoft. Pierwsza wersja Tibii została wydana 7 stycznia 1997.

Wikipedia


tibor

obce imię męskie


SJP.pl


tichy

Tichy – czeskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku nosiły je w Polsce 33 osoby

Wikipedia


ticker

[czytaj: tiker] pasek z najistotniejszymi informacjami, zwykle u dołu ekranu telewizora


SJP.pl

Ticker (inaczej "scroll" lub "crawl") – pasek informacyjny, na którym widoczne są najważniejsze informacje. Jest zwykle umieszczany w dolnej części ekranu telewizora i wyświetlany przez cały czas trwania programu telewizyjnego. Pierwszy raz ten sposób przekazywania informacji zastosowała amerykańska stacja Fox News Channel.

Wikipedia


tico

[czytaj: tiko] model samochodu marki Daewoo


SJP.pl

Alex Chandre de Oliveira (ur. 21 grudnia 1977 w Kurytybie, zm. 14 czerwca 2014 tamże) – brazylijski piłkarz występujący na pozycji napastnika.

Wikipedia


tie-break

[czytaj: taj-brejk albo taj-brek]
1. skrócona, końcowa część meczu służąca wyłonieniu zwycięzcy (np. w siatkówce piąty set grany do 15 punktów);
2. w tenisie ziemnym: specjalny gem rozgrywany przy stanie 6:6 w secie, służący wyłonieniu zwycięzcy seta


SJP.pl

Tie-break (od ang. „rozstrzygnięcie remisu”, nie: "„przełamanie remisu”") – nazwa końcowych partii w grach sportowych, w których nie jest dopuszczalne zakończenie meczu remisem, takich jak tenis ziemny czy siatkówka.

Wikipedia


tiefdruck

[czytaj: tifdruk] wklęsłodruk, rotograwiura;
1. technika drukowania za pomocą formy z wgłębieniami wypełnionymi farbą;
2. odbitka wykonana tą techniką


SJP.pl


tien-szan

góry w Azji


SJP.pl


tien-szański

→ Tien-szan; tienszański


SJP.pl


tiencin

miasto w Chinach; Tianjin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Chinach znajdujące się pomiędzy Pekinem a zatoką Pohaj;

Wiktionary

Tiencin (chiń. 天津; pinyin "Tiānjīn"; dosł. „niebiański bród”;) – jedno z czterech miast wydzielonych Chin, znajdujące się pomiędzy Pekinem a zatoką Pohaj, jeden z największych portów świata i specjalna strefa ekonomiczna ustanowiona po trzęsieniu ziemi z 1976 r.

Wikipedia


tienszański

→ Tien-szan; tien-szański


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Tienszanem, dotyczący Tienszanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tienszan mrz.

Wiktionary


tiento

organowy utwór polifoniczny, popularny w XVI-wiecznej Hiszpanii


SJP.pl


tiergarten

[czytaj: tirgartn] dzielnica Berlina


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tiergarten – dzielnica Berlina
  • Tiergarten – dzielnica Oberkirch
  • Berlin Tiergarten – stacja kolejowa w Berlinie
  • Tiergarten – dawny okręg administracyjny (Bezirk) w Berlinie
  • Großer Tiergarten – park w Berlinie
  • Lainzer Tiergarten – obszar chroniony w Wiedniu
  • Berlin-Tiergarten
  • Thiergarten

Wikipedia


tierieszka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w południowej Rosji przeduralskiej, prawy dopływ Wołgi;

Wiktionary

Tierieszka (ros. Терешка; t. Большая Терешка, "Bolszaja Tierieszka") – rzeka w południowej Rosji przeduralskiej (obwody uljanowski i saratowski), prawy dopływ Wołgi w zlewisku Morza Kaspijskiego. Długość – 213 km, powierzchnia zlewni – 9710 km², średni przepływ 46 km przed ujściem – 17,5 m³/s. Reżim śnieżny. Pokrywa lodowa od przełomu listopada i grudnia do przełomu marca i kwietnia. Głębokość 0,5 do 1,5 m, szerokość u ujścia 80–100 m. Duża zawartość mułu w wodzie.

Wikipedia


tiff

ang. Tag(ged) Image File Format, format zapisu plików graficznych wykorzystujący wiele metod kompresji


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Milan Tiff – amerykański lekkoatleta
  • Tiff – format plików
  • Tief
  • Tif

Wikipedia


tiffany

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tiffany & Co. – amerykańska firma jubilerska
  • Charles Lewis Tiffany (1812–1902) – jubiler amerykański, założyciel firmy Tiffany, ojciec Louisa C. Tiffany'ego
  • Louis Comfort Tiffany (1848–1933) – artysta amerykański (witraże i dzieła ze szkła oraz wyroby jubilerskie w stylu secesji)
  • Taryn Terrell, pseud. Tiffany (ur. 1985) – amerykańska zapaśniczka, pracująca w World Wrestling Entertainment
  • Tiffany Darwish, znana jako Tiffany (ur. 1971) – amerykańska piosenkarka
  • Tiffany – mordercza lalka, bohaterka sequeli z serii Laleczka Chucky
  • Tiffany – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Dunn
  • Tiffany (ang. Tiffany Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Eddy
  • Tiffany (ang. Tiffany Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Dunn

Wikipedia


tiffin

w Indiach: lekki posiłek spożywany w południe


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tiffin – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Johnson
  • Tiffin – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Seneca
  • Tiffin (ang. Tiffin Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Adams
  • Tiffin (ang. Tiffin Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Defiance

Wikipedia


tifo

pasjonowanie się piłką nożną (rzadziej innym sportem), fanatyczne kibicowanie jakiemuś klubowi piłkarskiemu


SJP.pl


tifoso

[czytaj: tifozo] kibic piłkarski, zwłaszcza w odniesieniu do zagorzałych fanów włoskich


SJP.pl


tig

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. metoda spawania elektrodą wolframową w osłonie gazów obojętnych;

Wiktionary


tiger

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tiger – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Georgia, w hrabstwie Rabun
  • Tiger – marka piwa produkcji koncernu Heineken
  • Tiger – funkcja skrótu (algorytm z dziedziny kryptografii), służąca do generowania skrótu
  • „Tiger” – jeden z utworów z albumu Arrival zespołu ABBA
  • Tiger – nazwa kodowa systemu operacyjnego Mac OS X w wersji Mac OS X 10.4
  • Tiger – pseudonim sportowy Dariusza Michalczewskiego
  • Tiger Flowers – amerykański bokser
  • Tiger Woods – amerykański golfista
  • Tiger Beat – amerykański internetowy magazyn młodzieżowy
  • Tiger Energy Drink – napój energetyzujący polskiej firmy Maspex
  • Panzerkampfwagen VI Tiger – niemiecki czołg ciężki z okresu II wojny światowej
  • Tiger (P) – prototyp niemieckiego czołgu ciężkiego Panzerkampfwagen VI Tiger

Wikipedia


tigmotaksja

reakcja ruchowa wolno poruszających się organizmów na bodziec kierunkowy - dotyk, polegająca na ich ścisłym przywieraniu do podłoża, występująca u zwierząt żyjących w norach, jaskiniach lub na dnie morskim; stereotaksja


SJP.pl

Tigmotaksja, stereotaksja – rodzaj taksji polegający na ruchu pojedynczych komórek lub całych organizmów w odpowiedzi na bodźce dotykowe. Odgrywa ona znaczącą rolę adaptacyjną w warunkach słabego oświetlenia. Przykłady:

Wikipedia


tigmotropizm

jeden z tropizmów; wygięcie wzrostowe niektórych organów roślinnych (np. wąsów czepnych) oraz osiadłych organizmów zwierzęcych (np. ukwiału), powstające w wyniku bodźca dotykowego; haptotropizm


SJP.pl

Ti

Wikipedia