twardzielec

odosobnione wzgórze powstałe przez zniszczenie otaczających mas skalnych, ostałe dzięki większej odporności skał; monadnok


SJP.pl

Twardzielec, twardziel (monadnok, inselberg) – forma ukształtowania terenu – odosobnione wzgórze zbudowane ze skał twardszych (czyli odporniejszych na procesy niszczące powierzchnię Ziemi) niż skały otaczające.

Takie izolowane wzniesienia są typowe dla krajobrazów poddanych długotrwałej denudacji, m.in. na powierzchniach zrównania.

Wikipedia


twardzielka

→ twardziel


SJP.pl

Patrz:

twardziel

twardzielski

→ twardziel


SJP.pl

Patrz:

twardziel

twardzik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Czesław Twardzik – polski poeta i działacz polityczny
  • Dave Twardzik – amerykański koszykarz
  • Filip Twardzik – czeski piłkarz

Wikipedia


twardzina

przewlekła choroba tkanki łącznej, cechująca się postępującym twardnieniem i grubieniem skóry (całej lub jej części) oraz narządów wewnętrznych, np. serca, płuc, nerek, przełyku; sklerodermia


SJP.pl

Twardzina, sklerodermia (łac. "scleroderma") – rzadka, przewlekła choroba charakteryzującą się stwardnieniem skóry i tkanek w wyniku nadmiernego gromadzenia kolagenu. W konsekwencji dochodzi do niewydolności narządów, zaburzeń morfologii i następującej dysfunkcji naczyń krwionośnych. Choroba ta jest spowodowana występowaniem przeciwciał przeciwko wielu antygenom, w tym topoizomerazie oraz centromerom (w CREST), co jest skutkiem zaburzeń immunologicznych również występującym w tej chorobie.

Wikipedia


twardzioszek

grzyb kapeluszowy


SJP.pl


twardzioszkowate

rodzina grzybów z rzędu pieczarkowców


SJP.pl

Twardzioszkowate ("Marasmiaceae" Roze ex Kühner) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców.

Wikipedia


twardów

Twardów – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie jarocińskim, w gminie Kotlin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Wieś ta dała początek nazwisku rodzinie Twardowskich herbu Ogończyk. We wsi znajduje się zabytkowy kościół parafialny pod wezwaniem świętych Apostołów Piotra i Pawła, wybudowany w latach 1885-1896.

Wikipedia


twardówka

gruba, mocna, biaława błona łącznotkankowa otaczająca gałkę oczną w jej tylnej części; białkówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. biała błona pokrywająca wewnętrzną powierzchnię oka;

 (1.2) bot. rodzaj grzybów należący do rodziny szyszkogłówkowatych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • twardówka – błona pokrywająca oko
  • twardówka – opona twarda (jedna z opon mózgowo-rdzeniowych)
  • twardówka – rodzaj grzybów
  • Twardówka – wieś na Białorusi

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. twardziel mzw./mos./ż./mrz.

 czas. twardnieć

 przym. twardówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) łyczak

Wiktionary


twardówkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) anat. związany z twardówką, dotyczący twardówki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. twardówka ż.

Wiktionary


twarogowy

przymiotnik

 (1.1) zrobiony z twarogu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. twarożek mrz., twaróg mrz.

Wiktionary


twarowski

nazwisko


SJP.pl


twarożek

zdrobnienie od: twaróg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od twaróg

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • twarożek – wyrób mleczarski, twaróg o konsystencji pasty
  • Twarożek – jezioro w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w gminie Zalewo
  • twarożki ołomunieckie

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. twaróg m.

 przym. twarogowy

Wiktionary


twarożkarnia

wydział w mleczarni produkujący twarogi


SJP.pl


twarożkowy

→ twarożek


SJP.pl

Patrz:

twarożek

twarz

1. przednia część głowy ludzkiej, lico;
2. przenośnie: osoba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przednia część głowy człowieka, zawierająca usta, nos, oczy

 (1.2) przen. pot. aspekt, często aspekt charakteru, wariant czegoś

 (1.3) przen. osoba, która powszechnie jest kojarzona z czymś, np. z instytucją, z ideą

 (1.4) stpol. stworzenie

Wiktionary

Twarz ( facies) – przednia część głowy niektórych zwierząt.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przedszkolanka kazała dzieciom umyć twarze.

 (1.2) Strach ma wiele twarzy.

 (1.2) Ten polityk w ostatnim wystąpieniu pokazał ludzką twarz.

 (1.3) Nasza Jola stała się ostatnio twarzą pewnego kolorowego magazynu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tfaʃ, AS: tfaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. twarzowiec m., twarzówka ż., potwarz ż., potwarzenie n., spotwarzenie n.

:: zdrobn. twarzyczka ż.

 czas. potwarzyć ndk., spotwarzyć dk.

 przym. twarzowy

 przysł. twarzowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. oblicze, lico, fizys; wulg. morda, pysk, ryj; pot. dziób; slang. pot. facjata

 (1.2) oblicze

Wiktionary


twarzoczaszka

kości, które składają się na część twarzową czaszki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. część czaszki człowieka i naczelnych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tucholskiej komendzie policji dowiedzieliśmy się, że w wyniku zdarzenia poszkodowany doznał urazów twarzoczaszki. Został przetransportowany do szpitala w Bydgoszczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtfaʒɔˈt͡ʃaʃka, AS: tfažočaška

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. trzewioczaszka

Wiktionary


twarzoczaszkowy

dotyczący kości składających się na twarzową część czaszki


SJP.pl


twarzowość

→ twarzowy


SJP.pl

Patrz:

twarzowy

twarzowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z twarzą, dotyczący twarzy

przymiotnik jakościowy

 (2.1) taki, z którym „jest komuś do twarzy”, który pasuje komuś do jego wyglądu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. twarz ż., twarzyczka ż., twarzowiec m., twarzówka ż., potwarz ż., potwarzenie n., spotwarzenie n.

 czas. potwarzyć ndk., spotwarzyć dk.

 przysł. twarzowo

Wiktionary


twarzyca

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. twarz, oblicze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. twarz ż.

Wiktionary


twarzyczka

zdrobnienie od: twarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. twarz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. twarz ż.

 przym. twarzowy

Wiktionary


twaróg

produkt spożywczy wytwarzany z kwaśnego mleka, potocznie zwany serem białym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. produkt wytwarzany z mleka po oddzieleniu serwatki; rodzaj sera, świeżego, niedojrzewającego

 (1.2) kulin. potrawa z twarogu (1.1) doprawiona dodatkami i przyprawami

Wiktionary

Twaróg, nazywany też potocznie serem białym – produkt wytwarzany z mleka zsiadłego, zaliczany do serów świeżych, o białej barwie i grudkowatej bądź kremowej konsystencji, zależnej od zawartości tłuszczu w mleku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przygotowałam na śniadanie twaróg z rzodkiewką, szczypiorkiem i śmietaną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtfaruk, AS: tfaruk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. twarożek, twarożkarnia

 przym. twarogowy, twarożkarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biały ser

Wiktionary


twe

skrótowiec

 (1.1) = Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛ‿vu‿ˈɛ, AS: te‿vu‿e

Wiktionary


tweed

[czytaj: tłid, rzadziej: twid] tkanina luźno tkana, z grubej przędzy wełnianej zgrzebnej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tweed – rodzaj tkaniny
  • Tweed – rzeka w Wielkiej Brytanii
  • Tweed – gmina w Kanadzie

Wikipedia


tweedowy

→ tweed [czytaj: tłidowy]


SJP.pl


tweet

[czytaj: tłit] potocznie: wpis na Twitterze; ćwierk, twit, twitt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) neol. post na Twitterze

Wiktionary

Tweet (właśc. Charlene L. Keys, ur. 21 stycznia 1972 w Rochester w stanie Nowy Jork) – amerykańska piosenkarka, kompozytorka, wykonująca muzykę R&B, soul, neo soul.

Profesjonalnie gra na gitarze, pianinie, basie i perkusji. Przyznaje, że największą inspiracją w jej życiu była rodzina, ale także idole z dzieciństwa jak np. Janet Jackson, Tina Turner, Aretha Franklin czy Whitney Houston. Współpracowała m.in. z Missy Elliott, Timbalandem oraz Magoo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tweet chwilę po publikacji został usunięty - według użytkowników portalu (…) stało się to po zaledwie czterdziestu lub niewiele ponad czterdziestu sekundach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. alkotweet mzw./mrz., Twitter mrz., war. twitt mrz., tweetowanie n.

 przym. twitterowy

 czas. tweetować, retweetować

Wiktionary


tweetnąć

[czytaj: tłitnąć] potocznie: zamieścić wpis na Twitterze; ćwierknąć, twittnąć, twitnąć, zatwitować, zatwittować


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. tweetować)

 (1.1) neol. dokonany od|tweetować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli piszemy bloga, to po umieszczeniu postu powinniśmy tweetnąć link do niego.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ćwierknąć

Wiktionary


tweetować

[czytaj: tłitować] potocznie: zamieszczać wpis na Twitterze; ćwierkać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. tweetnąć, zatweetować)

 (1.1) neol. publikować post na Twitterze

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (2.1) neol. publikować posty na Twitterze

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Dzięki listom, mogę łatwo dotrzeć do tweetów ciekawych osób, które zwykle tweetują na z góry określony temat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Twitter mrz., tweet mrz., tweetowanie n., alkotweet mzw./mrz.

 przym. twitterowy

 czas. war. twittować, retweetować

Wiktionary

Synonimy:

 (1-2) ćwierkać

Wiktionary


tweetup

[czytaj: tłitap] środowiskowo: spotkanie użytkowników Twittera


SJP.pl


twente

[czytaj: tłente] holenderski klub piłkarski z Enschede


SJP.pl

Twente (dawniej "Twenthe") jest nieoficjalnym administracyjnym regionem we wschodniej Holandii, obejmującym najbardziej zurbanizowaną, wschodnią część prowincji Overijssel.

Przybliżone, umowne granice regionu stanowią:

Wikipedia


twer

miasto obwodowe w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto obwodowe w europejskiej części Rosji, nad Wołgą, przy ujściu Twercy;

Wiktionary

Twer ( Тверь – Twier', w latach 1931–1990 Калинин – Kalinin) – miasto obwodowe w Rosji, port nad Wołgą, przy ujściu Twercy. W średniowieczu był stolicą księstwa udzielnego (Księstwo twerskie).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. twerzanin mos., twerzanka ż., Twerca ż.

 przym. twerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Kalinin (1931‒1990)

Wiktionary


twerca

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, lewy dopływ Wołgi, do której wpada na terenie miasta Twer;

Wiktionary

Twerca (ros. Тверца) – rzeka w Rosji, lewy dopływ Wołgi, do której wpada na terenie miasta Twer.

Długość: 188 km, powierzchnia dorzecza – 6510 km². Nad rzeką położone także są miasta: Wysznyj Wołoczok, Torżok, a spośród innych miejscowości – Miednoje.

Dopływy lewe: Osieczenka, Małaja Tigma, Bolszaja Tigma, Łogowież, Kawa; dopływy prawe: Szegra i Osuga. Ta druga jest największym jej dopływem.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Twer mrz.

 przym. twerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Twierca

Wiktionary


twerk

[czytaj: tłerk] rytmiczne potrząsanie pośladkami; twerking


SJP.pl

rzeczownik

 (1.1) seks. rodzaj tańca o zabarwieniu erotycznym, popularny głównie wśród kobiet, polegający na rytmicznym potrząsaniu pośladkami;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: twɛrk, AS: tu̯erk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) twerking

Wiktionary


twerking

[czytaj: tłerking] rytmiczne potrząsanie pośladkami; twerk


SJP.pl

Twerking (czasem twerk) – rodzaj tańca o zabarwieniu erotycznym, który polega na rytmicznym potrząsaniu pośladkami i biodrami w niskiej pozycji.

Twerking może wywodzić się od tradycyjnych tańców afrykańskich. Według naukowców z Oxford English Dictionary słowo „twerk” miało być użyte po raz pierwszy już w 1820 r. (wtedy zapisane jako twirk) i odnosiło się do skręcającego lub szarpiącego ruchu.

Wikipedia


twerkingowy

→ twerking [czytaj: tłerkingowy]


SJP.pl


twerkować

[czytaj: tłerkować] rytmicznie potrząsać pośladkami


SJP.pl

czasownik

 (1.1) tańczyć twerk

Wiktionary


twerski

przymiotnik od: Twer (miasto w Rosji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Twerem, dotyczący Tweru

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dymitr Twerski
  • Mordechaj Josef Twerski
  • Michał Twerski
  • Sawwacjusz Twerski
  • Sawa Twerski
  • Żenja Twerski
  • Twer
  • Amos Tversky

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Twer mrz., Twerca ż.

Wiktionary


twi

język używany na terytorium Ghany, odmiana języka akan


SJP.pl


twierdza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. wojsk. rodzaj stałej fortyfikacji obronnej, złożonej z fortów i umocnień połączonych w całość;

 (1.2) ciężkie więzienie położone w obrębie fortyfikacji

Wiktionary

Twierdza (forteca z fortezza) – ufortyfikowane miasto, gród, klasztor lub samodzielna budowla o charakterze obronnym (zamek, fort) przystosowana do obrony okrężnej. Twierdze były budowane od starożytności do czasów II wojny światowej, na stałe przebywała w nich załoga. Określenie "twierdza" stosowane jest także w odniesieniu do więzienia, które znajdowało się na terenie twierdzy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oblężenie twierdzy trwało wiele miesięcy.

 (1.2) Skazano go na dwa lata twierdzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtfʲjɛrd͡za, AS: tfʹi ̯erʒa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utwierdzenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) forteca, warownia

Wiktionary


twierdzenie

1. zdanie afirmatywne; przeciwieństwo przeczenia
2. głoszenie czegoś jako prawdziwego
3. w logice: zdanie udowodnione


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|twierdzić.

 (1.2) zdanie oznajmujące określające czyjeś przeświadczenie o czymś

 (1.3) mat. zdanie logiczne, będące elementem teorii matematycznej

Wiktionary

Twierdzenie – sformalizowana wypowiedź sądu, stosowana we wszystkich naukach ścisłych (w szczególności w matematyce), składająca się z dwóch zbiorów zdań, które łączy relacja implikacji. Pierwszy zbiór zdań określa ściśle warunki dla których dane twierdzenie jest spełnione i nazywa się założeniem twierdzenia, a drugi zbiór zdań jest właściwym sądem, będącym istotną treścią wypowiadanego twierdzenia i zwany jest tezą twierdzenia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głównymi dyscyplinami wchodzącymi w skład kognitywistyki są: neurobiologia, neuropsychologia, neurokognitywistyka, społeczna nauka poznawcza, psychologia poznawcza, informatyka, sztuczna inteligencja, robotyka kognitywna, językoznawstwo kognitywne, teoria obliczeń i teoria informacji, antropologia kulturowa, filozofia umysłu oraz wybrane działy logiki (zwłaszcza logika epistemiczna, doksastyczna, semantyka logiczna i teoria systemów dedukcyjnych z jej twierdzeniami limitacyjnymi).

 (1.2) To twierdzenie jest najbardziej wiarygodne.

 (1.3) Pierre de Fermat zanotował na marginesie książki, że znalazł zadziwiający dowód swojego twierdzenia, ale niestety margines jest za mały aby go zapisać. Twierdzenie pozostało nieudowodnione przez kolejne 350 lat, a znaleziony w końcu dowód jest pięć razy dłuższy niż cała tamta książka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tfʲjɛrˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: tfʹi ̯erʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. twierdzić ndk., stwierdzać ndk., stwierdzić dk.

 rzecz. utwierdzenie n., stwierdzenie

 przym. twierdzący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) teza

Wiktionary


twierdzić

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) zapewniać o czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) "Antropolodzy mają prawo twierdzić, że przyczynili się do zachowania kulturowego dziedzictwa społeczeństw, które badali, […]. Lecz prawdą jest również, iż mieli oni swój udział, czasem tylko pośredni, w utrzymywaniu struktur władzy reprezentowanych przez system kolonialny".

 (1.1) Ekonomiści twierdzą, że to właśnie czarne łabędzie popychają świat do przodu, jako przykłady czarnych łabędzi podając m.in. zamach w Sarajewie, zburzenie World Trade Center, wybuch pandemii COVID-19 czy atak Rosji na Ukrainę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtfʲjɛrʲd͡ʑit͡ɕ, AS: tfʹi ̯erʹʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utwierdzenie n., twierdzenie n.

 czas. stwierdzać

Wiktionary


twierdzący

wyrażający potakiwanie, przytakiwanie czemuś


SJP.pl


twindemia

[czytaj: tłindemia] potocznie: współistnienie epidemii dwóch chorób zakaźnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) neol. med. jednoczesne wystąpienie dwóch różnych epidemii na tym samym obszarze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli nic się nie zmieni, a na razie nic na to nie wskazuje, wraz z nadejściem grypy sezonowej jesienią i zimą może rozwinąć się twindemia COVID-19 oraz grypy.

Wiktionary


twingo

[czytaj: tłingo] model samochodu marki Renault


SJP.pl


twink

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) slang. gejowski atrakcyjny młody mężczyzna w wieku od kilkunastu do dwudziestu kilku lat, o młodzieńczym wyglądzie

Wiktionary


twinning

[czytaj: tłining] sposób wprowadzania zmian do prawa narodowego państwa kandydującego do Unii Europejskiej


SJP.pl


twist

[czytaj: tłist]
1. taniec towarzyski polegający na energicznych ruchach bioder i nóg;
2. muzyka do tego tańca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) choreogr. taniec towarzyski w takcie dwudzielnym, w którym partnerzy tańczą osobno, wykonując energiczne skręty nóg, bioder i rąk

 (1.2) zakręcane, hermetyczne zamknięcie słojów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) zakręcane, hermetyczne zamknięcie słojów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • twist – taniec
  • twist – zakręcane zamknięcie słojów
  • Twist – gmina w kraju związkowym Dolna Saksonia, w powiecie Emsland
  • „Twist” – czasopismo dla młodzieży
  • „Twist” – singel zespołu I Am Kloot z albumu Natural History (2000)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: twʲist, AS: tu̯ʹist

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. twistowanie n.

 czas. twistować

 przym. twistowy

Wiktionary


twister

[czytaj: tłister]
1. przyrząd do treningu ramion oraz mięśni brzucha i ud;
2. przynęta wędkarska z tworzywa sztucznego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Twister – amerykański film katastroficzny z 1996 roku
  • twister – rodzaj gry towarzyskiej
  • twister – rodzaj przynęty wędkarskiej

Wikipedia


twisterowy

→ twister


SJP.pl

Patrz:

twister

twistor

czterowymiarowy obiekt algebraiczny, wykorzystywany w fizyce teoretycznej do analizy czasoprzestrzeni


SJP.pl


twistować

[czytaj: tłistować} środowiskowo: ćwiczyć na przyrządzie do treningu ramion oraz mięśni brzucha i ud


SJP.pl


twit

[czytaj: tłit] potocznie: wpis na Twitterze; ćwierk, twitt, tweet


SJP.pl


twitnąć

[czytaj: tłitnąć] potocznie: zamieścić wpis na Twitterze; ćwierknąć, zatweetować, zatwittować, zatwitować, tweetnąć, twittnąć


SJP.pl


twitować

[czytaj: tłitować] potocznie: zamieszczać wpis na Twitterze; ćwierkać, tweetować, twittować


SJP.pl


twitt

[czytaj: tłit] potocznie: wpis na Twitterze; ćwierk, twit, tweet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) rzad. war. zob. tweet.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tweet mzw./mrz.

Wiktionary


twitter

[czytaj: tłiter] serwis społecznościowy do publikowania krótkich wiadomości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) daw. inform. była nazwa internetowego serwisu społecznościowego X;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. alkotweet mzw./mrz.

Wiktionary


twitterianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) członek internetowej społeczności Twittera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Twitter m., twitt m., twittowanie n., zatwittowanie n.

:: fż. twitterianka ż.

 czas. twittować ndk., zatwittować dk.

 przym. twitterowy

Wiktionary


twitterianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) członkini internetowej społeczności Twittera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Twitter m., twitt m., twittowanie n., zatwittowanie n.

:: fm. twitterianin m.

 czas. twittować ndk., zatwittować dk.

 przym. twitterowy

Wiktionary


twitterowicz

[czytaj: tłiterowicz] osoba aktywnie korzystająca z Twittera; twitterianin, ćwierkacz


SJP.pl


twitterowiczka

[czytaj: tłiterowiczka] kobieta aktywnie korzystająca z Twittera


SJP.pl


twitterowy

→ Twitter [czytaj: tłiterowy]


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Twittera, związany z Twitterem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Follow Friday to taki twitterowy zwyczaj.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Twitter mrz., tweet mrz., tweetowanie n., alkotweet mzw./mrz.

 czas. tweetować

Wiktionary


twittnąć

[czytaj: tłitnąć] potocznie: zamieścić wpis na Twitterze; ćwierknąć, zatweetować, zatwittować, zatwitować, tweetnąć, twitnąć


SJP.pl


twittować

[czytaj: tłitować] potocznie: zamieszczać wpis na Twitterze; ćwierkać, tweetować, twitować


SJP.pl


twix

[czytaj: tłiks] marka batonów


SJP.pl

Twix – nazwa batona produkowanego przez spółkę Mars wchodzącą w skład koncernu Mars Incorporated.

Wikipedia


twiściarz

potocznie: człowiek tańczący twista


SJP.pl


two-step

[czytaj: tustep]
1. amerykański taniec towarzyski charakteryzujący się rytmem polki lub marsza, najpopularniejszy w latach dwudziestych XX wieku;
2. muzyka grana do tego tańca


SJP.pl


twoi

grupa osób, której częścią jest osoba, do której zwraca się mówiący


SJP.pl


twoja

potocznie: kobieta, która wraz z osobą, do której zwraca się mówiący, stanowi parę (np. małżeńską)


SJP.pl


twoje

potocznie: kobieta, która wraz z osobą, do której zwraca się mówiący, stanowi parę (np. małżeńską)


SJP.pl


tworek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Tworek – katolicki duchowny
  • Antoni Tworek – katolicki duchowny
  • Piotr Tworek – polski trener piłkarski
  • Stanisław Tworek – polski historyk
  • Zygmunt Tworek – polski piłkarz

Wikipedia


tworki

nazwa kilku miejscowości i ich części w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) geogr. dawna wieś pod Warszawą, obecnie część Pruszkowa

 (1.2) pot. szpital psychiatryczny mieszczący się w Tworkach (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tworki – część miasta Pruszków
  • Tworki – część wsi Łostówka w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Mszana Dolna
  • Tworki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Jasieniec
  • Tworki – część wsi Świerże-Panki w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Zaręby Kościelne
  • Tworki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Wiśniew
  • Tworki – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Wyszki
  • Tworki – przysiółek wsi Skrodzkie w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Rajgród
  • Tworki – historyczna nazwa szpitala neuropsychiatrycznego powstałego w 1891 roku koło Warszawy.
  • Dąbrowa-Tworki, Zawady-Tworki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Tworkach jest zlokalizowany przystanek Warszawskiej Kolei Dojazdowej.

 (1.2) Wiedzieli przecież, że od bramy Tworek odchodziły z kwitkiem setki chorych, dla których zabrakło miejsca.

Wiktionary


tworkowice

Tworkowice – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Ciechanowiec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Trójcy Przenajświętszej w Ciechanowcu.

Wikipedia


tworkowski

przymiotnik od: Tworki, część miasta Pruszków


SJP.pl


twornik

część silnika elektrycznego lub prądnicy


SJP.pl

Twornik – uzwojenie silnika elektrycznego lub prądnicy, w którym indukuje się siła elektromotoryczna na skutek względnego ruchu tego uzwojenia i pola magnetycznego wytworzonego przez odrębne uzwojenie wzbudzenia. W tworniku zachodzi przemiana energii elektrycznej na mechaniczną (silnik) lub mechanicznej na elektryczną (prądnica).

Wikipedia


tworoski

przymiotnik od: Tworóg


SJP.pl


tworowice

Tworowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Masłowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


tworowski

nazwisko


SJP.pl


tworyczów

Tworyczów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Sułów.

Za Królestwa Polskiego istniała gmina Tworyczów.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Tworyczów, po jej zniesieniu w gromadzie Sułów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wikipedia


tworzanice

Tworzanice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, w gminie Rydzyna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa leszczyńskiego.

Wikipedia


tworzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|tworzyć.

 (1.2) produkowanie, wytwarzanie, kreowanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy ty masz czas na tworzenie nowych projektów?

 (1.2) Swój czas dzieli między tworzenie komiksów jako freelancer i prowadzenie kursów rysunku i pisania jako nauczyciel w ramach nagradzanego programu animacji w Seneca College.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tfɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: tfožẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tworzyć ndk.

 rzecz. twórczość ż., twórca, twórczyni, twór

 przym. twórczy, wytwórczy

 przysł. twórczo

Wiktionary


tworzyciel

dawniej: twórca, kreator


SJP.pl


tworzycielka

dawniej: twórczyni, kreatorka


SJP.pl


tworzycielski

→ tworzyciel


SJP.pl

Patrz:

tworzyciel

tworzydło

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dariusz Tworzydło (ur. 1974) – polski ekonomista
  • Maciej Tworzydło (ur. 1991) – polski judoka
  • Stanisław Tworzydło (ur. 1933) – polski ceramik i malarz
  • Wiktor Tworzydło (ur. 1986) – polski judoka

Wikipedia


tworzyjanów

Tworzyjanów – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Marcinowice.

Wikipedia


tworzymir

dawne imię męskie


SJP.pl

Tworzymir – staropolskie imię męskie. Składa się z członu "Tworzy-" ("tworzyć") "-mir" ("pokój"). Oznacza prawdopodobnie "ten, który stwarza (kreuje) pokój".

Wikipedia


tworzysław

imię żeńskie


SJP.pl

Tworzysław – staropolskie imię męskie. Składa się z członu "Tworzy-" ("tworzyć") "-sław" ("sława"). Oznacza prawdopodobnie "tego, który stwarza (kreuje) sławę".

Wikipedia


tworzysława

imię żeńskie


SJP.pl

Tworzysława – imię żeńskie, nienotowane w staropolszczyźnie, stanowiące żeński odpowiednik staropolskiego imienia Tworzysław. Składa się z członu "Tworzy-" ("tworzyć") "-sława" ("sława"). Oznacza prawdopodobnie "tę, która stwarza (kreuje) sławę". Imię to wystąpiło we współczesnym zasobie imienniczym jednokrotnie.

Wikipedia


tworzywo

1. materiał do tworzenia czegoś
2. surowiec, materiał


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) materiał do tworzenia czegoś

Wiktionary

Tworzywo – materiał, który w procesie produkcyjnym przerabia się, nadając mu wymagany kształt. Tworzywa dzielą się na naturalne i sztuczne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tfɔˈʒɨvɔ, AS: tfožyvo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. twórczość ż., twórca m., twórczyni ż., wytwórca m., odtwórca m., odtwórczyni ż., stwórca m.

 czas. tworzyć, stworzyć, stwarzać, wytworzyć, wytwarzać

 przym. twórczy, wytwórczy

 przysł. twórczo

Wiktionary


tworzyć

1. być sprawcą nowej rzeczy, ustanawiać;
2. komponować, pisać utwór;
3. mieć postać czegoś, stanowić


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. stworzyć)

 (1.1) budować, konstruować coś nowego (również z niczego); przyczyniać się do powstania czegoś (także pojęć niematerialnych)

 (1.2) być składnikiem czegoś; mieć jakiś kształt

 (1.3) jęz. służyć do utworzenia jakiegoś wyrazu lub jego formy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bank Zachodni tworzy nowy oddział w Mławie.

 (1.2) Te kamienie tworzyły w istocie skomplikowane obserwatorium astronomiczne. One tworzą niemal idealny okrąg.

 (1.3) I tak -ość w połączeniu z tematem przymiotnikowym tworzy nomina actionis (burzliwość), nomina attributiva (cenność, społeczność, zręczność, narodowość) i nomina essendi (cichość, stronność)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtfɔʒɨt͡ɕ, AS: tfožyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tworzywo n., tworząca ż., tworzenie n., stworzenie n., twór m., twórca m., twórczyni ż., twórczość ż., stwórca m., twornik m.

 czas. stwarzać ndk., stworzyć dk.

 przym. twórczy, stwórczy, wytwórczy

 przysł. twórczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kreować, konstruować, budować, komponować, formować

 (1.2) stanowić, formować, obrazować, przedstawiać (zob. uwagi)

Wiktionary


tworząca

linia prosta lub krzywa, która poruszając się zakreśla powierzchnię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geom. krzywa, której ślad ruchu wyznacza jakąś powierzchnię

forma czasownika.

 (2.1) ż. ims. przymiotnikowy czynny od tworzyć

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Funkcja tworząca – funkcja matematyczna
  • tworząca stożka, tworząca walca – pojęcia geometryczne

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tworzącymi powierzchnie walca i stożka są odcinki prostych.

 (1.1) Jeśli powierzchnia stożkowa zostanie przecięta płaszczyzną pod kątem mniejszym względem osi stożka niż jego tworząca, powstaje hiperbola.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tworzyć

Wiktionary


tworóg

wieś w Polsce


SJP.pl

Tworóg (niem. "Tworog") – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Tworóg, siedziba tejże gminy.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.

Wikipedia


twp

Towarzystwo Wiedzy Powszechnej


SJP.pl


twój

zaimek dzierżawczy odpowiadający zaimkowi osobowemu "ty"


SJP.pl

zaimek dzierżawczy

 (1.1) 2. os. lp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy to na pewno jest twój pies?

 (1.1) Lecz ja, o Panie, ślę moją modlitwę do Ciebie, / w czasie łaskawości, o Boże; / wysłuchaj mnie w Twojej wielkiej dobroci, / w zbawczej Twej wierności! sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tfuj, AS: tfui ̯

Wiktionary


twór

to, co zostało stworzone, utworzone


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żywe stworzenie

 (1.2) element kosmosu, przyrody nieożywionej

 (1.3) wytwór, efekt czyjejś pracy

 (1.4) organizm polityczny lub społeczny

 (1.5) część, element organu o określonych funkcjach w organizmie żywym; także: guz, narośl

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tfur, AS: tfur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stwórca mos., twórczość, stwór, stworzenie, tworzenie, utwór, przetwór

 czas. tworzyć

 przysł. twórczo

 przym. wytwórczy

Wiktionary


twórca

osoba tworząca jakąś rzecz; autor, wynalazca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. osoba, która coś stworzyła, najczęściej dzieło sztuki

 (1.2) książk. osoba, która coś sprawia, organizuje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niedawno zmarł twórca tej rzeźby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtfurt͡sa, AS: tfurca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. twórczość ż., tworzenie n., tworzywo n., stwórca

:: fż. twórczyni

 czas. tworzyć ndk., stwarzać ndk., stworzyć dk.

 przym. twórczy, wytwórczy

 przysł. twórczo

 przyr. -twórczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) artysta

 (1.2) autor, architekt

Wiktionary


twórczo

przysłówek

 (1.1) w sposób twórczy, kreatywny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzeba powiedzieć, że przyznawane zaszczyty Iwaszkiewicz potrafił twórczo dyskontować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtfurt͡ʃɔ, AS: tfurčo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stwórca mos., twórczość, twórca, twórczyni, tworzenie, stworzenie, tworzywo, twór

 przym. twórczy, wytwórczy

 czas. tworzyć, stworzyć

Wiktionary


twórczość

1. tworzenie czegoś, zwłaszcza dzieł sztuki; kreacyjność;
2. ogół dzieł stworzonych przez kogoś, zwłaszcza artystę lub uczonego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dzieła; prace tworzone przez kogoś, ogół dorobku twórczego; dorobek artystyczny; 'biesiady'; akt

 (1.2) aktywność opierająca się na tworzeniu, byciu kreatywnym

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Michał Stachowicz, polski rytownik i malarz epoki romantyzmu, w swej twórczości łączył prowincjonalną naiwność ze szczerym patriotyzmem.

 (1.2) W blogach można spotkać wszystko – od przepisów kulinarnych, przez wspomnienia, po własną twórczość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtfurt͡ʃɔɕt͡ɕ, AS: tfurčość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. twórca m., twórczyni ż., tworzenie n., stworzenie n., tworzywo n., twór m.

 czas. tworzyć ndk., stworzyć dk.

 przym. twórczy

 przysł. twórczo

 przyr. -twórczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dorobek

 (1.2) kreatywność

Wiktionary


twórczy

1. mający na celu tworzenie; odkrywczy, kreatywny;
2. będący wynikiem tworzenia;
3. dotyczący, skupiający twórców


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który ma zdolność tworzenia, tworzy lub prowadzi do tworzenia

przymiotnik relacyjny

 (2.1) taki, który dotyczy twórców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Księdze Rodzaju są dwa opisy stworzenia, między którymi istnieje niezgodność co do kolejności aktów twórczych Boga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtfurt͡ʃɨ, AS: tfurčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stwórca mos., tworzenie n., stworzenie n., twórczość, twórca, twórczyni, tworzywo

 czas. tworzyć

 przysł. twórczo

 przyr. -twórczy

 przym. wytwórczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdolny, kreatywny, odkrywczy

 (2.1) artystyczny

Wiktionary


twórczyni

kobieta, która coś stworzyła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: twórca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Joanna Chmielewska jest twórczynią jedynych w swoim rodzaju kryminałów architektonicznych lub architektoniczno-awanturniczych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tfurˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: tfurčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stworzenie n., twórca m., twórczość ż., tworzenie n., tworzywo n., stwórca m.

 czas. tworzyć, stwarzać, stworzyć

 przym. twórczy, wytwórczy

 przysł. twórczo

Wiktionary


txistorra

rzeczownik

 (1.1) kulin. rodzaj cienkiej i tłustej kiełbaski z Kraju Basków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zjedliśmy talo z txistorrą.

Wiktionary


txt

format pliku tekstowego


SJP.pl


ty

zaimek osobowy


SJP.pl

zaimek osobowy

 (1.1) gram. druga osoba liczby pojedynczej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ty – brytyjski artysta hip-hop
  • Ty Burrell – amerykański aktor
  • Ty Cobb – amerykański gracz w baseball
  • Ty Detmer – amerykański piłkarz
  • Ty Duin – amerykański koszykarz
  • Ty Law – amerykański piłkarz
  • Ty Lawson – amerykański koszykarz
  • Ty Longley – amerykański gitarzysta
  • Ty Loomis – amerykański gracz siatkówki na plaży
  • Ty Murray – dziewięciokrotny mistrz świata – kowboj rodeo. Współzałożyciel i doradca zarządu Professional Bull Riders
  • Ty Olsson – kanadyjski aktor
  • Ty Page – amerykański skater

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy to ty byłeś wczoraj pod moim oknem?

 (1.1) Widziałam cię.

 (1.1) Mam nadzieję, że ci to przejdzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɨ, AS: ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tykanie n.

 czas. tykać ndk.

Wiktionary


tybel

przestarzale o klinie


SJP.pl


tybelak

owad z rodziny błonkówek


SJP.pl


tyber

rzeka we Włoszech; Tybr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka we Włoszech przepływająca przez Rzym;

Wiktionary

Ty

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wieczorem spacerowaliśmy nad Tybrem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɨbɛr, AS: tyber

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tyberiusz m., Tybr m., Tiberinus m.

 przym. tybrzański, nadtybrzański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. Tybr

Wiktionary


tyberiada

miasto w Izraelu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Izraelu, w Dystrykcie Północnym, nad Jeziorem Tyberiadzkim;

Wiktionary

Tyberiada ( ‏טְבֶרְיָה‎, ; ‏طبريا‎, "Tabarijja") – miasto położone w Dystrykcie Północnym w Izraelu. Według danych z 2010 Tyberiada miała 41 300 mieszkańców.

Tyberiada jest lokalnym ośrodkiem usługowo-przemysłowym, a także węzłem komunikacyjnym, w którym zbiegają się dwie drogi krajowe. Miasto stanowi centrum administracyjne regionu. Jest to znane uzdrowisko i ośrodek turystyczny położony na zachodnim brzegu Jeziora Tyberiadzkiego, w Dolnej Galilei. Jest to najniżej położone miasto w Izraelu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Noclegi kupujemy zawsze w Tyberiadzie po drugiej stronie jeziora.

 (1.1) W lipcu zwiedziliśmy Tyberiadę, Magdalę i Kafarnaum.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tyberiadczyk m., tyberiadka ż., Tyberiusz m.

 przym. tyberiadzki

Wiktionary


tyberiadczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Tyberiady

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tyberiadczycy tłumnie wylegli na miejskie plażaaże.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tyberiada ż.

:: fż. tyberiadka ż.

 przym. tyberiadzki

Wiktionary


tyberiadka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Tyberiady

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilka tyberiadek wylegiwało się już na plażaaży.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tyberiada ż.

:: fm. tyberiadczyk m.

 przym. tyberiadzki

Wiktionary


tyberiadzki

przymiotnik od: Tyberiada


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Tyberiady, związany z Tyberiadą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słońce niemiłosiernie praży na tyberiadzkich deptakach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tyberiada ż., tyberiadczyk mos., tyberiadka ż.

Wiktionary


tyberiusz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Tyberiusz, "Tiberius Claudius Nero", po adopcji "Tiberius Iulius Caesar Augustus", oficjalna tytulatura cesarska Tiberius Caesar Augustus (ur. 16 listopada 42 p.n.e., zm. 16 marca 37 n.e.) – cesarz rzymski, syn Tyberiusza Klaudiusza i Liwii Druzylli, pasierb i następca Oktawiana Augusta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Grakchus Tyberiusz był synem Kornelii z rodu Scypionów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɨˈbɛrʲjuʃ, AS: tyberʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tyber mrz., Tyberiada ż., Tybr mrz.

Wiktionary


tybet

cienka, miękka tkanina sukniowa z wełny czesankowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) włók. cienka i miękka tkanina z wełny czesankowej, o splocie skośnym, używana głównie do wyrobu chust, zapasek i sukien

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tybet – region geograficzno-historyczny w Azji
  • Tybet – de facto niepodległe państwo w latach 1912–1951, nieuznawane na arenie międzynarodowej
  • Wyżyna Tybetańska – wyżyna w Azji
  • Tybetański Region Autonomiczny (Tybet) – jednostka administracyjna Chin
  • Centralny Rząd Tybetański – tybetański rząd na uchodźstwie
  • Historia Tybetu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dni chłodniejsze noszono chustki z tybetu w ostrych kolorach, z wyraźnym kontrastowym wzorem kwiatowym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tybetka ż.,

:: zdrobn. tybecik mrz.

 przym. tybetowy, tybetański

Wiktionary


tybet.

skrót od: tybetański


SJP.pl


tybetanka

mieszkanka Tybetu (regionu)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Tybetu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨbɛˈtãnka, AS: tybetãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tybet mrz.

:: fm. Tybetańczyk mos.

 przym. tybetański

Wiktionary


tybetańczyk

mieszkaniec Tybetu (regionu)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Tybetu, Tybetańskiego Regionu Autonomicznego

Wiktionary

Tybetańczyk ("Urocynchramus pylzowi") – gatunek ptaka z rodziny tybetańczyków (Urocynchramidae), której jest jedynym przedstawicielem. Endemit Chin. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obiekty te ocalały pomimo ogromnych zniszczeń, jakich dokonano podczas rewolucji kulturalnej, i dowodzą ciągłości osadniczej Tybetańczyków na tych ziemiach.

 (1.1) Tybetańczycy tę rzekomą, tajemniczą, budzącą strach istotę nazywają kanguli, Nepalczycy natomiast yeti.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨbɛˈtãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: tybetãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tybet mrz.

:: fż. Tybetanka ż.

 przym. tybetański

Wiktionary


tybetański

przymiotnik od: Tybet


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Tybetu; związany lub wywodzący się z Tybetu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język Tybetańczyków;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten tybetański dzwonek przywiozłem z zeszłorocznej podróży.

 (2.1) Najpopularniejszym dialektem tybetańskiego jest lhaski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨbɛˈtãj̃sʲci, AS: tybetãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tybet mrz., Tybet mrz., Tybetańczyk mos., Tybetanka ż.

Wiktionary


tybetańskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem tybetańskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem tybetańskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku tybetańskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨbɛˈtãj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: tybetãĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


tybetolog

badacz języka i kultury Tybetu


SJP.pl


tybetologia

nauka o języku i kulturze Tybetu


SJP.pl

Tybetologia – nauka o językach, literaturze, kulturze, historii i dziejach Tybetu.

Tybetologia jest dziedziną młodą. Chociaż powstała w XIX w., rozwinęła się w pełni dopiero od lat 60. XX wieku, m.in. na skutek dużej fali emigrantów tybetańskich, która dotarła do Stanów Zjednoczonych.

Wikipedia


tybetolożka

→ tybetolog


SJP.pl

Patrz:

tybetolog

tybinga

miasto w Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. powiatowe miasto w południowo-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, siedziba rejencji Tybinga (1.2);

 (1.2) geogr. adm. rejencja w południowych Niemczech, w Badenii-Wirtembergii;

Wiktionary

Tybinga (niem. "Tübingen", "MAF:",) – powiatowe miasto uniwersyteckie w południowo-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, siedziba rejencji Tybinga, w regionie Neckar-Alb, również siedziba powiatu Tybinga. Leży nad rzeką Neckar.

Miasto leży ok. 45 km na południe od Stuttgartu. Liczy 88 358 mieszkańców (31 grudnia 2010), z czego ok. 22 tys. stanowią studenci.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rozwój Tybingi i jej uniwersytetu został zahamowany na skutek wojny trzydziestoletniej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tybińczyk mos., tybinka ż.

 przym. tybingeński, tybiński

Wiktionary


tybinka

klapa z półtwardej skóry, będąca częścią siodła, dająca oparcie dla kolan jeźdźca; tebenka, tabenka, tebinka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Tybingi

Wiktionary

Tybinka – część siodła stanowiąca bok siodła z poduszką kolanową, o którą jeździec opiera kolano.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Tybinga ż.

:: fm. tybińczyk mos.

 przym. tybiński

Wiktionary


tybinki

dawniej: frędzle i ozdoby skórzane wiszące u siodła; tebinki, tebenki, tabenki


SJP.pl


tybińczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Tybinga, ktoś pochodzący z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tybinga ż.

:: fż. tybinka ż.

 przym. tybiński

Wiktionary


tybiński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Tybingą, dotyczący Tybingi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tybinga ż., tybińczyk mos., tybinka ż.

Wiktionary


tyborowski

nazwisko


SJP.pl


tyborów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tyborów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Magnuszew
  • Tyborów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Cegłów

Wikipedia


tybr

rzeka we Włoszech; Tyber


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. geogr. rzeka we Włoszech przepływająca przez Rzym;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wieczorem spacerowaliśmy nad Tybrem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tyberiusz m., Tyber m., Tiberinus m.

 przym. tybrzański, tyberyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Tyber

Wiktionary


tybrzański

→ Tyber, → Tybr


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Tybru

Wiktionary

Patrz:

Tyber, → Tybr

Powiązane:

 rzecz. Tyber mrz., Tybr mrz.

 przym. nadtybrzański

Wiktionary


tyburcjusz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Tyburcjusz lub Tyburcy, łac. "Tibutius" – łacińskie imię męskie pochodzące ze starożytnego Rzymu. Wśród patronów św. Tyburcjusz (Tyburcy), żyjący w III wieku.

Tyburcjusz, Tyburcy imieniny obchodzi 14 kwietnia i 11 sierpnia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Według legendy ojcem Tyburcjusza był prefekt Rzymu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tyburcja ż., Tyburcy m.

Wiktionary


tyburski

nazwisko


SJP.pl


tyc

nazwisko, m.in. Teodor Tyc (1896-1927) - polski historyk i działacz narodowościowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Tyc (ur. 1942) – polski matematyk, profesor nauk matematycznych, senator II kadencji.
  • Andrzej Tyc (ur. 1946) – polski samorządowiec, urzędnik i menedżer.
  • Bogdan Tyc (1956–2020) – polski producent i wydawca muzyczny.
  • Ewa Tyc-Karpińska (ur. 1941) – polska medalierka, projektantka polskich monet.
  • Jan Tyc (1927–2000) – polski inżynier i działacz państwowy, wiceminister.
  • Teodor Tyc (1896–1927) – polski historyk i działacz narodowościowy.
  • Waldemar Tyc – polski ekonomista, dr hab.
  • Wojciech Tyc (ur. 1950) – polski piłkarz grający na pozycji napastnika.
  • Zofia Mocarska-Tyc (ur. 1943) – polska historyk literatury, specjalizująca się w literaturze XIX wieku i korespondencji sztuk.

Wikipedia


tycer

środowiskowo: pomocnik kieszonkowca wyspecjalizowany w przejmowaniu zrabowanej rzeczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) środ. przestęp. pomocnik złodzieja kieszonkowego wywołujący sztuczny tłok, odwracający uwagę ofiary, zasłaniający moment kradzieży, typujący cel lub też przejmujący łup

 (1.2) środ. przestęp. złodziej ubezpieczający kradzież, stojący na czatach, prowadzący obserwację lub ułatwiający ucieczkę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zostałem teraz kieszonkowcem. […] Na początku pracowałem jako tycer. Kiedy zjawialiśmy się po południu na targu, zaczynałem rozglądać się w poszukiwaniu kogokolwiek, kto sprawiał wrażenie człowieka nie stąd.

 (1.1) — Jest pan aresztowany jako tycer kieszonkowca Borysa Veldera, który przed chwilą okradł obywatela Indii, doktora Dahra Elebi […].

 (1.1) — Dobry jesteś – stwierdził „Pajac”. — Wziąłbym cię do siebie na tycera, ale za bardzo rzucasz się w oczy z tą czarniawą facjatą. Każdy tajniak cię zapamięta.

 (1.2) Tego dnia [...] Pierce przygotowywał włamanie do rezydencji Trenta. W realizację tego planu zaangażowanych było pięć osób: Pierce, znający nieco rozkład pomieszczeń we wnętrzu domu, Agar, który miał odbić klucz w wosku, kobieta Agara w roli świecy, czyli obserwatorki, oraz Barlow — tycer, który miał umożliwić ucieczkę i ubezpieczał całość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɨt͡sɛr, AS: tycer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tyc mrz., tycerka ż., tycówka ż.

 czas. tycować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) środ. przestęp. świeczka, świeca, sztroma

Wiktionary


tyche

w mitologii greckiej: personifikacja losu, utożsamiana z rzymską Fortuną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitgr. bogini i uosobienie przypadku, ślepego losu, szczęścia (pomyślności, powodzenia) i nieszczęścia oraz opiekunka miast, utożsamiana z rzymską Fortuną;

 (1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 258;

 (1.3) astr. jedna z hipotetycznych planetaanet w Układzie Słonecznym;

Wiktionary

Tyche (także Przypadek; gr. Τύχη Týchē ‘ślepy przypadek’, ‘ślepy los’, łac. Tyche, Fortuna od "fors, fortis" ‘los’, ‘traf’) – w mitologii greckiej bogini i uosobienie przypadku, „ślepego” losu, szczęścia (pomyślności, powodzenia) i nieszczęścia; opiekunka miast; utożsamiana z rzymską Fortuną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tyche uchodziła za córkę tytanidy Tetydy i Zeusa albo Prometeusza, albo Okeanosa.

 (1.1) Atrybutami Tyche były: róg obfitości, ster, kula albo koło.

 (1.1) Atrybutem Tyche, jako bóstwa opiekuńczego miast, była korona z murów obronnych i wież.

 (1.1) Wiele miast Wschodu, jak Antiochia, Aleksandria, miało swoją własną Tyche.

 (1.2) Tyche porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza, czyli w pasie głównym planetoid.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɨxɛ, AS: tyχe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Fortuna; rzad. Przypadek

Wiktionary


tychizm

w metafizyce: pogląd Williama Jamesa głoszący, że składniki rzeczywistości są niezależne od całości


SJP.pl


tychowianin

1. mieszkaniec Tychów; Tyszanin;
2. mieszkaniec Tychowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Tychowa

 (1.2) mieszkaniec Tychów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨxɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: tyχovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 fż. (1.1-2) tychowianka

 rzecz. (1.1) Tychów

 (1.2) Tychy, tyszanin, tyszanka

 przym. (1.1) tychowski

 (1.2) tyski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) tyszanin

Wiktionary


tychowianka

1. mieszkanka Tychów; Tyszanka;
2. mieszkanka Tychowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Tychowa

 (1.2) mieszkanka Tychów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨxɔˈvʲjãnka, AS: tyχovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 fm. (1.1-2) tychowianin

 rzecz. (1.1) Tychów

 (1.2) Tychy, tyszanin, tyszanka

 przym. (1.1) tychowski

 (1.2) tyski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) tyszanka

Wiktionary


tychowo

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Tychowo (niem. "Groß Tychow") – miasto w północnozachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, siedziba gminy Tychowo. Położone na pograniczu Pojezierza Drawskiego i Równiny Białogardzkiej, w zlewni strugi Liśnicy.

Według danych z 31 grudnia 2016 r. miasto miało 2518 mieszkańców.

Wikipedia


tychowski

→ Tychów, → Tychowo


SJP.pl

Patrz:

Tychów, → Tychowo

tychy

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Polsce;

Wiktionary

}|-

Tychy ( Tichau, czes. "Tichov") – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, w województwie śląskim. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa katowickiego.

Według danych GUS z 30 czerwca 2025 r., miasto było zamieszkiwane przez 120 518 osoby.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jadę jutro do Tychów odwiedzić ciotkę.

 (1.1) Będę się przyglądał Tychom jak się rozwijają.

 (1.1) Za Tychami w kierunku północnym zaczynają się Katowice.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɨxɨ, AS: tyχy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tyski

 rzecz. tyszanin, tyszanka, tychowianin, tychowianka

Wiktionary


tychów

wieś w Polsce


SJP.pl

Tychów ( Tychovia, Tychau) – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Czarnocin.

Wieś biskupstwa włocławskiego w powiecie piotrkowskim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


tychówko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tychówko – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Połczyn-Zdrój
  • Tychówko – opuszczona osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. białogardzkim, w gminie Tychowo

Wikipedia


tyci

bardzo mały


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. pieszcz. albo żart.: bardzo mały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zatoczce pływały tycie rybki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɨt͡ɕi, AS: tyći

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tyciutki, tyciuteńki, tyciuśki, tyciusieńki

 przysł. tycio

 licz. tycio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malutki, maciupki

Wiktionary


tycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|tyć.

forma przymiotnika.

 (2.1) zob. tyci.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tyć, przytyć

 partyk. tyć

 rzecz. otyłość ż.

Wiktionary


tycio

liczebnik nieokreślony

 (1.1) ekspr. bardzo mało

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tyci, tyciuśki, tyciuteńki, tyciusieńki, tyciutki

Wiktionary


tyciu-tyciu

liczebnik nieokreślony

 (1.1) pot. w bardzo niewielkim stopniu, bardzo niewiele

Wiktionary


tyciuchny

zdrobnienie od: tyci; tyciusieński, tyciuteńki, tyciuśki, tyciutki, tyciuni


SJP.pl


tyciuni

zdrobnienie od: tyci; tyciusieński, tyciuteńki, tyciuchny, tyciuśki, tyciutki


SJP.pl


tyciusieńki

zdrobnienie od: tyci; tyciuteński, tyciuśki, tyciutki, tyciuchny, tyciuni


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: tyci

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨt͡ɕüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: tyćüśė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tyci, tyciutki

 przysł. tycio

 licz. tycio

Wiktionary


tyciuteńki

zdrobnienie od: tyci; tyciusieński, tyciuśki, tyciutki, tyciuchny, tyciuni


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: tyci

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨt͡ɕuˈtɛ̃ɲci, AS: tyćutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tyci

 licz. tycio

Wiktionary


tyciutki

zdrobnienie od: tyci; tyciusieński, tyciuteńki, tyciuchny, tyciuśki, tyciuni


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: tyci

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɨˈt͡ɕutʲci, AS: tyćutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tyci, tyciusieńki

 przysł. tycio

 licz. tycio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tyciuśki

Wiktionary


tyciuśki

zdrobnienie od: tyci; tyciusieński, tyciuteńki, tyciuchny, tyciutki, tyciuni


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: tyci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Maluśkiewicz był - tyci, Tyciuśki jak ziarnko kawy, A oprócz tego podróżnik, A oprócz tego ciekawy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɨˈt͡ɕüɕci, AS: tyćüśḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tyci

 licz. tycio

Wiktionary


tycjan

kolor zbliżony do miedzianego, rudopomarańczowego, często mylony z pomarańczowym; kolor tycjanowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Tycjan, właśc. Tiziano Vecelli lub Vecellio (ur. ok. 1488–1490 w Pieve di Cadore, zm. 27 sierpnia 1576 w Wenecji) – włoski malarz, czołowy przedstawiciel szkoły weneckiej włoskiego malarstwa renesansowego. Uczeń Giovanniego Belliniego oraz Giorgiona.

Od imienia artysty wywodzi się słowo "tycjanowski" używane na określenie koloru rudopomarańczowego, często wykorzystywanego w obrazach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtɨt͡sʲjãn, AS: tycʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tycjanowski

Wiktionary


tycjanowski

1. dotyczący Tycjana, związany z Tycjanem (włoskim malarzem);
2. o kolorze: rudopomarańczowy, złotorudy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Tycjana, związany z Tycjanem – włoskim malarzem

 (1.2) złotorudy (zwykle o barwie włosów)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨt͡sʲjãˈnɔfsʲci, AS: tycʹi ̯ãnofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tycjan m.

Wiktionary


tycjanowy

kolor tycjanowy - kolor zbliżony do miedzianego, rudopomarańczowego, często mylony z pomarańczowym; tycjan


SJP.pl


tycoon

[czytaj: tajKUN] wpływowy człowiek interesu, magnat przemysłowy; tajkun, taikun


SJP.pl


tycować

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Lwów. żartować

 (1.2) środ. przestęp. pomagać złodziejowi w kradzieży kieszonkowej

 (1.3) środ. przestęp. zasłaniać (złodzieja w trakcie kradzieży)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tyc mrz., tycer mos., tycówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) środ. przestęp. świecić

Wiktionary


tycz

tycz cieśla - owad, chrząszcz z rodziny kózkowatych


SJP.pl


tyczewo

Tyczewo (do 1945 r. niem. "Tietzow") – wieś sołecka w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Tychowo. W latach 1975–1998 wieś należała do woj. koszalińskiego. Według danych UM, na dzień 31 grudnia 2014 roku wieś miała 78 mieszkańców.

Wikipedia


tyczka

1. długi sztywny pręt drewniany; żerdź;
2. sprzęt sportowy używany w dyscyplinie lekkoatletycznej: skok o tyczce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: tyka

 (1.2) sport. elastyczny pręt do wykonywania skoków o tyczce

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mieczysław Tyczka (ur. 1925) – profesor nauk prawnych
  • Antoni Tyczka – (ur. 1952) – polski polityk
  • Edward Nowicki ps „Tyczka” (1910-1945) – porucznik
  • tyczka geodezyjna
  • Ostew

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. tyka ż., tyczkarz m., tyczkarka ż.

 przym. tyczkowy, tyczkarski

Wiktionary


tyczkarka

kobieta uprawiająca skok o tyczce


SJP.pl


tyczkarski

dotyczący skoków o tyczce


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) sport. związany z tyczkarzami lub skokami o tyczce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tyczkarz mos., tyczkarka ż., tyczka ż., tyka ż.

 przym. tyczkowy

Wiktionary


tyczkarz

zawodnik uprawiający skok o tyczce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. zawodnik skoków o tyczce

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɨt͡ʃkaʃ, AS: tyčkaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tyczka ż., tyka ż.

:: fż. tyczkarka ż.

 przym. tyczkarski, tyczkowy

Wiktionary


tyczkowaty

przypominający tyczkę, podobny do tyczki


SJP.pl


tyczkować

wyznaczać przestrzeń tyczkami


SJP.pl


tyczkowina

Tyczkowina – faza rozwoju drzewostanu pomiędzy młodnikiem a drągowiną. W tym okresie zwarty drzewostan przypomina tyczki. Duże zagęszczenie młodych drzew doprowadza do powstania cienkiego i długiego pnia o grubości w pierśnicy (1,3 m od gruntu) do 10 cm i krótkiej 3 do 5 m korony. Faza tyczkowiny obejmuje lata życia drzewostanu od 25 do 35 lat. W tym okresie następuje silne zwarcie oraz proces przygłuszania i obumierania słabszych drzew.

Wikipedia


tyczkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z tyczką, dotyczący tyczki

 (1.2) roln. taki, który wymaga podpory w uprawie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tyczka ż., tyka ż., tyczkarz m., tyczkarka ż., tyczkowanie n.

 czas. tyczkować ndk.

 przym. tykowy, tyczkarski

Wiktionary


tycznia

okres godowy wilków


SJP.pl


tyczny

uprawiany przy pomocy specjalnych tyczek, drabinek (np. fasola tyczna); tyczkowy


SJP.pl


tyczyn

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. osada w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce w województwie podkarpackim;

Wiktionary

Tyczyn – miasto w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, graniczące bezpośrednio z Rzeszowem. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Tyczyn.

Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1368 roku położone było w XVI wieku w województwie ruskim. W latach 1920–1945 miasto administracyjnie należało do woj. lwowskiego, a w okresie 1945–1975 i 1975–1998 do woj. rzeszowskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtɨt͡ʃɨ̃n, AS: tyčỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tyczynianin m., tyczynianka ż.

 przym. tyczyński

Wiktionary


tyczynianin

mieszkaniec Tyczyna (miasta w Polsce)


SJP.pl


tyczynianka

mieszkanka Tyczyna (miasta w Polsce)


SJP.pl


tyczyć

1. przestarzale: wyznaczać drogę; wytyczać
2. tyczyć się - odnosić się do czegoś, kogoś, wiązać się z czymś, kimś


SJP.pl


tyczyński

przymiotnik od: Tyczyn


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Damian Tyczyński (ur. 2000), hokeista
  • Jerzy Tyczyński (1923-1944), powstaniec warszawski, żołnierz kompanii „Koszta” AK
  • Jerzy Tyczyński (ur. 1907), aktor
  • Stanisław Tyczyński (ur. 1958), przedsiębiorca, założyciel radia RMF FM
  • Tadeusz Tyczyński (1923-1944), powstaniec warszawski, żołnierz batalionu „Zośka” AK
  • Wiesław Tyczyński (1922-1944), powstaniec warszawski, żołnierz batalionu „Zośka” AK
  • Wojciech Tyczyński (1892-1959), pułkownik piechoty Wojska Polskiego II RP
  • Kanał Tyczyński – historyczny kanał łączący niegdyś Tyczyn z Sieradzem

Wikipedia


tydz.

skrót od: tydzień


SJP.pl

skrót, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = tydzień

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tydzień mrz.

Wiktionary


tydzień

okres 7 dni, najczęściej od poniedziałku do niedzieli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) okres siedmiu kolejnych dni, zwykle od poniedziałku do niedzieli, będący częścią miesiąca, związany prawdopodobnie ze zmianami Księżyca, powtarzający się cyklicznie;

 (1.2) każdy okres siedmiu dni

Wiktionary

Tydzień – pozaukładowa jednostka czasu; część miesiąca licząca siedem dni, od poniedziałku do niedzieli; każdy okres liczący siedem dni. Ta miara czasu związana jest z fazami Księżyca i odpowiada w przybliżeniu 1/4 miesiąca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nazwy dni tygodnia w wielu językach europejskich pochodzą od nazw rzymskich, utworzonych od nazw planetaanet.

 (1.1) W przyszłym tygodniu wyjeżdżamy w góry.

 (1.2) Dziś jest czwartek. Za tydzień, a więc w przyszły czwartek, jest dzień wolny.

 (1.2) Skierowałam go przed trzema tygodniami do szpitala z powodu podrażnienia wyrostka robaczkowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɨd͡ʑɛ̇̃ɲ, AS: tyʒ́ė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 skr. tydz.

 rzecz. tygodnik mrz., tygodniczek mrz., tygodnikarz mos., tygodniówka ż.

 przym. tygodniowy, tygodnikowy, tygodniówkowy

 przysł. tygodniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. tydz.; gw. Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński tydziyń

 (1.2) gwara. niedziela; gw. Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński tydziyń

Wiktionary


tydziyń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. tydzień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (gwara.) Foter sie śmioł zy mie chyba tydziyń. → Ojciec śmiał się ze mnie chyba przez tydzień.

Wiktionary


tydówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Tydówka – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Kiernozia.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


tyflis

dawna nazwa Tbilisi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Tbilisi (nazwa oficjalna w latach 1845–1936);

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tyfliski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. Tbilisi

Wiktionary


tyfliski

przymiotnik od: Tyflis


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Tyflisem, dotyczący Tyflisu (współcz. Tbilisi)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tyflis mrz.

Wiktionary


tyflo-

przedrostek

 (1.1) …tworzący pierwszy człon wyrazów związanych z niewidomymi i niedowidzącymi oraz ze ślepotą

Wiktionary


tyflografia

wypukły druk dla niewidomych


SJP.pl


tyflograficzny

→ tyflografia


SJP.pl

Patrz:

tyflografia

tyflografika

wypukłe rysunki, ilustracje, schematy przeznaczone dla osób niewidomych


SJP.pl

Tyflografika (także: "rysunek dla niewidomych", "rysunek wypukły", "rysunek Brajlowski", "rysunek dotykowo dostępny"; od "gr. typhlos – ślepy, niewidomy") – graficzne odwzorowanie i przedstawienie określonej rzeczywistości przy zastosowaniu odpowiedniej skali i proporcji, w sposób dostępny dla człowieka za pomocą zmysłu dotyku. Odwzorowanie takie pozwala osobom niewidomym poznawać, rozumieć i odwzorowywać rzeczywistość.

Wikipedia


tyfloinformatyk

specjalista w dziedzinie tyfloinformatyki


SJP.pl


tyfloinformatyka

specjalista w dziedzinie tyfloinformatyki


SJP.pl


tyflolog

specjalista zajmujący się zagadnieniami związanymi z utratą wzroku


SJP.pl


tyflologia

zbiór wiadomości z wielu dziedzin, które mogą być przydatne osobom niewidomym lub tym, które mają do czynienia z niewidomymi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. nauka zajmująca się utratą wzroku oraz badaniem jej przyczyn i skutków;

Wiktionary

Tyflologia (z gr. "typhlos" - niewidomy) – nauka zajmująca się problemami utraty wzroku.

Tyflologia nie jest wyodrębnioną dyscypliną naukową. Stanowi raczej zbiór wiadomości z wielu dziedzin jak psychologia, medycyna, pedagogika, logopedia, socjologia, technika, które mogą być przydatne niewidomym lub osobom mającym do czynienia z niewidomymi w procesie ich wychowania, edukacji, terapii i rehabilitacji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak twierdzą specjaliści od tyflologii […], wczesna rehabilitacja małych dzieci do trzeciego roku życia większości z nich mogłaby bardzo znacznie usprawnić wzrok, co oznacza — poprawić jakość dorosłego życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tyflolog m.

 przym. tyflologiczny

Wiktionary


tyflologiczny

dotyczący tyflologii


SJP.pl


tyflomapa

wypukła mapa dostosowana dla osób niewidomych i słabowidzących


SJP.pl

Tyflomapa (także: "mapa dotykowa", "mapa wypukła", "mapa brajlowska", "mapa tyflograficzna," "tyfloplan; od gr. typhlos – ślepy, niewidomy") – mapa czytana za pomocą zmysłu dotyku lub w ograniczonym stopniu (częściowo) wzrokiem, przeznaczona dla osób niewidomych lub słabowidzących. Stanowi rodzaj tyflografiki.

Wikipedia


tyflopedagog

specjalista w zakresie tyflopedagogiki


SJP.pl


tyflopedagogika

dział pedagogiki specjalnej zajmujący się wychowaniem, nauczaniem oraz terapią osób niewidzących i niedowidzących


SJP.pl

Tyflopedagogika (z gr. "typhlos" – ślepy) – dział pedagogiki specjalnej zajmujący się wychowaniem, edukacją, terapią i rehabilitacją osób niewidomych i niedowidzących w placówkach oświatowych (w tym integracyjnych) oraz poradniach specjalistycznych.

Osoby z uszkodzonym wzrokiem dzieli się na dwie grupy:

Wikipedia


tyflosolis

rynienkowate wgłębienie w grzbietowej części jelita środkowego skąposzczetów lądowych


SJP.pl

Tyflosolis (łac. "typhlosolis") – podłużny fałd jelita występujący u wielu gatunków glebowych skąposzczetów od strony grzbietowej jelita środkowego. Służy zwiększeniu powierzchni wchłaniania pokarmu.

W żołądkach mięczaków są to orzęsione fałdy sortujące pobrany pokarm.

Wikipedia


tyfon

urządzenie alarmowania akustycznego, zamontowane na stopniach i obudowie samochodów pożarniczych; używane do dawania sygnałów ostrzegawczych w czasie jazdy do pożaru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. potwór z mitów greckich, pół człowiek, pół zwierzę o ogromnym wzroście i sile;

Wiktionary

Tyfon (także Tyfeus, Tyfaon bądź Tyfos, gr. Τυφῶν "Typhō̂n", Τυφωεύς "Typhōeús", Τυφάων "Typháōn" bądź Τυφώς Typhṓs) – w mitologii greckiej najmłodszy syn Gai i Tartarosa.

Według innej wersji miał być synem Hery, poczętym bez udziału mężczyzny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. tyfon m., Tyfeus m., Tyfaon m., Tyfos m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Tyfeus, Tyfaon, Tyfos

Wiktionary


tyftyk

dywdyk; dyftyk;
1. dawniej: tkanina wełniana, jedwabna lub bawełniana; ubiór z tej tkaniny;
2. dawniej: jedwabna kapa na konia


SJP.pl


tyfus

ciężka choroba zakaźna przenoszona przez wszy i pchły; dur brzuszny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. grupa bakteryjnych chorób zakaźnych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu mieszkańców miasta zmarło w trakcie epidemii tyfusu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɨfus, AS: tyfus

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tyfusowy, tyfoidalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dur

Wiktionary


tyfusowa

potocznie: kobieta chora na tyfus


SJP.pl


tyfusowy

potocznie: osoba chora na tyfus


SJP.pl


tyg.

skrót od: tygodnik, tygodniowy


SJP.pl


tygel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. patelnia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tyglik mrz.

Wiktionary


tygiel

1. naczynie laboratoryjne różnej pojemności, używane w przemyśle i w laboratoriach chemicznych do topienia metali oraz do spalania i prażenia różnych substancji;
2. miejsce lub stan, w którym zachodzą gwałtowne przemiany, zwykle społeczne, narodowościowe lub religijne;
3. przestarzałe:
a) naczynie kuchenne w kształcie miseczki z długą rączką; rynka;
b) zawartość tego naczynia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lab. techn. element wyposażenia laboratoryjnego, naczynie o kształcie podobnym do kubka, służące do wykonywania operacji na substancjach stałych wymagających wysokiej temperatury, np. suchej destylacji, stapiania metali itd.

 (1.2) kulin. naczynie kuchenne w kształcie miseczki z długą rączką

 (1.3) przen. miejsce, w którym zachodzi wiele zmian społecznych, w którym mieszają się narodowości, wyznania itd.

Wiktionary

Ty

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtɨɟɛl, AS: tyǵel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. tygielek m.

 przym. tyglowy

Wiktionary


tygielek

mały tygiel; zawartość tego naczynia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. mały tygiel

 (1.2) małe, metalowe naczynie z rączką, służące np. do zaparzania kawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zaparzano ją w niewielkich metalowych tygielkach, które po zalaniu wrzątkiem jeszcze ustawiano na ogniu do ponownego zagotowania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɨˈɟɛlɛk, AS: tyǵelek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tygiel m.

 przym. tyglowy

Wiktionary


tygielski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojciech Tygielski – polski historyk
  • Zdzisław Tygielski – polski aktor, śpiewak operetkowy, musicalowy

Wikipedia


tyglak

środowiskowo: piec używany głównie do wytapiania metali nieżelaznych, przeznaczanych później na odlewy; piec tyglowy


SJP.pl


tyglew

mieszaniec samca tygrysa i samicy lwa


SJP.pl

Tyglew – mieszaniec samca tygrysa i samicy lwa (lwicy).

Wikipedia


tyglik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. patelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tygel mrz.

Wiktionary


tyglowy

→ tygiel, np. piec tyglowy, stal tyglowa


SJP.pl


tyglówka

dawniej: maszyna drukarska używana głównie do tworzenia druków akcydensowych niewielkiego formatu; pedałówka


SJP.pl


tygodniami

przysłówek

 (1.1) ileś tygodni, przez wiele tygodni

forma rzeczownika.

 (2.1) N. lm. od: tydzień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza Malwina tygodniami skrobała w przedszkolu kartofle.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tydzień mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) długo, długotrwale

Wiktionary


tygodnik

publikacja wydawana raz w tygodniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) czasopismo ukazujące się co tydzień;

Wiktionary

Tygodnik – czasopismo ukazujące się raz w tygodniu.

W polskim nazewnictwie gatunkowym periodyków nazwa ta, utworzona na wzór dziennika pojawiła się na początku XIX wieku (Tygodnik Wileński 1804), zastępując dawniejszą nazwę "pismo tygodniowe", powstałą pod wpływem niemieckim. Określenie to często stanowi część składową tytułu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W kioskach pojawił się nowy tygodnik – „Życie w metropolii”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɨˈɡɔdʲɲik, AS: tygodʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tydzień m.

 przym. tygodnikowy, tygodniowy

 przysł. tygodniowo

Wiktionary


tygodniowo

przysłówek

 (1.1) w ciągu tygodnia; dotyczy ilości czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Julian na swoje utrzymanie przeznacza 300 dolarów tygodniowo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨɡɔdʲˈɲɔvɔ, AS: tygodʹńovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tydzień m., tygodnik m., tygodniówka ż.

 przym. tygodniowy, tygodnikowy, tygodniówkowy

Wiktionary


tygodniowy

a) mający tydzień (siedem dni), trwający tydzień (siedem dni) itp.; jednotygodniowy; siedmiodniowy;
b) ukazujący się raz w tygodniu, przypadający co tydzień itp.; cotygodniowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do tygodnia; funkcjonujący, trwający, istniejący przez tydzień

 (1.2) zdarzający się, ukazujący się co tydzień; przypadający raz na tydzień

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Gibereliny Ag041 przeciwdziałają także pękaniu jabłek. Działają najskuteczniej w stężeniu 50 mg po pięciokrotnym zastosowaniu w odstępach tygodniowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tydzień m., tygodniówka ż., tygodnik m.

 przym. tygodnikowy, tygodniówkowy, cotygodniowy, jednotygodniowy

 przysł. tygodniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. tyg., jednotygodniowy

 (1.2) skr. tyg., cotygodniowy

Wiktionary


tygodniówka

potocznie: zarobek za przepracowany tydzień pracy; wypłata tygodniowa


SJP.pl


tygodniówkowy

→ tygodniówka


SJP.pl

Patrz:

tygodniówka

tygr

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) śrpol. zool. tygrys

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do tego ma też sam ten kraj dziwnie wiele dzikich zwierzów – jako elefanty, tygry, lamparty, smoki okrutne, co bardzo szkodzą, lwi, niedźwiedzie czarne, kuropatwy, przepiórki, ptactwa – okrutność wielka, a zwłaszcza nad morzem. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɨkr̥, AS: tykr̦

Wiktionary


tygrys

1. największy z żyjących obecnie wielkich kotów o długości ciała do 2 metrów, ogona do 1,1 metra i wadze do 360 kg, drapieżnik o zmiennym ubarwieniu, polujący głównie na zwierzęta kopytne, żyjący 15-17 lat w gęstych zaroślach i górskich lasach, zwykle w pobliżu rzek w krajach południowej, wschodniej i południowo-wschodniej Azji oraz Archipelagu Malajskiego;
2. w czasie drugiej wojny światowej: typ niemieckiego ciężkiego czołgu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Panthera tigris|Linnaeus|ref=tak., duży drapieżnik z rodziny kotowatych z wyrazistymi pręgami na sierści;

 (1.2) pot. wojsk. czołg niemiecki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tygrys jest największym dzikim kotem.

 (1.1) Grupa nietrzeźwych osób wtargnęła na teren ogrodu zoologicznego przez dziurę w płocie, a potem dźgała kijem tygrysy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɨɡrɨs, AS: tygrys

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tygrys mrz., tygrysówka ż.

:: zdrobn. tygrysek mzw., tygrysię n., tygrysiątko n.

:: fż. tygrysica ż.

 przym. tygrysi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śrpol. tygr

Wiktionary


tygrysek

mały tygrys


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: tygrys

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W naszym zoo urodziły się dwa tygryski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɨˈɡrɨsɛk, AS: tygrysek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tygrys mzw., tygrysica ż., tygrysię n., tygrysiątko n.

 przym. tygrysi

Wiktionary


tygrysi

dotyczący tygrysa (drapieżnik z rodziny kotów)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z tygrysem; dotyczący tygrysa

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do tygrysa, będący jego własnością

przymiotnik jakościowy

 (3.1) właściwy tygrysowi, podobny do tygrysa

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Czekając w zapamiętaniu na kubiki, ćwiczyliśmy tymczasem tygrysi, oficerski krok i metalowy ton komend.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɨˈɡrɨɕi, AS: tygryśi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tygrys m., tygrysica ż., tygrysek m., tygrysiątko n., tygrysię n., tygrysówka ż., tygrzyk m., tygryska ż., tygrysisko n.

Wiktionary


tygrysiarnia

pomieszczenie, zwłaszcza w ogrodzie zoologicznym, w którym żyją tygrysy


SJP.pl


tygrysica

samica tygrysa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. samica tygrysa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨɡrɨˈɕit͡sa, AS: tygryśica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tygrysek m., tygrysię n., tygrysiątko n.

:: zdrobn. tygrysiczka ż.

:: fm. tygrys m.

 przym. tygrysi

 przysł. tygrysio

Wiktionary


tygrysiątko

pieszczotliwe zdrobnienie od: tygrysię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zool. młody, niewielki tygrys

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad łóżkiem wisiał obraz z tygrysiątkiem w zaroślach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tygrysię n., tygrys mzw., tygrysica ż., tygrysek mzw.

 przym. tygrysi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tygrysek, tygrysię

Wiktionary


tygrysię

małe tygrysa, mały tygrys


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) młody tygrys

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Matka czuwała przy tygrysięciu dzień i noc.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tygrys mzw.

:: zdrobn. tygrysiątko n.

 przym. tygrysi

 przysł. tygrysio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tygrysek

Wiktionary


tygryska

mały tygrys


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tygryska nagobroda, tygryska rdzawoszyja – ptaki z rodzaju Tigrisoma
  • tygryska (tygrysówka) – rodzaj roślin należący do rodziny kosaćcowatych (Iridaceae)

Wikipedia


tygryskowy

→ tygrysek


SJP.pl

Patrz:

tygrysek

tygrysówka

rodzaj roślin z rodziny kosaćcowatych; tygryska


SJP.pl

Tygrysówka, tygryska ("Tigridia" Juss.) – rodzaj wieloletnich roślin należący do rodziny kosaćcowatych ("Iridaceae"). Należy do niego ok. 50 gatunków roślin występujących w Ameryce Środkowej od Meksyku do Salwadoru i w Ameryce Południowej od Peru do północnego Chile. Nazwa pochodzi z łacińskiego słowa "tigris" (tj. tygrys), ze względu na barwę kwiatów gatunku "Tigridia pavonia", który jest gatunkiem typowym tego rodzaju.

Wikipedia


tygrzyk

tygrzyk paskowany - pająk z rodziny krzyżakowatych


SJP.pl


tyiyn

[czytaj: tijen] drobna waluta Kazachstanu i Kirgistanu


SJP.pl


tyj

przybierać na wadze, stawać się grubym, otyłym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. herbata

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: tyć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɨj, AS: tyi ̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk harbata, tej

Wiktionary


tyja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w środkowej Etiopii, wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO

 (1.2) mitgr. pierwsza kobieta, która złożyła ofiarę Dionizosowi

Wiktionary

Tyja (amhar. ጢያ) – miasto w środkowej Etiopii, w regionie administracyjnym Jedebub Byhierocz, Byhiereseboczynna Hyzbocz. W pobliżu znajduje się stanowisko archeologiczne z 36 kamiennymi stelami, które najprawdopodobniej wyznaczają miejsce nekropoli.

W 1980 roku stanowisko w Tyji zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Wikipedia


tyjater

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. teatr

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kult. przedstawienie teatralne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Momy gmach, co mo sużyć kulturze, to trza we wsi zrobić tyjater.

Wiktionary


tyjuś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Teodor

Wiktionary


tyk

czerwone, matowe płótno używane na wsypy


SJP.pl


tyka

1. długa tyczka;
2. przenośnie: wysoki chudzielec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. od: tyczka

 (1.2) żerdź, np. ustawiana jako podpora dla roślin

 (1.3) przen. wysoka i szczupła osoba

 (1.4) łow. główna część poroża u jeleniowatych, z której wyrastają odnogi

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: tykać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɨka, AS: tyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tyczkowanie n., tyczkarz m., tyczkarka ż., tyczkarstwo n.

:: zdrobn. tyczka ż.

 czas. tyczkować ndk.

 przym. tyczkowy, tyczkowaty, tykowaty, tyczkarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) żerdź

Wiktionary


tykanie

1. dotykać, powodując poruszanie się czegoś; tknąć, tknąć się, tykać się;
2. mówić komuś "na ty", zwracać się do kogoś po imieniu;
3. czynić komuś krzywdę;
4. wykorzystywać kogoś seksualnie;
5. zabierać się za coś, zaczynać coś robić;
6. napoczynać, naruszać coś, kosztować czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|tykać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obudziło mnie tykanie tego wielkiego zegara w salonie.

 (1.1) Niektórzy nie lubią tykania przez obcych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɨˈkãɲɛ, AS: tykãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zetknąć, wytykać, wytknąć, stykać, tykać ndk., tknąć dk., tyknąć dk.

 rzecz. niedotykalski mos., styk mrz., stykówka ż., stycznik mrz., tknięcie n., przetykacz mrz., zestyk mrz.

 przym. dotykowy, niedotykalski

 zaim. ty

Wiktionary


tykać

1. dotykać, powodując poruszanie się czegoś; tknąć, tknąć się, tykać się;
2. mówić komuś "na ty", zwracać się do kogoś po imieniu;
3. czynić komuś krzywdę;
4. wykorzystywać kogoś seksualnie;
5. zabierać się za coś, zaczynać coś robić;
6. napoczynać, naruszać coś, kosztować czegoś


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. tyknąć)

 (1.1) o zegarze: wydawać krótki odgłos przy przesunięciu wskazówki

 (1.2) pot. zwracać się do kogoś „ty” zamiast „pan”/„pani”

czasownik przechodni niedokonany (dk. tknąć)

 (2.1) dotykać

 (2.2) wchodzić w kontakt (np. fizyczny, seksualny) z inną osobą

 (2.3) powodować wrażenie, uczucie

 (2.4) zajmować się czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słyszysz? Zegar przestał tykać. Trzeba będzie go nakręcić.

 (1.2) – Służę ci – odparł wynalazca. (Jak wiadomo, w bajkach wszyscy się „tykają”, nawet smoków nie tytułuje się panami i jedynie do królów trzeba się odzywać w liczbie mnogiej.) (Stanisław Lem „Przyjaciel Automateusza”)

 (2.2) Spróbuj tylko tknąć moją córkę, ty draniu! Kijem ci wszystkie kości porachuję! (dk.)

 (2.3) Już miałam wsiąść do tego promu, ale tknęło mnie złe przeczucie i poczekałam na następny. I wiesz co? Tego samego dnia ten prom zatonął! (dk.)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɨkat͡ɕ, AS: tykać

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. tykanie

 (1.2) zaim. ty

 (2.1) rzecz. dotyk; przym. dotykowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cykać

 (1.2) mówić na ty

 (2.1-2) dotykać

Wiktionary


tykicz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. krótka rzeka w centralnej części Ukrainy, na Wyżynie Naddnieprzańskiej. powstaje z połączenia rzek Tykicza Górnego i Tykicza Gniłego; po zlaniu się z rzeką Wełyka Wyś tworzy Siniuchę;

Wiktionary

Tykicz ( Тікич "Tikycz"), wcześniej Tykicz Gniły – rzeka w centralnej części Ukrainy, na Wyżynie Naddnieprzańskiej, będąca krótkim – około 4 km – ciekiem. Tykicz płynący z północy na południe powstaje z połączenia rzek Tykicza Górnego (prawy) i Tykicza Gniłego (lewy dopływ). Po zlaniu się z rzeką Wełyka Wyś tworzy Siniuchę.

Wikipedia


tyknięcie

rzadkie: np. o zegarze - wydać charakterystyczny odgłos, tyknięcie; cyknąć


SJP.pl


tyknąć

rzadkie: np. o zegarze - wydać charakterystyczny odgłos, tyknięcie; cyknąć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. tykać)

 (1.1) dokonany od|tykać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɨknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: tyknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tykanie n.

Wiktionary


tykocin

miasto w województwie podlaskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Ty

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tɨˈkɔt͡ɕĩn, AS: tykoćĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tykocinianin m., Tykocinianka ż.

 przym. tykociński

Wiktionary


tykocinianin

mieszkaniec Tykocina (miasta w Polsce)


SJP.pl


tykocinianka

mieszkanka Tykocina (miasta w Polsce)


SJP.pl


tykociński

przymiotnik od: Tykocin


SJP.pl


tykoczelny

barasinga tykoczelna - gatunek ssaka z rodziny jeleniowatych; jeleń Elda


SJP.pl


tykot

charakterystyczny, powtarzający się dźwięk wydawany przez zegary i niektóre mechanizmy; tykanie


SJP.pl


tykotek

tykotek rudowłos - gatunek chrząszcza z rodziny kołatkowatych


SJP.pl


tykowaty

patykowaty; potocznie:
1. chudy i wysoki;
2. długi jak tyka


SJP.pl


tykwa

roślina warzywna z rodziny dyniowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. roślina o dyniowatych owocach, uprawiana w tropikach;

 (1.2) bot. butelkowaty owoc tykwy (1.1) używany jako naczynie

 (1.3) daw. żart. bójka

Wiktionary

Tykwa ("Lagenaria" Ser.) – rodzaj jednorocznych, pnących roślin tropikalnych z rodziny dyniowatych. Obejmuje 6 gatunków. Występują one w Afryce środkowej i południowej, włącznie z Madagaskarem. Jako rośliny introdukowane obecne są na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. tykwowy

Wiktionary


tykwowy

→ tykwa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z tykwą, dotyczący tykwy

Wiktionary

Patrz:

tykwa

Powiązane:

 rzecz. tykwa ż.

Wiktionary


tyl

nazwisko


SJP.pl


tyla

zaimek liczebny wskazujący

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. tyle

Wiktionary

Tyla Laura Seethal (ur. 30 stycznia 2002 w Edenvale) – południowoafrykańska piosenkarka, tancerka i autorka tekstów piosenek pochodzenia maurytyjskiego.

Wikipedia


tylakoid

struktura występująca w chloroplastach, łącząca stromy złożone z gran


SJP.pl

Tylakoid – pęcherzykowata struktura, podstawowy element budowy wewnętrznej chloroplastu komórki roślinnej lub podobna struktura wchodząca w skład autotroficznej komórki prokariotycznej. U większości roślin w chloroplastach tylakoidy tworzą tzw. system lamellarny, w którego skład wchodzą grana, czyli zwarte stosy spłaszczonych tylakoidów (lamelle gran) oraz intergrana, czyli tylakoidy stromy (lamelle stromy) będące pojedynczymi pęcherzykami tylakoidów łączących grana.

Wikipedia


tylcowy

→ tylec


SJP.pl

Patrz:

tylec

tylczak

skórna postać nosacizny charakteryzująca się podskórnymi guzami lub wrzodami; nosacizna skóry


SJP.pl


tylda

tilda (rzadko);
1. wężyk w kształcie poziomego S oznaczający miękkość lub nosowość spółgłoski;
2. znak w postaci wężyka oznaczający, że wyraz jest napisany w formie skrótowej lub że jakaś jego część jest celowo opuszczona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) typogr. znak w tekście w postaci poziomego wężyka, którym zastępuje się opuszczony dla oszczędności miejsca wyraz lub jego część

 (1.2) typogr. znak diakrytyczny w postaci poziomego wężyka stawianego nad literą

Wiktionary

~

Tylda ( titulus, tilde) – znak pisarski w formie wężyka (~), zwany również "falą" lub "wężykiem". W średniowieczu pierwotnie zapisywano znak w formie wężyka nad literą poprzedzającą skrócony fragment wyrazu w celu zaznaczania abrewiacji. Później znak ten zyskał status znaku diakrytycznego umieszczanego nad spółgłoskami lub samogłoskami, by w końcu przekształcić się w samodzielny znak pisarski w formie wężyka (~).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtɨlda, AS: tylda

Wiktionary


tyle

1. zaimek liczebny;
2. liczebnik nieokreślony


SJP.pl

zaimek liczebny wskazujący

 (1.1) określenie odnoszące się do liczebników głównych lub zastępujące je

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyniósł tyle książek, ile zmieścił w torbie.

 (1.1) Nie możemy dziś tego załatwić. Niestety nie mam tyle czasu.

 (1.1) Zjadłeś aż tyle cukierków?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɨlɛ, AS: tyle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tak dużo, tak wiele

Wiktionary


tylec

tylna część jakiegoś narzędzia (rzadziej innego przedmiotu); również: tępa strona noża


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. tylna część przedmiotu

 (1.2) stpol. krótki miecz, sztylet

Wiktionary

Tylec – tylna ściana komory zamkowej. Do tylca mogą być mocowane od wewnątrz zderzaki amortyzujące uderzenie zespołu ruchomego i części mechanizmu spustowego, a od zewnątrz kolba lub uchwyty służące do naprowadzania broni na cel.

Wikipedia


tylek

narzędzie cukiernicze do nadziewania wypieków kremem, dżemem itp.; końcówka do nadziewania


SJP.pl


tylekrotny

przestarzale: tylokrotny


SJP.pl


tylekroć

przysłówek liczebnikowy

 (1.1) książk. rzad. tyle razy (komunikuje, że dane zdarzenie powtórzyło się wielokrotnie, często w ocenie mówiącego aż zanadto, zbyt wiele razy)

 (1.2) książk. rzad. tylokrotnie, o tyle razy (w połączeniu z przymiotnikami lub przysłówkami w stopniu wyższym wskazuje, że dana cecha lub wielkość jest zwielokrotniona w stosunku do punktu odniesienia)

 (1.3) książk. za każdym razem, tyle razy (w dwuelementowych połączeniach skorelowanych wskazuje, że stan lub czynność ze zdania nadrzędnego realizuje się zawsze wtedy, kiedy zachodzi zdarzenie opisane w zdaniu podrzędnym)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale opinia publiczna, zrazu nieśmiało, potem coraz pewniej, podnosiła głos w obronie tylekroć deptanej sprawiedliwości.

 (1.1) Jako pracownik muzeum i ochrony zabytków tylekroć brałem udział w poszukiwaniach zaginionych zbiorów, że w mej wyobraźni zaraz zrodziło się przekonanie, iż i tym razem również chodzi o jakiś ukryty zabytkowy przedmiot.

 (1.1) Wilka najbardziej bolało milczenie bliskich, tych, którym ufał i którzy tylekroć mu przysięgali wierność.

 (1.2) Rosjanie, którzy są tylekroć liczniejsi od nas, oczywiście nie boją się polonizacji. Lecz doceniając atrakcyjność polskiej kultury, zdają sobie sprawę z możliwości jej ekspansji w sprzyjającym momencie.

 (1.3) Ilekroć woźny patrzał na ten napis, tylekroć czuł, że przenigdy już nie zrozumie świata, w którym przyjdzie mu umierać.

 (1.3) Ilekroć przyjeżdżałem z Warszawy na weekend albo na święta, tylekroć odwiedzałem babcię, chociaż coraz częściej miałem wrażenie, że odwiedzam pustą skorupę, w której od dawna nie mieszka.

 (1.3) Ile razy patrzę na różne wykresy i dane, tylekroć pojawia mi się w głowie — a raczej „śpiewa” niż pojawia — piosenka Wojciecha Młynarskiego […].

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. tylokrotnie, tylekrotnie, tylukrotnie

Wiktionary


tylenol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. handlowa nazwa paracetamolu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zgodnie z instrukcją naszych lekarzy, podawałem Julii levodromoran, potem percodan z tylenolem, co trzy godziny dniem i nocą.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paracetamol, acetaminofen, apap

Wiktionary


tyleż

'tyle' wzmocnione partykułą


SJP.pl

zaimek liczebny wskazujący

 (1.1) wzmocnione „tyle”

Wiktionary


tyleżkrotny

wzmocnione "tylekrotny"


SJP.pl


tyli

gwarowo: tak wielki albo tak mały; taki


SJP.pl


tylicki

→ Tylicz (wieś w Polsce)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bartłomiej Tylicki (zm. 1609) – polski szlachcic
  • Jacek Tylicki (ur. 1951) – polski artysta multimedialny
  • Justyna Budzińska-Tylicka (1867-1936) – polska działaczka feministyczna, socjalistyczna i społeczna, polityczka, lekarka
  • Piotr Tylicki (1543–1616) – biskup katolicki i urzędnik królewski
  • Sebastian Tylicki (ur. 1989) – polski siatkarz
  • Stanisław Tylicki (1895–1918) – polski wojskowy
  • Zygmunt Tylicki (1934-2018) – polski polityk

Wikipedia


tylicz

wieś w Polsce


SJP.pl

Ty

Wikipedia


tyliński

nazwisko


SJP.pl


tylka

narzędzie cukiernicze do nadziewania wypieków kremem, dżemem itp.; końcówka do nadziewania


SJP.pl

Tylka – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Krościenko nad Dunajcem.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Wikipedia


tylko

1. spójnik łączący zdania współrzędne
2. partykuła wyróżniająca jakiś wyraz, wyrazy w zdaniu


SJP.pl

partykuła

 (1.1) oznacza ograniczenie, wyróżnienie, wyodrębnienie

spójnik

 (2.1) łączy frazy o przeciwstawnym znaczeniu lub wyodrębnia dany element

Wiktionary

Tylko – debiutancki album solowy Pablopavo, wydany 25 października 2014 przez Karrot Kommando. Wcześniejsze płyty długogrające z jego udziałem powstawały przede wszystkim pod szyldem Pablopavo i Ludziki. Album zadebiutował na 46. pozycji zestawienia OLiS.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z wizyty u lekarza cieszą się tylko uczniowie i pracownicy na etacie.

 (2.1) Nie płaczę, tylko oczy mi się pocą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɨlkɔ, AS: tylko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jedynie, wyłącznie, ino, przest. jeno, reg-pl|Śląsk|yno., gw. Śląsk Cieszyński yny, reg-pl|Poznań|aby., reg-pl|Kraków|aby.

 (2.1) ale, lecz

Wiktionary


tylkowo

Ty

Wikipedia


tylkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzysztof Tylkowski – polski bobsleista
  • Leszek Tylkowski – polski trener i sędzia szermierczy

Wikipedia


tylman

nazwisko


SJP.pl


tylnica

zakończenie rufy statku, stewa rufowa


SJP.pl


tylnik

1. deska zabezpieczająca tył wozu; zatylnik;
2. gwóźdź przechodzący przez tylną oś i koniec rozwory wozu


SJP.pl

Tylnik – potok górski w południowej Polsce w woj. dolnośląskim w Sudetach Wschodnich, w Górach Bialskich.

Ciek V rzędu o długości ok. 1,75 km, prawy dopływ Kobylicy należący do dorzecza Odry, zlewiska Morza Bałtyckiego.

Wikipedia


tylnonapędowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mot. o pojeździe: wyposażony w napęd na tylną oś

Wiktionary


tylność

→ tylny


SJP.pl

Patrz:

tylny

tylny

umieszczony z tyłu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się z tyłu czegoś

 (1.2) jęz. o głosce: taka, której artykulacja odbywa się w głębi jamy ustnej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɨlnɨ, AS: tylny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tył m., tyłek m.

 czas. tyłować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zadni

Wiktionary


tylodniowy

trwający tyle dni, ile poprzednio określono; tyludniowy


SJP.pl


tylogodzinny

trwający tyle godzin; tylugodzinny


SJP.pl


tylokrotny

występujący, powtarzający tyle razy, tak wiele razy


SJP.pl


tyloletni

trwający tyle lat, ile poprzednio określono; tyluletni


SJP.pl


tylomiesięczny

trwający tyle miesięcy, ile poprzednio określono; tylumiesięczny


SJP.pl


tylor

[czytaj: tajler] nazwisko


SJP.pl


tylotygodniowy

trwający tyle tygodni, ile poprzednio określono; tylutygodniowy


SJP.pl


tyloza

wytwór komórek roślinnych sąsiadujących z ksylemem zasiedlonym przez patogeny naczyniowe


SJP.pl


tyludniowy

trwający tyle dni, ile poprzednio określono; tyledniowy


SJP.pl


tylugodzinny

trwający tyle godzin; tylogodzinny


SJP.pl


tyluletni

trwający tyle lat, ile poprzednio określono; tyloletni


SJP.pl


tylumiesięczny

trwający tyle miesięcy, ile poprzednio określono; tylomiesięczny


SJP.pl


tylutygodniowy

trwający tyle tygodni, ile poprzednio określono; tylotygodniowy


SJP.pl


tylwica

Tylwica – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Michałowo.

Wieś jest siedzibą sołectwa Tylwica w skład którego wchodzą: Tylwica, Tylwica-Kolonia i Tylwica-Majątek.

Prawosławni mieszkańcy wsi należą do parafii Przemienienia Pańskiego w Topolanach. Natomiast wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Apostołów Piotra i Pawła w Zabłudowie.

Wikipedia


tylża

dawna nazwa miasta Sowieck w Federacji Rosyjskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto położone w obwodzie królewieckim, u ujścia Tylży (1.2) do Niemna (egzonim wariantowy wg KSNG);

 (1.2) geogr. rzeka w obwodzie królewieckim, dopływ Niemna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tylżycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Sowieck

Wiktionary


tylżanin

mieszkaniec Tylży


SJP.pl


tylżanka

mieszkanka Tylży


SJP.pl


tylżycki

przymiotnik od: Tylża


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Tylżą, dotyczący Tylży

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tylża ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sowiecki

Wiktionary


tym

partykuła wzmacniająca (np. tym bardziej)


SJP.pl

forma zaimka.

 (1.1) N., Ms. lp. oraz C. lm. od: ten

 (1.2) N., Ms. lp. oraz C. lm. od: to

przysłówek

 (2.1) im … tym … – wskazuje zwiększanie się jednej cechy wraz ze wzrostem drugiej lub proporcjonalną zależność jednej zmiany względem drugiej

 (2.2) …wskazujący na większy stopień intensywności cechy lub stanu rzeczy w podanych okolicznościach

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tym – rzeka w Rosji, na Nizinie Zachodniosyberyjskiej
  • Tym – rzeka w Rosji, na Sachalinie
  • Daniel Tym (XVII w.) – gdański i warszawski ludwisarz
  • Juliusz Tym (ur. 1969) – polski historyk i żołnierz
  • Stanisław Tym (ur. 1937) – polski aktor, reżyser i satyryk
  • 1TYM – zespół hip-hopowy
  • Tong Yang Moolsan – marka południowokoreańskich ciągników rolniczych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na A10 w tym momencie jest pięciokilometrowy korek.

 (1.2) Inny w tym miejscu zrobiłby inaczej.

 (2.1) Im bardziej uprzejmy będziesz, tym mniej nieprzyjaciół będziesz miał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɨ̃m, AS: tỹm

Wiktionary


tymal

rodzaj ptaków z rodziny pekińczyków


SJP.pl


tymalia

rodzaj ptaków z rodziny tymaliowatych


SJP.pl


tymalie

rodzaj ptaków z rodziny tymaliowatych


SJP.pl


tymaliowate

rodzina ptaków z rzędu wróblowych; tymalie, kurtodrozdy


SJP.pl

Tymaliowate, tymalie, kurtodrozdy (Timaliidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes). We współcześnie stosowanych ujęciach systematycznych obejmuje około pięćdziesięciu gatunków, które zamieszkują tropikalne i subtropikalne obszary Azji.

Wikipedia


tymaliowaty

o cechach tymaliowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


tymański

nazwisko


SJP.pl


tymbalik

potrawa z ryby lub mięsa w galarecie; auszpik


SJP.pl


tymbarczanin

mieszkaniec Tymbarku (wsi w Polsce)


SJP.pl


tymbarczanka

mieszkanka Tymbarku (wsi w Polsce)


SJP.pl


tymbark

wieś w powiecie limanowskim


SJP.pl

Tymbark – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, siedziba gminy Tymbark.

Tymbark uzyskał lokację miejską w 1353 roku, zdegradowany w 1896 roku. Tymbark był miastem królewskim położonym w końcu XVI wieku w tenucie tymbarskiej w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Wikipedia


tymbarski

→ Tymbark (miasto)


SJP.pl


tymczas

tymczasowy dom lub schronisko dla zwierzęcia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. coś tymczasowego, na krótki czas

 (1.2) pot. środ. tymczasowy dom i opieka dla zwierzęcia przed adopcją

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tymczasowość ż.

 przym. tymczasowy

 przysł. tymczasowo, tymczasem

 partyk. tymczasem

 wykrz. tymczasem

Wiktionary


tymczasem

1. w tym właśnie czasie, kiedy dzieje się coś innego, np.: Ty odrabiaj lekcje, ja tymczasem pójdę do sklepu.;
2. teraz, obecnie, na razie, do chwili aż coś nastąpi, np.: Tymczasem zastanów się, nic nie odpowiadaj.;
3. jednak, natomiast, wszakże, pomimo to, np.: Byłem innego zdania, tymczasem się okazało, że on miał rację.


SJP.pl

partykuła

 (1.1) sygnalizuje treść przeciwstawną do tego, co było powiedziane przed chwilą

 (1.2) sygnalizuje treść niezgodną z oczekiwaniami wyrażonymi w pierwszej części zdania

przysłówek

 (2.1) w tym samym czasie, o którym była mowa

 (2.2) do tego czasu, o którym była mowa

wykrzyknik

 (3.1) forma pożegnania na krótki okres

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubię horrory, tymczasem moja żona woli komedie.

 (1.2) Miałem nadzieję, że na urlopie wypocznę, tymczasem okazał się bardziej męczący od pracy.

 (2.1) My tu sobie rozmawiamy, tymczasem dzieci podkradają ciasto!

 (2.2) Może jeszcze kiedyś będę miał dzieci, tymczasem jednak przestań mnie o nie męczyć, mamo.

 (3.1) Tymczasem, Gosiu! Zobaczymy się jutro.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɨ̃mˈt͡ʃasɛ̃m, AS: tỹmčasẽm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tymczasowy

 przysł. tymczasowo

 rzecz. tymczas mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podczas gdy

 (1.2) jednak

 (2.1) a tymczasem

 (2.2) na razie

 (3.1) na razie, trzymaj się, bywaj

Wiktionary


tymczasować

potocznie: tymczasowo opiekować się zwierzęciem czekającym na adopcję


SJP.pl


tymczasowicz

potocznie: zwierzę znajdujące się pod tymczasową opieką do momentu adopcji


SJP.pl


tymczasowo

przysłówek

 (1.1) nie na stałe; do czasu spodziewanej zmiany

 (1.2) daw. tymczasem; w tym czasie, o którym była mowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najprawdopodobniej świadek, jak każda inna tymczasowo aresztowana osoba, będzie konwojowany.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tymczas mrz., tymczasowość ż.

 przym. tymczasowy

 przysł. sp. tymczasem

 partyk. tymczasem

 wykrz. tymczasem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwilowo, czasowo, do czasu, na pewien czas, na razie, okresowo, przejściowo

 (1.2) współcz. tymczasem

Wiktionary


tymczasowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co tymczasowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tymczasowy

 przysł. tymczasowo

 rzecz. tymczas mrz.

Wiktionary


tymczasowy

przymiotnik

 (1.1) taki, który trwa tylko jakiś czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To miało być tymczasowe rusztowanie, a stoi już siedem miesięcy!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨ̃mt͡ʃaˈsɔvɨ, AS: tỹmčasovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tymczas mrz., tymczasowość ż.

 przysł. tymczasowo, tymczasem

 partyk. tymczasem

 wykrz. tymczasem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czasowy, nieciągły, nietrwały

Wiktionary


tymek

1. zdrobnienie od: Tymoteusz (imię męskie);
2. nazwisko


SJP.pl

Tymek lub Seven Phoenix, właśc. Tymoteusz Tadeusz Bucki (ur. jako Tymoteusz Polcar 28 października 1994 w Opolu) – polski artysta, piosenkarz, raper, autor utworów muzycznych i tekstów, producent muzyczny oraz kompozytor.

Jego płyty oraz utwory wielokrotnie osiągały status platynowych i diamentowych płyt. Sprzedał w Polsce ponad 90 tys. egzemplarzy swoich albumów.

Wikipedia


tymf

potoczna nazwa polskiej srebrnej złotówki (wartość nominalna - 1 zł (30 gr), wartość realna - ok. 12-18 gr) bitej przez Andrzeja Tymfa w latach 1663-67; tynf


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) hist. monet. dawna moneta polska ze srebra i miedzi bita masowo w latach 60. XVII w.;

Wiktionary

Tymf (tynf) – początkowo potoczna, od uniwersału Przebendowskiego (1717) oficjalna, nazwa srebrnych monet podwartościowych (kredytowych) Rzeczypospolitej Obojga Narodów, w których ilość srebra była niższa niż deklarowana przez emitenta wartość.

Deklarowany na monecie nominał tymfa (złotówki) wynosił 30 groszy, jednak srebro użyte do produkcji miało wartość nieprzekraczającą 10–15 groszy. Spowodowane to było trudnościami skarbu królewskiego po potopie szwedzkim (por. boratynka).

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) tynf

Wiktionary


tymian

tymianek; gatunek macierzanki, lecznicza krzewinka uprawiana w Europie, północnej Afryce i w Kanadzie


SJP.pl


tymianek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Thymus vulgaris|ref=tak., gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych pochodzącej z rejonów Morza Śródziemnego i stosowanej jako przyprawa;

 (1.2) kulin. spoż. liście czasem wraz z łodygą tymianku (1.1) używane jako przyprawa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • macierzanka tymianek, zwana także tymiankiem – roślina
  • Tymianek – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Koźminek

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tɨ̃ˈmʲjãnɛk, AS: tỹmʹi ̯ãnek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tymiankowy

 rzecz. tymian m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) macierzanka tymianek

Wiktionary


tymianka

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tymianka – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Stryków
  • Tymianka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Kotuń
  • Tymianka – wieś w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gminie Nurzec-Stacja
  • Tymianka – rzeka, dopływ Radomki
  • Tymianka – struga, dopływ Grabi
  • Tymianka – struga, dopływ Trojanówki

Wikipedia


tymiankowy

→ tymianek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o zapachu tymianku

Wiktionary

Patrz:

tymianek

Powiązane:

 rzecz. tymianek mrz.

Wiktionary


tymicki

nazwisko


SJP.pl


tymidyna

jeden z czterech nukleozydów, z których zbudowane jest DNA


SJP.pl

Tymidyna – organiczny związek chemiczny z grupy nukleozydów pirymidynowych, zbudowany z azotowej zasady pirymidynowej tyminy oraz pięciowęglowego cukru prostego (pentozy) – deoksyrybozy połączonych wiązaniem N-glikozydowym. Jest jednym z czterech nukleozydów, z których zbudowany jest DNA.

Wikipedia


tymidynowy

→ tymidyna


SJP.pl

Patrz:

tymidyna

tymienice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tymienice – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Lubsko
  • Tymienice – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Zduńska Wola

Wikipedia


tymieniec

Tymieniec – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Szczytniki.

Liczba mieszkańców na dzień 31 grudnia 2019 r. wynosiła 241 osób, w tym 133 mężczyzn i 108 kobiet.

Wikipedia


tymień

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tymień – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Izbica Kujawska
  • Tymień – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Będzino
  • Tymień – jezioro na Pojezierzu Lubuskim, w województwie lubuskim, w powiecie świebodzińskim, w gminie Świebodzin

Wikipedia


tymina

zasada azotowa, pirymidyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. jedna z czterech podstawowych zasad azotowych DNA, pochodna pirymidyny

Wiktionary

Tymina (skróty: Thy, T) – organiczny związek chemiczny z grupy pirymidyn, jedna z pięciu zasad azotowych, wchodzących w skład podstawowych nukleotydów kwasów nukleinowych (DNA i RNA). W dwuniciowych kwasach nukleinowych tymina tworzy parę komplementarną z adeniną za pomocą dwóch wiązań wodorowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W RNA zamiast tyminy występuje uracyl.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol: T

Wiktionary


tyminowy

→ tymina


SJP.pl

Patrz:

tymina

tymiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksandr Tymiński – rosyjski nauczyciel i działacz społeczny
  • Antoni Tymiński – polski szlachcic, urzędnik staropolski
  • Eugeniusz Tymiński – polski żołnierz podziemia
  • Jakub Tymiński – polski szlachcic, urzędnik staropolski
  • Józef Tymiński – polski prawnik i urzędnik państwowy
  • Kazimierz Tymiński – polski więzień obozu koncentracyjnego KL Auschwitz, pisarz
  • Łukasz Tymiński – polski piłkarz
  • Michał Tymiński – polski szlachcic, urzędnik staropolski
  • Romuald Nałęcz-Tymiński – polski oficer, marynarz
  • Stanisław Tymiński – polski biznesmen i polityk

Wikipedia


tymkowski

nazwisko


SJP.pl


tymochowicz

nazwisko


SJP.pl


tymoczko

nazwisko


SJP.pl


tymol

leczniczy wyciąg z tymianku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) biochem. organiczny związek chemiczny, składnik olejków eterycznych występujących w macierzance (tymianku), lebiodce (oregano) i cząbrze;

Wiktionary

Tymol – organiczny związek chemiczny z grupy terpenoidów i fenoli. Jest obok swojego izomeru karwakrolu składnikiem olejków eterycznych występujących w macierzance (tymianku), lebiodce (oregano) i cząbrze. Tworzy bezbarwne kryształy o charakterystycznym silnym zapachu macierzanki.

Wikipedia


tymoleptyk

lek poprawiający nastrój, znoszący stan depresyjny; lek antydepresyjny


SJP.pl


tymolowy

→ tymol


SJP.pl

Patrz:

tymol

tymon

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D. lm. od: Tymona

Wiktionary

Tymon – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „ten, który czci”, utworzone od imion złożonych typu Timótheos za pomocą sufiksu --n i usunięcie pozostałej części.

Imię zaczęło zyskiwać popularność w Polsce w latach osiemdziesiątych XX wieku. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 41720 mężczyzn o imieniu Tymon nadanym jako imię pierwsze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tymon staje się w Polsce coraz popularniejszym imieniem.

 (1.1) Cerkiew prawosławna wspomina apostoła Tymona trzykrotnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɨ̃mɔ̃n, AS: tỹmõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tymona ż.

:: zdrobn. Tymonek mos., Tymuś mos.

Wiktionary


tymonek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Tymon

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zawiozę Tymonka do babci Karoliny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tymon mos.

Wiktionary


tymonostwo

Tymon z małżonką; Tymonowie


SJP.pl


tymonowie

Tymon z małżonką; Tymonostwo


SJP.pl


tymonowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tymona lub z nim związany


SJP.pl


tymoszenko

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Stepan Tymoszenko (ur. 1878, zm. 1972) – ukraiński inżynier
  • Semen Tymoszenko vel Siemion Timoszenko (ur. 1895, zm. 1970) – radziecki wojskowy narodowości ukraińskiej
  • Serhij Tymoszenko (ur. 1881, zm. 1950) – ukraiński działacz społeczny, poseł na Sejm RP
  • Julia Tymoszenko (ur. 1960) – ukraińska polityk, doktor ekonomii, premier Ukrainy
  • Heorhij Tymoszenko (ur. 1966) – ukraiński szachista
  • Jewhenija Tymoszenko (ur. 1979) – ukraińska działaczka społeczna, córka Julii
  • Blok Julii Tymoszenko – ukraińska koalicja polityczna
  • Rząd Julii Tymoszenko

Wikipedia


tymoszuk

nazwisko


SJP.pl


tymotejka

trawa o prostych źdźbłach, długich, szorstkich liściach i gęstym, kłosokształtnym kwiatostanie; tymotka


SJP.pl


tymoteusz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Ty

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy Sylas i Tymoteusz przyszli z Macedonii, Paweł oddał się wyłącznie nauczaniu i udowadniał Żydom, że Jezus jest Mesjaszem.

 (1.1) Żona kupiła Tymoteuszowi zegarek za 1000 złotych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨ̃mɔˈtɛwuʃ, AS: tỹmoteu̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tymoteuszowa ż.

:: zdrobn. Tymoteuszek mos.

 przym. Tymoteuszowy

Wiktionary


tymoteuszek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Tymoteusz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babcia nasmaży Tymoteuszkowi racuchów z jabłkami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tymoteusz mos., Tymoteuszowa ż.

 przym. Tymoteuszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Tymek, Tymuś

Wiktionary


tymoteuszostwo

Tymoteusz z małżonką; Tymoteuszowie


SJP.pl


tymoteuszowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) przest. żona Tymoteusza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muszę dziś wieczorem zajechać po Tymoteuszową na stację do Rabki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tymoteusz mos., Tymoteuszek mos.

 przym. Tymoteuszowy

Wiktionary


tymoteuszowie

Tymoteusz z małżonką; Tymoteuszostwo


SJP.pl


tymoteuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tymoteusza lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Tymoteusza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Garniec z monetami ktoś zakopał na Tymoteuszowym polu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tymoteusz mos., Tymoteuszek mos., Tymoteuszowa ż.

Wiktionary


tymotka

jednoroczna lub wieloletnia roślina z rodziny traw; brzanka


SJP.pl

Tymotka ("Phleum") – rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych. Obejmuje 15 gatunków występujących w strefie umiarkowanej półkuli północnej oraz w Ameryce Południowej. Kilka gatunków ma istotne znaczenie jako rośliny pastewne, zwłaszcza tymotka łąkowa "Phleum pratense". Trawy te są częstym powodem kataru siennego. Wszystkie posiadają zbity, cylindryczny kwiatostan.

Wikipedia


tymotnica

kłośnica tymotnica - gatunek muchówki z rodziny kłośnicowatych


SJP.pl


tymowski

nazwisko


SJP.pl


tymozyna

hormon grasicy


SJP.pl

Nie mylić z: tyrozyna oraz tyroksyna.

Tymozyna – hormon wydzielany przez grasicę. Przyspiesza dojrzewanie limfocytów T, ma działanie przeciwnowotworowe [].

Wikipedia


tympan

tympanon;
1. bębenek ucha; błona bębenkowa
2. trójkątne pole frontonu
3. płyta półkolista nad nadprożem portalu
4. antyczny bębenek ręczny o dwóch membranach


SJP.pl


tympanalny

narząd (aparat) tympanalny - narząd słuchowy owadów, występujący u niektórych prostoskrzydłych, pluskwiaków i motyli; narząd bębenkowy


SJP.pl


tympanometria

badanie słuchu polegające na analizie podatności błony bębenkowej na zmiany ciśnienia; audiometria impedancyjna


SJP.pl

Tympanometria – forma nieinwazyjnej metody badania słuchu. Polega na mierzeniu odbicia fali dźwiękowej od błony bębenkowej podczas zmiany ciśnienia w przewodzie słuchowym zewnętrznym.

Jej wynikiem jest powstanie krzywej, tympanogramu, za pomocą której można zdiagnozować m.in. pęknięcie błony bębenkowej, infekcje ucha środkowego, niedrożność trąbki Eustachiusza i nieprawidłowość zanikania odruchu strzemiączkowego.

Wikipedia


tympanometryczny

→ tympanometria


SJP.pl

Patrz:

tympanometria

tympanon

tympan;
1. bębenek ucha; błona bębenkowa;
2. trójkątne pole frontonu;
3. płyta półkolista nad nadprożem portalu;
4. antyczny bębenek ręczny o dwóch membranach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. gładkie lub wypełnione płaskorzeźbą pole wewnątrz frontonu;

 (1.2) archit. półkoliste lub ostrołukowe pole między nadprożem a łukiem portalu

 (1.3) daw. muz. bębenek używany przy ceremoniach w starożytnej Grecji i Rzymie;

 (1.4) daw. techn. starożytne bębnowe koło czerpakowe do wody;

Wiktionary

Ty

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tɨ̃mˈpãnɔ̃n, AS: tỹmpãnõn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tympan

Wiktionary


tympanoplastyka

operacyjne odtworzenie błony bębenkowej lub jej części


SJP.pl

Tympanoplastyka, operacja tympanoplastyczna – rodzaj operacji laryngologicznej poprawiającej słuch poprzez odtworzenie drogi przewodzenia dźwięku w uchu środkowym.

Istotą zabiegu jest rekonstrukcja kosteczek słuchowych lub błony bębenkowej. Tympanoplastyka to operacja w obrębie jamy bębenkowej. Wykonuje się ją przy użyciu mikroskopu operacyjnego.

Wikipedia


tympanosklerotyczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z tympanosklerozą, świadczący o tympanosklerozie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Regułą jest, że zaawansowane zmiany tympanosklerotyczne występują najczęściej w uszach suchych, gdzie wygasł już stan zapalny […].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tympanoskleroza ż.

 przym. tympanosklerotycznie

Wiktionary


tympanoskleroza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. odkładanie się złogów soli wapnia w tkankach ucha środkowego, zwłaszcza w błonie śluzowej ścian jamy bębenkowej;

Wiktionary

Tympanoskleroza (łac. "tympanosclerosis"), stwardnienie ucha środkowego – forma schorzenia ucha środkowego. Proces chorobotwórczy powodujący włóknienie i tworzenie się złogów soli wapnia w obrębie ucha środkowego i trąbki Eustachiusza. Czasami poprzez usztywnienie kosteczek słuchowych i przerost złogów dochodzi do utraty lub upośledzenia słuchu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Postawienie ostatecznego, pewnego rozpoznania tympanosklerozy jest zwykle możliwe dopiero śródoperacyjnie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tympanosklerotyczny

 przysł. tympanosklerotycznie

Wiktionary


tyn

dawniej: płot z gałęzi; także: ogrodzone takim płotem miejsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. mur

 (1.2) stpol. płot gw-pl|Poznań. ten

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Tyn obrozek, coś namalowoł, je ónaki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɨ̃n, AS: tỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tyniec m.

Wiktionary


tyna

1. dawniej drewniana faska z przykrywką;
2. kubeł;
3. ogrodzenie z gałęzi; tyn


SJP.pl


tyndalizacja

Tyndalizacja, pasteryzacja frakcjonowana – metoda konserwacji żywności w puszkach, która polega na dwu-trzykrotnej pasteryzacji przeprowadzanej w odstępach 1-3-dniowych. Termin wywodzi się od nazwiska irlandzkiego uczonego Johna Tyndalla. Ze względu na koszty nie znalazła powszechnego zastosowania.

Wikipedia


tyndalizować

konserwować żywność poprzez wielokrotną pasteryzację


SJP.pl


tyndall

Tyndall – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Bon Homme.

Wikipedia


tynf

potoczna nazwa polskiej srebrnej złotówki (wartość nominalna - 1 zł (30 gr), wartość realna - ok. 12-18 gr) bitej przez Andrzeja Tymfa w latach 1663-67; tymf


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zob. tymf.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Będziesz Waść płacił Jegomości sto tynfów jurgieltu, strawne pachołkom jego i obrok na dziesięć koni.

Wiktionary


tyngi

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. mocny, wielki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mocny, sielny

Wiktionary


tynica

Tynica – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie zwoleńskim, w gminie Tczów. Ma status sołectwa.

Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z 2011 roku liczba ludności w Tynicy wynosi 283 osoby z czego 45,6% mieszkańców stanowią kobiety, a 54,4% ludności to mężczyźni.

Wikipedia


tyniec

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. toponim nazwa dzielnic polskich miast i wsi;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tyniec – dzielnica Kalisza
  • Tyniec – dzielnica Krakowa; tamże znane opactwo benedyktynów
  • Tyniec – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Oksa
  • Tyniec Legnicki – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim, w gminie Ruja
  • Tyniec Mały – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Kobierzyce
  • Tyniec nad Ślęzą – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Kobierzyce
  • Gmina Tyniec
  • Krzysztof Tyniec

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Benedyktyni w Tyńcu mają kwiaty w ikebanach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tyniecki

 rzecz. tyn mrz.

 zaim. tyn

Wiktionary


tyniecki

związany z Tyńcem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Tyńcem, dotyczący Tyńca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tyniec m.

Wiktionary


tyniowice

Tyniowice – wieś w Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Roźwienica. Położona na Podgórzu Rzeszowskim. Ma status sołectwa. Leży nad rzeczką Mleczką, 16 km na południowy zachód od Jarosławia.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie przemyskim.

Wikipedia


tynk

1. warstwa zaprawy nakładana na ściany itp. dla ochrony przed wpływami atmosferycznymi (i dla poprawienia wyglądu); tynki (rzadziej);
2. ironicznie: zbyt mocny makijaż


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. powłoka odpowiednio przygotowanej zaprawy budowlanej nałożonej na surową powierzchnię ściany, filaru, sufitu, itp.

 (1.2) przen. iron. zbyt gruby, przesadny makijaż

Wiktionary

Ty

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tɨ̃ŋk, AS: tỹŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tynkarz m., tynkowanie n., tynkownica ż., otynkowanie n., zatynkowywanie n., zatynkowanie n., wytynkowanie n.

 czas. tynkować ndk., otynkować dk., wytynkować dk., zatynkowywać ndk., zatynkować dk.

 przym. tynkarski, tynkowy, natynkowy, podtynkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) tapeta

Wiktionary


tynkal

minerał zbudowany głównie z uwodnionego boranu sodu; tinkal, boraks rodzimy


SJP.pl


tynkarka

→ tynkarz


SJP.pl

Patrz:

tynkarz

tynkarski

dotyczący tynkarza, tynkowania


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z tynkiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Elementarną umiejętnością tynkarza jest samodzielne sporządzenie zapraw tynkarskich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tynk mrz., tynkarz mos.

 czas. tynkować

Wiktionary


tynkarz

robotnik pokrywający ściany tynkiem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zaw. bud. murarz będący specjalistą w zakresie tynkowania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Elementarną umiejętnością tynkarza jest samodzielne sporządzenie zapraw tynkarskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɨ̃ŋkaʃ, AS: tỹŋkaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tynk m., tynkowanie n., otynkowanie n., zatynkowanie n., wytynkowanie n., tynkarstwo n., tynkownica ż.

 czas. tynkować ndk., otynkować dk., wytynkować dk., zatynkować dk.

 przym. tynkarski, tynkowy, natynkowy, podtynkowy

 przysł. natynkowo, podtynkowo

Wiktionary


tynki

1. warstwa zaprawy nakładana na ściany itp. dla ochrony przed wpływami atmosferycznymi (i dla poprawienia wyglądu); tynki (rzadziej);
2. ironicznie: zbyt mocny makijaż


SJP.pl


tynkopodobny

mający niektóre właściwości tynku, przypominający tynk


SJP.pl


tynkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|tynkować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨ̃ŋkɔˈvãɲɛ, AS: tỹŋkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tynkować ndk.

 rzecz. tynkarz mos., tynk mrz.

Wiktionary


tynkować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) nakładać tynk na wewnętrzną lub zewnętrzną ścianę budynku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɨ̃ŋˈkɔvat͡ɕ, AS: tỹŋkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tynk m., tynkowanie n., tynkarz m.

 czas. otynkować, zatynkować

 przym. tynkowy, tynkarski

Wiktionary


tynkownica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urządzenie przeznaczone do tynkowania ścian

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tynkownica pneumatyczna przeznaczona do szybkiego natrysku na ściany różnego rodzaju zapraw: gipsowych, wapiennych, wapienno-cementowych, tynków tradycyjnych i renowacyjnych o średnicy kruszywa do 6 mm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨ̃ŋkɔvʲˈɲit͡sa, AS: tỹŋkovʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tynk mrz., tynkarz mos.

Wiktionary


tynkowy

1. → tynk;
2. gładź tynkowa - zewnętrzna gładka warstwa tynku z zaprawy budowlanej


SJP.pl


tynktura

tinktura;
1. lecznicza nalewka przyrządzana na substancjach roślinnych lub zwierzęcych;
2. alkoholowy roztwór preparatów lekarskich;
3. barwa używana przy pokrywaniu pól i godeł w herbach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) herald. barwa używana w heraldyce do wypełniania pól i godeł;

 (1.2) farm. lecznicza nalewka alkoholowa, eterowa, ewentualnie wodna, zrobiona na podstawie składników roślinnych lub zwierzęcych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tynktura (alchemia)
  • Tynktura (heraldyka)
  • Tynktura w perfumiarstwie – półprodukt otrzymywany metodą ekstrakcji substancji zapachowych z naturalnych surowców pochodzenia roślinnego (zob. np. pozyskiwanie olejku lawendowego) lub zwierzęcego (zo...

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tɨ̃ŋkˈtura, AS: tỹŋktura

Wiktionary


typ

1. rodzaj, model, wzór czegoś;
2. zespół cech charakterystycznych człowieka związanych z jego przynależnością etniczną;
3. jednostka klasyfikacyjna w systematyce organizmów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rodzaj, klasa

 (1.2) osoba skupiająca cechy ludzi pewnej kategorii

 (1.3) ktoś lub coś przewidziane przez kogoś na zwycięzcę

 (1.4) syst. zool. kategoria w systematyce zwierząt;

 (1.5) charakterystyczny wygląd i budowa człowieka w zależności od jego rasy lub przynależności etnicznej

 (1.6) inform. opis rodzaju, struktury i zakresu wartości, jakie może przyjmować dany literał, zmienna, stała, argument, wynik funkcji lub wartość;

 (1.7) mat. obiekt przypisany do każdego elementu pewnej kolekcji, pozwalający na określenie jak zachowuje się każdy z nich i jakie operacje są na nim wykonalne

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. podejrzany mężczyzna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • typ – podstawowy element zbioru badanego za pomocą typologii
  • typ – określenie w teologii i biblistyce
  • typ (phylum) – kategoria systematyczna
  • typ danych
  • typ nomenklatoryczny
  • typ siedliskowy lasu
  • typ widmowy
  • baramin – w terminologii kreacjonistycznej „typ”, „podstawowy typ”, „prototyp”

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tej części sklepu znajdują się buty typu turystycznego i sportowego.

 (1.2) Mariusz to typ samotnika.

 (1.3) Ten koń to mój typ. Postawiłem na niego 100 złotych.

 (1.4) Strunowce to jeden z typów należących do królestwa zwierząt.

 (1.5) Typ orientalny odznacza się dosyć wysokim wzrostem.

 (2.1) Patrz na tego typa, jak on wygląda! Ubranie to chyba musiał ze śmietnika wyciągnąć!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɨp, AS: typ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. typiara ż., typek m., podtyp m., typowość ż., typizacja ż.

 czas. typować ndk., wytypować dk.

 przym. typowy, typiczny

 przysł. typowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) syst. bot. gromada

 (2.1) typek

Wiktionary


typariusz

dawniej: metalowy stempel


SJP.pl


typas

w gwarze młodzieżowej: typ, typek


SJP.pl


typek

ktoś podejrzany, niegodny zaufania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pogard. zdrobn. od: typ, podejrzany facet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powiedziałem temu typkowi, żeby się odczepił.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. typ m., typiara ż.

 przysł. typowo

 przym. typowy, typiczny

 czas. typować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) typ

Wiktionary


typer

doradca w typowaniach bukmacherskich


SJP.pl


typerka

→ typer


SJP.pl

Patrz:

typer

typerski

→ typer


SJP.pl

Patrz:

typer

typiara

potocznie: bliżej nieznana kobieta; kolesiówa, kolesiówka, gościówa, babka, facetka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. slang. młodz. kobieta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja bym nie ufał tej typiarze. Zobacz, jak ona wygląda.

 (1.1) Paliłem szluga na przystanku i jakaś typiara mnie objechała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɨpʲˈjara, AS: typʹi ̯ara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. typ m., typek m., typiarz mzw.

 przym. typiczny

 czas. typować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gościówa, facetka

Wiktionary


typiarz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) slang. facet, chłopak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. typiara ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) typ, typek

Wiktionary


typiczny

przymiotnik

 (1.1) daw. obrazowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. typ m., typek m., typiara ż., typiczność ż., typowość ż.

 przym. typowy

 czas. typować

Wiktionary


typin

Typin – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Tomaszów Lubelski.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Tomaszów Lubelski. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 414 mieszkańców.

Wikipedia


typizacja

1. klasyfikacja według typów;
2. ujednolicenie urządzeń, konstrukcji itp. w celu uproszczenia i zmniejszenia kosztów produkcji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) klasyfikowanie według określonych typów

 (1.2) ujednolicanie według określonych cech charakterystycznych

Wiktionary

Ty

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Typizacja płciowa jest zespołem wewnętrznych ograniczeń, które utrudniają jednostce adekwatne reagowanie na wymagania stawiane przez różnorodne sytuacje życiowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. typ m.

 czas. typować

Wiktionary


typizacyjny

dotyczący typizacji


SJP.pl


typizować

1. klasyfikować według cech charakterystycznych, ujmować w pewne typy;
2. uogólniać, ujednolicać coś, sprowadzać do jednego typu


SJP.pl


typo

[czytaj: tajpo] czcionka komputerowa


SJP.pl


typograf

1. drukarz lub właściciel drukarni;
2. grafik projektujący układ materiałów do druku


SJP.pl


typografia

termin mający szereg znaczeń związanych z użyciem znaków pisarskich w druku i samym drukiem; projektowanie znaków pisarskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) technika druku wypukłego, drukarstwo;

 (1.2) ogół zagadnień dotyczących projektowania drukowanych liter i innych znaków pisarskich oraz wzajemnych relacji pomiędzy grupami znaków

 (1.3) sztuka użytkowa zajmująca się estetyką szaty graficznej publikacji

 (1.4) układ graficzny stron (książki), strony (na witrynie WWW)

Wiktionary

Ty

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na wykładzie wyjaśniono nam reguły rządzące typografią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨpɔˈɡrafʲja, AS: typografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. typograficzny

 przysł. typograficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) układ

Wiktionary


typograficzny

przymiotnik

 (1.1) związany z typografią, zgodny z zasadami typografii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podstawową formą cudzysłowu jest w polskiej ortografii tzw. cudzysłów typograficzny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. typografia ż., typograf m.

 przysł. typograficznie

Wiktionary


typografka

→ typograf


SJP.pl

Patrz:

typograf

typogram

forma typograficzna ilustrująca znaczenie użytego słowa, np. wydrukowanie wyrazu "czerwony" na czerwono


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • typogram (typogram Uhorczaka) – metoda przedstawiania zjawisk na mapach
  • typogram – forma typograficzna

Wikipedia


typolog

specjalista w dziedzinie typologii


SJP.pl


typologia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka o typach, porównująca typy w zakresie różnych dziedzin

 (1.2) podział według określonych zasad

Wiktionary

Typologia (od gr. "týpos" „odbicie, obraz”; gr. "lógos" „słowo, nauka”) – zabieg metodologiczny (lub jego rezultat) polegający na grupowaniu przedmiotów według ich podobieństwa do przedmiotu wzorcowego (zwanego typem).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. typologiczny

 przysł. typologicznie

Wiktionary


typologiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z typologią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. typologia ż.

 przysł. typologicznie

Wiktionary


typometr

przyrząd mierzący rozmiar czcionek


SJP.pl


typooffset

technika drukowania wypukłego; letterset


SJP.pl

Typooffset (tzw. pośredni druk wypukły, suchy offset, z ang. "letterset") – technika druku wypukłego, stanowiąca połączenie techniki typograficznej i offsetowej. Odbitki są wynikiem druku pośredniego rotacyjnego, a sam proces przenoszenia farby na podłoże drukowe odbywa się podobnie jak w offsecie czyli przez obciąg gumowy, z tą różnicą, że nie jest on pociągany roztworem zwilżającym.

Wikipedia


typostrofizm

koncepcja z zakresu ewolucjonizmu podkreślająca niezależność makroewolucji od procesów mikroewolucji


SJP.pl


typoszereg

szereg wymiarowy wyrobów określonego rodzaju


SJP.pl


typować

czasownik przechodni niedokonany (dk. wytypować)

 (1.1) wybierać z grupy osobę albo rzecz uznawaną za najodpowiedniejszą

 (1.2) wyznaczać kogoś na jakieś stanowisko albo przewidywać jakie miejsce ktoś zajmie

 (1.3) sport. przewidywać wynik spotkania, turnieju albo konkursu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. typ m., typiara ż., typek m., podtyp m., typowość ż., typizacja ż., typowanie n., wytypowanie n.

 czas. wytypować dk.

 przym. typowy, typiczny

 przysł. typowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) desygnować, mianować

Wiktionary


typowiej

rzadki stopień wyższy od przysłówka: typowo


SJP.pl


typowo

przysłówek

 (1.1) od: typowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Honorata zamieszkała w typowo włoskim mieście.

 (1.1) Żur jest typowo śląską zupą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. typ m., typek m., typowość ż.

 czas. typować ndk.

 przym. typowy

Wiktionary


typowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest typowe; cecha tych, którzy są typowi

Wiktionary

Typowość – cecha oznaczająca realizację jakiegoś wzoru, normy, modelu utrwalonego w serii podobnych zachowań, postaw, zdarzeń.

Wiąże się ona z uogólnieniem, wskazaniem na to, co reprezentatywne, charakterystyczne dla danego czasu, miejsca, środowiska.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. typ mrz.

 przym. typowy, typiczny

 przysł. typowo

 czas. typować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) standardowość

Wiktionary


typowszy

stopień wyższy od przymiotnika: typowy; bardziej typowy


SJP.pl


typowy

1. odpowiadający jakiemuś typowi, charakterystyczny (np. Sceny grozy są typowe dla horrorów.);
2. często spotykany, powszechny (np. typowe zachowanie);
3. o kimś: posiadający cechy charakterystyczne dla jakiegoś wzoru (np. typowy bezrobotny);
4. wykonany w oparciu o określony wzór, standardowy (np. projekt typowy)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) często spotykany

 (1.2) będący charakterystyczną cechą określonego typu

 (1.3) będący reprezentantem jakiegoś typu, najlepiej oddającym jego specyfikę

 (1.4) banalny, prosty, mało wyrafinowany

 (1.5) wykonany według zwykłego schematu

 (1.6) rzad. przym. odrzecz. typ

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To typowy poziom życia w Afryce.

 (1.2) To dla niej typowe, tak wycofać się w ostatniej chwili.

 (1.3) Był typowym produktem swojej epoki.

 (1.4) Typowy facet, ciepłe kluchy, nic specjalnego.

 (1.5) To nie jest typowy Ford – potrafi też pływać.

 (1.6) Jeśli w typie występują zmienne typowe, to taki typ jest schematem opisującym wiele typów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɨˈpɔvɨ, AS: typovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. typ m., typek m., typowość ż., typowanie n., wytypowanie n.

 czas. typować, wytypować

 przysł. typowo

 przym. typiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powszechnie akceptowany, powszechny

 (1.2) standardowy, normalny

 (1.3) przeciętny, statystyczny

 (1.4) banalny, nieskomplikowany, prosty, oklepany, pospolity, przeciętny, stereotypowy, szablonowy, sztampowy, trywialny, zwyczajny, zwykły

Wiktionary


typowymiar

jeden ze znormalizowanych wymiarów wyrobów danego typu


SJP.pl


typranawir

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. lek do leczenia zakażeń retrowirusowych, hamujący powstawanie dojrzałych, zakaźnych cząstek HIV-1; inhibitor proteazy aspartylowej HIV

Wiktionary

Typranawir – organiczny związek chemiczny, lek przeciwwirusowy, niepeptydowy inhibitor proteazy ludzkiego wirusa niedoboru odporności (HIV).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Typranawir stosuje się w terapii skojarzonej z niedużą dawką rytonawiru i z innymi lekami przeciwretrowirusowymi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wzór sumaryczny: C31H33F3N2O5S; nazwa handlowa: Aptivus

Wiktionary


typul

o osobniku, typie (z odcieniem ujemnym)


SJP.pl


typówka

środowiskowo: to, co jest często spotykane lub wykonane według określonego wzoru; typowość


SJP.pl


tyr

biblijne miasto położone w południowym Libanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto i port w południowym Libanie, na wybrzeżu Morza Śródziemnego, w starożytności miasto fenickie;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (2.1) mitnord. nordycki bóg wojny, walki, siły i honoru;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tyr – miasto w starożytnej Fenicji, obecnie w Libanie,
  • Tyr – bóg nordycki,
  • Tyr – album zespołu Black Sabbath z 1990 roku,
  • Tyr – nazwa skrótowa tyrozyny,
  • Týr – grupa muzyczna z Wysp Owczych,
  • Týr – album grupy Týr.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam stu trzydziestu niewolników, ten oto pałac w Sydonie, dom w Tyrze i dwa wielkie składy towarów, nie licząc fabryki szkła i farbiarni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɨr, AS: tyr

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. tyryjskość ż., Tyryjczyk mos., Tyryjka ż.

 przym. tyryjski

 przysł. tyryjsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Sur

Wiktionary


tyra

potocznie: ciężko pracować; harować, mordować się, zasuwać, zapracowywać się


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tyra Danebod (?–ok. 935) – żona króla duńskiego Gorma Starego, matka Haralda Sinozębego
  • Thyra duńska (?–ok. 1000) – królowa norweska, córka Haralda Sinozębego
  • JKW Księżna Thyra (1853–1933) – córka króla duńskiego Chrystiana IX
  • JKW Księżna Thyra Louise (1880–1945) – córka króla duńskiego Fryderyka VIII
  • Tyra – dawna wieś na Śląsku Cieszyńskim, obecnie dzielnica Trzyńca.

Wikipedia


tyrada

1. dłuższe przemówienie bohatera w ramach dialogu;
2. długa, nudna mowa na jakiś temat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) długa wypowiedź na jakiś temat, utrzymana zwykle w podniosłym stylu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Musieli wysłuchiwać tyrad szefa na temat lojalności wobec firmy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɨˈrada, AS: tyrada

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) perora

Wiktionary


tyrakowski

nazwisko


SJP.pl


tyralier

członek oddziałów tyralierskich; woltyżer


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. wojsk. żołnierz oddziału piechoty walczący w szyku rozproszonym (tyralierze)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łańcuchy tyralierów polskich w godzinę niespełna wyparły z zagajników strzelców rosyjskich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tyraliera ż., tyralierka ż.

Wiktionary


tyraliera

tyralierka;
1. luźny szyk bojowy piechoty;
2. żołnierze ustawieni w tym szyku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. szyk bojowy piechoty, w którym żołnierze są rozproszeni, lecz formują pojedynczą linię wzdłuż linii frontu;

 (1.2) wojsk. żołnierze walczący w tyralierze (1.1)

Wiktionary

Tyraliera (linia tyralierska) – rozproszony liniowy szyk bojowy piechoty.

Żołnierze pododdziału walczącego w tyralierze tworzą pojedynczy szereg wzdłuż frontu, przy zachowaniu odległości 6–8 metrów pomiędzy poszczególnymi żołnierzami. Porządek ten jest utrzymywany po opuszczeniu okopów, następnie, wskutek przeszkód terenowych, szyk tyraliery zwykle traci swą regularność.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wtedy plutonowi krzyknęli rozkazy i zaraz rozsypane w tyralierze, zgięte postacie minęły skraj lasu i weszły w otwartą przestrzeń, ale jeszcze nie odezwały się strzały upowców i szeroki, nasłoneczniony dukt był cichy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tyralier mos.

:: zdrobn. tyralierka ż.

Wiktionary


tyralierka

tyraliera;
1. luźny szyk bojowy piechoty;
2. żołnierze ustawieni w tym szyku


SJP.pl


tyralik

nazwisko


SJP.pl


tyramina

amina występująca obficie w pokarmach pochodzenia roślinnego i zwierzęcego


SJP.pl

Ty

Wikipedia


tyran

ciemiężca, osoba, która narzuca komuś swoją wolę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. udzielny władca starożytnej polis greckiej, dochodzący do władzy zazwyczaj na drodze przewrotu albo otrzymując swoje władztwo z zewnątrz, z rzadka przez dziedziczenie;

 (1.2) przen. człowiek okrutny, nieliczący się ze zdaniem innych, narzucający swą wolę

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) ornit. ptak z rodzaju nazwa systematyczna|Tyrannus|ref=tak.

Wiktionary

Tyran (gr. τύραννος "tyrannos") – osoba sprawująca nieograniczoną władzę, często zdobytą niezgodnie z prawem. Rządy tyrana (lub tyranów) noszą nazwę tyranii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtɨrãn, AS: tyrãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tyraństwo n., tyrania ż., tyranizowanie n., tyranisko n., styranizowanie n., tyraniczność ż.

:: fż. tyranka ż.

:: zdrobn. tyranek mos.

 czas. tyranizować ndk., styranizować dk.

 przym. tyraniczny, tyrański, przest. tyranny

 przysł. tyrańsko, przest. tyrannie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samowładca

 (1.2) ciemiężca, ciemiężyciel

Wiktionary


tyraneczek

rodzaj ptaków z rodziny muchotyranikowatych


SJP.pl


tyranek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od: tyran

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tyran mzw./mos.

Wiktionary


tyrania

1. okrutne, bezwzględne obchodzenie się z kimś
2. samowolne rządy jednostki oparte na terrorze i przemocy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. rządy jednostki opierające się na przemocy i terrorze

 (1.2) narzucanie innym swojej woli, wywieranie presji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tyran m.

 przym. tyrański, tyraniczny

 czas. tyranizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) despotyzm, autokratyzm, autokracja, zamordyzm, dyktatura

Wiktionary


tyraniczek

tyraniczek Sztolcmana - niewielki ptak z rodziny gorzyków; Tyranneutes stolzmanni


SJP.pl


tyranicznie

przysłówek

 (1.1) rzad. w sposób tyraniczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Działał na nią tyranicznie, denerwował często swoją argumentacją, miażdżył jej wolę, stawiał motywy miarodajne.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tyraniczny

Wiktionary


tyraniczny

właściwy tyranom, tyranii; tyrański


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. (także. przen.) związany z tyranią, odnoszący się do tyranii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dopiero napisanie do papieża bardzo obszernego pisma z odpowiednimi dowodami przyczyniło się do usunięcia tyranicznego biskupa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tyran mos., tyrania ż.

 przym. tyrański

 przysł. tyranicznie

 czas. tyranizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. tyrański

Wiktionary


tyranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|tyrać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɨˈrãɲjɛ, AS: tyrãńi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tyrać

Wiktionary


tyranik

rodzaj ptaków z rodziny tyrankowatych


SJP.pl


tyranisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zgrub. od: tyran

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tyran mzw./mos.

Wiktionary


tyranizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. styranizować)

 (1.1) książk. narzucać komuś własną wolę w sposób brutalny i bezwzględny, niepozwalając na sprzeciw lub tłumiąc go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Mniejszość nie może tyranizować większości - replikuje podniesionym głosem przewodniczący Czesław Kozak i zarzuca gazecie, że robi problem z tej sprawy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tyran mos., tyrania ż., tyranizowanie n.

 przym. tyrański, tyraniczny

 przysł. tyrańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciemiężyć, uciskać, dręczyć, zadręczać, udręczać, terroryzować

Wiktionary


tyranka

kobieta tyran; despotka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: tyran

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tyranka (Platydracus) – rodzaj chrząszczy z rodziny kusakowatych
  • tyranka – pierwszy człon nazwy zwyczajowej ptaków z rodzajów Myiophobus oraz Onychorhynchus

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tɨˈrãnka, AS: tyrãnka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. tyran.

Wiktionary


tyrankowate

o cechach tyrankowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl

Tyrankowate (Tyrannidae) – rodzina ptaków z podrzędu tyrankowców (Tyranni) w obrębie rzędu wróblowych (Passeriformes).

Wikipedia


tyrankowaty

o cechach tyrankowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


tyrankowce

podrząd ptaków z rzędu wróblowych


SJP.pl

Tyrankowce, pierwowróblowce (Tyranni) – podrząd ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes). Obejmuje ponad 1300 gatunków, żyjących głównie w Ameryce Południowej. Od podrzędu ptaków śpiewających różnią się budową krtani. Są uważane za bardziej pierwotne ewolucyjnie.

Wikipedia


tyranobójca

zabójca tyrana


SJP.pl


tyranobójstwo

zabicie tyrana


SJP.pl

Tyranobójstwo – zabójstwo władcy uchodzącego za

Wikipedia


tyranowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Tyranowski – polski krawiec, mistyk
  • Mariusz Tyranowski – polski koszykarz

Wikipedia


tyranozaur

kopalny dinozaur drapieżny z grupy karnozaurów, będący jednym z największych lądowych drapieżników w historii zwierząt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) paleont. jeden z gatunków dinozaurów mięsożernych;

Wiktionary

Ty

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tyranozaur był jednym z najgroźniejszych dinozaurów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨrãˈnɔzawr, AS: tyrãnozau̯r

Wiktionary


tyrany

ciemiężca, osoba, która narzuca komuś swoją wolę


SJP.pl


tyranówka

tyranówka klifowa - gatunek małego ptaka z rodziny tyrankowatych; murówka


SJP.pl


tyraspol

stolica Naddniestrza, autonomicznej republiki w Mołdawii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto na terenie Mołdawii, na lewym brzegu Dniestru, stolica samozwańczej republiki Naddniestrza;

Wiktionary

Tyraspol ( Tiraspol, Тираспол wym. [], Тирасполь wym. [], Тирасполь wym. []) – miasto na terenie Mołdawii, położone na lewym brzegu Dniestru, od 1991 roku stolica samozwańczej republiki Naddniestrza, stanowi miasto wydzielone na prawach rejonu. Wraz z 128 807 mieszkańcami w 2023 było trzecim co do wielkości miastem Mołdawii (po Kiszyniowie i Bielcach).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. tyraspolanin mos., tyraspolanka ż.

 przym. tyraspolski

Wiktionary


tyraspolanin

mieszkaniec Tyraspolu (stolicy Naddniestrza)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Tyraspola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tyraspol mrz.

:: fż. tyraspolanka ż.

 przym. tyraspolski

Wiktionary


tyraspolanka

mieszkanka Tyraspolu (stolicy Naddniestrza)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Tyraspolu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨraspɔˈlãnka, AS: tyraspolãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tyraspol mrz.

:: fm. tyraspolanin mos.

 przym. tyraspolski

Wiktionary


tyraspolski

→ Tyraspol (miasto w Mołdawii, stolica republiki Naddniestrza)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Tyraspolem, dotyczący Tyraspola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tyraspol mrz., tyraspolanin mos., tyraspolanka ż.

Wiktionary


tyratron

lampa elektronowa z trzema elektrodami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektron. lampa gazowana posiadająca trzy elektrody: anodę, katodę oraz siatkę;

Wiktionary

Tyratron – lampa gazowana zbliżona konstrukcyjnie do gazotronu. Jest to pochodna gazotronu powstała przez umieszczenie pomiędzy anodą i katodą jednej lub kilku siatek. Siatki te służą do regulacji napięcia anodowego, przy którym lampa zacznie przewodzić prąd.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiele właściwości tyratronów jest zbliżone do właściwości gazotronów, jednakże obecność siatki pozwala dokonywać w tyratronach sterowania chwilą zapłonu.

Wiktionary


tyrawski

→ Tyrawa Wołoska (wieś w Polsce)


SJP.pl


tyrać

potocznie: ciężko pracować; harować, mordować się, zasuwać, zapracowywać się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni

 (1.1) pot. ciężko pracować

 (1.2) gwara więzienna pracować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I widzę cię, jak codziennie tak jak ja wstajesz, tyrasz, oglądasz telewizję i pijesz piwo.

 (1.1) Nocą bawię się jak zwariowana Włoszka, a w dzień tyram i ciułam grosze jak Żyd.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɨrat͡ɕ, AS: tyrać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. styrany, utyrany

 rzecz. tyranie n., tyrka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) harować jak wół

Wiktionary


tyrała

potocznie: ciężko pracować; harować, mordować się, zasuwać, zapracowywać się


SJP.pl


tyrańczyk

rodzaj ptaków z rodziny muchotyranikowatych


SJP.pl


tyrański

dotyczący tyrana, tyranii


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) właściwy tyranowi, bezwzględny, związany z narzucanie, swojej woli innym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tyran m., tyrania ż.

 przysł. tyrańsko

 przym. tyraniczny

 czas. tyranizować

Wiktionary


tyrańsko

przysłówek

 (1.1) w sposób tyrański

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tyran m.

 przym. tyrański

 czas. tyranizować

Wiktionary


tyrańskość

→ tyrański


SJP.pl

Patrz:

tyrański

tyrca

rzadkie imię żeńskie


SJP.pl


tyreofor

przedstawiciel podrzędu dinozaurów ptasiomiednicznych


SJP.pl


tyreofory

przedstawiciel podrzędu dinozaurów ptasiomiednicznych


SJP.pl

Ty

Wikipedia


tyreoglobulina

białko, którego stężenie używane jest w badaniach diagnostycznych nowotworów tarczycy


SJP.pl

Tyreoglobulina, Tg – glikoproteina produkowana wyłącznie przez komórki pęcherzykowe tarczycy, zarówno prawidłowe, jak i nowotworowo zmienione. W surowicy zdrowych mężczyzn wykrywa się Tg w stężeniu 1,4–29,2 ng/ml, dla kobiet to stężenie wynosi 1,5–38,5 ng/ml. Tyreoglobulina jest prekursorem trijodotyroniny i tyroksyny (tetrajodotyroniny). Magazynuje również jod i nieaktywne formy hormonów.

Wikipedia


tyreoidektomia

operacja usunięcia tarczycy; tyroidektomia


SJP.pl

Ty

Wikipedia


tyreolog

specjalista w zakresie tyreologii


SJP.pl


tyreologia

dział medycyny zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób tarczycy


SJP.pl

Tyreologia (z gr. θυρεός, thyreos – tarcza; λόγος, logos – nauka) – nauka z dziedziny endokrynologii skupiająca się na tarczycy. Nauka ta opiera się na budowie anatomicznej, histologicznej, leczeniu oraz wpływie tego gruczołu na funkcjonowanie i regulację hormonalną organizmu.

Wikipedia


tyreologiczny

→ tyreologia


SJP.pl

Patrz:

tyreologia

tyreostatyczny

zmniejszający lub stabilizujący produkcję hormonów tarczycy


SJP.pl


tyreotropina

hormon wydzielany przez przedni płat przysadki mózgowej, działający aktywująco na tarczycę, pobudzając jej rozrost i czynność wydzielniczą; hormon tyreotropowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. hormon tyreotropowy, hormon regulujący czynności wydzielnicze tarczycy, wytwarzany przez przysadkę mózgową

Wiktionary

Ty

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) TSH

Wiktionary


tyreotropowy

hormon tyreotropowy - hormon wydzielany przez przedni płat przysadki mózgowej, działający aktywizująco na tarczycę, pobudzając jej rozrost i czynność wydzielniczą; tyreotropina


SJP.pl


tyrka

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) slang. praca

 (1.2) gwara więzienna (złodziejska) robota

Wiktionary

Tyrka (też: "Tyra") – potok w Beskidzie Morawsko-Śląskim w Paśmie Ropicy, lewobrzeżny dopływ Olzy. Na całej długości (13 km) znajduje się na terenie Czech. Źródła na wysokości 835 m n.p.m. na północnych stokach Kałużnego. Powierzchnia dorzecza 31 km². Przepływa przez Tyrę, Oldrzychowice, w pobliżu huty w Trzyńcu wpływa do Olzy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pewnie nie dziwicie się, moi drodzy, z jak dużą werwą ubieram się do wyjścia, łapię za teczuszkę i walę prosto do tyrki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɨrka, AS: tyrka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tyrać

Wiktionary


tyrknąć

regionalnie: zadzwonić, zatelefonować; dryndnąć


SJP.pl


tyrmand

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Leopold Tyrmand – polski literat
  • Matthew Tyrmand – polsko–amerykański ekonomista i publicysta, syn Leopolda

Wikipedia


tyrnawa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Rumunii, powstaje z połączenia Małej Tyrnawy i Wielkiej Tyrnawy, uchodzi do Maruszy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tyrnawa – wieś w Bułgarii, w obwodzie Jamboł
  • Tyrnawa – wieś w Bułgarii, w obwodzie Wraca

Wikipedia


tyrnowo

Małko Tyrnowo - miasto w południowo-wschodniej Bułgarii


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wielkie Tyrnowo
  • Małko Tyrnowo

Wikipedia


tyrnowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wielkim Tyrnowem

Wiktionary


tyrocydyna

antybiotyk polipeptydowy


SJP.pl


tyroidektomia

operacja usunięcia tarczycy; tyreoidektomia


SJP.pl


tyroksyna

hormon tarczycy, aminokwas zawierający jod; tetrajodotyronina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. organiczny związek chemiczny, jeden z hormonów tarczycy;

Wiktionary

Nie mylić z: tyrozyna oraz tymozyna.

Tyroksyna ("tetrajodotyronina", "T4") – organiczny związek chemiczny, który obok trójjodotyroniny jest podstawowym hormonem produkowanym przez tarczycę.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) tetrajodotyronina, T4

Wiktionary


tyrol

region historyczny i geograficzny w północnych Włoszech i w zachodniej Austrii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna w północnych Włoszech i w zachodniej Austrii, rozciąga się w Alpach Wschodnich, w dolinie górnego Innu, górnej Adygi i górnej Drawy;

 (1.2) geogr. adm. kraj związkowy w zachodniej Austrii;

Wiktionary

Tyrol (łac. i niem. "Tirol", wł. "Tirolo") – region historyczny w północnych Włoszech i w zachodniej Austrii, graniczący z Niemcami i Szwajcarią. Rozciąga się w Alpach Wschodnich, w dolinie górnego Innu, górnej Adygi i górnej Drawy. Główny region turystyczny Austrii. Liczne uzdrowiska, ośrodki wypoczynkowe i sportów zimowych. Rozwinięte energetyka wodna i przemysł drzewny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtɨrɔl, AS: tyrol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tyrolczyk mos., Tyrolka ż., tyrolka ż.

 przym. tyrolski

Wiktionary


tyrolczyk

mieszkaniec Tyrolu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Tyrolu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakież to płótno mogliby ukrywać w podziemiach? Prawdopodobnie niezwykle drogocenne, skoro Tyrolczyk upierał się, żeby schowek był zupełnie suchy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tyrol mrz., tyrolka ż.

:: fż. Tyrolka ż.

 przym. tyrolski

Wiktionary


tyrolka

1. metoda pokonywania poziomych odcinków terenu pozbawionego wystarczającej rzeźby (przepaści, wąwozów, studni itp.);
2. rodzaj pantofla;
3. urządzenie w parkach linowych i na placach zabaw umożliwiające zjazd


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) prowizoryczna kolej linowa;

Wiktionary

Tyrolka, kolejka tyrolska – szczególny przypadek trawersu linowego.

Metoda pokonywania odcinków terenu pozbawionego wystarczającej rzeźby, w szczególności przepaści, wąwozów i studni w jaskiniach za pomocą podpięcia wspinacza w uprzęży do wstępnie napiętej liny nośnej rozpiętej między dwoma stanowiskami położonymi w przybliżeniu na jednakowej bądź różnej wysokości.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Tyrol mrz., Tyrolczyk mos., Tyrolka ż.

Wiktionary


tyrolski

→ Tyrol


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Tyrolu, związany z Tyrolem, pochodzący z Tyrolu

Wiktionary

Patrz:

Tyrol

Przykłady

 (1.1) Do twarzy jej było w tyrolskim kapelusiku z piórkiem, ale kiedy ją teraz zobaczył, niemal nabrał pewności, że jest przez nią śledzony.

 (1.1) Odbiło panu? - życzliwie zagadnął mężczyzna w tyrolskim kapelusiku i myśliwskiej kamizelce, przestając przez moment obserwować poczynania lisa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɨˈrɔlsʲci, AS: tyrolsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tyrol m., Tyrolczyk m., Tyrolka ż.

Wiktionary


tyrotropina

hormon wytwarzany przez przysadkę mózgową; TSH, hormon tyreotropowy


SJP.pl


tyrotrycyna

antybiotyk stosowany przy leczeniu wrzodów i ropni


SJP.pl


tyrowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ludwik Tyrowicz (1901–1958) – polski grafik
  • Ludwik Tyrowicz (1861–1930) – polski rzeźbiarz
  • Maria Matey-Tyrowicz (1931–2016) – polska prawniczka
  • Marian Tyrowicz (1901–1989) – polski historyk
  • Joanna Tyrowicz (ur. 1980) – polska ekonomistka

Wikipedia


tyrozyna

aminokwas aromatyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. organiczny związek chemiczny, aminokwas wchodzący w skład wielu białek, przekształcany m.in. w hormony - tyroksynę i adrenalinę;

Wiktionary

Nie mylić z: tyroksyna oraz tymozyna.

Tyrozyna (Tyr lub Y) – organiczny związek chemiczny. Stereoizomer jest jednym z 20 podstawowych aminokwasów białkowych. Nazwa "tyrozyna" pochodzi od gr. tyros – ser. Łańcuch boczny tyrozyny stanowi niepolarny pierścień aromatyczny z przyłączoną w pozycji "„para”" grupę hydroksylową (–OH), połączony z atomem węgla α przez mostek metylenowy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. tyrozynowy

Wiktionary


tyrozynaza

aminokwas aromatyczny wchodzący w skład wielu białek, także występujący w stanie wolnym, przekształcany w organizmach zwierzęcych w hormony: tyroksynę i adrenalinę


SJP.pl

Tyrozynaza (EC) – metaloenzym z klasy oksydoreduktaz, zawierający miedź, uczestniczący w melanogenezie, w wyniku której jest produkowana melanina. Ponadto bierze udział w syntezie betalain. Występuje u wielu bakterii, grzybów, roślin, owadów, skorupiaków i ssaków. Katalizuje dwie reakcje:

Wikipedia


tyrozynowy

→ tyrozyna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biochem. związany z tyrozyną, dotyczący tyrozyny

Wiktionary

Patrz:

tyrozyna

Powiązane:

 rzecz. tyrozyna ż.

Wiktionary


tyrpać

szarpać kogoś w gniewie; tarmosić, napastować, niepokoić, zaczepiać


SJP.pl


tyrpnąć

potocznie: trącić (potrącić), pchnąć (popchnąć)


SJP.pl


tyrreński

związany z Morzem Tyrreńskim


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geogr. dotyczący Morza Tyrreńskiego

 (1.2) hist. związany z Tyrreńczykami (Etruskami)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tyrreńczyk mos., Tyrrenka ż.

Wiktionary


tyrs

1. ozdobna laska, atrybut Dionizosa
2. laska opleciona liśćmi jako motyw architektoniczny lub plastyczny; tyrsos


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mitgr. mitrzym. laska opleciona winoroślą i bluszczem oraz zakończona szyszką sosny pinii; atrybut Dionizosa (Bachusa), menad (bachantek) i satyrów; symbol płodności;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tyrs (gr. Thyrsos, łac. Thyrsus) – imię męskie
  • tyrs (gr. thyrsos, łac. thyrsus) – laska zakończona szyszką i opleciona bluszczem lub winoroślą; w mitologii greckiej i rzymskiej atrybut Dionizosa (Bachusa), menad (bachantek), satyrów
  • tyrs - rodzaj kwiatostanu
  • Thyrsus, Palmatius, Bonifatius (Tyrsus, Palmacjusz i Bonifacy) – męczennicy trewirscy, święci Kościoła katolickiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Atrybutami Dionizosa były: tyrs, kielich (kantaros), wino, wieniec z bluszczu lub winorośli, kiść winogron, delfin, lampart, leopard, lew, osioł, pantera i róg.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɨrs, AS: tyrs

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tyrs mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) laska Dionizosa, laska Bachusa

Wiktionary


tyrsos

laska opleciona liśćmi jako motyw architektoniczny lub plastyczny; tyrs


SJP.pl


tyrtajos

poeta grecki żyjący w VII w. p.n.e.; Tyrteusz


SJP.pl

Tyrteusz, Tyrtajos, Tyrtej ( Τυρταῖος "Tyrtaios") – poeta, śpiewak grecki z VII wieku p.n.e.

Wikipedia


tyrteizm

nurt w literaturze patriotycznej, wzywający do walki za ojczyznę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. nurt w literaturze o tematyce patriotycznej, który wzywa do walki za ojczyznę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tyrteusz m., Tyrtajos m.

 przym. tyrtejski

Wiktionary


tyrtej

poeta wzywający do boju (od Tyrtajosa, poety spartańskiego z VII w. p.n.e.)


SJP.pl


tyrtejski

o poezji: wzywająca do boju (od Tyrtajosa, poety spartańskiego z VII w. p.n.e.)


SJP.pl


tyrteusz

poeta grecki z VII w.p.n.e.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. starożytny poeta grecki, którego Ateńczycy wysłali w VII w. p.n.e. zamiast wojsk na pomoc Spartanom przeciw Meseńczykom, aby pieśniami natchnął Spartan do walki;

 (1.2) przen. śpiewak, poeta zagrzewający żołnierzy do walki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tyrteizm m., Tyrtajos m.

 przym. tyrtejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Tyrtajos

Wiktionary


tyrtula

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. plotkarka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk drzistula, fyrtula, klachula, klachulino, klapaczka, klebetnica, klekotka, klyta, melikot, paploła, tyrtulino, tyrtyna; gw. Śląsk Cieszyński fulandryna, klebetnica, lejana

Wiktionary


tyrtulino

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. plotkarka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk drzistula, fyrtula, klachula, klachulino, klapaczka, klebetnica, klekotka, klyta, melikot, paploła, tyrtula, tyrtyna; gw. Śląsk Cieszyński fulandryna, klebetnica, lejana

Wiktionary


tyrtyna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. daw. plotkarka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk drzistula, fyrtula, klachula, klachulino, klapaczka, klebetnica, klekotka, klyta, melikot, paploła, tyrtula, tyrtulino; gw. Śląsk Cieszyński fulandryna, klebetnica, lejana

Wiktionary


tyryjczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. etn. obywatel miasta-państwa Tyru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dali więc pieniędzy kamieniarzom i cieślom oraz żywności, napoju i oliwy Sydończykom i Tyryjczykom, by sprowadzili drzewo cedrowe z Libanu morzem do Jafy na mocy pozwolenia, udzielonego im przez Cyrusa, króla perskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tyr mrz., tyryjskość ż.

:: fż. Tyryjka ż.

 przym. tyryjski

 przysł. tyryjsko

Wiktionary


tyryjka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. etn. obywatelka miasta-państwa Tyru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tyr mrz., tyryjskość ż.

:: fm. Tyryjczyk os.

 przym. tyryjski

 przysł. tyryjsko

Wiktionary


tyryjski

przymiotnik

 (1.1) dotyczący miasta Tyr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głupi jest ten, kto na Cyprze nie kosztuje wina cypryjskiego, tylko piwo tyryjskie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tyr mrz., Tyryjczyk mos., Tyryjka ż.

Wiktionary


tyrystor

przyrząd półprzewodnikowy stosowany w układach prostowniczych, przekaźnikowych i przełączających


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przyrząd półprzewodnikowy stosowany w układach prostowniczych, przekaźnikowych i przełączających;

Wiktionary

Tyrystor – przyrząd półprzewodnikowy składający się z 4 warstw w układzie "p-n-p-n", wyposażony w 3 elektrody, z których dwie są przyłączone do warstw skrajnych, a trzecia do jednej z warstw środkowych – warstwy typu "p". Elektrody przyłączone do warstw skrajnych nazywa się katodą (K) i anodą (A), a elektrodę przyłączoną do warstwy środkowej typu "p" – bramką (G, od gate – ‘bramka’).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. tyrystorowy

Wiktionary


tyrystorowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z tyrystorem, dotyczący tyrystora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tyrystor m.

Wiktionary


tys.

skrót od tysiąc


SJP.pl

skrót, liczebnik

 (1.1) = tysiąc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dni robocze dom towarowy odwiedza 10-12 tys. ludzi, a w dni wolne od pracy ich liczba wzrasta dwukrotnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɨɕɔ̃nt͡s|tɨˈɕɔ̃nt͡sɛ|tɨˈɕɛ̃nt͡sɨ, AS: tyśõnc|tyśõnce|tyśẽncy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tysiąc m., tysiączek m., tysięcznik m., tysięczna ż.

 licz. tysiąc, tysięczny

 przym. tysięczny

Wiktionary


tysiak

potocznie: tysiąc (złotych); patol, patyk


SJP.pl


tysiąc

1. liczebnik oznaczający liczbę 1000
2. gra w karty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liczba 1000

 (1.2) lm. tysiące: pot. bardzo dużo

 (1.3) karc. rodzaj gry;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • 1000 – liczba tysiąc
  • 1000 – rok tysięczny
  • tysiąc – gra karciana
  • tysiąc – gra w kości

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To kosztowało tysiąc złotych.

 (1.2) Azotek galu jest piekielnie wytrzymałym materiałem — topi się w temperaturze kilku tysięcy stopni i ciśnieniu kilkanaście tysięcy razy większym od atmosferycznego.

 (1.2) Oblazły mnie tysiące mrówek!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɨɕɔ̃nt͡s, AS: tyśõnc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tysiączek m.

 przym. tysięczny, tysiączny

 skr. tys.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrót tys.

 (1.2) setka, milion, miliard

Wiktionary


tysiące

1. liczebnik oznaczający liczbę 1000
2. gra w karty


SJP.pl


tysiącgłowy

mający tysiąc głów


SJP.pl


tysiąchektarowy

[czytaj: tysiąc-hektarowy] mający powierzchnię tysiąca hektarów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) o powierzchni równej tysiącowi hektarów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To tysiąchektarowe jezioro położone w centrum Pojezierza Drawskiego miejscami ma nawet ponad 50 m głębokości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨɕɔ̃w̃t͡sxɛktaˈrɔvɨ, AS: tyśõũ̯cχektarovy

Wiktionary


tysiąckilogramowy

ważący 1000 kilogramów (tonę), np. tysiąckilogramowa bomba; tonowy, jednotonowy


SJP.pl


tysiąckilometrowy

mający długość tysiąca kilometrów, wynoszący tysiąc kilometrów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o długości równej tysiącowi kilometrów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨɕɔ̃nt͡sʲcilɔ̃mɛˈtrɔvɨ, AS: tyśõncʹḱilõmetrovy

Wiktionary


tysiąckoronowy

przymiotnik

 (1.1) mający wartość, liczący, wynoszący 1000 koron

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨɕɔ̃nt͡skɔrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: tyśõnckorõnovy

Wiktionary


tysiąckrotnie

przysłówek

 (1.1) niezliczoną ilość razy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prosiłem cię o to tysiąckrotnie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tysiąckrotny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiele razy

Wiktionary


tysiąckrotność

→ tysiąckrotny


SJP.pl

Patrz:

tysiąckrotny

tysiąckrotny

powtarzający się tysiąc razy


SJP.pl


tysiąckroć

tysiąc razy; tysiąckrotnie


SJP.pl


tysiącl.

skrót od: tysiąclecie


SJP.pl


tysiąclatka

1. kobieta albo samica zwierząt mająca tysiąc lat;
2. okres obejmujący tysiąc lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. każda ze szkół, które wybudowano ze składek społeczeństwa na tysiąclecie państwowości polskiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tysiąclatki powstawały dzięki ofiarności społeczeństwa, które kupowało specjalnie na ten cel wyemitowane cegiełki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨɕɔ̃nt͡sˈlatka, AS: tyśõnclatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tysiącletni

 rzecz. tysiąclecie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szkoła tysiąclecia

Wiktionary


tysiąclecie

1. okres tysiąca lat;
2. tysięczna rocznica czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) tysiąc lat

 (1.2) rocznica założenia lub wydarzenia, od którego minęło tysiąc lat

Wiktionary

Tysiąclecie, milenium, millennium (łac. "mille annum" – tysiąc lat) – pozaukładowa jednostka miary czasu obejmująca 1000 lat.

Tysiąclecia kalendarzowe (w kalendarzu gregoriańskim i większości innych) liczone są od roku kończącego się cyframi „001” do najbliższego roku kończącego się trzema zerami, a więc II tysiąclecie trwało od roku 1001 do 2000, a wraz z rokiem 2001 rozpoczęło się III tysiąclecie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Syria to jedno z najstarszych państw świata, którego początki sięgają drugiego tysiąclecia p.n.e.

 (1.1) Baskowie mieszkają w Kraju Basków od wielu tysiącleci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨɕɔ̃nt͡sˈlɛt͡ɕɛ, AS: tyśõncleće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tysiąclatka ż.

 przym. tysiącletni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) milenium

 (1.2) milenium

Wiktionary


tysiącletni

mający tysiąc lat, trwający tysiąc lat itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający tysiąc lat

 (1.2) trwający tysiąc lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Teofil też dobrze go znał i dlatego wiedział, że wódz Tysiącletniej Rzeszy był dziwakiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨɕɔ̃nt͡sˈlɛtʲɲi, AS: tyśõncletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tysiąclatka ż., tysiąclecie n.

Wiktionary


tysiącpięciusetletni

mający tysiąc pięćset lat, trwający tysiąc pięćset lat itp.


SJP.pl


tysiącraki

potocznie: występujący w wielu rodzajach, gatunkach, odmianach itp.


SJP.pl


tysiąctonowy

a) ważący tysiąc ton;
b) mieszczący tysiąc ton czegoś;
c) mogący unieść tysiąc ton


SJP.pl


tysiąctrzystuletni

mający tysiąc trzysta lat, trwający tysiąc trzysta lat itp.


SJP.pl


tysiącwatowy

mający moc tysiąca watów


SJP.pl


tysiączek

zdrobnienie od: tysiąc


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od tysiąc

 (1.2) pot. tysiąc złotych, euro, dolarów, itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɨˈɕɔ̃n͇t͡ʃɛk, AS: tyśõṇček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tysiąc m.

 przym. tysięczny, tysiączny

 skr. tys.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) tysiąc

Wiktionary


tysiączka

zdrobnienie od: tysiąc


SJP.pl


tysiączki

zdrobnienie od: tysiąc


SJP.pl


tysiączna

tysięczny;
1. liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 1000;
2. bardzo liczny


SJP.pl

Tysiączna, tysięczna – jednostka miary kąta płaskiego spoza układu SI.

Wikipedia


tysiącznakowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający tysiąc znaków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨɕɔ̃nd͡zznaˈkɔvɨ, AS: tyśõnʒznakovy

Wiktionary


tysiącznik

lecznicza roślina zielna z rodziny goryczkowatych; centuria


SJP.pl


tysiączny

tysięczny;
1. liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 1000;
2. bardzo liczny


SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

 (1.1) od 1000

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Stanach Zjednoczonych firma Ford wyprodukowała tysiączny egzemplarz swojego pojazdu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɨˈɕɔ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: tyśõṇčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tysiąc mrz., tysiączek mrz.

Wiktionary


tysiączłotowy

[czytaj: tysiąc-złotowy] mający wartość tysiąca złotych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający wartość tysiąca złotych

 (1.2) wynoszący tysiąc złotych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziadek Antoni pokazał mi banknot tysiączłotowy.

Wiktionary


tysiączłotówka

[czytaj: tysiąc-złotówka] banknot o nominale tysiąca złotych


SJP.pl


tysięczna

tysiączny;
1. liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 1000;
2. bardzo liczny


SJP.pl


tysięcznik

1. góra, której wysokość nad poziomem morza przekracza tysiąc metrów;
2. duży blok przeznaczony dla około tysiąca mieszkańców;
3. wydarzenie, w którym bierze udział tysiąc osób


SJP.pl


tysięczny

tysiączny;
1. liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 1000;
2. bardzo liczny


SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

 (1.1) przymiotnik od tysiąc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powtarzam po raz tysięczny – nie pójdę do tej głupiej szkoły!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɨˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: tyśẽṇčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tysiąc mrz., tysiączek m.

 skr. tys.

Wiktionary


tyski

przymiotnik od: Tychy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Tychów, związany z Tychami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bardzo lubię tyskie piwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tychy nmos., tyszanin, tyszanka, tychowianin, tychowianka

Wiktionary


tyskie

przymiotnik od: Tychy


SJP.pl

Kapsle gatunków piwa Tyskie

Tyskie – marka piw produkowanych przez Kompanię Piwowarską, której właścicielem od 31 marca 2017 roku jest japońska Asahi Group. Historia marki sięga 1629 roku chociaż nie jest tożsame z początkiem browarnictwa na tych terenach. Do 1999 roku, czyli do czasu powstania "Kompanii Piwowarskiej" produkowane wyłącznie przez Tyskie Browary Książęce.

Wikipedia


tyson

[czytaj: tajson] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cathy Tyson – angielska aktorka
  • Cicely Tyson – amerykańska aktorka
  • Joseph Tyson – rzymskokatolicki biskup
  • Laura Tyson – amerykańska ekonomistka
  • Mike Tyson – amerykański bokser
  • Ndeye Ndiaye Tyson – senegalska polityk i promotorka wrestlingu
  • Neil deGrasse Tyson – amerykański astrofizyk, pisarz popularnonaukowy
  • Richard Tyson – amerykański aktor, reżyser i producent filmowy
  • Tyson Beckford – amerykański model, aktor i producent filmowy
  • Tyson Chandler – amerykański koszykarz
  • Tyson Fury – brytyjski pięściarz
  • Tyson Gay – amerykański lekkoatleta

Wikipedia


tyszanin

mieszkaniec Tychów; Tychowianin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Tychów

 (1.2) osoba pochodząca z Tychów, urodzona w Tychach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tyszanie są kibicami hokeja.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tychy nmos., tychowianin, tychowianka

:: fż. tyszanka ż.

 przym. tyski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) tychowianin

Wiktionary


tyszanka

mieszkanka Tychów; Tychowianka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Tychów

 (1.2) kobieta pochodząca z Tychów, urodzona w Tychach

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ginter wyszedł za rodowitą tyszankę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tychy nmos., tychowianin m., tychowianka ż.

:: fm. tyszanin m.

 przym. tyski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) tychowianka

Wiktionary


tyszerka

tyszerka płaskowiaczek - gatunek motyla, szkodnik dębów


SJP.pl


tyszka

nazwisko


SJP.pl

Tyszka (liczba mnoga: Tyszkowie) – polskie nazwisko; na początku lat 90. w Polsce nosiło je ok. 2800 osób.

Wikipedia


tyszkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Tyszkiewicz
  • Alfred Maria Tyszkiewicz (lit. Alfredas (Alfis) Tiškevičius; 1913–2008) – polsko-litewski hrabia, właściciel dawnego majątku Tyszkiewiczów w Połądze, honorowy obywatel Połągi
  • Antoni Dominik Tyszkiewicz herbu Leliwa (ur. 1692 – zm. 31 stycznia 1762 w Olsiadach) – biskup żmudzki od 16 września 1740, biskup tytularny menniteński, sufragan kijowski
  • Antoni Jan Tyszkiewicz herbu Leliwa (ur. 1609 – zm. 1649 roku) – marszałek nadworny litewski w 1645 roku
  • Antoni Kazimierz Tyszkiewicz (ur. 1723, zm. 12 kwietnia 1778 w Mińsku) – polski hrabia, generał lejtnant armii Wielkiego Księstwa Litewskiego.
  • Beata Tyszkiewicz (ur. 1938) – polska aktorka filmowa i telewizyjna, publicystka i działaczka społeczna
  • Benedykt Henryk Tyszkiewicz herbu Leliwa (ur. 1852 Niemież, zm. 1935) – polski fotograf, ziemianin, hrabia, papieski szambelan odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Piusa IX
  • Dymitr Tyszkiewicz herbu Leliwa (ur. w Mińsku, zm. 1609), podkomorzy kijowski, marszałek królewski 1576, starosta miński, pisrz zamków ukraińskich, był wyznawcą prawosławia
  • Eustachy (Ostafi) Jan Tyszkiewicz-Łohojski herbu Leliwa (ur. 1571, zm. przed 4 listopada 1631 roku) – wojewoda brzeskolitewski w latach 1615–1631, wojewoda mścisławski w 1611 roku, podskarbi nadworny ...
  • Eustachy Tyszkiewicz hrabia herbu Leliwa (1814–1873) – polski archeolog, historyk, kolekcjoner, badacz pradziejów ziem białoruskich i litewskich, brat Konstantego
  • Jerzy Tyszkiewicz
  • Felicjan Tyszkiewicz (zm. 1649) – cześnik kijowski, rotmistrz królewski

Wikipedia


tyszkowski

nazwisko


SJP.pl


tyszowce

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Tyszowce – miasto w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, położone nad rzeką Huczwą. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Tyszowce.

Ośrodek usługowy dla rolnictwa. Przez miasto przebiega droga wojewódzka nr 850 (Hrubieszów – Tomaszów Lubelski).

Tyszowce leżą w historycznej ziemi bełskiej. Miasto królewskie lokowane w 1419 roku położone było w XVI wieku w województwie bełskim. Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. Tyszowce liczyły 2091 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tɨˈʃɔft͡sɛ, AS: tyšofce

Wiktionary


tyszowczanin

mieszkaniec Tyszowiec (miasta w Polsce)


SJP.pl


tyszowczanka

mieszkanka Tyszowiec (miasta w Polsce)


SJP.pl


tyszowiecki

przymiotnik od: Tyszowce


SJP.pl


tyt

skrót

 (1.1) = bibl. List do Tytusa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲizd ˌːɔ‿tɨˈtusa, AS: lʹiz• do‿tytusa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Tt

Wiktionary


tyt.

skrót od: tytuł, tytułowy (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = tytuł

 (1.2) = tytułowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) “Tamte dni, tamte noce” (tyt. org. “Call me by your name”) to według jednych wielki przegrany oscarowej nocy [...], a według innych ogromny sukces artystyczny.

Wiktionary


tyta

zwyczajowy prezent dawany dzieciom idącym po raz pierwszy do szkoły, w postaci dużego stożka z kartonu, oklejonego kolorowym papierem i wypełnionego słodyczami; tytka szkolna, róg obfitości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. papierowa torebka

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. róg obfitości dla pierwszoklasisty;

 (1.3) reg-pl|Poznań. twarz, również głowa

Wiktionary

Tyta (niem. "Schultüte", "Zuckertüte") – zwyczajowy prezent otrzymywany przez dzieci idące po raz pierwszy do szkoły.

Ma postać rogu obfitości wypełnionego słodyczami – odwróconego stożka lub ostrosłupa z kartonu, oklejonego ozdobnym papierem. Niekiedy owinięta jest celofanem i związana u góry wstążką. Zwyczaj obdarowywania pierwszaków podobnymi upominkami odnotowano w Niemczech na początku XIX wieku (potwierdzony w 1817 roku w Jenie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Jakby nie zarzygał nam biurka, tobym mu ino raz przylał w tytę i koniec.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tytka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tutka

Wiktionary


tytan

1. człowiek o wielkiej sile i ogromnym wzroście
2. człowiek wielkiego ducha, umysłu itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mitgr. każdy z olbrzymów, synów Uranosa i Gai, braci tytanid; także. ich potomkowie;

 (1.2) przen. człowiek wielkiej siły i potężnej postury

 (1.3) książk. człowiek wielkiego ducha, wybitny, przerastający pod każdym względem swoje otoczenie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Ti i liczbie atomowej 22;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tytan – w mitologii greckiej każdy z bogów przedolimpijskich, potomków Uranosa i Gai
  • Tytan – w mitologii greckiej bóg kalendarza, syn Hyperiona
  • Tytan – największy księżyc Saturna
  • tytan () – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych (symbol Ti)
  • tytan (Titanus giganteus) – gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych
  • Tytan – polski holownik przedwojenny
  • Tytan () – powieść autorstwa Johna Varley’a
  • Tytan () – tytuł I symfonii Gustava Mahlera
  • Tytan Armiańsk – ukraiński klub piłkarski
  • Tytan Częstochowa – polska drużyna koszykarska
  • Tytan Donieck – ukraiński klub piłkarski
  • Tytan Symbionik (ang. ) – amerykański serial animowany

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tytani byli synami Uranosa.

 (1.3) On jest prawdziwym tytanem: pracuje cały boży dzień.

 (2.1) Implanty z tytanu nie są przeciwwskazaniem do badania rezonansem magnetycznym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɨtãn, AS: tytãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tytan m., tytaniczność ż., tytanizm m., tytanowiec m., tytanowanie n.

:: fż. tytanida ż., tytanka ż.

 przym. tytaniczny, tytanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) olbrzym, gigant, goliat, kolos, nieułomek, wielkolud, mocarz; pot. chłop jak dąb, drągal, dryblas; przest. waligóra, wyrwidąb

 (1.3) gigant, mocarz, koryfeusz, mistrz, arcymistrz, czempion, znakomitość, indywidualność

 (2.1) symbol. Ti

Wiktionary


tytania

satelita Urana


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tytania – japońska powieść oraz manga i anime na jej podstawie.
  • Tytania – główna bohaterka komedii Sen nocy letniej Williama Szekspira.
  • Tytania – księżyc Urana.
  • (593) Titania – planetoida pasa głównego.

Wikipedia


tytanian

sól kwasu tytanowego


SJP.pl


tytanida

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mitgr. każda z bogiń, z pokolenia olbrzymek, córek Uranosa i Gai, sióstr tytanów;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨtãˈɲida, AS: tytãńida

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tytan m.

 przym. tytanowy

Wiktionary


tytanit

minerał, krzemian wapnia i tytanu; sfen


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał z grupy krzemianów;

Wiktionary

Tytanit (sfen, sphen) – minerał z grupy krzemianów wyspowych.

Nazwa pochodzi od składu chemicznego, którego głównym składnikiem jest tytan. Nazwa sfen – od "gr. sphen" = klin i nawiązuje do kształtu kryształów minerału.

Minerał pospolity, rozpowszechniony w większości skał krystalicznych. Ładnie wykształcone kryształy należą do rzadkości.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tɨˈtãɲit, AS: tytãńit

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sfen, sphen

Wiktionary


tytanizm

nadludzki wysiłek


SJP.pl


tytanka

gigantka; potocznie:
1. kobieta o olbrzymim wzroście i wielkiej sile;
2. kobieta obdarzona niezwykłymi zdolnościami w jakiejś dziedzinie


SJP.pl


tytanomachia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mitgr. walka tytanów z bogami olimpijskimi;

Wiktionary

Tytanomachia (gr. Τιτανομαχία Titanomachía) – w mitologii greckiej walka bogów, pod wodzą Zeusa, z tytanami o władzę nad światem, zakończona zwycięstwem bogów olimpijskich i strąceniem tytanów do Tartaru.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌtɨtãnɔ̃ˈmaxʲja, AS: tytãnõmaχʹi ̯a

Wiktionary


tytanowce

grupa pierwiastków chemicznych stanowiąca IV grupę główną układu okresowego: tytan, cyrkon, hafn i rutherford


SJP.pl

Tytanowce

Wikipedia


tytanowiec

każdy pierwiastek należący do czwartej grupy układu okresowego pierwiastków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek należący do czwartej grupy układu okresowego;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tytan mos./mrz.

Wiktionary


tytanowy

przymiotnik od: tytan


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) zawierający tytan, zbudowany lub powstały z tytanu albo jego stopów

 (1.2) dotyczący tytanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tytan m., tytan m., tytanida ż., tytaniczność ż., tytanowiec m.

 przym. tytaniczny

Wiktionary


tytanozaur

rodzaj zauropoda


SJP.pl

Ty

Wikipedia


tytanozaury

grupa dinozaurów gadziomiednicznych z infrarzędu zauropodów


SJP.pl

Tytanozaury (Titanosauria) – grupa zauropodów żyjących od późnej jury do końca kredy, obejmująca jedne z największych lądowych zwierząt w dziejach.

Wikipedia


tytel

w rękopisach średniowiecznych: znak skrócenia wyrazu albo pominięcia litery


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) w typografii: znak skrócenia wyrazu w rękopisach średniowiecznych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W szkole czytałem tekst z dużą ilością tytli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɨtɛl, AS: tytel

Wiktionary


tytka

1. w gwarze poznańskiej: papierowe lub foliowe opakowanie na różne towary; torebka;
2. w gwarze śląskiej: opakowanie z papieru, zwinięte w kształcie stożka lub rurki; tutka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań,Łódź,Górny Śląsk. torebka papierowa, kawałek papieru spiralnie zwinięty – opakowanie na cukierki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) gw. Górny Śląsk Uja przyniós cało tytka amoloków. → Wujek przyniósł pełną torebkę cukierków miętowych.

 (1.1) gw. Łódź W tytce były malinki, nadziewane marmoladą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tyta ż.

Wiktionary


tytlewo

Tytlewo – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie chełmińskim, w gminie Lisewo.

Tytlewo sąsiaduje z gminą Papowo Biskupie (z wsią Staw). Znajduje się tu m.in. świetlica.

W latach 1939 - 1942 dotychczasową nazwą wsi (i znajdującego się tam majątku) było "Tittlewo", lecz po przeprowadzonej zamianie nazw miejscowości w Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie, w latach 1942 - 1945 nazywała się "Dietelsee".

Wikipedia


tytoniak

plantacja tytoniu; pole z uprawą tytoniu


SJP.pl


tytoniowiec

wciornastek tytoniowiec - owad z rzędu wciornastków


SJP.pl


tytoniowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący tytoniu (rośliny)

 (1.2) dotyczący tytoniu (używki)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Sprzedaż wyrobów tytoniowych młodzieży poniżej osiemnastego roku życia jest w Hiszpanii zabroniona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨtɔ̃ˈɲɔvɨ, AS: tytõńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tytuniarnia ż., tytoń, daw. tytuń m.

 przym. daw. tytuniowy

Wiktionary


tytoniówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. przemysł tytoniowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tytuniarnia ż.

Wiktionary


tytoń

1. roślina z rodziny psiankowatych, występująca w wielu gatunkach, uprawiana dla liści będących używką do palenia lub żucia;
2. produkt z odpowiednio spreparowanych liści niektórych gatunków tytoniu, używany do palenia lub żucia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Nicotiana|ref=tak., roślina zawierająca nikotynę;

 (1.2) suszone liście tytoniu (1.1);

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tytoń – rodzaj roślin zielnych z rodziny psiankowatych
  • tytoń – wyrób z liści tytoniu
  • Przemysław Tytoń – polski piłkarz występujący na pozycji bramkarza

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Od dwóch lat palę tytoń.

 (1.2) Czynniki zwiększające ryzyko powikłań po tracheotomii to: otyłość, palenie tytoniu, niedożywienie, zażywanie niektórych leków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɨtɔ̃ɲ, AS: tytõń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tytuń m., tytuniarnia ż.

 przym. tytoniowy, tytuniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) daw. tytuń

Wiktionary


tytulacja

przestarzałe: tytułowanie kogoś


SJP.pl


tytulantyzm

dążenie do uzyskiwania społecznie cenionych i poważanych tytułów tylko dla nich samych i związanych z nimi uprawnień


SJP.pl


tytularność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest tytularne; cecha tych, którzy są tytularni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tytularny

 przysł. tytularnie

Wiktionary


tytularny

przymiotnik

 (1.1) posiadający prawo do używania danego tytułu, ale bez pełnienia funkcji związanej z tym tytułem

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. tytularnie

 rzecz. tytuł mrz., tytulatura ż., tytularność ż.

 czas. tytułować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) honorowy, nominalny

Wiktionary


tytularz

składacz zajmujący się składaniem tytułów do dziennika


SJP.pl


tytulatura

1. tytuły przysługujące danej osobie;
2. informacje na karcie tytułowej i w metryce książki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dane umieszczone na karcie tytułowej i w metryce książki;

 (1.2) tytuł lub tytuły przysługujące komuś

Wiktionary

Tytulatura – zespół danych umieszczonych na karcie tytułowej i w metryce książki, zawierający imię i nazwisko autora, tytuł, tom, miejsce i rok wydania oraz instytucję wydawniczą lub drukarnię.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌtɨtulaˈtura, AS: tytulatura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tytuł m.

:: zdrobn. tytulik m.

 czas. tytułować ndk., zatytułować dk.

 przym. tytułowy, tytularny, utytułowany

Wiktionary


tytulik

zdrobnienie od: tytuł


SJP.pl


tytuniarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. sklep z wyrobami tytoniowymi

 (1.2) daw. fabryka wyrobów tytoniowych

 (1.3) daw. miejsce przeznaczone do wspólnego palenia tytoniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W Krainie największą, zdaje się, jest rządowa fabryka wyrobów tytuniowych w Lublanie […]. Po za tem w Krainie tu i owdzie znajdują się pomniejsze zakłady przemysłowe, ale wszędzie robotników jest mniej niż w lublańskiej tytuniarni.

 (1.2) W tytuniarniach, np. przy robocie cygar rzadko się płaci mniéj niż 2 fr. 25 c. dziennie, a dobre robotnice zarabiają niekiedy po 3 fr.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tytuniarz mos., tytuń mrz., tytoniarz mos., tytonierka ż., tutuń mrz., tytoń mrz., tytoniówka ż.

:: zdrobn. tytunik mrz.

:: zgrub. tytonisko mrz.

 przym. tytuniowy, tytoniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trafika, sklep tytoniowy; daw. tabaczarnia

 (1.2) fabryka tytoniowa; przest. fabryka tabaczna; daw. tabaczarnia

 (1.3) palarnia; daw. fiumoar, tabaczarnia

Wiktionary


tytus

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Zobacz też: Tytus (album).

Tytus – imię męskie pochodzenia łacińskiego, należące do nielicznej grupy najstarszych imion rzymskich (imion właściwych, "praenomen", por. Marek, Tyberiusz, Aulus, Maniusz, Gajusz, Lucjusz, Publiusz, Kwintus). "Titus" oznacza „dziki gołąb”; słowo to miało jednakże w starożytnym Rzymie znaczenie przenośne i było stosowane także dla oznaczenia męskości.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Święty Paweł napisał list do Tytusa.

 (1.1) Pragnie odebrać Tytusowi marzenie o zostaniu człowiekiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɨtus, AS: tytus

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Tytusowy

Wiktionary


tytusek

zdrobnienie od: Tytus (imię męskie)


SJP.pl


tytuskowie

zdrobnienie od: Tytus (imię męskie)


SJP.pl


tytuskowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tytuska lub z nim związany


SJP.pl


tytusostwo

Tytus z małżonką; Tytusowie


SJP.pl


tytusowie

imię męskie


SJP.pl


tytusowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tytusa lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Tytusa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tytus mos.

Wiktionary


tytuł

1. nazwa dzieła sztuki;
2. pozycja wydawnicza;
3. stopień naukowy, nazwa rodowa, godność lub określenie stanowiska;
4. powód, podstawa do zrobienia czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) napis, nagłówek, nazwa dzieła (filmu, sztuki teatralnej, utworu muzycznego, literackiego) lub jego rozdziałów;

 (1.2) zdobyta godność, stopień naukowy, służbowy, także zajmowane stanowisko, pełniona funkcja

 (1.3) podstawa czegoś, powód, racja

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tytuł – zwrot będący nazwą dzieła literackiego, ale także muzycznego, filmowego itd.
  • tytuł - książka lub czasopismo jako konkretna propozycja wydawnicza
  • tytuł osoby – jako nazwa godności formalnej, lub honorowej, przykłady:
    • tytuł naukowy
    • tytuł zawodowy
    • tytuł szlachecki/arystokratyczny
      • tytuł grzecznościowy
  • Tytuły i kategorie szachowe
  • Tytuł egzekucyjny
    • Bankowy tytuł egzekucyjny
  • Tytuł wykonawczy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tytuł tego filmu nic mi nie mówi.

 (1.2) Tytuły mistrzowskie zdobyło czterech zawodników.

 (1.3) Rozporządzał majątkiem z tytułu ojcostwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɨtuw, AS: tytuu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tytulatura ż.

:: zdrobn. tytulik m.

 czas. tytułować, zatytułować

 przym. tytułowy, tytularny, utytułowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nagłówek, nazwa

 (1.2) godność, miano rodowe, nazwa rodowa

Wiktionary


tytułem

1. nazwa dzieła sztuki;
2. pozycja wydawnicza;
3. stopień naukowy, nazwa rodowa, godność lub określenie stanowiska;
4. powód, podstawa do zrobienia czegoś


SJP.pl


tytułomania

nadmierne używanie tytułów


SJP.pl


tytułowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|tytułować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨtuwɔˈvãɲɛ, AS: tytuu̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tytułować

Wiktionary


tytułować

czasownik niedokonany

 (1.1) nadawać czemuś tytuł, nazwę

 (1.2) wypowiadać czyjś tytuł podczas mówienia o nim lub do niego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) [Witkacy] jeden z rozdziałów Szkiców tytułuje: Ogólna teoria sztuki a kryteria oceny dzieł.

 (1.2) Tym bardziej więc zdziwiło mnie, że w zapadłych wioskach Irlandczyk jest jakoś dziwnie tytułowany – ani to imieniem, ani nazwiskiem…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨtuˈwɔvat͡ɕ, AS: tytuu̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tytuł m., tytulatura ż., tytułowanie n.

 czas. zatytułować dk.

 przym. tytułowy, tytularny

Wiktionary


tytułowy

przymiotnik

 (1.1) związany z tytułem, dotyczący tytułu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pośrodku strony tytułowej zobaczyliśmy dwa namalowane cienkim pędzelkiem znaki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɨtuˈwɔvɨ, AS: tytuu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tytuł, tytulik

 czas. tytułować (się)

Wiktionary


tytuń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. tytoń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɨtũɲ, AS: tytũń

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tytoniowy

 rzecz. tytoń mrz., tytuniarnia ż.

Wiktionary


tytyna

białko mięśni poprzecznie prążkowanych, zbudowane z kilkudziesięciu tysięcy reszt aminokwasowych


SJP.pl

Tytyna (konektyna) – długie, włókniste białko mięśni poprzecznie prążkowanych u kręgowców, łączy filamenty miozynowe z linią Z, umieszczając tym samym miozynę w centrum sarkomeru. Tytyna jest największym znanym białkiem (rok 2003), o masie cząsteczkowej około 3–4,2 MDa, zbudowanym z ok. 27–33 tysięcy reszt aminokwasowych (w zależności od izoformy), a długość jej nazwy chemicznej jest rzędu 200 tys. liter. Pełna sekwencja genu ludzkiej tytyny zawiera 383 egzony i koduje 38 138 reszt aminokwasowych.

Wikipedia


tytłać

potocznie:
1. brudzić, walać, plamić; babrać, mazać, paprać;
2. tytłać się - brudzić się czymś, babrać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. utytłać, wytytłać)

 (1.1) pot. brudzić

czasownik zwrotny niedokonany tytłać się (dk. utytłać się, wytytłać się)

 (2.1) pot. brudzić siebie samego

 (2.2) pot. brudzić siebie wzajemnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tytłanie n., utytłanie n.

 czas. utytłać dk.

Wiktionary


tywoniuk

nazwisko


SJP.pl


tyzana

dawniej: napar z ziół leczniczych


SJP.pl


tyzy

dawniej: rusztowanie w zduńskim warsztacie, na które wsuwa się deski lub łaty z kaflami


SJP.pl


tyć

przybierać na wadze, stawać się grubym, otyłym


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przytyć)

 (1.1) zwiększać swoją masę za sprawą przyrostu tkanki tłuszczowej

partykuła

 (2.1) przest. przecież

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak będziesz wciąż jadł tak tłusto, to będziesz tył.

 (2.1) Tyć to są córki namilejsze moje, • Ty swe potomstwo, jak Hyblejskie roje, • Ku chwale Bożej w pięknym życiu mnożą, • Sławą chędożą. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɨt͡ɕ, AS: tyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tycie n., otyłość ż.

Wiktionary


tył

strona przeciwległa w stosunku do przodu, część czegoś najdalej położona; przestrzeń poza kimś lub czymś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) część czegoś najdalej od przodu

 (1.2) cześć ciała przeciwległa do przodu głowy; u człowieka z tej strony co plecy, u zwierząt z tej strony co zad lub ogon

 (1.3) miejsce znajdujące się przeciwnie do kierunku patrzenia; po stronie przeciwnej do rzeczywistego lub oczekiwanego kierunku ruchu

 (1.4) eufem. tyłek

 (1.5) eufem. fragment ubrania zakrywający pośladki

 (1.6) gwara. studencka brak zaliczenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tyłach tamtego budynku znajduje się salon fryzjerski.

 (1.1) Krystyna usiadła w tyle samochodu, gdyż zawsze się bała siedzieć na przednim siedzeniu.

 (1.2) Długie włosy spięte z tyłu ładnie wyglądają.

 (1.3) Przestań przechylać krzesło w tył bo spadniesz!

 (1.4) Nadstaw tył, zasłużyłeś na lanie za te oceny!

 (1.5) Prałam dziś twoje dżinsy i zobaczyłam, że przetarł się w nich cały tył.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɨw, AS: tyu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tyłek m., tyłeczek m., tyły nmos.

 przym. tylny

Wiktionary


tyłeczek

zdrobnienie od: tyłek


SJP.pl


tyłek

potocznie: pośladki, siedzenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. pośladki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uważam, że masz zgrabny tyłek, Ewelino.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɨwɛk, AS: tyu̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tył m., tylnik m.

:: zdrobn. tyłeczek m.

 przym. tylny, tyłowy, tyłkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pupa, pośladki, siedzenie; eufem. cztery litery; przest. rzyć; grub. zadek, kuper; wulg. dupa; żart. sempiterna; reg-pl|Poznań|ameryka.

Wiktionary


tyłem

przybierać na wadze, stawać się grubym, otyłym


SJP.pl


tyłkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z tyłkiem, dotyczący tyłka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tyłek m.

Wiktionary


tyłomózgowie

tylna część mózgu dzielona na tyłomózgowie wtórne (móżdżek, most) i rdzeniomózgowie (rdzeń kręgowy)


SJP.pl

Tyłomózgowie ( rhombencephalon) – ostatni z trzech (obok przodomózgowia i śródmózgowia) pierwotnych pęcherzyków mózgowych, rozwojowa część mózgowia kręgowców. Z tyłomózgowia powstaje móżdżek i rdzeń przedłużony.

U człowieka tyłomózgowie w okresie piątego tygodnia rozwoju zarodkowego ulega podziałowi na tyłomózgowie wtórne (zamózgowie), z którego powstają móżdżek i most oraz rdzeniomózgowie, z którego powstaje rdzeń przedłużony.

Wikipedia


tyłoskrzelne

jedna z trzech podgromad ślimaków, obejmująca około 14 tysięcy gatunków


SJP.pl

Ty

Wikipedia


tyłoskrzelny

o cechach tyłoskrzelnych (podgromada ślimaków)


SJP.pl


tyłostopie

tylna część stopy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) anat. tylną część stopy, obejmującą kość piętową oraz kość skokową

Wiktionary


tyłowo

Tyłowo (kaszb. "Tëłowò", niem. "Tillau", dawniej "Tulowa") – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Krokowa.

Wikipedia


tyłowy

przymiotnik od: tyły (1. teren położony za frontem;
2. ogół sił i środków zaopatrujących wojska w to, co jest im niezbędne na polu walki), np. pozycje tyłowe, jednostki tyłowe


SJP.pl


tyłozgryz

wada zgryzu, w której dolny łuk zębowy jest przesunięty do tyłu względem górnego


SJP.pl

Tyłozgryz – wada zgryzu polegająca na dotylnym przesunięciu dolnego łuku zębowego względem górnego. Do tyłozgryzów zaliczane jest także tyłożuchwie.

Charakterystycznymi cechami tyłozgryzu są:

Wikipedia


tyłozmyk

patologia kręgosłupa w postaci przemieszczenia się w tył kręgu znajdującego się bezpośrednio powyżej; przeciwieństwo kręgozmyku


SJP.pl


tyły

przybierać na wadze, stawać się grubym, otyłym


SJP.pl


tyłówka

końcowa część filmu, książki, audiobooka itp. z informacjami o twórcach


SJP.pl


tyś

potocznie: tysiąc (złotych); tysiak, patol, patyk


SJP.pl

zaimek

 (1.1) ty z końcówką czasownikową

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tyś dziecko! — tak szydzą i młodzi, i starzy.

Wiktionary


tyśmienica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka na zachodniej Ukrainie, prawy dopływ Bystrzycy Tyśmienickiej;

 (1.2) geogr. miasto na Ukrainie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tyśmienica – wieś w Polsce w woj. lubelskim, w pow. parczewskim, w gminie Parczew
  • Tyśmienica – miasto na Ukrainie, siedziba rejonu w obwodzie iwanofrankiwskim.
  • Tyśmienica – rzeka, prawy dopływ Wieprza
  • Tyśmienica – rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Bystrzycy Tyśmienickiej (dopływu Dniestru)

Wikipedia


tyśnicki

nazwisko


SJP.pl


tyż

partykuła

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. też

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rzyknij mi ino Hanysku, a co tyż to twój faterek robióm?

Wiktionary


tzatziki

[czytaj: cac-iki] grecki sos ze świeżych, rozdrobnionych ogórków z czosnkiem i jogurtem albo śmietaną, zwykle dodawany do potraw mięsnych; tzatzyki, dzadziki, caciki, cacyki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. zob. cacyki.

Wiktionary

Tzatziki (ngr. τζατζίκι, wym. dzadz-iki, cacyki) – dip (sos) grecki, podawany jako dodatek do dań z grilla, smażonych, pieczonych lub oddzielnie.

Jest najpopularniejszą przystawką w kuchni greckiej; spożywany też z zapieczonym pieczywem.

Wikipedia


tzatzyki

[czytaj: cac-iki] grecki sos ze świeżych, rozdrobnionych ogórków z czosnkiem i jogurtem albo śmietaną, zwykle dodawany do potraw mięsnych; tzatziki, dzadziki, caciki, cacyki


SJP.pl


tzn.

skrót od: to znaczy, czytany jako całe wyrażenie


SJP.pl

skrót

 (1.1) = to znaczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Klityka to wyraz atoniczny, tzn. pozbawiony własnego akcentu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɔ ˈznat͡ʃɨ, AS: to značy

Wiktionary


tzsp

skrót od: Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych


SJP.pl


tzw.

skrót od: tak zwany (czytany jako całe, odmienne wyrażenie); t.zw.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = tak zwany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielkie znaczenie dla biblijnej opowieści o ludzie wybranym, jakie przypisuje się Jakubowi, wynika z faktu, że dwunastu jego synów (Ruben, Symeon, Lewi, Juda, Issachar, Zabulon, Józef, Beniamin, Dan, Neftali, Gad, Aser) dało początek tzw. dwunastu plemięemionom Izraela, po tym, jak sam Jakub zyskał to imię - Izrael, a jego potomkowie od tego czasu będą nazywać siebie Bnej Izrael, Izraelici, synowie Izraela.

 (1.1) Pan feudalny, czyli tzw. senior, miał wielu wasali.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtaɡ ˈzvãnɨ|ˈtaɡ ˈzvãna|ˈtaɡ ˈzvãnɛ, AS: tag zvãny|tag zvãna|tag zvãne

Wiktionary


tête-à-tête

przysłówek

 (1.1) książk. sam na sam

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) książk. spotkanie dwóch osób

Wiktionary

Tête-à-tête (wymowa:) – nazwa jednej z dopuszczalnych konkurencji gry w pétanque. Termin ten jest odpowiednikiem "gry pojedynczej" w tenisie, badmintonie lub innych sportach.

W konkurencji tête-à-tête występują dwie istotne różnice względem gry drużynowej w petankę:

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Herminę zostawiła ze mną i z ogromnym moim ambarasem wobec tego tête-à-tête.

 (2.1) Ich tête-à-tête przerodziło się w upojną noc.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) w cztery oczy

 (2.1) randka, schadzka

Wiktionary


tómata

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ogrod. kulin. pomidor

Wiktionary


tółmata

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ogrod. kulin. pomidor

Wiktionary


tóż

1. dawniej: toż (wszak, wszakże, przecież);
2. gwarowo: w takim razie


SJP.pl


tą

forma zaimka.

 (1.1) N. lp. ż. zaimka ta

 (1.2) pot. B. lp. ż. zaimka ta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) tę

Wiktionary


tąpać

o skałach: pękać, np. na skutek eksploatacji złóż, wydając charakterystyczny odgłos


SJP.pl


tąpkowice

Tąpkowice – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Ożarowice (w latach 1973–1996 gmina Tąpkowice z siedzibą w Ożarowicach).

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Tąpkowice. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.

Wikipedia


tąpnięcie

o skałach: pęknąć, np. na skutek eksploatacji złóż, wydając charakterystyczny odgłos


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) górn. oberwanie się skał w kopalni, połączone z silnym wstrząsem;

Wiktionary

Tąpnięcie – wyrzucenie materiału skalnego do wyrobiska lub zniszczenie jego obudowy wywołane gwałtownym rozładowaniem energii potencjalnej sprężystości skał. Jest jednym z zagrożeń naturalnych występujących w górnictwie. Często błędnie utożsamiane z każdym wstrząsem sejsmicznym pochodzenia górniczego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Według oficjalnej definicji Wyższego Urzędu Górniczego tąpnięcie jest zjawiskiem spowodowanym wstrząsem górotworu, w wyniku którego wyrobisko lub jego odcinek ulega gwałtownemu zniszczeniu lub uszkodzeniu.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tąpnąć dk., tąpać ndk.

Wiktionary


tąpnąć

o skałach: pęknąć, np. na skutek eksploatacji złóż, wydając charakterystyczny odgłos


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|tąpać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tąpnięcie n.

 czas. tąpać ndk.

Wiktionary


tę

forma zaimka.

 (1.1) B. lp. ż. zaimka ta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. tą

Wiktionary


tęcza

kolorowy łuk na niebie powstały wskutek załamania światła w kroplach deszczu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) meteorol. zjawisko optyczne pod postacią kolorowego łuku z rozszczepionego światła;

 (1.2) przen. poet. o czymś wielobarwnym, przypominającym kolory tęczy (1.1)

 (1.3) archit. łuk zamykający otwór między nawą a prezbiterium

Wiktionary

Tęcza – zjawisko optyczne i meteorologiczne (fotometeor), charakterystyczny wielobarwny łuk o ciągłej zmianie kolorów od czerwonego na zewnątrz do fioletowego od wewnątrz, widziany naprzeciw słońca, występujący zazwyczaj tuż przed opadem deszczu lub po nim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na niebie pojawiła się tęcza.

 (1.1) W wyobraźni wielu ludów tęcza symbolizuje rozmaitego rodzaju więzi między niebem a ziemią, bogami a ludźmi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃n͇t͡ʃa, AS: tẽṇča

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tęcznik m., tęczówka ż., tęczowanie n., tęczak m., tęczowość ż., tęczanka ż.

 czas. tęczować ndk.

 przym. tęczowy, tęczówkowy

 przysł. tęczowo; przest. tęczowie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. gwara. pijawa

Wiktionary


tęczak

1. ptak z rodziny tyrankowatych;
2. gatunek ryby z rodziny wargaczowatych; korys;
3. wargacz tęczak - gatunek ryby z rodziny wargaczowatych;
4. potocznie: pstrąg tęczowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tęczak (ptak) (Tachuris rubrigastra) – ptak z rodziny tyrankowatych (Tyrannidae),
  • tęczak, inaczej korys doncela (Coris julis) – gatunek ryby z rodziny wargaczowatych (Labridae),
  • tęczak – potocznie pstrąg tęczowy,
  • wargacz tęczak (Labrus mixtus) – gatunek ryby z rodziny wargaczowatych (Labridae).

Wikipedia


tęczanka

rodzaj ryb z rodziny tęczankowatych


SJP.pl


tęczankowate

rodzina ryb z rzędu aterynokształtnych


SJP.pl

Tęczankowate (Melanotaeniidae) – rodzina ryb aterynokształtnych (Atheriniformes). Liczne gatunki są popularnymi rybami akwariowymi o dużym znaczeniu w akwarystyce. Wiele gatunków jest zagrożonych wyginięciem w wyniku szybkiej degradacji ich środowiska. Rodzajem typowym rodziny, a zarazem najliczniejszym w gatunki jest rodzaj "Melanotaenia".

Wikipedia


tęcznik

tęcznik liszkojad - duży chrząszcz z rodziny biegaczowatych; liszkarz


SJP.pl


tęczny

dawniej: dotyczący tęczy, taki jak tęcza, wielokolorowy; tęczowy


SJP.pl


tęczobarwny

mający barwy tęczy


SJP.pl


tęczodzioby

tukan tęczodzioby - gatunek ptaka z rodziny tukanowatych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma dziób w tęczowych barwach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zrobiłam córce do przedszkola przebranie tęczodziobego ptaka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtɛ̃n͇t͡ʃɔˈd͡ʑɔbɨ, AS: tẽṇčoʒ́oby

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tęczowodzioby

Wiktionary


tęczowany

zwójka tęczowana - gatunek motyla z rodziny zawisakowatych


SJP.pl


tęczować

1. dawniej: mienić się kolorami tęczy, różnobarwnie; jaśnieć, iskrzyć;
2. przenośnie: przeżywać coś w całej gamie uczuć, w bogactwie wrażeń, nastrojów; zachwycać się, egzaltować się;
3. rzadko: tęczować się - forma wzmocniona od czasownika "tęczować"


SJP.pl

czasownik

 (1.1) przest. mienić się różnobarwnie

czasownik zwrotny tęczować się

 (2.1) rzad. intensywnie tęczować (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tęcza ż., tęczowanie n., tęczówka ż., tęczowość ż.

 czas. roztęczować

 przym. tęczowy

Wiktionary


tęczowiec

barwny motyl z rodziny południc; mieniak


SJP.pl

Tęczowiec ("Xenopeltis unicolor") – gatunek węża z rodziny tęczowcowatych (Xenopeltidae).

Występuje w południowych Chinach i Azji Południowo-Wschodniej (od Mjanmy oraz należących do Indii Andamanów i Nikobarów na wschód po Filipiny i Indonezję).

Osiąga długość do 1 m. Ma obłe ciało, pokryte błyszczącymi łuskami. Posiada szczątkowy pas miednicowy i szczątkowe kończyny tylne oraz 2 płuca, przy czym jedno jest mniejsze. Kości żuchwy są ze sobą luźno połączone.

Wikipedia


tęczowo

przysłówek

 (1.1) różnokolorowo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tęczówka ż., tęczowość ż., tęcza ż.

 przym. tęczowy

Wiktionary


tęczowość

1. cecha czegoś związanego z tęczą;
2. różnokolorowość, wielobarwność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest tęczowe; cecha tych, którzy są tęczowi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tęcza ż., tęcznik m., tęczówka ż., tęczowanie n., tęczak m.

 czas. tęczować ndk.

 przym. tęczowy, tęczówkowy

 przysł. tęczowo

Wiktionary


tęczowy

1. związany z tęczą (łukiem na niebie lub we wnętrzu kościelnym);
2. różnokolorowy, wielobarwny;
3. przenośnie: optymistyczny, pozytywny, zachęcający


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który ma kolory tęczy

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z tęczą, dotyczący tęczy

 (2.2) przen. związany z LGBT

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Światło wpadało tu tęczową smużką przez trójkątną szybkę z gotycką cyfrą 17.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛ̃n͇ˈt͡ʃɔvɨ, AS: tẽṇčovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tęczowość ż., tęcza ż., tęczowanie n., tęczówka ż.

 czas. tęczować ndk.

 przysł. tęczowo

Wiktionary


tęczyński

nazwisko


SJP.pl


tęczówka

umięśniona przednia część błony naczyniowej w ścianie gałki ocznej otaczająca otwór zwany źrenicą, przez który do oka wpada światło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. element budowy oka, nieprzezroczysta tarczka stanowiąca przednią część błony naczyniówkowej, w centrum zawierająca źrenicę;

Wiktionary

Tęczówka ( iris) – element budowy oka, nieprzezroczysta tarczka stanowiąca przednią część błony naczyniowej. W centrum zawiera otwór zwany źrenicą (łac. "pupilla"). Na przedniej powierzchni widać regularnie ułożone wyniosłości (beleczki, "trabeculae") oraz wgłębienia (zatoki, "cryptae"). Na jej tylnej powierzchni obecne są fałdy tęczówki (nieregularne zagłębienia i uwypuklenia).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tɛ̃n͇ˈt͡ʃufka, AS: tẽṇčufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tęcza ż., tęczowanie n., tęczowość ż.

 czas. tęczować ndk.

 przym. tęczowy, tęczówkowy

 przysł. tęczowo

Wiktionary


tęczówkowy

→ tęczówka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z tęczówką, dotyczący tęczówki

Wiktionary

Patrz:

tęczówka

Powiązane:

 rzecz. tęczowość ż., tęcza ż., tęczówka ż.

Wiktionary


tędy

tą drogą, w tym kierunku


SJP.pl

zaimek

 (1.1) tą drogą (bliską od osoby wskazującej)

Wiktionary

Tę

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak pójdziesz tędy, zaoszczędzisz pięć minut.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃ndɨ, AS: tẽndy

Wiktionary


tęga

1. mający dużą tuszę, otyły, gruby,
2. wykonany z siłą, silnie odczuwany,
3. dobry w tym co robi, wartościowy, zdolny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw., także. gw-pl|Kujawy,Poznańskie,Kaliskie,Łęczyckie. tęsknota

forma przymiotnika.

 (2.1) r. ż.. od: tęgi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) gw. Kaliskie Nie róbcie sercu tęgi.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tążyć

Wiktionary


tęgawy

dość tęgi; otyły; korpulentny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) stosunkowo tęgi, otyły

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. tęgawo

Wiktionary


tęgi

1. mający dużą tuszę, otyły, gruby,
2. wykonany z siłą, silnie odczuwany,
3. dobry w tym co robi, wartościowy, zdolny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dobrze zbudowany, postawny, otyły

 (1.2) biegły, zdolny w pewnej dziedzinie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakkolwiek nie tęgie mieli konie nasi kawalerzyści, wyprzedzili jednak swą służbę i stanęli w Crèvecoeur.

 (1.2) Tęgi z niego był fechmistrz.

 (1.2) Od dziesięcioleci najtęższe mózgi z wywiadu głowią się jak uczynić działanie agentów niewidocznym dla obserwowanego obiektu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃ŋʲɟi, AS: tẽŋʹǵi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tęgość

 przysł. tęgo

Wiktionary


tęgobór

indywidualnie: gęsty bór


SJP.pl


tęgomir

dawne imię męskie


SJP.pl

Tęgomir – staropolskie imię męskie. Składa się z członu "Tęgo-" („mocny”) "-mir" („pokój, spokój, dobro”). Może zatem oznaczać „trwały, stabilny pokój”.

Tęgomir imieniny obchodzi 25 listopada. Imię to nosił książę Stodoran, Tęgomir.

Wikipedia


tęgopokrywe

jeden z najliczniejszych rzędów owadów; chrząszcze, tęgoskrzydłe


SJP.pl


tęgoryjce

rodzaj nicieni pasożytujących na ludziach i zwierzętach


SJP.pl


tęgoryjec

przedstawiciel pasożytniczego nicienia


SJP.pl


tęgoskrzydłe

jeden z najliczniejszych rzędów owadów; chrząszcze, tęgopokrywe


SJP.pl


tęgoskór

rodzaj grzybów z rzędu borowikowców


SJP.pl


tęgoskórowate

rodzina grzybów z podgromady podstawczaków, do której należą między innymi tęgoskór pospolity i tęgoskór wielozarodnikowy


SJP.pl

Tęgoskórowate ("Sclerodermataceae" Corda) – rodzina grzybów z rzędu borowikowców ("Boletales").

Wikipedia


tęgoskórowaty

o cechach tęgoskórowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


tęgoskórowce

rząd grzybów z podgromady podstawczaków; Sclerodermatales


SJP.pl


tęgoskórowiec

przedstawiciel rzędu grzybów z podgromady podstawczaków


SJP.pl


tęgoskórowy

borowikowiec tęgoskórowy - gatunek grzybów z rodziny borowikowatych


SJP.pl


tęgoster

przedstawiciel jednego z gatunku ptaków występujących w obu Amerykach


SJP.pl


tęgosterowate

o cechach tęgosterowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl

Tęgosterowate (Dendrocolaptidae) – rodzina ptaków z podrzędu tyrankowców (Tyranni) w rzędzie wróblowych (Passeriformes), obejmująca ponad pięćdziesiąt gatunków ptaków. Tęgosterowate występują wyłącznie w krainie neotropikalnej.

Wikipedia


tęgosterowaty

o cechach tęgosterowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


tęgostery

przedstawiciel jednego z gatunku ptaków występujących w obu Amerykach


SJP.pl

Tęgostery (Dendrocolaptinae) – podrodzina ptaków z rodziny tęgosterowatych (Dendrocolaptidae).

Wikipedia


tęgosz

wieloletnia roślina zielna z rodziny liliowatych; len nowozelandzki


SJP.pl

Tęgosz ("Phormium" J.R. Forst. & G. Forst.) – rodzaj roślin z rodziny złotogłowowatych ("Asphodelaceae"), obejmujący dwa gatunki występujące naturalnie na Nowej Zelandii, Wyspach Antypodów, Wyspie Norfolk i Wyspie Chatham. Tęgosz mocny został introdukowany do Ameryki Środkowej i Europy, a tęgosz Cooka do Wielkiej Brytanii.

Wikipedia


tęgoszczecinowy

skrzydlik tęgoszczecinowy - gatunek mchu z rodziny skrzydlikowatych


SJP.pl


tęgość

odznaczanie się dużą tuszą; otyłość


SJP.pl


tępacki

→ tępak


SJP.pl

Patrz:

tępak

tępactwo

potocznie: tępota, głupota


SJP.pl


tępaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od tępak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tępak m.

Wiktionary


tępaczka

rzadko, obraźliwie: kobieta ograniczona umysłowo, mało bystra; tumanka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. rzad. kobieta tępa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tępactwo n.

:: fm. tępak m.

 przym. tępy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) idiotka

Wiktionary


tępak

obraźliwie: człowiek ograniczony umysłowo, mało bystry; głupek, matoł, osioł, tuman


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. obraź. osoba tępa, głupia, mało inteligentna, bezmyślna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wyrabiam, co za tępak!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃mpak, AS: tẽmpak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tępota ż., tępaczek mos.

:: fż. tępaczka ż.

 przym. tępy

 przysł. tępo

 czas. tępić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głupek, bęcwał, jełop

Wiktionary


tępawo

przysłówek

 (1.1) w sposób tępawy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tępawość ż.

 przym. tępy

Wiktionary


tępawość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest tępawe; cecha tych, którzy są tępawi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tępota ż., tępak m., tępaczka ż.

 przym. tępawy, tępy

 przysł. tępawo, tępo

Wiktionary


tępawy

1. niezbyt ostry, przytępiony;
2. ograniczony umysłowo, przygłupi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o człowieku: mało bystry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tępawość ż.

 przym. tępy

Wiktionary


tępiciel

ktoś, kto niszczy coś, tępi, zabija


SJP.pl


tępicielka

kobieta, która niszczy coś, tępi, zabija


SJP.pl


tępiej

stopień wyższy od przysłówka: tępo


SJP.pl


tępienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|tępić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛ̃mˈpʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: tẽmpʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tępić (się) ndk., stępić (się) dk.

 rzecz. stępienie dk.

 przysł. tępo, tępawo

 przym. tępy, tępawy

Wiktionary


tępieć

stawać się tępym


SJP.pl


tępizna

rzadko: tępota (brak wiedzy, głupota)


SJP.pl


tępić

1. podejmować działania w celu zlikwidowania czegoś, wyniszczenia, zwalczenia;
2. powodować, że coś staje się tępe (nieostre);
3. tępić się:
a) wyniszczać się wzajemnie;
b) stawać się tępym (nieostrym)


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. stępić)

 (1.1) czynić tępym

 (1.2) zmniejszać natężenie czegoś

czasownik przechodni niedokonany (dk. wytępić)

 (2.1) masowo zabijać (stworzenia żywe)

 (2.2) zwalczać, dążyć do wyeliminowania kogoś lub czegoś; prześladować

czasownik zwrotny niedokonany tępić się (dk. stępić się)

 (3.1) stawać się tępym, ulegać stępieniu

czasownik zwrotny niedokonany tępić się (dk. wytępić się)

 (4.1) niszczyć siebie nawzajem

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Tym środkiem tępimy stonkę na kartoflisku.

 (3.1) Rycerz zauważył, że jego miecz dziwnie szybko się tępi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃mpʲit͡ɕ, AS: tẽmpʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tępak mos., tępienie n., stępienie n., tępota ż.

 przym. tępy

 czas. stępić dk.

 przysł. tępo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ścierać

 (2.1) eksterminować, eliminować, niszczyć, unicestwiać, wytrzebiać, zgładzać

Wiktionary


tępo

przysłówek

 (1.1) tak, że coś nie ma ostrego końca lub krawędzi

 (1.2) w sposób świadczący o niskiej zdolności umysłowej

 (1.3) w sposób bierny, świadczący o zamyśleniu

 (1.4) będąc mało dźwięcznym i przytłumionym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Następnie w operowane miejsce przez kilkumilimetrowe nacięcia […] wprowadza się tępo zakończoną sondę z otworkami, za pomocą której usuwa się tłuszcz […]

 (1.2) Pisarz prezentuje Polaków jako ludzi nie rozumiejących własnej historii, wyzbytych tożsamości, tępo broniących własnej tradycji, ze strachu wypychających obcych poza swoją wspólnotę […]

 (1.3) W międzyczasie na podwórzu zbierał się już spory tłum gapiów, tępo wpatrzony w powiększającą się plamaamę krwi.

 (1.4) I dziewczyna stojąca w mroku zaciskała dłonie, bransolety podzwaniały tępo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tępawość ż., tępak mos., tępol m., tępość ż., tępota ż.

 czas. stępić dk., tępić ndk.

 przym. tępy

Wiktionary


tępogłowie

gatunek ryby, występujący głównie w ciepłych morzach


SJP.pl


tępogłowy

gatunek ryby, występujący głównie w ciepłych morzach


SJP.pl


tępogłów

gatunek ryby, występujący głównie w ciepłych morzach


SJP.pl


tępokrawędzisty

mający tępe kanty, krawędzie; tępokanciasty


SJP.pl


tępol

pogardliwie o osobie niewykształconej bądź nieradzącej sobie z czymś; tępak, głupek


SJP.pl


tępoodwłokowce

tropikalny pajęczak nocny


SJP.pl

Tępoodwłokowce (Amblypygi) – rząd pajęczaków występujących w klimacie równikowym (tropikalnym). Są nocnymi drapieżnikami o długości ciała do 5 cm.

Wikipedia


tępoodwłokowiec

tropikalny pajęczak nocny


SJP.pl


tępoogonowy

mający ścięty, niespiszczasty ogon


SJP.pl


tępooki

mający tępe oczy


SJP.pl


tęposterny

wydrzyk tęposterny - arktyczny ptak z rodziny wydrzyków


SJP.pl


tęposz

tęposz niski - gatunek mchu z rodziny krzywoszyjowatych


SJP.pl


tępota

1. brak wiedzy, bezmyślność i przejaw tej bezmyślności; głupota;
2. osoba bezmyślna, nieinteligentna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) brak inteligencji, cecha tego, kto jest tępy

 (1.2) cecha czegoś, co jest tępe, nieostre

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Takiej tępoty, połączonej z niekompetencją, bezinteresownym szkodnictwem lub zawiścią, zakłamaniem i zwykłym łajdactwem dawno nie widziałem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tępy

 rzecz. tępak mos., tępawość ż.

 czas. tępić

 przysł. tępo

Wiktionary


tępoząb

rodzaj mchów z rodziny parzęchlinowatych


SJP.pl


tępość

1. brak inteligencji, ograniczoność umysłowa; tępota;
2. brak energii, apatia, otępienie; tępota;
3. brak ostrych krawędzi, szpiczastych zakończeń


SJP.pl


tępszy

stopień wyższy od przymiotnika: tępy; bardziej tępy


SJP.pl


tępy

1. mający nieostrą krawędź; źle tnący, stępiony;
2. niemający ostrego zakończenia, ścięty;
3. ograniczony umysłowo, mało inteligentny;
4. apatyczny, odrętwiały, bierny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) nieostry, mający nieostrą krawędź bądź końcówkę

 (1.2) przen. taki, który występuje w niewyraźnej formie

 (1.3) przen. pot. obraź. głupi, mało inteligentny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Golenie się tępą maszynką zmniejsza prawdopodobieństwo skaleczenia.

 (1.2) Obudziłem się z tępym bólem głowy.

 (1.3) Mój brat to niestety tępy matołek i raczej nie zda z matematyki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃mpɨ, AS: tẽmpy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tępienie n., stępienie n., stępianie n., otępienie n., otępianie n., tępota ż., tępak m., tępaczka ż., tępawość ż.

 czas. tępić ndk., stępić dk., otępiać ndk., otępić dk.

 przysł. tępo, tępawo

 przym. tępawy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieostry

 (1.3) tępawy

Wiktionary


tęskliwość

dawniej: tęsknota, rzewność, żałość; tęskność


SJP.pl


tęskliwy

dawniej:
1. tęskny;
2. smutny i gnuśny


SJP.pl


tęsknica

książkowo: tęsknota


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. poet. tęsknota

 (1.2) mitsłow. demon uosabiający tęsknotę;

Wiktionary

Tę

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. utęsknienie n., tęsknota ż., tęsknienie n., tęsknotka ż., zatęsknienie n., potęsknienie n., stęsknienie n., tęskność ż.

 czas. tęsknić ndk., zatęsknić dk., potęsknić dk., stęsknić się dk.

 przym. tęskny, tęsknotowy

 przysł. tęsknie, tęskno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tęsknota, tęskność, utęsknienie, żal, żałość, smutek, zasmucenie, smętek, melancholia, melancholijność, nostalgia

Wiktionary


tęsknie

przysłówek

 (1.1) w sposób tęskny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃w̃sʲcɲɛ, AS: tẽũ̯sʹḱńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tęskny

 rzecz. tęsknica ż., tęsknota ż., utęsknienie n., tęsknotka ż.

 czas. tęsknić, zatęsknić

 przysł. tęskno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tęskno

Wiktionary


tęskniej

stopień wyższy od przysłówków: tęskno, tęsknie


SJP.pl


tęskniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: tęskny; bardziej tęskny


SJP.pl


tęsknienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|tęsknić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛ̃w̃sʲˈcɲɛ̇̃ɲɛ, AS: tẽũ̯sʹḱńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tęsknić, zatęsknić

 rzecz. tęsknica ż., utęsknienie n., tęsknotka ż.

 przysł. tęskno

 przym. tęskny

Wiktionary


tęsknić

odczuwać brak czegoś lub kogoś


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) odczuwać tęsknotę; odczuwać brak czegoś dobrego, co wcześniej się miało; czuć nostalgię

 (1.2) pragnąć czegoś, czego nigdy się nie miało

 (1.3) daw. nudzić się czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tęsknię za tobą, Emilko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃w̃sʲkɲit͡ɕ, AS: tẽũ̯sʹḱńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utęsknienie n., tęsknota ż., tęsknienie n., tęsknotka ż., zatęsknienie n., potęsknienie n., stęsknienie n., tęsknica ż., tęskność ż.

 czas. zatęsknić dk., potęsknić dk., stęsknić się dk.

 przym. tęskny

 przysł. tęsknie, tęskno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. cirpieć

Wiktionary


tęskno

przysłówek

 (1.1) w sposób tęskny

Wiktionary

Tę

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Teraz siedzę w domu, z nogą w gipsie i nudzę się, bo za biurem tęskno.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tęsknota ż., tęsknotka ż., tęsknica ż., tęskność ż., tęskliwość ż., tęsknienie n., utęsknienie n.

 czas. tęsknić ndk., zatęsknić dk.

 przym. tęskny, tęskliwy

 przysł. tęsknie, tęskliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tęsknie, melancholijnie, rzewnie, smutno, żałośnie; przest. lub poet. tęskliwie

Wiktionary


tęsknota

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uczucie żalu, smutku wywołane rozłąką z kimś, brakiem lub utratą kogoś albo czegoś

 (1.2) chęć osiągnięcia, pozyskania czegoś

Wiktionary

Tę

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Śliczne córki nauczyciela śpiewały do wtóru ojcowskim skrzypkom. Starszej, Pelagii, przelotnej sympatii (bo czołową adresatką „tęsknot” gimnazjalistów była panna Olimpia Drwęska, o iście olimpijskiej urodzie), wpisał 19-letni Janek w imionnik dwa wiersze „Bądź silną i mężną”, „Bądź Polką”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛ̃w̃sˈknɔta, AS: tẽũ̯sknota

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tęsknić, zatęsknić

 przym. tęskny, tęsknotowy

 przysł. tęsknie, tęskno

 rzecz. tęsknica ż., utęsknienie n., tęsknotka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smutek, nostalgia, utęsknienie, tęsknica

 (1.2) zapał, żarliwość, pociąg

Wiktionary


tęsknotka

1. zdrobnienie od: tęsknota;
2. kobieta, za którą się tęskni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta wytęskniona

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tęsknota ż., tęskność ż., tęsknienie n., zatęsknienie n., stęsknienie n., tęsknica ż., utęsknienie n.

 czas. tęsknić ndk., zatęsknić dk., stęsknić się dk., wytęsknić dk.

 przym. stęskniony, tęskny

 przysł. tęskno, tęsknie

Wiktionary


tęsknotowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z tęsknotą, dotyczący tęsknoty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tęsknica ż., tęsknota ż.

Wiktionary


tęskność

uczucie wywołane rozłąką; melancholijność, sentymentalność, rzewność


SJP.pl


tęskny

wyrażający tęsknotę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pełen tęsknoty, nostalgii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciepły, głęboki alt kobiecy śpiewa jakąś tęskną piosenkę po hiszpańsku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃w̃sknɨ, AS: tẽũ̯skny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tęsknota ż., tęsknotka ż., tęsknica ż., tęskność ż., tęskliwość ż., tęsknienie n., utęsknienie n.

 czas. tęsknić ndk., zatęsknić dk.

 przym. stęskniony

 przysł. tęsknie, tęskno, tęskliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nostalgiczny, stęskniony

Wiktionary


tętent

odgłos uderzeń kopyt biegnącego zwierzęcia o podłoże np. podczas galopu; dudnienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odgłos uderzających o ziemię kopyt biegnącego zwierzęcia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stanęliśmy i przez chwilę zaległa taka cisza, że słychać było tętent siwej klaczy dopędzającego nas adiutanta.

 (1.1) Na przodzie orszaku smyczki dotąd w powietrzu sterczące na struny opadły; z dźwiękami skrzypiec i basetli wygrywających marsza zmieszał się turkot kół i tętent koni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃ntɛ̃nt, AS: tẽntẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tętnić ndk.

 rzecz. tętno n.

Wiktionary


tętniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od tętniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tętniak m.

Wiktionary


tętniak

chorobowe uwypuklenie ściany tętnicy, mające często postać tętniącego guza wypełnionego krwią lub skrzepliną; anewryzm; aneuryzma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) med. ograniczone poszerzenia światła tętnicy;

Wiktionary

Tę

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tętniak jest objawem poważnej choroby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃ntʲɲak, AS: tẽntʹńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tętno n., tętnica ż., tętniczka ż., tętnienie n.

:: zdrobn. tętniaczek m.

 czas. tętnić ndk., tętnieć ndk.

 przym. tętniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. aneuryzma, anewryzm

Wiktionary


tętniakowaty

→ tętniak, np. tętniakowate poszerzenie


SJP.pl


tętnica

naczynie krwionośne, którym krew wypływa z serca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. naczynie krwionośne, w którym krew płynie z serca;

Wiktionary

Tętnica, naczynie tętnicze ( arteria) – makroskopowo widoczne naczynie krwionośne o nieprzepuszczalnej ścianie, które bez względu na fizjologiczny skład krwi, prowadzi krew z serca do narządów ciała. Układ naczyń tętniczych jest połączony z układem naczyń żylnych poprzez sieć naczyń włosowatych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: tɛ̃ntʲˈɲit͡sa, AS: tẽntʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tętniak m., tętnienie n.

:: zdrobn. tętniczka ż.

 czas. tętnić, zatętnić

 przym. tętniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arteria

Wiktionary


tętniczka

zdrobnienie od: tętnica


SJP.pl

Tę

Wikipedia


tętniczy

przymiotnik

 (1.1) med. dotyczący tętnicy (tętnic)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W którym miejscu łożyska tętniczego jest największy spadek oporu naczyniowego?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛ̃ntʲˈɲit͡ʃɨ, AS: tẽntʹńičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tętno n., tętnica ż., tętniak mrz./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tętnicowy, arterialny

Wiktionary


tętnik

pneumatyczny podnośnik cieczy; pulsometr


SJP.pl


tętnić

1. powodować charakterystyczny odgłos uderzeniami kopyt, stóp; dudnić;
2. płynąć rytmicznym ruchem; pulsować;
3. być pełnym rytmicznych odgłosów; rozbrzmiewać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zatętnić)

 (1.1) wydawać głuchy, miarowy odgłos wskutek uderzania o twarde podłoże

 (1.2) drżąc od miarowych uderzeń, rezonować stłumionym dźwiękiem

 (1.3) fizj. o krwi: płynąć z wyczuwalnym, rytmicznym naporem na ściany naczyń krwionośnych

 (1.4) o bólu: nasilać się i słabnąć w stałym rytmie

 (1.5) przen. odznaczać się dużym natężeniem ruchu, gwaru lub ogólną żywiołowością

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) meteorol. o wietrze: ulegać szybkim wahaniom prędkości oraz kierunku

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przest. zatętnieć, tętnąć)

 (3.1) daw. uderzać z dudnieniem w jakąś powierzchnię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na korytarzu ożywienie, tętnią kroki, podniecony szept Magistra.

 (1.1) Tłoki parowozu tętniły coraz szybciej. Europa znów nie była bezpiecznym miejscem.

 (1.1) Gromem tętnią po błoni rumaków kopyta, // Jękiem piekieł ich trąba wojownicza zgrzyta…

 (1.2) Ziemia tętni kopytami, chrzęści gąsienicami czołgów, gnie się pod ciosami bomb.

 (1.2) Ogień niemieckiej artylerii przesunął się bliżej nas. Pole przed lasem tętniło coraz potężniej ciężkimi seriami eksplozji.

 (1.2) W lasach leżały zaspy, zmarznięte drogi tętniły pod kopytami koni, dnie były suche, zachody słońca czerwone, a noce gwiaździste i mroźne.

 (1.3) Poczułem przyśpieszone bicie serca, krew tętniła mi w skroniach.

 (1.3) Regina czuje, jak pod zwiotczałą skórą, w fioletowych żyłach na wierzchu jej dłoni tętni krew; wkłada beżowe rękawiczki, żeby krew ukryć, ma do krwi pretensje, że tak uporczywie daje znać o sobie…

 (1.3) W skroniach mocno tętniła krew. Wszystkie mięśnie przenikała fala odczucia bliskości jej ciała.

 (1.4) Ocknął się w zupełnych niemal ciemnościach, z gardłem suchym jak wiór i językiem jak kołek. Głowa tętniła bólem, obejmującym skronie, oczy, zęby nawet.

 (1.4) Ból przenikał całe ciało. Tętnił w głowie, spełzał w dół po kręgosłupie, ciągnął po plecyecach, usadowił się nawet w ustach, świdrując miejsca po wybitych zębach.

 (1.4) Doszedł ledwie do połowy, a już dyszał ze zmęczenia. [...] jego przedramiona były coraz słabsze, przy każdym ruchu tętniły głuchym, mdlącym bólem.

 (1.5) Rynek tętni życiem: po lśniącym w słońcu bruku przetacza się kolorowy tłum, dzieci usiłują wykąpać się w fontannie, grajkowie uliczni zarabiają na życie…

 (1.5) Miasto tętni życiem, ludzie wychodzą z domów, żeby się zabawić, odprężyć albo napić piwa po ciężkim dniu.

 (1.5) Do tętniącej gwarem, niczym olimpijski stadion, posiadłości Bezetznego podjeżdżał autokar…

 (3.1) Zęby ścisnął, pięściami o pierś szeroką tętnić począł, aż echo, jak z podziemia, z niej wychodziło.

 (3.1) Wre robota, pięćdziesiąt nożów w stoły tętni, zwijają się kuchciki czarne jak szatany…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tętent mrz., tętniak mzw., tętnica ż., tętnienie n., tętno n.

 czas. tętnać, tętnąć, tętnieć, zatętnić

 przym. tętniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stukać, dudnić, bębnić, walić, kłapać, stukotać, tarabanić, tłuc się, tupać

 (1.2) dudnić, drżeć, huczeć, rezonować

 (1.3) pulsować, bić, kołatać, krążyć, cyrkulować, pukać

 (1.4) pulsować

 (1.5) pulsować, wrzeć, kipieć

Wiktionary


tętno

rytmiczne rozciąganie ścian tętnic wskutek pracy serca; puls


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. biol. falisty, powtarzający się ruch naczyń krwionośnych wywoływany akcją serca;

Wiktionary

Tętno, inaczej puls (od łac. "pulsus" """uderzenie") – falisty ruch naczyń tętniczych, występujący w układzie krwionośnym kręgowców, zależny od skurczów serca i elastyczności ścian tętniczych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prawdziwy problem jest taki, że nie da się symulować adrenaliny – powiedział zamiast tego. – Gdy już znajdą się w próżni i przyśpieszy im tętno, wszystkie te problemy tylko się zintensyfikują.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tętnica ż., tętniczka ż., tętniak m., tętent m., tętnienie n.

 czas. tętnić ndk., zatętnić dk.

 przym. tętniczy

 przysł. tętniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) puls

Wiktionary


tężcowy

1. wywołujący tężec;
2. będący objawem tężca


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z tężcem, dotyczący tężca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tężec mrz.

 przym. przeciwtężcowy

Wiktionary


tężec

groźna choroba zakaźna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. / wet. ostra choroba zakaźna o ciężkim przebiegu, z długotrwałymi i bolesnymi kurczami mięśni, spowodowana toksynami produkowanymi przez bakterie beztlenowe zwane laseczkami tężca

Wiktionary

Tężec ( tetanus) – ostra i ciężka choroba przyranna zwierząt. Jest on chorobą zakaźną (wywoływana przez bakteryjny czynnik zakaźny), ale nie zaraźliwą, ponieważ jej przyczyną są egzotoksyny (o charakterze neurotoksyn) wytwarzane przez bakterię laseczkę tężca ("Clostridium tetani").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) — Trzymaj mnie, Almo, bo mdleję, wiatry mię rozbierają, dostałam tężca!

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tężcowy

Wiktionary


tężej

stopień wyższy od przysłówka: tęgo


SJP.pl


tężenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|tężeć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: tɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ, AS: tẽũ̯žẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tężeć

Wiktionary


tężeć

przechodzić ze stanu ciekłego w stan stały


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) zmieniać stan skupienia z ciekłego na stały

 (1.2) stawać się sztywnym, nieruchomieć, drętwieć

 (1.3) stawać się mocniejszym, solidniejszym, wzmagać, nabierać sił, potęgi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtɛ̃w̃ʒɛt͡ɕ, AS: tẽũ̯žeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tężenie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzepnąć

Wiktionary


tężnia

budowla z drewna i gałęzi tarniny, zwykle kilkupiętrowej wysokości i długości do kilkuset metrów; pierwotnie służąca do uzyskiwania soli kuchennej, obecnie miejsce do zażywania inhalacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) budowla z drewna i gałęzi tarniny służąca do zwiększania stężenia soli w solance;

 (1.2) drewniana konstrukcja wykorzystywana jako inhalatorium w uzdrowisku

Wiktionary

Tężnia, gradiernia – budowla z drewna i gałęzi tarniny służąca do zwiększania stężenia soli w solance przez jej częściowe odparowanie. Tężnie służyły w przeszłości do uzyskiwania soli kuchennej, obecnie jako potężne inhalatoria w kurortach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Spaceruję sobie wzdłuż tężni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tężnik m.

 czas. tężyć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gradiernia

Wiktionary


tężnica

tężnica wytworna, tężnica mała - gatunki ważki z rodziny łątkowatych


SJP.pl


tężnik

usztywniający element konstrukcyjny budowli


SJP.pl


tężniowy

→ tężnia


SJP.pl

Patrz:

tężnia

tęższy

stopień wyższy od przymiotnika: tęgi; bardziej tęgi


SJP.pl


tężyczka

napady drgawek, skurcze mięśni występujące wskutek wzmożonej pobudliwości nerwowo-mięśniowej; spazmofilia; tetania


SJP.pl

Tę

Wikipedia


tężyczkowy

→ tężyczka


SJP.pl

Patrz:

tężyczka

tężyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pokaźna siła i wytrzymałość

Wiktionary


tężyć

czynić coś, np. mięśnie, psychikę, wytrzymałym, mocnym; wytężać, napinać, natężać


SJP.pl


tł.

skrót od: tłumacz, tłumaczenie; tłum.


SJP.pl

skrót

 (1.1) tłumacz

 (1.2) tłumaczka

 (1.3) tłumaczenie

 (1.4) tłumaczyć

 (1.5) tłumaczony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-5) tłum.

Wiktionary


tłamsić

1. potocznie: gnieść, miąć, miętosić
2. przenośnie:
a) wywierać nacisk na kogoś
b) powściągać, ukrywać coś z trudem
3. tłamsić się - być tłamszonym; gnieść się


SJP.pl


tło

1. dalszy plan, przed którym znajdują się przedmioty bliskie obserwującemu;
2. środowisko, warunki, podłoże czegoś;
3. jednolita barwa czegoś na czym widoczny jest wzór odmiennego koloru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dalszy widok np. obrazu, dalszy plan

 (1.2) przen. okoliczności, sytuacja, w której rozgrywają się jakieś wydarzenia

 (1.3) podłoże, na którym eksponowany jest dany element

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tło komputerowe
  • Tło promieniotwórcze
  • Tło zanieczyszczeń powietrza
  • promieniowanie tła

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O, a na tym zdjęciu jest nasz synek z Rysami w tle.

 (1.2) Astrolog przepowiada przyszłość z położenia planetaanet, Słońca i Księżyca na tle zodiaku.

 (1.3) Kanapa babci miała delikatny wzór w brązowawe kwiaty na beżowym tle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: twɔ, AS: tu̯o

Wiktionary


tłoczarnia

1. dział fabryki, w którym wykonywane są prace na tłoczarkach;
2. prasa stosowana w przemyśle spożywczym do wytłaczania soków; tłoczarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. zakład produkujący olej, sok, wino lub inną substancję poprzez wyciskanie

 (1.2) spoż. maszyna wyciskająca płyny z owoców, warzyw, nasion lub innych produktów rolnych

 (1.3) techn. zakład obrabiający metal lub inne tworzywo przez tłoczenie

 (1.4) techn. zakład produkujący metodą tłoczenia płyty służące do odtwarzania dźwięków, obrazów lub danych innego rodzaju

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłok m., tłoczek m., tłoczenie n., wytłoczenie n., tłoczysko n., tłocznia ż., natłok m., tłoczność ż., wytłoczek m., wytłoczka ż., przetłoczenie n.

 czas. tłoczyć ndk., wytłoczyć dk., przetłoczyć dk.

 przym. tłoczny, tłokowy

 przysł. tłoczno, tłocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) tłocznia

Wiktionary


tłoczarz

robotnik obsługujący prasę do tłoczenia; praser


SJP.pl


tłoczek

zdrobnienie od: tłok


SJP.pl


tłoczewo

Tłoczewo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Nowe Piekuty.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Kazimierza w Nowych Piekutach.

Wikipedia


tłocznia

1. prasa do wytłaczania m.in. oleju, soków;
2. prasa do obróbki plastycznej materiałów;
3. dział fabryki, huty, gdzie materiały poddawane są obróbce plastycznej przy użyciu prasy;
4. zespół urządzeń do przesyłania czegoś przez tłoczenie


SJP.pl


tłocznictwo

obróbka plastyczna blach


SJP.pl


tłoczniej

stopień wyższy od przysłówków: tłocznie, tłoczno


SJP.pl


tłoczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: tłoczny


SJP.pl


tłocznik

przyrząd do tłoczenia na prasach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. narzędzie służące do obróbki na zimno materiałów wykonanych z tworzyw sztucznych lub metalu o małej grubości

Wiktionary

Tłocznik – narzędzie służące do obróbki plastycznej elementów o małej grubości w stosunku do pozostałych wymiarów (głównie blach, ale także folii czy płyt niemetalowych). Składa się m.in. ze stempla i matrycy, stanowiących elementy robocze tłocznika.

Wikipedia


tłoczny

1. dotyczący tłoczenia, tłoczni, tłoka;
2. zatłoczony, ciasny


SJP.pl


tłoczony

1. wyciśnięty, uzyskany poprzez tłoczenie;
2. mający wklęsło-wypukłą fakturę; wymodelowany;
3. wydrukowany


SJP.pl


tłoczysko

1. trzon tłoka w silnikach tłokowych;
2. cześć prasy tłoczącej;
3. część młota kowalskiego


SJP.pl


tłoczywo

rozdrobnione tworzywo sztuczne, dające się formować przez pod ciśnieniem w podwyższonej temperaturze


SJP.pl


tłoczyć

czasownik przechodni niedokonany (dk. wytłoczyć)

 (1.1) techn. pozyskiwać coś za pomocą prasy, zgniatania

 (1.2) techn. poddawać obróbce plastycznyastycznej

 (1.3) techn. wytwarzać coś z matryc

 (1.4) fiz. wypychać coś skądś pod ciśnieniem

 (1.5) druk. robić druki ozdobne; odkształcać powierzchnię papieru lub innego materiału dla uzyskania efektu zdobniczego

czasownik przechodni niedokonany (dk. przetłoczyć)

 (2.1) techn. hydraul. przeciskać substancje ciekłe lub gazowe z jednego miejsca do innego

czasownik zwrotny niedokonany tłoczyć się (dk. przetłoczyć się)

 (3.1) być w tłoku; zbijać się w tłum

 (3.2) powstawać w psychice i męczyć wewnętrznie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłok m., tłoczek m., tłoczarnia ż., tłoczenie n., wytłoczenie n., tłoczysko n., tłocznia ż., natłok m., tłoczność ż., wytłoczek m., wytłoczka ż., przetłoczenie n.

 czas. wytłoczyć dk., przetłoczyć dk.

 przym. tłoczny, tłokowy

 przysł. tłoczno, tłocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyciskać, wygniatać, wytłaczać

 (1.3) wygniatać, wytłaczać

 (1.4) wypompowywać

 (2.1) pompować

 (3.1) cisnąć się, gnieść się, kitłasić się, kitwasić się, pchać się, tłamsić się

Wiktionary


tłoczący

→ tłoczyć


SJP.pl

Patrz:

tłoczyć

tłok

element w kształcie walca lub krążka poruszający się w cylindrze ruchem posuwisto-zwrotnym, tłoczący powietrze, wodę itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię;

 (1.2) napierająca duża masa ludzi

Wiktionary

Tłok – element maszyn takich jak silniki tłokowe, pompy tłokowe, sprężarki i siłowniki hydrauliczne i pneumatyczne oraz innych mechanizmów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Silnik za pośrednictwem mechanizmu korbowodowego napędza tłoczysko sztywno połączone z tłokiem.

 (1.2) Przy wejściu do autobusu zapanował tłok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: twɔk, AS: tu̯ok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłoczarnia m., tłoczenie n., wytłoczenie n., tłoczysko n., tłocznia ż., natłok m., tłoczność ż., wytłoczek m., wytłoczka ż., przetłoczenie n.

:: tłoczek m.

 czas. tłoczyć ndk., wytłoczyć dk., przetłoczyć dk., stłoczyć dk.

 przym. tłoczny, tłokowy

 przysł. tłoczno, tłocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ścisk, natłok

Wiktionary


tłoka

1. wzajemna, bezpłatna pomoc sąsiedzka przy zbieraniu płodów rolnych z pola
2. dodatkowa robota pańszczyźniana w okresie pilnych robót np. żniw; powaba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wzajemna, bezpłatna pomoc sąsiedzka przy zbieraniu płodów rolnych z pola;

Wiktionary

Tłoka (ukr. "толока") – słowiański obyczaj pomocy sąsiedzkiej na wsi. Przetrwał do drugiej połowy XX wieku.

W razie konieczności wykonania pilnej pracy, która przerastała możliwości zainteresowanego, zapraszano do pomocy całą wieś. Pracę wykonywano nieodpłatnie. Tłoka rozpoczynała się od poczęstunku, często z muzyką i tańcami. Kończyła się również obfitym poczęstunkiem z jadłem i napojem.

Wikipedia


tłokować

1. wydobywać ropę tłokiem (korzystając z energii rozprężającego się gazu);
2. czyścić rurociąg tłokami


SJP.pl


tłokowo

Tłokowo (niem. "Lokau") – wieś warmińska w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Jeziorany. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Wikipedia


tłokowy

dotyczący tłoka (elementu silnika), służący do tłoczenia; tłoczny, tłoczniowy, tłoczący


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) od: tłok (tylko w znaczeniu: „element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię”)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłoczarnia ż., tłok m., tłoczysko n., tłocznia ż.

 czas. tłoczyć ndk.

Wiktionary


tłomacz

przestarzale: tłumacz


SJP.pl


tłomaczka

przestarzale: tłumaczka


SJP.pl


tłomaczyć

dawniej: tłumaczyć


SJP.pl


tłowy

→ tło


SJP.pl

Patrz:

tło

tłubice

Tłubice – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Bielsk. Leżą nad Sierpienicą.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego. 1 stycznia 2003 będące dotychczasowymi częściami wsi: Nad Rzeką, Pod Bombalice, Pod Dębsk i Pod Olszyny zostały zlikwidowane jako osobne miejscowości.

Wikipedia


tłuc

1. rozbijać na kawałki;
2. mocno uderzać, walić, łomotać;
3. potocznie: bić kogoś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. potłuc, stłuc)

 (1.1) powodować uderzeniami powstawanie kawałków czegoś; uszkadzać w wielu miejscach

 (1.2) uderzać samemu mocno o coś, doprowadzając do miejscowego obrażenia

 (1.3) pot. mocno uderzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. utłuc)

 (2.1) zmieniać uderzeniami formę lub konsystencję czego

czasownik przechodni niedokonany (dk. zatłuc)

 (3.1) łomotać, powodując powstanie głośnego odgłosu

 (3.2) zabijać bez opamiętania

czasownik przechodni niedokonany (dk. wytłuc)

 (4.1) pot. zabijać w dużej liczbie

 (4.2) lekcew. grać na czymś intensywnie, długo, głośno albo nieumiejętnie

czasownik przechodni niedokonany (dk. natłuc)

 (5.1) pot. miotać intensywnie pociskami

 (5.2) lekcew. wykonywać seryjnie, bez staranności

 (5.3) lekcew. powtarzać co z uporem

czasownik przechodni niedokonany (dk. dotłuc)

 (6.1) uderzać, rozbijać dodatkowo

 (6.2) uderzać, rozbijać do końca

czasownik zwrotny niedokonany tłuc się (dk. potłuc się, stłuc się)

 (7.1) ulegać stłuczeniu, rozbiciu

 (7.2) uderzać samemu o coś, wywołując wyraźny odgłos

 (7.3) pot. mocno bić jeden drugiego

czasownik zwrotny niedokonany tłuc się (dk. natłuc się)

 (8.1) pot. powodować hałas poprzez intensywne czynności lub przemieszczanie się

 (8.2) pot. podróżować długo w mało wygodnych warunkach

 (8.3) pot. przemieszczać się bez celu, włóczyć się

 (8.4) pot. o uczuciach, myślach: ciągle przypominać się

czasownik zwrotny niedokonany tłuc się (dk. dotłuc się)

 (9.1) pot. docierać do celu uciążliwej podróży

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stłuczka ż., tłucz mrz., tłuczarka ż., tłuczek mrz., tłuczenie n., tłuczeniec mrz., tłuczeń mrz., tłuczka ż., tłucznica ż., tłuczniówka ż., tłuk mos., dotłuczenie n., nadtłuczenie n., natłuczenie n., obtłuczenie n., odtłuczenie n., otłuczenie n., potłuczenie n., przetłuczenie n., przytłuczenie n., roztłuczenie n., stłuczenie n., utłuczenie n., wtłuczenie n., wytłuczenie n., zatłuczenie n.

 czas. dotłuc dk., nadtłuc dk., natłuc dk., obtłuc dk., odtłuc dk., otłuc dk., potłuc dk., przetłuc dk., przytłuc dk., roztłuc dk., stłuc dk., utłuc dk., wtłuc dk., wytłuc dk., zatłuc dk.

 przym. tłuczniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drobić, druzgotać, gruchotać, kawałkować, kruszyć, łupać, miażdżyć, rozdrabiać, rozdrabniać, rozgniatać, rozkawałkowywać, rozkruszać, rozkuwać, rozłupywać, rozmiażdżać, roznosić, roztłukiwać, roztrzaskiwać, skruszać; rozbijać na drobny mak, rozbijać w drobny mak

 (1.3) batożyć, bić, chlastać, chłostać, ciąć, godzić, grzmocić, katować, kropić, kuksać, lać, łoić, łomotać, młócić, nalewać, okładać, pastwić się, prać, rąbać, rypać, siec, siekać, siepać, smagać, trzepać, uderzać, walić; dawać razy, garbować komuś skórę, macać komuś żebra, traktować kogoś jak bydło

 (2.1) atomizować, ćwiartować, drobić, kawałkować, kruszyć, mleć, proszkować, przemielać, rozbijać, rozdrabiać, rozdrabniać, rozkawałkowywać, rozkruszać, rozkuwać, rozmiażdżać, roztłukiwać, siec, siekać, skruszać, sproszkowywać, szatkować, ścierać, tłuc na miazgę, trzeć, ubijać, ucierać, utłukiwać

 (3.1) dobijać się, klekotać, kołatać, pukać, stukać

Wiktionary


tłuchowo

miasto w Polsce


SJP.pl

Tłuchowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Tłuchowo.

Wikipedia


tłuchowski

przymiotnik od: Tłuchowo


SJP.pl


tłuczek

narzędzie do tłuczenia i rozgniatania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) narzędzie służące do rozgniatania, rozbijania czegoś, w celu uzyskania cieńszej warstwy, drobniejszych kawałków lub jednolitej masy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. pogard. o kimś nierozgarniętym

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tłuczek (pistel) – element ruchomy (bijny) moździerza kuchennego albo laboratoryjnego
  • tłuczek – rodzaj rozdrabniacza karmy
  • tłuczek do mięsa – przyrząd kuchenny
  • tłuczek do ziemniaków – przyrząd kuchenny
  • ubijak – zagęszczarka gruntu
  • tłuczek – fikcyjna gra sportowa pojawiająca się w cyklu powieści o Harrym Potterze autorstwa J.K. Rowling

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈtwut͡ʃɛk, AS: tu̯uček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłuczenie n., tłuczeń mrz., stłuczka ż.

 czas. przytłuc, tłuc ndk., stłuc dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ubijak

 (2.1) ciołek, głupiec

Wiktionary


tłuczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|tłuc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: twuˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: tu̯učẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stłuczka ż., tłucz m., tłucza ż., tłuczarka ż., tłuczek m., tłuczeniec m., tłuczeń m., tłuczka ż., tłucznica ż., tłuczniówka ż., potłuczenie n., stłuczenie n.

 czas. tłuc, potłuc, stłuc

 przym. tłuczniowy

Wiktionary


tłuczeniec

dawniej:
1. ciastko z tłuczonych migdałów;
2. sucharek z suszonych placków zmieszanych z miodem i ponownie upieczonych


SJP.pl


tłuczewo

Tłuczewo (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Tłuczewò) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Linia nad rzeką Łebą.

Wieś królewska w starostwie mirachowskim w województwie pomorskim w II połowie XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia


tłuczeń

kruszywo z drobno tłuczonego kamienia, używane głównie na nawierzchnie dróg i jako dodatek do betonów; szuter, szaber


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. kruszywo budowlane z kamienia łamanego ze skał;

Wiktionary

Tłuczeń, szuter, szaber – rodzaj kruszywa naturalnego łamanego ze skały. Jego ziarna charakteryzuje szorstka powierzchnia; kształtem zbliżone są do ostrosłupa lub sześcianu.

Wykorzystywany do produkcji betonów oraz do nawierzchni drogowych i kolejowych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. tłuczek m., tłuczenie n., potłuczenie n., stłuczenie n., stłuczka ż.

 czas. tłuc ndk., potłuc dk., stłuc dk.

 przym. tłuczniowy

Wiktionary


tłuczka

złom szklany lub ceramiczny; stłuczka


SJP.pl


tłuczkotasak

przedmiot, który pełni funkcję tłuczka (służy do rozbijania) i tasaka (służy do rozcinania)


SJP.pl


tłucznica

dawniej: ciasto upieczone z tłuczonych migdałów lub okruchów wysuszonego placka, piernika z dodatkiem miodu


SJP.pl


tłucznice

dawniej: ciasto upieczone z tłuczonych migdałów lub okruchów wysuszonego placka, piernika z dodatkiem miodu


SJP.pl

Tłucznice – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Karniewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


tłuczniówka

nawierzchnia drogi z tłucznia


SJP.pl


tłuczony

1. rozbijać na kawałki;
2. mocno uderzać, walić, łomotać;
3. potocznie: bić kogoś


SJP.pl


tłuk

1. kamienne narzędzie używane dawniej do rozbijania i obróbki
2. posp. o człowieku mało rozgarniętym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) lwów. służąca

 (1.2) pot. osoba mało rozgarnięta

 (1.3) żegl. kij, służący do odpychania łódki

 (1.4) daw. gw-pl|Poznań. nierządnica

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tłuc, przytłuc

 rzecz. stłuczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bałwan, baran, ciołek, cymbał, debil, idiota, łoś, matoł, półgłówek, tępak, jełop, osioł

Wiktionary


tłukarz

rzadko: osoba zajmująca się obróbką tłucznia w kamieniołomach i zakładach kamieniarskich


SJP.pl


tłukno

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. kulin. potrawa kuchni ludowej przyrządzana z krup owsianych;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. tłokno

Wiktionary


tłukowaty

potocznie: charakterystyczny dla osoby głupiej, bezmyślnej; durnowaty, debilowaty, głupkowaty, mułowaty


SJP.pl


tłum

duża liczba ludzi zebranych w jednym miejscu; rzesza, ciżba, zgraja, tłumy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) duża grupa ludzi zebrana w jednym miejscu

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. rozk. od: tłumić

Wiktionary

Tłum – w socjologii zbiorowość ludzka przyjmująca formę czasową i niezorganizowaną. Jednostki w tłumie zawsze przebywają w bliskości fizycznej i mają wspólny obiekt zainteresowania.

Tłum może też przejawiać wspólnie ukierunkowane spontaniczne działania. W takiej sytuacji w tłumie dochodzi często do naśladownictwa i (chwilowego) wyzbywania się indywidualizmu. Często też uczestnicy tłumu czują się silniejsi i tracą zdolność obiektywnej oceny sytuacji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed premierą filmu, przed kasami kłębił się tłum kinomanów.

 (2.1) Ależ Edmundzie, ty tłum w sobie tę bezwstydną żądzę ku mnie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: twũm, AS: tu̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. tłumek m.

 przym. tłumny

 przysł. tłumnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciżba, rzesza, masa, tłok, ćma

Wiktionary


tłum.

skrót od: tłumacz, tłumaczenie; tł.


SJP.pl

skrót

 (1.1) tłumacz

 (1.2) tłumaczka

 (1.3) tłumaczenie

 (1.4) tłumaczyć

 (1.5) tłumaczony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-5) tł.

Wiktionary


tłumacki

→ Tłumacz (miasto na Ukrainie)


SJP.pl


tłumacz

osoba przekładająca treść wypowiedzi, tekstu lub dzieła z jednego języka na inny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba przekładająca tekst pisany z jednego języka na inny;

 (1.2) osoba dokonująca tłumaczenia wypowiedzi ustnej z jednego języka na drugi

 (1.3) przest. ten, kto coś wyjaśnia, interpretuje, przekazuje

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) inform. program komputerowy lub aplikacja służące do tłumaczenia tekstów z jednego języka na drugi

forma czasownika.

 (3.1) 2 os. rozk. zob. tłumaczyć.

Wiktionary

Zobacz też: Tłumacz (ujednoznacznienie).

Tłumacz – osoba, która dzięki znajomości co najmniej dwóch języków dokonuje przekładu wypowiedzi lub tekstu pisanego z języka źródłowego na język docelowy. Tłumaczenie wymaga nie tylko rozumienia tekstu, ale również sprawnego wyrażania jego treści w języku, na który ma być tłumaczony.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dnia 16 sierpnia 1986 r. zmarł pod Londynem prof. Ignacy Wieniewski, wybitny znawca i tłumacz literatury antycznej.

 (1.2) Tłumacz przez dobrych kilka minut szeptał mu do ucha, przerażony groźbą gniewu przełożonego. Bał się, że mułła nie zrozumiał jego przekładu.

 (2.1) Za kilka lat, wyjeżdżając na urlop za granicę, będziemy zabierać ze sobą elektronicznego tłumacza z syntezatorem mowy. Umożliwi on porozumiewanie się z "tubylcami" bez potrzeby znajomości obcego języka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtwũmat͡ʃ, AS: tu̯ũmač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłumaczenie n.

:: fż. tłumaczka ż.

 czas. tłumaczyć ndk., przetłumaczyć dk.

 przym. tłumaczeniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) translator

Wiktionary


tłumaczenie

1. wyjaśniać, objaśniać coś komuś
2. usprawiedliwiać, oczyszczać z zarzutów
3. przekładać tekst, utwór dzieło lub wypowiedź ustną z jednego języka na inny
4. tłumaczyć się - usprawiedliwiać się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jakieś słowo, wyrażenie lub tekst wyrażony w innym języku

 (1.2) odczasownikowy od|tłumaczyć. – wyjaśnianie komuś czegoś

 (1.3) odczasownikowy od|tłumaczyć. – przekładanie na inny język

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tłumaczenie językowe
    • tłumaczenie oprogramowania
  • tłumaczenie pochodzenia wyrazów
    • tłumaczenie pochodzenia nazw własnych
  • tłumaczenie poleceń w systemach operacyjnych komputerów
  • tłumacz
  • translacja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy znasz tłumaczenie angielskiego słowa „diminutive”?

 (1.2) Ciągłe tłumaczenie Ci, żebyś nie palił w pokoju, zaczyna mnie już męczyć.

 (1.3) Tłumaczenie powieści trwa długo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtwũmaˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: tu̯ũmačẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłumacz m., tłumaczka ż., wytłumaczenie n., wytłumaczanie n., przetłumaczenie n., przetłumaczanie n., przetłumaczalność ż.

 czas. tłumaczyć ndk., wytłumaczyć dk., przetłumaczyć dk.

 przym. tłumaczeniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przekład, translacja

 (1.2) wyjaśnianie

 (1.3) przekładanie

Wiktionary


tłumaczeniowy

związany z tłumaczeniem, dotyczący przekładu z jednego języka na inny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący tłumaczenia

Wiktionary


tłumaczka

kobieta przekładająca treść wypowiedzi, tekstu lub dzieła z jednego języka na inny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta przekładająca tekst pisany z jednego języka na inny

 (1.2) kobieta dokonująca tłumaczenia wypowiedzi ustnej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tłumacz – zawód
  • Tłumaczka – thriller amerykański w reżyserii Sydneya Pollacka z 2005 r. z Nicole Kidman w roli głównej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Marta pracuje w dużym koncernie, jest tłumaczką języka francuskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: twũˈmat͡ʃka, AS: tu̯ũmačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłumacz mos., tłumaczenie n., przetłumaczalność ż.

 czas. tłumaczyć ndk., przetłumaczyć dk.

 przym. tłumaczeniowy

Wiktionary


tłumaczyć

1. wyjaśniać, objaśniać coś komuś
2. usprawiedliwiać, oczyszczać z zarzutów
3. przekładać tekst, utwór dzieło lub wypowiedź ustną z jednego języka na inny
4. tłumaczyć się - usprawiedliwiać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wytłumaczyć)

 (1.1) wyjaśniać, objaśniać coś, przekazywać zasadę działania czegoś

 (1.2) wyjaśniać, podawać powód, dla którego postąpiło się w dany sposób

czasownik przechodni niedokonany (dk. przetłumaczyć)

 (2.1) wyrażać tę samą informację za pomocą innego języka niż wyjściowy

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (3.1) pracować jako tłumacz, być tłumaczem

czasownik zwrotny niedokonany tłumaczyć się (dk. brak)

 (4.1) wyjaśniać, podawać powód swojego postępowania (patrz znaczenie 1.2)

 (4.2) dać się przetłumaczyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wujek długo mi tłumaczył, co to są procenty.

 (1.2) Choroba żony tłumaczyła jego nieobecność.

 (2.1) Od lat tłumaczę techniczne teksty z angielskiego na polski, ale z takim zwrotem spotykam się pierwszy raz.

 (3.1) Czy twój znajomy tłumaczy jeszcze na angielski?

 (4.1) Uczeń długo się tłumaczył, czemu nie zrobił pracy domowej.

 (4.2) Idiomów nie tłumaczy się dosłownie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: twũˈmat͡ʃɨt͡ɕ, AS: tu̯ũmačyć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wytłumaczyć dk., przetłumaczyć dk.

 rzecz. przetłumaczalność ż., tłumaczenie, tłumacz, tłumaczka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyjaśniać, objaśniać, uświadamiać, uczyć, stpol. tłomaczyć

 (1.2) usprawiedliwiać

 (2.1) przekładać

Wiktionary


tłumek

potocznie: duża grupa ludzi zebrana w jednym miejscu; tłumik, gromadka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. zdrobn. od: tłum

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłumek rozkraczonych nad tobołkami szmuglerów, oczekujących na tramwaj, rzedniał coraz bardziej.

 (1.1) Niewielki tłumek zebrał się przed bankiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłum m.

 przysł. tłumnie

Wiktionary


tłumem

duża liczba ludzi zebranych w jednym miejscu; rzesza, ciżba, zgraja, tłumy


SJP.pl


tłumica

prosty i prymitywny sprzęt strażacki służący do ochrony budynków przed żarem i iskrami lub do gaszenia pożaru w zarodku


SJP.pl


tłumiciel

osoba, która tłumi coś, hamuje rozwój czegoś


SJP.pl


tłumicielka

→ tłumiciel


SJP.pl

Patrz:

tłumiciel

tłumienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|tłumić.

Wiktionary

Tłumienie (gaśnięcie) drgań – zmniejszanie się amplitudy drgań układu drgającego wraz z upływem czasu, spowodowane stratami energii. Tłumienie drgań obserwowane jest zarówno w układach mechanicznych jak elektrycznych.

W przypadku fal biegnących tłumienie prowadzi do zmniejszania się amplitudy fali wraz ze wzrostem odległości od źródła.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. tłumić

 rzecz. tłumik mrz.

Wiktionary


tłumienność

miara zmniejszania natężenie sygnału lub drgań; atenuacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. wartość wyrażająca spadek mocy sygnału wraz z przebytą przezeń drogą;

Wiktionary

Tłumienność – jeden z podstawowych parametrów opisujących zdolność łącza (np. kabel, światłowód, łącze bezprzewodowe) do realizacji transmisji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak już wiadomo, tłumienność realnej atmosfery, razem ze zjawiskami pogodowymi, rośnie ze wzrostem częstotliwości.

Wiktionary


tłumik

1. urządzenie do tłumienia dźwięku wywoływanego przez gazy spalinowe silnika;
2. przyrząd do ściszania i zmiany barwy dźwięków w instrumentach muzycznych; sordyna, sordino, surdyna;
3. urządzenie do zmniejszania niekorzystnego wpływu czegoś;
4. dodatek do broni palnych, służący do wyciszania huku wystrzału


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mot. podzespół motoryzacyjny służące do tłumienia hałasu wydobywania się spalin z rury wydechowej

 (1.2) muz. przyrząd wkładany do wylotu instrumentu dętego, który tłumi dźwięk, zmieniając jego natężenie i barwę

 (1.3) muz. przyrząd do zmniejszania natężenia dźwięku instrumentu smyczkowego

 (1.4) elektron. urządzenie lub podzespół do tłumienia transmitowanego sygnału

 (1.5) techn. wojsk. urządzenie zakładane na lufę broni palnej tłumiące odgłos wystrzału;

 (1.6) techn. zob. amortyzator.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tłumik płomienia
  • tłumik dźwięku
  • tłumik drgań
    • strojony tłumik masowy
  • tłumik interferencyjny
  • tłumik kombinowany
  • tłumik refleksyjny
  • tłumik absorpcyjny
  • tłumik wydechowy
  • tłumik w instrumencie muzycznym
  • tłumik optyczny – przyrząd obniżający, o ustaloną wartość (zwykle wyrażoną w dBm), poziom sygnału optycznego w kablu światłowodowym; może być stały lub regulowany; używany do badania torów optycznych
  • amortyzator

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. tłumienie n., stłumienie n., tłumica ż.

:: zdrobn. tłumiczek m.

 czas. tłumić ndk., stłumić dk.

 przym. tłumikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sordino

 (1.3) sordino

 (1.6) amortyzator

Wiktionary


tłumikowy

→ tłumik


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z tłumikiem, dotyczący tłumika

Wiktionary

Patrz:

tłumik

Powiązane:

 rzecz. tłumik m.

Wiktionary


tłumić

1. likwidować coś, nie dać się czemuś rozwijać;
2. hamować jakiś odruch, nie dając tym poznać czegoś po sobie;
3. powodować, że coś jest mniej słyszalne, głuszyć


SJP.pl

czasownik

 (1.1) ograniczać, zmniejszać nasilenie czegoś

 (1.2) (o buncie, powstaniu, rebelii) zwalczać, usiłować doprowadzić do poddania się (kapitulacji) powstańców / rebeliantów

 (1.3) (o emocjach, uczuciach, odczuciach) powstrzymywać, hamować, nie dawać upustu; starać się nie okazywać uczuć

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jesienią 1944 tłumi powstanie na Słowacji. W 1945, pod koniec wojny, ginie w tajemniczych okolicznościach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtwũmʲit͡ɕ, AS: tu̯ũmʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stłumić dk.

 rzecz. tłumienie n., stłumienie n., stłumianie n., tłumik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) dusić

 (1.3) tłamsić

Wiktionary


tłumnie

przysłówek

 (1.1) w dużej grupie osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta popularna trasa spacerowa, niegdyś nazywana po prostu Drogą do Skoczni, jeszcze przed paroma laty w dni zawodów uczęszczana bardzo tłumnie, dziś rzadziej już gromadzi kibiców narciarstwa.

 (1.1) Mieszkańcy miasta przybyli tłumnie na plac zamkowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłum m., tłumek m., tłumność ż.

 przym. tłumny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) licznie, gromadnie

Wiktionary


tłumniej

stopień wyższy od przysłówka: tłumnie


SJP.pl


tłumniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: tłumny


SJP.pl


tłumność

cecha czegoś pełnego ludzi; liczność, mnogość, masowość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest tłumne; cecha tych, którzy są tłumni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłum m.

 przym. tłumny

 przysł. tłumnie

Wiktionary


tłumny

zawierający dużo osób; bardzo liczny; tłoczny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, w którym jest lub uczestniczy dużo ludzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przeszliśmy szybko tłumne ulice i wchodziliśmy milcząco stromymi schodami jej domu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłum m., tłumność ż.

 przysł. tłumnie

Wiktionary


tłumoczek

zdrobnienie od: tłumok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) niewielki tłumok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłumok mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tobołek

Wiktionary


tłumok

potocznie:
1. duży, nieforemny pakunek; tobół;
2. pogardliwie o kimś nierozgarniętym; ciućma, ciućmok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. duży, nieforemny pakunek; rzeczy spakowane, zwykle prowizorycznie w płachtę, w koc itp.

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pot. pogard. osoba uważana za głupią i niezdolną

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Ten głupi tłumok patrzy na to ze złego punktu widzenia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. tłumoczek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tobół

 (2.1) głupiec, ćwok, przygłup, trep, tłuk, głąb, niedojda, tuman, dureń, jełop

Wiktionary


tłumy

duża liczba ludzi zebranych w jednym miejscu; rzesza, ciżba, zgraja, tłumy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tłumy – osada w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Rzeczyca
  • Tłumy – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Mszczonów

Wikipedia


tłusta

potocznie: kobieta otyła


SJP.pl


tłustawy

1. o jedzeniu: trochę tłusty;
2. lekko pokryty tłuszczem;
3. potocznie: nieco otyły


SJP.pl


tłustka

roślina z rodziny astrowatych (złożonych), z której nasion otrzymuje się olej jadalny i smar; maziczka


SJP.pl


tłusto

przysłówek

 (1.1) bogato w tłuszcz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłuszczak mzw./mrz., natłuszczenie n., natłuszczanie n., tłustość ż., tłuszcz mrz.

 przym. tłusty, tłuściutki, otłuszczony

Wiktionary


tłustoczwartkowy

charakterystyczny dla tłustego czwartku - ostatniego czwartku karnawału, lub dziejący się tego dnia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający miejsce, spożywany lub urządzany w tłusty czwartek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zapewne już dziś przygotowują Państwo tłustoczwartkowe specjały - pączki ze smakowitym nadzieniem, faworki, obwarzanki…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtwustɔt͡ʃfartˈkɔvɨ, AS: tu̯ustočfartkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłusty czwartek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) combrowy

Wiktionary


tłustodupy

przymiotnik

 (1.1) wulg. taki, który ma tłuste, grube pośladki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten tłustodupy kamerdyner wypowiada się o nauce?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grubodupy

Wiktionary


tłustogon

tłustogon afrykański - gatunek niewielkiego gryzonia z podrodziny myszoskoczków


SJP.pl


tłustoogoniasty

1. owca tłustoogoniasta - przedstawiciel rasy owiec pochodzenia azjatyckiego;
2. o zwierzęciu: posiadający tłusty ogon


SJP.pl


tłustopośladkowy

charakterystyczny dla rasy owiec pochodzenia azjatyckiego


SJP.pl


tłustosz

obejmujący ponad 30 gatunków rodzaj roślin z rodziny pływaczowatych; liście tych roślin produkują lepki śluz zawierający substancje trawiące schwytane owady


SJP.pl

Tł

Wikipedia


tłustoszowate

rodzina roślin zielnych z rzędu jasnotowców, owadożernych, o pędach pływających lub pełzających po wilgotnym podłożu, występujących prawie na całej kuli ziemskiej; pływaczowate


SJP.pl


tłustoszowaty

o cechach tłustoszowatych (rodzina roślin zielnych); pływaczowaty


SJP.pl


tłustość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co tłuste

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłuszcz m., tłuszczak m., tłuścioch m., tłuszcza ż., tłuścioszek mos.

 przym. tłusty, tłuściutki

 przysł. tłusto

Wiktionary


tłustszy

stopień wyższy od przymiotnika: tłusty; tłuściejszy, bardziej tłusty


SJP.pl


tłusty

1. zawierający tłuszcz;
2. otyły, gruby, tęgi;
3. pobrudzony tłuszczem, zatłuszczony;
4. dochodowy, intratny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) zawierający dużo tłuszczu

 (1.2) pokryty tłuszczem albo będący w dotyku jak tłuszcz

 (1.3) pejor. o człowieku lub zwierzęciu: otyły

 (1.4) druk. gruby, pogrubiony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie podoba mi się to mięso, jest za tłuste, a ja się odchudzam.

 (1.4) Na końcu ogłoszenia jest napisane tłustym drukiem, że poszukujemy osób z biegłą znajomością języka angielskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtwustɨ, AS: tu̯usty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. natłuszczenie n., natłuszczanie n., tłuszcz mrz., tłuszczyk m., tłuścioch mos., tłustość ż., tłuszcza ż., tłuszczak mrz./mzw., odtłuszczanie n., odtłuszczenie n., tłustosz m., tłustoszka ż.

 czas. natłuszczać ndk., natłuścić dk., odtłuszczać ndk., odtłuścić dk.

 przym. tłuściutki, otłuszczony, tłuszczowy, beztłuszczowy

 przysł. tłusto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) opasły, gruby, spasiony; gw. Śląsk Cieszyński pencaty

Wiktionary


tłuszcz

1. produkt spożywczy mający wysoką wartość kaloryczną
2. wysokokaloryczna substancja zawarta w niektórych produktach spożywczych
3. związek organiczny tworzący u zwierząt i u człowieka tkankę w postaci miękkiej warstwy, znajdującej się pod skórą
4. związek organiczny będący lipidem, stanowiący składnik organizmów zwierzęcych i roślinnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. zwyczajowa nazwa grupy związków organicznych: lipidów, estrów glicerolu i kwasów tłuszczowych;

 (1.2) biol. pot. tkanka tłuszczowa składająca się w dużym stopniu z tłuszczów (1.1)

 (1.3) spoż. substancja uzyskana z tkanki tłuszczowej roślinnej lub zwierzęcej, mająca szerokie zastosowanie zwłaszcza w przemyśle spożywczym;

 (1.4) daw. środ. polit. nielegalny transport materiałów agitacyjnych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • tłuszcze − grupa związków chemicznych
  • tłuszcz – tkanka tłuszczowa
  • tłuszcze jadalne
  • Tłuszcz (biał. Тлушч) – białoruski zespół rockowy
  • Tłuszcz − wieś w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Czerwonka
  • Tłuszcz − miasto w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, w gminie Tłuszcz
  • Tłuszcz – gmina miejsko-wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim
  • Tłuszcz – dawna gromada w powiecie wołomińskim w województwie warszawskim
  • Tłuszcz – stacja kolejowa w Tłuszczu, w województwie mazowieckim
  • Dekanat Tłuszcz

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Masz sporą nadwagę, musisz więc spalić trochę tłuszczu.

 (1.3) Jajecznicę można w zasadzie smażyć na dowolnym tłuszczu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: twuʃt͡ʃ, AS: tu̯ušč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłuścioch m., tłuszczak m., tłuszcza ż., natłuszczanie n., natłuszczenie n., przetłuszczanie n., przetłuszczenie n., tłustosz m., odtłuszczanie n., odtłuszczenie n.

:: zdrobn. tłuszczyk m.

 czas. natłuszczać ndk., natłuścić dk., przetłuszczać ndk., przetłuścić dk., odtłuszczać ndk., odtłuścić dk.

 przym. tłusty, tłuszczowy, tłuściutki, tłuściuteńki, tłustawy, beztłuszczowy, otłuszczony

 przysł. tłusto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sadło

Wiktionary


tłuszcza

przestarzałe: z niechęcią o większej grupie osób; hołota, zgraja, motłoch, gawiedź, pospólstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pogard. tłum awanturujących się ludzi

 (1.2) daw. bez ujemnego zabarwienia: gromada ludzi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈtwuʃt͡ʃa, AS: tu̯ušča

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłuszcz m., tłustość ż.

 przym. tłusty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) motłoch, zgraja, hołota, ciżba

Wiktionary


tłuszczaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od tłuszczak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłuszczak m.

Wiktionary


tłuszczak

1. niebolesny i niezłośliwy nowotwór, guz powstający z tkanki tłuszczowej podskórnej; lipoma;
2. ptak nocny z rodziny tłuszczaków, charakteryzujący się dużą warstwą tłuszczu, występujący w Ameryce Południowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) med. łagodny nowotwór składający się z tkanki tłuszczowej;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) ornit. nazwa systematyczna|Steatornis caripensis|ref=tak., monotypowy gatunek ptaków południowoamerykańskich, jedyny przedstawiciel rodziny tłuszczaków;

 (2.2) ornit. ptak z gatunku tłuszczak (2.1)

Wiktionary

Tłuszczak (łac. "lipoma") – łagodny nowotwór zbudowany z tkanki tłuszczowej.

Tłuszczaki są miękkie w dotyku, czasami przesuwalne i ogólnie bezbolesne. Rosną bardzo wolno. Większość tłuszczaków jest mała, ale mogą wzrosnąć do rozmiarów ponad 6 cm.

Tłuszczaki występują najczęściej u osób w wieku 40 do 60 lat, ale mogą wystąpić również u dzieci. Tłuszczaki występują u 1% populacji.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. tłuszcz m., tłuszczyk m., tłustosz m., tłuszczenie n., zatłuszczanie n., zatłuszczenie n., tłuszczaki nmos., natłuszczanie n., tłustość ż.

:: zdrobn. tłuszczaczek m.

 czas. tłuścić ndk., zatłuszczać ndk., zatłuścić dk.

 przym. tłusty, tłuszczowy, tłustawy

 przysł. tłusto, tłustawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lipoma

Wiktionary


tłuszczaki

1. niebolesny i niezłośliwy nowotwór, guz powstający z tkanki tłuszczowej podskórnej; lipoma;
2. ptak nocny z rodziny tłuszczaków, charakteryzujący się dużą warstwą tłuszczu, występujący w Ameryce Południowej


SJP.pl


tłuszczakowe

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Steatornithiformes|Sharpe|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prowadzące nocny tryb życia tłuszczakowe, dzień spędzają w jaskiniach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłuszczak mzw., tłuszczaki lm nm.

Wiktionary


tłuszczanin

mieszkaniec Tłuszcza


SJP.pl


tłuszczanka

mieszkanka Tłuszcza


SJP.pl


tłuszczański

→ Tłuszcz (miasto)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Tłuszcza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tłuszcz m., tłuszczanin m., tłuszczanka ż.

Wiktionary


tłuszcze

przestarzałe: z niechęcią o większej grupie osób; hołota, zgraja, motłoch, gawiedź, pospólstwo


SJP.pl

Tł

Wikipedia


tłuszczomierz

przyrząd do pomiaru zawartości tłuszczu w produktach mlecznych; laktoskop; laktobutyrometr


SJP.pl


tłuszczomocz

chorobowa obecność tłuszczu w moczu; lipuria


SJP.pl


tłuszczopot

wydzielina gruczołów łojowych i potowych owcy; lanolina


SJP.pl


tłuszczowce

naturalny związek organiczny, wchodzący w skład struktury każdej komórki organizmów roślinnych i zwierzęcych; lipid; lipoid


SJP.pl


tłuszczowiec

naturalny związek organiczny, wchodzący w skład struktury każdej komórki organizmów roślinnych i zwierzęcych; lipid; lipoid


SJP.pl


tłuszczownik

urządzenie oddzielające ze ścieków tłuszcze i smary


SJP.pl


tłuszczowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący tłuszczu, związany z tłuszczem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po dokładnej analizie nie znaleziono w tych komórkach żadnych substancji tłuszczowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: twuʃˈt͡ʃɔvɨ, AS: tu̯uščovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłuszcz m., tłuszczyk m., tłuszczowiec m., tłuszczownik m., tłuszczak m., tłuścioch m.

 przysł. tłusto

 przym. tłusty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lipidowy, tłusty

Wiktionary


tłuszczyk

zdrobnienie od: tłuszcz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pieszcz. o tłuszczu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Halina obrosła w tłuszczyk i wygląda teraz jak Bunia z „Gumisiów”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłuszcz mrz., tłuszczak mzw./mrz.

 przym. otłuszczony

Wiktionary


tłuszczówka

zadarlica tłuszczówka - gatunek motyla z rodziny omacnicowatych


SJP.pl


tłuściej

stopień wyższy od przysłówka: tłusto


SJP.pl


tłuściejszy

stopień wyższy od przymiotnika: tłusty; tłustszy


SJP.pl


tłuścieć

stawać się tłustym lub tłustszym


SJP.pl


tłuścieńki

zdrobnienie od: tłusty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: tłusty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: twuɕˈt͡ɕɛ̇̃ɲci, AS: tu̯uśćė̃ńḱi

Wiktionary


tłuścioch

1. potocznie: osoba otyła; grubas, spaślak, kluska, ulaniec;
2. zyzuś tłuścioch - gatunek pająka z rodziny omatnikowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obraź. pogard. człowiek z nadwagą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłuszcz m., przetłuszczanie n., przetłuszczenie n.

:: fż. tłuściocha ż., tłuścioszka ż.

:: zdrobn. tłuścioszek m.

 przym. tłusty, przetłuszczony, tłuszczowy

 przysł. tłusto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grubas, spaślak

Wiktionary


tłuściocha

potocznie: kobieta otyła; tłuścioczka, grubcia, grubaska, spaślaczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta otyła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłuścioch mos.

Wiktionary


tłuścioszek

z sympatią o osobie z nadwagą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. pieszcz. tłuścioch

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłuszcz m., tłuszczyk m., tłustość ż., tłuścioch mos.

 czas. natłuścić

 przym. tłusty

 przysł. tłusto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pączuś, pulpecik, grubasek, sadełko, kuleczka

Wiktionary


tłuścioszka

potocznie: kobieta otyła; tłuściocha, grubcia, grubaska, spaślaczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: tłuściocha

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłuścioch mos.

Wiktionary


tłuściuchny

zdrobnienie od: tłusty; tłuściutki


SJP.pl


tłuściusieńki

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: tłusty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtwuɕt͡ɕüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: tu̯uśćüśė̃ńḱi

Wiktionary


tłuściuteńki

zdrobnienie od: tłusty; tłuściutki, tłuściusieńki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: tłusty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌtwuɕt͡ɕuˈtɛ̃ɲci, AS: tu̯uśćutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłuszcz mrz.

Wiktionary


tłuściutki

zdrobnienie od: tłusty; tłuściuchny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: tłusty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pobliskie kałuże zajmowały - podobnie jak my zażywając kąpieli - tłuściutkie świnki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: twuɕˈt͡ɕutʲci, AS: tu̯uśćutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tłustość, tłuszcz, tłuszczyk, przetłuszczanie

 przym. tłusty

 przysł. tłusto

Wiktionary


tśm

skrót od: Towarzystwo Świadomego Macierzyństwa


SJP.pl


tż

skrótowiec

 (1.1) slang. (często internetowy) towarzysz życia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Witam dziewczyny, zwracam się do was z ogromną prośbą o pomoc. Mój TŻ jest cholerykiem.

Wiktionary


u

1. samogłoska;
2. litera oznaczająca samogłoskę "u";
3. przyimek pełniący wiele funkcji w zdaniu;
4. chem. symbol jednostki atomowej masy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. dwudziesta siódma litera polskiego alfabetu;

przyimek tworzący wyrażenia wskazujące na…

 (2.1) …bycie częścią całości

 (2.2) …umiejscowienie w bliskości

 (2.3) …osobę związaną ze sprawą

 (2.4) …przynależność

wykrzyknik

 (3.1) …oznaczający zdziwienie lub zaskoczenie, często zwielokrotniony/wydłużony

Wiktionary

U u

U (minuskuła: u) (dla odróżnienia od ó nazywana często "u zwykłym" lub "u otwartym") – dwudziesta pierwsza litera alfabetu łacińskiego, dwudziesta siódma litera alfabetu polskiego. Oznacza zwykle w danym języku samogłoskę tylną wysoką, np. [] lub [], a w języku francuskim [].

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Guziki u palta miała w kształcie serduszek.

 (2.2) Zwierzęta postanowiły spotykać się u wodopoju w środy o jedenastej.

 (2.3) Doznałam dziś koszmarnego bólu u dentysty.

 (2.4) Twój ratlerek ma uszy jak u nietoperza!

 (3.1) Uuuuu, ale się ciebie boję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: u, AS: u

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

 u diabła • u licha

etymologia.

 (1.1) łacińska litera „u”

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* angielski: (2.1) of; (2.2) at, by; (2.3) at; (2.4) of

* arabski: (2.2) عند

* duński: (2.2) ved

* esperanto: (2.2) ĉe

* francuski: (2.1) à; (2.2) chez; (2.3) en

* hebrajski: (2.2) אצל (ecel)

* kaszubski: (2.2) ù; (2.4) ù

* łaciński: (2.1) de

* niemiecki: (2.2) bei; (2.3) bei

* nowopruski: (2.1) prēi; (2.2) prēi

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|U.}}

* połabski: (2.1) ai̯, au̯; (2.2) ai̯, au̯; (2.3) ai̯, au̯; (2.4) ai̯, au̯

* rosyjski: (2.1) у; (2.2) у; (2.3) у; (2.4) у

* szkocki gaelicki: (2.1) aig; (2.2) aig; (2.3) aig; (2.4) aig

* szwedzki: (2.3) hos

źródła.

== u (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|u.

znaczenia.

litera

 (1.1) u, minuskuła dziewiętnastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: U

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) przy

Wiktionary


u-

przedrostek

 (1.1) …tworzący formy dokonane

 (1.2) …oznaczający pomniejszenie lub usunięcie

 (1.3) …oznaczający wykonanie czynności pomimo trudności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ukradła upatrzoną kieckę.

 (1.2) Urwał rączkę hamulca i uciekł.

 (1.3) Po dwóch piwach Ula z trudem utrzymywała powagę i nie mogła usiedzieć na miejscu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: u, AS: u

Wiktionary


u-boot

[czytaj: ubot] niemiecki okręt podwodny, zwłaszcza taki, który używany był podczas II wojny światowej; u-boot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) wojsk. pot. niemiecki okręt podwodny (zwłaszcza w kontekście wielkich konfliktów zbrojnych XX wieku)

 (1.2) środ. ryb. duża (pod względem wagi) ryba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. U-Boot

Wiktionary


u-kształtny

w kształcie litery U


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma kształt litery U

Wiktionary


u-lock

[czytaj: ulok] rodzaj zapięcia do roweru w kształcie litery "U"


SJP.pl


u.d.

skrót od:
1. ut dictum (z łaciny: jak stwierdzono);
2. ustawa dewizowa


SJP.pl


u.k.s.

skrót od: ustawa karna skarbowa


SJP.pl


u.s.p.

skrót od: ustrój sądów powszechnych


SJP.pl


u.s.s.

skrót od: United States Ship - okręt Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych


SJP.pl


ua

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kwas moczowy
  • United Artists
  • United Airlines
  • Unia Afrykańska
  • UA – kod przypisany Ukrainie według standardu ISO 3166-1 alfa-2
  • UA – oznaczenie literowe samochodów osobowych oraz osobowo-terenowych na wojskowych tablicach rejestracyjnych pojazdów w Polsce
  • U-A
  • .ua

Wikipedia


uabaina

glikozyd, składnik leków


SJP.pl


uadi

bardzo długa, kręta, sucha dolina na pustyni, wypełniająca się wodą w czasie okresowych deszczów; ued, uedy, wadi, wadis


SJP.pl


uakari

[czytaj: łakari] rodzaj małp szerokonosych występujący w tropikalnych lasach Amazonii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Cacajao|ref=tak., rodzaj ssaka naczelnego;

Wiktionary

Uakari ("Cacajao") – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny saki (Pitheciinae) w obrębie rodziny sakowatych (Pitheciidae).

Wikipedia


uaktualnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uaktualniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaktualizowanie n., aktualizowanie n., uaktualnienie n., aktualizacja ż., aktualność ż.

 czas. aktualizować ndk., zaktualizować dk., uaktualniać ndk., uaktualnić dk.

 przym. aktualny, aktualizacyjny

 przysł. aktualnie

Wiktionary


uaktualniać

czynić aktualnym, dostosowywać do współczesności; aktualizować, uwspółcześniać, modernizować, unowocześniać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. uaktualnić)

 (1.1) czynić znów aktualnym

czasownik zwrotny niedokonany uaktualniać się (dk. uaktualnić się)

 (2.1) stawać się ponownie aktualnym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uaktualnianie n., zaktualizowanie n., aktualizowanie n.

 czas. aktualizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aktualizować

 (2.1) aktualizować się

Wiktionary


uaktualnienie

uczynić aktualnym, dostosować do współczesności; zaktualizować, uwspółcześnić, zmodernizować, unowocześnić


SJP.pl


uaktualnić

uczynić aktualnym, dostosować do współczesności; zaktualizować, uwspółcześnić, zmodernizować, unowocześnić


SJP.pl


uaktywniać

pobudzać do działania


SJP.pl


uam

[czytaj: u-a-EM lub u-AM] skrót od: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza (w Poznaniu)


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = eduk. Uniwersytet im. Adama Mickiewicza;

Wiktionary


uargumentować

poprzeć argumentami, uzasadnić


SJP.pl


uartować

czasownik

 (1.1) gw-pl|Warmia. zahartować

Wiktionary


uaru

rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny pielęgnicowatych


SJP.pl

Uaru – rodzaj słodkowodnych ryb okoniokształtnych z rodziny pielęgnicowatych (Cichlidae).

Pochodzą z Ameryki Południowej – z dorzeczy Orinoko i Amazonki. Podobnie jak u ryb z rodzaju "Symphysodon" szczególną cechą rodzaju "Uaru" jest sposób karmienia młodych wydzieliną ze skóry obojga rodziców.

Wikipedia


uatrakcyjnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) czynienie atrakcyjnym

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uatrakcyjniać ndk.

 rzecz. atrakcja ż.

Wiktionary


uatrakcyjniać

książkowo: uczynić atrakcyjnym, pociągającym; urozmaicać, różnicować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. uatrakcyjnić)

 (1.1) czynić atrakcyjnym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowoczesne meble uatrakcyjniają wygląd pomieszczeń.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uatrakcyjnianie n., atrakcja ż.

 przym. atrakcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urozmaicać, ożywiać, umilać, upiększać, osładzać, ubarwiać, uprzyjemniać

Wiktionary


uatrakcyjnić

książkowo: uczynić atrakcyjnym, pociągającym; urozmaicić, zróżnicować


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. uatrakcyjniać)

 (1.1) dokonany od|uatrakcyjniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. atrakcja ż.

 przym. atrakcyjny

Wiktionary


uautentyczniać

czynić autentycznym, prawdziwym


SJP.pl


uaz

samochód marki UAZ


SJP.pl

UAZ (ros. "УАЗ, Ульяновский автомобильный завод"; Uljanowskij Awtomobilnyj Zawod) – rosyjski producent samochodów terenowych oraz dostawczych, który ma swoją siedzibę w mieście Uljanowsk w obwodzie uljanowskim. Od 2000 jest własnością spółki Sollers. W roku 2016 UAZ wyprodukowało ponad 51 tys. samochodów.

Wikipedia


ub

[czytaj: u-BE] skrót od: Urząd Bezpieczeństwa, policja polityczna w PRL-u do 1956 r.


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) hist. = Urząd Bezpieczeństwa;

Wiktionary

Ub (cyr. Уб) – miasto w Serbii, w okręgu kolubarskim, siedziba gminy Ub. W 2011 roku liczyło 6191 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W czasach stalinowskich UB stało za wieloma porwaniami i torturami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: u‿ˈbɛ, AS: u‿be

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubecja ż., ubek mos., ubeczka ż.

 przym. ubecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Urząd Bezpieczeństwa, bezpieka

Wiktionary


ub.

skrót od: ubiegły


SJP.pl

skrót

 (1.1) = ubiegły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ub. tygodniu nadgoplańscy radni zdecydowali o wystąpieniu ze związku.

 (1.1) Ponad 140 osób zginęło w ub. tygodniu podczas bitwy między armią burundyjską i antyrządowymi partyzantami w miasteczku Rumonge położonym nad jeziorem Tanganika.

Wiktionary


ub.m.

skrót od: ubiegłego miesiąca (czytany jako całe wyrażenie)


SJP.pl

skrót, przysłówek

 (1.1) = ubiegłego miesiąca

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) bm., ub.r., br.

Wiktionary


ub.r.

skrót od: ubiegłego roku; r.ub.


SJP.pl

skrót, przysłówek

 (1.1) = ubiegłego roku

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) br., ub.m., bm.

Wiktionary


ubabrany

taki, który się ubabrał; pobrudzony


SJP.pl


ubaczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ubaczyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ubaczyć

Wiktionary


ubaczyć

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) stpol. zobaczyć

 (1.2) stpol. dostrzec, zauważyć

 (1.3) stpol. rozważyć (coś), zastanowić się (nad czymś)

 (1.4) stpol. przypomnieć sobie

 (1.5) stpol. przewidzieć

czasownik zwrotny niedokonany ubaczyć się

 (2.1) opamiętać się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubaczenie n.

Wiktionary


ubagniać

rzadko: czynić bagnistym


SJP.pl


ubajkowiać

nadawać czemuś charakter bajki


SJP.pl


ubajkowić

nadać czemuś charakter bajki


SJP.pl


ubald

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

, Hubald – imię męskie pochodzenia germańskiego. Powstało ze słów "hyg" i "bald", a oznacza „silny ratownik”. Patronami imienia są św. Ubald, biskup Gubbio (†1160) i św. Umbald Adimari (†1315).

Ubald imieniny obchodzi 9 kwietnia i 16 maja.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie przypadł jej do gustu żart Ubalda.

Wiktionary


ubangi

rzeka w Kongu, Republice Środkowoafrykańskiej i Demokratycznej Republice Konga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Kongu, Republice Środkowoafrykańskiej i Demokratycznej Republice Konga;

Wiktionary

Ubangi (fr. "Oubangui") – rzeka w Kongu, Republice Środkowoafrykańskiej i Demokratycznej Republice Konga. Długość wynosi 1300 km (z Uele 2300 km), powierzchnia dorzecza 770 tys. km². Rzeki źródłowe Bomu i Uele.

Przepływa przez podmokłe tereny równikowych lasów deszczowych. Tworzy liczne bystrza i progi. Wpada do Konga. Główne dopływy: Giri, Koto, Lua. Jest żeglowna na odcinku do miasta Bangi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Powierzchnia dorzecza Ubangi wynosi 770 tys. km².

Wiktionary


ubankowić

zapewnić dostęp do banku, włączyć w system finansowy


SJP.pl


ubarwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przen. dodawanie do opowiadania nieprawdziwych szczegółów w celu jego uatrakcyjnienia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubarwienie n.

 czas. ubarwiać ndk., ubarwić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolorowanie, podkolorowywanie, podmalowywanie, upiększanie, lukrowanie, lakierowanie

Wiktionary


ubarwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wygląd powłok ciała w odniesieniu do barwy

 (1.2) czynność pokrycia barwą; uczynienie barwnym

 (1.3) czynność dodania ciekawych szczegółów do opisu; uczynienie bardziej interesującym

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ubarwić dk.

 rzecz. ubarwianie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koloryt, pigmentacja, umaszczenie, zabarwienie

Wiktionary


ubaw

1. stan rozbawienia, coś śmiesznego; heca;
2. przestarzale: potańcówka, tańce, zabawa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. stan wesołości

 (1.2) pot. powód wesołości, dobrego humoru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubawienie n., bawienie n.

 czas. rozbawić, ubawić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozrywka

Wiktionary


ubawa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. zabawa

Wiktionary


ubawiać

rzadko: wywoływać radość, sprawiać uciechę; zabawiać, rozweselać, rozśmieszać


SJP.pl


ubawić

rozśmieszyć, zabawić


SJP.pl


ubawowicz

rzadko: zabawowicz;
1. osoba biorąca udział w zabawie;
2. miłośnik zabaw


SJP.pl


ubaśnienie

rzadko: nadanie cech baśniowych, uczynienie baśniowym


SJP.pl


ubaśniowiony

taki, który zyskał cechy baśni, stał się baśnią


SJP.pl


ube

Ube (jap. 宇部市 Ube-shi) – miasto w Japonii, w prefekturze Yamaguchi, w zachodniej części wyspy Honsiu ("Honshū"), port nad Morzem Wewnętrznym.

W mieście rozwinął się przemysł chemiczny.

Wikipedia


ubecja

pogardliwie o aparacie bezpieczeństwa w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. pogard. Urząd Bezpieczeństwa; czasem także w odniesieniu do późniejszych służb

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale przecież – taki właśnie opis teczek dał w swych dziełach kilkakrotnie także Michnik, twierdząc wprost, że ubecja nie tyle nawet „zbierała”, co fabrykowała materiały do szantażu, i że owe fałszywki, haki, kompromaty etc. stanowią główną zawartość teczek!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubek m., ubeczka ż.

 przym. ubecki

 skr. UB

Wiktionary


ubecki

pot. dotyczący aparatu bezpieczeństwa w PRL


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z UB (Urzędem Bezpieczeństwa), charakterystyczny dla pracowników UB

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ubecki miał chód, ubecką twarz, ubecki tembr głosu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubecja ż., ubek m., ubeczka ż.

 skr. UB

Wiktionary


ubeczka

pogardliwie: funkcjonariuszka Urzędu Bezpieczeństwa, aparatu bezpieczeństwa w PRL


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. pogard. funkcjonariuszka Urzędu Bezpieczeństwa (UB); później także Służby Bezpieczeństwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na korytarzu przed salą rozpraw złapała ją jakaś ubeczka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubecja ż.

:: fm. ubek m.

 przym. ubecki

 skr. UB

Wiktionary


ubek

potocznie: funkcjonariusz Urzędu Bezpieczeństwa; ubol


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pogard. funkcjonariusz Urzędu Bezpieczeństwa (UB); później także Służby Bezpieczeństwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uważają, że to nie ubek Iksiński ich skrzywdził, lecz władza państwa, którego obywatelami byli i są….

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈubɛk, AS: ubek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubecja ż.

:: fż. ubeczka ż.

 przym. ubecki

 skr. UB

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środ. smutny, ubot

Wiktionary


uberiba

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. oberiba.

Wiktionary


uberyzacja

proces upowszechniania usług świadczonych za pośrednictwem platform łączących klientów z wykonawcami


SJP.pl

Uberyzacja – pojęcie z zakresu ekonomii dzielenia (ang. "sharing economy") i zarządzania, określające zjawiska społeczno-ekonomiczne zmian zachodzących w branżach dotyczących usług wykorzystujące nowoczesne technologie w tym aplikacje mobile. Nazwa procesu pochodzi od aplikacji Uber.

Wikipedia


uberyzować

zmieniać sposób korzystania z jakichś usług na taki, w którym potrzebujące ich osoby łączą się z usługodawcami za pośrednictwem aplikacji lub platformy


SJP.pl


ubezdźwięcznianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) fonet. tracenie dźwięczności przez spółgłoskę, wymawianie spółgłoski bez dźwięczności

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubezdźwięcznienie n.

 czas. ubezdźwięczniać ndk., ubezdźwięcznić dk.

 przym. ubezdźwięczniający, ubezdźwięczniony

Wiktionary


ubezdźwięcznienie

tracenie dzwięczności przez spółgłoskę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) fonet. utrata dźwięczności przez spółgłoskę, wymówienie spółgłoski bez dźwięczności

Wiktionary

Ubezdźwięcznienie (desonoryzacja) – upodobnienie fonetyczne polegające na tym, że spółgłoska dźwięczna traci dźwięczność.

W języku polskim następuje to pod wpływem sąsiadującej spółgłoski bezdźwięcznej lub z powodu pozycji końcowej w wypowiedzi. Na przykład w słowie "śliwka" pod wpływem sąsiadującej spółgłoski bezdźwięcznej "k" wymawiamy spółgłoskę "f", chociaż piszemy "w", a w słowie "sad" w wygłosie wymawiamy "t" zamiast "d".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ubezdźwięcznianie n.

 czas. ubezdźwięczniać ndk., ubezdźwięcznić dk.

 przym. ubezdźwięczniający, ubezdźwięczniony

Wiktionary


ubezpieczalnia

szpital lub przychodnia, gdzie leczą się osoby ubezpieczone


SJP.pl


ubezpieczalny

możliwy do objęcia ubezpieczeniem


SJP.pl


ubezpieczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ubezpieczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌubɛspʲjɛˈt͡ʃãɲɛ, AS: ubespʹi ̯ečãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezpieczeństwo n., ubezpieczenie, ubezpieczalnia ż., ubezpieczeniowiec m.

 czas. ubezpieczać ndk., ubezpieczyć dk.

 przym. bezpieczny

 przysł. bezpiecznie

Wiktionary


ubezpieczać

chronić, zapewniać bezpieczeństwo


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. ubezpieczyć)

 (1.1) zawierać umowę o odszkodowanie w losowym przypadku

 (1.2) zapewnić komuś bezpieczeństwo

 (1.3) wojsk. ochraniać przed niespodziewanym atakiem;

 (1.4) sport. asekurować liną innego wspinacza

czasownik zwrotny niedokonany ubezpieczać się (dk. ubezpieczyć się)

 (2.1) ubezpieczyć (1.1) siebie lub swoją własność

 (2.2) sport. zabezpieczać się przed wypadkiem, przywiązując się wspólną liną z innym wspinaczem

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Wtem ubezpieczający myśliwcy ujrzeli daleko przed sobą dwa samoloty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezpieczeństwo n., ubezpieczanie n., ubezpieczenie n., ubezpieczalnia ż., ubezpieczeniowiec m.

 przym. ubezpieczeniowy, bezpieczny

 czas. odbezpieczyć

 przysł. bezpiecznie

Wiktionary


ubezpieczeni

ogół właścicieli polis


SJP.pl


ubezpieczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zapewnienie o odszkodowaniu za poniesioną stratę; działania prowadzące do zaspokojenia potrzeb finansowych osoby, która poniosła straty materialne

 (1.2) wojsk. żołnierze należący do oddziałów ubezpieczających, osłaniających

 (1.3) przyrząd, urządzenie, które ma chronić przed czymś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ubezpieczenie – umowny obowiązek świadczenia ze strony ubezpieczyciela na wypadek powstania zdarzeń w życiu, zdrowiu lub mieniu ubezpieczonego; wykonanie obowiązku ubezpieczyciel realizuje poprzez wyp...
  • ubezpieczenie – ochrona wojsk przed niespodziewanym uderzeniem przeciwnika oraz działaniem jego naziemnego rozpoznania;
  • Ubezpieczenia – książka Janusza Korwin-Mikkego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wykupiłem ubezpieczenie turystyczne i dzięki temu miałem spokojny urlop.

 (1.2) Ubezpieczenie marszowe chroni wojska w czasie przemarszu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌubɛspʲjɛˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: ubespʹi ̯ečẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezpieczeństwo n., zabezpieczenie n., ubezpieczanie n., ubezpieczyciel m., ubezpieczeniowiec m., ubezpieczalnia ż.

 czas. odbezpieczyć, ubezpieczać ndk., ubezpieczyć dk.

 przym. ubezpieczeniowy, bezpieczny

 przysł. bezpiecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński asekuracyj

 (1.3) zabezpieczenie

Wiktionary


ubezpieczeniowy

→ ubezpieczenie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od: ubezpieczenie

Wiktionary

Patrz:

ubezpieczenie

Przykłady

 (1.1) Ogień strawił wszystkie nasze rzeczy, lecz firma ubezpieczeniowa udzieliła nam odszkodowania w postaci nowego domu.

 (1.1) Towarzystwa ubezpieczeniowe nie mają prawa doprecyzowywać umowy obowiązkowego ubezpieczenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌubɛspʲjɛt͡ʃɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: ubespʹi ̯ečẽńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubezpieczenie n., ubezpieczalnia ż., ubezpieczeniowiec m.

 czas. ubezpieczyć dk., ubezpieczać ndk.

 przym. bezpieczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aktuarialny

Wiktionary


ubezpieczona

kobieta, która się ubezpieczyła


SJP.pl


ubezpieczony

człowiek, który się ubezpieczył


SJP.pl


ubezpieczyciel

1. podmiot podejmujący zobowiązanie ubezpieczeniowe wobec osoby ubezpieczającej się; asekurator, asekurant;
2. dawniej: towarzystwo ubezpieczeniowe


SJP.pl


ubezpieczycielka

→ ubezpieczyciel


SJP.pl

Patrz:

ubezpieczyciel

ubezpieczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. ubezpieczać)

 (1.1) dokonany od|ubezpieczać. (zawrzeć umowę o odszkodowanie w losowym przypadku)

 (1.2) dokonany od|ubezpieczać. (zapewnić komuś bezpieczeństwo)

 (1.3) dokonany od|ubezpieczać. (ochronić przed niespodziewanym atakiem)

 (1.4) dokonany od|ubezpieczać. (zabezpieczyć liną innego wspinacza)

czasownik zwrotny dokonany ubezpieczyć się (ndk. ubezpieczać się)

 (2.1) dokonany od|ubezpieczać się. (ubezpieczać (1.1) siebie lub swoją własność)

 (2.2) dokonany od|ubezpieczać się. (zabezpieczyć się przed wypadkiem, przywiązując się wspólną liną z innym wspinaczem)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌubɛˈspʲjɛt͡ʃɨt͡ɕ, AS: ubespʹi ̯ečyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubezpieczenie n., ubezpieczanie n., bezpieczeństwo

 przysł. bezpiecznie, niebezpiecznie

 przym. ubezpieczeniowy, niebezpieczny, bezpieczny

 czas. odbezpieczyć

Wiktionary


ubezpłodnienie

uczynić bezpłodnym; wysterylizować


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. zabieg chirurgiczny dzięki któremu organizm nie ma możliwości zapładniania lub zachodzenia w ciążę;

 (1.2) odczasownikowy od|ubezpłodnić.

Wiktionary

Ub

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W krajach rozwiniętych na ubezpłodnienie decyduje się niemal co trzecia kobieta w wieku 35-44 lat. Jedną z najczęściej stosowanych metod jest podwiązanie jajowodów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubezpładnianie n., płodność ż., płodzenie n., spłodzenie n.

 czas. płodzić ndk., spłodzić dk., ubezpłodnić dk., ubezpłodniać ndk.

 przym. płodny

 przysł. płodnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sterylizacja

Wiktionary


ubezpłodnić

uczynić bezpłodnym; wysterylizować


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) rzad. pozbawić płodności, możliwości prokreacji; wysterylizować

 (1.2) przest. przen. rzad. uczynić jałowym, pozbawić urodzajności lub siły twórczej

czasownik zwrotny dokonany ubezpłodnić się

 (2.1) ubezpłodnić (1.1) samego siebie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Problem jest poważny tym bardziej, że przerwanie ciąży może kobietę ubezpłodnić i zaważyć na ich [małżonków] dalszym współżyciu.

 (1.1) Sąd Okręgowy w Poznaniu skazał prawomocnie na rok więzienia […] lekarkę, która w 2009 roku ubezpłodniła pacjentkę.

 (1.2) Mnisi sfabrykowali list Chrystusa do wiernych, w którym on [Chrystus] groził poganom, czarownikom i niepłacącym dziesięcin, że ich pola ubezpłodni […].

 (2.1) Udało jej się ubezpłodnić bez wyjeżdżania za granicę, ale długo wierciła dziurę w brzuchu swojemu ginekologowi, że nigdy nie chce mieć dziecka, aż w końcu – w tajemnicy – polecił jej lekarza, który zajmuje się skuteczną antykoncepcją.

 (2.1) A może chodzi o to, że wycinając sobie jajniki i jajowody, poniekąd „na własne życzenie” się ubezpłodniła, a przecież — jak niestety wciąż powtarzają skrajni radykałowie — kobieta jest w 100 proc. kobieca tylko wtedy, jeśli urodzi dziecko, względnie — jest płodna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płód mrz., przypłodek mzw., płodność ż., rozpłód mrz., bezpłodność ż., niepłodność ż., rozpłodnik mzw./mrz., zapłodnienie n., samozapłodnienie n., płodzenie n., rozpłodzenie n., popłód mrz., przypłód mrz., rozpłodek mrz., zapłód mrz., zapłodek mzw., spłodzenie n.

 czas. płodzić ndk., płodzić się ndk., napłodzić dk., rozpłodzić dk., rozpłodzić się dk., spłodzić dk., spłodzić się dk., zapłodnić dk., zapłodnić się dk., przypłodzić dk., wypłodzić dk., upłodnić dk., rozpłodnić dk., rozpłodnić się dk.

 przym. płodny, bezpłodny, niepłodny, płodowy, rozpłodowy

 przysł. płodnie, bezpłodnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wysterylizować, wykastrować

 (1.2) wyjałowić

 (1.2) wysterylizować się, wykastrować się

Wiktionary


ubezskutecznić

uczynić bezskutecznym


SJP.pl


ubezwładniać

przestarzałe: obezwładniać


SJP.pl


ubezwładnić

przestarzałe: obezwładnić


SJP.pl


ubezwłasnowalnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ubezwłasnowalniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieubezwłasnowalnianie n., ubezwłasnowolnienie n.

 czas. ubezwłasnowalniać ndk., ubezwłasnowolnić dk.

Wiktionary


ubezwłasnowalniać

pozbawiać kogoś możliwości prawnych decydowania o sobie; ubezwłasnowolniać


SJP.pl


ubezwłasnowolniać

pozbawiać kogoś możliwości prawnych decydowania o sobie; ubezwłasnowalniać


SJP.pl


ubezwłasnowolnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) praw. pozbawienie zdolności do czynności prawnych;

Wiktionary

Ubezwłasnowolnienie – częściowe lub całkowite pozbawienie osoby fizycznej zdolności do czynności prawnych. Ubezwłasnowolnienie następuje w formie orzeczenia sądowego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ubezwłasnowolnienie stosowane jest wobec osób chorych psychicznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌubɛzvwasnɔvɔlʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: ubezvu̯asnovolʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubezwłasnowolniony mos., ubezwłasnowalnianie n.

 czas. ubezwłasnowolnić dk., ubezwłasnowalniać ndk.

 przym. ubezwłasnowolniony

Wiktionary


ubezwłasnowolniona

pozbawić kogoś możliwości prawnych decydowania o sobie


SJP.pl


ubezwłasnowolniony

pozbawić kogoś możliwości prawnych decydowania o sobie


SJP.pl


ubezwłasnowolnić

pozbawić kogoś możliwości prawnych decydowania o sobie


SJP.pl


ubichinon

substancja witaminopochodna znajdująca się w mitochondriach komórek zwierzęcych, pełniąca funkcję przenośnika elektronów w łańcuchu oddechowym; koenzym Q; witamina Q


SJP.pl

Ub

Wikipedia


ubichromenol

związek chemiczny będący formą ubichinonu


SJP.pl


ubiczowanie

obić, wychłostać biczem, rózgą itp.; zbiczować


SJP.pl


ubiczować

obić, wychłostać biczem, rózgą itp.; zbiczować


SJP.pl


ubiec

wyprzedzić, zrobić coś przed kimś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) zrobić coś przed kimś innym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubieganie n., biegacz mzw./mos./mrz.

Wiktionary


ubieganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ubiegać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bieganina ż., bieganie n., biegnięcie n., ubiegnięcie n., bieg m., biegacz m., biegaczka ż., biegunka ż., biegówka ż., zbieganie n., zbiegnięcie n., zbieg m.

 czas. ubiegać się, biegać ndk., biec ndk., ubiegać ndk., ubiec dk., zbiegać ndk., zbiec dk.

 przym. biegowy

Wiktionary


ubiegać

1. robić coś szybciej i wcześniej niż ktoś inny; uprzedzać, wyprzedzać, prześcigać;
2. o czasie: zbliżać się do końca; mijać, upływać


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. ubiegnąć, ubiec)

 (1.1) zrobić coś wcześniej niż ktoś inny

 (1.2) pokonać określony dystans biegiem

czasownik zwrotny niedokonany ubiegać się

 (2.1) dążyć do uzyskania czegoś, próbować coś uzyskać

 (2.2) zmęczyć się na skutek biegu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubieganie n., biegacz mzw./mos./mrz.

Wiktionary


ubiegłoroczny

taki, który miał miejsce lub skończył coś (zwykle szkołę) w ubiegłym roku


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który wydarzył się w ubiegłym (poprzednim) roku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ubiegłorocznej edycji konkursu Komenda Miejska Policji w Elblągu otrzymała wyróżnienie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌubʲjɛɡwɔˈrɔt͡ʃnɨ, AS: ubʹi ̯egu̯oročny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zeszłoroczny, stpol. łoński

Wiktionary


ubiegłotygodniowy

mający miejsce w ubiegłym tygodniu; zeszłotygodniowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który odbył się/zdarzył się w ubiegłym (poprzednim) tygodniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌubʲjɛɡwɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: ubʹi ̯egu̯otygodʹńovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zeszłotygodniowy

Wiktionary


ubiegłoweekendowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który odbył się/zdarzył się w ubiegły (poprzedni) weekend

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas ubiegłoweekendowej sesji Wit zabierał głos aż sześć razy.

Wiktionary


ubiegłowieczny

mający miejsce w minionym wieku, pochodzący z minionego wieku; zeszłowieczny; przeszłowieczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do ubiegłego wieku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ubiegłowiecznej anegdocie proboszcz pomstuje z ambony na tych, którzy nie chodzą do kościoła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌubʲjɛɡwɔˈvʲjɛt͡ʃnɨ, AS: ubʹi ̯egu̯ovʹi ̯ečny

Wiktionary


ubiegły

taki, który minął; zeszły, przeszły


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) zeszły, miniony, poprzedni, ostatni

forma czasownika.

 (2.1) czas przeszły 3. osoby rodzaju niemęskoosobowego od ubiec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta dwuaktowa opera będzie prezentowana wraz z wystawioną w ubiegłym sezonie jednoaktówką P. Mascagniego "Rycerskość wieśniacza".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈbʲjɛɡwɨ, AS: ubʹi ̯egu̯y

Wiktionary


ubielać

rzadko:
1. pobielać;
2. rozjaśniać;
3. pokrywać siwizną, sprawiać, że ktoś siwieje


SJP.pl


ubielić

1. pobielić;
2. rozjaśnić;
3. pokryć siwizną, sprawić, że ktoś siwieje


SJP.pl


ubieralnia

pomieszczenie przeznaczone do ubierania się i przechowywania ubrań


SJP.pl


ubieralny

1. o urządzeniu: noszony jak ubranie, będący częścią ubrania;
2. dawniej: związany z ubieraniem się, przeznaczony do ubierania się


SJP.pl


ubieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ubierać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌubʲjɛˈrãɲɛ, AS: ubʹi ̯erãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubranie n., ubranko n., ubiór mrz.

 czas. ubierać ndk., ubrać dk.

 przym. ubraniowy

Wiktionary


ubieranka

gra dla dziewczyn, polegająca na przebieraniu kogoś lub czegoś


SJP.pl


ubierać

czasownik przechodni niedokonany (dk. ubrać)

 (1.1) zakładać, wkładać ubranie lub obuwie na kogoś

 (1.2) przyozdabiać coś

 (1.3) przest. lub rzad. odjąć, uszczknąć, zmniejszyć ilość zabierając jej część

 (1.4) reg-pl|Małopolska. zakładać, wkładać, ubierać się w coś, ozdabiać się czymś

czasownik zwrotny niedokonany ubierać się (dk. ubrać się)

 (2.1) zakładać ubranie na swoje ciało

 (2.2) nosić ubrania określonej marki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mama ubiera Jasia do przedszkola.

 (2.2) Śmietanka naszej firmy snobistycznie ubiera się wyłącznie u paryskich projektantów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈbʲjɛrat͡ɕ, AS: ubʹi ̯erać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubieranie n., ubranie n., ubiór m., ubranko n., ubiorek m.

 czas. ubrać dk.

 przym. ubraniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odziewać, przyodziewać

 (2.1) nakładać, zakładać, odziewać się, przyodziewać się

Wiktionary


ubierka

w górnictwie:
1. sposób wybierania przygotowanych do eksploatacji części złoża, w którym w miarę urabiania części calizny zbędne zroby ulegają likwidacji;
2. wyrobisko powstałe w ten sposób


SJP.pl

Ubierka – wyrobisko podziemne eksploatacyjne w ubierkowym systemie eksploatacji.

Wybieranie kopaliny ubierkami polega na postępowaniu czoła przodka w kierunku zgodnym z kierunkiem frontu eksploatacji. Ruch ten w głąb calizny odbywa się w kolejnych cyklach, na określoną odległość zwaną zabiorem, ze stale nadążającą likwidacją zrobów.

Wikipedia


ubierkowy

przymiotnik od: ubierka


SJP.pl


ubijacz

1. osoba obsługująca ubijarkę;
2. domowy przyrząd kuchenny do ubijania


SJP.pl


ubijak

1. urządzenie najczęściej pneumatyczne do ubijania nawierzchni;
2. tłuczek kuchenny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) narzędzie do ubijania

 (1.2) techn. element maszyny służący do ubijania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubijacz mos./mrz., ubijaczka ż., ubicie n., ubijanie n., ubijarka ż.

 czas. ubijać ndk., ubić dk.

Wiktionary


ubijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ubijać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌubʲiˈjä̃ɲɛ, AS: ubʹii ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubijacz m., ubijaczka ż., ubijak m., ubijarka ż.

 czas. ubijać ndk., ubić dk.

Wiktionary


ubijarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) maszyna do ubijania gruntu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubijanie n., ubijak mrz.

Wiktionary


ubijać

1. zabijać;
2. utwardzać poprzez szereg uderzeń;
3. potocznie: załatwiać (interes)


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. ubić)

 (1.1) kulin. zmieniać produkty płynne na gęstą masę poprzez energiczne mieszanie

 (1.2) bijąc w coś, powodować mocniejsze powiązanie cząstek tego, zwiększać gładkość i twardość czego

 (1.3) pot. powodować czyjąś śmierć

 (1.4) zadać śmierć zwierzęciu

czasownik zwrotny niedokonany ubijać się (dk. ubić się)

 (2.1) być ubijanym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubijacz mrz., ubijak mrz., ubijanie n., bijak m., bijatyka ż., ubicie n.

 czas. ubić ndk., bić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bić, trzepać

 (1.2) utwardzać

 (1.3) zabijać, tłuc

Wiktionary


ubikacja

pomieszczenie, w którym można załatwić swoje potrzeby fizjologiczne; toaleta, ustęp


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce przeznaczone do załatwiania potrzeb fizjologicznych;

 (1.2) urządzenie przeznaczone do załatwiania potrzeb fizjologicznych

 (1.3) daw. dowolne pomieszczenie użytkowe

Wiktionary

Ubikacja, toaleta, potocznie WC (ang. "water closet") – wydzielony obiekt sanitarny, przeznaczony do zaspokajania ludzkich potrzeb fizjologicznych, takich jak np. defekacja, mikcja, ejakulacja lub torsje.

W krajach rozwiniętych wchodzi w skład prawie każdego mieszkania jako osobne pomieszczenie lub jest częścią łazienki. W skład jego wyposażenia wchodzi: muszla klozetowa z deską sedesową, często osobna umywalka i – jeśli pomieszczenie jest dostatecznie obszerne – bidet.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mieszkała skromnie w "fińskich domkach" na Mokotowie, łazienka i ubikacja wspólne dla trzech rodzin, ale okolica ładna, zielona, w bok od głównej ulicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌubʲiˈkat͡sʲja, AS: ubʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) toaleta, latryna, ustęp, wychodek; reg. śl. haziel; grub. sracz, kibel, klop, bardacha; eufem. miejsce potrzebne, miejsce sekretne, tam, gdzie król chadza piechotą

 (1.2) muszla

Wiktionary


ubikacyjny

1. → ubikacja;
2. potocznie: pozbawiony wartości lub znaczenia; gówniany


SJP.pl


ubikwist

roślina lub organizm zwierzęcy o małych wymaganiach od środowiska, występujące nieomal we wszystkich rejonach geograficznych


SJP.pl


ubikwistyczny

→ ubikwist


SJP.pl

Patrz:

ubikwist

ubikwityna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. białko występujące w komórkach eukariotycznych, łączące się z uszkodzonymi oraz zbędnymi białkami celem ich proteolizy;

Wiktionary

Ub

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rozległe badania udowodniły udział ubikwityny w degradacji białek komórkowych i powszechne występowanie tego systemu pozalizosomowej proteolizy u ssaków, drożdży i w tkankach roślinnych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubikwitynacja ż.

 przym. ubikwitynowy

Wiktionary


ubiorek

1. zdrobnienie od: ubiór
2. roślina z rodzaju krzyżowych


SJP.pl

Ub

Wikipedia


ubiorowy

przymiotnik od: ubiór


SJP.pl


ubisoft

Ubisoft, oficjalnie Ubisoft Entertainment SA, dawniej Ubi Soft Entertainment Software, wymowa JU-bi-soft – producent i wydawca gier komputerowych. Ma oddziały w 20 krajach, łącznie z rozwijającymi się studiami, m.in. w Montrealu, Toronto, Barcelonie, Karolinie Północnej, Düsseldorfie oraz Mediolanie.

Wikipedia


ubity

osoba martwa; zabity


SJP.pl


ubiór

ubranie, strój


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elementy nakładane na ciało; to, co ma się na sobie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Alicja sama sobie zaprojektowała ten niespotykany ubiór.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈubʲjur, AS: ubʹi ̯ur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubieranie n., ubranie n., ubranko n.

 czas. ubierać ndk., ubrać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ubranie, strój, odzież, odzienie, szata, kreacja; gw. Śląsk Cieszyński przioblyczka

Wiktionary


ubić

1. zabić;
2. utwardzić poprzez szereg uderzeń;
3. potocznie: załatwić (interes)


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. ubijać)

 (1.1) dokonany od|ubijać.

czasownik zwrotny dokonany ubić się (ndk. ubijać się)

 (2.1) dokonany od|ubijać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Choć przyobiecał panu Skellenowi, że ową dziewczynę ubije, przy życiu ją ostawił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈubʲit͡ɕ, AS: ubʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubicie n., ubijacz mrz., ubijak mrz., ubijanie n.

 czas. bić ndk., ubijać ndk.

Wiktionary


ublik

wieś w Polsce


SJP.pl

Ublik (niem. "Ublick") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Orzysz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Miejscowość wypoczynkowa. Znajduje się w niej m.in. Ośrodek Wypoczynkowy Politechniki Warszawskiej, hotel Ublik (pozostałości zespołu dworskiego z połowy XIX w.), a także liczne gospodarstwa agroturystyczne i domki letnie.

Wikipedia


ublinek

Ublinek – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Lipnik. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie tarnobrzeskim.

Przez wieś przechodzi niebieski szlak rowerowy do Opatowa.

Wikipedia


ubliżający

książkowo: naruszać czyjąś godność osobistą, dobre obyczaje; obrażać, znieważać, wymyślać, lżyć


SJP.pl


ubliżać

książkowo: naruszać czyjąś godność osobistą, dobre obyczaje; obrażać, znieważać, wymyślać, lżyć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. ubliżyć)

 (1.1) niedokonany od|ubliżyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈblʲiʒat͡ɕ, AS: ublʹižać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubliżenie n., ubliżanie n., naubliżanie n.

 czas. ubliżyć dk., naubliżać dk.

Wiktionary


ubliżyć

książkowo: naruszyć czyjąś godność osobistą, dobre obyczaje; obrazić, znieważyć, zwymyślać, zelżyć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. ubliżać)

 (1.1) odezwać się, powiedzieć, zachować się tak, że kogoś obraża

 (1.2) stanowić obelgę, obrazę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈblʲiʒɨt͡ɕ, AS: ublʹižyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubliżenie n., ubliżanie n., naubliżanie n.

 czas. ubliżać ndk., naubliżać dk.

Wiktionary


ubocz

regionalnie: ubocze


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ubocz – część miasta Zakopane, powiat tatrzański, województwo małopolskie
  • Ubocz – część wsi Ciche, gmina Czarny Dunajec, powiat nowotarski, województwo małopolskie
  • Ubocz – część wsi Międzybrodzie Bialskie, gmina Czernichów, powiat żywiecki, województwo śląskie
  • Ubocz – przysiółek wsi Wronowice, gmina Łososina Dolna, powiat nowosądecki, województwo małopolskie
  • Ubocz – przysiółek wsi Przyszowa, gmina Łukowica, powiat limanowski, województwo małopolskie
  • Ubocz – przysiółek wsi Stronie, gmina Stryszów, powiat wadowicki, województwo małopolskie
  • Ubocz, uroczysko, gmina Bukowina Tatrzańska, powiat tatrzański, województwo małopolskie
  • Ubocz, uroczysko, gmina Bystra-Sidzina, powiat suski, województwo małopolskie
  • Ubocz, uroczysko, gmina Fredropol, powiat przemyski, województwo podkarpackie
  • Ubocz, uroczysko, gmina Istebna, powiat cieszyński, województwo śląskie
  • Ubocz, uroczysko, gmina Jeleśnia, powiat żywiecki, województwo śląskie
  • Ubocz, uroczysko, gmina Krzywcza, powiat przemyski, województwo podkarpackie

Wikipedia


ubocze

ustronne miejsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spokojne miejsce pozbawione ruchu i zgiełku, oddalone od skupisk ludzkich i szlaków komunikacyjnych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ubocze – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lwóweckim, w gminie Gryfów Śląski
  • Ubocze – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Grzmiąca
  • Ubocze – szczyt w Górach Bystrzyckich
  • Ubocz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed dwoma tysiącami lat tętniący dziś życiem Nazaret był nikomu nieznaną osadą rolniczą, odsuniętą na ubocze od Via Maris, owej ważnej drogi starożytnej łączącej Egipt z Syrią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubocz ż., uboczność ż.

 przym. uboczny

 przysł. ubocznie

Wiktionary


uboczka

Lerrea divaricata, roślina spotykana w Parku Narodowym Carlsbad Caverns w stanie Nowy Meksyk; ekstrakt z uboczki opóźnia i spowalnia odrastanie włosków, stosowany jest zatem w kosmetykach do depilacji


SJP.pl

Ub

Wikipedia


uboczny

1. mniej istotny, dodatkowy; niezaplanowany;
2. powstający przy okazji zasadniczego procesu ale niebędący jego celem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) powstający przy okazji jakiegoś działania

 (1.2) mający drugorzędne znaczenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubocze n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieplanowany, niezamierzony, poboczny, wtórny

 (1.2) drugorzędny, incydentalny, mało ważny, nieistotny, nieważny, poboczny, wtórny

Wiktionary


ubodnąć

ubóść;
1. uderzyć coś, kogoś rogami lub czymś ostrym; bodnąć;
2. obrazić lub urazić kogoś mocno


SJP.pl


ubodzy

taki, który jest biedny, nie ma pieniędzy


SJP.pl


uboga

taki, który jest biedny, nie ma pieniędzy


SJP.pl

Uboga – osada leśna w Polsce w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Czersk.

Miejscowość wchodzi w skład sołectwa "Rytel".

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia


ubogacać

1. dawniej:
a) czynić bogatszym, majętniejszym; bogacić, wzbogacać;
b) czynić wspanialszym, wszechstronniejszym, różnorodniejszym; bogacić, wzbogacać;
2. rzadko: czynić bogatszym duchowo, wewnętrznie, powiększać zasób duchowy, niematerialny; dziś używane głównie w języku duchowieństwa


SJP.pl


ubogacić

1. dawniej:
a) uczynić bogatszym, majętniejszym; wzbogacić;
b) uczynić wspanialszym, wszechstronniejszym, różnorodniejszym; wzbogacić;
2. uczynić bogatszym duchowo, wewnętrznie, powiększyć zasób duchowy, niematerialny; dziś używane głównie w języku duchowieństwa


SJP.pl


ubogi

taki, który jest biedny, nie ma pieniędzy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posiadający mało dóbr materialnych

 (1.2) nieobfitujący w coś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) osoba uboga (1.1), biedna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jesteśmy ubogą rodziną.

 (1.1) Pomagamy ubogim sierotom.

 (1.2) To jedzenie jest ubogie w witaminy.

 (2.1) Słuchajcie tego wy, którzy gnębicie ubogiego i bezrolnego pozostawiacie bez pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈbɔɟi, AS: uboǵi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubóstwo n., ubogość ż.

:: fż. uboga ż.

 przym. ubożuchny

 przysł. ubogo, ubożuchno

 czas. bogacić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biedny

 (2.1) stpol. stradnik

Wiktionary


ubogo

przysłówek

 (1.1) w sposób ubogi, biedny

Wiktionary

Ubogo (mac. "Убого") – wieś w centralnej Macedonii Północnej, terytorialnie i administracyjnie należąca do gminy Gradsko. Według stanu na 2002 rok jej liczebność wynosiła 0 mieszkańców.

Według danych ze spisu powszechnego przeprowadzonego w 2002 roku, wieś Ubogo była miejscowością opuszczoną, której nie zamieszkiwał żaden człowiek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W drzwiach stanęła ubogo ubrana kobieta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uboga ż., ubogi mos., ubóstwo n., ubogość ż.

 przym. ubogi, ubożuchny

 czas. bogacić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biednie

Wiktionary


ubogoresztkowy

o niskiej zawartości błonnika


SJP.pl


ubogość

→ ubogi (dawniej: ubóstwo)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest ubogie; cecha tych, którzy są ubodzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubóstwo n., ubogi mos.

 przym. ubogi

 przysł. ubogo

Wiktionary


ubojnia

pomieszczenie przeznaczone do uboju zwierząt; rzeźnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zakład uboju zwierząt

Wiktionary

Ubojnia (również rzeźnia) – zakład dokonujący uboju i patroszenia zwierząt, których mięso jest przeznaczone do spożycia przez ludzi.

Współcześnie największe rzeźnie w Polsce dokonują uboju do 12 tysięcy świń dziennie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ubój mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzeźnia

Wiktionary


ubojowiec

pracownik zajmujący się ubojem


SJP.pl


ubojowy

przymiotnik od: ubój


SJP.pl


ubol

potocznie: funkcjonariusz Urzędu Bezpieczeństwa; ubek


SJP.pl


ubolewający

→ ubolewać


SJP.pl

Patrz:

ubolewać

ubolewać

czasownik niedokonany

 (1.1) odczuwać i wyrażać żal, niezadowolenie lub współczucie dla kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja już wtedy paliłam papierosy bez ustnika i ubolewałam nad tym, że mam żółte zęby od nikotyny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubolewanie n., boleść ż.

 czas. boleć

Wiktionary


uborć

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka na Białorusi i na Ukrainie na zachodnim Polesiu, prawy dopływ Prypeci;

Wiktionary

Uborć ( Убарць "Ubarć", Уборть "Ubort'") – rzeka na Białorusi i na Ukrainie na zachodnim Polesiu, prawy dopływ Prypeci.

Długość rzeki wynosi 292 km, powierzchnia dorzecza – 5820 km². Główne dopływy to: Perga (67 km) i Swydowec (58 km)

Wikipedia


ubowiec

funkcjonariusz UB (Urzędu Bezpieczeństwa); ubek (potocznie), ubol (pogardliwie)


SJP.pl


ubożej

stopień wyższy od przysłówka: ubogo


SJP.pl


ubożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stawanie się biedniejszym, bardziej ubogim

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ubożeć ndk.

 przym. ubożuchny

Wiktionary


ubożeć

1. stawać się ubogim, biednieć;
2. stawać się mniej licznym, mniej różnorodnym


SJP.pl


uboższy

stopień wyższy od przymiotnika: ubogi


SJP.pl


ubożuchniej

stopień wyższy od przysłówka: ubożuchno


SJP.pl


ubożuchność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest ubożuchne; cecha tych, którzy są ubożuchni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ubożuchny

 przysł. ubożuchnie

Wiktionary


ubożuchny

zdrobniale ubogi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: ubogi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ślad za Lewitanem przyzwyczailiśmy się uważać naszą rosyjską przyrodę za ubożuchną, pokrzywdzoną, miłą tylko dlatego, że skromną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przebóstwienie n., ubogi mos., ubóstwo n., ubożenie n., ubożuchność ż.

 przym. ubogi, ubożutki

 przysł. ubogo

 czas. ubożeć ndk.

Wiktionary


ubożutki

zdrobnienie od: ubogi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: ubogi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌubɔˈʒutʲci, AS: ubožutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ubożuchny

Wiktionary


ubożyć

1. czynić ubogim, biedniejszym;
2. czynić mniej obfitym, mniej bujnym, mniej licznym, mniej różnorodnym


SJP.pl


ubożę

1. czynić ubogim, biedniejszym;
2. czynić mniej obfitym, mniej bujnym, mniej licznym, mniej różnorodnym


SJP.pl


ubranie

1. nałożyć ubranie;
2. kupić lub uszyć ubranie;
3. ozdobić, przystroić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ubrać.

 (1.2) wszystko, co służy do okrycia ludzkiego ciała

 (1.3) daw. garnitur

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nie możesz wyjść na dwór bez ciepłego ubrania.

 (1.3) To powiedział i poszedł, wielki i odmienny w swoim czarnym, ślubnym jeszcze, połyskliwym od lat i używania ubraniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈbrãɲɛ, AS: ubrãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubiór m., ubiorek m.

:: zdrobn. ubranko n.

 czas. ubrać, ubierać ndk.

 przym. ubraniowy, ubrany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) odzież, ubiór, ciuch, ciuszek, kostium, kreacja, łach, odzienie, okrycie, strój, szata

 (1.3) garnitur

Wiktionary


ubraniomat

przymiotnik

 (1.1) automat do zbierania niechcianych ubrań

Wiktionary


ubraniowy

przymiotnik od: ubranie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący ubrań, związany z ubraniami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zamierzasz sponsorować mój ubraniowy zakupoholizm, dopóki nie zacznę sensownie zarabiać?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubranie n., ubieranie n., ubranko n.

 czas. ubrać dk., ubierać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odzieżowy

Wiktionary


ubraniówka

materiał przeznaczony do szycia garniturów męskich


SJP.pl


ubranko

zdrobnienie od: ubranie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: ubranie

 (1.2) ubranie małych rozmiarów, często dla dzieci

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈbrãnkɔ, AS: ubrãnko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubieranie n., ubranie n., ubiór m., ubiorek m.

 czas. ubrać dk., ubierać ndk.

 przym. ubraniowy

Wiktionary


ubrany

przymiotnik

 (1.1) noszący odzież

forma czasownika.

 (2.1) ims. przym. od ubrać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zakonnica była ubrana w czarny habit.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubranie n.

 czas. ubrać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obleczony, odziany, przyobleczony, przyodziany, strojny

Wiktionary


ubrać

1. nałożyć ubranie;
2. kupić lub uszyć ubranie;
3. ozdobić, przystroić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. ubierać)

 (1.1) dokonany od|ubierać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szlachcica zatrzymał prosty chłop ubrany w proste szaty i prosił o pomoc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈubrat͡ɕ, AS: ubrać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubiór mrz., ubieranie n., ubranie n., ubranko n., ubraniówka ż.

 czas. ubierać ndk.

 przym. ubraniowy, ubrany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odziać, obłóczyć

Wiktionary


ubrdać

1. pot. w zwrocie "ubrdać sobie": uroić, wyimaginować sobie;
2. ubrdać się: pot. przyjść na myśl, wydać się, uroić się komuś


SJP.pl


ubroczyć

przestarzale: pobrudzić cieczą, zwłaszcza krwią; pobroczyć, zbroczyć, zakrwawić, pokrwawić


SJP.pl


ubrodowice

Ubrodowice – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Hrubieszów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Horodło. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 267 mieszkańców i była 22. co do wielkości miejscowością gminy Hrubieszów.

Wikipedia


ubrudzać

rzadko: czynić brudnym; brudzić, walać, zanieczyszczać


SJP.pl


ubrudzić

uczynić brudnym


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) uczynić brudnym

czasownik zwrotny dokonany ubrudzić się

 (2.1) ubrudzić (1.1) siebie samego

 (2.2) zostać ubrudzonym (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brud m., brudas m., brudasek m., brudownik m., brudzenie n., zabrudzenie n.

 czas. brudzić ndk., zabrudzić dk., zabrudzać ndk., wybrudzić dk., nabrudzić dk.

 przym. brudny

 przysł. brudno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg-pl|Poznań. uślumprać, reg-pl|Śląsk. umarasić

Wiktionary


ubrus

rodzaj chusty


SJP.pl


ubruttawiać

w ekonomii: zwiększać kwotę brutto świadczenia pieniężnego


SJP.pl


ubruttowić

w ekonomii: zwiększyć kwotę brutto świadczenia pieniężnego


SJP.pl


ubrylancać

dawniej: przyozdabiać, pokrywać brylantami


SJP.pl


ubrylantować

pokryć, przyozdobić brylantami, błyszczącą biżuterią; zbrylantować, wybrylantować


SJP.pl


ubrązowywać

rzadko: zabarwiać na brązowo, powlekać warstwą brązu


SJP.pl


ubu

Ubu – gaun wikas samiti we wschodniej części Nepalu w strefie Sagarmatha w dystrykcie Okhaldhunga. Według nepalskiego spisu powszechnego z 2001 roku liczył on 685 gospodarstw domowych i 3445 mieszkańców (1816 kobiet i 1629 mężczyzn).

Wikipedia


ubuntu

jedna z dystrybucji systemu Linux


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) filoz. subsaharyjska ideologia i system etyczny skupiający się na relacjach międzyludzkich i pomocy bliźniemu;

Wiktionary

Ubuntu – dystrybucja Linuksa oparta na Debianie, rozwijana przez przedsiębiorstwo Canonical Ltd. oraz społeczność projektu. Jest udostępniana w edycjach przeznaczonych między innymi dla komputerów osobistych, serwerów oraz urządzeń Internetu rzeczy. Domyślnym środowiskiem graficznym edycji Ubuntu Desktop jest GNOME.

Wikipedia


ubych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. przedstawiciel nieistniejącego już narodu, zamieszkującego w przeszłości obszar współczesnego Kraju Krasnodarskiego

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ubychski, ubyski

 rzecz. ubychski mrz.

Wiktionary


ubychijski

związany z nieistniejącym już narodem Ubychów


SJP.pl


ubychski

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do nieistniejącego już narodu Ubychów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język ubychski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ubych m.

 przym. ubyski, ubychijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ubyski, ubychijski

Wiktionary


ubyski

przymiotnik

 (1.1) zob. ubychski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ubych m., ubychski mrz.

 przym. ubychski, ubychijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ubychski, ubychijski

Wiktionary


ubysz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Leokadia Borucka-Ubysz (1919-1989) – polska biometryk, metodyk statystyki
  • Mieczysław Ubysz (1915-1970) – polski poeta i wojskowy
  • Wojciech Ubysz – polski urzędnik i poseł na Sejm w XVII wieku

Wikipedia


ubysław

imię męskie


SJP.pl

Ubysław, Hubysław – staropolskie imię męskie. Składa się z członu "Uby-" ("ubyć, ubywać") "-sław" ("sława"). Może oznaczać "ten, który pomniejsza sławę", lub "ten, którego pojawienie się na świecie wiąże się z gorszą sławą". Żeński odpowiednik – Ubysława, Hubysława.

Wikipedia


ubysławice

Ubysławice (niem. "Rüwolsdorf") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Karlino. W latach 1975–1998 wieś należała do województwa koszalińskiego. W roku 2007 wieś liczyła 94 mieszkańców. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Mierzyn.

Wikipedia


ubytek

strata, uszczerbek, różnica ilościowa pomiędzy stanem pierwotnym a aktualnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) strata, uszczerbek, różnica ilościowa pomiędzy stanem pierwotnym a aktualnym

 (1.2) stomat. fragment zęba zaatakowany próchnicą

Wiktionary

Ubytek – strata, uszczerbek, różnica ilościowa pomiędzy stanem pierwotnym a aktualnym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) 10 lat temu w Norwegii zakazano wypełniania ubytków w zębach mieszanką rtęci – amalgamatem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈbɨtɛk, AS: ubytek

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ubywać

 rzecz. bywalec mos., ubywanie ndk., ubycie dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strata, ubywanie, utrata brak, deficyt, niedobór, niedomiar, niedostatek

 (1.2) pot. dziura (w zębie)

Wiktionary


ubytkowy

→ ubytek


SJP.pl

Patrz:

ubytek

ubywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stopniowe zmniejszanie się liczby, objętości lub ilości czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dostęp do leków na poziomie całego kraju jest na razie zapewniony. Widzimy, że tempo ich ubywania w hurtowniach jest ogromne i nieporównywalne z poprzednimi latami – powiedział minister zdrowia (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubytek n., bywalec mos.

 czas. ubywać ndk.

Wiktionary


ubywać

1. odchodzić, oddalać się od jakiejś zbiorowości;
2. zmniejszać się stopniowo


SJP.pl


ubyć

1. odejść; umrzeć; zostać zabranym;
2. z podmiotem w dopełniaczu: stać się mniejszym, mniej liczebnym


SJP.pl


ubzdryngalać

potocznie: ubzdryngalać się - upijać się; nabzdryngalać się


SJP.pl


ubzdryngolić

ubzdryngolić się - potocznie, żartobliwie: upić się; nabzdryngolić się


SJP.pl


ubzdurać

czasownik

 (1.1) wyimaginować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Preferuje kuchnię francuską, bo ubzdurała sobie, że w domu Tolka tylko tak się jada.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bzdurstwo n., bzdurka ż., bzdura ż.

 przym. bzdurny

Wiktionary


ubzdurzać

dawniej: wymyślać sobie coś i uznawać to za prawdziwe


SJP.pl


ubój

zabijanie zwierząt rzeźnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zabijanie zdrowych zwierząt hodowlanych, zwykle dla mięsa,

Wiktionary

Ub

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Świeżo wykryty zalążek świńskiej grypy spowodował ubój trzody (chlewnej) w gospodarstwach znajdujących się w strefie zakażenia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubojnia ż.

 przym. ubojowy, ubojny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzeź

Wiktionary


ubóstwiana

uwielbiać kogoś lub coś; czcić


SJP.pl


ubóstwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ubóstwiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌubuˈstfʲjä̃ɲɛ, AS: ubustfʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ubóstwiać

 przym. boski, niezbożny

 rzecz. przebóstwienie n., bóstwo n., bóg mos., bogini ż.

Wiktionary


ubóstwiany

uwielbiać kogoś lub coś; czcić


SJP.pl


ubóstwiać

uwielbiać kogoś lub coś; czcić


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) czcić, wielbić, uwielbiać, otaczać zachwytem

 (1.2) nadawać obiektom lub zjawiskom cechy boskie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ubóstwiam panią, kiedy pani mówi, ale ubóstwiam panią jeszcze bardziej, kiedy pani mówi szeptem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈbustfʲjät͡ɕ, AS: ubustfʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przebóstwienie n., bogini ż., bóg mos., ubóstwianie n., bóstwo

 przym. boski, niezbożny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uwielbiać, adorować

Wiktionary


ubóstwo

1. brak środków do życia; nędza, bieda;
2. mała różnorodność, mała ilość czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) brak środków materialnych

 (1.2) przen. brak różnorodności

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • biedę – w ujęciu ekonomicznym, np. ubóstwo absolutne
  • małą różnorodność (np. ubóstwo języka, ubogość stylu) albo małą liczbę czegoś (np. ubogi dorobek naukowy, ubogi wybór towarów w sklepie) w rozumieniu „niewiele”;
  • cnotę, która obowiązuje wszystkich chrześcijan (także jeden ze ślubów zakonnych składanych przez zakonnice i zakonników katolickich).
  • wskaźnik ubóstwa
  • ubóstwo energetyczne
  • ubóstwo menstruacyjne

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Janek wychowywał się w ubóstwie i nie chodził do szkoły.

 (1.2) Co mnie razi w jego wypowiedzi to ubóstwo słownictwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈbustfɔ, AS: ubustfo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ubogi, ubożuchny

 przysł. ubogo

 rzecz. ubogi mos., ubogość ż.

 czas. bogacić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bieda, nędza, książk. niedostatek, pot. biedota, dziadostwo, chudoba

 (1.2) jałowość, książk. niedostatek

Wiktionary


ubóść

ubodnąć (rzadko);
1. uderzyć coś, kogoś rogami lub czymś ostrym; bodnąć;
2. obrazić lub urazić kogoś mocno


SJP.pl


ubłagalnia

wieko Arki Przymierza


SJP.pl


ubłocenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ubłocić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌubwɔˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: ubu̯ocẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ubłocić

 rzecz. błoto n., błotnik mrz., błotko n.

Wiktionary


ubłocić

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) ubrudzić, pokrywając błotem

czasownik zwrotny dokonany ubłocić się (ndk. brak)

 (2.1) ubrudzić, pokryć błotem samego siebie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈbwɔt͡ɕit͡ɕ, AS: ubu̯oćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błotnik mrz., ubłocenie n., błoto n., błotko n., błota

 czas. zabłocić dk., wybłocić dk.

 przym. błotnisty

 ims. zabłocony

Wiktionary


ubłogosławić

dawniej: udzielić błogosławieństwa, pobłogosławić


SJP.pl


uc

[czytaj: u-CE] skrót od: Urząd Celny


SJP.pl


ucapić

potocznie:
1. ująć, chwycić ręką; capnąć, złapać, ułapić;
2. pojmać, złapać, zatrzymać kogoś lub coś; ułapić;
3. ucapić się - chwycić się mocno


SJP.pl


ucayali

rzeka w Peru; Ukajali


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ucayali – rzeka, prawy dopływ Amazonki
  • Ucayali – region Peru

Wikipedia


ucałowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ucałować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ucałować dk.

Wiktionary


ucelować

zdołać w coś trafić


SJP.pl


uch

wyraz naśladujący westchnienie


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) …wyrażający niesmak lub oburzenie

 (1.2) …wyrażający cierpienie lub żal

 (1.3) …wyrażający zadowolenie lub ulgę

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od ucho

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uch, jakiś ty zimny, zaschnięty — mówił z wyrzutem.

 (1.2) Spać nie chce się… Uch, jak boli… Rękę wykręcili, czorty…

 (1.3) Butelki leżeli tam na ziemi pokotem, a wino było chyba prawdziwe, bo mocne i takie cierpkie, że aż gęby wykrzywiało. Ale zimne, dobre, uch, jakie dobre!

Wiktionary


ucha

zupa rybna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. typowa dla kuchni rosyjskiej zupa rybna przyrządzana z kilku gatunków ryb słodkowodnych

forma rzeczownika.

 (2.1) M. i B. lm. od: ucho (w sensie uchwytu lub dziurki w igle)

 (2.2) D. lp. od: ucho (we wszystkich znaczeniach)

Wiktionary

Ucha – zawiesista zupa rybna, typowa dla kuchni rosyjskiej. Nazwa pochodzi od starorosyjskiego określenia "jucha", oznaczającego wywar.

Przyrządzana z kilku gatunków ryb słodkowodnych (jazgarz, płoć, okoń), z których sporządza się bulion. Do bulionu dodaje się cebulę, seler, pietruszkę i przyprawy (sól, pieprz, ziele angielskie). W odcedzonym wywarze gotuje się większe kawałki innych ryb (lin, karp, szczupak). Gotową zupę serwuje się z plasterkami cytryny i posiekanym koperkiem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈuxa, AS: uχa

Wiktionary


uchachany

potocznie: taki, który się uchachał (uśmiał się)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o kimś w stanie ogromnej radości i promiennego uśmiechu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Taki młody człowiek albo jest cały uchachany, albo - zdołowany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuxaˈxãnɨ, AS: uχaχãny

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. cha

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) roześmiany

Wiktionary


uchachać

uchachać się - potocznie: uśmiać się


SJP.pl


uchanianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Uchań

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uchanie nmos.

:: fż. uchanianka ż.

 przym. uchański

Wiktionary


uchanianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Uchań

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uchanie nmos.

:: fm. uchanianin m.

 przym. uchański

Wiktionary


uchanie

wieś w Polsce


SJP.pl

Uchanie – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Uchanie.

Dawniej miasto; uzyskały lokację miejską w 1484 roku, ale nie została ona zrealizowana, ponowne nadanie praw miejskich w 1596 roku, degradacja w 1869 roku. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Uchanie. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wikipedia


uchapić

dawniej: uchwycić


SJP.pl


ucharakteryzowywać

zmieniać wygląd zewnętrzny jakiejś osoby przy pomocy charakteryzacji


SJP.pl


uchatek

rodzina dużych ssaków morskich z rzędu drapieżnych; uchatkowate, uszatki


SJP.pl

Uchatek ("Eumetopias") – rodzaj ssaków z rodziny uchatkowatych (Otariidae).

Wikipedia


uchatka

ssak z rzędu drapieżnych, podobny do foki, ale mający małżowiny uszne, żyjący w morzach południowych, subantarktycznych; uszatka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Otaria|Péron|ref=tak., rodzaj drapieżnego ssaka morskiego z rodziny uchatkowatych występujący u południowych wybrzeży Ameryki Południowej;

 (1.2) zool. drapieżnik z rodzaju uchatka (1.1)

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: uchatek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Samica uchatki rodzi zwykle jedno młode.

 (1.2) Na skałach leżała szarobrunatna uchatka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ucho n., uchatek mzw., uchatkowate lm nm.

 przym. uchaty, uszaty

Wiktionary


uchatki

rodzina dużych ssaków morskich z rzędu drapieżnych; uchatkowate, uszatki


SJP.pl


uchatkowate

rodzina dużych ssaków morskich z rzędu drapieżnych; uchatki, uszatki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Otariidae|Gray|ref=tak., rodzina dużych ssaków morskich z rzędu drapieżnych;

Wiktionary

Uc

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kształt ciała uchatkowatych ułatwia pływanie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uchatka ż., uchatek mzw.

 przym. uchaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uszatki, uchatki

Wiktionary


uchatkowaty

o cechach uchatkowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


uchaty

uszaty; potocznie:
1. o naczyniu, czapce itp.: mający ucho albo ucha;
2. mający duże uszy; długouchy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. o przedmiocie mający ucho lub ucha

 (1.2) pot. mający długie uszy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nosił uchatą czapkę z futra króliczego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uszko n., ucho n., uchatka ż., uchatek mzw., uchatkowate lm nm.

 przym. uszaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) uszaty

Wiktionary


uchański

przymiotnik od: Uchanie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Uchań

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uchanie nmos., uchanianin m., uchanianka ż.

Wiktionary


uchażor

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Białystok,Białowieża,Hajnówka, Sokółka. iron. starający się o rękę panny

Wiktionary


uchlany

potocznie: taki, który się upił; pijany, nietrzeźwy, schlany


SJP.pl


uchlać

uchlać się - potocznie: upić się


SJP.pl


uchlewać

potocznie: uchlewać się - upijać się; schlewać się, nachlewać się


SJP.pl


uchman

nazwisko


SJP.pl


ucho

1. narząd słuchu i równowagi;
2. małżowina uszna;
3. jedna z dwóch klapek przy czapce, które można opuścić dla ochrony uszu przed chłodem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) małżowina uszna

 (1.2) anat. narząd słuchu;

 (1.3) uchwyt kosza, garnka, filiżanki lub siatki

 (1.4) kraw. dziurka w igle, przez którą przewleka się nić

 (1.5) klapki na czapce opuszczane dla zasłonięcia uszu (1.1)

 (1.6) pot. o kimś, kto donosi

 (1.7) rzecz w kształcie ucha (1.1) lub (1.3)

Wiktionary

Ucho – narząd słuchu występujący jedynie u kręgowców. Najbardziej złożone i rozwinięte uszy występują u ssaków. Ucho odbiera fale dźwiękowe, przekształca je w drgania mechaniczne, a drgania w impulsy nerwowe. Odpowiada także za zmysł równowagi (błędnik).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na złość babci odmroziła sobie uszy.

 (1.3) Oberwało się ucho u kosza i wszystkie jabłka wysypały się na ulicę.

 (1.3) Odłamałam ucho filiżanki, ale udało mi się je z powrotem przykleić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuxɔ, AS: uχo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nausznik m., uszatek m., uchatka ż., zausznik m., zausznica ż., uszanka ż., uchówka ż., uszatka ż., uszak m., uchowiec m.

:: zdrobn. uszko m.

:: zgrub. uszysko n.

 przym. uszny, wewnątrzuszny, douszny, uszaty, uchaty, uszkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) uchwyt

 (1.6) kabel, konfident

Wiktionary


uchod

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. odwrót, ucieczka

 (1.2) daw. miejsce schronienia

 (1.3) daw. nadzór

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuxɔt, AS: uχot

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) war. uchód

Wiktionary


uchodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uchodzić.

Wiktionary

Uchodzenie – w wędkarstwie: zmęczenie ryby odpowiednio długim holowaniem, do stanu, w którym leży ona na boku na powierzchni wody i możliwe jest jej lądowanie (wyciągnięcie z wody ręką lub podbierakiem) bez narażania żyłki na zerwanie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wskazuje, że zarówno w greckich mitach, jak i w opowieściach biblijnych nomadyczność i uchodzenie jest permanentnym stanem wielu bohaterów, np. Mojżesza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uchodźstwo n., uchodźca m., uchodźczyni ż., ujście n., Ujście n.

 czas. uchodzić ndk., ujść dk.

 przym. uchodźczy, ujściowy

Wiktionary


uchodzić

1. umykać, uciekać komuś lub skądś;
2. nie powodować negatywnych konsekwencji;
3. być uważanym za kogoś, za coś;
4. o cieczach, gazach: wydostawać się, wydobywać się na zewnątrz; wyciekać;
5. o rzece, strumieniu: wpływać do morza, jeziora lub do innej rzeki; wpadać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. ujść)

 (1.1) przest. oddalać się, uciekać

 (1.2) geogr. o cieku wodnym: mieć ujście, wpadać gdzieś

 (1.3) o cieczach, gazach: wydostawać się skądś

 (1.4) o niebezpieczeństwach: unikać negatywnych następstw, wydostawać się z opresji

 (1.5) być uznawanym / uważanym za kogoś lub za coś

 (1.6) wypadać, pasować, być dozwolonym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z Szechem trzeba było co rychlej uchodzić, zanim sąsiednie ludy ochłoną z przerażenia i wezmą odwet za zdradliwą krwawą napaść.

 (1.5) Próby naprawy tej dekadencji, długo uchodzącej za znamię rozkwitu, są obecnie podejmowane.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈxɔd͡ʑit͡ɕ, AS: uχoʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ujście n., Ujście n., uchodźca m., uchodźczyni ż., uchodzenie n., uchodźstwo n.

 czas. ujść dk.

 przym. ujściowy, ujścieński, uchodźczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wpadać

 (1.4) unikać, umykać

Wiktionary


uchodźca

osoba, która pod przymusem okoliczności opuściła własny kraj; wychodźca, uciekinier, emigrant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która musiała opuścić swój kraj ze względu na wojnę, prześladowania lub klęski żywiołowe;

Wiktionary

Uchodźca ( refugee, беженец, "bieżeniec") – osoba, która musiała opuścić teren, na którym mieszkała, ze względu na różnego typu prześladowania. Wynikające z tego zagrożenie życia, zdrowia bądź wolności jest najczęściej związane z walkami zbrojnymi bądź z działaniami opresyjnymi z powodu religii, pochodzenia lub przekonań politycznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla niektórych uchodźców z Iraku Syria jest jedynie przystankiem na drodze do Europy, Stanów Zjednoczonych czy Australii, dla większości stanowi miejsce schronienia, gdzie próbują odbudować „normalne” życie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈxɔt͡ɕt͡sa, AS: uχoćca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uchodźstwo n., uchodzenie n.

:: fż. uchodźczyni ż.

 czas. uchodzić ndk., ujść dk.

 przym. uchodźczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wychodźca

Wiktionary


uchodźczy

→ uchodźstwo, → uchodźca


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący uchodźcy i/lub uchodźstwa

Wiktionary

Patrz:

uchodźstwo, → uchodźca

Przykłady

 (1.1) Stosunki między Jugosławią a Albanią były napięte, ponieważ 300 000 Albańczyków uciekło z Kosowa do Albanii, powodując kryzys uchodźczy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uchodźca m., uchodźczyni ż., uchodźstwo n., uchodzenie n.

 czas. uchodzić ndk.

Wiktionary


uchodźczyni

kobieta wyjeżdżająca na stały lub czasowy pobyt poza granicami własnego państwa, spowodowany przyczynami ekonomicznymi, politycznymi lub religijnymi; emigrantka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta uchodźca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuxɔt͡ɕˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: uχoćčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uchodźstwo n., uchodzenie n.

:: fm. uchodźca mos.

 czas. uchodzić ndk., chodzić ndk.

 przym. uchodźczy

Wiktionary


uchodźstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) długotrwały nieturystyczny pobyt poza granicami

Wiktionary

Uchodźstwo – proces opuszczania stałego miejsca zamieszkania przez osoby zagrożone prześladowaniami, będącymi wynikiem konfliktów zbrojnych – zewnętrznych i wewnętrznych, polityki państwa itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Okru­cień­stwa Impe­rium zostaną upu­blicz­nione i Mon Mothma wraz z Sena­tem na uchodź­stwie zyskają poparcie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uchodzenie n., uchodźca mos., uchodźczyni ż.

 czas. uchodzić

 przym. uchodźczy

Wiktionary


uchol

środowiskowo: kapuś


SJP.pl


uchorowo

Uchorowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Murowana Goślina, ok. 9 km na pn.-zach. od Murowanej Gośliny i tyleż na wschód od Obornik.

W pobliżu wsi znajduje się rezerwat Śnieżycowy Jar. Jedna z większych wsi położona przy trasie Murowana Goślina – Oborniki Wlkp Wieś. Obecnie wieś liczy 519 mieszkańców.

Wikipedia


uchowaty

1. przypominający ucho;
2. powierzchnia uchowata - nierówna powierzchnia stawowa znajdująca się na bocznej powierzchni każdej z części bocznych kości krzyżowej


SJP.pl


uchować

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) książk. obronić przed niebezpieczeństwem, ustrzeć

 (1.2) wyhodować z sukcesem

czasownik zwrotny uchować się

 (2.1) książk. przetrwać, zachować się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeżeli Niemcy wyślą na wioski dzikie hordy, ani jedna panienka nie uchowa wianka, ani jedna z niewiast nie ujdzie hańbie.

 (2.1) Ulice, na których miejscami uchował się jeszcze bruk, pełne były dziur i wybojów.

 (2.2) Kto jest daleko, umrze od zarazy; kto jest blisko, padnie od miecza; kto uchowa się, umrze z głodu; kto przetrwa, tego zgubi mróz…

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chować

Wiktionary


uchowiec

jadalny ślimak z podgromady ślimaków przodoskrzelnych, występujący w kilkudziesięciu gatunkach; haliotis, ucho morskie


SJP.pl


uchraniać

strzec, zabezpieczać przed czymś; chronić


SJP.pl


uchrona

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. uczieczka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uxˈrɔ̃na, AS: uχrõna

Wiktionary


uchronić

czasownik przechodni dokonany (ndk. chronić)

 (1.1) dokonany od|chronić.

czasownik zwrotny dokonany uchronić się (ndk. chronić się)

 (2.1) dokonany od|chronić się.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) schronić

 (2.1) schronić się

Wiktionary


uchronny

przestarzałe:
1. dający schronienie, będący schronieniem;
2. taki, którego można uniknąć, ustrzec się


SJP.pl


uchs

skrót od: Unia Chrześcijańsko-Społeczna


SJP.pl


uchta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na północy Federacji Rosyjskiej w Republice Komi;

 (1.2) geogr. rzeka w Republice Komi, lewy dopływ Iżmy

Wiktionary

Uchta (ros. Ухта) – miasto w europejskiej części Rosji, w republice Komi, nad rzeką Uchtą (dorzecze Peczory). Około 93 tys. mieszkańców (2020). Miasto Uchta powstało w 1929 roku jako osiedle robotnicze Czibiu, a w 1939 zmieniło nazwę na Uchta. Prawa miejskie uzyskało w 1943, kiedy została do niego doprowadzona linia kolejowa. Na jego terytorium istniały łagry do 1955 – miejsce zsyłek wielu Polaków i innych nacji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈuxta, AS: uχta

Wiktionary


uchwalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uchwalać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uchwalić, uchwalać ndk.

 rzecz. uchwała ż.

Wiktionary


uchwalać

czasownik przechodni niedokonany (dk. uchwalić)

 (1.1) podejmować uchwałę; postanawiać coś w wyniku obrad zbiorowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ustawę o zmianie Konstytucji uchwala Sejm większością co najmniej ⅔ głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów oraz Senat bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby senatorów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uchwała ż., uchwalanie n., uchwalenie n.

 czas. uchwalić dk.

Wiktionary


uchwalić

czasownik przechodni dokonany (ndk. uchwalać)

 (1.1) dokonany od|uchwalać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uchwała ż., uchwalanie n.

 czas. uchwalać

Wiktionary


uchwat

dawne narzędzie w postaci żelaznej półobręczny z żelazną rękojeścią, używane do wydostawania saganów z ognia


SJP.pl


uchwała

oficjalna decyzja jakiegoś organu państwowego lub instytucji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. akt woli kolegialnego organu państwowego, samorządu lub organizacji, podejmowany z reguły na posiedzeniu tego gremium, po przeprowadzeniu głosowania;

Wiktionary

Uc

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uchwałą z 18 grudnia 2013 Senat RP zdecydował o ustanowieniu roku 2014 Rokiem Odrodzenia Senatu.

 (1.1) Rada gminy podjęła uchwałę o wysokości opłat za wywóz śmieci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈxfawa, AS: uχfau̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uchwalanie n., uchwalenie n.

 czas. uchwalać ndk., uchwalić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rezolucja

Wiktionary


uchwałodawczy

przymiotnik

 (1.1) emanujący uchwały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Organem uchwałodawczym dzielnicy jest zebranie mieszkańców.

Wiktionary


uchwycać

trafnie lub wiernie coś przedstawiać w dziele sztuki (np. obrazie, fotografii, utworze literackim); uchwytywać


SJP.pl


uchwycik

zdrobnienie od: uchwyt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od uchwyt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie uchwyt, lecz tylko mały uchwycik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uchwyt m.

Wiktionary


uchwycić

czasownik przechodni dokonany (rzad. ndk. uchwytywać)

 (1.1) ująć coś szybko

czasownik zwrotny dokonany uchwycić się (rzad. ndk. uchwytywać się)

 (2.1) ująć coś szybko, aby utrzymać równowagę itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈxfɨt͡ɕit͡ɕ, AS: uχfyćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schwytanie n., uchwyt mrz., chwytnia ż.

 przym. uchwytny

 czas. chwytać, schwytać

Wiktionary


uchwyt

1. coś, za co można się chwycić, złapać dla utrzymania równowagi;
2. część przedmiotu służąca do chwytania go ręką


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) część przedmiotu służąca do chwytania go ręką

 (1.2) techn. część służąca do umocowania czegoś

 (1.3) uchwycenie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • uchwyt – identyfikator obiektu systemu informatycznego
  • uchwyt – rodzaj okucia budowlanego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trzymaj to za uchwyt.

 (1.2) Zamontowałem sobie uchwyt rowerowy na bidon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuxfɨt, AS: uχfyt

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uchwycić dk., chwytać ndk.

 rzecz. chwyt mrz., chwytak mrz., chwytanie n., uchwycenie n., chwytnia ż., schwytanie n., uchwycik mrz.

 przym. chwytakowy, chwytny, uchwytny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mocowanie, przymocowanie, przytwierdzenie, zaczep

Wiktionary


uchwytniej

stopień wyższy od przysłówka: uchwytnie


SJP.pl


uchwytniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: uchwytny


SJP.pl


uchwytny

przymiotnik

 (1.1) dający się łatwo zrozumieć, zdefiniować

 (1.2) dający się uchwycić za pomocą zmysłów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uchwycenie n., uchwyt m., chwytanie n., chwycenie n.

 czas. uchwycić dk., chwycić dk., chwytać ndk.

Wiktionary


uchwytowy

→ uchwyt


SJP.pl

Patrz:

uchwyt

uchwytywać

trafnie lub wiernie coś przedstawiać w dziele sztuki (np. obrazie, fotografii, utworze literackim); uchwycać


SJP.pl


uchyb

1. błąd;
2. w układach regulacji: różnica między wartością zadaną a wartością wyjściową


SJP.pl


uchybienie

1. postąpić wbrew jakimś przepisom, naruszyć przepis, nakaz, zwyczaj;
2. obrazić kogoś, ubliżyć komuś;
3. dawniej: nie trafić w coś, chybić; zabłądzić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) niewypełnienie zobowiązania

 (1.2) wykroczenie przeciw normom, konwenansom, zwyczajom itp.

 (1.3) zachowanie obrażające

 (1.4) niedopracowanie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uchybiać ndk., uchybić dk., chybić ndk.

 przym. uchybieniowy, chybiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaniedbanie

 (1.2) nietakt, gafa

 (1.3) zniewaga, ubliżenie, afront

 (1.4) usterka, wada

Wiktionary


uchybić

1. postąpić wbrew jakimś przepisom, naruszyć przepis, nakaz, zwyczaj;
2. obrazić kogoś, ubliżyć komuś;
3. dawniej: nie trafić w coś, chybić; zabłądzić


SJP.pl


uchylant

osoba, która uchyla się od służby wojskowej


SJP.pl


uchylać

czasownik przechodni niedokonany (dk. uchylić)

 (1.1) częściowo odsłaniać lub otwierać

 (1.2) zmieniać nieznacznie położenie czegoś

 (1.3) praw. czynić nieważnym, nieobowiązującym

czasownik zwrotny niedokonany uchylać się (dk. uchylić się)

 (2.1) być częściowo odsłanianym lub otwieranym

 (2.2) pochylając się, unikać czegoś

 (2.3) umyślnie nie wykonywać czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Na tym polega istota sądownictwa w państwie prawa: wyroki mogą się nie podobać, ale władzy wykonawczej nie wolno ich uchylać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uchylanie n.

 przym. uchylny

 czas. uchylić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odchylać

 (1.2) odchylać

 (1.3) kasować, odwoływać, unieważniać

 (2.2) odsuwać się, umykać

 (2.3) migać się, uciekać, wyłgiwać się, wymigiwać się, wywijać się, wykręcać się sianem

Wiktionary


uchylenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) niezupełne otwarcie; częściowe odsłonięcie

 (1.2) praw. uczynienie nieważnym, niemającym już mocy prawnej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pawełek zaczął to oczekiwanie od uchylenia żółtych drzwi, dzięki czemu widzieli i słyszeli wszystko, co działo się wewnątrz.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uchylić

 przym. uchylny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) unieważnienie

Wiktionary


uchylić

czasownik przechodni dokonany (ndk. uchylać)

 (1.1) otworzyć nieznacznie

 (1.2) nieco odsunąć, by coś odsłonić

 (1.3) przesunąć część ciała w celu uniknięcia ciosu

 (1.4) praw. uczynić nieobowiązującym

czasownik zwrotny dokonany uchylić się (ndk. uchylać się)

 (2.1) otworzyć się częściowo lub tak zostać otwartym

 (2.2) pochylając się, uniknąć uderzenia

 (2.3) rozmyślnie nie wypełnić obowiązku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedź, człowieku, ostrożniej, do cholery! – krzyknął do kierowcy, który oddzielony był od przedziału ratunkowego pleksiglasowyeksiglasową, uchyloną nieco szybą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uchylenie n.

 czas. uchylać ndk.

 przym. uchylny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) unieważnić

 (2.1) odemknąć się

 (2.3) uniknąć, wymigać się

Wiktionary


uchylność

→ uchylny


SJP.pl

Patrz:

uchylny

uchylny

dający się uchylić


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który da się uchylać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uchylanie n., uchylenie n.

 czas. uchylać ndk., uchylić dk.

 przym. uchylony

Wiktionary


uchynięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. med. choroba ortopedyczna niemowlęcia o ludowej proweniencji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuxɨ̃ˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: uχỹńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uchynąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) schynięcie, gib, gibnięcie, przełamanie

Wiktionary


uchył

uchylenie


SJP.pl


uchyłek

workowate uwypuklenie w ścianie narządu wewnętrznego, np. w przełyku, pęcherzu moczowym


SJP.pl

Uchyłek ( diverticulum, l.mn. "diverticula"; od "devertere" – odwrócić się) – medyczne lub biologiczne określenie workowatego (rzadziej rurkowatego) uwypuklenia ściany narządu, wyrostka lub woreczka odchodzącego od głównej osi organu. W entomologii "diverticulum" oznacza ślepy uchyłek narządu. W anatomii bezkręgowców używa się też określenia "dywertykuły".

Wikipedia


uchyłkowaty

przypominający uchyłek - uwypuklenie narządu w kształcie worka lub kieszonki


SJP.pl


uchyłkowy

→ uchyłek


SJP.pl

Patrz:

uchyłek

uchówka

rodzaj grzybów z rzędu kustrzebkowców


SJP.pl


uciachać

potocznie: uciąć, ukrajać, urąbać


SJP.pl


uciana

miasto na Litwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie;

Wiktionary

Uciana (lit. "Utena") – miasto w północno-wschodniej Litwie. 25 tys. mieszkańców (w większości Litwini). Miasto znane jest z produkcji piwa "Utenos".

Wikipedia

Powiązane:

 przym. uciański

Wiktionary


uciapać

potocznie:
1. chwycić mocno zębami; capnąć, ugryźć;
2. odciąć, odrąbać


SJP.pl


uciański

→ Uciana (miasto na Litwie)


SJP.pl


ucichły

taki, który ucichł; ścichły


SJP.pl


uciec

wydostać się na wolność; * forma "uciecze" możliwa tylko w kilku utartych powiedzeniach, np. "co się odwlecze, to nie uciecze" - co ma być, to będzie


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. uciekać)

 (1.1) dokonany od|uciekać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Myśl mi uciekła – mówię jak prawdziwy schizofrenik – i poczułem w głowie zupełną pustkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈut͡ɕɛt͡s, AS: ućec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ucieczka ż., uciekinier m., uciekinierka ż., uciekanie n., ucieknięcie n.

 czas. uciekać ndk.

 przym. ucieczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eufem. wycofać się na z góry upatrzone pozycje; pot. prysnąć, szurnąć, zwiać, dać nogę, dać dyla, dać drapaka, pokazać plecy, pokazać pięty, wziąć nogi za pas; posp. spieprzyć; reg. pozn. ućknąć, gw. Górny Śląsk wymleć; stpol. dernąć

Wiktionary


uciecha

1. uczucie zadowolenia lub wesołości wywołane pomyślnymi albo zabawnymi zdarzeniami; radość, zadowolenie;
2. to, co sprawia komuś przyjemność; frajda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. coś, z czego ktoś się cieszy

 (1.2) pot. uczucie zadowolenia wywołane czymś radosnym, śmiesznym

Wiktionary

Uciecha (nazwa oboczna: Katarzyna, Katharinenhof) – przysiółek wsi Przedborowice w Polsce, położony w województwie opolskim, w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Pawłowiczki.

W latach 1975–1998 przysiółek administracyjnie należał do ówczesnego województwa opolskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) – Pani, tym wieńcem, uwitym z liści rośliny, której nazwa twemu imieniu odpowiada, koronuje cię na królowę naszego grona. Jako władczyni, nakazuj wszystko, co za pożyteczne dla uciechy i rozkoszy naszego towarzystwa uznasz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈt͡ɕɛxa, AS: ućeχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ucieszność ż., ucieszenie n.

 czas. ucieszyć (się)

 przym. ucieszny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radocha, ubaw, heca, zabawa

 (1.2) radość, zadowolenie

Wiktionary


uciechowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Uciechowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uciechów m.

:: fż. uciechowianka ż.

 przym. uciechowski

Wiktionary


uciechowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Uciechowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uciechów m.

:: fm. uciechowianin m.

 przym. uciechowski

Wiktionary


uciechowice

Uciechowice ( Utěchovice, niem. "Auchwitz") – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Branice, przy granicy z Czechami.

Leży na terenie Nadleśnictwa Prudnik (obręb Prudnik).

Wikipedia


uciechowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Uciechowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uciechów m., uciechowianin m., uciechowianka ż.

Wiktionary


uciechów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Uciechów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. dzierżoniowskim, w gminie Dzierżoniów
  • Uciechów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Odolanów

Wikipedia


ucieczka

uciekanie skądś lub przed czymś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szybkie opuszczenie lub opuszczanie jakiegoś miejsca w celu uniknięcia realnego lub domniemanego niebezpieczeństwa

 (1.2) przen. unikanie lub uniknięcie czegoś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ucieczka – powieść Jamesa Clavella, wydana w 1995 roku (po śmierci autora)
  • Ucieczka – powieść Roberta Muchamore’a
  • Ucieczka – rosyjski film z 1970
  • Ucieczka – amerykański film telewizyjny z 1980 roku
  • Ucieczka – polski film obyczajowy z 1986 roku
  • Ucieczka (węg. Szökés) – polsko-niemiecko-węgierski film obyczajowy z 1996 roku
  • Ucieczka – norweski film z 2012 roku
  • Ucieczka – ósmy odcinek serialu Ekipa
  • escape (ang.)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Więzień podjął dwie próby ucieczki.

 (1.2) Sztukę awangardową charakteryzuje ucieczka od realizmu i tradycyjnych form artystycznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈt͡ɕɛt͡ʃka, AS: ućečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uciekinier mos., uciekinierka ż., uciekanie n.

 przym. ucieczkowy

 czas. uciekać ndk., uciec dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żart. fugas chrustas

Wiktionary


ucieczkowy

→ ucieczka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ucieczką, dotyczący ucieczki

Wiktionary

Patrz:

ucieczka

Powiązane:

 rzecz. ucieczka ż.

 czas. uciec, uciekać

Wiktionary


uciekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uciekać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌut͡ɕɛˈkãɲɛ, AS: ućekãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uciekać, uciec

 rzecz. ucieczka ż.

Wiktionary


uciekać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. uciec)

 (1.1) pośpiesznie opuszczać jakieś miejsce (najczęściej ze względu na niebezpieczeństwo, zagrożenie)

 (1.2) przen. unikać czegoś, nie chcieć konfrontacji z czymś

 (1.3) o substancjach: wylewać się, wydostawać się, przeciekać

czasownik zwrotny niedokonany uciekać się (dk. uciec się)

 (2.1) posługiwać się czymś dla osiągnięcia pewnego celu

 (2.2) zwracać się do kogoś, aby uzyskać pomoc, opiekę

Wiktionary

Uciekać ( Breaking Away) – komedia w reżyserii Petera Yatesa z 1979 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na widok ojca uciekała po prostu do swego pokoiku na piętrze, położonego tuż obok strychu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈt͡ɕɛkat͡ɕ, AS: ućekać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ucieczka ż., uciekinier m., uciekinierka ż., uciekanie n.

 przym. ucieczkowy

 czas. uciec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierzchać, rejterować, czmychać, wydostawać się, ewakuować, uchodzić, reg. śl. pomykać; pot. wiać, znikać, zmiatać; wulg. spieprzać; wulg. spierdalać

 (1.2) odbiegać, unikać

Wiktionary


uciekinier

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto uciekł lub ucieka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Uciekinier – tytuł powieści Stephena Kinga wydanej pod pseudonimem Richard Bachman
  • Uciekinier – film z 1967 roku
  • Uciekinier – film z 1987 roku, adaptacja powieści Kinga
  • Uciekinier – film dokumentalny z 2006 roku o brawurowej ucieczce Polaków (w tym Kazimierza Piechowskiego) z niemieckiego obozu Auschwitz
  • Uciekinier – film z 2012 roku
  • – film z 2025 roku, adaptacja powieści Kinga

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trzeba pomagać uciekinierom wojennym!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌut͡ɕɛ̇ˈcĩɲɛr, AS: ućėḱĩńer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ucieczka ż., uciekinierstwo n.

:: fż. uciekinierka ż.

 czas. uciec dk., uciekać ndk.

 przym. uciekinierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zbieg, zbiegły

Wiktionary


uciekinierka

kobieta, która uciekła lub ucieka skądś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która uciekła z jakiegoś kraju

Wiktionary

Uciekinierka – polski krótkometrażowy film animowany z 1967 roku w reżyserii Lucjana Dembińskiego, zrealizowany przez łódzki Se-ma-for. Opowiada o spotkaniu parowozu z zajączkiem w lesie.

Film pojawił się na kasetach video w "Składance polskich bajek" i wyświetlany był zaraz po odcinku "Szalony pociąg" serialu "Zaczarowany ołówek". Film był też pokazany w TV ES Poznań.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. uciec, uciekać

 rzecz. uciekinier mos., ucieczka ż.

Wiktionary


uciekinierski

→ uciekinier


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący uciekinierstwa

Wiktionary

Patrz:

uciekinier

Powiązane:

 rzecz. uciekinier mos.

Wiktionary


uciekły

przymiotnik

 (1.1) stpol. ten, który uciekł

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. nmos. lm. przesz. od: uciec

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈt͡ɕɛkwɨ, AS: ućeku̯y

Wiktionary


ucieleśnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ucieleśnić.

 (1.2) to, co uzyskuje realny kształt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cielesny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wcielenie

 (1.2) wcielenie, postać

Wiktionary


uciemiężenie

ograniczyć czyjeś prawa, czyjąś wolność, bezwzględnie wyzyskując


SJP.pl


uciemiężony

ograniczyć czyjeś prawa, czyjąś wolność, bezwzględnie wyzyskując


SJP.pl


uciemiężyciel

dawniej: ktoś, kto uciemięża, gnębi; ciemiężca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. osoba, która pozbawia innych swobody, ograniczając ich prawa lub nakładając na nich nadmiar obowiązków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sam Pan Jezus zejdzie na świat sądzić żywe i umarłe! Sam będzie wymierzał sprawiedliwość! A straszna będzie dla uciemiężycieli!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uciemiężliwość ż.

 czas. uciemiężać ndk., uciemiężyć dk.

 przym. uciemieżliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciemiężca, ciemiężyciel

Wiktionary


uciemiężyć

ograniczyć czyjeś prawa, czyjąś wolność, bezwzględnie wyzyskując


SJP.pl


ucieracz

1. osoba zatrudniona przy rozdrabnianiu substancji lub produktów;
2. narzędzie do rozdrabniania składników potraw lub leków; ucieraczka


SJP.pl


ucieraczka

1. narzędzie do rozdrabniania składników potraw lub leków; ucieracz;
2. maszyna przemysłowa do rozdrabniania substancji


SJP.pl


ucieralnia

dział fabryki, w którym odbywa się rozdrabnianie składników używanych przy produkcji farb i barwników


SJP.pl


ucierany

przymiotnik

 (1.1) rozdrobniony na masę przez tarcie

Wiktionary


ucierać

1. rozdrabniać za pomocą tarki; trzeć, rozcierać
2. przestarzale: czyścić z brudu przez tarcie, wycierać, obcierać
3. dawniej: czynić gładkim przez tarcie
4. ucierać się:
a) stawać się powszechnym; upowszechniać się
b) rzadko: być ucieranym


SJP.pl


ucierpieć

czasownik dokonany

 (1.1) doznać szkody

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żadne zwierzę nie ucierpiało podczas kręcenia filmu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cierpienie n.

Wiktionary


ucieszać

przestarzale:
1. cieszyć, sprawiać radość;
2. ucieszać się - cieszyć się, doznawać radości


SJP.pl


ucieszkowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ucieszkowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ucieszków m.

:: fż. ucieszkowianka ż.

 przym. ucieszkowski

Wiktionary


ucieszkowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ucieszkowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ucieszków m.

:: fm. ucieszkowianin m.

 przym. ucieszkowski

Wiktionary


ucieszkowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Ucieszkowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ucieszków m., ucieszkowianin m., ucieszkowianka ż.

Wiktionary


ucieszków

Ucieszków (dodatkowa nazwa w j. niem. Autischkau) – wieś w Polsce, w województwie opolskim, w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Pawłowiczki.

Wikipedia


ucieszniej

stopień wyższy od przysłówka: uciesznie


SJP.pl


ucieszniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ucieszny


SJP.pl


ucieszny

1. śmieszny, powodujący radość, dowcipny;
2. dawniej: sprawiający przyjemność, miły;
3. potocznie: uradowany, ucieszony


SJP.pl


ucieszyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. ucieszać, cieszyć)

 (1.1) sprawić uciechę, uradować

czasownik zwrotny dokonany ucieszyć się (ndk. cieszyć się)

 (2.1) odczuć radość

 (2.2) daw. zabawić się, nacieszyć się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Korale z bursztynu bałtyckiego ucieszyły ciotkę Daromiłę.

 (1.1) Sikory nie ucieszyła wizyta sroki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pocieszycielka ż., pocieszyciel mos., pocieszenie n., pociecha ż., uciecha ż., cieszenie n., Cieszyn mrz., ucieszenie n.

 czas. cieszyć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pocieszyć, rozweselić

Wiktionary


ucinać

1. oddzielać część przy pomocy ostrego narzędzia;
2. zdecydowanie przerywać (np. rozmowę)


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. uciąć)

 (1.1) oddzielać coś od całości, tnąc to

 (1.2) przerywać nagle wypowiedź

 (1.3) o zwierzętach traktować kolcem, zębami czy żądłem

 (1.4) trwać w czymś przez krótszy czas

 (1.5) przerywać raptownie coś nieprzychylnego

 (1.6) daw. robić coś z ochotą, pasją lub wprawą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ucięcie n., ucinanie n.

 czas. obcinać, ciąć, uciąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obcinać, odcinać, okrajać, przecinać, ścinać, ukrawać, urzynać

 (1.2) przecinać, przerywać, stopować

 (1.3) gryźć, kąsać, żądlić

 (1.5) dusić w zarodku

Wiktionary


ucinka

występ pokładu ponad pułapem chodnika górniczego


SJP.pl


uciompany

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zakatarzony

Wiktionary


ucios

1. ukośne ścięcie krawędzi;
2. element architektoniczny, poziomo biegnący, odpowiednio wyprofilowany występ ścienny; gzyms, korona, krajnik


SJP.pl

Ucios

Wikipedia


uciosać

1. odrąbać poprzez ciosanie; odciosać;
2. rzadko: uformować ciosaniem; wyciosać, wykuć


SJP.pl


uciosowy

→ ucios


SJP.pl

Patrz:

ucios

ucisk

gniecenie, uciskanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) oddziaływanie pewną siłą na coś

 (1.2) odczuwanie uciskania przez coś

 (1.3) ograniczanie czyjejś wolności

Wiktionary

Ucisk (nazwa oboczna: Ucisko, kaszb. "Ùcësk") – część kolonii Sitna Góra w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Kartuzy, na obrzeżach Kaszubskiego Parku Krajobrazowego, na wąskim przesmyku lądowym między jeziorami Białym i Czarnym. Wchodzi w skład sołectwa Pomieczyńska Huta.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. uciskać, ucisnąć

 rzecz. uciskanie n., uciśnięcie n.

 przym. uciskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nacisk, napór, przyciskanie

 (1.2) ciążenie, ciężar, ciśnienie, gniecenie, ściskanie

 (1.3) ciemiężenie, gnębienie, wyzysk

Wiktionary


uciskalny

rzadko: dający się ucisnąć, nacisnąć


SJP.pl


uciskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uciskać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uciskać

 rzecz. ucisk mrz.

Wiktionary


uciskany

mający ograniczoną swobodę; gnębiony


SJP.pl


uciskać

czasownik

 (1.1) wywierać ucisk na coś

 (1.2) o elemencie ubioru: pasku, bucie: uwierać, być za ciasnym

 (1.3) prześladować, ograniczać czyjąś wolność

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Potępił obłudę bogaczy, którzy pościli i składali ofiary w świątyni jerozolimskiej, a równocześnie uciskali ubogich, sieroty i dzieci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈt͡ɕiskat͡ɕ, AS: ućiskać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ucisk m., uciskanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) gnębić, dręczyć, ciemiężyć, ograniczać

Wiktionary


uciskiwać

wrzucać gdzieś wiele czegoś


SJP.pl


uciskowy

przymiotnik od: ucisk


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z uciskiem, dotyczący ucisku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zabiegi uciskowe, które są istotą akupresury, mają pobudzić przepływ energii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ucisk mrz.

Wiktionary


uciszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uciszać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uciszać ndk.

Wiktionary


uciszać

wymuszać na kimś zachowanie ciszy


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. uciszyć)

 (1.1) powodować, że ktoś lub coś cichnie

 (1.2) przen. podn. czynić uczucie, stan wewnętrzny coraz mniej intensywnym

 (1.3) pot. zmuszać kogoś poprzez agresję lub nielegalne praktyki do nieujawniania niewygodnych faktów

czasownik zwrotny niedokonany uciszać się (dk. uciszyć się)

 (2.1) stawać się niesłyszalnym

 (2.2) tracić na sile; stawać się mniej intensywnym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uciszanie n., cisza ż.

 przysł. cicho

 wykrz. cicho, cisza

 czas. uciszyć, cichnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) uspokajać

 (2.1) cichnąć, milknąć, wyciszać się

 (2.2) cichnąć, przycichać, uspokajać się, ustawać

Wiktionary


uciszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uciszyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uciszyć

Wiktionary


uciszyć

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|uciszać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Porucznik Florczak wybuchnął głośnym śmiechem, ale Jordan uciszył go natychmiast chłodnym spojrzeniem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈt͡ɕiʃɨt͡ɕ, AS: ućišyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uciszenie n., cisza

 czas. uciszać, cichnąć

 wykrz. cisza

Wiktionary


uciułać

zebrać, zgromadzić coś mozolnie (głównie większą sumę pieniędzy)


SJP.pl


uciąg

zdolność do ciągnięcia, poruszania czegoś


SJP.pl

Uc

Wikipedia


uciągać

1. ruszać coś z miejsca przez ciągnięcie;
2. dawniej:
a) ciągnąc, wydobywać coś; wyciągać;
b) ciągnąc, doprowadzać do czegoś


SJP.pl


uciągowy

→ uciąg


SJP.pl

Patrz:

uciąg

uciąć

1. oddzielić kawałek czegoś przez cięcie; odciąć, obciąć, ściąć;
2. zakończyć coś nagle, zwłaszcza rozmowę; urwać;
3. potocznie: wykonać coś z ochotą;
4. ukłuć czymś ostrym (zwłaszcza o owadach); ukąsić, ugryźć


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. ucinać)

 (1.1) dokonany od|ucinać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ucinać, ciąć, obcinać

 rzecz. cięcie n.

Wiktionary


uciążenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stpol. ociężałość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I wpuścił przeto Pan Bog uciążenie senne w Adama.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌut͡ɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ, AS: ućõũ̯žẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uciążliwość ż.

Wiktionary


uciążliwie

przysłówek

 (1.1) w sposób uciążliwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uciążliwość ż.

 przym. uciążliwy

Wiktionary


uciążliwiej

stopień wyższy od przysłówka: uciążliwie


SJP.pl


uciążliwość

bycie trudnym do zniesienia lub przykrym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co uciążliwe; cecha tych, którzy są uciążliwi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pracownicy zakładów sąsiadujących z odlewnią żeliwa Spomel skarżą się na uciążliwości związane z wydobywającym się z komina zakładu dymem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uciążenie n.

 czas. ciążyć ndk.

 przym. uciążliwy

 przysł. uciążliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dokuczliwość

Wiktionary


uciążliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: uciążliwy


SJP.pl


uciążliwy

przymiotnik

 (1.1) taki, którego wykonanie sprawia kłopot, trudności, wymaga dużego wysiłku

 (1.2) męczący, dokuczliwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam dość tych codziennych, uciążliwych czynności.

 (1.2) Spanie na brzuchu sprawia, że bóle plecyeców stają się mniej uciążliwe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌut͡ɕɔ̃w̃ʒˈlʲivɨ, AS: ućõũ̯žlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uciążliwość ż.

 przysł. uciążliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłopotliwy, problematyczny, pracochłonny, żmudny, trudny, ciężki, mozolny

 (1.2) nieporęczny, niewygodny, nieznośny, przykry, dokuczliwy, męczący, dotkliwy; wulg. pot. upierdliwy

Wiktionary


ucięcie

1. oddzielić kawałek czegoś przez cięcie; odciąć, obciąć, ściąć;
2. zakończyć coś nagle, zwłaszcza rozmowę; urwać;
3. potocznie: wykonać coś z ochotą;
4. ukłuć czymś ostrym (zwłaszcza o owadach); ukąsić, ugryźć


SJP.pl


uciński

nazwisko


SJP.pl


uciśniona

1. uciskany, gnębiony;
2. taki, którego prawa zostały ograniczone


SJP.pl


uciśniony

1. uciskany, gnębiony;
2. taki, którego prawa zostały ograniczone


SJP.pl


ucyfrawiać

zamieniać dane w postaci analogowej na postać cyfrową, zwykle na zapis binarny; dygitalizować, digitalizować


SJP.pl


ucyfrowienie

zamienić dane w postaci analogowej na postać cyfrową, zwykle na zapis binarny; zdygitalizować, zdigitalizować


SJP.pl


ucyfrowić

zamienić dane w postaci analogowej na postać cyfrową, zwykle na zapis binarny; zdygitalizować, zdigitalizować


SJP.pl


uczajać

uczajać się - dawniej: zaczajać się, ukrywać się gdzieś


SJP.pl


uczciwie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób uczciwy, dobry, czysty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Albo zaczniesz zachowywać się uczciwie, albo nici z naszej umowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ut͡ʃʲˈt͡ɕivʲjɛ, AS: učʹćivʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczciwość ż.

 przym. uczciwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szczerze, dobrze, stosownie, przyzwoicie, porządnie

Wiktionary


uczciwiej

stopień wyższy od przysłówka: uczciwie


SJP.pl


uczciwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uczciwe zachowanie

 (1.2) cecha tego, kto jest uczciwy; cecha tego, co jest uczciwe

Wiktionary

Uczciwość, prawość – cecha ludzka, polegająca w relacjach społecznych na wywiązywaniu się z danego słowa oraz przestrzeganiu reguł społecznych (uznanych norm moralnych), nawet gdy inni tego nie widzą lub nie oczekują.

Słowo uczciwość określa zarówno konkretne postępowanie w danych okolicznościach, jak i trwałą cechę charakteru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wypełniony muzyką i piosenkami, które do dziś nuci cały świat "Oliver!" to opowieść o poszukiwaniu miłości, własnego miejsca w życiu i swoistej honorowej uczciwości wśród złodziei.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ut͡ʃʲˈt͡ɕivɔɕt͡ɕ, AS: učʹćivość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. uczciwy, czestny

 przysł. uczciwie

 rzecz. cześć ż.

 wykrz. cześć

Wiktionary


uczciwszy

1. uhonorować;
2. świętować, obchodzić uroczyście


SJP.pl


uczciwy

1. godny zaufania; prawy, rzetelny, prawdomówny;
2. świadczący o czyjejś prawości, prawdomówności;
3. zgodny z zasadami, prawdą; autentyczny, rzetelny, prawdziwy;
4. potocznie: porządny, solidny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) (o człowieku) szanujący własność innych ludzi, nie oszukujący (również w użyciu rzeczownikowym)

 (1.2) zgodny z przyjętymi zasadami

 (1.3) pot. taki, jak trzeba

 (1.4) pot. duży

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój sąsiad jest bardzo uczciwy: kiedy zauważył, że kasjerka wydała mu za dużo reszty, wrócił się do odległego sklepu, żeby oddać pieniądze.

 (1.2) Uczciwe zachowanie polegałoby na oddaniu cudzej własności.

 (1.3) To jest uczciwa cena.

 (1.4) Nałożyła mu na talerz uczciwy kawał mięsa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ut͡ʃʲˈt͡ɕivɨ, AS: učʹćivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cześć ż., uczciwość ż.

 przysł. uczciwie

 wykrz. cześć

 przym. czestny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cnotliwy, kryształowy, bez skazy i zmazy

 (1.2) nieposzlakowany

Wiktionary


uczcić

1. uhonorować;
2. świętować, obchodzić uroczyście


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) książk. oddać komuś cześć, hołd, okazać uznanie, szacunek

 (1.2) książk. uświetnić coś, często przyjęciem, uroczystymi obchodami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pamięć poległych uczczono minutą ciszy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cześć ż., uczczenie n., czczenie n., czciciel m., czcicielka ż.

 czas. czcić ndk.

 wykrz. cześć

 przym. czestny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uhonorować

Wiktionary


uczczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uczcić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈt͡ʃːɛ̃ɲɛ, AS: u•čẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uczcić

 rzecz. czczenie n., czciciel mos., cześć ż.

 wykrz. cześć

 przym. czestny

Wiktionary


uczek

nazwisko


SJP.pl


uczelnia

1. szkoła wyższa;
2. budynek, w którym mieści się szkoła wyższa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szkoła wyższa

 (1.2) budynek, w którym znajduje się uczelnia (1.1)

 (1.3) pracownicy i studiujący na uczelni (1.1)

 (1.4) studia na uczelni (1.1)

Wiktionary

należy dopracować:

"przedstawiono sytuację tylko z perspektywy – ". Pomóż poprawić.

Uczelnia (również szkoła wyższa) – szkoła prowadząca studia wyższe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To trudne lata, lata wielu wyzwań stających przed uczelnią.

 (1.3) O życiu uczelni informuje studencka rozgłośnia działająca w Internecie.

 (1.4) Ilu pracowników po uczelni technicznej zatrudniają wasze zakłady?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈt͡ʃɛlʲɲa, AS: učelʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczeń mos., uczenie n.

 czas. uczyć ndk.

 przysł. uczenie

 przym. uczelniany, wewnątrzuczelniany, wokółuczelniany, przyuczelniany, wyuczalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szkoła wyższa

Wiktionary


uczelniany

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z uczelnią, odnoszący się do uczelni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zajęcia odbędą się w nowym budynku uczelnianym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczelnia ż.

 przym. międzyuczelniany

 czas. uczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uniwersytecki, akademicki

Wiktionary


uczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przekazywanie innym wiedzy

przysłówek

 (2.1) w sposób uczony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Ireneusz to stary belfer, uczenie jest pasją jego życia.

 (2.1) Przemawiał zbyt uczenie, połowa go nie zrozumiała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: učẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczelnia ż., uczona ż., nauka ż., nauczyciel mos., nauczycielka ż., uczeń mos., uczony mos.

 czas. uczyć ndk., uczyć się ndk.

 przym. uczony, wyuczalny, uczniowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nauczanie

 (2.1) mądrze, naukowo

Wiktionary


uczeniej

stopień wyższy od przysłówka: uczenie


SJP.pl


uczennica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fż. od: uczeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Basia jest uczennicą drugiej klasy gimnazjum.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌut͡ʃɛ̃ɲˈːit͡sa, AS: učẽ•ńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczony mos.

:: fm. uczeń mos.

 przym. uczniowski, uczony, wyuczalny

 czas. uczyć

Wiktionary


uczep

1. uczepienie się czegoś
2. coś, co służy do uczepienia się, zaczepienia
3. roślina roczna z rodziny złożonych


SJP.pl

Uczep ("Bidens") – rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych. Liczba gatunków określana jest często na 150–250, czasem nawet 340 gatunków. W bazie taksonomicznej "Plants of the World online" liczba zweryfikowanych gatunków określona jest na 221. Rośliny te występują na całym niemal świecie, z wyjątkiem obszarów o bardzo zimnym klimacie. Większość gatunków pochodzi z obszaru Meksyku i sąsiadujących rejonów obydwu Ameryk. W Polsce rośnie dziko 7 gatunków, z czego tylko dwa lub trzy są rodzime.

Wikipedia


uczepić

czasownik przechodni dokonany (ndk. uczepiać)

 (1.1) dokonany od|uczepiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈt͡ʃɛpʲit͡ɕ, AS: učepʹić

Wiktionary


uczerniać

farbować, malować coś na czarno


SJP.pl


uczernić

nadać jakiemuś ciału barwę czarną


SJP.pl


uczesanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) fryzura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. czesanie n.

 czas. czesać ndk., uczesać dk.

Wiktionary


uczesać

czasownik przechodni dokonany (ndk. czesać)

 (1.1) nadać odpowiedni wygląd włosom lub sierści za pomocą grzebienia lub szczotki

 (1.2) fryzj. zrobić komuś określoną fryzurę

czasownik zwrotny dokonany uczesać się (ndk. czesać się)

 (2.1) uporządkować własne włosy za pomocą grzebienia lub szczotki

 (2.2) fryzj. zostać poddanym zabiegowi ułożenia fryzury

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczesanie n.

 czas. czesać ndk.

Wiktionary


uczestnictwo

1. branie udziału w czymś; współudział w jakiejś akcji;
2. udział w zyskach i wydatkach przedsięwzięcia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) fakt uczestniczenia w czymś; branie / wzięcie udziału w czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uczestnictwo w tym programie wiąże się z poważnym niebezpieczeństwem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌut͡ʃɛˈstʲɲit͡stfɔ, AS: učestʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczestnik m., uczestniczka ż., uczestnica ż., uczestniczenie n.

 czas. uczestniczyć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) udział, partycypacja

Wiktionary


uczestniczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uczestniczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌut͡ʃɛstʲɲiˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: učestʹńičẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uczestniczyć

 rzecz. uczestnictwo n., uczestnik m., uczestniczka ż.

Wiktionary


uczestniczka

→ uczestnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta biorąca w czymś udział

Wiktionary

Patrz:

uczestnik

Przykłady

 (1.1) Dla wszystkich uczestniczek naszego szkolenia mamy niespodziankę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌut͡ʃɛˈstʲɲit͡ʃka, AS: učestʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczestnik m., uczestnictwo n., uczestniczenie n.

 czas. uczestniczyć

Wiktionary


uczestniczyć

1. brać udział w czymś; brać współudział w jakiejś akcji;
2. brać udział w zyskach i wydatkach przedsięwzięcia


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) brać udział

 (1.2) mieć udział

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Polska reprezentacja od lat z powodzeniem uczestniczy w mistrzostwach świata w siatkówce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌut͡ʃɛˈstʲɲit͡ʃɨt͡ɕ, AS: učestʹńičyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczestniczenie n., uczestnictwo n., uczestnik m., uczestniczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) partycypować, występować

Wiktionary


uczestnik

osoba biorąca udział w jakiejś akcji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba biorąca w czymś udział

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczorajszy wiec zgromadził około czterech tysięcy uczestników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈt͡ʃɛstʲɲik, AS: učestʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczestnictwo n., uczestniczenie n.

:: fż. uczestniczka ż.

 czas. uczestniczyć ndk.

Wiktionary


uczesywać

czesać od czasu do czasu


SJP.pl


uczeń

osoba, która się uczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) eduk. ten, kto się uczy, pobiera naukę;

 (1.2) zaw. najniższy stopień kwalifikacji zawodowych

 (1.3) kontynuator czyjejś teorii, nauki lub twórczości

 (1.4) rel. ten, który pobiera naukę u mistrza duchowego

Wiktionary

Uczeń – osoba pobierająca naukę. Dawniej: młody człowiek oddany do cechu, przyuczany do rzemiosła, określany także jako terminator.

W Polsce rozróżnia się określenia "uczeń" i "alumn" (uczeń seminarium duchownego) w odróżnieniu do krajów anglosaskich, gdzie używa się ich wymiennie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pierwszego września, co roku uczniowie zaczynają naukę.

 (1.2) W piekarni „Pączek” pracuje dwóch uczniów: Marcin i Adrian.

 (1.3) Platon był uczniem Sokratesa.

 (1.4) To powiedziawszy Jezus wyszedł z uczniami swymi za potok Cedron.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈut͡ʃɛ̃ɲ, AS: učẽń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nauka ż., nauczanie n., nauczyciel mos., nauczycielka ż., uczniak mos., nauczka ż.

:: fż. uczennica ż.

 czas. uczyć ndk., nauczyć dk., nauczać ndk., wyuczyć dk., douczyć dk.

 przym. uczniowski, uczony, wyuczony, naukowy, wyuczalny

 przysł. uczenie, naukowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) student, słuchacz, uczniak, adept, elew; gw. Górny Śląsk szkolok, szkolorz, żoczek

 (1.2) praktykant, terminator, adept, początkujący, debiutant, stażysta, czeladnik, pomocnik, asystent, aplikant

 (1.3) zwolennik, stronnik, poplecznik, towarzysz, akolita, adept, wyznawca

Wiktionary


uczeńszy

stopień wyższy od przymiotnika: uczony; bardziej uczony


SJP.pl


uczkiewicz

nazwisko


SJP.pl


uczkur

dawny pasek jedwabny używany do spodni


SJP.pl

Uczkur – pas szlachty polskiej, wykonany z jedwabiu, służący do podtrzymywania spodni. Najczęściej ozdabiany srebrem lub złotem.

Wikipedia


uczn.

skrót od: uczniowski


SJP.pl


uczniacki

odnoszący się do uczniaka, właściwy uczniakowi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) typowy dla uczniaków

 (1.2) przeznaczony dla uczniaków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciężko było usunąć uczniackie bazgroły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczniak mos.

Wiktionary


uczniak

potocznie: uczeń szkolny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. rub. uczeń młodszych klas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako uczniak wyskakiwałem na przerwie do warzywniaka po oranżadę w woreczku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczeń mos.

 przym. uczniacki, uczniowski

Wiktionary


uczniowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z uczniem, uczniami, dotyczący ucznia, uczniów

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący dla ucznia

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Jak w uczniowskim zeszycie / jakieś trudne zadanie, / takie dziwne jest życie, / wielki znak zapytania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczeń m., uczennica ż., uczniak m., uczenie n.

 czas. uczyć ndk., nauczyć dk., nauczać ndk., wyuczyć dk.

 przysł. uczenie

Wiktionary


uczona

kobieta zajmująca się badaniami naukowymi; badaczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta zajmująca się zawodowo nauką i badaniami naukowymi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczeń mos., uczennica ż., uczoność ż., uczenie n.

:: fm. uczony m.

 czas. uczyć ndk.

 przym. uczony, wyuczalny

 przysł. uczenie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) badaczka

Wiktionary


uczony

gruntownie wykształcony w swojej dziedzinie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmująca się naukowo jakąś dziedziną wiedzy i będąca w niej autorytetem

przymiotnik

 (2.1) poparty lub nacechowany wiedzą

 (2.2) gruntownie wykształcony w swojej dziedzinie

forma czasownika.

 (3.1) imiesłów przymiotnikowy przeszły bierny, rodzaj męski od: uczyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz nauczyciel to wszechstronny uczony o wielu specjalnościach.

 (2.1) On potrafi przytoczyć wiele uczonych definicji na poparcie swoich poglądów.

 (3.1) Ten uczeń był uczony przeze mnie w poprzednich dwóch latach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈt͡ʃɔ̃nɨ, AS: učõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczenie n., uczeń mos., uczennica ż., nauka ż., uczoność ż., nauczanie n.

:: fż. uczona ż.

 czas. uczyć ndk., nauczyć dk., nauczać ndk., wyuczyć dk.

 przym. wyuczony, nieuczony, wyuczalny

 przysł. uczenie

Wiktionary


uczta

wystawne przyjęcie z udziałem wielu gości; bankiet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) duże, wystawne przyjęcie

 (1.2) przen. ciekawe wydarzenie, zazwyczaj o charakterze kulturalnym; bardzo przyjemne przeżycie estetyczne, duchowe

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • uczta – duże, wystawne przyjęcie
  • Uczta – tytuł dialogu Platona
  • Uczta – tytuł dialogu Ksenofonta
  • Uczta – trzeci album studyjny Sanah
  • sympozjon – w starożytnej Grecji, część uczty po głównym posiłku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈut͡ʃta, AS: učta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ucztowanie n., cześć ż.

 czas. ucztować

 wykrz. cześć

 przym. czestny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biesiada, bankiet, przyjęcie; reg. śl. żranica

Wiktionary


ucztowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ucztować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌut͡ʃtɔˈvãɲɛ, AS: učtovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczta

 czas. ucztować

Wiktionary


ucztować

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) brać udział w uczcie; biesiadować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ut͡ʃˈtɔvat͡ɕ, AS: učtovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczta ż., ucztowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biesiadować

Wiktionary


uczucia

poczuć; odczuć


SJP.pl

 "Osobny artykuł: Emocja."

Uczucia – pojęcie często używane zamiennie z emocje, jednak nierównoznaczne, ponieważ część uczuć nie wypływa z emocji.

António Damásio wyodrębnia trzy rodzaje uczuć:

Wikipedia


uczucie

poczuć; odczuć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stan psychiczny odzwierciedlający stosunek emocjonalny podmiotu do osób, rzeczy, zdarzeń zewnętrznych lub do samego podmiotu

 (1.2) miłość, przyjaźń

 (1.3) przest. odczasownikowy od|uczuć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po tym, co mi zrobił, miałem do niego uczucie żalu.

 (1.2) Łączyło nas wielkie uczucie.

 (1.2) Czy uczucie można kupić?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈt͡ʃut͡ɕɛ, AS: učuće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poczucie n., odczucie n., przeczucie n., czucie n.

 czas. czuły, czuć ndk., odczuwać ndk., poczuć dk., uczuć

 przym. czuły, uczuciowy

 przysł. uczuciowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) doznanie, wrażenie, afekt, odczucie

 (1.2) przywiązanie, sentyment, skłonność

Wiktionary


uczuciowiec

książkowo: człowiek kierujący się uczuciami, ulegający emocjom; emocjonalista


SJP.pl


uczuciowo

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób dotyczący uczuć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczucie n., uczuciowość ż.

 przym. uczuciowy

 czas. uczuć, czuć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) emocjonalnie

Wiktionary


uczuciowość

zespół cech, które wskazują na wrażliwość danej osoby; kierowanie się emocjami, uleganie uczuciom; czuciowość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest uczuciowe; cecha tych, którzy są uczuciowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. uczuciowy

 przysł. uczuciowo

 czas. uczuć

Wiktionary


uczuciowy

przymiotnik od: uczucie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący uczuć, uczuciowości

 (1.2) taki, który łatwo ulega uczuciom; jest czuły, wrażliwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wpływ formantów na zabarwienie uczuciowe wyrazów – powiedział Dmuchawiec głosem chorego borsuka. – Oto frapujący temat naszej dzisiejszej lekcji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌut͡ʃuˈt͡ɕɔvɨ, AS: učućovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczucie, uczuciowość

 czas. uczuć, czuć

 przysł. uczuciowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) emocjonalny

 (1.2) sentymentalny

Wiktionary


uczulanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wzbudzanie w kimś wrażliwości na coś

 (1.2) med. wywoływanie uczulenia, alergii

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uczulać ndk., uczulić dk.

 rzecz. uczulenie n.

 przym. uczuleniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uwrażliwianie

 (1.2) alergizowanie

Wiktionary


uczulać

czasownik

 (1.1) med. wywołać uczulenie/alergię

 (1.2) przen. czynić wrażliwym na coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te dzieci, które mleko uczula, wykazują również reakcje alergiczne na jajka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczulenie n., uczulanie n.

 przym. uczuleniowy

Wiktionary


uczulenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. nadmierna wrażliwość organizmu na pewne czynniki, polegająca na nieprawidłowej reakcji immunologicznej po zetknięciu się z alergenem

 (1.2) pot. odczuwanie niechęci, dezaprobaty w stosunku do czegoś lub kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wuj mojego przyjaciela cierpi niestety na uczulenie na kukurydzę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczuleniowiec mos., uczulanie n., czucie n.

 czas. czuły, uczulać ndk., uczulić dk.

 przym. uczuleniowy, czuły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alergia

 (1.2) antypatia

Wiktionary


uczuleniowiec

człowiek cierpiący na uczulenie (alergię), chorobę uczuleniową (alergiczną); alergik


SJP.pl


uczuleniowy

przymiotnik od: uczulenie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący uczulenia, alergii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczuleniowiec m., uczulenie n., uczulanie n.

 czas. uczulać ndk., uczulić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alergiczny

Wiktionary


uczur

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w Kraju Chabarowskim i Jakucji; prawy dopływ Ałdanu;

Wiktionary

Uczur – rzeka w Rosji, w Kraju Chabarowskim i Jakucji; prawy dopływ Ałdanu. Długość 812 km; powierzchnia dorzecza 113 tys. km²; średni roczny przepływ przy ujściu 1345 m³/s.

Źródła w Paśmie Stanowym (wzgl. w jego przedłużeniu czyli łańcuchu Dżugdżur). Płynie w wąskiej dolinie w kierunku północno-wschodnim i północnym przez Góry Ałdańskie; żeglowna od ujścia rzeki Ginim. W dorzeczu występują zjawiska krasowe oraz ciepłe źródła z obszarami zawsze wolnymi od śniegu.

Wikipedia


uczuwać

odczuwać, poczuwać, doznawać jakiegoś wrażenia zmysłowego, emocji, wzruszenia


SJP.pl


uczuć

poczuć; odczuć


SJP.pl

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: uczucie

czasownik

 (2.1) przest. poczuć

czasownik zwrotny uczuć się

 (3.1) przest. poczuć się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla wielu agitacja polityczna w kościele to obraza ich uczuć religijnych.

 (2.1) W czas zaś czegoś użyć, tj. być rozumnie rozumnym, w czas coś uczuć to znaczy mieć dwa serca miasto jednego – przed czasem to jest fanfaronada – po czasie to jest śmieszność. sic.

 (3.1) Nie wiadomo kogo miał Śniadecki na myśli, to fakt, że Chodkiewicz uczuł się obrażonym i powstał przeciw tej przedmowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈut͡ʃut͡ɕ, AS: učuć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczucie m., uczuciowość ż., czucie n., odczucie n., poczucie n., wyczucie n.

 czas. czuć, wyczuć, wyczuwać, odczuć, odczuwać, poczuć, poczuwać się

 przym. uczuciowy

 przysł. uczuciowo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) poczuć, odczuć

Wiktionary


uczyciel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. nauczyciel

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈt͡ʃɨt͡ɕɛl, AS: učyćel

Wiktionary


uczynek

zachowanie się, postąpienie w jakiś sposób; czyn; postępek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zachowanie się, postąpienie w jakiś sposób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To był dobry uczynek.

 (1.1) On zbada uczynki wasze i zamysły wasze rozsądzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈt͡ʃɨ̃nɛk, AS: učỹnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczynienie n., uczynność ż.

 czas. uczynić dk., czynić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czyn, postępek

Wiktionary


uczynienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uczynić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌut͡ʃɨ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: učỹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczynek m.

 czas. począć, uczynić dk.

 przysł. czynnie

Wiktionary


uczynić

czasownik przechodni dokonany (ndk. czynić)

 (1.1) dokonany od|czynić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zetrzy sen z oczu, a czuj wczas o sobie / Cny Lachu: kto wie, jemu, czyli tobie / Szczęście chce służyć? a dokąd wyroku / Mars nie uczyni, nie ustępuj kroku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈt͡ʃɨ̃ɲit͡ɕ, AS: učỹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczynienie n., uczynek m., czynienie n.

 czas. począć

 przysł. czynnie

Wiktionary


uczynkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uczynkać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uczynkać dk.

Wiktionary


uczynkać

czasownik

 (1.1) stpol. uczynić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈt͡ʃɨ̃ŋkat͡ɕ, AS: učỹŋkać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczynkanie n.

Wiktionary


uczynkowy

→ uczynek


SJP.pl

Patrz:

uczynek

uczynniej

stopień wyższy od przysłówka: uczynnie


SJP.pl


uczynniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: uczynny


SJP.pl


uczynność

gotowość, chęć do bezinteresownej pomocy innym; usłużność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest uczynne; cecha tych, którzy są uczynni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczynek m.

 przym. uczynny

 przysł. uczynnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) usłużność

Wiktionary


uczynny

gotowy, skory do bezinteresownej pomocy innym; usłużny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. chętny, skłonny do bezinteresownej pomocy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On jest bardzo uczynny, zawsze pomaga innym w potrzebie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈt͡ʃɨ̃nːɨ, AS: učỹ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczynność

 przysł. uczynnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomocny, usłużny

Wiktionary


uczytywać

rzadko: próbować coś przeczytać


SJP.pl


uczyć

przekazywać komuś wiedzę; uczyć się - samemu nabywać wiedzę


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. nauczyć)

 (1.1) przekazywać komuś wiedzę

czasownik zwrotny niedokonany uczyć się (dk. nauczyć się)

 (2.1) zdobywać pewną wiedzę lub umiejętności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uczę mojego kolegę nowych przepisów ruchu drogowego.

 (2.1) Jak długo uczyłeś się wczoraj?

 (2.1) Człowiek uczy się na błędach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈut͡ʃɨt͡ɕ, AS: učyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczona ż., uczony mos., uczeń mos., uczennica ż., nauczyciel mos., nauczycielka ż., nauczycielstwo n., nauczanie n., nauczenie n., uczenie n., douczanie n., douczenie n., wyuczenie n., wyuczanie n., oduczanie n., oduczenie n., uczelnia ż.

 czas. przyuczyć, nauczać ndk., nauczyć dk., oduczyć dk., oduczać ndk., wyuczyć dk., wyuczać ndk., douczać ndk., douczyć dk., przeuczyć dk., przeuczać ndk.

 przysł. uczenie

 przym. uczony, wyuczalny, uczniowski, nauczycielski, uczelniany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kształcić, nauczać, edukować, szkolić, trenować, tresować

Wiktionary


uczęstowywać

przyjmować kogoś gościnnie jedzeniem i piciem, raczyć czymś; ugaszczać


SJP.pl


uczęszczalność

środowiskowo: frekwencja osób w jakimś miejscu


SJP.pl


uczęszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uczęszczać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uczęszczać ndk.

Wiktionary


uczęszczany

często gdzieś bywać, uczestniczyć, brać w czymś udział


SJP.pl


uczęszczać

często gdzieś bywać, uczestniczyć, brać w czymś udział


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) bywać gdzieś często (lub regularnie); brać udział w czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W swojej celi długie godziny spędzał na modlitwach, dał sobie ogolić włosy, przywdział strój kapłański i cztery razy na dobę uczęszczał do chóru najmłodszych kapłanów.

 (1.1) Adam uczęszcza na lekcje śpiewu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈt͡ʃɛ̃w̃ʃt͡ʃat͡ɕ, AS: učẽũ̯ščać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczęszczanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chodzić

Wiktionary


uczłonowanie

rzadko: podzielić na człony, elementy; rozczłonować, rozczłonkować


SJP.pl


uczłonować

rzadko: podzielić na człony, elementy; rozczłonować, rozczłonkować


SJP.pl


uczłowieczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przypisywanie cech człowieczych

 (1.2) czynienie bardziej ludzkim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. człek mos., uczłowieczenie n., człowieczek mos., człowiek mos., człowieki mos.

 czas. uczłowieczać ndk., uczłowieczyć dk.

 przym. uczłowieczony

Wiktionary


uczłowieczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. uczłowieczyć)

 (1.1) przypisywać cechy ludzkie

 (1.2) czynić bardziej ludzkim

czasownik zwrotny niedokonany uczłowieczać się (dk. uczłowieczyć się)

 (2.1) nabierać cech ludzkich

 (2.2) stawać się bardziej ludzkim, dobrym w sensie moralnym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczłowieczanie n., uczłowieczenie n., nadczłowiek mos., człowieczek mos., człowiek mos., człowieki mos.

 czas. uczłowieczyć dk.

 przym. uczłowieczony

Wiktionary


uczłowieczenie

w literaturze: odmiana animizacji, przenośnia polegająca na przypisywaniu cech ludzkich przedmiotom, zjawiskom natury, roślinom i zwierzętom oraz pojęciom abstrakcyjnym, np. gwiazdy mówią mi..., nawet niebo płacze; antropomorfizm, antropomorfizacja; porównaj: animizacja (ożywienie), personifikacja (uosobienie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przypisanie cech człowieczych

 (1.2) uczynienie bardziej ludzkim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. człek mos., uczłowieczanie n., człowieczek mos., człowiek mos., człowieki mos.

 czas. uczłowieczać ndk., uczłowieczyć dk.

 przym. uczłowieczony

Wiktionary


uczłowieczony

przymiotnik

 (1.1) uczyniony człowiekiem

forma czasownika.

 (2.1) ims. przym. od uczłowieczyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczłowieczanie n., uczłowieczenie n., człowiek mos.

 czas. uczłowieczać ndk., uczłowieczyć dk.

Wiktionary


uczłowieczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. uczłowieczać)

 (1.1) przypisać cechy ludzkie

 (1.2) uczynić bardziej ludzkim

czasownik zwrotny dokonany uczłowieczyć się (ndk. uczłowieczać się)

 (2.1) nabrać cech ludzkich

 (2.2) stać się bardziej ludzkim, dobrym w sensie moralnym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczłowieczanie n., uczłowieczenie n., nadczłowiek mos., człowieczek mos., człowiek mos., człowieki mos.

 czas. uczłowieczać ndk.

 przym. uczłowieczony

Wiktionary


ud

część kończyny dolnej między biodrem a kolanem (w przypadku owadów - między krętarzem a golenią)


SJP.pl

Zobacz też: UD.

Ud, Oud, al-ud (arab. عود, "ʿūd"; pers. بربط, "barbat"; tur. "ut") – instrument muzyczny strunowy z grupy chordofonów szarpanych, uważany za przodka lutni, nazywany również lutnią arabską bądź lutnią perską.

Wywodzi się z okolic Morza Śródziemnego i Bliskiego Wschodu. W krajach arabskich ud jest bardzo popularny.

Wikipedia


uda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, położona na wschodniej Syberii w Buriacji, dopływ Selengi;

 (1.2) geogr. hydron. górny bieg Czuny, rzeki tworzącej Tasiejewę;

 (1.3) geogr. hydron. rzeka w Kraju Chabarowskim Rosji, uchodzi do Zatoki Udzkiej Morza Ochockiego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Uda – miasto w Japonii
  • Uda – rzeka w Rosji, dopływ Selengi
  • Uda – rzeka na Ukrainie, dopływ Dońca
  • Uda – górny bieg Czuny
  • Uda – cesarz Japonii
  • Felice Uda (1832–1900) – włoski pisarz
  • UDA - Ulster Defence Association, północnoirlandzka organizacja terrorystyczna

Wikipedia

Powiązane:

 przym. udzki

Wiktionary


udanie

przysłówek

 (1.1) w sposób udany; zgodnie z oczekiwaniami

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) odniesienie dobrego, właściwego, pomyślnego, pozytywnego skutku

 (2.2) wybieranie się, pójście / pojechanie dokądś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈdãɲɛ, AS: udãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udawanie n., udawacz mos., udawaczka ż.

 czas. udać dk., udawać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomyślnie; przest. udatnie

Wiktionary


udanin

wieś w Polsce


SJP.pl

Udanin (niem. "Gäbersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Udanin.

Wikipedia


udaninianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Udanina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Udanin m.

:: fż. udaninianka ż.

 przym. udaniński

Wiktionary


udaninianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Udanina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Udanin m.

:: fm. udaninianin m.

 przym. udaniński

Wiktionary


udaniński

przymiotnik od: Udanin


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Udanina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Udanin m., udaninianin m., udaninianka ż.

Wiktionary


udany

taki, który się udał; należyty, dobry; (dawniej) udały


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zakończony powodzeniem; niezakończony klęską, niepowodzeniem, fiaskiem

 (1.2) przen. spełniający oczekiwania; przynoszący satysfakcję, zadowolenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po udanej misji na Ziemię powróciła cała dwudziestkatrójka kosmonautów.

 (1.2) Udany związek daje człowiekowi szczęście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈdanɨ, AS: udany

Wiktionary

Powiązane:

 czas. udawać, udawać się ndk., udać się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomyślny

 (1.2) fortunny, korzystny, trafny

Wiktionary


udar

1. porażenie;
2. uderzenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. uderzenie

 (1.2) med. porażenie

 (1.3) fiz. miara szybkości zrywu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • udar mechaniczny – system wytwarzający rytmiczne uderzenia
  • udar napięciowy – impuls napięcia
  • udar – miara szybkości zmian zrywu
  • udar cieplny
  • udar mózgu (apopleksja)
  • udar maciczno-łożyskowy
  • udar przysadki
  • Udar – album muzyczny Urszuli z 2001 roku
  • UDAR – ukraińska partia polityczna
  • Akademicki Klub Taekwondo „Udar” Politechniki Gdańskiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Dieta roślinna jest pozytywnie skorelowana z niższym ryzykiem cukrzycy, nadciśnienia, chorób serca, udaru i śmierci z jakiejkolwiek przyczyny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈudar, AS: udar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udarność ż., udarowość ż., udarówka ż.

 przym. udarowy, udarny, bezudarowy

 przysł. udarowo, bezudarowo

Wiktionary


udaremniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. udaremnić)

 (1.1) sprawiać, że coś staje się daremne; nie dopuszczać do czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oto udaremniamy poprawę stosunków międzysąsiedzkich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udaremnianie n.

 przysł. daremnie

 przym. daremny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uniemożliwiać, niweczyć

Wiktionary


udaremnić

sprawić, że coś nie dojdzie do skutku


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. udaremniać)

 (1.1) spowodować, że coś nie dochodzi do skutku; uczynić coś daremnym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Będę liczyć na to, że nie udaremnisz tym razem zarobku dla naszej rodziny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udaremnienie n.

 przysł. daremnie

 przym. daremny

Wiktionary


udarność

odporność materiału na uderzenia


SJP.pl

Udarność – odporność materiału na pękanie przy obciążeniu dynamicznym. Udarność określa się jako stosunek pracy potrzebnej do złamania znormalizowanej próbki z karbem do pola powierzchni przekroju poprzecznego tej próbki w miejscu karbu:

Wikipedia


udarny

odporny na uderzenia, np. metal udarny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) techn. odporny na uderzenia

Wiktionary

Udarny ( Ударны; Ударный) – agromiasteczko na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie nieświeskim, w sielsowiecie Horodziej. Sąsiaduje z Horodziejem.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. udar m., udarność ż., udarowość ż.

 przym. udarowy

Wiktionary


udaroodporny

odporny na wstrząsy, uderzenia; wstrząsoodporny


SJP.pl


udarowiec

osoba po przebytym udarze mózgu


SJP.pl


udarowy

przymiotnik od: udar


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z udarem, dotyczący udaru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udar m.

 przym. udarny

Wiktionary


udarówka

potocznie:
1. oddział, na którym leżą pacjenci po udarze;
2. wiertarka udarowa


SJP.pl


udatnie

przysłówek

 (1.1) przest. w sposób udatny, udany

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udatność ż.

 przym. udatny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. udanie, pomyślnie

Wiktionary


udatniej

stopień wyższy od przysłówka: udatnie


SJP.pl


udatniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: udatny


SJP.pl


udatny

dawniej: udany, pomyślny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest. taki, który się udał, powiódł, dobrze zrobiony

 (1.2) daw. o istotach żywych: dobrze zbudowany, zgrabny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przebranie musiało być udatne, skoro nawet Dymitrij w pierwszej chwili nie poznał go przy bramie.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. udatnie

Wiktionary


udawacz

potocznie: człowiek, który udaje, symuluje; symulant, pozorant, pozer


SJP.pl


udawaczka

→ udawacz


SJP.pl

Patrz:

udawacz

udawalska

kobieta skłonna do udawania czegoś


SJP.pl


udawalski

człowiek skłonny do udawania czegoś


SJP.pl


udawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|udawać.

 (1.2) zachowywanie się jakby było się kimś innym

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ale jeśli zechcesz wysłuchać mojej rady, to duża część dyplomacji polega na udawaniu kogoś o wiele głupszego, niż się jest.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌudaˈvãɲɛ, AS: udavãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. udawać

 przysł. udanie

 rzecz. udanie n.

 przym. udawany

Wiktionary


udawany

stwarzać pozór czegoś, postępować, zachowywać się nieszczerze, inaczej niż się myśli, czuje


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) stwarzający pozór czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udawanie n.

 czas. udawać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fałszywy, nienaturalny, nieprawdziwy, nieszczery

Wiktionary


udawać

stwarzać pozór czegoś, postępować, zachowywać się nieszczerze, inaczej niż się myśli, czuje


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. udać)

 (1.1) postępować nieszczerze, podawać się za kogoś innego, pozorować nieprawdziwe okoliczności

czasownik zwrotny niedokonany udawać się

 (2.1) odnosić dobry, właściwy, pomyślny, pozytywny skutek

 (2.2) wybierać się, iść / jechać dokądś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aresztowano go, ponieważ udawał lekarza.

 (2.1) Udało ci się kupić bilety na ten koncert?

 (2.2) Wieczorem udam się na samotny spacer do parku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈdavat͡ɕ, AS: udavać

Wiktionary

Powiązane:

 ims. udany

 rzecz. udawanie n., udawacz m., udawaczka ż., udanie n.

 przym. udany, udawany

 przysł. udanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odgrywać

 (2.1) powodzić się, wychodzić

 (2.2) iść

Wiktionary


udać

1. postąpić inaczej niż się myśli, czuje;
2. zaprezentować się innym, niż się jest w rzeczywistości;
3. udać się:
a) odbyć się pomyślnie;
b) o roślinach: dobrze wyrosnąć;
c) wyruszyć gdzieś, pójść, pojechać


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) dokonany od|udawać.

czasownik zwrotny dokonany udać się

 (2.1) dokonany od|udawać się.

 (2.2) gw-pl|Warmia. podobać się

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Operacja się udała, ale pacjent zmarł – zażartował lekarz, ale gdy spojrzał na Brodziaka, uśmiech natychmiast zniknął z jego twarzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈudat͡ɕ, AS: udać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udanie n., udawacz, udawaczka

 przysł. udanie

Wiktionary


udały

dawniej: taki, który się udał; udany


SJP.pl


udecja

pogardliwie: środowisko związane z partią Unii Demokratycznej (UD)


SJP.pl


udecki

→ UD (Unia Demokratyczna)


SJP.pl


udeczka

zdrobnienie od: udko


SJP.pl


udeczko

zdrobnienie od: udko


SJP.pl


udehejski

jeden z języków tungusko-mandżurskich


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Udehejczykami, dotyczący Udehejczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język udehejski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Udehejczyk mos.. Udehejka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) udegejski

 (2.1) udegejski

Wiktionary


udek

potocznie o członku Unii Demokratycznej


SJP.pl


udekorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|udekorować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌudɛkɔrɔˈvãɲɛ, AS: udekorovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dekorowanie n., dekoracja ż., dekoracyjność ż., dekoratywność ż., dekoratorstwo n., dekorator m., dekoratorka ż., dekoratornia ż.

 czas. dekorować ndk., udekorować dk.

 przym. dekoracyjny, dekoratorski

 przysł. dekoracyjnie

Wiktionary


udekorować

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|dekorować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Restaurację na wigilijny wieczór przepięknie udekorowano lśniącymi złotem girlandami. Stoły nakryte długimi, bordowymi, z ciężkiego jedwabiu obrusami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udekorowanie n., dekoracja ż., dekorowanie n.

 przysł. dekoracyjnie

 przym. dekoracyjny

 czas. dekorować

Wiktionary


udelektować

dawniej: udelektować się - ucieszyć się


SJP.pl


udemonizowywać

rzadko: czynić demonicznym, przedstawiać jako demona


SJP.pl


udepnąć

rzadziej: ucisnąć kogoś nogą, udeptać


SJP.pl


udeptanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|udeptać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udeptywanie n., udeptywacz m., udeptowiny nmos., deptanie n.

 czas. deptać, udeptać dk., udeptywać ndk.

Wiktionary


udeptowiny

zabawa taneczna na świeżo ubitym klepisku


SJP.pl


udeptywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|udeptywać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udeptanie n., udeptywacz m., udeptowiny nmos.

 czas. deptać, udeptać dk., udeptywać ndk.

Wiktionary


udeptywać

czasownik

 (1.1) chodząc, naciskać na coś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌudɛpˈtɨvat͡ɕ, AS: udeptyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udeptywanie n., udeptanie n., deptanie n., deptak m.

 czas. udeptać, deptać

Wiktionary


uderzająco

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób niezwykle wyraźny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uderzanie n., uderzenie n.

 czas. uderzać ndk., uderzyć dk.

 przym. uderzający, uderzeniowy

 przysł. uderzeniowo

Wiktionary


uderzający

taki, który zwraca uwagę, rzuca się w oczy; zadziwiający, zdumiewający, niezwykły


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy czynny od: uderzać

przymiotnik

 (2.1) książk. zwracający uwagę; zadziwiający; rzucający się w oczy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌudɛʒaˈjɔ̃nt͡sɨ, AS: udežai ̯õncy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uderzać, uderzyć

 rzecz. uderzanie n., uderzenie n.

 przysł. uderzająco

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) niezwykły, zadziwiający, zdumiewający

Wiktionary


uderzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uderzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌudɛˈʒãɲɛ, AS: udežãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uderzać, uderzyć

 przym. uderzający, uderzeniowy

 przysł. uderzająco

Wiktionary


uderzać

przytykać coś do czegoś szybko i z pewną siłą


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. uderzyć)

 (1.1) niedokonany od|uderzyć.

czasownik zwrotny niedokonany uderzać się (dk. uderzyć się)

 (2.1) niedokonany od|uderzyć się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fale mocno uderzały o skały.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈdɛʒat͡ɕ, AS: udežać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uderzanie n., uderzenie n.

 czas. uderzyć dk., zderzać ndk.

 przym. uderzający, uderzeniowy

 przysł. uderzająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) godzić, bić, pot. walić

Wiktionary


uderzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uderzyć.

 (1.2) cios zadany ręką lub przedmiotem

 (1.3) wojsk. gwałtowny atak wojsk na armię nieprzyjaciela

 (1.4) zderzenie się jakichś przedmiotów lub zetknięcie czegoś upadającego z jakąś powierzchnią; także: odgłos takiego zderzenia

 (1.5) przen. gwałtowne nasilenie się jakiegoś zjawiska atmosferycznego (mrozu, wiatru itp.)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Uderzenie – w baseballu polega na wybiciu piłki przez pałkarza
  • Uderzenie – albański film fabularny z roku 1980
  • Uderzenie czołowe – forma manewru taktycznego
  • Uderzenie hydrauliczne – nagły wzrost ciśnienia
  • Uderzenie koniuszkowe serca – termin medyczny
  • Uderzenie – konspiracyjna nazwa pionu bojowego Konfederacji Narodu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hiszpański piłkarz został wyrzucony z klubu za uderzenie kolegi.

 (1.2) Po drugim uderzeniu bokser padł na matę.

 (1.3) Armia Polska, przy udziale sił ukraińskich Semena Petlury, wykonała w kwietniu 1920 (= tysiąc dziewięćset dwudziestego) roku uprzedzające uderzenia i zajęła Kijów.

 (1.4) Słychać było mocne uderzenie bomby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌudɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: udežẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uderzyć, uderzać

 przym. uderzeniowy, uderzający

 przysł. uderzeniowo, uderzająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) cios; gw. Górny Śląsk szlag; stpol. poczpuła

 (1.3) natarcie, atak

Wiktionary


uderzeniowy

przymiotnik od: uderzenie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący uderzenia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uderzenie n., uderzanie n.

 czas. uderzyć dk., uderzać ndk.

 przysł. uderzeniowo, uderzająco

Wiktionary


uderzyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. uderzać)

 (1.1) zadać komuś cios

czasownik zwrotny dokonany uderzyć się (ndk. uderzać się)

 (2.1) zadać sobie cios ręką lub czymś trzymanym w ręku

 (2.2) zetknąć się gwałtownie jakąś częścią ciała z czymś

 (2.3) uderzyć (1.1) siebie wzajemnie; zderzyć się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈdɛʒɨt͡ɕ, AS: udežyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uderzenie n., uderzanie n.

 czas. dk. uderzać

 przym. uderzający, uderzeniowy

 przysł. uderzająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. walnąć, gw. Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński piznóć, szasnyć, sztuchnonć, świtnonć

 (2.1) reg. śl. piznóć

Wiktionary


udialogizować

wprowadzić dialog (rozmowę co najmniej dwu osób) do utworu literackiego; udialogować


SJP.pl


udialogować

wprowadzić dialog (rozmowę co najmniej dwu osób) do utworu literackiego; udialogizować


SJP.pl


udine

miejscowość we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto we Włoszech, w regionie autonomicznym Friuli-Wenecja Julijska;

Wiktionary

(, pol. uproszczona: "udine"; Udin, Videm) – miasto i gmina we Włoszech, w regionie autonomicznym Friuli-Wenecja Julijska, na północno-wschodnim skraju Niziny Weneckiej. Jest znane z drużyny piłkarskiej Udinese Calcio. Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 96 678 osób, 1692,1 os./km². Zespół miejski Udine zajmuje powierzchnię ok. 350 km², a zamieszkuje go ok. 170 tys. osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O Udine mówił Andrzej Litwornia w biograficznym filmie telewizyjnym jemu poświęconym, że bliżej stąd do Wiednia niż do Rzymu, do Warszawy niż do Neapolu; tak jak cały region Friuli, którego Udine jest stolicą, stanowi ono geograficzny i kulturowy punkt przecięcia świata łacińskiego, słowiańskiego i germańskiego. Uniwersytet w Udine, w tym także slawistyka, próbował tworzyć swoją odrębność na tym naturalnym gruncie integracji Środkowej Europy.

Wiktionary


udiński

→ Udine


SJP.pl

Patrz:

Udine

udko

małe udo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: udo

 (1.2) kulin. spoż. nóżka drobiu, ptactwa lub małych zwierząt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczoraj na obiad zrobiłam udka w sosie śmietanowym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udo m., udziec m., udzisko n., udziszcze n., udeczko n.

 przym. udowy

Wiktionary


udmurci

mieszkaniec Umdurcji (Republiki Udmurckiej)


SJP.pl

Udmurci (przest. Wotiacy) – naród ugrofiński, zamieszkujący Rosję.

W spisie powszechnym z 2010 roku 552 299 osób zdeklarowało narodowość udmurcką. Większość mieszka na terenie Republiki Udmurcji, a ponadto w Baszkortostanie, Tatarstanie, Mari El, obwodzie kirowskim i Kraju Permskim. Posługują się językiem udmurckim z grupy permskiej języków ugrofińskich.

Wikipedia


udmurcja

autonomiczna republika w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. adm. autonomiczna republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, położona w Europie, we wschodniej części Niziny Wschodnioeuropejskiej, ze stolicą w Iżewsku;

Wiktionary

Udmurcja (ros. i udm. Удмуртия), pełna nazwa Republika Udmurcka ( Удмуртская Республика, Удмурт Республика lub Удмурт Элькун) – autonomiczna republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W półtoramilionowej Udmurcji naród Udmurtów stanowi zaledwie 29 proc. mieszkańców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udmurcki mrz., Udmurta mos., Udmurtka ż., Udmurtyjka ż.

 przym. udmurcki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Republika Udmurcka

Wiktionary


udmurcki

przymiotnik od: Udmurcja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Udmurcji lub Udmurców

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język udmurcki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Udmurcja ż., Udmurta mos., Udmurtka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wotiacki

Wiktionary


udmurta

mieszkaniec Umdurcji (Republiki Udmurckiej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. przedstawiciel narodu ugrofińskiego zamieszkującego Udmurcję;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W półtoramilionowej Udmurcji naród Udmurtów stanowi zaledwie 29 proc. mieszkańców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Udmurcja ż., udmurcki mrz.

:: fż. Udmurtka ż.

 przym. udmurcki

Wiktionary


udmurtka

mieszkanka Umdurcji (Republiki Udmurckiej); Udmurtyjka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. przedstawicielka narodu ugrofińskiego zamieszkującego Udmurcję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Udmurcja ż., udmurcki mrz.

:: fż. Udmurta mos.

 przym. udmurcki

Wiktionary


udmurtyjka

mieszkanka Umdurcji (Republiki Udmurckiej); Udmurtka


SJP.pl


udnica

udnica cebulanka, udnica cebulówka - muchówka z rodziny bzygowatych, występująca w Ameryce Północnej i w Europie


SJP.pl


udo

część kończyny dolnej między biodrem a kolanem (w przypadku owadów - między krętarzem a golenią)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) anat. część nogi pomiędzy kolanem a biodrem;

Wiktionary

Ud

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niespodziewanie położyła rękę na jego udzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈudɔ, AS: udo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udziec m.

:: zdrobn. udko n., udeczko n.

:: zgrub. udzisko n., udziszcze n.

 przym. udowy

Wiktionary


udobruchać

1. sprawić, że ktoś się już nie gniewa;
2. udobruchać się - przestać się gniewać


SJP.pl


udobruchiwać

1. sprawiać, że ktoś przestaje się gniewać;
2. udobruchiwać się - przestawać się gniewać


SJP.pl


udogodnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|udogodnić.

 (1.2) coś, co zostało wprowadzone w celu ułatwienia czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dogodność ż.

 czas. udogodnić dk.

 przysł. dogodnie

Wiktionary


udoić

uzyskać jakąś ilość mleka wskutek dojenia (np. "Udoiłem dwa litry mleka.")


SJP.pl


udojowy

przymiotnik od: udój


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z udojem, dotyczący udoju

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. doicielka ż., dojenie n., udój m., dojarka ż., dojarz m., dojenie n., wydojenie n., dojność ż., doiwo n., dój m., dojek m.

 czas. doić ndk., wydoić dk.

 przym. dojny

Wiktionary


udokumentować

czasownik przechodni dokonany (ndk. dokumentować)

 (1.1) dokonany od|dokumentować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozwój glacjału (…) był udokumentowany rzeczowo i precyzyjnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dokument mrz., dokumentalistka ż.

 czas. dokumentować

Wiktionary


udokumentowywać

popierać coś dokumentami, stwierdzać coś na podstawie dokumentów


SJP.pl


udolniej

stopień wyższy od przysłówka: udolnie


SJP.pl


udolność

dawniej: umiejętność radzenia sobie z określonymi zadaniami; poradność, zaradność, udatność, obrotność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest udolne; cecha tych, którzy są udolni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. udolny

 przysł. udolnie

Wiktionary


udolny

dawniej: zdolny, zdatny; udany, udatny


SJP.pl


udomowić

czasownik przechodni dokonany (ndk. udamawiać, udomawiać, udomowiać)

 (1.1) przystosować do życia w ludzkim środowisku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciekawe, czy ktoś już udomowił rosomaka …

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udomowienie n., dom mrz.

 czas. udamawiać ndk., udomawiać ndk., udomowiać ndk.

 przym. udomowiony, domowy

 przysł. domowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oswoić

Wiktionary


udon

rodzaj miękkiego japońskiego makaronu z mąki pszennej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) spoż. gruby japoński makaron z mąki pszennej;

Wiktionary

Udon (jap. うどん lub 饂飩 udon) – pszenne kluski, rodzaj grubego, miękkiego japońskiego makaronu zrobionego z mąki pszennej.

Udon jest przeważnie podawany na gorąco w bulionie. Do zupy dodaje się m.in.: tempurę, "kaki-age" (rodzaj tempury w postaci wiązki ryb, skorupiaków, krewetek), "abura-age" (rodzaj smażonego na głębokim oleju tofu) oraz warzywa, w daniu o nazwie "kitsune-udon".

Wikipedia


udorski

→ Udórz


SJP.pl

Patrz:

Udórz

udoskonalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|udoskonalać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌudɔskɔ̃naˈlãɲɛ, AS: udoskõnalãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udoskonalenie n., doskonalenie n., doskonałość ż.

 czas. doskonalić ndk., udoskonalać ndk., udoskonalić dk.

 przym. doskonały

 przysł. doskonale

 wykrz. doskonale

Wiktionary


udoskonalać

czasownik niedokonany

 (1.1) czynić doskonalszym, ulepszać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udoskonalenie n., udoskonalanie n., doskonałość ż.

 czas. doskonalić, udoskonalić dk.

 przysł. doskonale

 wykrz. doskonale

Wiktionary


udoskonalenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|udoskonalić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sytuacjoniści nie uznawali własności intelektualnej, głosili, że idee, myśli i dzieła należą do tych, którzy potrafią je udoskonalić. I przywłaszczali sobie wszystko, co ich zdaniem na udoskonalenie zasługiwało: przechwytywali.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌudɔskɔ̃naˈlɛ̃ɲɛ, AS: udoskõnalẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. doskonałość ż., doskonalenie n., udoskonalanie n.

 czas. udoskonalić dk., udoskonalać ndk., doskonalić ndk.

 przym. doskonały

 przysł. doskonale

 wykrz. doskonale

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ulepszenie

Wiktionary


udoskonalić

czasownik przechodni dokonany (ndk. udoskonalać)

 (1.1) dokonany od|udoskonalać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌudɔskɔ̃ˈnalʲit͡ɕ, AS: udoskõnalʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udoskonalenie n., udoskonalanie n., doskonałość ż., doskonalenie n.

 przym. doskonały

 przysł. doskonale

 czas. udoskonalać, doskonalić

 wykrz. doskonale

Wiktionary


udoskonalony

ulepszony


SJP.pl


udostępniać

czasownik niedokonany

 (1.1) dawać komuś dostęp do czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) §4. Skazanym nie posiadającym wystarczających środków pieniężnych udostępnia się nieodpłatnie niezbędne podręczniki i pomoce naukowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udostępnianie n., udostępnienie n., dostęp m., dostępność ż.

 czas. udostępnić dk.

Wiktionary


udostępnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|udostępnić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌudɔstɛ̃mpʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: udostẽmpʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. udostępnić, udostępniać

 rzecz. udostępnianie n.

Wiktionary


udostępnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. udostępniać)

 (1.1) dokonany od|udostępniać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tego roku ponownie skorzystano z gościnności Andrzeja Stocha, który udostępnił plac za restauracją "Kolorowa".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌudɔˈstɛ̃mpʲɲit͡ɕ, AS: udostẽmpʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udostępnienie n., udostępnianie n., dostępność ż.

 czas. udostępniać

Wiktionary


udosłowniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. udosłownić)

 (1.1) sprawiać, że pewne słowo lub zwrot staje się rozumiane tak, jak wynika bezpośrednio z jego znaczenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W mistrzowski sposób posługiwał się przysłowiami Jan Brzechwa, z reguły w celach komizmotwórczych [...], nierzadko udosłowniając utarte zwroty („pleść androny” i inne).

Wiktionary

Powiązane:

 czas. udosłownić dk.

Wiktionary


udosłownić

uczynić dosłownym


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. udosłowniać)

 (1.1) sprawić, że pewne słowo lub zwrot staje się rozumiane tak, jak wynika bezpośrednio z jego znaczenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] namawiałabym więc i polityka, który udosłownił powiedzenie „nóż się w kieszeni otwiera”, i wielu innych do studiowania słowników frazeologicznych.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. udosłowniać ndk.

Wiktionary


udowadnialny

dający się udowodnić


SJP.pl


udowadnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) czynność dowodzenia

Wiktionary

Powiązane:

 czas. udowadniać

 przysł. dowodnie

Wiktionary


udowadniać

wykazywać prawdziwość czegoś, przytaczając dowody; dowodzić, udowodniać (bardzo rzadko)


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. udowodnić)

 (1.1) wykazywać prawdziwość czegoś, przedstawiając na nią dowody

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poudowadniać, udowodnić dk., udowodniać ndk.

 rzecz. udowadnianie n., udowodnienie n., dowód mrz., dowodzik mrz.

 przysł. dowodnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dowodzić; daw. rzad. udowodniać

Wiktionary


udowodnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|udowodnić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌudɔvɔdʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: udovodʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. udowodnić, udowadniać

 przysł. dowodnie

Wiktionary


udowodnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. udowadniać)

 (1.1) dokonany od|udowadniać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie są wyjątkami wypadki zaczepiania młodych dziewcząt w parkach lub wręcz na ulicy przez patrole MO z żądaniem, aby udowodniły, że nie są prostytutkami.

 (1.1) Ale jeśli potrafisz udowodnić, że masz rację, odbędzie się wielki sąd, wyrok będzie bezlitosny, a egzekucja długa i bolesna.

 (1.1) Komuniści potrzebowali pokazowego procesu, który udowodni, że reakcja wciąż zdradziecko knuje i zagraża państwu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌudɔˈvɔdʲɲit͡ɕ, AS: udovodʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dowodzik mrz., udowodnienie n., dowód

 przym. dowodowy

 czas. udowadniać, poudowadniać

 przysł. dowodnie

Wiktionary


udowy

związany z udem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) anat. dotyczący uda, związany z udem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udo n., udko n.

Wiktionary


udp

[czytaj: u-de-PE] skrót angielskiego: User Datagram Protocol - Datagramowy Protokół Użytkownika, jeden z podstawowych protokołów internetowych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • User Datagram Protocol – jeden z protokołów internetowych
  • Usenet Death Penalty – blokada użytkownika Usenetu za popełnione nadużycia
  • urydyno-5′-difosforan – organiczny związek chemiczny, jeden z nukleotydów
  • Uniwersytet Diego Portalesa
  • Zjednoczona Partia Demokratyczna (UDP)

Wikipedia


udramatyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|udramatyzować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. udramatyzować dk.

Wiktionary


udrapać

skaleczyć czymś ostrym (paznokciami, pazurami); zadrapać


SJP.pl


udrapowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|udrapować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. udrapować dk.

Wiktionary


udrapywać

uszkadzać skórę, przesuwając po niej czymś ostrym


SJP.pl


udrażniacz

środek do likwidowania zatorów w rurach instalacji kanalizacyjnej


SJP.pl


udrażniać

czynić drożnym; udrożniać


SJP.pl


udreptywać

potocznie: udreptywać się - męczyć się dreptaniem, długim chodzeniem


SJP.pl


udrożniać

czynić drożnym; udrażniać


SJP.pl


udrożnieniowy

→ udrożnienie


SJP.pl

Patrz:

udrożnienie

udrożnić

uczynić drożnym


SJP.pl


udrożony

rzadko: pokryty gęstą siecią dróg


SJP.pl


udry

tylko w wyrażeniu: iść, pójść z kimś na udry (udry na udry) - zrobić coś komuś na przekór, kłócić się, czynić złośliwości


SJP.pl


udrycki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Udrycz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Udrycze nmos., udryczanin m., udryczanka ż.

Wiktionary


udryczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Udrycz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Udrycze nmos.

:: fż. udryczanka ż.

 przym. udrycki

Wiktionary


udryczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Udrycz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Udrycze nmos.

:: fm. udryczanin m.

 przym. udrycki

Wiktionary


udrzeć

urwać, wyrwać kawałek czegoś, np.: tkaniny, papieru


SJP.pl


udrzyn

Udrzyn – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wyszkowskim, w gminie Brańszczyk. Ma status sołectwa. Leży na terenie Puszczy Białej, leży nad rzeką Bug i jeziorem Koło.

Wikipedia


udrzynek

Udrzynek – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wyszkowskim, w gminie Brańszczyk.

Wikipedia


udręczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. odczasownikowy od|udręczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌudrɛ̃n͇ˈt͡ʃãɲɛ, AS: udrẽṇčãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dręczycielka ż., udręka ż., udręczenie n. dk.

 czas. udręczyć dk., udręczać ndk.

Wiktionary


udręczać

sprawiać komuś cierpienie, ból


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. udręczyć)

 (1.1) książk. przysparzać cierpień fizycznych lub psychicznych, męczyć, dokuczać

czasownik zwrotny niedokonany udręczać się (dk. udręczyć się)

 (2.1) książk. przysparzać sobie samemu cierpień fizycznych lub psychicznych

 (2.2) książk. przysparzać sobie nawzajem cierpień fizycznych lub psychicznych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈdrɛ̃n͇t͡ʃat͡ɕ, AS: udrẽṇčać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udręka ż., udręczanie n., udręczenie n., dręczycielka ż.

 czas. udręczyć dk.

Wiktionary


udręczenie

sprawić komuś cierpienie, ból


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. odczasownikowy od|udręczyć.

 (1.2) książk. przyczyna cierpień i kłopotów, udręka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌudrɛ̃n͇ˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: udrẽṇčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dręczycielka ż., dręczyciel mos., udręka ż., udręczanie n. ndk.

 czas. udręczyć dk., udręczać ndk.

Wiktionary


udręczyć

sprawić komuś cierpienie, ból


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) książk. przysporzyć cierpień fizycznych lub psychicznych, dokuczać

czasownik zwrotny dokonany udręczyć się

 (2.1) książk. przysporzyć sobie samemu cierpień fizycznych lub psychicznych

 (2.2) książk. przysporzyć sobie nawzajem cierpień fizycznych lub psychicznych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈdrɛ̃n͇t͡ʃɨt͡ɕ, AS: udrẽṇčyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dręczycielka ż., dręczyciel mos., udręka ż., udręczanie n. ndk., udręczenie n. dk.

 czas. udręczać ndk.

Wiktionary


udręka

1. to, co kogoś dręczy;
2. stan kogoś dręczonego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) to, co kogoś dręczy i powoduje cierpienie

 (1.2) psychiczne cierpienie będące rezultatem czegoś, co dręczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To było bardzo przykre uczucie i pragnął, aby nie trwało długo, lecz trwało z każdym dniem coraz dłużej, aby wreszcie stać się okropną udręką, która nie opuszczała mecenasa nawet we śnie.

 (1.2) Na jego twarzy pojawił się wyraz wstrętu, który powoli przeradzał się w udrękę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udręczanie n., udręczenie n., dręczyciel mos.

 czas. udręczać ndk., udręczyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) udręczenie

 (1.2) ból, cierpienie, droga krzyżowa, gehenna, golgota, kalwaria, katorga, katusza, łoże boleści

Wiktionary


udt

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = adm. Urząd Dozoru Technicznego;

Wiktionary


udu

część kończyny dolnej między biodrem a kolanem (w przypadku owadów - między krętarzem a golenią)


SJP.pl

Udu – afrykański instrument perkusyjny stworzony przez plemiona nigeryjskie. Należy do aerofonów oraz idiofonów.

"Udu" w języku plemion nigeryjskich oznacza "pokój" albo "naczynie". Zazwyczaj wykonany z gliny lub kamienia, z jednym albo większą liczbą otworów, instrument był używany przez kobiety w celach rytualnych.

Wikipedia


uduchawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uduchawiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieuduchawianie n.

 czas. uduchawiać ndk.

Wiktionary


uduchowiony

przepojony wzniosłymi uczuciami i skupiony na sprawach duchowych; też: będący wyrazem takich uczuć


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pełen wzniosłych uczuć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A znów Danka Filipiak, która od początku zwróciła jej uwagę swoją poetyczną, tajemniczą małomównością, jak i wysoce uduchowionym wyrazem twarzy po prostu wciąż jeszcze nie dostrzegała, że Cesia istnieje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duch mzw.

Wiktionary


udumywać

rzadko: wymyślać, układać coś w myślach


SJP.pl


udupiać

upupiać; wulgarnie:
1. doprowadzać do tego, że ktoś ma kłopoty; urządzać, załatwiać;
2. rozgramiać, miażdżyć, rozprawiać się z kimś;
3. nie dopuszczać do załatwienia czegoś


SJP.pl


udupienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|udupić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuduˈpʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: udupʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. udupić

 rzecz. dupsko n., dupka ż.

Wiktionary


udupić

upupić; wulgarnie:
1. skutecznie zaszkodzić komuś; urządzić, załatwić;
2. rozgromić, zmiażdżyć, rozprawić się z kimś;
3. nie dopuścić do załatwienia czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) wulg. utrudnić komuś jakieś działanie, rozprawić się z kimś; odebrać komuś możliwość działania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znowu jestem udupiony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈdupʲit͡ɕ, AS: udupʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udupienie n., dupsko n., dupka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) upierdolić

Wiktionary


udusić

1. zabić przez ściskanie gardła odbierające oddech; zadusić;
2. ugotować na wolnym ogniu, np. mięso;
3. udusić się:
a) umrzeć z powodu niemożenia oddychania; zadusić się;
b) o czymś gotowanym: ulec uduszeniu


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. dusić)

 (1.1) krym. doprowadzić do śmierci, uniemożliwiając oddychanie

 (1.2) kulin. ugotować na małym ogniu pod przykryciem, w niewielkiej ilości wody i tłuszczu

czasownik zwrotny dokonany udusić się (ndk. dusić się)

 (2.1) med. krym. stracić życie z powodu braku możliwości oddychania

 (2.2) kulin. zostać uduszonym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uduszenie n., Dusiołek mzw., dusiciel mzw./mos./mrz.

 czas. dusić

 przysł. duszno

 przym. duszny

Wiktionary


uduszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|udusić.

Wiktionary

Uduszenie – kara śmierci za większe przestępstwa wykonywana za pomocą liny lub garoty.

Karę wykonuje się w sposób następujący: skazany siada na krześle, przypina go się pasami śr. grubości ok. 50mm. Wykonawca wyroku przykłada garotę do szyi i dusi się skazanego (w przypadku liny owija się wokół szyi i ciągnie za nią automat powoli lub szybko).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dusiciel mzw./mos./mrz., duszność ż.

 czas. udusić

Wiktionary


udw

skrótowiec

 (1.1) = inform. ukryte do wiadomości (pole adresowe w poczcie elektronicznej)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • UDW - ukryte do wiadomości, funkcja poczty elektronicznej
  • UdW - Uniwersytet dla Wszystkich

Wikipedia


udyjski

przymiotnik od: Uda (rzeka w Rosji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Udynami, dotyczący Udynów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język udyjski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Udyni lm m.

Wiktionary


udziabać

potocznie: ugryźć, ukąsić


SJP.pl


udziać

dawniej:
1. utkać;
2. udziać się - stać się, zrobić się


SJP.pl


udział

1. uczestniczenie w czymś; uczestnictwo;
2. wkład wspólnika do kapitału przedsiębiorstwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) uczestnictwo w jakimś wydarzeniu

 (1.2) finans. wkład kapitału do przedsięwzięcia finansowego, dokonany przez jego uczestnika

 (1.3) dokument potwierdzający udział (1.2)

 (1.4) finans. zysk z tytułu udziału (1.2)

 (1.5) przypadająca część własności po podziale

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Udział – pojęcie prawne
  • Udział – agromiasteczko w obw. witebskim, w rej. głębockim, w sielsowiecie Udział
  • udział własny
  • udział w nieruchomości wspólnej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) "Antropolodzy mają prawo twierdzić, że przyczynili się do zachowania kulturowego dziedzictwa społeczeństw, które badali, […]. Lecz prawdą jest również, iż mieli oni swój udział, czasem tylko pośredni, w utrzymywaniu struktur władzy reprezentowanych przez system kolonialny".

 (1.1) W turnieju brało udział ponad pięćdziesięciu zawodników.

 (1.1) O udziale w imprezie decyduje kolejność zgłoszeń.

 (1.2) Mafia sprzedała swoje udziały niemieckiej korporacji.

 (1.3) To jest mój udział w spółce, powiedział pokazując świadectwo udziałowe.

 (1.4) Udział akcjonariusza w tym roku wyniósł po trzysta złotych od akcji.

 (1.5) Ten dom, dzieci, to nasz udział ze spadku po babci.

 (1.5) Twoim udziałem są same porażki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈud͡ʑaw, AS: uʒ́au̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współudział mrz., udziałowiec m., podzielnica ż.

 przym. udziałowy

 czas. udzielać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) partycypacja, uczestnictwo, zaangażowanie, współpraca

 (1.2) wkład, wsad

 (1.3) akcja, świadectwo udziałowe

 (1.4) dywidenda, partycypacja

 (1.5) porcja, frakcja, część, kontyngent

Wiktionary


udziałanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|udziałać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. udziałać dk.

Wiktionary


udziałać

czasownik

 (1.1) stpol. uczynić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I udziałał Pan Bog z tej kości, jeż to z Adamowa boku wyjął, żonę i przywiodł ją przed Adam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈd͡ʑawat͡ɕ, AS: uʒ́au̯ać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udziałanie n.

Wiktionary


udziałowczyni

→ udziałowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. ekon. kobieta z udziałem w przedsięwzięciu finansowym

Wiktionary

Patrz:

udziałowiec

Powiązane:

 rzecz. udziałowiec mos.

Wiktionary


udziałowiec

osoba mająca udziały w spółce; właściciel udziałów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. ekon. osoba z udziałem w przedsięwzięciu finansowym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współudział mrz., udział mrz., udziałowczyni ż.

 przym. udziałowy

 czas. udzielać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) akcjonariusz

Wiktionary


udziałowy

przymiotnik od: udział


SJP.pl


udziec

przeznaczone do zjedzenia udo dużego zwierzęcia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. udo dużego zwierzęcia przeznaczone do spożycia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Udziec z indyka smakuje jak polędwica.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈud͡ʑɛt͡s, AS: uʒ́ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udo n., udko n.

Wiktionary


udzielanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|udzielać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌud͡ʑɛˈlãɲɛ, AS: uʒ́elãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podzielnica ż., udzielenie dk.

 czas. udzielić dk., udzielać ndk.

Wiktionary


udzielać

czasownik przechodni niedokonany (dk. udzielić)

 (1.1) pożyczać, dostarczać, użyczać czegoś

 (1.2) umożliwiać uzyskanie czegoś; zapewniać coś komuś

czasownik zwrotny niedokonany udzielać się (dk. udzielić się)

 (2.1) działać, robić coś na rzecz kogoś / czegoś

 (2.2) o nastroju, idei: roznosić się z osoby na osobę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Premier udzielił reprymendy ministrowi.

 (1.1) Bank udziela kredytów tylko bogatym.

 (2.1) Od dziecka udzielałem się jako ministrant w mojej parafii.

 (2.2) Udzielały mu się jej humory.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈd͡ʑɛlat͡ɕ, AS: uʒ́elać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udział m., udzielanie n., udzielenie n., udziałowiec m., oddział m., podzielnica ż.

 czas. udzielić dk., dzielić ndk.

 przym. udzielny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) użyczać, dawać

Wiktionary


udzielenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|udzielić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja deklaracja zobowiązywała mnie w w pewnym sensie do udzielenia pomocy tym biednym ludziom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌud͡ʑɛˈlɛ̃ɲɛ, AS: uʒ́elẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podzielnica ż., udzielanie ndk.

 czas. udzielić dk., udzielać ndk.

Wiktionary


udzielić

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|udzielać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do tych książek idziemy jak się idzie na lekcję moralności. Powiedziałbym na najtrudniejszą lekcję moralności, jakiej Polakom w ogóle historia udzieliła.

 (1.1) Nadzieja zapytała, czy i jej udzieliłby sakramentu, gdyby popełniła samobójstwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈd͡ʑɛlʲit͡ɕ, AS: uʒ́elʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzielenie n., udzielanie n., udzielenie n., podzielnica ż.

 czas. udzielać, dzielić

Wiktionary


udzielny

1. nie podlegający nikomu ani niczemu; suwerenny
2. rządzony samowładnie


SJP.pl


udziergać

zrobić coś na drutach, szydełkiem; wydziergać


SJP.pl


udzierzgiwać

dawniej: pokrywać tkaninę drobnym ściegiem; wyszywać, haftować


SJP.pl


udzierżać

dawniej: dawać radę utrzymać


SJP.pl


udziesięciokrotniać

wzmagać coś dziesięciokrotnie, czynić coś dziesięć razy większym


SJP.pl


udziełać

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zrobić

Wiktionary


udziąsłowiony

w językoznawstwie: taki, który zmienił artykulację z przedniojęzykowo-zębowej na przedniojęzykowo-dziąsłową


SJP.pl


udzki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Udą, dotyczący Udy (nazwa kilku rzek w Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uda ż.

Wiktionary


udój

1. dojenie;
2. mleko uzyskane podczas dojenia


SJP.pl


udórz

wieś w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim


SJP.pl

Udórz – wieś w Polsce w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Żarnowiec; położona nad Udorką.

Wikipedia


udławiony

taki, który się udławił


SJP.pl


udźwig

1. największe dopuszczalne obciążenie pojazdu;
2. maksymalny ciężar podnoszonego ładunku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) maksymalne dopuszczalne obciążenie danego pojazdu

 (1.2) maksymalny ciężar możliwy do podniesienia lub przemieszczenia przez dane urządzenie

Wiktionary

Udźwig – masa, jaka może zostać podniesiona (czasem także przemieszczona w innych płaszczyznach) przez człowieka lub maszynę. Udźwig występujący bez dodatkowego ujednoznacznienia oznacza zazwyczaj maksymalną masę, jaka może zostać podniesiona przez dane urządzenie, nie powodując przy tym uszkodzenia tego urządzenia. Na udźwig wpływ może mieć też położenie środka ciężkości podnoszonego obiektu oraz wysokość podnoszenia. Wartość udźwigu podawana jest, jako udźwig nominalny, przez producenta urządzenia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rozmiary HST zostały narzucone przez parametry ładowni wahadłowca, także masa była ograniczona udźwigiem tego pojazdu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dźwigowy mos., dźwig m., dźwignica ż.

 czas. dźwigać ndk., dźwignąć dk., udźwignąć dk.

 przym. dźwigowy

Wiktionary


udźwigać

być w stanie unosić jakiś ciężar, utrzymywać coś ciężkiego


SJP.pl


udźwignąć

1. poradzić sobie z czymś trudnym;
2. utrzymać coś ciężkiego


SJP.pl


udźwigowy

→ udźwig


SJP.pl

Patrz:

udźwig

udźwięcznianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|udźwięczniać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. udźwięczniać ndk.

Wiktionary


udźwięcznienie

Udźwięcznienie (sonoryzacja) – upodobnienie fonetyczne polegające na tym, że spółgłoska bezdźwięczna zyskuje dźwięczność.

W języku polskim następuje to pod wpływem sąsiadującej spółgłoski dźwięcznej (ale nie półotwartej – nie mówimy "pozła", tylko "posła"). Na przykład w słowie "prośba" pod wpływem sąsiadującej spółgłoski dźwięcznej "b" wymawia się spółgłoskę "ź", chociaż w zapisie ortograficznym jest "ś".

Wikipedia


udżamaa

tanzańska forma socjalizmu


SJP.pl


ue

Unia Europejska


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju żeńskiego, nazwa własna

 (1.1) = polit. geogr. ekon. Unia Europejska

Wiktionary

Ue ue

Ue – dwuznak występujący w języku angielskim. Jest czasem używany jako znak tożsamy z ü. W języku niemieckim, dwuznak "ue" zastępuje "ü" przy braku niemieckojęzycznej klawiatury lub czcionki niewyposażonej w ten znak. Istnieje też ligatura liter u i e zapisywana jako "ᵫ", która nie jest powszechnie używana, oraz w kodzie ASCII nie posiada majuskuły, a jedynie minuskułę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Polska wstąpiła do UE w roku 2004.

 (1.1) Nie ma zgody na dyktat UE.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: u‿ˈɛ, AS: u‿e

Wiktionary


uea

skrót od:
1. Urząd Energii Atomowej;
2. Universala Esperanto-Asocio


SJP.pl


ued

bardzo długa, kręta, sucha dolina na pustyni, wypełniająca się wodą w czasie okresowych deszczów; uedy, uadi, wadi, wadis


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. geol. sucha dolina charakterystyczna dla obszarów pustynnych wyżłobiona przez strumień okresowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Palestyńskie uedy nie są tak głębokie i potężne jak uedy jordańskie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wadi, wadis

Wiktionary


uedy

bardzo długa, kręta, sucha dolina na pustyni, wypełniająca się wodą w czasie okresowych deszczów; ued, uadi, wadi, wadis


SJP.pl


uefa

[czytaj: u-efa] skrót od: Union of European Football Associations - Europejska Unia Związków Piłkarskich, największa organizacja sportowa w Europie; Uefa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) Unia Europejskich Związków Piłkarskich

Wiktionary

Unia Europejskich Związków Piłkarskich (fr. "Union des Associations Européennes de Football", ang. "Union of European Football Associations", niem. "Union der europäischen Fußballverbände", UEFA) – międzynarodowa organizacja pozarządowa, zrzeszająca związki piłki nożnej z Europy i z Azji, założona 15 czerwca 1954 w Bazylei, w Szwajcarii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: uˈwɛfa, AS: uu̯efa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Uefa

Wiktionary


uefektywnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uefektywniać.; czynienie czegoś bardziej efektywnym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuwɛfɛktɨvʲˈɲä̃ɲɛ, AS: uu̯efektyvʹńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uefektywnienie dk.

 czas. dk. uefektywnić, ndk. uefektywniać

Wiktionary


uefektywniać

czasownik niedokonany

 (1.1) czynić coś bardziej efektywnym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuwɛfɛkˈtɨvʲɲät͡ɕ, AS: uu̯efektyvʹńäć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uefektywnianie ndk., uefektywnienie dk.

 czas. uefektywnić dk.

Wiktionary


uefektywnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uefektywnić., uczynienie czegoś bardziej efektywnym

 (1.2) usprawnienie, które czyni coś bardziej efektywnym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuwɛfɛktɨvʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: uu̯efektyvʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uefektywnianie dk.

 czas. dk. uefektywnić, ndk. uefektywniać

Wiktionary


uefektywnić

czasownik dokonany

 (1.1) uczynić coś bardziej efektywnym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znajomość różnych, bardzo nowoczesnych wówczas technologii pozwoliła im uefektywnić rolnictwo – opowiadają archeolodzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuwɛfɛkˈtɨvʲɲit͡ɕ, AS: uu̯efektyvʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uefektywnianie ndk., uefektywnienie dk.

 czas. uefektywniać ndk.

Wiktionary


uek

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = eduk. Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie;

Wiktionary


uelastycznienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uczynienie bardziej elastycznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ile czasu zajmie władzom uelastycznienie tych surowych zasad?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. elastyczność ż.

 czas. uelastyczniać ndk., uelastycznić dk.

 przym. elastyczny

 przysł. elastycznie

Wiktionary


uetersen

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Niemczech;

Wiktionary

Uetersen (duń. "Yttersen") – miasto w północnych Niemczech w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn, w powiecie Pinneberg. Do 31 grudnia 2016 siedziba związku gmin Haseldorf. Położone ok. 30 km na północ od Hamburga nad rzeką Pinnau, w pobliżu Łaby. Miasto zajmuje powierzchnię 11,43 km². Według danych z 31 grudnia 2019 Uetersen zamieszkiwało 18,567 osób.

Wikipedia


uetyczniać

czynić etycznym; umoralniać


SJP.pl


uetycznić

uczynić etycznym; umoralnić


SJP.pl


uf

wykrzyknik wyrażający najróżniejsze stany fizyczne i psychiczne; uff


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) wykrzyknik wyrażający ulgę

 (1.2) wykrzyknik wyrażający zmęczenie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uf, AS: uf

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) uff

Wiktionary


ufa

1. być przekonanym o możliwości polegania na kimś, darzyć kogoś zaufaniem;
2. liczyć na spełnienie się czegoś


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) 3. os. lp. ter. od: ufać

Wiktionary

Ufa (ros. Уфа; baszk. Өфө, "Öfö",) – miasto w europejskiej części Rosji, stolica Baszkortostanu. Miasto posiada rozwinięty przemysł maszynowy, elektroniczny, petrochemiczny, drzewny, chemiczny i spożywczy. W 2020 roku miasto otrzymało tytuł Miasta Pracy Waleczności. Pierwotnie miasto nosiło nazwę Tura-Tau, która wzięła się od wzgórza, na którym zostało wybudowane. "Ufa" oznacza „mały” w językach turkijskich i była to nazwa stosowana przez lokalną ludność.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) ale to też tylko dlatego, że ona jego, Fredka lubi, że ona mu ufa. Nie można zawieść tego zaufania (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈufa, AS: ufa

Wiktionary

Powiązane:

 zob. ufać.

Wiktionary


ufajdanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ufajdać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ufajdać dk.

Wiktionary


ufajdać

czasownik przechodni dokonany (ndk. fajdać)

 (1.1) pot. ubrudzić

''czasownik zwrotny dokonany ufajdać się (ndk. fajdać się)

 (2.1) pot. ubrudzić samego siebie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Janek ufajdał se galoty farbą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈfajdat͡ɕ, AS: ufai ̯dać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ufajdolić dk.

 rzecz. ufajdanie n.

Wiktionary


ufajdolić

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ubrudzić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Synek ufajdolił sobie kaptur masłem.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ufajdać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ubrudzić, ufajdać; wulg. upieprzyć, ujebać

Wiktionary


ufajdywać

1. zabrudzać coś, zwłaszcza kałem;
2. ufajdywać się - zabrudzać siebie samego, zwłaszcza kałem


SJP.pl


ufalca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. ktoś, kto chwali

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈfalt͡sa, AS: ufalca

Wiktionary


ufanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ufać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaufać, ufać ndk.

 rzecz. zaufanie n., ufność ż., zaufany mos.

 przym. zaufany

Wiktionary


ufarbować

czasownik

 (1.1) zabarwiać, nasycić pigmentem, farbą lub inną substancją

Wiktionary


ufać

1. być przekonanym o możliwości polegania na kimś, darzyć kogoś zaufaniem;
2. liczyć na spełnienie się czegoś


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zaufać)

 (1.1) być przekonanym, że ktoś nie oszuka i nie zrobi niczego złego

 (1.2) być przekonanym, że czyjeś słowa, informacje itp. są prawdziwe

 (1.3) być przekonanym, że ktoś posiada jakieś umiejętności, zdolności itp. i potrafi je odpowiednio wykorzystać

 (1.4) mieć nadzieję lub być pewnym, że coś się stanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nikt już nikomu nie ufa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈufat͡ɕ, AS: ufać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ufanie n., ufność ż., dufanie n., zaufanie n., zaufany mos.

 czas. dufać ndk., zaufać dk.

 przym. ufny, zaufany

 przysł. ufnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wierzyć, stpol. pwać

Wiktionary


ufałdowywać

układać w fałdy


SJP.pl


ufetować

przygotować uroczyste przyjęcie dla gościa


SJP.pl


uff

wykrzyknik wyrażający szeroką gamę stanów fizycznych i psychicznych; uf


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) wykrzyknik wyrażać wyrażający ulgę

 (1.2) wykrzyknik wyrażać wyrażający zmęczenie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ufː, AS: u•f

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) uf

Wiktionary


uffizi

[czytaj: uffic-i] galeria sztuki we Florencji


SJP.pl


ufiak

potocznie: istota z obcej planety, przestawiana zwykle jako mały, zielony stwór o dużej głowie; ufok, ufita, ufonauta, ufoludek


SJP.pl


ufifrać

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ubrudzić

czasownik zwrotny dokonany ufifrać się

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. ubrudzić się

Wiktionary


ufijczyk

mieszkaniec Ufy (miasta w Rosji)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ufy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ufa ż.

:: fż. ufijka ż.

 przym. ufijski

Wiktionary


ufijka

mieszkanka Ufy (miasta w Rosji)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ufy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ufa ż.

:: fm. ufijczyk mos.

 przym. ufijski

Wiktionary


ufijski

związany z Ufą (miasto w Rosji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ufą, dotyczący Ufy (miasta lub rzeki)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ufa ż., ufijczyk mos., ufijka ż.

Wiktionary


ufita

przybyły na Ziemię w ufo wysłannik cywilizacji pozaziemskiej; ufoludek, ufonauta (rzadko)


SJP.pl


ufnal

gwóźdź służący do przybijania podków koniom; hufnal, podkowiak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. gwóźdź

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈufnal, AS: ufnal

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bratnal, bretnal, szynal

Wiktionary


ufnalski

nazwisko


SJP.pl


ufniarz

nazwisko


SJP.pl


ufnie

przysłówek

 (1.1) w ufny sposób

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaufanie n., ufność ż.

 czas. ufać ndk.

 przym. ufny

Wiktionary


ufniej

stopień wyższy od przysłówka: ufnie


SJP.pl


ufniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ufny; bardziej ufny


SJP.pl


ufność

skłonność do obdarzania zaufaniem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) skłonność do obdarzania zaufaniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pokładałem ufność w mojej ciotce, ale ostatecznie zawiodłem się na niej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈufnɔɕt͡ɕ, AS: ufność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ufanie n., zaufanie n., zaufany mos.

 czas. ufać ndk., zaufać dk.

 przym. ufny, zaufany

 przysł. ufnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiara, zaufanie, zawierzenie

Wiktionary


ufny

1. ufający, pewny czegoś, będący dobrej myśli;
2. wyrażający zaufanie (np. ufne oczy)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający lub wyrażający zaufanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Które zwierzę potrafi być tak ufne człowiekowi jak nie pies.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈufnɨ, AS: ufny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ufność ż., zaufanie n., zaufany mos.

 czas. zaufać, ufać ndk.

 przysł. ufnie

 przym. zaufany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ufający, naiwny, łatwowierny

Wiktionary


ufo

1. pojazd z obcej planety; UFO, NOL, latający talerz;
2. potocznie: ktoś, nieprzystający zachowaniem do ogólnie przyjętych wzorców; dziwak, ekscentryk;
3. środowiskowo: pochodna amfetaminy, mocniejsza wersja ekstazy


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

 (1.1) = ang. unidentified flying object → NOL, niezidentyfikowany obiekt latający

Wiktionary

UFO ( unidentified flying object; NOL, niezidentyfikowany obiekt latający) – określenie obiektu latającego o nieznanym pochodzeniu, którego identyfikacja jako statku latającego lub zjawiska atmosferycznego jest niemożliwa. W sensie potocznym „UFO” utożsamiane jest z rzekomymi obserwacjami statków cywilizacji pozaziemskiej, przez co w badaniach naukowych zastępowane jest pojęciem UAP ( unidentified anomalous phenomena).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W podlubelskiej wiosce Emilcin stoi jedyny w Polsce pomnik UFO.

 (1.1) Ten pijany wariat znowu twierdzi, że widział UFO.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈufɔ, AS: ufo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ufo n., ufok m., ufolog m., ufolożka ż., ufologia ż., ufologiczność ż., ufoludek m.

 przym. ufologiczny

 przysł. ufologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) NOL

Wiktionary


ufok

potocznie: istota z obcej planety, przestawiana zwykle jako mały, zielony stwór o dużej głowie; ufiak, ufita, ufonauta, ufoludek


SJP.pl


ufolog

specjalista w zakresie ufologii


SJP.pl


ufologia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziedzina wiedzy zajmująca się niezidentyfikowanymi obiektami latającymi;

Wiktionary

Ufologia – pseudonauka badająca szeroko rozumiane zjawisko UFO w kontekście hipotetycznych kontaktów ludzi z przedstawicielami inteligentnego życia pozaziemskiego – kosmitami. Ufologia zakłada, że technologia kosmitów umożliwia im bezpośrednie badanie Ziemi. Zajmuje się gromadzeniem potencjalnych danych o tych istotach (relacji z obserwacji i kontaktów, zdjęć, filmów, artefaktów), oraz analizuje ich zachowania i oddziaływanie względem materii nieożywionej, roślin, zwierząt i ludzi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po pierwszych seansach „Bliskich spotkań trzeciego stopnia” Spielberga recenzenci pisali nie tylko o nowym impulsie dla ufologii, ale też o rzekomych bliskich spotkaniach reżysera z New Age.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌufɔˈlɔɟja, AS: ufoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ufolog m., ufolożka ż.

 przym. ufologiczny

 skr. UFO

Wiktionary


ufologiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ufologią, dotyczący ufologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ufologia ż., ufolog mos.

 skr. UFO

Wiktionary


ufolożka

→ ufolog


SJP.pl

Patrz:

ufolog

ufoludek

potocznie: istota z obcej planety, przestawiana zwykle jako mały, zielony stwór o dużej głowie; ufita, ufonauta, ufok, ufiak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) sf. rzekomy przybysz z kosmosu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. UFO n., ufok m.

 skr. UFO

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zielony ludzik, obcy, kosmita, ufok, istota pozaziemska

Wiktionary


ufonauta

rzadko: przybyły na Ziemię w ufo wysłannik cywilizacji pozaziemskiej; ufoludek, ufita


SJP.pl


uformowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uformować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uformować dk.

 przym. foremkowy, formacyjny, formatywny

Wiktionary


uformować

1. nadać kształt, formę; ukształtować;
2. utworzyć, uszeregować, sformułować, zorganizować


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. formować)

 (1.1) nadać formę

 (1.2) wyrobić w kimś lub czymś określone przymioty lub postawy

 (1.3) powołać do istnienia

 (1.4) ustawić grupę w danym porządku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Proszę spojrzeć, jak pięknie uformowaliśmy z masy solnej postaci ze znanych bajek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌufɔrˈmɔvat͡ɕ, AS: uformovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uformowanie

 przym. foremkowy, foremny, formacyjny, formatywny

 czas. formować

Wiktionary

Synonimy:

sformować, ukształtować, wykreować, stworzyć, ustanowić, zorganizować

Wiktionary


ufortyfikowany

imiesłów przymiotnikowy bierny

 (1.1) przystosowany do zadań obronnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gród został ufortyfikowany, otoczony solidną palisadą, wałem i fosą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌufɔrtɨfʲikɔˈvãnɨ, AS: ufortyfʹikovãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortyfikacja ż., fortyfikator m., ufortyfikowanie n., fortyfikowanie n.

 czas. fortyfikować, ufortyfikować, ufortyfikować się

 przym. fortyfikacyjny, nieufortyfikowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warowny

Wiktionary


ufortyfikować

czasownik przechodni dokonany (ndk. fortyfikować)

 (1.1) wojsk. wzmocnić fortyfikacjami; zabezpieczyć jakieś miejsce poprzez budowę umocnień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Japończycy ufortyfikowali wzgórze, budując schrony i stanowiska ogniowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ufortyfikowanie n., fort mrz., forteca ż.

 przym. nieufortyfikowany

 ims. ufortyfikowany

 czas. fortyfikować

Wiktionary


ufraczony

dawniej: ubrany we frak; ufrakowany, wyfraczony, wyfrakowany


SJP.pl


ufrakowany

dawniej: ubrany we frak; ufraczony, wyfraczony, wyfrakowany


SJP.pl


ufryzować

przestarzale: ułożyć włosy w loki, zrobić fryzurę; utrefić


SJP.pl


ufundować

czasownik przechodni dokonany (ndk. fundować)

 (1.1) przyczynić się własnym kosztem do zrealizowania czegoś dla korzyści innych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fundatorka ż., fundator mos., fundacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sfinansować

Wiktionary


ug

[czytaj: u-GIE] skrót od:
1. Uniwersytet Gdański;
2. Urząd Gminny;
3. Urząd Gminy


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Urząd Gminy

 (1.2) = Uniwersytet Gdański;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Uniwersytet Gdański – UG
  • mikrogram – ug to uproszczony zapis jednostki µg
  • UniGlide – system wspomagający zmiany biegów (Shimano)
  • UG – kod przypisany Ugandzie według standardu ISO 3166-1 alfa-2
  • UG – oznaczenie literowe pojazdów specjalnych na podwoziu ciężarowym na wojskowych tablicach rejestracyjnych w Polsce
  • .ug

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) UG zmienił godziny urzędowania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: u‿ˈɟɛ, AS: u‿ǵe

Wiktionary


ugadać

1. dogadać się; dojść do porozumienia w sprawie; skłonić do czegoś namową;
2. omówić; ustalić;
3. ugadać się - zmęczyć się mówieniem


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. ugadywać)

 (1.1) pot. skłonić kogoś do określonego postępowania przy pomocy argumentów, namowy

 (1.2) pot. uzgodnić coś z kimś

czasownik zwrotny dokonany ugadać się (ndk. ugadywać się)

 (2.1) pot. dojść z kimś do porozumienia

 (2.2) pot. zmęczyć się lub nasycić gadaniną

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gadać, wygadywać, wygadać, ugadywać ndk.

 rzecz. ugadanie n., ugadywanie n., gadanie n.

 wykrz. gadanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przekonać, namówić, skłonić, nakłonić, zjednać

 (1.2) ustalić

 (2.2) nagadać się

Wiktionary


ugadniać

dawniej: czynić godnym, przywracać do godności; uszlachetniać, rehabilitować


SJP.pl


ugaić

dawniej: umaić - przybrać roślinami, ozdobić zielonymi kwiatami, liśćmi


SJP.pl


ugaj

dawniej: zbiórka suchych gałęzi w lesie właściciela (w pewne dni tygodnia za roczną opłatą)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. zbiórka suchych gałęzi w lesie właściciela odbywająca się w określone dni tygodnia, po uiszczeniu opłaty

 (1.2) hist. dzień, w którym można było zbierać gałęzie w lesie właściciela

Wiktionary


ugajać

dawniej: przybierać roślinami, ozdabiać zielonymi kwiatami, liśćmi; umajać


SJP.pl


ugali

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. gęsta papka z mąki kukurydzianej na wodzie lub uformowane z niej kluski; specjalność kuchni afrykańskiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pomimo niewielkiej wartości odżywczej, ugali jędzą wszyscy i bardzo często stanowi ono ich jedyny posiłek w ciągu dnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈɡalʲi, AS: ugalʹi

Wiktionary


uganda

państwo w Afryce ze stolicą w Kampali; Republika Ugandy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Kampali;

Wiktionary

Uganda – państwo położone we wschodniej Afryce nad Jeziorem Wiktorii, o pow. 241 tys. km². Graniczy z Sudanem Południowym, Demokratyczną Republiką Konga, Rwandą, Tanzanią i Kenią. Nazwa kraju pochodzi od plemienia Buganda, zajmującego regiony na jego południu. Tam też znajduje się stolica Ugandy, Kampala. Kraj jest słabo rozwinięty, ludność zajmuje się głównie rolnictwem i hodowlą. Nie posiada dostępu do morza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rzeki w Ugandzie należą głównie do dorzecza Nilu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈɡãnda, AS: ugãnda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ugandyjczyk mos., Ugandyjka ż.

 przym. ugandyjski, antyugandyjski, prougandyjski

Wiktionary


ugando

forma rzeczownika.

 (1.1) W. od: Uganda

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈɡãndɔ, AS: ugãndo

Wiktionary


ugandyjczyk

obywatel Ugandy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Ugandy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuɡãnˈdɨjt͡ʃɨk, AS: ugãndyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uganda ż.

:: fż. Ugandyjka ż.

 przym. ugandyjski

Wiktionary


ugandyjka

obywatelka Ugandy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Ugandy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuɡãnˈdɨjka, AS: ugãndyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uganda ż.

:: fm. Ugandyjczyk mos.

 przym. ugandyjski

Wiktionary


ugandyjski

związany z Ugandą


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do państwa Uganda

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chartum wspiera ugandyjskich rebeliantów, bo - jak twierdzi - Uganda pomaga sudańskim separatystom z Ludowej Armii Wyzwolenia Sudanu SPLA.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuɡãnˈdɨjsʲci, AS: ugãndyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uganda ż., Ugandyjczyk mos., Ugandyjka ż.

Wiktionary


ugandyt

1. minerał krystalizujący w układzie rombowym, odkryty w Ugandzie; bizmutotantalit;
2. skała magmowa wylewna zaliczana do foidytów


SJP.pl


uganianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uganiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uganiać ndk.

Wiktionary


uganiać

uganiać się - potocznie:
1. dążyć do zdobycia czegoś;
2. poruszać się szybko, biegać w różnych kierunkach;
3. poruszać się szybko, biegać w różnych kierunkach w celu złapania kogoś, czegoś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) ganiać, biegać, pędzić to tu, to tam

czasownik zwrotny uganiać się

 (2.1) często zmieniając miejsce starać się coś lub kogoś złapać

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Ta, czytałam plan misji – mówi Świt. – Ale dlaczego pół floty ugania się za jakimś zdezelowanym frachtowcem?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uganianie n.

Wiktionary


ugarit

starożytne miasto-państwo w północno-zachodniej Syrii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) staroż. geogr. starożytne miasto-państwo i port o znaczeniu międzynarodowym, leżące nad Morzem Śródziemnym, na terenie obecnej Syrii;

Wiktionary

Ugarit (Ugaryt) – starożytne miasto-państwo i port o znaczeniu międzynarodowym, na terenie antycznego Kanaanu, leżące na wybrzeżu Morza Śródziemnego, obecnie w Syrii. Odkryte w 1929 roku przez francuską ekspedycję archeologiczną prowadzoną przez Claude’a Schaeffera na terenie tell Ras Szamra (miejsce wykopalisk), na północnych przedmieściach Latakii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Ugarit odnaleziono przeszło 20 tys. tabliczek z tekstami sumeryjskimi, egipskimi, akadyjskimi, huryckimi, hetyckimi i ugaryckimi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ugaryt m., ugarycki mrz.

 przym. ugarycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ugaryt

Wiktionary


ugarycki

1. przymiotnik od: Ugarit (starożytne miasto w Syrii);
2. język ugarycki - starożytny język używany w państwie mającym stolicę w Ugarit;
3. pismo ugaryckie - najstarsze pismo alfabetyczne, używane w Ugarit


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ugaritem, dotyczący Ugaritu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język ugarycki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Ugarit odnaleziono przeszło 20 tys. tabliczek z tekstami sumeryjskimi, egipskimi, akadyjskimi, huryckimi, hetyckimi i ugaryckimi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ugarit mrz., Ugaryt mrz.

Wiktionary


ugasać

dawniej:
1. przestawać się palić, świecić, płonąć; dogasać, gasnąć, dopalać się;
2. przenośnie: kończyć się


SJP.pl


ugasić

spowodować, aby coś przestało się palić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. ugaszać, gasić)

 (1.1) spowodować koniec procesu palenia się czegoś

 (1.2) doprowadzić do zakończenia palącej potrzeby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ugaszenie n.

 czas. ugaszać ndk.

Wiktionary


ugasnąć

dawniej:
1. przestać się palić, świecić, płonąć; dogasnąć, zgasnąć, dopalić się;
2. przenośnie: skończyć się


SJP.pl


ugaszać

powodować, aby coś przestawało się palić


SJP.pl


ugaszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ugaszczać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gościnny mos., gość m., gościna ż., gościnność ż., gościniec m., goszczenie n., ugoszczenie n.

 czas. ugaszczać ndk., gościć ndk., ugościć dk.

 przym. gościnny

 przysł. gościnnie

Wiktionary


ugasły

dawniej: taki, który ugasł (przestał się palić lub skończył się)


SJP.pl


ugałęziać

rzadko o drzewie lub krzewie: okrywać się gałęziami


SJP.pl


ugałęzienie

rzadko o drzewie lub krzewie: okryć się gałęziami


SJP.pl


ugałęziony

taki, który ma gałęzie


SJP.pl


ugałęzić

rzadko o drzewie lub krzewie: okryć się gałęziami


SJP.pl


ugg

buty UGG - ocieplane buty z owczej skóry, podobne do kaloszy; uggi


SJP.pl


uggi

potocznie: ocieplane buty z owczej skóry, podobne do kaloszy; buty UGG


SJP.pl


ugier

1. naturalny pigment o zabarwieniu od jasnożółtego do brunatnego, używany do wyrobu farb i lakierów;
2. farba tego koloru


SJP.pl


ugija

waluta Mauretanii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) monet. waluta Mauretanii;

Wiktionary


uginać

1. zakrzywiać; wyginać;
2. uginać się - obniżać się pod naciskiem; poddawać się przeciwnościom


SJP.pl


ugiąć

1. gnąc, pochylić;
2. ugiąć się - zostać ugiętym; pochylić się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. uginać)

 (1.1) dokonany od|uginać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uginanie n., ugięcie n., odgiętka ż.

 czas. uginać ndk.

 przym. giętki

Wiktionary


ugięcie

1. gnąc, pochylić;
2. ugiąć się - zostać ugiętym; pochylić się


SJP.pl


ugięty

1. gnąc, pochylić;
2. ugiąć się - zostać ugiętym; pochylić się


SJP.pl


ugli

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spoż. owoc krzewu będącego krzyżówką grejpfruta pomelo, pomarańczy i mandarynki

Wiktionary


uglicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ugliczem, dotyczący Uglicza

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jurij Uglicki – książę moskiewski
  • Paisjusz Uglicki – prawosławny duchowny
  • Wassian Uglicki – prawosławny duchowny

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Uglicz mrz.

Wiktionary


uglicz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w zachodniej części Rosji, w obwodzie jarosławskim, nad Wołgą;

Wiktionary

Uglicz ( Углич) – miasto w zachodniej części Rosji, w obwodzie jarosławskim, nad rzeką Wołgą. Znane od 937 roku, pierwsza wzmianka jako o mieście z 1148. Miasto należy do tzw. Złotego Pierścienia Rosji. W 2005 Uglicz liczył około 37 tys. mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. uglicki

Wiktionary


uglik

nazwisko


SJP.pl


uglądanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uglądać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uglądać ndk.

Wiktionary


uglądać

czasownik przechodni

 (1.1) daw. wypatrywać, obserwować, spostrzegać, dopatrywać się czegoś

 (1.2) gwara. doglądać, pilnować, strzec

 (1.3) gwara. wyglądać, wypatrywać

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Oj, uglądała ja twego pisania, uglądała, jak ta kania dżdżu ugląda!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uɡˈlɔ̃ndat͡ɕ, AS: uglõndać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uglądanie n.

Wiktionary


ugniatanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ugniatać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ugniatać ndk.

Wiktionary


ugniatać

gnieść coś, zgniatać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. ugnieść)

 (1.1) gniotąc, oddziaływać na kogoś lub na coś, powodować zmianę kształtu, obniżenie czegoś; gniotąc, nadawać kształt czemuś

 (1.2) sprawiać dyskomfort, ból odczuwany jako gniecenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ugniatanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ubijać, spłaszczać

 (1.2) uwierać

Wiktionary


ugnoić

1. użyźnić ziemię gnojem;
2. ubrudzić się gnojem, zbrukać się (zwłaszcza czymś cuchnącym)


SJP.pl


ugoda

kompromis


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) porozumienie, które kończy spór;

Wiktionary

Ugoda – umowne rozwiązanie konfliktu stron w procesie sądowym. W hierarchii ma to samo miejsce, co akt administracyjny. Ugoda staje się wykonalna z dniem, w którym postanowienie o jej zatwierdzeniu stało się ostateczne. Wykonalność ugody zostaje potwierdzona przez organ, przed którym zawarto ugodę, na egzemplarzu ugody.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pełnomocnik właścicieli kilkukrotnie próbował zająć jej mieszkanie, a proponowane przez niego sposoby ugody nigdy nie doczekały się realizacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈɡɔda, AS: ugoda

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ugodowy

 rzecz. ugodowość, ugodowiec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pojednanie, kompromis, porozumienie, zgoda, pakt, pokój

Wiktionary


ugodniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ugodny


SJP.pl


ugodny

dawniej:
1. dotyczący ugodowy; ugodowy;
2. dogodny, przydatny, potrzebny


SJP.pl


ugodowiec

zwolennik polityki ugodowej; członek stronnictwa ugodowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba skłonna do pojednania, do zawierania porozumień, do łatwego kończenia sporów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuɡɔˈdɔvʲjɛt͡s, AS: ugodovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ugodowy

 rzecz. ugoda, ugodowość

Wiktionary


ugodowo

przysłówek

 (1.1) w sposób ugodowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ugodowość ż.

 przym. ugodowy

Wiktionary


ugodowość

postawa charakteryzująca się gotowością do zawarcia ugody; oportunizm, kompromisowość, uległość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) skłonność do pojednania, do zawierania porozumień, do łatwego kończenia sporów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuɡɔˈdɔvɔɕt͡ɕ, AS: ugodovość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ugoda ż., ugodowiec m.

 przym. ugodowy

 przysł. ugodowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pojednawczość, kompromisowość, koncyliacyjność, giętkość, elastyczność

Wiktionary


ugodowy

przymiotnik od: ugoda


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) skłonny do pojednania, do zawierania porozumień, do łatwego kończenia sporów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuɡɔˈdɔvɨ, AS: ugodovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ugoda, ugodowość, ugodowiec

 przysł. ugodowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pojednawczy, kompromisowy

Wiktionary


ugonić

dawniej:
1. uchwycić, dopaść, dopędzić;
2. złowić, upolować


SJP.pl


ugorek

zdrobnienie od: ugór


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od ugór

 (1.2) roln. niewielkie pole pozostawione odłogiem, często wykorzystywane do wypasu

Wiktionary

Ugorek – osiedle w Krakowie wchodzące w skład Dzielnicy III Prądnik Czerwony, niestanowiące jednostki pomocniczej niższego rzędu w ramach dzielnicy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ugór m., ugorowanie n.

 czas. ugorować ndk.

 przym. ugorowy, ugorkowy

Wiktionary


ugorować

1. o ziemi: leżeć odłogiem, ugorem;
2. dawniej: pozostawiać pole nieuprawnym; pozostawiać jako ugór


SJP.pl


ugorowy

przymiotnik od: ugór


SJP.pl


ugorzysko

zgrubienie od: ugór


SJP.pl


ugorówka

ugorówka złotnica, ugorówka przelotnica - gatunki motyla z rodziny przelotnicowatych


SJP.pl


ugoski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Ugoszczy (w Siedleckiem, Słupskiem)

 (1.2) dotyczący Ugoszcza (we Włocławskiem)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ugoszcz m. / ż., ugoszczanin m., ugoszczanka ż.

Wiktionary


ugoszczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ugoszczy (w Siedleckiem, Słupskiem)

 (1.2) mieszkaniec Ugoszcza (we Włocławskiem)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ugoszcz m. / ż.

:: fż. ugoszczanka ż.

 przym. ugoski

Wiktionary


ugoszczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ugoszczy (w Siedleckiem, Słupskiem)

 (1.2) mieszkanka Ugoszcza (we Włocławskiem)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ugoszcz m. / ż.

:: fm. ugoszczanin m.

 przym. ugoski

Wiktionary


ugotowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ugotować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuɡɔtɔˈvãɲɛ, AS: ugotovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ugotować, gotować

 rzecz. gotowanie n.

Wiktionary


ugotować

czasownik przechodni dokonany (ndk. gotować)

 (1.1) dokonany od|gotować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie przeczuwając zasadzki, dziewczyna ugotowała polewkę i podała Amnonowi do łóżka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuɡɔˈtɔvat͡ɕ, AS: ugotovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gotowanie n., ugotowanie

 czas. gotować

 przym. gotowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk uwarzić, uwarzyć

Wiktionary


ugościć

czasownik przechodni dokonany (ndk. ugaszczać, gościć)

 (1.1) przyjąć kogoś serdecznie jako gościa, zapewniając mu posiłek, opiekę i dobre warunki pobytu

czasownik zwrotny dokonany ugościć się (ndk. ugaszczać się, gościć się)

 (2.1) skosztować jedzenia u kogoś

 (2.2) ugościć siebie nawzajem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wieś słynie z tego, że potrafi ugościć każdego pielgrzyma.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ugoszczenie n., ugaszczanie n., gościniec mrz.

 czas. gościć

Wiktionary


ugra

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, lewy dopływ Oki w dorzeczu Wołgi;

Wiktionary

Ugra – rzeka w Rosji, lewy dopływ Oki. Długość 399 km, powierzchnia dorzecza 15 700 km². Obszary położone nad Ugrą zostały uznane za rezerwat biosfery.

Latem 1408 r. nad brzegami Ugry zawarto korzystny dla Litwy pokój pomiędzy Wielkim Księstwem Litewskim a Księstwem Moskiewskim, ustanawiający rzekę granicą stref wpływów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za symboliczny koniec panowania tatarskiego na Rusi przyjmuje się rok 1480, kiedy książę Moskwy Iwan III Srogi odmówił płacenia daniny Tatarom, a chan Złotej Ordy Ahmed nie zdecydował się na zaatakowanie stojących nad Ugrą sił moskiewskich.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ugryjski

Wiktionary


ugrabiać

1. wyrównywać grabiami powierzchnię ziemi;
2. zgarniać coś grabiami; zgrabiać


SJP.pl


ugrabić

wyrównać powierzchnię ziemi za pomocą grabi; zgarnąć siano, zboże; zgrabić


SJP.pl


ugracować

1. inaczej: wygracować;
2. zmieszać gracą wapno


SJP.pl


ugranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ugrać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ugrać

 przym. growy

Wiktionary


ugrać

w różnych grach, sportach: zdobyć jakąś ilość punktów, lew, skalpów itp.; rzadziej: zająć jakieś miejsce w zawodach, zdobyć jakiś tytuł


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) wygrać częściowo, wygrać działkę do podziału przy grze koalicyjnej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuɡrat͡ɕ, AS: ugrać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ugranie n., gra ż., przygrywka ż.

 czas. grać, nagrywać

 przym. growy, grywalny

Wiktionary


ugrillować

[czytaj: ugrilować] upiec, usmażyć potrawy na metalowym ruszcie, pod którym rozpala się ogień; zgrilować, zgrillować


SJP.pl


ugrofinista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista w zakresie języka, kultury i historii krajów ugrofińskojęzycznych (lub przynajmniej jednego z nich)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuɡrɔfʲĩˈɲista, AS: ugrofʹĩńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ugrofinistyka ż.

:: fż. ugrofinistka ż.

 przym. ugrofiński

Wiktionary


ugrofinistka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) specjalistka w zakresie języka, kultury i historii krajów ugrofińskojęzycznych (lub przynajmniej jednego z nich)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuɡrɔfʲĩˈɲistka, AS: ugrofʹĩńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ugrofinistyka ż.

:: fm. ugrofinista mos.

 przym. ugrofiński

Wiktionary


ugrofinistyka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka o języku, kulturze i historii krajów ugrofińskojęzycznych;

Wiktionary

Ugrofinistyka, także: ugrofennistyka, fennougrystyka, finougrystyka – dziedzina nauki obejmująca badanie i opis języków ugrofińskich. W szerszym ujęciu obejmuje także badanie kultur ludów ugrofińskich. W jej obszarze zainteresowań mogą się znaleźć również języki samojedzkie – ugrofinistyka staje się wówczas synonimem uralistyki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdzie w Polsce wykłada się ugrofinistykę?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuɡrɔfʲĩˈɲistɨka, AS: ugrofʹĩńistyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ugrofinista mos., ugrofinistka ż.

 przym. ugrofiński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ugrofennistyka, fennougrystyka, finougrystyka

Wiktionary


ugrofiński

język ugrofiński - najważniejszy nieindoeuropejski język w Europie, do tej rodziny języków należą głównie: fiński, estoński i węgierski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Ugrofinów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Język fiński należy do ugrofińskiej grupy językowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuɡrɔˈfʲĩj̃sʲci, AS: ugrofʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ugrofinistyka ż., ugrofinista m., ugrofinistka ż.

Wiktionary


ugrofińskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się jednym z języków ugrofińskich

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się jednym z języków ugrofińskich

 (1.3) spisany, stworzony w jednym z języków ugrofińskich

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuɡrɔfʲĩj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: ugrofʹĩĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


ugrowy

przymiotnik od: ugier


SJP.pl


ugruntować

1. utrwalić coś lub kogoś; umocnić, upewnić;
2. ugruntować się - stać się mocnym, pewnym, trwałym


SJP.pl

czasownik

 (1.1) utrwalić coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grunt mrz.

 przym. gruntowy

Wiktionary


ugruntowywać

1. czynić coś trwałym, mocnym, niezmiennym; umacniać, utwierdzać, utrwalać, gruntować;
2. ugruntowywać się - stawać się trwałym, mocnym, niezmiennym; umacniać się, utwierdzać się, utrwalać się, gruntować się


SJP.pl


ugrupowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) grupa ludzi o podobnych przekonaniach i/lub ze wspólnym celem

Wiktionary

Ugrupowanie wojsk – celowe i zgodne z zamiarem przewidywanej lub prowadzonej walki, bitwy i operacji rozmieszczenie pododdziałów, oddziałów i związków taktycznych w ustalonych odstępach i odległościach, frontem w określonym kierunku, zapewniające optymalne wykorzystanie możliwości taktyczno - operacyjnych i bojowych oraz współdziałanie rodzajów wojsk i sił zbrojnych dla osiągnięcia zamierzonych celów i wykonania zadań przy minimalnych stratach własnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za tym nowo powstałym prawicowym ugrupowaniem poszły dziesiątki tysięcy obywateli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuɡrupɔˈvãɲɛ, AS: ugrupovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grupowy m., grupa ż.

 czas. ugrupować dk., grupować ndk.

 przym. grupowy

 przysł. grupowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blok, obóz, organizacja, stronnictwo, partia

Wiktionary


ugryjski

przymiotnik od: Ugra (rzeka w Rosji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ugrą, dotyczący Ugry (rzeki w Rosji)

 (1.2) jęz. związany z językami ugryjskimi: chantyjskim, wogulskim i węgierskim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ugra ż.

Wiktionary


ugrywać

zdobywać daną liczbę punktów w jakiejś grze


SJP.pl


ugryzienie

zacisnąć na czymś zęby, wbić je w coś zaciskając


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) czynność polegająca na chwyceniu zębami i zaciśnięciu szczęki, zwykle w celu zadania bólu, obrony lub spożycia pokarmu

 (1.2) ślad na skórze lub powierzchni po ugryzieniu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trener całkowicie panował nad psami i nie bał się ugryzień.

 (1.1) Babka ostrzegała, że ugryzienie przez złotego kleszcza może prowadzić do paraliżu i ślepoty.

 (1.2) Przedramiona miała purpurowe od licznych ukąszeń i ugryzień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuɡrɨˈʑɛ̇̃ɲɛ, AS: ugryźė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gryźć, ugryźć dk.

 rzecz. ogryzek mrz.

Wiktionary


ugryźć

zacisnąć na czymś zęby, wbić je w coś zaciskając


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) zacisnąć na czymś zęby, wbić je w coś zaciskając

 (1.2) użądlić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chomik ugryzł mnie w palec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuɡrɨɕt͡ɕ, AS: ugryść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ugryzienie n., gryzoń nmos./m.

 czas. gryźć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ukąsić; gw. Górny Śląsk bajsnyć, bajsnóńć, użrić

Wiktionary


ugrzać

przestarzałe: rozgrzać, uczynić ciepłym, zagrzać


SJP.pl


ugrzeczniać

1. czynić kogoś grzecznym, pokornym;
2. czynić coś bardziej uprzejmym, mniej szokującym


SJP.pl


ugrzeczniony

1. uczynić kogoś grzecznym, pokornym;
2. uczynić coś bardziej uprzejmym, mniej szokującym


SJP.pl


ugrzecznić

1. uczynić kogoś grzecznym, pokornym;
2. uczynić coś bardziej uprzejmym, mniej szokującym


SJP.pl


ugrząźć

1. utkwić w czymś podmokłym, grząskim; ugrzęznąć;
2. znaleźć się w opresji


SJP.pl


ugrzęziony

taki, który gdzieś ugrzązł; ugrzęźnięty, ugrzęzły


SJP.pl


ugrzęznąć

1. utkwić w czymś podmokłym, grząskim; ugrząźć;
2. znaleźć się w opresji


SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. grzęznąć)

 (1.1) nie móc się dalej poruszać

 (1.2) przen. przymusowo przedłużyć swój pobyt

 (1.3) przen. być zablokowanym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przerażony ugrzązł na środku mokradła.

 (1.2) Piłka ugrzęzła w koszu i nie chciała spaść.

 (1.3) Projekt ugrzęznął w gmatwaninie jurysdykcyjnej w łonie instytutu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzęźnięcie n., ugrzęźnięcie n., grzęzawisko n.

 czas. grzęznąć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. ugrząźć

 (1.2) war. ugrząźć

 (1.3) war. ugrząźć

Wiktionary


ugrzęzły

taki, który ugrzązł; ugrzęźnięty


SJP.pl


ugrzęźnięty

taki, który ugrzęznął; ugrzęzły, ugrzęziony


SJP.pl


ugw

skrótowiec

 (1.1) = ekon. Unia Gospodarcza i Walutowa;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głównym przedsięwzięciem UGW jest utworzenie wspólnej waluty europejskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: u‿ɟɛ‿ˈvu, AS: u‿ǵe‿vu

Wiktionary


ugór

ziemia nieuprawiana przez dłuższy czas; odłóg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. pole nieuprawiane przez pewien czas;

Wiktionary

Ugór – pole wyłączone z rolniczego użytkowania na okres 1–2 lat, na którym wykonywana jest odpowiednia pielęgnacja mechaniczna (ugór czarny), chemiczna (ugór herbicydowy) lub pole niepielęgnowane zarastające samoistnie chwastami segetalnymi i samosiewami zbóż (ugór zielony). Celem ugorowania jest poprawienie żyzności gleby. Niekiedy ugór stosuje się również jako metodę zwalczania chwastów na bardzo zachwaszczonych polach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rzeki zamienia On w pustynię, / oazy na ziemię spragnioną, / ziemię żyzną na słony ugór / skutkiem niegodziwości jej mieszkańców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuɡur, AS: ugur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ugorowanie n., ugorek mrz.

 czas. ugorować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odłóg

Wiktionary


uha

1. okrzyk mający wyrażać radość, spontaniczny entuzjazm
2. głośne westchnienie wyrażające uczucie ulgi po wysiłku


SJP.pl


uhaftować

potocznie: samodzielnie wykonać haft lub rzecz z dzianiny; wyhaftować


SJP.pl


uhandlować

zarobić na handlu


SJP.pl


uharowany

zharowany, zaharowany; potocznie:
1. przemęczony ciężką pracą;
2. niemający wolnej chwili z powodu nadmiaru pracy


SJP.pl


uharować

potocznie: uharować się - zmęczyć się ciężką pracą; naharować się, zharować się, spracować się, napracować się


SJP.pl


uherczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Uherzec

 (1.2) mieszkaniec Uherzec Mineralnych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uherce nmos.

:: fż. uherczanka ż.

 przym. uherecki

Wiktionary


uherczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Uherzec

 (1.2) mieszkanka Uherzec Mineralnych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uherce nmos.

:: fm. uherczanin m.

 przym. uherecki

Wiktionary


uherczański

→ Uherce Mineralne


SJP.pl

Patrz:

Uherce Mineralne

uherecki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Uherzec

 (1.2) dotyczący Uherzec Mineralnych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uherce nmos., uherczanin m., uherczanka ż.

Wiktionary


uherski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Uhra

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. węgierski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uher m., uhranin m., uhranka ż.

Wiktionary


uhistoryczniać

czynić historycznym, włączać do historii


SJP.pl


uhistorycznić

uczynić historycznym, włączyć do historii


SJP.pl


uhla

ptak wodny z rodziny kaczkowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Melanitta fusca|ref=tak., duży ptak wodny z rodziny kaczkowatych;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuxla, AS: uχla

Wiktionary


uhlig

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Elena Uhlig (ur. 1975) – niemiecka aktorka
  • Frank Uhlig (ur. 1955) – niemiecki piłkarz
  • Helmut Uhlig (1922-1997) – niemiecki orientalista
  • Viktor Uhlig (1857-1911) – austriacki paleontolog i geolog

Wikipedia


uhm

potocznie: wykrzyknik wyrażający odpowiedź twierdzącą na postawione pytanie; tak, no, mhm


SJP.pl


uhnin

wieś w województwie lubelskim, w powiecie parczewskim


SJP.pl

Zobacz też: Uhnin (osada).

Uhnin – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie parczewskim, w gminie Dębowa Kłoda.

Wieś królewska w starostwie parczewskim województwa lubelskiego w 1786 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wikipedia


uhniński

→ Uhnin


SJP.pl

Patrz:

Uhnin

uhnów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w zachodniej części Ukrainy;

Wiktionary

Uhnów ( Угнів, "Uhniw") – miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie szeptyckim. Jest to obecnie najmniejsze miasto na Ukrainie liczące 881 mieszkańców, całkowita liczba mieszkańców podawana jest ze wsią Zastawne.

Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1462 roku położone było w XVI wieku w województwie bełskim.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. uhnowianin m., uhnowianka ż.

 przym. uhnowski

Wiktionary


uhodować

1. hodując, osiągnąć zamierzony efekt mimo trudności;
2. spowodować wzrost, rozwój czegoś dzięki długotrwałym działaniom, np. uhodować brzuszek


SJP.pl


uhonorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uhonorować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. honorować, uhonorować dk.

 rzecz. honorowanie n.

 przym. honorowy

Wiktionary


uhonorować

czasownik przechodni dokonany (ndk. honorować)

 (1.1) uczcić kogoś, okazać szacunek

 (1.2) uznać za należyte

czasownik zwrotny dokonany uhonorować się (ndk. honorować się)

 (2.1) książk. nagrodzić siebie samego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 2015 został uhonorowany tytułem Zasłużony dla NSZZ „Solidarność” (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uhonorowanie n., honorowanie n.

 czas. honorować ndk.

 przym. honorowy

Wiktionary


uhowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Uhowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uhowo n.

:: fż. uhowianka ż.

 przym. uhowski

Wiktionary


uhowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Uhowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uhowo n.

:: fm. uhowianin m.

 przym. uhowski

Wiktionary


uhowo

wieś w województwie podlaskim, w powiecie białostockim


SJP.pl

Uhowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Łapy. Leży na północno-wschodnim brzegu Narwi.

Wieś duchowna, własność probostwa suraskiego, położona była w 1575 roku w powiecie suraskim w ziemi bielskiej województwa podlaskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia


uhowski

→ Uhowo


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Uhowa

Wiktionary

Patrz:

Uhowo

Powiązane:

 rzecz. Uhowo n., uhowianin m., uhowianka ż.

Wiktionary


uhranin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Uhra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uher m.

:: fż. uhranka ż.

 przym. uherski

Wiktionary


uhranka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Uhra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uher m.

:: fm. uhranin m.

 przym. uherski

Wiktionary


uhruski

owca uhruska - odmiana polskiej owcy nizinnej


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Uhruska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uhrusk m., uhruszczanin m., uhruszczanka ż.

Wiktionary


uhruszczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Uhruska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uhrusk m.

:: fż. uhruszczanka ż.

 przym. uhruski

Wiktionary


uhruszczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Uhruska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uhrusk m.

:: fm. uhruszczanin m.

 przym. uhruski

Wiktionary


uht

skrót od: ultra-high temperature processing - proces sterylizacji produktów żywnościowych


SJP.pl

UHT (ang. "Ultra-high temperature processing") – sterylizacja produktów żywnościowych, polegająca na błyskawicznym, trwającym 2–10 sekund, podgrzaniu do temperatury ponad 100 °C (135–150 °C dla mleka) i równie błyskawicznym ochłodzeniu do temperatury pokojowej. Taka sterylizacja zabija florę bakteryjną, nie zmieniając wyraźnie walorów smakowych produktu.

Wikipedia


uhu

wyraz naśladujący odgłos wydawany przez sowę


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) wyraz dźwiękonaśladowczy naśladujący głos puchacza

Wiktionary


uhuru

z suahili: wolność


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • inna nazwa satelity Explorer 42
  • Uhuru (szczyt) – szczyt na wulkanie Kibo, wchodzący w skład Kilimandżaro.

Wikipedia


uintait

naturalnie występujący asfalt zawdzięczający swą nazwę pasmu górskiemu Uinta w amerykańskim stanie Utah


SJP.pl


uintymniać

czynić intymnym, intymniejszym


SJP.pl


uintymnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uintymnić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uintymnić

Wiktionary


uintymnić

czasownik

 (1.1) uczynić intymnym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌujĩnˈtɨ̃mʲɲit͡ɕ, AS: ui ̯ĩntỹmʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uintymnienie n.

Wiktionary


uistiti

małpka z rodziny pazurczatek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Mico|Lesson|ref=tak., południowoamerykańska małpa z rodziny pazurkowcowatych;

Wiktionary

Uistiti ("Callithrix") – rodzaj ssaków naczelnych z rodziny pazurkowcowatych (Callitrichidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Małpy uistiti są stosunkowo pospolite.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌujiˈstʲitʲi, AS: ui ̯istʹitʹi

Wiktionary


uiszczać

regulować płatności, płacić np. uiszczać opłatę


SJP.pl


uiszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uiścić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌujiʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: ui ̯iščẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uiścić, istnieć

Wiktionary


uiścić

1. książkowe: zapłacić, uregulować należność za coś;
2. uiścić się - pot. wywiązać się z obowiązku spłacenia należności


SJP.pl

czasownik

 (1.1) zapłacić, uregulować należność za coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczoraj na poczcie uiściłem opłaty za prąd i wodę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈjiɕt͡ɕit͡ɕ, AS: ui ̯iśćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uiszczenie

 czas. istnieć, ndk. uiszczać

Wiktionary


uj

[czytaj: u-JOT] skrót od: Uniwersytet Jagielloński (założony w roku 1364, najstarszy w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. brat matki, wuj

Wiktionary

Uj

Wikipedia

Wymowa:

IPA: uj, AS: ui ̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ujec

Wiktionary


uj-otowski

→ UJ (Uniwersytet Jagielloński); ujotowski


SJP.pl


uja

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wujek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uja przyniós cało tytka amoloków.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk ujek, gw. Śląsk Cieszyński ujec

Wiktionary


ujadać

1. szczekać zajadle, natarczywie;
2. potocznie: kłócić się, wymyślać komuś, złośliwie krytykować;
3. zjadać trochę, napoczynać jakąś potrawę


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) zool. szczekać natarczywie, piskliwie

 (1.2) pot. pejor. złośliwie, z uporczywą krytyką atakować kogoś słowami

czasownik zwrotny niedokonany ujadać się

 (2.1) być ujadanymfakt.

 (2.2) pot. kłócić się agresywnie

 (2.3) pot. męczyć się z czymś

czasownik przechodni niedokonany (dk. ujeść)

 (3.1) zjadać nieco; napoczynać jedzenie

czasownik zwrotny niedokonany ujadać się (dk. ujeść się)

 (4.1) być trochę zjadanymfakt.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Psy ujadały całą noc na podwórzu.

 (1.2) Ależ Ewka ujada na Agę!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ujadanie n.

 czas. jeść

Wiktionary


ujaić

zaszkodzić komuś, rozprawić się z kimś; usadzić, urządzić


SJP.pl


ujajać

potocznie: stawiać kogoś w trudnej lub przykrej sytuacji; urządzać, załatwiać


SJP.pl


ujanowice

Ujanowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Laskowa.

Wieś duchowna, własność klasztoru klarysek w Starym Sączu, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sądeckim województwa krakowskiego. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa nowosądeckiego.

Wikipedia


ujanowicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Ujanowic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ujanowice nmos., ujanowiczanin m., ujanowiczanka ż.

Wiktionary


ujanowiczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ujanowic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ujanowice nmos.

:: fż. ujanowiczanka ż.

 przym. ujanowicki

Wiktionary


ujanowiczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ujanowic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ujanowice nmos.

:: fm. ujanowiczanin m.

 przym. ujanowicki

Wiktionary


ujarany

potocznie: taki, który odurzył się narkotykami, zwłaszcza marihuaną; zjarany, najarany, upalony, nabakany


SJP.pl


ujarać

ujarać się - potocznie: odurzyć się narkotykami, zwłaszcza marihuaną; zjarać się


SJP.pl


ujarzmianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ujarzmiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ujarzmienie n., jarzmo n., jarzemko n., jarzmiciel m.

 czas. ujarzmiać ndk., ujarzmić dk.

 przym. jarzmowy, jarzemny

Wiktionary


ujarzmiać

1. podbijać, narzucać jarzmo, swoją wolę, kiełznać;
2. podporządkowywać, opanowywać;
3. obłaskawiać, oswajać (zwierzę)


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. ujarzmić)

 (1.1) pokonywać kogoś i zdobywać władzę nad kimś

 (1.2) pozbawiać niszczycielskiej siły

 (1.3) przejmować kontrolę nad czymś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ujarzmianie n., ujarzmienie n., jarzmo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opanowywać, podbijać, zniewalać

 (1.2) hamować, opanowywać, poskramiać

 (1.3) podporządkowywać, poskramiać

Wiktionary


ujarzmienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pokonanie kogoś

 (1.2) przejęcie kontroli nad czymś niebezpiecznym

 (1.3) skuteczne narzucenie posłuszeństwa zwierzęciu

Wiktionary

Ujarzmienie (tyt. oryg. "Authority") – powieść fantastyczna Jeffa VanderMeera, wydana w 2014 nakładem wydawnictwa Farrar, Straus and Giroux. Jest drugim tomem trylogii The Southern Reach. Łączy w sobie elementy powieści fantastyczno-naukowej, horroru oraz weird fiction. Autor powieści przyznał, że jeśli pierwszą część trylogii można uznać za historię o wyprawie w głąb Strefy X, to o części drugiej można mówić jako o wyprawie w głąb korporacji Southern Reach.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jarzmo n., ujarzmianie n.

 czas. ujarzmiać ndk., ujarzmić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opanowanie, zajęcie, zniewolenie

 (1.2) opanowanie, zdominowanie

 (1.3) wyćwiczenie, wyuczenie, wytresowanie

Wiktionary


ujarzmić

wziąć w jarzmo, niewolę; uciemiężyć; podporządkować sobie, opanować


SJP.pl


ujawić

dawniej: ujawnić, ukazać, pokazać


SJP.pl


ujawnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ujawniać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do ujawniania czyjejś orientacji seksualnej lub tożsamości płciowej bez wiedzy i zgody osoby zainteresowanej odnosimy się krytycznie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ujawniać ndk., ujawnić dk.

 rzecz. ujawnienie n.

 przym. jawny

Wiktionary


ujawniać

czasownik niedokonany (dk. ujawnić)

 (1.1) podawać do wiadomości

 (1.2) pokazywać coś, co dotąd było niejawne

czasownik zwrotny niedokonany ujawniać się (dk. ujawnić się)

 (2.1) wychodzić na jaw, stawać się wiadomym

 (2.2) stawać się widocznym

 (2.3) poznawać prawdę o swojej osobie, o samym sobie

 (2.4) urz. zgłosić do odpowiedniego urzędu swoje dotychczasowe członkostwo w zdelegalizowanej organizacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ujawnienie n., ujawnianie n.

 czas. ujawnić dk.

 przym. jawny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) demonstrować, prezentować

 (1.2) odtajniać, wyjawiać, zdradzać

Wiktionary


ujawnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ujawnić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌujavʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: ui ̯avʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ujawnić, ujawniać

 rzecz. ujawnianie n.

 przym. jawny

Wiktionary


ujawnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. ujawniać)

 (1.1) dokonany od|ujawniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈjavʲɲit͡ɕ, AS: ui ̯avʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ujawnienie n., ujawnianie n.

 przym. jawny

 czas. ujawniać

Wiktionary


ujazd

1. miasto w województwie opolskim;
2. miasto w województwie łódzkim;
3. nazwa kilku wsi w Polsce;
4. część miasta Zgorzelec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ujazd – miasto w woj. opolskim, w pow. strzeleckim, w gminie Ujazd
  • Ujazd – miasto w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Ujazd
  • Ujazd – część miasta Zgorzelec
  • Ujazd – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Cieszków
  • Ujazd – przysiółek w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Kcynia
  • Ujazd – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Wartkowice
  • Ujazd – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Trzciana
  • Ujazd – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zabierzów
  • Ujazd – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Brzyska
  • Ujazd – przysiółek wsi Mnichów w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Jędrzejów
  • Ujazd – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Iwaniska
  • Ujazd – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Kiszkowo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈujast, AS: ui ̯ast

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ujazdowski, ujejski

 rzecz. ujeździanin mos., ujeździanka ż.

Wiktionary


ujazdowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ujazdowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Ciechanów
  • Ujazdowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Włoszakowice
  • Ujazdów

Wikipedia


ujazdowski

1. → Ujazd;
2. → Ujazdów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Ujazdu

 (1.2) dotyczący Ujazdu Górnego

 (1.3) dotyczący Ujazdów

Wiktionary

Patrz:

Ujazd;
2. → Ujazdów

Powiązane:

 rzecz. Ujazd m., Ujazdy nmos., ujeździanin m., ujeździanka ż.

 przym. ujejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) ujejski

Wiktionary


ujazdzianin

mieszkaniec Ujazdu; Ujaździanin


SJP.pl


ujazdzianka

mieszkanka Ujazdu; Ujaździanka


SJP.pl


ujazdów

1. część Śródmieścia Warszawy;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ujazdów – rejon Śródmieścia Warszawy, znany ze swojego zabytkowego charakteru
  • 2 miejscowości w Polsce:
    • Ujazdów – wieś w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Hańsk
    • Ujazdów – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Nielisz

Wikipedia


ujazdówek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ujazdówek – część wsi Katarzyn w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Michów
  • Ujazdówek – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Kobiele Wielkie
  • Ujazdówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Ciechanów
  • Ujazdowo

Wikipedia


ujazzawiać

[czytaj: udżezawiać] nadawać czemuś cechy jazzu


SJP.pl


ujazzowić

[czytaj: udżezowić] nadać czemuś cechy jazzu


SJP.pl


ujaśniać

rozjaśniać;
1. czynić łatwiejszym do zrozumienia;
2. dawniej: czynić jasnym, jaśniejszym


SJP.pl


ujaśnić

rozjaśnić;
1. uczynić łatwiejszym do zrozumienia;
2. dawniej: uczynić jasnym, jaśniejszym


SJP.pl


ujaździanin

mieszkaniec Ujazdu; Ujazdzianin


SJP.pl


ujaździanka

mieszkanka Ujazdu; Ujazdzianka


SJP.pl


ujdzie

1. idąc, przejść jakiś odcinek drogi;
2. o cieczy, gazie: wydobyć się skądś;
3. nie przynieść przykrych konsekwencji;
4. książk. uciec


SJP.pl


ujebanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ujebać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyjebać, jebać, ujebać dk.

 przym. ujebany, jebany, jebnięty

 rzecz. jebany mos.

Wiktionary


ujebany

przymiotnik

 (1.1) wulg. pobrudzony

 (1.2) wulg. urwany

 (1.3) wulg. odurzony narkotykami

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: ujebać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌujɛˈbãnɨ, AS: ui ̯ebãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ujebanie n.

 czas. ujebać dk.

Wiktionary


ujebać

upierdolić; wulgaryzm o bardzo wielu znaczeniach, m.in.:
1. ujebać (się):
a) uciąć, urwać (się) itp.;
b) ubrudzić (się);
c) rozprawić się z kimś, zaszkodzić komuś;
d) ugryźć;
2. ujebać się: upić się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) wulg. pobrudzić

 (1.2) wulg. urwać, oderwać

 (1.3) wulg. zranić (ugryźć, ukąsić, podrapać itp.)

 (1.4) wulg. zaszkodzić komuś

 (1.5) wulg. eduk. sprawić, że ktoś nie zdał egzaminu

czasownik zwrotny dokonany ujebać się

 (2.1) wulg. pobrudzić się

 (2.2) wulg. urwać się

 (2.3) wulg. ciężko się napracować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ubrania były ujebane betonem.

 (1.2) Ktoś ujebał klamkę od drzwi.

 (1.3) Komary mnie ujebały w nos.

 (1.5) Ujebała mnie, bo nie odpowiedziałem na trzy z dziesięciu pytań.

 (1.5) Poszły na poprawkę. Znowu je ujebał. Chociaż nie powinno go być na poprawce..

 (2.2) Śruba ujebała się przy kluczu.

 (2.3) Ale się ujebałem, taki był dziś młyn w pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈjɛbat͡ɕ, AS: ui ̯ebać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ujebanie n., jebak mzw./mos.

 czas. jebać ndk., odjebać dk.

 przym. ujebany

Wiktionary


ujebywać

upierdalać; wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. ucinać, urywać itp.;
2. zabrudzać;
3. rozprawiać się z kimś, szkodzić komuś;
4. ujebywać się - upijać się


SJP.pl


ujec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. (współcz. gw-pl|Śląsk Cieszyński.) brat matki, wuj

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈujɛt͡s, AS: ui ̯ec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wuj, wujek, uj; gw. Górny Śląsk uja

Wiktionary


ujechanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ujechać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌujɛˈxãɲɛ, AS: ui ̯eχãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ujechać

Wiktionary


ujechać

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) dokonany od|ujeżdżać.

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. poślizgnąć się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z mapy, którą Tian rozłożył na kolanach i studiował w migotliwym świetle paleniska, wynikało, że ujechali z siedemdziesiąt kilometrów i że przez najbliższe dwieście kilometrów nie ma możliwości zmiany trasy. Trzeba jechać na Agryz i Iżewsk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈjɛxat͡ɕ, AS: ui ̯eχać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jechać

 rzecz. ujechanie n.

Wiktionary


ujednolicenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nadanie jednolitej formy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ujednolicanie n., jednolitość ż.

 czas. ujednolicić dk.

 przym. jednolity

 przysł. jednolicie

Wiktionary


ujednolicić

uczynić jednakowym, ujednolicić, znormalizować


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. ujednolicać)

 (1.1) dokonany od|ujednolicać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedynka ż., jednolitość ż., ujednolicenie n.

 czas. ujednolicać ndk.

 przysł. jednolicie

 przym. jednolity

Wiktionary


ujednoznacznianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ujednoznaczniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ujednoznacznienie n., jednoznaczność ż.

 czas. ujednoznaczniać ndk., ujednoznacznić dk.

 przym. jednoznaczny

 przysł. jednoznacznie

Wiktionary


ujednoznacznienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ujednoznacznić.

 (1.2) jęz. uściślenie znaczenia słowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ujednoznacznienie jest istotne w przypadku tak samo brzmiących wyrazów jak piłka i piłka. Nie wiemy, w którym przypadku chodzi nam o małą piłę, a w którym o piłkę do gry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌujɛdnɔznat͡ʃʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: ui ̯ednoznačʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ujednoznacznianie n.

 czas. ujednoznaczniać ndk., ujednoznacznić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dezambiguacja, uściślenie

Wiktionary


ujejski

→ Ujazd (przestarzale); ujazdowski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Ujazdu

 (1.2) dotyczący Ujazdu Górnego

 (1.3) dotyczący Ujazdów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ujazd m., Ujazdy nmos., ujeździanin m., ujeździanka ż.

 przym. ujazdowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) ujazdowski

Wiktionary


ujek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wujek

 (1.2) reg. bukowski (pow.sanocki) wujek

Wiktionary


ujemnie

przysłówek

 (1.1) w sposób ujemny, negatywnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Propaganda bolszewicka wzmocniła jeszcze pejoratywne znaczenie tego słowa i współcześnie bywa ono odbierane jako obraźliwe, choć ani Słownik Języka Polskiego PWN, ani Wielki Słownik Języka Polskiego nie kwalifikują go jako nacechowanego ujemnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ujemność ż.

 czas. ujmować ndk.

 przym. ujemny

Wiktionary


ujemność

stopień miary mniejszy od zera; niedodatność


SJP.pl


ujemny

1. charakteryzujący się wartością niższą od zera;
2. negatywny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mat. ekon. mniejszy od zera

 (1.2) fiz. chem. charakteryzujący się mniejszą od zera wartością pewnej wielkości

 (1.5) wyrażający negatywny sąd

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwiastki kwadratowe liczb ujemnych są liczbami urojonymi.

 (1.2) Elektrony mają ujemny ładunek elektryczny.

 (1.3) Wynik badania cytologicznego jest ujemny, kiedy w próbce nie stwierdzono uszkodzeń i złośliwości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈjɛ̃mnɨ, AS: ui ̯ẽmny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ujemność ż., ujma ż.

 czas. ujmować ndk.

 przysł. ujemnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) negatywny, pot. minusowy

 (1.4) negatywny, niekorzystny, niedobry, niepomyślny, szkodliwy, zły

 (1.5) negatywny

Wiktionary


ujezeński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Ujeznej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ujezna ż., ujeźnianin m., ujeźnianka ż.

 przym. ujeźniański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ujeźniański

Wiktionary


ujeść

zjeść trochę, napocząć jakąś potrawę


SJP.pl


ujeździanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ujazdu

 (1.2) mieszkaniec Ujazdu Górnego

 (1.3) mieszkaniec Ujazdów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ujazd m., Ujazdy nmos.

:: fż. ujeździanka ż.

 przym. ujazdowski, ujejski

Wiktionary


ujeździanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ujazdu

 (1.2) mieszkanka Ujazdu Górnego

 (1.3) mieszkanka Ujazdów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ujazd m., Ujazdy nmos.

:: fm. ujeździanin m.

 przym. ujazdowski, ujejski

Wiktionary


ujeździec

Ujeździec ( Geseß) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Paczków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Wikipedia


ujeździecki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Ujeźdźca

 (1.2) dotyczący Ujeźdźca Wielkiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ujeździec m., ujeźdźczanin m., ujeźdźczanka ż.

Wiktionary


ujeźdźczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ujeźdźca

 (1.2) mieszkaniec Ujeźdźca Wielkiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ujeździec m.

:: fż. ujeźdźczanka ż.

 przym. ujeździecki

Wiktionary


ujeźdźczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ujeźdźca

 (1.2) mieszkanka Ujeźdźca Wielkiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ujeździec m.

:: fm. ujeźdźczanin m.

 przym. ujeździecki

Wiktionary


ujeźnianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ujeznej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ujezna ż.

:: fż. ujeźnianka ż.

 przym. ujezeński, ujeźniański

Wiktionary


ujeźnianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ujeznej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ujezna ż.

:: fm. ujeźnianin m.

 przym. ujezeński, ujeźniański

Wiktionary


ujeźniański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Ujeznej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ujezna ż., ujeźnianin m., ujeźnianka ż.

 przym. ujezeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ujezeński

Wiktionary


ujeżdżacz

człowiek ujeżdżający konie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek ujeżdżający konie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był sławnym ujeżdżaczem dzikich koni.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ujeżdżać

Wiktionary


ujeżdżaczka

kobieta ujeżdżająca konie


SJP.pl


ujeżdżalnia

zamknięty teren lub pomieszczenie przeznaczone do nauki jazdy konnej; maneż, kierat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce gdzie ujeżdża się konie

Wiktionary

Ujeżdżalnia (maneż z wł. "maneggio", rajtszula z niem. "Reitschule") – ogrodzony teren (ujeżdżalnia otwarta) lub pomieszczenie zadaszone (ujeżdżalnia kryta) przeznaczone do nauki jazdy konnej lub trenowania ujeżdżenia czy skoków przez przeszkody. Ujeżdżalnie zazwyczaj pokryte są sypkim piaskiem (podłoże).

Wikipedia


ujeżdżanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ujeżdżać.

 (1.2) przyzwyczajanie konia do pracy w zaprzęgu lub jazdy wierzchem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌujɛʒˈd͡ʒãɲɛ, AS: ui ̯ežǯãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ujeżdżać ndk.

 rzecz. jeżdżenie n., jeźdźczyni ż., jeździec mos.

Wiktionary


ujeżdżać

czasownik przechodni niedokonany (dk. ujeździć)

 (1.1) oswajać konia z siodłem i jazdą konną

 (1.2) często jeździć w celu utwardzenia nawierzchni

 (1.3) przen. podporządkowywać

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (2.1) gw-pl|Poznań. wyjeżdżać, często gdzieś jeździć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brat mój, Kazio, który korzystając z wakacji, całe dnie przesiadywał za domem, w stajniach, w lesie, ze strzelbą na koniu lub na łodzi, w tej chwili właśnie ujeżdżał pod wierzch na podwórzu folwarcznym młode konie ze stadniny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈjɛʒd͡ʒat͡ɕ, AS: ui ̯ežǯać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ujeżdżalnia ż., ujeżdżacz m., ujeżdżanie n., ujeżdżenie n.

 czas. przejeżdżać, jechać, ujeździć dk.

Wiktionary


ujeżdżeniowy

związany z ujeżdżaniem konia


SJP.pl


ujgur

członek ludu zamieszkującego w większości region autonomiczny Sinkiang w Chinach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) członek ludu tureckiego żyjącego głównie w północno-zachodnich Chinach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chińczycy zabijają Ujgurów, chrześcijan, wyznawców Falun Gong na przeszczepy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈujɡur, AS: ui ̯gur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ujgurski m.

:: fż. Ujgurka ż.

 przym. ujgurski

Wiktionary


ujgurka

członkini ludu zamieszkującego w większości region autonomiczny Sinkiang w Chinach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. członkini ludu tureckiego żyjącego głównie w północno-zachodnich Chinach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ujguria ż., ujgurski m.

:: fm. Ujgur mos.

 przym. ujgurski

Wiktionary


ujgurski

związany z Ujgurami, ludem azjatyckim


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Ujgurów albo Ujgurii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język turkijski używany przez około 10 milionów Ujgurów, głównie w Regionie Autonomicznym Sinciang w zachodnich Chinach;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ujˈɡursʲci, AS: ui ̯gursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ujgur m., Ujguria ż., Ujgurka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) nowoujgurski

Wiktionary


ujgurskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem ujgurskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem ujgurskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku ujgurskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ujˈɡurskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: ui ̯gurskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


ujgurzy

lud zamieszkujący w większości region autonomiczny Sinkiang w Chinach


SJP.pl

Ujgurzy ( ‏ئۇيغۇر‎; chiń. upr. 维吾尔; chiń. trad. 維吾爾; pinyin "Wéiwú’ěr") – grupa etniczna pochodzenia tureckiego, jedna z 55 mniejszości uznanych oficjalnie w Chińskiej Republice Ludowej. Mieszkają głównie w Sinciangu. W 2010 ich liczebność tam wynosiła 10 001 320.

Wikipedia


ujk

skrót od: Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie
  • Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach

Wikipedia


ujkowicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Ujkowic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ujkowice nmos., ujkowiczanin m., ujkowiczanka ż.

Wiktionary


ujkowiczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ujkowic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ujkowice nmos.

:: fż. ujkowiczanka ż.

 przym. ujkowicki

Wiktionary


ujkowiczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ujkowic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ujkowice nmos.

:: fm. ujkowiczanin m.

 przym. ujkowicki

Wiktionary


ujma

to, co uchybia czyjejś godności, stanowi plamę na honorze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) coś, co kogoś obraża lub poniża

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ujma Duża
  • Ujma Mała

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ujemny

 rzecz. ujmowanie n., ujęcie n.

 czas. ujmować

Wiktionary


ujmowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ujmować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ujęcie n., ujma ż.

 czas. jąć, ujmować ndk., ująć dk.

Wiktionary


ujmować

czasownik przechodni niedokonany (dk. ująć)

 (1.1) chwytać ręką lub narzędziem

 (1.2) zatrzymywać osobę postępującą niezgodnie z prawem

 (1.3) przedstawiać coś w dany sposób

 (1.4) pozyskiwać czyjąś przychylność

 (1.5) odbierać coś

 (1.6) zamykać w obrębie czego

czasownik zwrotny niedokonany ujmować się (dk. ująć się)

 (2.1) brać w obronę

 (2.2) chwytać dłońmi swoje ciało w jakimś miejscu

 (2.3) chwytać siebie nawzajem

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Wedle świadectwa przekazanego przez Plutarcha filozof z Abdery jednoznacznie ujmował wzajemny stosunek sztuki oraz przyrody: człowiek stał się uczniem zwierząt i naśladując pająka, jaskółkę, łabędzia czy słowika, znalazł metody tkania, budowania, śpiewu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ujma ż., ujmowanie n., ujęcie n.

 czas. jąć, ująć dk.

 przym. ujmujący, ujemny

 przysł. ujmująco, ujemnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brać, chwytać

 (1.2) aresztować, chwytać, zatrzymywać

 (1.3) formułować, podawać, przedstawiać, wyrażać

 (1.4) zdobywać, zjednywać

 (1.5) odbierać, odejmować, pozbawiać, zabierać

 (1.6) obejmować, ograniczać

 (2.1) wstawiać się

 (2.2) obejmować się

Wiktionary


ujmujący

1. budzący sympatię, miły; uprzejmy, urzekający;
2. zjednujący sobie sympatię innych ludzi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) budzący sympatię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obserwowałem, jaki ujmujący był jego sposób grania.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. ujmująco

 czas. ujmować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czarujący, fascynujący, porywający, urzekający

Wiktionary


ujotowski

→ UJ (Uniwersytet Jagielloński); UJ-otowski


SJP.pl


ujp

skrót od: Uniwersytet Józefa Piłsudskiego w Warszawie


SJP.pl


ujrzanów

Ujrzanów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Siedlce. Ma status sołectwa. Leży 7 km na wschód od Siedlec.

Przez Ujrzanów przebiega trasa międzynarodowa E30 Cork – Omsk oraz droga krajowa nr 63 (Perły- Sławatycze).

Wikipedia


ujrzeć

patrząc, spostrzec kogoś, coś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) zobaczyć

czasownik zwrotny dokonany ujrzeć się

 (2.1) zobaczyć się nawzajem

 (2.2) zobaczyć własne odbicie

 (2.3) wyobrażać sobie siebie samego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pawełek, ujrzawszy kobietę, gdy przemierzała jezdnię, powiedział uprzejmie: – Dobry wieczór pani!

 (1.1) Nadradca pod wpływem ostatnich słów Mocka zarumienił się i sięgnął po pudełko z wiecznym piórem. Otworzył kilkakrotnie wieczko i jego goście ujrzeli wygrawerowaną na nim jakąś dedykację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈujʒɛt͡ɕ, AS: ui ̯žeć

Wiktionary


ujski

→ Ujście; ujścieński


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Ujścia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ujście n., ujścianin m., ujścianka ż.

 przym. ujścieński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ujścieński

Wiktionary


ujsolanin

mieszkaniec Ujsoł (wsi w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ujsół

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ujsoły nmos.

:: fż. ujsolanka ż.

 przym. ujsolski

Wiktionary


ujsolanka

mieszkanka Ujsoł (wsi w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ujsół

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ujsoły nmos.

:: fm. ujsolanin m.

 przym. ujsolski

Wiktionary


ujsolski

→ Ujsoły


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Ujsół

Wiktionary

Patrz:

Ujsoły

Powiązane:

 rzecz. Ujsoły nmos., ujsolanin m., ujsolanka ż.

Wiktionary


ujsoły

wieś w Polsce


SJP.pl

Ujsoły – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Ujsoły. Miejscowość jest siedzibą gminy Ujsoły. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego.

Wikipedia


ujuczać

dawniej: obładowywać ciężarami, nakładać juki; objuczać, wywjuczać


SJP.pl


ujuszać

dawniej: plamić krwią; zakrwawiać


SJP.pl


ujutno

z rosyjskiego: przytulnie, swojsko, miło


SJP.pl


ujutny

przymiotnik

 (1.1) przest., książk. lub pot. przytulny; dający poczucie wygody, zacisza i komfortu

 (1.2) przen. publ. (często iron.) swojski, pozornie spokojny; dający poczucie bezpieczeństwa i stabilności, często jednak w sposób uproszczony lub pozorny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Planowałyśmy też wynajęcie ujutnego stateczku wraz z wyposażeniem w postaci przystojnego francuskiego studenta historii sztuki, takiego w fularze, potrząsającego grzywką, aby podczas spływu rzekami Burgundii wprowadzał nas w arkana historii Francji.

 (1.1) Znajdowały się przy nim liczne – jak określał Jacek – ujutne wnęki, w sam raz nadające się na noclegownię bez niebezpieczeństwa odmrożenia sobie uszu.

 (1.1) – Nigdy nie uważałem, że Poznań jest miastem prowincjonalnym, jest miastem bezpiecznym. W Galicji mówi się, że jest to miasto „ujutne”, pozwala na bezpieczeństwo międzyludzkie.

 (1.2) To, że pandemia wpędziła nas w samotność, nie oznacza, że rozpaczliwie trzeba ją leczyć ucieczką w strefę ujutnego, bagiennego komfortu – do ludzi tak samo myślących i tak samo czujących, którzy niczym lustereczka powiedzą przecie to, co chcemy usłyszeć.

 (1.2) […] nie wystarczy odwrócić się plecami od globalizacji, ukryć się w ujutnej niszy „narodowych państw” i rozwalających „narodowe państwa” równie narodowych „ruchów oburzonych”, żeby wszystko co wyparowało odzyskało stałość, a wszystko co sprofanowane odzyskało świętość.

 (1.2) Niemiecki kategoryczny imperatyw ma z pogardą odnosić się do ograniczonej, „ujutnej” polskiej formuły egzystencji.

 (1.2) […] zaczyna się nowa era w jego polityczno-medialnym życiorysie. Mniej „ujutna", posługując się słowem często używanym przez Jolantę Kwaśniewską […].

Wiktionary


ujów

Ujów – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Mietków.

Wikipedia


ująć

wziąć, uchwycić coś ręką, rękami lub narzędziem; dawniej: objąć kogoś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. ujmować)

 (1.1) dokonany od|ujmować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Detrytus zamrugał. A potem bardzo ostrożnie ujął królewską dłoń, starając się jej nie zgnieść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈujɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: ui ̯o̊̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ujęcie m., ujmowanie n.

 czas. ujmować

Wiktionary


ujęcie

1. sposób opracowania tematu w danym dziele, przedstawienie osób lub przedmiotów na obrazie, fotografii itp.;
2. odcinek taśmy filmowej z obrazem filmowanym trwający od startu kamery do momentu jej zatrzymania;
3. scena filmowa stanowiąca pewną całość;
4. urządzenie lub zespół urządzeń do pobierania wody z rzeki, ze zbiornika lub spod ziemi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) złapanie, zatrzymanie, schwytanie

 (1.2) miejsce pobierania wody spod ziemi, gazu składowiskowego, ropy itp.

 (1.3) fragment filmu nakręcony bez wyłączania kamery

 (1.4) sposób przedstawienia czegoś na zdjęciu, obrazie itp.

 (1.5) odjęcie, zabranie

 (1.6) opis, podsumowanie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ujęcie − termin w kinematografii
  • Ujęcie − budowla hydrotechniczna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po ujęciu złodzieja odzyskano skradzione pieniądze.

 (1.2) Za tym lasem znajduje się ujęcie wody dla miasta.

 (1.3) To ujęcie trzeba będzie nakręcić jeszcze raz, bo słońce zaszło za chmury w połowie, a na następnym świeci ono jasno.

 (1.4) W ujęciu ortodoksyjnym dopuszcza się do sakramentu kapłaństwa tylko mężczyzn.

 (1.5) Ujęcie kilku okien z projektu fasady podniosłoby jej wytrzymałość.

 (1.6) Ta książka jest próbą ujęcia całej historii Europy w jednym tomie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈjɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: ui ̯ė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ujma ż., ujmowanie n.

 czas. jąć, ująć dk., ujmować ndk.

Wiktionary


ujędrniający

→ ujędrniać


SJP.pl

Patrz:

ujędrniać

ujędrnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ujędrniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ujędrnienie n.

 czas. ujędrniać ndk., ujędrnić dk.

Wiktionary


ujędrnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. ujędrniać)

 (1.1) dokonany od|ujędrniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ujędrnianie n., ujędrnianie n., jędrność ż.

 czas. ujędrniać ndk.

 przym. jędrny

 przysł. jędrnie

Wiktionary


ujęzykawiać

dawniej: uczyć posługiwania się językiem, uczyć kogoś mówić


SJP.pl


ujścianin

mieszkaniec Ujścia (miasta lub wsi w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ujścia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ujście n.

:: fż. ujścianka ż.

 przym. ujścieński, ujski

Wiktionary


ujścianka

mieszkanka Ujścia (miasta lub wsi w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ujścia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ujście n.

:: fm. ujścianin m.

 przym. ujścieński, ujski

Wiktionary


ujście

1. miejsce, w którym rzeka lub inny ciek wodny kończy swój bieg, łącząc się z inną rzeką lub wpadając do jeziora, morza, oceanu;
2. otwór, wylot czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hydrol. miejsce, w którym ciek wodny wpada do większego cieku lub akwenu

 (1.2) odczasownikowy od|ujść.

 (1.3) stpol. usta

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ujście – miejsce, w którym rzeka lub inny ciek kończy swój bieg
  • ujście – otwór w muszli ślimaka
  • Ujście – przełęcz w słowackich Tatrach Zachodnich
  • Ujście – miasto w woj. wielkopolskim
  • Ujście – wieś w woj. lubelskim
  • Ujście – osada w woj. warmińsko-mazurskim w gminie Braniewo
  • Ujście – osada wsi Nowakowo w woj. warmińsko-mazurskim w gminie Elbląg
  • Ujście – część wsi Głogowiec w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Tryńcza
  • Ujście – wieś na Ukrainie w rejonie kamienieckim
  • Ujście – wieś na Ukrainie w rejonie koreckim
  • Ujście – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Dalekie.
  • Ujście – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Słobódka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ujście Nilu ma formę największej na świecie delty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈujɕt͡ɕɛ, AS: ui ̯śće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uchodzenie n.

 czas. uchodzić ndk., ujść dk.

 przym. ujściowy

Wiktionary


ujścieński

→ Ujście; ujski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Ujścia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ujście n., ujścianin m., ujścianka ż.

 przym. ujski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ujski

Wiktionary


ujściowy

przymiotnik od: ujście


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ujściem; będący ujściem, stanowiący ujście

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ujście n., uchodzenie n.

 czas. uchodzić ndk., ujść dk.

Wiktionary


ujść

1. idąc, przejść jakiś odcinek drogi;
2. o cieczy, gazie: wydobyć się skądś;
3. nie przynieść przykrych konsekwencji;
4. książk. uciec


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|uchodzić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uchodzenie n., ujście n., uchodźca mos.

 czas. uchodzić ndk.

 przym. ujściowy

Wiktionary


uk

skrót z angielskiego: United Kingdom (of Great Britain and Northern Ireland) - Zjednoczone Królestwo (Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • , – Zjednoczone Królestwo (nazwa krótka), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej
  • .uk – krajowa domena najwyższego poziomu Wielkiej Brytanii
  • uk – kod ISO 639-1 języka ukraińskiego
  • Universala Kongreso, UK – Światowy Kongres Esperanto
  • UK – brytyjska grupa muzyczna grająca rock progresywny
  • UK – skrót używany jako synonim metody ułatwionej komunikacji stosowanej w pracy z osobami z autyzmem
  • UK – oznaczenie literowe motocykli na wojskowych tablicach rejestracyjnych pojazdów w Polsce
  • UK – prefiks Uzbekistanu w międzynarodowym kodzie samolotowym

Wikipedia


uk.

skrót od: ukończony


SJP.pl


ukajali

rzeka w Peru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Ameryce Południowej, w dorzeczu Amazonki;

 (1.2) geogr. adm. region w Peru ze stolicą w Pucallpa;

Wiktionary

Ukajali ("Ucayali", "Río Ucayali") – rzeka w Peru, prawy dopływ Amazonki. Jej długość wynosi 1950 km (od źródeł Apurimac – ok. 2400 km), a powierzchnia dorzecza – ok. 375 tys. km².

Ukajali wypływa w Andach w postaci 2 rzek źródłowych: Urubamba i Apurímac. W górnym odcinku występują liczne progi i wodospady, a w środkowym i dolnym liczne meandry. Łączy się z Marañón na wysokości Iquitos.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jacku, na liście rzek Afryki nie ma Ukajali.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ukajalski

Wiktionary


ukalegon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. starzec trojański, przyjaciel Priama

 (1.2) astr. nazwa planetoidaanetoidy

Wiktionary


ukambina

trucizna wytwarzana z roślin należących do rodziny toinowatych, podobna w działaniu do strofantyny i naparstnicy (digitalisu)


SJP.pl


ukamieniować

zabić przez obrzucanie kamieniami; ukamienować, zakamienować


SJP.pl


ukamienowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ukamienować.

 (1.2) forma kary śmierci polegająca na obrzucaniu skazanego kamieniami do momentu zabicia;

Wiktionary

Ukamienowanie (lapidacja) – wraz z rozszarpaniem najstarsza forma kary śmierci. Polega na obrzucaniu skazanego kamieniami przez grupę ludzi uczestniczących w egzekucji.

Ukamienowanie wywodzi się z czasów przed wyodrębnieniem ze społeczeństwa instytucji władzy. Grupowy charakter egzekucji chronił biorące w niej udział osoby przed zemstą ze strony krewnych kamienowanego oraz prawdopodobnie przed niesławą wynikającą z udziału w krwawych obowiązkach scedowanych później na kata.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Samozwańczy sędziowie skazali ją na ukamienowanie za opuszczenie małżonka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌukãmʲjɛ̃nɔˈvãɲɛ, AS: ukãmʹi ̯ẽnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamienowanie n., kamieniowanie n., kamień m.

 czas. ukamienować dk., kamienować ndk.

 przym. kamienny, kamienisty

Wiktionary


ukamienować

zabić przez obrzucanie kamieniami; ukamieniować, zakamienować


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. kamienować)

 (1.1) zabić kogoś poprzez obrzucenie kamieniami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rzekli do Niego uczniowie: «Rabbi, dopiero co Żydzi usiłowali Cię ukamienować i znów tam idziesz?».

 (1.1) 25 kwietnia 2005 r. w Afganistanie 25-letnia Amina została publicznie ukamienowana za cudzołóstwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌukãmʲjɛ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: ukãmʹi ̯ẽnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukamienowanie n., kamienowanie n., kamieniowanie n., kamień mrz., kamyk mrz., kamieniarz mos.

 czas. kamienować ndk.

 przym. kamienny, kamienisty

Wiktionary


ukapać

1. rzadko: nalać pewną ilość jakiejś cieczy, lejąc po kropli;
2. o płynach: spaść, ściec w postaci kropli; skapnąć


SJP.pl


ukapywać

spływać, ściekać kroplami; skapywać


SJP.pl


ukaranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ukarać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ukarać, karać

 rzecz. kara ż., karniak m., karanie n., karalność ż., karny mrz.

 przym. karny, karalny

Wiktionary


ukarać

nałożyć na kogoś karę, sprawić mu dolegliwość w celu odpłaty za zły uczynek i zniechęcenia do podobnego postępowania w przyszłości


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. karać)

 (1.1) dokonany od|karać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈkarat͡ɕ, AS: ukarać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. karać

 rzecz. karniak mzw., karny mrz., ukaranie n., kara

 przym. karny

Wiktionary


ukarmiać

przestarzale: karmiąc, utuczać


SJP.pl


ukarmić

przestarzale:
1. karmiąc, utuczyć;
2. karmiąc, zaspokoić czyjś głód;
3. ukarmić się - utuczyć się, upaść się


SJP.pl


ukartować

w tajemnicy zaplanować coś złego przeciw komuś; uknuć


SJP.pl


ukartowywać

rzadko: w tajemnicy planować coś złego przeciw komuś; knuć, kartować


SJP.pl


ukatować

dawniej: skatować


SJP.pl


ukatowywać

dawniej: katując, poniewierać


SJP.pl


ukatrupianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. zabijanie, mordowanie

 (1.2) pot. przen. niszczenie lub uszkadzanie czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukatrupienie ndk., zakatrupianie n., zakatrupienie n.

 czas. ukatrupiać ndk., ukatrupić dk., zakatrupiać ndk., zakatrupić dk.

Wiktionary


ukatrupiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. ukatrupić)

 (1.1) niedokonany od|ukatrupić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ukatrupić, zakatrupiać, zakatrupić

 rzecz. ukatrupianie n., ukatrupienie n., zakatrupianie n., zakatrupienie n.

 przym. trupi

Wiktionary


ukatrupienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. zabicie, zamordowanie

 (1.2) pot. przen. zniszczenie lub uszkodzenie czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. trup mzw./mos., ukatrupianie ndk., zakatrupianie n., zakatrupienie n.

 czas. ukatrupiać ndk., ukatrupić dk., zakatrupiać ndk., zakatrupić dk.

Wiktionary


ukatrupić

zabić, uśmiercić, uczynić kogoś lub coś trupem


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. ukatrupiać)

 (1.1) pot. pozbawić życia, uczynić trupem

 (1.2) pot. przen. zniszczyć lub uszkodzić coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. trup m., truposz m., trupek m., katrupienie n., ukatrupianie ndk., ukatrupienie dk., zakatrupianie n., zakatrupienie n., strupieszenie n.

 czas. katrupić ndk., ukatrupiać ndk., zakatrupiać ndk., zakatrupić dk., strupieszeć dk.

 przym. trupi

 przysł. trupio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabić, zamordować, ubić, zatłuc

Wiktionary


ukaz

dawniej: rozkaz, dekret carski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. w dawnej i obecnej Rosji dekret, edykt lub akt prawny wyższego rzędu wydawany przez cara lub prezydenta, a w czasach istnienia ZSRR przez najwyższe organy państwowe

Wiktionary

Ukaz (ros. указ) – w dawnej i obecnej Rosji dekret, edykt lub akt prawny wyższego rzędu wydawany przez cara lub prezydenta, a w czasach istnienia ZSRR przez najwyższe organy państwowe. Ukaz jako nazwa aktu prawnego występuje obecnie również w państwach byłego ZSRR, np. Ukrainie lub Tatarstanie (najczęściej w formie dekretu głowy państwa).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈukas, AS: ukas

Wiktionary


ukazanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ukazać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌukaˈzãɲɛ, AS: ukazãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ukazać, ukazywać

Wiktionary


ukazać

1. książkowe:
a) uczynić widocznym; pokazać;
b) zaprezentować kogoś, coś; opisać, scharakteryzować;
2. ukazać się:
a) książkowe: stać się widocznym; pokazać się;
b) o pismach, książkach itp.: zostać opublikowanym, trafić do sprzedaży


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. ukazywać)

 (1.1) dokonany od|ukazywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Warszawie na Woli ukazał się duch Bieruta i sprzedawał kiełbasę po 26 zł za kilo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈkazat͡ɕ, AS: ukazać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukazanie n.

 czas. ukazywać

Wiktionary


ukazywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ukazywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ukazywać ndk.

Wiktionary


ukazywać

czasownik niedokonany (dk. ukazać)

 (1.1) książk. pokazywać, sprawiać, że coś jest widoczne

czasownik zwrotny niedokonany ukazywać się (dk. ukazać się)

 (2.1) stawać się widocznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powieść ukazuje niszczące działanie systemów totalitarnych XX wieku.

 (2.1) Pachnące cytryną kwiaty magnolii ukazują się w kwietniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌukaˈzɨvat͡ɕ, AS: ukazyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukazywanie n., ukazanie n.

 czas. ukazać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedstawiać

 (2.1) pojawiać się

Wiktionary


ukcianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ukty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ukta ż.

:: fż. ukcianka ż.

 przym. ukciański

Wiktionary


ukcianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ukty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ukta ż.

:: fm. ukcianin m.

 przym. ukciański

Wiktionary


ukciański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Ukty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ukta ż., ukcianin m., ukcianka ż.

Wiktionary


uke

Urząd Komunikacji Elektronicznej


SJP.pl


ukelele

hawajski instrument muzyczny, zwykle czterostrunny, podobny do gitary; ukulele


SJP.pl


ukf

fale ultrakrótkie


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) techn. = fale ultrakrótkie;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: u‿ka‿ˈɛf, AS: u‿ka‿ef

Wiktionary


ukfit

[czytaj: ukfit albo ukaFIT] skrót od: Urząd Kultury Fizycznej i Turystyki


SJP.pl


ukidany

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poplamiony

Wiktionary


ukie

skrótowiec

 (1.1) = Urząd Komitetu Integracji Europejskiej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌu‿ka‿i‿ˈɛ, AS: u‿ka‿i‿e

Wiktionary


ukiernica

Ukiernica – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie pyrzyckim, w gminie Przelewice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 122.

Wikipedia


ukierunkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ukierunkować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌucɛrũnkɔˈvãɲɛ, AS: uḱerũnkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ukierunkować

Wiktionary


ukierunkować

czasownik przechodni dokonany (ndk. ukierunkowywać)

 (1.1) dokonany od|ukierunkowywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Polsce trwa już stuletni wysiłek społeczny ukierunkowany na ochronę Tatr.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌucɛrũŋˈkɔvat͡ɕ, AS: uḱerũŋkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukierunkowanie n.

 czas. ukierunkowywać

Wiktionary


ukierunkowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ukierunkowywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌucɛrũnkɔvɨˈvãɲɛ, AS: uḱerũnkovyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ukierunkowywać

Wiktionary


ukierunkowywać

czasownik

 (1.1) nadawać kierunek czemuś, precyzować, określać zakres

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mamy pracowników nauki, którzy potrafią zagajać, prezydować, ukierunkowywać, podsumowywać, ale nie umieją twórczo pracować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌucɛrũŋkɔˈvɨvat͡ɕ, AS: uḱerũŋkovyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kierunek m., ukierunkowywanie n.

 czas. ukierunkować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) precyzować

Wiktionary


ukiołznonć

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poślizgnąć się

Wiktionary


ukisić

1. poddać kiszeniu, fermentacji mlekowej; zakisić, ukwasić, zakwasić;
2. ukisić się - poddać się ukiszeniu, stać się ukiszonym; zakisić się, ukwasić się, zakwasić się


SJP.pl


ukisnąć

nabrać kwaśnego smaku w wyniku ukiszenia; zakisić się, ukwasić się, zakwasić się, ukisić się


SJP.pl


ukisły

nabrać kwaśnego smaku w wyniku ukiszenia; zakisić się, ukwasić się, zakwasić się, ukisić się


SJP.pl


ukiyo-e

[czytaj: ukijo e] japońska XVII-wieczna szkoła malarska i drzeworytnicza, podejmująca tematykę dotyczącą życia wielkomiejskiego i jego uciech


SJP.pl

Ukiyo-e (jap. 浮世絵 ukiyo-e; „obrazy przepływającego świata”, „obrazy przemijającego świata”) – rodzaj malarstwa i drzeworytu japońskiego, funkcjonujący w okresie Edo (od połowy XVII wieku do początków okresu Meiji w drugiej połowie XIX wieku).

Wikipedia


ukiśnięty

taki, który ukisł (ukisnął); ukisły


SJP.pl


ukleić

1. uformować rękami z miękkiego, plastycznego materiału; ulepić;
2. ukleić się - ubrudzić się czymś lepkim


SJP.pl


ukleja

ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. niewielka ryba z rodziny karpiowatych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ryba z rodziny karpiowatych:
    • ukleja biała (Alburnus albidus)
    • ukleja pospolita (Alburnus alburnus)
  • Ukleja (rzeka)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ukˈlɛja, AS: uklei ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. uklejka ż.

Wiktionary


uklejać

dawniej: sklejać, łączyć coś klejem


SJP.pl


uklejka

mała ukleja


SJP.pl


uklejnica

sieć o drobnych okach, używana głównie w jeziorach do połowu uklei i innych drobnych ryb; uklejnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. ryb. drobnooka, ciągniona sieć rybacka do połowu uklei i innych małych ryb

 (1.2) daw. ryb. na jeziorach pomorskich: potrójna sieć stawna (słęp) do połowu uklei

Wiktionary

Uklejnica – część wsi Gawin w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Chodecz.

Jeszcze w połowie wieku XIX Uklejnica była jedynie młynem wodnym, ustawionym na strumieniu wpadającym do Jeziora Szczytnowskiego.

W latach 1975–1998 Uklejnica administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1-2) Starsi w zimowe wieczory pracowali nad wielką siecią łososiową, zwaną laskornem, naprawiali uklejnice, przędli warp.

 (1.1-2) Przędła i haftowała jak mało która białka […], dziergała wątony i uklejnice przy pomocy kleszczki niezgorzej od chłopów, a karznie i liszki na ryby z łyka i kory brzozowej wyplatała nawet lepsze i mocniejsze niż te, które wychodziły z rąk zawodowych koszykarzy.

 (1.1-2) „Uklejnice“ [to] sieci bardzo gęste, używane w maju na połów uklei, które wówczas całemi gromadami zdążają do brzegów […].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukleja ż., uklej mzw., uklejnik mrz.

:: zdrobn. uklejka ż.

 przym. uklejowy, uklejowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uklejnik

 (1.2) sieć uklejkowa

Wiktionary


uklejnik

sieć o drobnych okach, używana głównie w jeziorach do połowu uklei i innych drobnych ryb; uklejnica


SJP.pl


uklejowy

→ ukleja


SJP.pl

Patrz:

ukleja

uklepać

1. uderzając lekko, nadać czemuś jakiś kształt, wyrównać coś lub ubić;
2. uklepać się - potocznie: (o sytuacji) ułożyć się jakoś w miarę upływu czasu, stać się mniej dolegliwym lub wrócić do normy


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. uklepywać)

 (1.1) dokonany od|uklepywać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uklepywanie n., uklepanie n., klepanie n.

 czas. uklepywać ndk., klepać ndk.

Wiktionary


uklepywać

1. uderzając lekko, nadawać czemuś jakiś kształt, wyrównywać coś lub ubijać;
2. uklepywać się - potocznie: (o sytuacji) układać się jakoś w miarę upływu czasu, stawać się mniej dolegliwym lub wracać do normy


SJP.pl


uklęk

dawniej: uklęknięcie, pozycja klęcząca


SJP.pl


uklęknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uklęknąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuklɛ̃ŋʲcˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: uklẽŋʹḱńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klęcznik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klęknięcie

Wiktionary


uklęknąć

czasownik dokonany

 (1.1) zgiąć nogi w kolanach i oprzeć się na nich na ziemi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kapłan ukląkł i sunął na kolanach za toczącą się po trotuarze monetą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈklɛ̃ŋknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: uklẽŋknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klękanie n.

 czas. klęczeć, klękać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klęknąć

Wiktionary


uknuć

zaplanować potajemnie coś złego


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. knuć)

 (1.1) dokonany od|knuć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. knuć

Wiktionary


ukochana

kobieta ukochana; kochanka, umiłowana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziewczyna lub kobieta, którą łączy z kimś silna więź uczuciowa, miłość, przywiązanie

Wiktionary

Ukochana (hindi "Saathiya" / साथिया) – bollywoodzki dramat filmowy, który miał premierę 20 grudnia 2002 roku. W rolach głównych występują Rani Mukerji, Vivek Oberoi i Tanuja. Film jest debiutem reżyserskim Shaada Alego, ścieżkę dźwiękową skomponował A.R. Rahman. Saathiya jest remakiem tamilskiego filmu "Alaipayuthey", z 2000 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dlaczego nie zabrałeś na uroczystość swojej ukochanej?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukochanie n., ukochany mos.

 czas. ukochać

 przym. ukochany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bogdanka, dulcynea, kochana, kochanka, luba, miła, najmilsza, nieboga, umiłowana, wybrana, wybranka, dama serca, pani serca

Wiktionary


ukochanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ukochać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ukochać, pokochać

 rzecz. ukochana ż.

Wiktionary


ukochany

osoba ukochana; kochanek, umiłowany


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: ukochać

przymiotnik

 (2.1) będący obiektem czyjejś miłości

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (3.1) osoba, którą ktoś kocha

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ukochany − francusko-brytyjsko-czeski melodramat z 2011 roku, w reżyserii Christophe'a Honoré'a
  • Ukochany − brytyjsko-grecki film dramatyczny z 1970 roku, w reżyserii George'a P. Cosmatosa
  • Ukochany − czechosłowacki film komediowy z 1941 roku, w reżyserii Martina Friča
  • Ukochany − amerykański komediodramat 1939 roku, w reżyserii Leo McCareya

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Moja ukochana Emiluniu, brak mi ciebie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌukɔˈxãnɨ, AS: ukoχãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kochany mos., ukochana ż.

 czas. ukochać

 przym. kochany

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) kochany

Wiktionary


ukochać

1. bardzo pokochać; umiłować;
2. mocno objąć, przytulić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. kochać)

 (1.1) bardzo pokochać

 (1.2) mocno przytulić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czyliś ukochał może te powiaty, • Gdzie, jak kniaź Litwy, władny i bogaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kochanie n., ukochanie n., ukochany mos., ukochana ż.

 czas. pokochać, kochać ndk.

 wykrz. kochanie

 przym. ukochany

Wiktionary


ukochańszy

stopień wyższy od przymiotnika: ukochany


SJP.pl


ukochiwać

mocno obejmować, przytulać


SJP.pl


ukoić

wpłynąć na kogoś, na coś uspokajająco, złagodzić, uśmierzyć (np. ból, cierpienie, żal)


SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. koić, ndk. rzad. ukajać)

 (1.1) wpłynąć łagodząco, uspokoić, pocieszyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mocne pragnienie najlepiej ukoisz następującym napojem: garść jęczmienia pogotuj z kwartą wody, przecedź, dolej cztery łyżki octu i dwie łyżki praśnego miodu.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. koić

 rzecz. ukojenie, kojenie

Wiktionary


ukojenie

wpłynąć na kogoś, na coś uspokajająco, złagodzić, uśmierzyć (np. ból, cierpienie, żal)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ukoić.

Wiktionary

Ukojenie (ang. "Solace") – amerykański thriller zrealizowany w 2015 roku przez Afonso Poyart. W rolach głównych występują Anthony Hopkins, Colin Farrell, Jeffrey Dean Morgan i Abbie Cornish. Scenariusz filmu został pierwotnie zaplanowany i opracowany jako sequel do thrillera z 1995 roku pod tytułem "Siedem", ale pomysł został ostatecznie zażegnany a "Solace" zostało zakończone w zamian. Film ma zostać wydany 16 grudnia 2016 roku przez Lions Gate Entertainment.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌukɔˈjɛ̇̃ɲɛ, AS: ukoi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ukoić, koić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ulga, wytchnienie, złagodzenie, pocieszenie, pociecha, uspokojenie

Wiktionary


ukojnie

→ ukojny


SJP.pl

Patrz:

ukojny

ukojniej

stopień wyższy od przysłówka: ukojnie


SJP.pl


ukojny

książkowo: wpływający łagodząco na kogoś lub na coś; kojący, uśmierzający


SJP.pl


ukombinować

1. potocznie: sprytnie wzbogacić się, zaoszczędzić;
2. dawniej: sprytnie zaplanować; ukartować


SJP.pl


ukompletowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ukompletować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ukompletować dk.

 rzecz. komplet mrz.

Wiktionary


ukonkretnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. ukonkretniać)

 (1.1) dokonany od|ukonkretniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukonkretnianie n., ukonkretnienie n.

Wiktionary


ukonsekwentnić

uczynić konsekwentnym


SJP.pl


ukonstytuowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ukonstytuować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. konstytuować, ukonstytuować dk.

 rzecz. konstytucja ż.

 przym. konstytutywny

Wiktionary


ukonstytuować

czasownik przechodni dokonany (ndk. konstytuować)

 (1.1) dokonany od|konstytuować.

czasownik zwrotny dokonany konstytuować się (ndk. konstytuować się)

 (2.1) dokonany od|konstytuować się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy w 1948 r. została ukonstytuowana Światowa Rada Kościołów, na 150 reprezentowanych w niej Kościołów i wspólnot chrześcijańskich 25 było azjatyckich i 10 afrykańskich.

 (2.1) Pod przewodnictwem kardynała Franciszka Macharskiego ukonstytuował się Kanoniczny Trybunał niezbędny do wszczęcia procesu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konstytucja ż., konstytuowanie n., ukonstytuowanie n., konstytuanta ż., konstytucjonalizm mrz., konstytucjonalista mos., konstytucjonalistka ż., rekonstytucja ż.

 czas. konstytuować ndk., konstytuować się ndk., ukonstytuować się dk., rekonstytuować ndk., zrekonstytuować dk.

 przym. konstytucyjny, konstytucjonalny, konstytutywny, konstytuujący, ukonstytuowany, niekonstytucyjny

 przysł. konstytucyjnie

Wiktionary


ukontentowany

1. dawniej: zadowolić kogoś;
2. ukontentować się - dawniej: odczuć zadowolenie


SJP.pl


ukontentować

1. dawniej: zadowolić kogoś;
2. ukontentować się - dawniej: odczuć zadowolenie


SJP.pl


ukop

to, co zostało ukopane; urobek


SJP.pl


ukopać

wydobyć, wykopać jakąś ilość czegoś, np. ziemniaków, z ziemi; nakopać


SJP.pl


ukopywać

potocznie: kopiąc, wydobywać pewną ilość czegoś


SJP.pl


ukoronowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ukoronować.

 (1.2) dzieło lub osiągnięcie będące najważniejszym, najbardziej efektownym lub ostatecznym w czyjejś karierze zawodowej lub w czyimś życiu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌukɔrɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: ukorõnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ukoronować dk.

 rzecz. koronka ż., koronowanie n., koronacja ż., korona ż.

 przym. koronacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwieńczenie

Wiktionary


ukoronować

czasownik przechodni dokonany (ndk. koronować)

 (1.1) dokonać aktu koronacji

 (1.2) dokonać czegoś najznakomitszego w swojej działalności; stać się najwybitniejszym osiągnięciem

czasownik zwrotny dokonany ukoronować się (ndk. koronować się)

 (2.1) zostać ukoronowanym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koronka ż., koronacja ż., ukoronowanie n., korona ż.

 przym. koronacyjny, koroniasty, koronny

 czas. koronować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wieńczyć

Wiktionary


ukorzeniacz

preparat ułatwiający ukorzenianie się sadzonek


SJP.pl


ukorzyć

uniżyć, uznać wyższość


SJP.pl


ukos

skos;
1. powierzchnia ukośna;
2. kawałek tkaniny odcięty ukośnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ukośna powierzchnia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żertwy leżały ukosem, jedna na drugiej.

 (1.1) Narciarka zjechała ukosem po stoku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukośnik mrz., ukośność ż.

 przym. kosy, ukośny

 przysł. ukośnie, ukośniej, ukośno, koso

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skos

Wiktionary


ukosem

przecinając jakąś powierzchnię pod kątem ostrym; ukośnie, na ukos, w skos, na skos, z ukosa, ze skosa


SJP.pl


ukosić

skosić pewną ilość czegoś, np. trawy, zboża


SJP.pl


ukosowarka

urządzenie służące do wykonywania ukosów na krawędziach materiału


SJP.pl


ukosować

przycinać ukośnie krawędzi blachy przed zespawaniem


SJP.pl


ukosowy

pilarka ukosowa - pilarka do cięcia elementów drewnianych pod kątem; ukośnica


SJP.pl


ukostiumować

1. ubrać w odpowiedni kostium dla celów scenicznych;
2. ukostiumować się - przebrać się w kostium sceniczny


SJP.pl


ukować

dawniej: ukuć, wykuć


SJP.pl


ukołysanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ukołysać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołysanka ż.

 czas. kołysać

Wiktionary


ukończenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ukończyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌukɔ̃j̃n͇ˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: ukõĩ ̯ṇčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ukończyć

 rzecz. końcówka ż.

Wiktionary


ukończeniowy

→ ukończenie


SJP.pl

Patrz:

ukończenie

ukończyć

czasownik

 (1.1) sprawić, że coś zostaje zrobione w całości

 (1.2) przerobić w całości materiał/program kursu/szkoły i zdać wymagane egzaminy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Z Żytomierza wyjechał do Kijowa, i na tamtejszym uniwersytecie ukończył prawo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈkɔ̃j̃n͇t͡ʃɨt͡ɕ, AS: ukõĩ ̯ṇčyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. końcówka ż., koniec m., ukończenie

 czas. kończyć

 przym. skończony

 ims. skończony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skończyć, zakończyć

Wiktionary


ukośnica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ukośnica – rodzaj mechanicznej piły tarczowej do cięcia pod kątem
  • ukośnica (Begonia L.) – rodzaj rośliny z rodziny begoniowatych

Wikipedia


ukośnicowate

rodzina roślin z rzędu dyniowców; begoniowate


SJP.pl


ukośnicowaty

o cechach ukośnicowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


ukośnicowce

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych


SJP.pl


ukośnicowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych


SJP.pl


ukośnicowy

→ ukośnica


SJP.pl

Patrz:

ukośnica

ukośnie

przysłówek

 (1.1) w sposób ukośny, na ukos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukos m.

 przym. ukośny

Wiktionary


ukośniej

stopień wyższy od przysłówka: ukośnie


SJP.pl


ukośnik

znak graficzny w postaci ukośnej linii, oddzielający słowa w tekście


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) typogr. znak pisarski w postaci ukośnej kreski, używany głównie do oddzielania od siebie słów lub znaków;

Wiktionary

Ukośnik ukośnik

Ukośnik – znak pisarski mający postać ukośnej kreski. W zależności od tego, w którą stronę pochylony jest ukośnik, ma on różne nazwy:

/ – ukośnik, prawy ukośnik (z ang.: slash lub forward slash),

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Alternatywy na liście składników w przepisie na ciasto kokosowe przedzielono ukośnikami, np. „mleko sojowe/inne roślinne”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skos mrz., ukos mrz.

 przym. kosy, skośny, ukośny

 przysł. koso

Wiktionary


ukośnikowate

o cechach ukośnikowatych (rodzina pająków)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ukośnikowate (Thomisidae) – rodzina pająków
  • ukośnikowate (Anostomidae) – rodzina ryb kąsaczokształtnych

Wikipedia


ukośnikowaty

o cechach ukośnikowatych (rodzina pająków)


SJP.pl


ukośność

→ ukośny


SJP.pl

Patrz:

ukośny

ukośny

nachylony pod kątem, pochyły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) nachylony w stosunku do czegoś pod kątem ostrym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kalenica to (najwyższa) krawędź między dwiema ukośnymi połaciami dachu.

 (1.1) Akcent ostry to znak diakrytyczny w postaci ukośnej kreski wznoszącej się od lewej do prawej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈkɔɕnɨ, AS: ukośny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukos mrz., ukośnik m., ukośnica ż.

 przym. skośny

 przysł. ukośnie, skośnie, na ukos

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skośny, pochyły

Wiktionary


ukr

pejoratywnie: Ukrainka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pejor. pogardliwe określenie na Ukraińca

Wiktionary


ukr.

skrót od: ukraiński


SJP.pl

skrót

 (1.1) = ukraiński

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ukrainny

Wiktionary


ukra

pejoratywnie: Ukrainka


SJP.pl


ukradać

żartobliwie: kraść - zabierać czyjąś własność; skradać


SJP.pl


ukradkiem

niepostrzeżenie, cichaczem, cichcem, potajemnie


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) tak, żeby nie zwrócić niczyjej uwagi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uczniowie ukradkiem spoglądali na zegarki.

 (1.1) Jego stukanie ukradkiem w telefon pod torbą było przezabawne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈkratʲcɛ̃m, AS: ukratʹḱẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukradek m.

 czas. ukraść dk.

 przym. ukradkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chyłkiem, niepostrzeżenie

Wiktionary


ukradkowość

cecha czegoś ukrywanego przed kimś, utrzymywanego w tajemnicy; potajemność


SJP.pl


ukradkowy

ukrywany przed kimś, utrzymywany w tajemnicy; potajemny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) ukrywany tak by nikt się nie dowiedział, nie odkrył

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z tego względu celowo wybrał bardziej ukradkowe podejście, czyli abordaż kanonierki, zamiast frontalnego ataku za sterami „Wściekłego Psa”.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. ukradkiem

Wiktionary


ukraina

państwo w Europie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rower marki „Ukraina”;

 (1.2) daw. pogranicze;

 (1.3) daw. miejsce bardzo odległe

Wiktionary

Ukraina ( Україна, "Ukrajina", []) – państwo unitarne, położone w Europie Wschodniej. Graniczy od północy z Białorusią, od zachodu z Polską, Słowacją i Węgrami, od południa oblewają ją wody morza Czarnego i morza Azowskiego oraz graniczy z Rumunią i Mołdawią, a od północnego wschodu i wschodu z Rosją. Stolicą Ukrainy jest Kijów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌukraˈjĩna, AS: ukrai ̯ĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukrainizacja ż., Ukraina ż., Ukrainiec mos., Ukrainka ż., ukraińskość ż., ukraiński mrz., ukrainizm mrz.

 przym. ukraiński

 przysł. ukraińsko

 czas. ukrainizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ugranicze, pogranicze

Wiktionary


ukrainiec

obywatel Ukrainy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. człowiek narodowości ukraińskiej, obywatel Ukrainy, mieszkaniec Ukrainy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Kanadzie mieszka ponad milion Ukraińców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌukraˈjĩɲɛt͡s, AS: ukrai ̯ĩńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukraiński mrz., Ukraina ż., ukrainizm mrz., ukrainistyka ż.

:: fż. Ukrainka ż.

 przym. ukraiński, ukrainny

 przysł. po ukraińsku

 czas. ukrainizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogard. rezun, szoszon, upainiec lwów|{{pogard. kaban}}

Wiktionary


ukrainistyczny

→ ukrainistyka


SJP.pl

Patrz:

ukrainistyka

ukrainistyka

nauka o języku, kulturze i literaturze ukraińskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka związana z kulturą, językiem i literaturą Ukrainy

Wiktionary

Ukrainistyka – dział slawistyki zajmujący się badaniem literatury, języka i kultury ukraińskiej. Jest to też potoczna nazwa kierunku studiów związanego z tymi badaniami.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Ukrainiec mos., ukrainizm mrz., ukrainizacja ż.

 przym. ukrainny

Wiktionary


ukrainit

1. w języku hebrajskim: mowa Ukraińców, nazwa języka ukraińskiego
2. minerał z gromady boranów, uwodniony boran sodu i wapnia krystalizujący w układzie trójskośnym; uleksyt, ulexyt, tiza, tinkalcyt, boronatrokalcyt


SJP.pl


ukrainizacja

wprowadzanie ukraińskiego języka, kultury, religii itp. w krajach podbitych przez Ukraińców; poddawanie się wpływom ukraińskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kult. socjol. przyswajanie lub narzucanie kultury ukraińskiej i języka ukraińskiego;

 (1.2) nadawanie czemuś ukraińskiego charakteru lub właściwości

Wiktionary

Ukrainizacja – proces przyswajania lub przymusowego narzucania języka ukraińskiego lub kultury ukraińskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jednym z przejawów ukrainizacji była tzw. polityka ukrainizacji prowadzona w Ukraińskiej Socjalistycznej Republice Radzieckiej w latach 1923–1929, która była częścią polityki korienizacji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ukraina ż., Ukrainiec m., Ukrainka ż., ukraina ż., kraj m., kraina ż., ukrainizowanie n., zukrainizowanie n., ukraińskość ż., ukraiński m., ukrainizm m., ukrainistyka ż., ukrainista m., ukrainistka ż.

 czas. ukrainizować ndk., zukrainizować dk.

 przym. ukraiński, antyukraiński, proukraiński, ukrainny, ukrainistyczny

Wiktionary


ukrainizm

wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa wzorowane na języku ukraińskim albo z niego przejęte


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka ukraińskiego;

Wiktionary

Ukrainizm – wyraz, zwrot lub konstrukcja zdaniowa przejęta z języka ukraińskiego przez inne kultury językowe lub na tym języku wzorowana, szczególna postać rutenizmu.

Pośrednictwo dla importów z języków tureckich.

Szczególną kategorię stanowią zapożyczenia, dla których język staroruski i ukraiński były pośrednikiem dla oryginalnego zapożyczenia słowiańskiego z języków tureckich (turcyzm):

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌukraˈjĩɲism̥, AS: ukrai ̯ĩńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ukraina ż., Ukrainiec mos., Ukrainka ż., ukrainistyka ż., ukrainista mos., ukrainistka ż., ukrainizacja ż., ukrainizowanie n., ukraińskość ż., ukraiński mrz., ukraina ż.

 przym. ukraiński, ukrainny

 czas. ukrainizować

Wiktionary


ukrainizować

1. poddawać wpływom ukraińskim;
2. ukrainizować się - przybierać cechy ukraińskie


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zukrainizować)

 (1.1) książk. narzucać lub nadawać kulturę i język ukraiński

 (1.2) nadawać czemuś charakter ukraiński

czasownik zwrotny niedokonany ukrainizować się (dk. zukrainizować się)

 (2.1) przyswajać kulturę i język ukraiński, stawać się ukraińskim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) z perspektywy Doniecka krajem rządzili nacjonaliści, którzy chcieli ukrainizować i derusyfikować, a władzę zdobyli w wyniku finansowanego z Zachodu przewrotu.

 (2.1) Podoba mi się, że wszyscy się teraz ukrainizują i ukraińska kultura zaczyna rozkwitać. Widać to nawet na ukraińskich listach przebojów, gdzie króluje ukraińska muzyka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukraiński mrz., ukraińszczyzna ż., Ukraina ż., ukraina ż., Ukrainiec mos., Ukrainka ż., ukraińskość ż., ukrainizm mrz., ukrainizacja ż., ukrainizowanie n.

 przym. ukraiński, ukrainny

 przysł. ukraińsko, po ukraińsku

Wiktionary


ukrainka

obywatelka Ukrainy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. kobieta lub dziewczyna narodowości ukraińskiej, obywatelka Ukrainy, mieszkanka Ukrainy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ukrainka – członkini narodu ukraińskiego
  • Ukrainka – miasto na Ukrainie, w obwodzie chmielnickim
  • Ukrainka – wieś w Rosji, w obwodzie amurskim
  • Ukrainka – rosyjska baza lotnicza
  • Łesia Ukrainka – ukraińska poetka, pisarka i krytyk literacki
  • Ukrajinka – miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim
  • Ukrajinka – wieś na Ukrainie, w obwodzie rówieńskim
  • Ukrajinka – wieś na Ukrainie, w rejonie witowskim obwodu mikołajowskiego
  • Ukrajinka – wieś na Ukrainie, w rejonie berezańskim obwodu mikołajowskiego
  • Ukrajinka – przystanek kolejowy na Ukrainie, w Dębinach, w rejonie ostrogskim obwodu rówieńskiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Narzeczona Adama jest Ukrainką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌukraˈjĩŋka, AS: ukrai ̯ĩŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ukraina ż., ukraina ż., ukrainizm mrz., ukraiński mrz.

:: fm. Ukrainiec mos.

 przym. ukraiński, ukrainny

 przysł. po ukraińsku

 czas. ukrainizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogard. upainka, szoszonka, rezunka

Wiktionary


ukrainny

przestarzale: ukraiński


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przest. ukraiński

 (1.2) śrpol. pograniczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukrainizacja ż., Ukraina ż., Ukrainiec m., Ukrainka ż., ukraińskość ż., ukrainizowanie n., zukrainizowanie n., ukraiński m., proukraińskość ż., antyukraińskość ż., ukrainistyka ż., ukrainista m., ukrainistka ż., ukrainizm m.

 czas. ukrainizować ndk., zukrainizować dk.

 przym. ukraiński, proukraiński, antyukraiński, ukr.

 przysł. ukraińsko, proukraińsko, antyukraińsko

 skr. ukr.

Wiktionary


ukrainofil

zwolennik, entuzjasta tego, co ukraińskie


SJP.pl


ukrainofilski

→ ukrainofil


SJP.pl

Patrz:

ukrainofil

ukrainofobia

niechętny lub wrogi stosunek do Ukrainy; antyukrainizm


SJP.pl

Ukrainofobia, także antyukrainizm – określenie postawy wrogiej i nienawistnej wobec Ukrainy i Ukraińców, wiążącej się nierzadko z kwestionowaniem prawa do ukraińskiej państwowości i samostanowienia narodu ukraińskiego. Nieprzyjazny stosunek odnosi się do kultury i historii narodu ukraińskiego, języka ukraińskiego oraz wszystkich przejawów ukraińskiej tożsamości narodowo-kulturowej.

Wikipedia


ukrainoznawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista w zakresie politologicznej, filologicznej, historycznej i kulturowej wiedzy o Ukrainie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌukrajĩnɔˈznaft͡sa, AS: ukrai ̯ĩnoznafca

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ukrainoznawczy

 rzecz. ukrainoznawstwo, ukrainoznawczyni

Wiktionary


ukrainoznawczy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący ukrainoznawstwa, związany z ukrainoznawstwem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌukrajĩnɔˈznaft͡ʃɨ, AS: ukrai ̯ĩnoznafčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukrainoznawstwo n., ukrainoznawca m., ukrainoznawczyni ż.

Wiktionary


ukrainoznawczyni

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) specjalistka w zakresie politologicznej, filologicznej, historycznej i kulturowej wiedzy o Ukrainie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌukrajĩnɔznafˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: ukrai ̯ĩnoznafčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ukrainoznawczy

 rzecz. ukrainoznawstwo, ukrainoznawca

Wiktionary


ukrainoznawstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dyscyplina naukowa obejmująca politologiczną, filologiczną, historyczną i kulturową wiedzę o Ukrainie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌukrajĩnɔˈznafstfɔ, AS: ukrai ̯ĩnoznafstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukrainoznawca m., ukrainoznawczyni ż.

 przym. ukrainoznawczy

Wiktionary


ukraiński

związany z Ukrainą


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Ukrainy lub Ukraińców, charakterystyczny dla Ukrainy lub Ukraińców

 (1.2) odnoszący się do języka ukraińskiego (2.1)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. wschodniosłowiański język używany na Ukrainie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zeszłym roku byliśmy w ukraińskich Karpatach.

 (2.1) Jak to powiedzieć po ukraińsku?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌukraˈjĩj̃sʲci, AS: ukrai ̯ĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukraińszczyzna ż., Ukraina ż., ukraina ż., Ukrainiec mos., Ukrainka ż., ukraińskość ż., ukrainizm mrz., ukrainizacja ż., ukrainizowanie n.

 czas. ukrainizować ndk.

 przysł. ukraińsko, po ukraińsku

 przym. ukrainny

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) daw. rusiński

Wiktionary


ukraińskojęzyczny

1. posługujący się językiem ukraińskim;
2. napisany w języku ukraińskim;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się językiem ukraińskim


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem ukraińskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem ukraińskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku ukraińskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌukraˈjĩj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: ukrai ̯ĩĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


ukraińskość

zespół cech charakterystycznych dla Ukrainy


SJP.pl


ukraińszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. język ukraiński

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Polacy z kresów przejęli sporo z ukraińszczyzny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukraiński mrz., Ukraina ż., Ukrainiec mos., Ukrainka ż.

 przym. ukraiński

 czas. ukrainizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) (język) ukraiński

Wiktionary


ukrak

pogardliwie: Ukrainiec; ukr, banderowiec, widlarz, upadliniec


SJP.pl


ukraść

przywłaszczyć sobie cudzą rzecz


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) zabrać coś komuś (bez jego wiedzy) i sobie to przywłaszczyć

 (1.2) przedstawić jako własny cudzy utwór (literacki, muzyczny, filmowy, itp.)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ukraść pieniądze potrafi każdy, ale przyznać się tylko nieliczni.

 (1.2) Nie mogłeś tego sam napisać. Musiałeś to ukraść, pewnie w Internecie to znalazłeś.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈukraɕt͡ɕ, AS: ukraść

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozkraść, wkraść się, kraść ndk.

 rzecz. kradzież ż.

 przysł. ukradkiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1,2) obrabować, porwać, przywłaszczyć, zagarnąć, zawłaszczyć, zrabować; pot. capnąć, chapnąć, drapnąć, gwizdnąć, podiwanić, podpieprzyć, podprowadzić, podwędzić, podwinąć, rąbnąć, walnąć, zaiwanić, zajumać, zakosić, zarąbać, zgarnąć, zwędzić, zwinąć; reg. śl. dychnóć

 (1.2) zrobić plagiat, skopiować; pot. zerżnąć

Wiktionary


ukredytowienie

odsetek podmiotów, które zaciągnęły kredyt


SJP.pl


ukres

miejsce, do którego może dochodzić tabor kolejowy na jednym z torów rozgałęzionych, nie tamując przejazdu na drugim torze


SJP.pl

Ukres – miejsce przy zbiegających się torach (rozjazd, skrzyżowanie torów), dokąd wolno zająć tor taborem bez uniemożliwiania przejazdu po drugim torze. Ukres jest wyznaczony przez miejsce, gdzie spotykają się skrajnie sąsiednich torów. W uproszczeniu, jest to miejsce, dokąd można bezpiecznie zatrzymać skład, tak że jego obrys nie będzie zachodził na sąsiedni tor.

Wikipedia


ukroić

odciąć coś; oderwać


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. ukrajać, ukrawać)

 (1.1) odciąć kawałek czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ukroił sobie kawałek chleba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈkrɔjit͡ɕ, AS: ukroi ̯ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krojenie n., ukrojenie n.

 czas. kroić ndk., wykroić dk.

 przym. ukrojony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk ukroć

Wiktionary


ukrojenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ukroić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ukroić

Wiktionary


ukrop

1. wrząca ciecz; war, wrzątek;
2. upał, żar, spiekota; skwar;
3. jak (mucha) w ukropie - pospiesznie, bardzo szybko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wrzątek; ciecz (najczęściej woda) w stanie wrzenia (zamieniania się w parę)

 (1.2) przen. upał

Wiktionary

Ukraińskie Zjednoczenie Patriotów lub UKROP ( Українське об'єднання патріотів lub УКРОП) – ukraińska prawicowa partia polityczna.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naczynie pękło i ukrop rozlał się po stole.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈukrɔp, AS: ukrop

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrzątek, przest. war

Wiktionary


ukropić

przestarzale: napisać szybko, dużo lub bez wysiłku; kropnąć


SJP.pl


ukropol

pogardliwie: Polska z nadmiarem Ukraińców; ukropol


SJP.pl


ukrowski

pogardliwie: ukraiński; ukrowy


SJP.pl


ukrowy

pogardliwie: ukraiński; ukrowski


SJP.pl


ukroć

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ukroić

Wiktionary


ukruszać

1. odłamywać, odłupywać kawałek czegoś; odkruszać, ukruszać;
2. ukruszać się - odłamywać się od czegoś, z czym tworzyło się większą całość; odkruszać się


SJP.pl


ukrwawić

dawniej, przenośnie: zbroczyć, zaplamić krwią, zakrwawić


SJP.pl


ukrwiać

ukrwiać się - o narządach, częściach ciała: wypełniać się krwią


SJP.pl


ukrwienie

dopływ krwi do narządu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) anat. fizj. dopływ krwi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ukrwiony, krwawy

 rzecz. krwawnik mzw./mrz., krew ż.

 czas. krwawić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) unaczynienie

Wiktionary


ukrwiony

1. zwiększyć ilość krwi w danej części ciała;
2. ukrwić się - o narządach, częściach ciała: wypełnić się krwią


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) anat. taki, który ma wyraźny dopływ krwi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukrwienie n.

 czas. krwawić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) unaczyniony

Wiktionary


ukrwić

1. zwiększyć ilość krwi w danej części ciała;
2. ukrwić się - o narządach, częściach ciała: wypełnić się krwią


SJP.pl


ukrychanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ukrychać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ukrychać dk.

Wiktionary


ukrychać

czasownik

 (1.1) reg. pozn. uciąć, rozdrobnić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukrychanie n.

Wiktionary


ukrycie

schować, zamaskować


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ukryć.

 (1.2) miejsce niewidoczne, służące do schowania czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nagle wszyscy wyszli z ukrycia, żeby nikt nie posądził, że to oni są winni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈkrɨt͡ɕɛ, AS: ukryće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ukryć dk., ukrywać ndk.

 rzecz. ukrywacz m., ukrywanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kryjówka, skrytka

Wiktionary


ukrytek

ukrytek mauretański - drapieżny chrząszcz osiągający długość ciała od 6 do 11 milimetrów, zwierzę mieszkające między innymi pod korą dębów


SJP.pl


ukryty

schować, zamaskować


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, o którym nikt nie wie, którego ktoś nie chce ujawnić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ukryty za wojskowym dżipem pułkownik Minani wyciągnął z samochodu wielki, obdrapany megafon i zwrócony twarzą w stronę zarośli, gardłowym głosem wykrzykiwał rozkazy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈkrɨtɨ, AS: ukryty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niewidoczny, schowany, utajony

Wiktionary


ukrywacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzad. ktoś, kto coś ukrywa, chowa, gromadzi w sekretnym miejscu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Adwokat może występować jako «pomocnik i ukrywacz przestępcy, wróg prawa, państwa i społeczeństwa». Tak więc przyjęcie kodeksu zabezpieczałoby członków zawodu przed łamaniem norm (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukrywanie n., ukrycie n.

 czas. kryć ndk., ukryć dk., ukrywać ndk.

Wiktionary


ukrywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ukrywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌukrɨˈvãɲɛ, AS: ukryvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ukrywać

 rzecz. ukrycie n., ukrywacz m.

Wiktionary


ukrywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. ukryć)

 (1.1) schować, umieścić w zasłoniętym, niewidocznym miejscu, umieścić w zamknięciu; skrywać przed wzrokiem ludzkim

 (1.2) nie podawać wszystkich informacji, przemilczać coś ważnego

czasownik zwrotny ukrywać się

 (2.1) schować się w niewidocznym, bezpiecznym miejscu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mężczyzna przez wiele lat ukrywał broń w piwnicy.

 (2.1) Wszyscy mieszkańcy ukrywają się przed huraganem, który ma nadejść w ciągu najbliższych kilku dni.

 (2.1) Wiedzieli, że są poszukiwani, dlatego ukrywali się za granicą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈkrɨvat͡ɕ, AS: ukryvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukrywacz mos., przykrywka ż., ukrywanie n., ukrycie n., skrycie n.

 czas. kryć ndk., ukryć dk.

 przysł. skrycie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chować, skrywać

 (1.2) zatajać

Wiktionary


ukryć

schować, zamaskować


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. ukrywać)

 (1.1) dokonany od|ukrywać.

czasownik zwrotny dokonany ukryć się

 (2.1) dokonany od|ukrywać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈukrɨt͡ɕ, AS: ukryć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kryć, ukrywać

 rzecz. ukrycie n., przykrywka ż., ukrywacz m.

Wiktionary


ukrzyżowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zadanie śmierci poprzez przybicie do krzyża

Wiktionary

Ukrzyżowanie – rodzaj kary śmierci stosowanej w starożytności m.in. przez Persów, Rzymian, Fenicjan i Kartagińczyków, jako forma hańbiącej egzekucji na niewolnikach, buntownikach i innych osobach niebędących pełnoprawnymi obywatelami.

Kara ta była stosowana nierzadko na masową skalę, jak w roku 71 p.n.e., gdy ukrzyżowano około 6000 uczestników powstania Spartakusa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌukʃɨʒɔˈvãɲɛ, AS: ukšyžovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżowa ż., Krzyżowa ż., ukrzyżowany mos., krzyżowanie n., krzyż m., krzyżyk m., skrzyżowanie n., krzyżówka ż., ukrzyżowywanie n.

 czas. ukrzyżować dk., krzyżować ndk., skrzyżować dk.

 przym. krzyżowy, ukrzyżowany

 przysł. krzyżowo

Wiktionary


ukrzyżowany

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: ukrzyżować

przymiotnik

 (2.1) przybity do krzyża w celu uśmiercenia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (3.1) kult. rel. Chrystus wiszący na krzyżu

Wiktionary

Przykłady

 (3.1) Zawitaj ukrzyżowany! / Jezu Chryste przez Twe rany, / Królu na niebie, prosimy Ciebie, / Ratuj nas w każdej potrzebie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżowanie n., ukrzyżowanie n.

 czas. krzyżować ndk., ukrzyżować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) Chrystus

Wiktionary


ukrzyżować

przybić kogoś do krzyża, zabić kogoś przez przybicie do krzyża


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. krzyżować)

 (1.1) hist. zabić kogoś poprzez przybicie do krzyża

 (1.2) przen. zamęczyć, dotkliwie doświadczyć, np. naród

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jezusa ukrzyżowano na Golgocie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżowa ż., Krzyżowa ż., ukrzyżowany mos., ukrzyżowanie n., krzyż mrz., krzyżówka ż., ukrzyżowywanie n.

 czas. krzyżować ndk.

 przym. krzyżowy, ukrzyżowany

Wiktionary


ukrzyżowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ukrzyżowywać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukrzyżowanie n.

 czas. ukrzyżowywać ndk., ukrzyżować dk.

Wiktionary


ukrócanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ukrócać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieukrócanie n.

 czas. ukrócać ndk.

Wiktionary


ukrócić

1. uczynić krótszym; zmniejszyć;
2. powstrzymać; uśmierzyć


SJP.pl


ukręcanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ukręcać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ukręcać ndk.

Wiktionary


uksw

skrót od: Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego (w Warszawie);

Wiktionary


uksyć

czasownik

 (1.1) złamać metal, w szczególności przez wielokrotne zginanie w tym samym miejscu (przez zmęczenie materiału)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dlaczego uksyłeś ten kawałek drutu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuksɨt͡ɕ, AS: uksyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) złamać, ułamać

Wiktionary


ukształtowanie

1. nadać kształt, formę; uformować;
2. rozwinąć, wykształcić, udoskonalić, wyrobić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ukształtować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ukształtowanie wyspy ma charakter nizinny, na południu znajduje się niewysoki płaskowyż.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kształtować ndk., ukształtować dk.

 przym. kształtny, kształtowy

 rzecz. kształtowanie n.

Wiktionary


ukształtować

1. nadać kształt, formę; uformować;
2. rozwinąć, wykształcić, udoskonalić, wyrobić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. kształtować)

 (1.1) nadać kształt

 (1.2) wpłynąć na coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Inigo wzruszył ramionami. Wskutek tego ruchu coś srebrzystego wystrzeliło mu z rękawa; była to starannie ukształtowana klinga, wyściełana z jednej strony i ustawiająca się wzdłuż kantu dłoni.

 (1.1) Inżynier Jaworski ukształtował nasze wszystkie postulaty w formie listu otwartego do prezesa.

 (1.2) Biedny głupi skurwysyn, któremu się wydawało, że otaczającą go rzeczywistość można wykorzystać, ukształtować wedle jego woli, kontrolować i regulować.

 (1.2) W wywiadzie dla jednego z regionalnych dzienników artysta przyznał, że jego światopogląd ukształtowała nie tyle szkoła, co dziadkowie i ulubione lektury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌukʃtawˈtɔvat͡ɕ, AS: ukštau̯tovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kształtowanie n., kształt, ukształtowanie, ukształtowywanie

 czas. kształtować

 przym. kształtny, kształtowy

Wiktionary

Synonimy:

uformować

Wiktionary


ukształtowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ukształtowywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌukʃtawtɔvɨˈvãɲɛ, AS: ukštau̯tovyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ukształtowywać, ukształtować, kształtować

 rzecz. kształcenie, kształt, kształtowanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kształtowanie

Wiktionary


ukta

wieś w Polsce


SJP.pl

Ukta (dawniej "Stara Ukta", niem. "Alt Ukta") – wieś mazurska w Polsce, w sołectwie Ukta, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Ruciane-Nida nad Krutynią i przy skrzyżowaniu drogi wojewódzkiej nr 609 z drogą wojewódzką nr 610. Do 1954 r. siedziba gminy Ukta. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia


ukucać

przysiadać na piętach, zginając kolana


SJP.pl


ukulać

potocznie: utoczyć - tocząc, uformować kulę lub walec z czegoś miękkiego albo lepkiego


SJP.pl


ukulele

hawajski instrument muzyczny, zwykle czterostrunny, podobny do gitary; ukelele


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. czterostrunowy instrument muzyczny, odmiana gitary o małych rozmiarach;

Wiktionary

Ukulele – instrument muzyczny z grupy instrumentów strunowych szarpanych. W najpopularniejszej formie podobny jest do niewielkiej gitary, chociaż istnieją ukulele o innych kształtach pudła rezonansowego. Zwykle ma cztery struny, rzadziej sześć lub osiem, ale maksymalnie w czterech parach strojonych unisono lub oktawami. Gra się palcami lub z użyciem kostki (piórka/plektronu). Najczęściej wykorzystywane jako instrument akompaniujący, ale używane również do gry solowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mężczyzna podniósł swoje ukulele i przystąpił do gry, popisując się swoją wirtuozerią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌukuˈlɛlɛ, AS: ukulele

Wiktionary


ukulelista

osoba grająca na ukulele


SJP.pl


ukulelistka

kobieta grająca na ukulele


SJP.pl


ukuwać

1. wytwarzać coś za pomocą kucia;
2. układać, wymyślać (nowe słowo, termin, powiedzenie)


SJP.pl


ukuć

1. wytworzyć coś za pomocą kucia;
2. ułożyć, wymyślić (nowe słowo, termin, powiedzenie)


SJP.pl


ukw

[czytaj: u-ka-WU] skrót od: Uniwersytet Kazimierza Wielkiego (w Bydgoszczy)


SJP.pl


ukwap

roślina z rodziny złożonych


SJP.pl

Ukwap ("Antennaria") – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje 45 gatunków. Występuje naturalnie na półkuli północnej na obszarach o klimacie umiarkowanym lub podzwrotnikowym (lecz nie w Afryce). W Europie występuje 6 gatunków, z czego do flory Polski należą dwa gatunki – ukwap dwupienny ("A. dioica") i ukwap karpacki ("A. carpatica").

Wikipedia


ukwas

przewidywana ilość produktu ukwaszonego w przedsiębiorstwie zajmującym się poddawaniem fermentacji mlekowej np. kapusty, ogórków itp.


SJP.pl


ukwefiać

dawniej: zasłaniać kwefem; woalować


SJP.pl


ukwiał

przedstawiciel rzędu z podgromady koralowców, obejmującego wiele gatunków charakteryzujących się jaskrawą barwą i pięknym kształtem, podobnym do kwiatów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Actiniaria|ref=tak., bezszkieletowe zwierzę z rzędu ukwiałów, prowadzące osiadłych lub półosiadłych tryb życia;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo straszna to przecie myśl dla ludzkiego rozumu i nieznośne czucie dla serca matki sierocej, iż jej syn wałęsa się na dnie morza, nie mogąc znaleźć spoczynku, miotany i targany, z miejsca na miejsce przez tajemnicze i straszliwe oceanu potwory, jakoby w duszy szatana wyśnione - przez diabły morskie i rekiny, przez głowonogi ośmiornice, przez gruboskorupe langusty, ohydne kraby, oślizgłe mięczaki, ukwiały i jeżowce.

Wiktionary


ukwiałowy

→ ukwiał


SJP.pl

Patrz:

ukwiał

ukwiały

przedstawiciel rzędu z podgromady koralowców, obejmującego wiele gatunków charakteryzujących się jaskrawą barwą i pięknym kształtem, podobnym do kwiatów


SJP.pl

Ukwiały (Actiniaria) – rząd bezszkieletowych, osiadłych lub półosiadłych koralowców sześciopromiennych (Hexacorallia) żyjących pojedynczo, często intensywnie ubarwionych, z wyraźnymi deseniami. Zwierzęta te często żyją w symbiozie z innymi organizmami. Do najbardziej znanych ukwiałów zalicza się: "Aiptasia diaphana", "Actinia equina " (ukwiał koński) oraz ukwiały symbiotyczne "Stoichactis", "Radianthus". Niektóre gatunki są hodowane w akwariach morskich.

Wikipedia


ukwiecanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ukwiecać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieukwiecanie n., kwiaciarka ż.

 czas. ukwiecić, ukwiecać ndk.

 przysł. kwiecisto

Wiktionary


ukwiecenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ukwiecić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ukwiecić

 rzecz. kwiaciarka ż., kwietnik mrz./mzw.

Wiktionary


ukwiecić

czasownik przechodni dokonany (ndk. kwiecić, ukwiecać)

 (1.1) przyozdobić w kwiaty

 (1.2) obsadzić kwiatami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈkfʲjɛ̇t͡ɕit͡ɕ, AS: ukfʹi ̯ėćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiaciarstwo n., kwiat m., kwietnik m., kwiaciarz m., kwiaciarka ż., kwiaciareczka ż., kwiaciarnia ż., kwiaciarenka ż., kwiecień m., ukwiecenie n., ukwiecanie n., kwiecenie n., kwitnienie n., zakwitnięcie n., zakwitanie n.

 czas. kwiecić ndk., ukwiecać ndk., kwitnąć ndk., zakwitać ndk., zakwitnąć dk.

 przym. kwiatowy, kwietny, kwiaciarski, kwietniowy

 przysł. kwiecisto

Wiktionary


ukwiecony

złożony z kwiatów, pełen kwiatów; kwietny, kwiecisty


SJP.pl


ukąpać

przestarzale: wykąpać


SJP.pl


ukąsić

1. uchwycić zębami; ugryźć; użądlić;
2. urwać zębami; odgryźć


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. kąsać, ukąsać)

 (1.1) biol. wbić ostry narząd lub jego część w czyjeś ciało

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] Teofil, dobrodziej i opiekun całej rodziny, zmarł nagle w lesie ukąszony przez żmiję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukąszenie n.

 czas. kąsać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uciąć

Wiktionary


ukąszenie

1. uchwycić zębami; ugryźć; użądlić;
2. urwać zębami; odgryźć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ukąsić.

 (1.2) miejsce na ciele, gdzie ktoś lub coś kogoś ukąsiło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ukąszenie przez osę jest zwykle tylko przykrym incydentem, ale czasem bywa też niebezpieczne.

 (1.2) Po spotkaniu z psem sąsiada pozostało mi widoczne ukąszenie na tylnej części ciała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌukɔ̃w̃ˈʃɛ̃ɲɛ, AS: ukõũ̯šẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kęs, kęsek, kąsek, kąsanie, kąsacz, zakąska

 czas. kąsać, ukąsić, pokąsać

 przym. kąsany, pokąsany, kąsający, kąśliwy

 przysł. kąśliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ugryzienie, użądlenie

 (1.2) rana kąsana, ugryzienie, użądlenie

Wiktionary


ukęśla

roślina z rzędu ukęślowców


SJP.pl

Ukęśla ("Dillenia" L.) – rodzaj roślin należący do rodziny ukęślowatych ("Dilleniaceae" Salisb.). Obejmuje co najmniej 58 gatunków występujących naturalnie w Azji Południowo-Wschodniej, Australii oraz na wyspach Oceanu Indyjskiego. Nazwa rodzajowa została nadana, by upamiętnić niemieckiego botanika Johanna Jacoba Dilleniusa (1684–1747), który uzyskał tytuł profesora na Uniwersytecie w Oksfordzie w 1734 roku.

Wikipedia


ukęślowce

rząd roślin okrytonasiennych


SJP.pl

Uk

Wikipedia


ukęślowe

podklasa roślin okrytonasiennych


SJP.pl

Ukęślowe ("Dilleniidae" Takht. ex Reveal & Tahkt. 1993) – podklasa roślin zielnych, krzewów i drzew wyodrębniana w niektórych systemach klasyfikacyjnych roślin okrytonasiennych np. w systemie Cronquista (1981) i systemie Reveala z lat 1994-1999. W publikowanych w XXI wieku systemach APG (1998, 2003, 2009) zaliczane tu rzędy i rodziny klasyfikowane są w znacznej części w obrębie kladu różowych (rosids). Podklasa okazała się nie być taksonem monofiletycznym, toteż przestała być wyróżniana.

Wikipedia


ukęślowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych


SJP.pl


układ

ułożenie, organizacja czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zbiór elementów powiązanych ze sobą w jakiś sposób;

 (1.2) ułożenie, uszeregowanie, zestawienie

 (1.3) porozumienie

 (1.4) pot. układ elektroniczny (jako większa całość);

 (1.5) pot. układ scalony;

 (1.6) chem. część materii o konkretnych właściwościach chemicznych i fizycznych, oddzielona od otoczenia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Układ wojskowy
  • układ polityczny
  • układ geopolityczny
  • Układ Warszawski
  • Pakt Północnoatlantycki
  • układ powiązań
  • Układ Ribbentrop-Mołotow
  • układ z Dayton
  • układ z Schengen
  • pakt z diabłem
  • Układ (slogan polityczny)
  • układ gry

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Silnik nigdy nie będzie pracował w takim układzie.

 (1.3) Wczoraj dwa supermocarstwa podpisały układ o redukcji broni atomowej.

 (1.4) W tym układzie spalił się scalak, trzeba go wymienić.

 (1.5) Ten układ jest spalony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈukwat, AS: uku̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. układanie n., nieukładanie n., ułożenie n., układanka ż., układacz m., układaczka ż.

 czas. ułożyć dk., układać ndk.

 przym. układowy, wewnątrzukładowy, układny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) system, konfiguracja

 (1.3) porozumienie, umowa

Wiktionary


układacz

ktoś, kto zajmuje się układaniem czegoś, zestawianiem jakichś części w całość


SJP.pl


układalność

cecha czegoś dającego się ułożyć


SJP.pl


układalny

dający się ułożyć


SJP.pl


układaneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: układanka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. układanka ż.

Wiktionary


układanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|układać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌukwaˈdãɲɛ, AS: uku̯adãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ułożenie n., układ m., układanka ż., układacz m., układaczka ż.

 czas. ułożyć dk., układać ndk.

 przym. układowy, układny

Wiktionary


układanka

zabawka lub zadanie polegające na ułożeniu w całość zbioru pojedynczych elementów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zabawka z wielu fragmentów, z których składany jest obrazek

 (1.2) przen. zespół faktów układających się dzięki dedukcji w logiczną całość

Wiktionary

Układanka – łamigłówka manualna, do której rozwiązania potrzebne jest odpowiednie manipulowanie jej elementami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pierwsza partia układanek ma trafić do sklepów już w kwietniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌukwaˈdãnka, AS: uku̯adãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. układanie n., ułożenie n., układ m., układacz m., układaczka ż., układaneczka ż.

 czas. ułożyć dk., układać ndk.

 przym. układowy, układny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łamigłówka

Wiktionary


układarka

Układarka – maszyna budowlana służąca do układania różnych materiałów lub elementów np. mas bitumicznych lub rur. Może być pojazdem (maszyną) samojezdnym lub ciągnionym.

Wikipedia


układać

czasownik niedokonany (dk. ułożyć)

 (1.1) doprowadzać coś do porządku

 (1.2) tworzyć całość z określonych elementów

 (1.3) komponować, tworzyć utwór

 (1.4) tresować zwierzę do posłuszeństwa

czasownik zwrotny niedokonany układać się

 (2.1) negocjować

 (2.2) o ubraniu: przybierać na kimś określony kształt

 (2.3) o wydarzeniach, sytuacji: rozwijać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mama kazała mi ułożyć zabawki.

 (1.3) Ułożyłem dla ciebie piosenkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ukˈwadat͡ɕ, AS: uku̯adać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. układ m., układzik m., układanka ż., układanie n., ułożenie n., kładzenie n., składanie n., złożenie n., układacz m., układaczka ż., układnica ż.

 czas. ułożyć dk., składać ndk., złożyć dk., kłaść ndk.

 przym. ułożony, układny, układowy, układankowy

 przysł. układnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) porządkować

Wiktionary


układnica

urządzenie dźwigowe stosowane w magazynach do transportu i układania magazynowanych materiałów


SJP.pl

Układnica – urządzenie dźwigowe stosowane w magazynach do transportu i układania magazynowanych materiałów.

Układnice to środki transportu wewnętrznego, których konstrukcję nośną stanowią przejezdne słup lub rama, po której przemieszcza się wodzak wyposażony w układ mechaniczny, najczęściej wysuwane widły, umożliwiający składowanie jednostek ładunkowych w regałach lub ich pobieranie.

Wikipedia


układniej

stopień wyższy od przysłówka: układnie


SJP.pl


układniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: układny


SJP.pl


układnisia

kobieta przesadnie grzeczna, układna


SJP.pl


układniś

człowiek przesadnie grzeczny, układny


SJP.pl


układność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co układne; cecha tych, którzy są układni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. układny

 przysł. układnie

Wiktionary


układny

1. dobrze wychowany, niekiedy przesadnie uprzejmy;
2. świadczący o takim zachowaniu, np. układna mina


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zachowujący się w sposób bardzo uprzejmy, czasem z chęci przypodobania się ktoś

 (1.2) będący wyrazem układnego (1.1) zachowania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Buchalter firmy „Mojżesz Katz” był gburem. Pan Katz wyrzucił go i przyjął nowego buchaltera. Był to anioł i wersalczyk w jednej osobie: cichy, spokojny, grzeczny, układny, słowa głośnego nie umiał powiedzieć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. układność ż., układ m., układzik m., układanka ż., układanie n., ułożenie n., kładzenie n., składanie n., złożenie n., układacz m., układaczka ż., układnica ż.

 czas. układać ndk., kłaść ndk., łożyć ndk., składać ndk., poukładać dk., ułożyć dk., złożyć dk.

 przysł. układnie

Wiktionary


układowicz

pejoratywnie: osoba wchodząca z kimś w nieformalne układy, zwykle w nieuczciwej sprawie


SJP.pl


układowy

przymiotnik od: układ


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z jakimś układem, dotyczący tego układu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. układ m., układanie n., układanka ż., ułożenie n.

 przysł. układowo

 czas. układać

Wiktionary


układy

ułożenie, organizacja czegoś


SJP.pl

Zobacz też: "Układy" – album Izabeli Trojanowskiej.

Układy ( Damages) – amerykański serial telewizyjny z Glenn Close i Rose Byrne w rolach głównych, emitowany od 24 lipca 2007 do 12 września 2012 roku przez stacje FX (serie 1–3) i Audience Network (serie 4–5).

Wikipedia


układzik

potocznie: nieformalny układ, kontrakt między osobami lub grupami, zwykle w nieuczciwej sprawie


SJP.pl


układły

przymiotnik

 (1.1) stpol. wsparty, oparty na kimś/czymś

Wiktionary


ukłon

pochylenie głowy, tułowia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) grzecznościowe pochylenie głowy bądź dygnięcie ciałem

 (1.2) przen. zrobienie czegoś, jako wyraz życzliwości

Wiktionary

Ukłon – wizualna część przywitania i oddania honorów drugiej osobie. Jest powszechnie zrozumiałym gestem, wykonanym, poprzez pochylenie głowy, oraz części tułowia, do przodu, w kierunku osoby witanej. Często ukłon, jest połączony z wyciągnięciem dłoni do osoby witanej, celem wzajemnego uściśnięcia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈukwɔ̃n, AS: uku̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukłonienie n., pokłon m., skłon m.

 czas. ukłonić się, kłaniać się, pokłonić się, skłonić, skłaniać

Wiktionary


ukłonik

zdrobnienie od: ukłon


SJP.pl


ukłony

pochylenie głowy, tułowia


SJP.pl


ukłucie

1. ostry, przenikliwy ból;
2. ślad w miejscu, w którym skóra została ukłuta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ukłuć.

 (1.2) ślad w miejscu, w którym coś kogoś ukłuło

 (1.3) krótkotrwały, silny ból

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłucie n.

 czas. ukłuć dk., kłuć ndk.

Wiktionary


ukłuć

1. zranić czymś ostro zakończonym; dźgnąć, źgnąć, żgnąć;
2. o owadach: użądlić, uciąć;
3. ukłuć się - zranić się czymś ostro zakończonym; dźgnąć się, źgnąć się, żgnąć się


SJP.pl

czasownik

 (1.1) zranić za pomocą spiczastego przedmiotu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ukłułem go igłą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukłucie n.

 czas. kłuć

Wiktionary


ul

1. pomieszczenie dla pszczół
2. potocznie: więzienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pszcz. pomieszczenie przystosowane do trzymania w nim pszczół dla hodowli;

 (1.2) posp. środ. więzienie

Wiktionary

Ul – w pszczelarstwie konstrukcja, najczęściej drewniana, używana do hodowli i chowu pszczoły miodnej.

Ul służy do życia, rozwoju rodziny pszczelej oraz do zbierania zapasów pożywienia. Z tego powodu ule muszą zapewniać właściwe warunki życia pszczół. Budowa ula zapewnia ponadto łatwy dostęp pszczelarzowi do rodziny tak, aby pszczoły były tak mało niepokojone w czasie pracy pszczelarza, jak tylko jest to możliwe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pszczelarz otworzył ul i wyjął ogromny plaster miodu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ul, AS: ul

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ulowy

Wiktionary


ul.

skrót od: ulica (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = ulica

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kino mieści się przy ul. Kwiatowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈlʲit͡sa, AS: ulʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ulica ż.

Wiktionary


ula

1. pomieszczenie dla pszczół
2. potocznie: więzienie


SJP.pl

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lp. zob. ul.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ula – szczyt w Pieninach Czorsztyńskich
  • Ula – wieś w Estonii, w gminie Pöide
  • Ula – wieś w Estonii, w gminie Salme
  • Ula – zdrobnienie imienia żeńskiego Urszula
  • Ula – typ norweskich okrętów podwodnych.
  • ULA – (United Launch Alliance) amerykańska spółka zajmująca się wynoszeniem ładunków w przestrzeń kosmiczną.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== ula (język hawajski.) ==

thumb|ula (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) zool. homar

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈula, AS: ula

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== ula (język hawajski.) ==

thumb|ula (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) zool. homar

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== ula (język hawajski.) ==

thumb|ula (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) zool. homar

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


ulaczyk

nazwisko


SJP.pl


ulala

wykrzyknik wyrażający zachwyt, uznanie lub zaskoczenie; o la la


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • – koreański zespół muzyczny
  • ()– album
  • „Ulala” – singel polskich piosenkarzy Young Leosi, Żabsona i Beteo, w którym gościnnie występuje Borucci z 2020
  • „” – singel japońskiego zespołu z 2010
  • Ulala – dawna nazwa Gornoałtajska
  • – rzeka na terenie Angoli
  • – rzeka na terenie Tanzanii
  • – wzgórze na terenie Tanzanii
  • – gatunek ślimaka morskiego
  • – gatunek ślimaka morskiego
  • – główna postać gry
  • Ulala Serizawa – postać z gry

Wikipedia


ulama

grupa teologów zajmujących się interpretacją muzułmańskiego systemu prawniczego; ulema


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ulama – zespołowa gra w piłkę wymyślona w Ameryce Łacińskiej
  • Alim (liczba mnoga: Ulama) - muzułmanin uczony w prawie Islamskim

Wikipedia


ulan-majorat

wieś w Polsce


SJP.pl

Ulan-Majorat – wieś we wschodniej Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie radzyńskim, w gminie Ulan-Majorat.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Miejscowość jest sołectwem, siedzibą gminy Ulan-Majorat, a także rzymskokatolickiej parafii św. Małgorzaty. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 477 mieszkańców.

Wikipedia


ulana

1. odlać trochę płynu;
2. wykonać coś z roztopionej substancji, np. wosku, wlewając do formy;
3. ulać się:
a) o płynie: ubyć w części przez wypłynięcie; wylać się;
b) np. o dzwonie: zostać wykonanym przez lanie


SJP.pl

Ulana. Powieść poleska – obyczajowa powieść romantyczna Józefa Ignacego Kraszewskiego z 1842 roku, zaliczana do grupy powieści ludowych. Uważana za jedną z najwybitniejszych i najciekawszych powieści polskiego romantyzmu, m.in. ze względu na oryginalne ujęcie motywu miłości panicza i kobiety z ludu.

Wikipedia


ulanianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ulana

 (1.2) mieszkaniec Ulana-Majoratu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ulan m.

:: fż. ulanianka ż.

 przym. ulański

Wiktionary


ulanianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ulana

 (1.2) mieszkanka Ulana-Majoratu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ulan m.

:: fm. ulanianin m.

 przym. ulański

Wiktionary


ulanica

Ulanica – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, w gminie Dynów. Ma status sołectwa.

Wieś położona jest na północny zachód od Dynowa, nad potokiem Ulenka, lewym dopływie Sanu.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Wikipedia


ulanicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Ulanicy

Wiktionary

Herb Ulanicki

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Ulanica ż., ulaniczanin m., ulaniczanka ż.

Wiktionary


ulaniczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ulanicy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ulanica ż.

:: fż. ulaniczanka ż.

 przym. ulanicki

Wiktionary


ulaniczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ulanicy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ulanica ż.

:: fm. ulaniczanin m.

 przym. ulanicki

Wiktionary


ulaniec

potocznie: osoba otyła; grubas, spaślak, kluska, tłuścioch


SJP.pl


ulano-majoracki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Ulana-Majoratu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ulan-Majorat m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ulański

Wiktionary


ulanowianin

mieszkaniec Ulanowa (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ulanowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ulanów m.

:: fż. ulanowianka ż.

 przym. ulanowski

Wiktionary


ulanowianka

mieszkanka Ulanowa (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ulanowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ulanów m.

:: fm. ulanowianin m.

 przym. ulanowski

Wiktionary


ulanowice

Ulanowice – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Otmuchów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Wikipedia


ulanowski

przymiotnik od: Ulanów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Ulanowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bolesław Ulanowski
  • Dariusz Ulanowski
  • Krzysztof Ulanowski
  • Stanisław Ulanowski
  • Władysław Ulanowski

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Ulanów m., ulanowianin m., ulanowianka ż.

Wiktionary


ulanów

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Ulanów – miasto w województwie podkarpackim, w powiecie niżańskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ulanów, położone u ujścia Tanwi do Sanu. Leży w historycznej ziemi sandomierskiej w Małopolsce, stanowiło część województwa sandomierskiego.

Miasto jest ośrodkiem usługowym i turystyczno-wypoczynkowym. Bractwo Flisackie, skupiające około 150 członków, kultywuje tradycje flisackie. Funkcjonuje w mieście drobny przemysł wikliniarski i chemiczny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: uˈlãnuf, AS: ulãnuf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ulanowski

 rzecz. ulanowianin mos., ulanowianka ż.

Wiktionary


ulaszewo

Ulaszewo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Stara Biała. Przepływają tam rzeki: Skrwa i Wierzbica.

Wieś duchowna Uljaszewo położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie płockim województwa płockiego, własność prebendalna płockiej kapituły katedralnej w 1542 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


ulatać

ulatywać;
1. o ptakach, owadach: wzbijać się do lotu;
2. o dymie, zapachu itp: rozchodzić się w powietrzu;
3. o wspomnieniach, uczuciach: zanikać


SJP.pl


ulatnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ulatniać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ulatniać ndk.

Wiktionary


ulatniać

ulatniać się:
1. rozchodzić, rozpływać się w powietrzu;
2. potocznie:
a) odchodzić, uciekać po kryjomu;
b) być kradzionym;
c) przestawać istnieć; znikać


SJP.pl


ulatowski

nazwisko


SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Ulatowski:

Wikipedia


ulać

1. odlać trochę płynu;
2. wykonać coś z roztopionej substancji, np. wosku, wlewając do formy;
3. ulać się:
a) o płynie: ubyć w części przez wypłynięcie; wylać się;
b) np. o dzwonie: zostać wykonanym przez lanie


SJP.pl


ulański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Ulana

 (1.2) dotyczący Ulana-Majoratu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ulan m., ulanianin m., ulanianka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ulano-majoracki

Wiktionary


ulaż

niewypełniona część zbiornika ładunkowego w zbiornikowcu


SJP.pl

Ulaż, przestrzeń ulażowa (ang. "ullage" z franc. "ouillage") – niewypełniona część zbiornika ładunkowego przeznaczona na rozszerzanie się ładunku wskutek zmian temperatury w czasie podróży. Pojęcie przestrzeni ulażowej może dotyczyć najrozmaitszych zbiorników, przykładowo na wino jak i paliwo.

Wikipedia


ulażowy

→ ulaż, np. przestrzeń ulażowa


SJP.pl


ulbricht

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Manfred Ulbricht (ur. 1947) – niemiecki kolarz torowy
  • Walter Ulbricht (1893–1973) – niemiecki polityk i działacz komunistyczny
  • Ross Ulbricht (ur. 1984) – amerykański przedsiębiorca, założyciel Silk Road
  • doktryna Ulbrichta – doktryna polityki zagranicznej

Wikipedia


ulcia

zdrobnienie od: Urszula (imię żeńskie)


SJP.pl


ulczyjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ulczami, dotyczący Ulczów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język ulczyjski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ulcza mos., Ulczynka ż.

Wiktionary


ulczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ulki lub z nią związany


SJP.pl


ulec

rzadziej: ulegnąć;
1. zostać pokonanym, poddać się, skapitulować;
2. ustąpić komuś, dać się namówić;
3. poddać się jakimś uczuciom; znaleźć się pod wpływem czegoś;
4. doznać działania czegoś;
5. o kobiecie: oddać się mężczyźnie; o mężczyźnie: oddać się kobiecie


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. ulegać)

 (1.1) dokonany od|ulegać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈulɛt͡s, AS: ulec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ulegnięcie n., uległość ż.

 przym. uległy

Wiktionary


ulecieć

1. o zwierzętach latających: wzbiwszy się w górę, odlecieć, oddalić się;
2. o czymś lekkim, substancjach takich jak gaz: wydobyć się skądś i rozproszyć; ulotnić się, ujść


SJP.pl


uleczalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest uleczalne; cecha tych, którzy są uleczalni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. uleczalny, lekarski

 przysł. uleczalnie

 czas. uleczyć, uleczać

Wiktionary


uleczalny

o chorobach: dający się wyleczyć; wyleczalny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. taki, który można całkowicie wyleczyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chociaż ta choroba jest dobrze uleczalna antybiotykami, u starszych psów może przejść do postaci chronicznej.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. leczyć, uleczać

 rzecz. leczenie n., uleczalność ż.

 przym. lekarski

Wiktionary


uleczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. uleczyć)

 (1.1) med. doprowadzać do całkowitego wyzdrowienia; usuwać chorobę lub dolegliwość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uleczalność ż., uleczanie n.

 czas. uleczyć dk.

 przym. nieuleczalny, uleczalny

Wiktionary


uleczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uleczyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uleczyć dk.

 przym. lekarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uzdrowienie

Wiktionary


uleczka

zdrobnienie od: Urszula (imię żeńskie)


SJP.pl


uleczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. uleczać, leczyć)

 (1.1) med. doprowadzić do całkowitego wyzdrowienia; usunąć chorobę lub dolegliwość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lecznictwo n., uleczalność ż., uleczenie n.

 czas. leczyć, uleczać

 przym. lekarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uzdrowić, wyleczyć

Wiktionary


uleganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ulegać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ulegać ndk.

 rzecz. uległość ż.

 przym. uległy

Wiktionary


ulegać

podporządkowywać się, ustępować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) nie być w stanie czemuś się oprzeć, podporządkować się

 (1.2) być poddawanym procesom, doznawać czegoś

 (1.3) zostać pokonanym w walce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pomimo posiadanego wcześniej zdania, jej prośby sprawiły, że w końcu uległem.

 (1.2) Ciało złożone do grobu ulega rozkładowi po upływie czasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈlɛɡat͡ɕ, AS: ulegać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uległość ż., uleganie n.

 przym. uległy

 przysł. ulegle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dawać się, dawać za wygraną, kapitulować, łagodnieć, łamać się, mięknąć, odpuszczać, pobłażać, poddawać, rezygnować, spuszczać z tonu, ustępować, wymiękać

 (1.2) psuć

Wiktionary


ulegle

przysłówek

 (1.1) w sposób uległy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uległość ż.

 czas. ulegać ndk.

 przym. uległy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posłusznie

Wiktionary


uleglej

stopień wyższy od przysłówka: ulegle


SJP.pl


uleglejszy

stopień wyższy od przymiotnika: uległy; bardziej uległy


SJP.pl


ulegnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ulec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌulɛɟˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: uleǵńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ulec

 rzecz. uległość ż.

Wiktionary


ulegnąć

częściej: ulec;
1. zostać pokonanym, poddać się, skapitulować;
2. ustąpić komuś, dać się namówić;
3. poddać się jakimś uczuciom; znaleźć się pod wpływem czegoś;
4. doznać działania czegoś;
5. o kobiecie: oddać się mężczyźnie


SJP.pl


uległość

podporządkowanie się bez większych oporów, brak stanowczości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co uległe; cecha tych, którzy są ulegli

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Uległość – to zmiana czyichś postanowień pod wpływem jakichś czynników lub poprzez określone bodźce, mogą to być: reklamy, pojedyncze osoby, społeczeństwo, najczęściej można ulegać kobiecie, albo na ...
  • Uległość – powieść Michela Houellebecqa z 2015

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. uleganie n., ulegnięcie n.

 czas. ulegać ndk., ulegnąć dk., ulec dk.

 przym. uległy

 przysł. ulegle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ustępliwość, potulność, spolegliwość, uniżoność

Wiktionary


uległy

podporządkowujący się bez większych oporów, posłuszny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) poddający się czyjejś woli, pozwalający sobą kierować

 (1.2) będący wyrazem uległości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sterroryzowane społeczeństwo przez długi czas zachowuje się jak bezmyślny i uległy motłoch.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uległość ż., uleganie n.

 czas. ulec dk., ulegać ndk.

 przysł. ulegle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podporządkowany, pokorny, posłuszny, potulny, spolegliwy, ugodowy, uniżony, ustępliwy

Wiktionary


ulejno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ulejno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Wielkopolska
  • Ulejno – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Nowogródek Pomorski

Wikipedia


ulejów

Ulejów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łaskim, w gminie Łask.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

W pobliskim lesie znajduje się cmentarz wojenny z okresu pierwszej wojny światowej, na którym spoczywa około 360 żołnierzy z armii austro-węgierskiej, niemieckiej oraz rosyjskiej, poległych w listopadzie i grudniu 1914 r.

Wikipedia


uleksyt

minerał z grupy boranów


SJP.pl

Uleksyt (ulexyt) też: boranatrokalcyt, tiza, tinkalcyt – minerał z gromady boranów. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich.

Nazwa pochodzi od nazwiska niemieckiego chemika Georga L. Ulexa (1811-1883).

Wikipedia


ulem

uczony muzułmański, znawca teologii i prawa; ulema, alim


SJP.pl

Ulem – muzułmański teolog i uczony. Słowo pochodzi z wyrazu arabskiego "alim", oznaczającego uczonego. W skład grupy ulemów wchodzili wszyscy duchowni muzułmańscy: muftiowie oraz imamowie. Ulemów określa się również mianem znawców szariatu. Ich główną siedzibą były meczety. Główną rolę posiadał meczet al-Azhar w Kairze.

Wikipedia


ulema

uczony muzułmański, znawca teologii i prawa; ulem, alim


SJP.pl


ulena

gatunek śliwy o dużych owocach; także owoc tego drzewa


SJP.pl


uleniec

Uleniec – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Grójec.

Wieś szlachecka Uliniec położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie grójeckim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W 1864 roku wieś Uleniec wraz z gruntami i budynkami stała się własnością rolników w niej mieszkających na mocy ukazu o uwłaszczeniu chłopów.

Wikipedia


ulep

gęsty syrop z cukru używany w gastronomii; ulepek


SJP.pl


ulepek

1. koktajl alkoholowy na bazie skruszonych liści mięty, alkoholu i syropu cukrowego; julep;
2. potocznie: zbyt słodki napój;
3. przestarzale: gęsty syrop z cukru używany w gastronomii; ulep


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bardzo słodki pokarm lub napój

 (1.2) zob. julep. (miętowy napój alkoholowy)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No tak, gruszki w syropie, specjalność babci Mirki! Światło załamywało się na kryształowych miseczkach, wypełnionych złocistym ulepkiem.

 (1.2) Zamawiam miętowy marokański ulepek i siadam w strategicznym miejscu, nie można mnie nie zauważyć.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ulepkowaty

Wiktionary


ulepić

uformować rękami z miękkiego, plastycznego materiału; ukleić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. lepić)

 (1.1) uformować coś z miękkiego materiału, łącząc i kształtując jego części rękami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babcia ulepiła pierogi na obiad.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lepidło n., lepienie n., lepiszcze n., polepa ż.

 czas. lepić

 przym. lepki

Wiktionary


ulepszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ulepszać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌulɛˈpʃãɲɛ, AS: ulepšãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ulepszać ndk., ulepszyć dk.

 rzecz. ulepszenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) udoskonalanie, usprawnianie, polepszanie

Wiktionary


ulepszać

udoskonalać coś, poprawiać, czynić lepszym


SJP.pl

czasownik

 (1.1) udoskonalać coś, poprawiać, czynić lepszym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zdaniem specjalistów w ciągu najbliższych kilkudziesięciu lat silnik zastosowany w sondzie Deep Space 1 będzie ulepszany – zwiększy się jego siła ciągu, a co za tym idzie zdolność szybszego rozpędzania pojazdów kosmicznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈlɛpʃat͡ɕ, AS: ulepšać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ulepszanie n., ulepszenie n.

 czas. ulepszyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polepszać

Wiktionary


ulepszenie

coś, co ma udoskonalić, poprawić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ulepszyć.

 (1.2) to, co jest efektem udoskonalenia czegoś, co zmieniło coś na lepsze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌulɛˈpʃɛ̃ɲɛ, AS: ulepšẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ulepszyć dk., ulepszać ndk.

 rzecz. ulepszanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) udoskonalenie, usprawnienie

 (1.2) udoskonalenie, usprawnienie

Wiktionary


ulepszyć

udoskonalić coś, poprawić, uczynić lepszym


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|ulepszać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cierpliwa harmonia z jestestwem nie oznacza, że dana osoba nie może wpłynąć na swoje położenie we wszechświecie czy je ulepszyć. Akceptacja nie jest równa pasywności.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ulepszanie n., ulepszenie n.

 czas. ulepszać ndk.

Wiktionary


ulesianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ulesia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ulesie n.

:: fż. ulesianka ż.

 przym. uleski

Wiktionary


ulesianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ulesia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ulesie n.

:: fm. ulesianin m.

 przym. uleski

Wiktionary


uleski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Ulesia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ulesie n., ulesianin m., ulesianka ż.

Wiktionary


ulewa

obfity deszcz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) meteorol. deszcz dający w stosunkowo krótkim czasie duże ilości wody

 (1.2) książk. przen. mnóstwo czegoś

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: ulewać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy wspięliśmy się na sam szczyt, dopadła nas ulewa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈlɛva, AS: uleva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ulewność ż., ulewanie n., ulanie n.

 czas. olać, ulać dk., ulewać ndk.

 przym. ulewny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. pompa; oberwanie chmury

 (1.2) deszcz

Wiktionary


ulewać

1. wylewać poza brzegi naczynia; wylewać skądś płyn;
2. robić odlew z roztopionego metalu lub wosku


SJP.pl


ulewicz

nazwisko


SJP.pl


ulewniej

stopień wyższy od przysłówka: ulewnie


SJP.pl


ulewniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ulewny


SJP.pl


ulewny

o deszczu: obfity, rzęsisty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o deszczu: intensywny i gwałtowny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na zewnątrz padał ulewny deszcz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈlɛvnɨ, AS: ulevny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ulewa ż., ulewność ż., ulewanie n., ulanie n.

 czas. olać, ulewać ndk., ulać dk.

 przysł. ulewnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzęsisty

Wiktionary


uleńka

zdrobnienie od: Urszula (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Urszula

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Natknęliśmy się na Uleńkę na przystani.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Urszula ż., Ula ż., Usia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ula, Ulka, Usia

Wiktionary


uleźć

ujść, przejść


SJP.pl


uleżały

o owocach: taki, który zmiękł, dojrzał przez dłuższe leżenie


SJP.pl


uleżeć

1. spędzić długi czas w łóżku
2. zwykle o żywności: przetrzymać jakiś okres, nie psując się
3. uleżeć się -
a) zespolić się
b) o owocach: dojrzeć lub przejrzeć
c) przenośnie o sprawach, problemach: rozwiązać się pomyślnie


SJP.pl


ulf

ULF (ang. "ultra low frequency" – „częstotliwość ultraniska”), fale ultradługie – zakres fal radiowych o częstotliwości: 300–3000 Hz i długości 100–1000 km.

Wikipedia


ulfik

nazwisko


SJP.pl


ulga

1. uczucie odprężenia po stresie, zmęczeniu; złagodzenie bólu;
2. zmniejszenie opłat; zniżka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) poczucie odprężenia po minięciu lub zmniejszeniu się bólu, napięcia, strachu

 (1.2) ekon. zmniejszenie podatków, opłat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Składniki pochodzenia odzwierzęcego nie są częścią żadnego etapu tworzenia maltodekstryny, tak więc weganie i wegetarianie mogą odetchnąć z ulgą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈulɡa, AS: ulga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ulgowy m., ulżenie n.

 czas. ulżyć

 przym. ulgowy

 przysł. ulgowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. folga

Wiktionary


ulgnąć

utknąć, zagłębić się w czymś gęstym, lepkim, sypkim; uwięznąć, ugrzęznąć


SJP.pl


ulgowy

1. ze zniżką; zniżkowy (np. bilet ulgowy)
2. nie wykorzystujący całego potencjału, nie zmuszający się do większego wysiłku (np. ulgowa gra zawodników)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ulgą, dotyczący ulgi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ulga ż.

Wiktionary


ulhówczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ulhówka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ulhówek m.

:: fż. ulhówczanka ż.

 przym. ulhówecki

Wiktionary


ulhówczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ulhówka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ulhówek m.

:: fm. ulhówczanin m.

 przym. ulhówecki

Wiktionary


ulhówecki

przymiotnik od: Ulhówek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Ulhówka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ulhówek m., ulhówczanin m., ulhówczanka ż.

Wiktionary


ulhówek

wieś w Polsce


SJP.pl

Ulhówek – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Ulhówek. Leży na terenie Równiny Bełskiej. Jest to najbardziej peryferyjnie położona siedziba gminy względem miasta wojewódzkiego w całym województwie lubelskim. Do Lublina z Ulhówka jest prawie 150 km. Miejscowość jest siedzibą gminy Ulhówek.

Wikipedia


uliasz

nazwisko


SJP.pl


ulica

1. pas drogi przeznaczony dla pojazdów i pieszych
2. przenośnie:
a) przechodnie
b) społeczeństwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urb. droga wytyczona i zbudowana na terenie zurbanizowanym, głównie w mieście;

 (1.2) reg. pozn. furtka

 (1.3) przen. pot. opinia społeczna

Wiktionary

Zobacz też: Ulica w innych znaczeniach tego słowa.

Ulica – droga na terenie zabudowanym lub przeznaczonym do zabudowy (głównie w mieście, ale także w osadzie oraz czasem na wsi), której współcześnie zazwyczaj nadaje się oficjalnie urzędową nazwę własną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dużą sensację wzbudziło przybycie Mariana Krzaklewskiego, który przemaszerował główną ulicą wraz z licznymi zwolennikami do stolika AWS-u , gdzie rozdawał autografy.

 (1.3) Rumuńska ulica mówi „nie” cięciom budżetowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈlʲit͡sa, AS: ulʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ulicznik m., ulicznica ż., ulicówka ż.

:: zdrobn. uliczka ż.

:: skr. ul.

 przym. uliczny, przyuliczny, śróduliczny

 przysł. ulicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uliczka; skrót ul.

 (1.3) opinia publiczna, vox populi

Wiktionary


ulice

forma rzeczownika.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: ulica

Wiktionary

Ulice – debiutancki album polsko-ukraińskiej grupy muzycznej Enej, wydany 17 listopada 2008 roku przez wytwórnię płytową Czemu Nie Records. Album zawiera 15 premierowych piosenek, w tym jeden utwór bonusowy „Kortowiada”. Płyta była promowana utworem „Ulice” oraz "Komu".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: uˈlʲit͡sɛ, AS: ulʹice

Wiktionary


ulicki

nazwisko


SJP.pl


ulicowy

przymiotnik od: ulica (np. wieś ulicowa - wieś złożona ze zwartej zabudowy wzdłuż ulicy; ulicówka)


SJP.pl


uliczka

zdrobnienie od: ulica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) krótka lub wąska ulica

 (1.2) zdrobn|ulica. od: ulica

 (1.3) pszcz. przestrzeń między dwiema ramkami w ulu

Wiktionary

Uliczka ( Het straatje) – obraz Jana Vermeera datowany na lata ok. 1658–1661. Płótno jest sygnowane, podpis "i VMeer" znajduje się po lewej stronie, pod oknem.

Obraz miał wielu właścicieli. Do Rijksmuseum, gdzie znajduje się do dziś, został ofiarowany w 1921 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lubię przechodzić tą uliczką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈlʲit͡ʃka, AS: ulʹička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ulica ż.

 przym. uliczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alejka

Wiktionary


ulicznica

przestarzale:
1. kobieta lekkich obyczajów, prowadząca się niemoralnie;
2. prostytutka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. prostytutka

 (1.2) pot. żart. szeroka szczotka przeznaczona do zamiatania ulic

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obraz przedstawiał ulicznicę.

 (1.1) Kochanką jego była zwykła ulicznica, / Co gdzieś na rogu sprzedaje ciało swe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌulʲit͡ʃʲˈɲit͡sa, AS: ulʹičʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ulica ż., ulicznik m.

 przym. uliczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. ladacznica, latarnica, nierządnica, rozpustnica, wszetecznica; eufem. kobieta lekkich obyczajów; neutr. prostytutka; posp. łajdaczka; wulg. dziwka, kurwa, lafirynda, wywłoka, zdzira

Wiktionary


uliczniczka

→ ulicznik


SJP.pl

Patrz:

ulicznik

ulicznik

człowiek spędzający większość czasu na ulicy, niemający stałego zajęcia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pogard. przest. chłopiec przebywający przez większość czasu na ulicy, poza domem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ulicznikostwo n., ulica ż., ulicznica ż.

 przym. ulicznikowski, uliczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brukowiec, andrus, baciar, batiar, gawrosz, łobuz, łobuziak, wisus

Wiktionary


ulicznikostwo

dawniej: tryb życia ulicznika, zespół cech właściwych ulicznikowi


SJP.pl


uliczny

1. przymiotnik od: ulica (np. ruch uliczny, wypadek uliczny)
2. pospolity, wulgarny (np. uliczne zwroty)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący ulicy, związany z ulicą

 (1.2) odbywający się na ulicy

 (1.3) dotyczący ulicznicy / ulicznika – związany z nimi lub im przypisywany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mniej więcej w ósmej klasie podstawówki Marzena nagle z dnia na dzień z ulicznego wywijasa z wiecznie podrapanymi kolanami przeistoczyła się w dziewczynę.

 (1.2) Ta dziewczyna wykorzystywała spotkania i demonstracje uliczne, by kraść pieniądze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈlʲit͡ʃnɨ, AS: ulʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ulica ż., uliczka ż., ulicznik mos., ulicznica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drogowy

 (1.3) rynsztokowy, pospolity, wulgarny

Wiktionary


ulicówka

rodzaj wsi z niwowym układem pól i zagrodami ustawionymi zwarcie po obu stronach ulicy


SJP.pl

Ulicówka – typ wsi: jednodrożnej o zwartej zabudowie po obu stronach drogi, wieś o zabudowie rozciągniętej, z budynkami z jednej lub dwu stron drogi. Wyglądem przypomina miejską ulicę.

Wikipedia


ulik

1. gatunek tłustego śledzia holenderskiego;
2. mały ul


SJP.pl


ulikowski

nazwisko


SJP.pl


ulimianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ulimia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ulim m.

:: fż. ulimianka ż.

 przym. ulimski

Wiktionary


ulimianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ulimia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ulim m.

:: fm. ulimianin m.

 przym. ulimski

Wiktionary


ulimski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Ulimia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ulim m., ulimianin m., ulimianka ż.

Wiktionary


ulinianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Uliny Wielkiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. ulinianka ż.

 przym. uliński

Wiktionary


ulinianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Uliny Wielkiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. ulinianin m.

 przym. uliński

Wiktionary


ulinić

gwarowo:
1. sklecić coś byle jak, w pośpiechu;
2. ulinić piszczałkę - wykręcić piszczałkę, zsuwając korę z pręta wierzbowego;
3. ulinić się - zostać skleconym byle jak, w pośpiechu


SJP.pl


uliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Uli lub z nią związany


SJP.pl


ulipek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. med. roztwór dużej ilości cukru w jakimkolwiek płynie

 (1.3) stpol. kulin. staropolski wypiek, rurka z ciasta opłatkowego;

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Rurka (ulipek) z bitą śmietaną u Czernieckiego urasta do rangi prawdziwego dzieła sztuki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ulep mrz., ulepek mrz., ulop mrz., ulipnięcie n.

 czas. ulipnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) syrop; daw. ulepek, ulop, ulep

 (1.2) opłatek, oblat

Wiktionary


ulirycznić

uczynić coś lirycznym (zazwyczaj wypowiedź, utwór literacki, filmowy, muzyczny itp.)


SJP.pl


ulisses

przenośnie o człowieku przebiegłym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. imię mitycznego króla Itaki, głównej postaci Odysei Homera

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ulisses (Odyseusz, Odys) – postać z mitologii greckiej
  • Ulisses – powieść Jamesa Joyce’a
  • Ulisses – wiersz Alfreda Tennysona
  • Ulisses 31 – serial animowany
  • Ulisses – polska grupa muzyczna
  • Ulisses – robot mobilny
  • Ulisses – włoski film z 1954 w reżyserii Maria Cameriniego z Kirkiem Douglasem w roli głównej, na podstawie Homera
  • Ulisses – amerykański film z 1967 w reżyserii Josepha Stricka, na podstawie Joyce’a
  • Ulisses – chilijski film z 2011 w reżyserii Oscara Godoya

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Autorem projektu konia trojańskiego był Ulisses.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Odys, Odyseusz

Wiktionary


ulissesowy

taki jak u Ulissesa, charakterystyczny dla Ulissesa


SJP.pl


ulistnienie

1. sposób rozmieszczenia liści na łodydze rośliny; filotaksja;
2. liście roślin, zwłaszcza drzew i krzewów; listowie


SJP.pl

Ulistnienie, filotaksja – regularny układ liści na łodydze roślin, stały dla poszczególnych gatunków. Różne schematy ulistnienia wyróżnia się na podstawie liczby liści wyrastających z poszczególnych węzłów i ich ułożenia względem siebie. Czynnikiem ekologicznym determinującym układ liści na łodydze jest dążenie do optymalnego wykorzystania światła, w tym poprzez unikanie wzajemnego ocieniania się przez liście.

Wikipedia


ulistniony

mający liście, pokryty liśćmi


SJP.pl


ulistnić

ulistnić się - pokryć się liśćmi


SJP.pl


ulitować

ulitować się - okazać litość


SJP.pl


ulizanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ulizać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ulizać dk.

 rzecz. lizusostwo n.

Wiktionary


ulizaniec

potocznie: człowiek mający ulizane włosy


SJP.pl


ulizany

przymiotnik

 (1.1) gładko uczesany

Wiktionary


ulizać

potoczne:
1. ułożyć gładko włosy, przygładzić, często za pomocą odpowiednich substancji, np. żelu do włosów;
2. ulizać się - ułożyć gładko własne włosy


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. ulizywać)

 (1.1) pot. gładko uczesać

 (1.2) liżąc zjeść część

czasownik zwrotny dokonany ulizać się (ndk. ulizywać się)

 (2.1) uczesać sobie gładko włosy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Włosy Tośka wygładzone, ulizane, na prawym policzku kreska po skaleczeniu przy zbyt gorliwych zabiegach golenia.

 (1.1) Knox, podobnie jak szef jego sztabu, był ulizany, wypomadowany i wystrojony wyjątkowo starannie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈlʲizat͡ɕ, AS: ulʹizać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lizusostwo n., ulizanie n., ulizaniec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przygładzić, przylizać

Wiktionary


ulizywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ulizywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ulizywać ndk.

 rzecz. lizusostwo n.

Wiktionary


ulizywać

potocznie: układać, zaczesywać włosy tak, żeby nie odstawały; przygładzać


SJP.pl


uliński

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Uliny Wielkiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ulinianin m., ulinianka ż.

Wiktionary


uljanowsk

miasto w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto obwodowe w południowo-zachodniej części Rosji nad Wołgą;

Wiktionary

Uljanowsk (ros. Ульяновск); dawniej Symbirsk (ros. w latach 1648–1780 – Синби́рск, w latach 1780–1924 – Симби́рск) – miasto obwodowe w południowo-zachodniej części Rosji nad Wołgą, centrum administracyjne obwodu uljanowskiego, położone około 893 km na wschód od Moskwy. Liczba mieszkańców w 2020 roku wynosiła 627 705 mieszkańców, a według wstępnych wyników rosyjskiego spisu powszechnego z 2010 roku liczba ta wynosiła 613 800.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. uljanowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Symbirsk (do 1924)

Wiktionary


uljanowski

1. → Uljanowsk (miasto w Rosji);
2. obwód uljanowski - jednostka administracyjna w środkowej części europejskiej Rosji


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Uljanowskiem, dotyczący Uljanowska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uljanowsk m.

Wiktionary


ulka

zdrobnienie od: Urszula (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Urszula

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeszcze nie podziękowałem Ulce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Urszula ż., Ula ż., Usia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ula, Uleńka, Usia

Wiktionary


ullmann

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fritz Ullmann (1875 - 1939), niemiecki chemik
  • Viktor Ullmann (1898, Cieszyn - 1944, Auschwitz-Birkenau), austriacki kompozytor
  • Liv Johanne Ullmann (* 1938, Tokio), norweska aktorka i reżyserka
    • Linn Karin Beate Ullmann (* 1966, Oslo), norweska dziennikarka i powieściopisarka
  • Jeffrey D. Ullman (* 1942), informatyk, autor klasycznych
  • Tracey Ullman (* 1959, Slough, Wielka Brytania), brytyjsko-amerykańska aktorka, piosenkarka, tancerka, scenarzystka, pisarka
  • Ricky (Raviv) Ullman (* 1986, Ejlat, Izrael), aktor
  • Stuart Ullman
  • Albert Conrad Ullman (1914 - 1986) – polityk
  • Douglas Elton Thomas Ullman (Douglas Fairbanks)
  • Anatol Ulman (* 1931, Nancy, Francja), syn Franciszka Ulmana i Józefy z Gibusów
  • Ulmanis

Wikipedia


ulm

miasto w Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto na prawach powiatu w południowych Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;

Wiktionary

Ulm ("Universitätsstadt Ulm") – miasto na prawach powiatu w południowych Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w rejencji Tybinga, siedziba regionu Donau-Iller oraz powiatu Alb-Donau-Kreis, do którego miasto jednak nie należy. Leży nad Dunajem. Miejsce urodzenia Alberta Einsteina.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ulm, AS: ulm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ulmski

Wiktionary


ulman

nazwisko


SJP.pl


ulmanit

siarczek niklu i antymonu, minerał niekiedy mylony z pirytem


SJP.pl


ulmina

związek organiczny wchodzący w skład próchnicy


SJP.pl


ulminit

macerał z grupy huminitów


SJP.pl

Ulminit – macerał gładki i jednorodny. Powstaje z tekstynitu na skutek homogenizacji tkanek.

Budowa tkankowa niewidoczna, występują za to pasemka. Współwystępuje z tekstynitem, jako tło.

Wikipedia


ulmski

→ Ulm (miastem w Niemczech)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ulmem, dotyczący Ulmu, pochodzący z Ulmu (miasta w Niemczech)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ulm mrz.

Wiktionary


ulokować

1. umiejscowić coś gdzieś
2. znaleźć komuś mieszkanie, lokum
3. umieścić kapitał w bezpiecznej inwestycji
4. ulokować się - znaleźć sobie mieszkanie, lokum; rozlokować się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. lokować)

 (1.1) dokonany od|lokować.

czasownik zwrotny dokonany ulokować się (ndk. lokować się)

 (2.1) dokonany od|lokować się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ulokowanie n., lokalizacja ż., lokator mrz./mos.

Wiktionary


ulot

w elektromagnetyce: wyładowanie niezupełne


SJP.pl


ulotka

kawałek papieru z nadrukiem zwykle treści politycznej lub reklamowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niewielka publikacja zawierająca przekaz reklamowy, społeczny lub polityczny

Wiktionary

Ul

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na skrzyżowaniu stał chłopak i rozdawał ulotki kandydata na prezydenta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈlɔtka, AS: ulotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lot m., ulotkarz m., ulotkowanie n.

:: zdrobn. uloteczka ż.

 czas. ulotkować

 przym. ulotny, lotny, przelotny, ulotkowy, oblatany

 przysł. ulotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) o ulotce konspiracyjnej: bibuła

Wiktionary


ulotkarka

kobieta roznosząca ulotki


SJP.pl


ulotkarz

osoba roznosząca ulotki; ulotkowicz


SJP.pl


ulotkować

potocznie: roznosić ulotki


SJP.pl


ulotkowicz

osoba roznosząca ulotki; ulotkarz


SJP.pl


ulotkowy

→ ulotka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ulotką, dotyczący ulotki

Wiktionary

Patrz:

ulotka

Powiązane:

 rzecz. ulotka ż.

Wiktionary


ulotniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ulotny


SJP.pl


ulotnić

ulotnić się;
1. rozejść, rozpłynąć się w powietrzu
2. potocznie:
a) odejść, uciec po kryjomu
b) zostać ukradzionym
c) przestać istnieć; zniknąć


SJP.pl


ulotność

krótkotrwałość czegoś, nietrwałość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co ulotne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ulotny, nieulotny

 przysł. ulotnie

 rzecz. lotnik mos.

Wiktionary


ulotny

1. łatwo rozpraszający, rozwiewający się w powietrzu
2. przenośnie: krótkotrwały, niedający się zachować


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. taki, który się łatwo ulatnia

 (1.2) urz. liter. taki, który ukazuje się nieregularnie

 (1.3) książk. przen. szybko się kończący, przemijający, niemożliwy do zachowania, krótkotrwały

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈlɔtnɨ, AS: ulotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lotnik mos., ulotność ż., ulotka ż.

 czas. ulecieć dk., ulatywać ndk.

 przysł. ulotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lotny

 (1.3) przelotny

Wiktionary


ulotowy

przymiotnik od: ulot


SJP.pl


ulowy

związany z ulem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. odnoszący się do ula, związany z ulem

przymiotnik jakościowy

 (2.1) mający kształt ula

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy błyśnie słońce, gdy z ulowych słupków / Stopnieją śniegi, czując wiosnę bliską, / Może w ich wnętrzu znajdę cmentarzysko / Maleńkich, czarnych, zamarzniętych trupków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ul mrz.

Wiktionary


ulpan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) eduk. jęz. szkoła lub kurs intensywnej nauki języka hebrajskiego, w szczególności dla migrantów w Izraelu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaczęłam chodzić na ulpan w Hajfie.

Wiktionary


ulpian

1. Ulpian Domicjusz - wybitny rzymskich jurysta;
2. Ulpian z Emesy - retor za czasów Konstantyna Wielkiego;
3. Ulpian z Tyru - święty katolicki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ulpian Domicjusz (ur. II wieku, zm. 223), jeden z najwybitniejszych rzymskich jurystów
  • Ulpian z Emesy – retor z czasów Konstantyna Wielkiego
  • Ulpian z Tyru – (ur. III wieku, zm. 306) – święty katolicki

Wikipedia


ulrichit

rzadki minerał z gromady fosforanów


SJP.pl

Ulrichit – bardzo rzadki minerał z gromady fosforanów.

Wikipedia


ulrych

imię męskie


SJP.pl


ulryk

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Ulryk – imię męskie pochodzenia germańskiego, jako skrócona, oboczna forma imienia Udalryk. Wywodzi się od słowa oznaczającego „pochodzący z bogatego rodu”. Łacińska wersja tego imienia to "Udalricus".

Ulryk imieniny obchodzi 20 lutego i 14 lipca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) Mistrz Ulryk wzywa twój majestat Panie i księcia Witolda na bitwę śmiertelną (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈulrɨk, AS: ulryk

Wiktionary


ulryka

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Ulryk

Wiktionary

Ulryka – żeński odpowiednik imienia Ulryk.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ulˈrɨka, AS: ulryka

Wiktionary


ulsan

miasto w Korei Południowej


SJP.pl

Ulsan (kor. 울산광역시, Metropolia Ulsan) – miasto na prawach metropolii w południowo-wschodniej części Korei Południowej. Położone jest nad brzegiem Morza Wschodniego ("Morze Japońskie"), 70 km na północ od Pusan.

Wikipedia


ulsański

→ Ulsan


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ulsanem, dotyczący Ulsanu

Wiktionary

Patrz:

Ulsan

Powiązane:

 rzecz. Ulsan mrz.

Wiktionary


ulster

długi płaszcz irlandzki z charakterystyczną pelerynką zrobiony z grubego włochatego sukna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. jedna z prowincji Irlandii znajdująca się w jej północno-wschodniej części;

Wiktionary

Ulster (ang. wym., irl. "Ulaidh" lub "Cúige Uladh", wym.) – jedna z czterech historycznych prowincji irlandzkich, położona w północnej części wyspy. Większa część prowincji należy współcześnie do Irlandii Północnej, będącej częścią Wielkiej Brytanii, a pozostała do Irlandii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈulstɛr, AS: ulster

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ulsterczyk mos., Ulsterka ż., ulster mrz.

 przym. ulsterski

Wiktionary


ulsterczyk

[czytaj: alsterczyk albo ulsterczyk] mieszkaniec Ulsteru (prowincji Irlandii)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ulsteru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ulster mrz.

:: fż. Ulsterka ż.

 przym. ulsterski

Wiktionary


ulsterka

[czytaj: alsterka albo ulsterka] mieszkanka Ulsteru (prowincji Irlandii)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ulsteru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ulster mrz.

:: fm. Ulsterczyk mos.

 przym. ulsterski

Wiktionary


ulsterski

przymiotnik od: Ulster (jedna z 4 prowincji Irlandii)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ulsterem, dotyczący Ulsteru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ulster mrz., Ulsterczyk mos., Ulsterka ż.

Wiktionary


ulta

poddialekt języka orok (oroki), używany na Sachalinie


SJP.pl


ultima

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ultima – siódmy album polskiego wykonawcy poezji śpiewanej Grzegorza Turnaua
  • ultima – współczesna odmiana szachów
  • Ultima – seria dziewięciu komputerowych gier fabularnych
  • Ultima Sports – brytyjski producent samochodów sportowych

Wikipedia


ultimatum

1. postawiony komuś warunek poparty groźbą
2. w stosunkach międzynarodowych: oświadczenie rządu skierowane do władz innego państwa, zawierające groźbę użycia siły, wprowadzenia embarga itp. w razie niespełnienia określonych żądań


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dypl. polit. oświadczenie zawierające żądanie określonego zachowania, poparte groźbą zastosowania środków przymusu w razie niespełnienia żądań przed ściśle określonym terminem;

 (1.2) dypl. polit. dokument z treścią ultimatum (1.1)

Wiktionary

Ultimatum (śrdw. łac. "ultimatum" r.nij. od "ultimatus" 'ostateczny' z późn. łac. "ultimare" 'kończyć się; być ostatnim' od łac. "ultimus" 'najdalszy; ostatni; ostateczny') – w prawie międzynarodowym żądanie jednego państwa wobec drugiego spełnienia określonych warunków w określonym czasie pod groźbą wojny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Natychmiast zaczął układać treść ultimatum.

 (1.2) Wczoraj rolnicze ultimatum wręczono premierowi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌultʲĩˈmatũm, AS: ultʹĩmatũm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ultymatywny

Wiktionary


ultimo

ostatni dzień miesiąca jako ostatni termin uregulowania zobowiązań i należności


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ultimo – miejscowość we Włoszech
  • Ultimo – dzielnica City of Sydney
  • Ultimo – firma windykacyjna, obecnie B2 Impact S.A.
  • Ultimo – piosenkarz

Wikipedia


ultimogenitura

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziedziczenie przez najmłodszego w rodzie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ulˈtʲĩmɔˌɡɛ̃ɲiˈtura, AS: ultʹĩmogẽńitura

Wiktionary


ultra

mający najwyższy poziom lub skrajną postać


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ultra – album zespołu Depeche Mode
  • Ultra – album zespołu The Inchtabokatables
  • Ultra – album zespołu Ultra
  • Ultra – brytyjski zespół muzyczny
  • Ultra – włoski film z 1990
  • Ultra – aliancka nazwa programu nasłuchu i odszyfrowywania wiadomości radiowych państw „Osi” z okresu II wojny światowej
  • Ultra – serbski kanał telewizyjny
  • Ultra – nazwa trybuny najzagorzalszych kibiców na stadionie Jagiellonii Białystok
  • Ultra Records – wytwórnia muzyczna
  • Ultra – polski dwumiesięcznik o biegach górskich i ultramaratonach
  • projekt MKUltra (też MK-Ultra)
  • „Plus ultra”

Wikipedia


ultraakustyczny

→ ultraakustyka


SJP.pl

Patrz:

ultraakustyka

ultraaudion

lampowy odbiornik radiowy, w którym anoda jest bezpośrednio połączona z obwodem antenowym


SJP.pl


ultrabazyt

rodzaj skały magmowej ubogiej w krzemionkę


SJP.pl


ultrabieg

bieg albo więcej biegów na długich odcinkach


SJP.pl


ultrabiegacz

biegacz biorący udział w ultrabiegach


SJP.pl


ultrabiegaczka

biegaczka biorąca udział w ultrabiegach


SJP.pl


ultrabook

[czytaj: ultrabuk] mały i lekki notebook głównie do pracy w podróży, wydajniejszy od netbooka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. lekki, smukły komputer przenośny, rodzaj laptopa o małej wadze, ale wysokiej wydajności;

Wiktionary

Ultrabook – lekka i smukła odmiana notebooka zdefiniowana w 2011 roku przez firmę Intel w następstwie sukcesu MacBooka Air firmy Apple (zaprezentowanego w 2008 roku). Ultrabook to zastrzeżony znak towarowy firmy Intel i produkt, który musi spełniać ściśle określone założenia:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ciepłe dni szedłem z moim ultrabookiem do parku, popracować w ciszy.

Wiktionary


ultracichy

potocznie: bardzo cichy


SJP.pl


ultracienki

bardzo cienki


SJP.pl


ultraczułość

→ ultraczuły


SJP.pl

Patrz:

ultraczuły

ultrademokrata

skrajny, fanatyczny demokrata


SJP.pl


ultrademokratka

→ ultrademokrata


SJP.pl

Patrz:

ultrademokrata

ultrademokratyczny

skrajnie demokratyczny


SJP.pl


ultradługi

nieprzeciętnie długi


SJP.pl


ultradźwięk

(zwykle w liczbie mnogiej) dźwięk o bardzo wysokiej częstotliwości, niesłyszalny dla człowieka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt wysokiej by być słyszalna dla człowieka (umownie 20 kHz - 1 GHz);

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ultradźwiękowy

Wiktionary


ultradźwiękowy

przymiotnik od: ultradźwięk


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) charakterystyczny, odnoszący się do lub związany z ultradźwiękami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Delfiny posiadają ultradźwiękowy zmysł położenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌultrad͡ʑvʲjɛ̃ŋˈkɔvɨ, AS: ultraʒ́vʹi ̯ẽŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ultradźwięk

Wiktionary


ultrafiltracja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. proces fizyczny polegający na oddzielaniu cząsteczek w roztworze za pomocą półprzepuszczalnej membrany, która zatrzymuje większe cząstki, a przepuszcza mniejsze

Wiktionary

Ultrafiltracja ("filtracja molekularna") – proces filtracji z użyciem [], membran i wszelkich materiałów porowatych, o porach, których rozmiary są zbliżone do wielkości pojedynczych cząsteczek (zwykle kilka–kilkadziesiąt nanometrów). Wielkość cząsteczek oddzielanych substancji musi znacznie przekraczać wielkość cząsteczek rozpuszczalnika. Siłą napędową procesu jest wysokie ciśnienie hydrauliczne roztworu rozdzielanego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W oczyszczalni zastosowano ultrafiltrację do usunięcia bakterii z wody przed jej dalszym uzdatnieniem.

Wiktionary


ultrafiltrat

płyn powstający w procesie ultrafiltracji


SJP.pl


ultrafiltrowany

poddany ultrafiltracji


SJP.pl


ultrafiolet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. niewidzialne dla oka promieniowanie elektromagnetyczne – o długości fali krótszej niż światło widzialne i dłuższej niż promieniowanie rentgenowskie; wywołuje m.in. fluorescencję i opalanie się skóry ludzkiej;

Wiktionary

Ul

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌultraˈfʲjɔlɛt, AS: ultrafʹi ̯olet

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ultrafioletowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) UV, promieniowanie ultrafioletowe, nadfiolet

Wiktionary


ultrafioletowy

przymiotnik od: ultrafiolet


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) fiz. dotyczący ultrafioletu, świecący ultrafioletem

 (1.2) pot. taki, który świeci pod wpływem ultrafioletu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Promieniowanie ultrafioletowe działa zabójczo na bakterie.

 (1.2) Jola zrobiła sobie ultrafioletowy tatuaż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌultrafʲjɔlɛˈtɔvɨ, AS: ultrafʹi ̯oletovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ultrafiolet m.

 przysł. ultrafioletowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadfioletowy, nadfiołkowy, UV

 (1.2) fotoluminescencyjny

Wiktionary


ultraistka

→ ultraista


SJP.pl

Patrz:

ultraista

ultraistyczny

→ ultraizm


SJP.pl

Patrz:

ultraizm

ultraizm

kierunek w hiszpańskiej literaturze


SJP.pl

Ultraizm – awangardowy kierunek w poezji hiszpańskojęzycznej po pierwszej wojnie światowej, powstały pod wpływem inspiracji futuryzmem, dadaizmem, kubizmem i kreacjonizmem. Jego cechą charakterystyczną była zaskakująca metaforyka. Nazwa kierunku pochodzi od nazwy czasopisma "Ultra". Przedstawicielami ultraizmu byli Guillermo de Torre, Juan Larrea, Gerardo Diego oraz, przebywający wówczas w Madrycie, Jorge Luis Borges.

Wikipedia


ultrajasny

potocznie: bardzo jasny


SJP.pl


ultrakatolicki

skrajnie katolicki


SJP.pl


ultrakatolickość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co ultrakatolickie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ultrakatolicki

Wiktionary


ultrakatolicyzm

skrajnie rygorystyczna lub radykalna odmiana katolicyzmu


SJP.pl


ultrakatoliczka

skrajna, fundamentalna katoliczka


SJP.pl


ultrakatolik

skrajny, fundamentalny katolik


SJP.pl


ultraklerykał

skrajny, fanatyczny klerykał


SJP.pl


ultrakolarstwo

kolarstwo polegające na pokonywaniu bardzo długich dystansów


SJP.pl


ultrakolarz

kolarz specjalizujący się w pokonywaniu bardzo długich dystansów


SJP.pl


ultrakonserwatysta

skrajny konserwatysta


SJP.pl


ultrakonserwatystka

skrajna konserwatystka


SJP.pl


ultrakrótki

1. mający bardzo małą długość;
2. trwający przez bardzo krótki okres;
3. złożony z bardzo małej liczby elementów;
4. fale ultrakrótkie - fale elektromagnetyczne o długości 1-10 m


SJP.pl


ultralan

nazwa handlowa leku przeciwzapalnego na zmiany skórne


SJP.pl


ultralekkość

→ ultralekki


SJP.pl

Patrz:

ultralekki

ultralewicowy

skrajnie lewicowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) polit. skrajnie lewicowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lewacki

Wiktionary


ultraliberalizm

skrajna postać liberalizmu przeciwna jakimkolwiek ograniczeniom swobody działania jednostek; libertalizm; libertarianizm; anarcho-liberalizm


SJP.pl


ultraliberalny

związany z ultraliberalizmem


SJP.pl


ultraluksusowy

wyjątkowo luksusowy


SJP.pl


ultramafit

skała magmowa lub metamorficzna składająca się głównie z samych minerałów ciemnych (pirokseny, oliwiny, amfibole, biotyt i inne)


SJP.pl


ultramaraton

bieg na dystansie większym od maratonu (powyżej 42,195 km)


SJP.pl

Ultramaraton – bieg długodystansowy na dystansie większym niż maraton, czyli powyżej 42,195 km.

Co roku rozgrywane są oficjalne mistrzostwa świata i Europy na dystansie 100 km oraz w biegu 24-godzinnym (24 h). Inne popularne dystanse ultramaratońskie to: 50 km, 100 mil oraz 6h, 12h, 48h.

Wikipedia


ultramaratonka

→ ultramaratończyk


SJP.pl

Patrz:

ultramaratończyk

ultramaratończyk

biegacz startujący w ultramaratonie


SJP.pl


ultramaratoński

→ ultramaraton


SJP.pl

Patrz:

ultramaraton

ultramaryna

jeden z odcieni koloru niebieskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. niebieski pigment o charakterystycznym odcieniu, uzyskiwany dawniej z lapis lazuli;

 (1.2) odcień niebieskiego taki jak ultramaryna (1.1)

Wiktionary

Ultramaryna – niebieski pigment mineralny pochodzenia naturalnego lub syntetycznego, stosowany do produkcji farb, lakierów i emalii oraz jako środek barwiący wielu innych substancji, w tym także jako wybielacz optyczny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Basia pomalowała starą skrzynię na ultramarynę i ozdobiła kwiatkami.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ultramarynowy

Wiktionary


ultramarynowy

→ ultramaryna; intensywnie niebieski


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) koloru intensywnie niebieskiego, koloru ultramaryny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ultramaryna ż.

Wiktionary


ultrametamorfizm

Ul

Wikipedia


ultramikroanaliza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. analiza chemiczna próbki o masie poniżej 0,0001 grama

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ultramikroanalityczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) analiza mikrogramowa

Wiktionary


ultramikrometoda

chemiczna metoda analizy; metoda mikrogramowa


SJP.pl


ultramikroskop

Ultramikroskop (ultra, gr. mikrós "mały" i skopeín "patrzeć") – rodzaj mikroskopu optycznego z bocznym układem oświetlenia wykorzystujący efekt Tyndalla do badania cząstek koloidalnych. Pozwala na obserwację obiektów o rozmiarach mniejszych niż zdolność rozdzielcza zwykłego mikroskopu optycznego, tj. o wymiarach pojedynczych mikrometrów (μm), lecz nie daje informacji o ich kształcie i wielkości.

Wikipedia


ultramikrowłókno

mikrowłókno około sto razy cieńsze od ludzkiego włosa


SJP.pl


ultramiękki

skrajnie miękki


SJP.pl


ultramontanin

zwolennik, propagator ultramontanizmu, uznający wyższość władzy papieża nad władzą świecką


SJP.pl


ultramontanizm

ideologia, w której z uznania nadrzędnej, w pełni samodzielnej i suwerennej pozycji papieża w Kościele wyprowadza się sprzeciw wobec jakiejkolwiek ingerencji państwa w wewnętrzne sprawy Kościoła; powstała we Francji jako reakcja na gallikanizm


SJP.pl

Nie mylić z: montanizm.

Ultramontanizm (ze śrdw. łac. "ultramontanus" znajdujący się za górami) – kierunek polityczny postulujący podporządkowanie lokalnych kościołów rzymskokatolickich różnych krajów decyzjom papieża. Powstał we Francji na przełomie XVIII i XIX wieku.

Wikipedia


ultramontanka

→ ultramontanin


SJP.pl

Patrz:

ultramontanin

ultramylonit

rzadka skała metamorficzna, kataklastyczna, spotykana w Alpach


SJP.pl

Ul

Wikipedia


ultran

nazwa handlowa leku uspokajającego i przeciwlękowego, zawierającego fenaglikodol


SJP.pl


ultranacjonalista

skrajny nacjonalista


SJP.pl


ultranacjonalistyczny

przymiotnik

 (1.1) skrajnie nacjonalistyczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ultranacjonalistyczny wicepremier Serbii Vojislav Szeszelj po przyjęciu przez parlament planu pokojowego zapowiedział, że zrezygnuje, jeśli siły NATO wejdą do prowincji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌultrãnat͡sʲjɔ̃nalʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: ultrãnacʹi ̯õnalʹistyčny

Wiktionary


ultraniski

mający bardzo niskie wartości


SJP.pl


ultraortodoks

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. pot. wyznawca judaizmu ultraortodoksyjnego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeżeli zaś jakiś ultraortodoks ma już taki nowoczesny aparat, powinien go jak najszybciej w sposób rytualny spalić. Najlepiej przy świadkach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ultraortodoksyjny

Wiktionary


ultraortodoksja

krajnie rygorystyczne trzymanie się zasad religijnych, tradycyjnych lub doktrynalnych


SJP.pl


ultraortodoksyjny

skrajnie rygorystycznie przestrzegający zasad danej religii, tradycji lub doktryny


SJP.pl


ultrapanoramiczny

charakteryzujący się proporcją ekranu 21:9


SJP.pl


ultrapostępowy

bardzo postępowy; superpostępowy


SJP.pl


ultraprawica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. skrajna prawica.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌultrapraˈvʲit͡sa, AS: ultrapravʹica

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radykalna prawica, reakcyjna prawica, ekstremizm prawicowy

Wiktionary


ultraprawicowy

przymiotnik

 (1.1) polit. skrajnie prawicowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. prawacki

Wiktionary


ultraprecyzyjny

niezwykle dokładny


SJP.pl


ultraproct

nazwa handlowa leku na hemoroidy


SJP.pl


ultraprodukt

w matematyce: sposób budowania nowych modeli z danej rodziny modeli


SJP.pl

Ultraprodukt – pojęcie stosowane w matematycznej teorii modeli; jest to pewien matematyczny sposób budowania nowych modeli z danej rodziny modeli. Ultraprodukty są szeroko używane i badane w teorii modeli, teorii mnogości i algebrze. Szczególnym przypadkiem ultraproduktów są ultrapotęgi (w których używa się tylko jednego modelu wyjściowego).

Wikipedia


ultraprzetworzony

mocno przemysłowo przerobiony


SJP.pl


ultraradykalny

przymiotnik

 (1.1) skrajnie radykalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ultraradykał mos.

Wiktionary


ultrarealistyczny

niezwykle realistyczny, bardzo zbliżony do rzeczywistości


SJP.pl


ultrarojalistka

→ ultrarojalista


SJP.pl

Patrz:

ultrarojalista

ultrarzadki

potocznie: niezwykle rzadki


SJP.pl


ultras

1. osoba o skrajnych poglądach politycznych, zwolennik ekstremizmu; ekstremista;
2. po II wojnie światowej: członek ekstremistycznych, prawicowych grup politycznych we Francji, sprzeciwiających się przyznaniu niepodległości Algierii


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ultras – wyznawca skrajnie prawicowych poglądów politycznych
  • ultras – określenie zagorzałych kibiców drużyn zespołowych (gł. piłkarskich)

Wikipedia


ultrasi

1. osoba o skrajnych poglądach politycznych, zwolennik ekstremizmu; ekstremista;
2. po II wojnie światowej: członek ekstremistycznych, prawicowych grup politycznych we Francji, sprzeciwiających się przyznaniu niepodległości Algierii


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ultrasi – ultrareakcyjne stronnictwa polityczne w okresie restauracji Burbonów we Francji w I połowie XIX wieku
  • Ultrasi – grupy zadeklarowanych kibiców piłkarskich

Wikipedia


ultraska

→ ultras; ekstremistka


SJP.pl


ultrasonograf

aparat zbudowany z głowicy wytwarzającej i odbierającej fale ultradźwiękowe, umożliwiający uwidocznienie i ocenę wzrokową wielu narządów wewnętrznych człowieka i zwierząt; skrót: USG lub usg.


SJP.pl


ultrasonografia

(skrót: USG lub usg.)
1. metoda diagnostyczna wykorzystująca zjawisko echa powstającego w wyniku odbicia fal ultradźwiękowych od granicy narządów i tkanek;
2. potocznie: badanie wykonane tą metodą; także: wynik takiego badania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. med. wet. metoda obrazowania organów wewnętrznych przy pomocy ultradźwięków;

Wiktionary

Ultrasonografia, USG – zastosowanie ultradźwięków do badania i obrazowania tkanek w medycynie i weterynarii. Ultrasonografia jest nieinwazyjną, atraumatyczną metodą diagnostyki obrazowej, pozwalającą na uzyskanie obrazu przekroju badanego obiektu. Charakteryzuje się dużą dokładnością: umożliwia wykrywanie w narządach nawet bardzo małych zmian (od 0,1 mm).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ultrasonograf m.

 przym. ultrasonograficzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. USG

Wiktionary


ultrasonograficzny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) techn. med. związany z ultrasonografią, dotyczący ultrasonografii; uzyskany dzięki ultrasonografowi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ultrasonografia ż., ultrasonograf mrz.

Wiktionary


ultrasonokardiograf

aparat do badania serca za pomocą ultradźwięków


SJP.pl


ultrasonoterapeutyczny

→ ultrasonoterapia


SJP.pl

Patrz:

ultrasonoterapia

ultrasonoterapia

metoda leczenia ultradźwiękami o wielkiej częstotliwości


SJP.pl


ultrasowski

→ ultras


SJP.pl

Patrz:

ultras

ultrastruktura

budowa organelli komórkowych lub cząsteczek widoczna pod mikroskopem elektronowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) opt. struktura obiektu mogąca być obserwowana tylko za pomocą mikroskopu elektronowego

Wiktionary


ultraszeroki

wyjątkowo szeroki


SJP.pl


ultraszerokokątny

mający bardzo szeroki kąt widzenia, np. obiektyw


SJP.pl


ultraszybki

potocznie: nadzwyczaj szybki, bardzo szybki; superszybki, ekstraszybki


SJP.pl


ultrasłodki

bardzo słodki; przesłodki


SJP.pl


ultratermostat

termostat z łaźnią cyrkulacyjną


SJP.pl


ultratolerancyjny

tolerancyjny w najwyższym stopniu


SJP.pl


ultraultramikrometoda

chemiczna metoda analizy; metoda nanogramowa


SJP.pl


ultrawirówka

Ultrawirówka, ultracentryfuga – wirówka zdolna do osiągania kilkudziesięciu tysięcy i więcej obrotów na minutę. Ultrawirówki są wykorzystywane do wielu celów:

Wikipedia


ultrawydajny

wyjątkowo wydajny


SJP.pl


ultrazaur

dinozaur, który okazał się hybrydą kości superzaura z kośćmi brachiozaura


SJP.pl


ultrazimny

mający bardzo niską temperaturę


SJP.pl


ultymatywny

→ ultimatum


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający charakter ultimatum

Wiktionary

Patrz:

ultimatum

Powiązane:

 rzecz. ultimatum n.

Wiktionary


ulubiać

dawniej: przywiązywać się do kogoś lub czegoś; ukochiwać


SJP.pl


ulubienica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, którą bardzo lubimy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ulubieniec mos.

 przym. ulubiony

Wiktionary


ulubieniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto jest bardzo lubiany i wyróżniany przez kogoś

 (1.2) o zwierzęciu domowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ulubieńcy dworscy bogacili się prędko, potajemnie zaciągając długi w imieniu księcia, który często bezwiednie kładł swój podpis na rewersach i kwitach.

 (1.1) „Superwtorek” był wielkim sukcesem faworytów partyjnych, ulubieńców establishmentu. Obaj dysponowali ogromnymi pieniędzmi i opłacili sobie bardzo profesjonalne kampanie.

 (1.2) Wylegujący się leniwie pod ścianą domu pies, ulubieniec młodego Zgrzebskiego, ujrzawszy u progu swego pana, skoczył do niego z radosnym skowytem pomachując zwiniętym w znak zapytania ogonem, rzucił mu się do nóg […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lubienie n.

:: fż. ulubienica

 czas. lubić ndk.

 przym. ulubiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pupilek, reg. kanak

 (1.2) pieszczoch

Wiktionary


ulubieńszy

stopień wyższy od przymiotnika: ulubiony; bardziej ulubiony


SJP.pl


ulubiony

przestarzałe: polubić, ukochać


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) najbardziej lubiany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moje ulubione cukierki to miętusy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuluˈbʲjɔ̃nɨ, AS: ulubʹi ̯õny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ulubić, lubić

 rzecz. ulubieniec, ulubienica

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ukochany (w sensie przym.)

Wiktionary


ulubić

przestarzałe: polubić, ukochać


SJP.pl


ululanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ululać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ululać, lulać, lulu

 rzecz. lulanie n.

 wykrz. lulu

 przym. ululany

Wiktionary


ululany

1. lulając, kołysząc uśpić;
2. upoić alkoholem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zupełnie pijany

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ululanie n.

 czas. lulu, ululać dk.

 wykrz. lulu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pijany, ubzdryngolony, zalany

Wiktionary


ululać

1. lulając, kołysząc uśpić;
2. upoić alkoholem


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. lulać)

 (1.1) pot. uśpić kołysząc

 (1.2) pot. upić kogoś

czasownik zwrotny dokonany ululać się

 (2.1) żart. upić się alkoholem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powiedz Pawłowi, żeby ululał Martynkę do snu.

 (1.2) Bimber wujka Staszka ulula cię szybciutko.

 (2.1) Sandra ululała się już przed ósmą.

 (2.1) Na pewno nie ululasz się taką ilością.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lulu n., lulanie n., ululanie n., lulajka ż.

 czas. lulu ndk., lulać ndk.

 wykrz. luli, lulu

 przym. ululany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ukołysać

 (1.2) upijać

 (2.1) upijać się

Wiktionary


ulung

chińska herbata półfermentowana o dużej zawartości taniny i niewielkiej ilości kofeiny; oolong


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) półfermentowana herbata z Chin oraz północnej i północno-wschodniej części Tajwanu;

 (1.2) środ. przestępcze herbata

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) slang. człowiek wyobcowany; taki, który nie umie się zachować

Wiktionary

Oolong (ulung, zwana też herbatą niebieskozieloną, szmaragdową, turkusową, wulung, bohea, bohe, bou; chiń. upr. 乌龙; chiń. trad. 烏龍; pinyin "wūlóng") – rodzaj półoksydowanej herbaty z Chin (prowincje Fujian i Guangdong) oraz północnej i północno-wschodniej części Tajwanu. Znane są też ulungi z Indii, Nepalu, Wietnamu i innych krajów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Herbatę miał tylko dlatego, że co kwartał otrzymywał w swojej firmie przydział pracowniczy składający się z czterech paczek ulunga, czterech kostek mydła i dwóch ręczników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈulũŋk, AS: ulũŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oolong m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oolong

 (1.2) herbata

Wiktionary


uluru

formacja skalna w centrum Australii


SJP.pl

Ul

Wikipedia


ulwa

glon morski z gromady zielenic, o plesze dochodzącej niejednokrotnie do 1 m długości, przytwierdzony do podłoża; błonica, watka


SJP.pl


ulysse

[czytalj: uLIsse] model samochodu marki Fiat


SJP.pl


uląc

rzadko: uląc się - przestraszyć się, zlęknąć się; ulęknąć się


SJP.pl


ulęgać

1. o zwierzętach jajorodnych (zwykle o ptakach): wydawać na świat, rodzić;
2. ulęgać się:
a) o zwierzętach jajorodnych (zwykle o ptakach): wylęgać się;
b) przenośnie o pomyśle, idei: rodzić się, powstawać;
c) o owocach: przejrzewać


SJP.pl


ulęgałka

1. odmiana dzikiej gruszy;
2. owoc tego drzewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. dzika grusza o małych, zielonych owocach nadających się do jedzenia dopiero po uleżeniu się

 (1.2) owoc ulęgałki (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌulɛ̃ŋˈɡawka, AS: ulẽŋgau̯ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przest. kujawy|pierdołka.; daw. ulężałka

Wiktionary


ulęgnięty

taki, który ulągł się (1. o zwierzętach jajorodnych, zwykle o ptakach: przyszedł na świat, urodził się;
2. przenośnie o idei, pomyśle: narodził się, powstał;
3. o owocach: przejrzał); ulęgły


SJP.pl


ulęgnąć

1. o zwierzętach jajorodnych, zwykle o ptakach: wydać na świat, urodzić; uląc;
2. uląc się; ulęgnąć się:
a) o zwierzętach jajorodnych, zwykle o ptakach: przyjść na świat, urodzić się; wylęgnąć się;
b) przenośnie o pomyśle, idei: narodzić się, powstać;
c) o owocach: przejrzeć


SJP.pl


ulęgły

taki, który ulągł się (1. o zwierzętach jajorodnych, zwykle o ptakach: przyszedł na świat, urodził się;
2. przenośnie o idei, pomyśle: narodził się, powstał;
3. o owocach: przejrzał); ulęgnięty


SJP.pl


ulękniony

taki, który się uląkł; przestraszony


SJP.pl


ulęknąć

ulęknąć się - przestraszyć się, zlęknąć się; uląc się (rzadziej)


SJP.pl


ulękły

rzadko: uląc się - przestraszyć się, zlęknąć się; ulęknąć się


SJP.pl


ulężony

rzadko: ulęgnięty, ulęgły


SJP.pl


ulżyć

1. zmniejszyć uciążliwość niesienia, pchania itp. czegoś, poprzez zmniejszenie ciężaru;
2. przynieść ulgę komuś lub czemuś


SJP.pl


um

skrót od:
1. Uniwersytet Medyczny;
2. Urząd Miasta;
3. Urząd Miejski;
4. Urząd Morski;
5. Unia Międzyparlamentarna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. właściwa rodzajowi ludzkiemu umiejętność myślenia, rozumienia i wnioskowania

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Um – góra
  • Um Däich – dzielnica Dudelange
  • Um – góra
  • Um Won-sang – południowokoreański piłkarz
  • użyteczne miejsce w nawigacji elektronicznej
  • um – uproszczona forma zapisu symbolu μm jednostki mikrometr
  • .um – internetowa domena najwyższego poziomu Dalekich Wysp Mniejszych Stanów Zjednoczonych
  • Biały delfin Um
  • UM

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ũm, AS: ũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. rozum, umysł, rozsądek

Wiktionary


uma

skrót od: Ursa Maior - Wielka Niedźwiedzica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) rel. bogini hinduistyczna

Wiktionary

Uma – w tradycji hinduistycznej jedna z form Dewi (Parwati), żona Śiwy. W poprzedniej inkarnacji nosiła imię Sati. Córka króla gór Himawanta i Meny.

Uma jest mediatorką w wielu niebiańskich konfliktach, a swoich wyznawców uczy jak zachować równowagę pomiędzy pozornymi sprzecznościami ludzkiej natury.

Wikipedia


umacnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|umacniać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umacniać ndk., umocnić dk.

 rzecz. umocnienie n.

 przym. umocnieniowy, mocny

Wiktionary


umacniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. umocnić)

 (1.1) czynić coś bardziej wytrzymałym na zniszczenie

 (1.2) czynić coś trwalszym

 (1.3) wojsk. budować obiekty fortyfikacyjne pod działania bojowe

czasownik zwrotny niedokonany umacniać się (dk. umocnić się)

 (2.1) stawać się odporniejszym na zniszczenie

 (2.2) nabierać pewności co do czegoś

 (2.3) wojsk. wzmacniać siłę obronną poprzez budowę obiektów fortyfikacyjnych oraz przygotowując się do działań bojowych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umacnianie n., umocnienie n.

 czas. umocnić dk.

 przym. umocnieniowy, mocny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) utwierdzać, wzmacniać

 (1.2) petryfikować, ugruntowywać, utrwalać, utwierdzać

 (1.3) fortyfikować, obwarowywać

 (2.1) wzmacniać się

 (2.2) krzepnąć, ugruntowywać się, utrwalać się, utwierdzać się

Wiktionary


umaczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|umaczać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umaczać dk.

Wiktionary


umaczać

1. zanurzając w cieczy, czynić (uczynić) mokrym, wilgotnym;
2. potocznie: angażować (zaangażować) kogoś w podejrzaną sprawę, aferę


SJP.pl


umaić

1. przybrać roślinami, ozdobić zielonymi kwiatami, liśćmi;
2. o roślinności: pokryć ziemię zielenią;
3. umaić się - książkowe: pokryć się roślinnością, zielenią


SJP.pl


umajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|umajać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umajać ndk.

Wiktionary


umajać

rzadkie:
1. przybierać roślinami, ozdabiać zielonymi kwiatami, liśćmi;
2. o roślinności: pokrywać ziemię zielenią;
3. umajać się - książkowe: pokrywać się roślinnością, zielenią


SJP.pl


umalowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|umalować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũmalɔˈvãɲɛ, AS: ũmalovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umalować

Wiktionary


umalować

1. pokryć coś farbą;
2. zrobić makijaż


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) pokryć twarz kosmetykiem, zrobić makijaż

czasownik zwrotny dokonany umalować się

 (2.1) zrobić sobie makijaż, pokryć się kosmetykiem

 (2.2) ubrudzić się farbą lub podobnym środkiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũmaˈlɔvat͡ɕ, AS: ũmalovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malowidło n., umalowanie

 przym. malowniczy

Wiktionary


umami

jeden z pięciu głównych smaków odczuwanych przez człowieka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) fizj. jeden z pięciu podstawowych smaków, smak kwasu glutaminowego występującego w białku;

przymiotnik

 (2.1) o wyrazistym, konkretnym smaku

Wiktionary

Umami (jap. 旨味, うま味; dosł.: smak, smaczność, smakowitość) – jeden z pięciu podstawowych smaków odczuwanych przez człowieka.

Istnieją osobne receptory kwasu glutaminowego, który jest źródłem smaku umami. Technicznie umami to smak glutaminianu, aminokwasu, który jest jednym z elementów budulcowych białka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W przypadku sosu sojowego, wędzonego mięsa czy sera, umami jest uwalniane w procesie fermentacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ũˈmãmʲi, AS: ũmãmʹi

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) rosołowy, mięsny

Wiktionary


umamiczny

→ umami


SJP.pl

Patrz:

umami

umarlaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od umarlak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umarlak m.

Wiktionary


umarlaczka

→ umarlak


SJP.pl

Patrz:

umarlak

umarlak

1. człowiek zmarły;
2. o kimś, kto wyglądem przypomina nieboszczyka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. nieboszczyk, zmarły

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umrzyk m., umieranie n.

:: zdrobn. umarlaczek m.

 czas. umrzeć dk., umierać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trup, umrzyk; gw. Górny Śląsk umarlok

Wiktionary


umarlec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. nieboszczyk

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ũˈmarlɛt͡s, AS: ũmarlec

Wiktionary


umarlok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. umarlak

Wiktionary


umartwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|umartwiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umartwienie n.

 czas. umartwiać ndk., umartwić dk.

Wiktionary


umartwiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. umartwić)

 (1.1) zadawać sobie ból fizyczny

 (1.2) przen. (także. rel.) praktykować wyrzeczenie się wygód, przyjemności

 (1.3) daw. przyczyniać zmartwień drugiej osobie

 (1.4) garb. czyścić i zobojętniać włosie

czasownik zwrotny niedokonany umartwiać się (dk. umartwić się)

 (2.1) umyślnie wyniszczać swój organizm

 (2.2) przen. (także. rel.) praktykować post, wyrzekać się wygód i przyjemności

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) A ja, gdy chorowali, wór przywdziewałem, / umartwiałem się postem / i moja modlitwa wracała do mojego łona, / jak po stracie przyjaciela czy brata.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umartwianie n., umartwienie n.

 czas. umartwić dk.

Wiktionary


umartwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|umartwić.

 (1.2) coś umartwiającego

 (1.3) daw. zmartwienie, zatroskanie

Wiktionary

Umartwienie – w chrześcijaństwie umyślne i dobrowolne wyrzekanie się pewnych przyjemności i wygód oraz panowanie nad samym sobą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Niech już Marcelina skończy z wyszukiwaniem sobie umartwień, bo się nabawi jakiejś choroby.

 (1.3) Dość już rozmyślania o umartwieniach, chodźmy na spacer!

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umartwić dk., umartwiać ndk.

 rzecz. umartwianie n.

Wiktionary


umarty

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. umarły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk umrzyty, umrzik

Wiktionary


umarzalny

o długu, kredycie itp.: dający się umorzyć


SJP.pl


umarzać

1. rezygnować całkowicie lub częściowo ze ściągania jakichś należności pieniężnych;
2. zmniejszać wartość użytkowanych środków trwałych, np. budynków, maszyn;
3. w prawie: rezygnować z dalszego postępowania sądowego w określonej sprawie


SJP.pl


umarznięty

[czytaj: umar-znięty] taki, który umarzł (umarznął); umarzły, umarźnięty


SJP.pl


umarzły

[czytaj: umar-zły] taki, który umarzł (umarznął); umarznięty, umarźnięty


SJP.pl


umarła

1. taki, który umarł;
2. skończony, miniony, np. umarła miłość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która nie żyje, nieboszczka

imiesłów przymiotnikowy przeszły czynny

 (2.1) zob. umrzeć.

forma czasownika.

 (3.1) 3 os. lm. nmos. zob. umrzeć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tydzień po pogrzebie zapomnieli o umarłej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umieranie n.

:: fm. umarły m.

 czas. umrzeć dk.

 ims. umarły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieboszczka, zmarła

Wiktionary


umarły

1. taki, który umarł;
2. skończony, miniony, np. umarła miłość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek, który umarł

imiesłów przymiotnikowy przeszły czynny

 (2.1) zob. umrzeć.

forma czasownika.

 (3.1) 3 os. lm. nmos. zob. umrzeć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ũˈmarwɨ, AS: ũmaru̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umieralność ż., umieralnia ż., umarła

 czas. umrzeć

 ims. umarła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieboszczyk, zmarły

Wiktionary


umarźnięty

taki, który umarzł (umarznął); umarzły, umarznięty


SJP.pl


umaszczać

gwarowo: okraszać tłuszczem


SJP.pl


umaszczenie

kolor sierści zwierząt; maść


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kolor sierści zwierzęcia;

Wiktionary

Um

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten pies ma rude umaszczenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũmaʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: ũmaščẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. maść

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ubarwienie

Wiktionary


umaszczony

o psie: mający umaszczenie, tj. określoną barwę sierści


SJP.pl


umawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|umawiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũmaˈvʲjä̃ɲɛ, AS: ũmavʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umawiać ndk., umówić

Wiktionary


umawiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. umówić)

 (1.1) zob. umówić.

czasownik zwrotny niedokonany umawiać się (dk. umówić się)

 (2.1) zob. umówić się.

 (2.2) pot. spotykać się ze sobą, będąc parą w nieformalnym związku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ũˈmavʲjät͡ɕ, AS: ũmavʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umawianie n., umowa ż.

 czas. umówić

 przym. umowny

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) chodzić, spotykać się, randkować

Wiktionary


umazanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|umazać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umazać dk.

 rzecz. maźnica ż., maź ż.

Wiktionary


umazać

1. ubrudzić coś przez mazanie; usmarować;
2. umazać się - ubrudzić się przez mazanie; usmarować się


SJP.pl


umazywać

1. mażąc, ubrudzić substancją mazistą lub płynem;
2. umazywać się - umazywać samego siebie


SJP.pl


umaścić

gwarowo: okrasić tłuszczem


SJP.pl


umbanda

kult afroamerykański łączący elementy religii afrykańskich oraz europejskiego okultyzmu i spirytyzmu


SJP.pl

Umbanda (w języku bantu: "sztuka leczenia, magia") – kult afroamerykański, rozpowszechniony w Ameryce Łacińskiej, zwłaszcza w Brazylii, łączący elementy wierzeń afrykańskich, europejskiego okultyzmu i spirytyzmu. Wyznawcy umbandy wierzą w siły dobra i są przekonani, że duchy zmarłych uczestniczą w ich spotkaniach dokonując uzdrowień i przepowiadając przyszłość.

Wikipedia


umbo

środkowa, wypukła część tarczy rycerskiej, wzmacniająca jej konstrukcję


SJP.pl

Um

Wikipedia


umbra

1. przestarzale: zasłona, abażur, parasolka, daszek na oczy; umbrelka
2. ciemnoczerwony ił zabarwiony związkami żelaza i magnezu; naturalna farba brunatnoczerwona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. ilasta skała koloru czerwono-brązowego

 (1.2) szt. brązowawy pigment używany w malarstwie, glinka farbiarska

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Umbra – rodzaj ryb z rodziny muławkowatych
  • Umbra – (Muławka bałkańska - Umbra krameri) – gatunek ryby
  • Umbra (malarstwo) – naturalny pigment zbliżony do ochry i sjeny
  • Umbra (astronomia) – cień całkowity (pojęcie stosowane do zaćmienia)
  • Umbra – dawniej abażur
  • Umbra (medycyna)
  • Umbra (Świat Mroku)
  • Umbria – (wł. Umbria) region administracyjny w centralnych Włoszech

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Producentami umbry są głównie Cypr, Anglia, Francja, Niemcy i Ameryka.

 (1.3) Ubarwienie umbry jest zielonobrunatne z nieregularnymi ciemnymi plamami.

 (1.4) Miecio trzyma w akwarium pięć umbr i piskorzyka.

 (1.5) Umbra posiada kształt stożka.

 (1.6) W obszarze plamaamy słonecznej astronom wskazał umbrę.

 (1.7) Starcie kurzu ze starych umbr zajęło jej pół godziny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈũmbra, AS: ũmbra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umbrelka ż., umbrela ż., umbryjski mrz., Umbrowie mos., Umbri mos.

 przym. umbryjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) muławka bałkańska, muławka, muławka europejska, muławka dunajska

Wiktionary


umbralny

związany z archetypem cienia w psychologii C. G. Junga


SJP.pl


umbrela

osłona tłumiąca zbyt jaskrawe światło lampy; abażur; umbrelka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. abażur na lampę

 (1.2) przest. daszek, zasłona na oczy

 (1.3) przest. rzad. parasol chroniący przed słońcem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ũmˈbrɛla, AS: ũmbrela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umbra ż., umbrel m., umbrakulum n.

:: zdrobn. umbrelka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) umbrel, stpol. umbela

 (1.2) umbrel, stpol. umbela

Wiktionary


umbrelka

osłona tłumiąca zbyt jaskrawe światło lampy; abażur; umbrela


SJP.pl


umbrella

[czytaj: ambrela] czcionka komputerowa


SJP.pl

Um

Wikipedia


umbri

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) hist. etn. starożytne plemię zamieszkujące Umbrię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Imperator nie zamierzał ulec Umbrom w tej sprawie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umbryjski mrz., Umbria ż., Umbrowie m. lm., Umbryjczyk mos., Umbryjka ż., umbra ż.

 przym. umbryjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Umbrowie

Wiktionary


umbria

region i kraina historyczna we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. region administracyjny w środkowych Włoszech;

Wiktionary

Umbria (wł. "Umbria") – region administracyjny w centralnych Włoszech, o powierzchni 8456 km², 872,9 tys. mieszkańców i stolicą w Perugii (146,7 tys. mieszkańców). Gęstość zaludnienia 103 osób na km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Perugia jest stolicą Umbrii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈũmbrʲja, AS: ũmbrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Umbri mos., Umbrowie mos. lm., Umbryjczyk mos., Umbryjka ż., umbryjski mrz.

 przym. umbryjski

Wiktionary


umbriel

satelita Urana


SJP.pl


umbrowie

starożytny lud


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) hist. etn. starożytne plemię zamieszkujące Umbrię;

Wiktionary

Umbrowie ( Umbri) − jedno z plemion italskich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Założycielami osady na lagunie mogli być greccy koloniści z Tesalii, Umbrowie lub Etruskowie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umbryjski mrz., Umbria ż., Umbri m. lm., Umbryjczyk mos., Umbryjka ż., umbra ż.

 przym. umbryjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Umbri

Wiktionary


umbryjczyk

mieszkaniec Umbrii (regionu)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Umbrii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu Umbryjczyków emigrowało do Ameryki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Umbria ż., Umbrowie m. lm., Umbri m. lm.

:: fż. Umbryjka ż.

 przym. umbryjski

Wiktionary


umbryjka

mieszkanka Umbrii (regionu)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Umbrii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na stacji wsiadło kilka starszych Umbryjek z dziećmi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Umbria ż., Umbrowie m. lm., Umbri m. lm.

:: fm. Umbryjczyk mos.

 przym. umbryjski

Wiktionary


umbryjski

przymiotnik od: Umbria (region we Włoszech)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Umbrii, związany z Umbrią

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. nazwa języka;

 (2.2) jęz. nazwa dialektu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Polacy zwiedzili umbryjskie sanktuaria.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Umbri mos., Umbria ż., Umbrowie m. lm., Umbryjczyk mos., Umbryjka ż., umbra ż.

Wiktionary


umbryna

gatunek ryby okoniokształtnej z rodziny kulbinowatych; drum iberyjski, umbryna iberyjska


SJP.pl


umbundu

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) jęz. język z rodziny bantu, używany w Angoli;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzisiaj na ulicach Luandy mieszają się owalny umbundu, Owimbundu, lingala (język, który narodził się, aby w nim śpiewać), pokaleczony francuski repatriantów sfruwających znad Sekwany, wypieszczony portugalski lokalnych paniczyków, głuchy portugalski zgłoskożernych Portugalczyków, osobliwy kimbundu ostatnich bessanga.

Wiktionary


umcia-umcia

związek frazeologiczny

 (1.1) żart. seks

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Robimy umcia-umcia każdego ranka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũmʲt͡ɕa‿ˈũmʲt͡ɕa, AS: ũmʹća‿ũmʹća

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) figo-fago, fiku-miku, bara-bara

Wiktionary


umcs

skrót od: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej - uczelnia w Lublinie


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = eduk. Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pisarz ukończył studia zaoczne na UMCS w Lublinie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌu‿ɛ̃m‿t͡sɛ‿ˈːs, AS: u‿ẽm‿c•‿es

Wiktionary


umcyk

środowiskowo: osoba słuchająca muzyki klubowej


SJP.pl


umd

skrót od: Unia Młodzieży Demokratycznej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • UMD - universal media disc – Rodzaj dysku stworzonego przez firmę Sony
  • UMD - uniwersytet w Maryland

Wikipedia


umeblowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|umeblować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był to pokój niewielkich rozmiarów, którego umeblowanie stanowiły fotele, sofy, stoliki, biureczka.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umeblować dk.

 rzecz. mebel mrz., mebelek mrz.

Wiktionary


umeblować

zaopatrzyć mieszkanie w meble


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. meblować)

 (1.1) wyposażyć pomieszczenie w meble

czasownik zwrotny dokonany umeblować się (ndk. meblować się)

 (2.1) umeblować swoje pomieszczenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wynajęte mieszkanie trzeba było najpierw umeblować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mebel mrz., umeblowanie n., mebelek mrz.

 czas. meblować

 przym. umeblowany

Wiktionary


umer

nazwisko


SJP.pl

Um

Wikipedia


umfal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wypadek, nieszczęśliwe zdarzenie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. wypadek.

Wiktionary


umi

skrót od: Ursa Minor - Mała Niedźwiedzica


SJP.pl

Umi (jap. 宇美町 Umi-machi) – miasto w Japonii, na wyspie Kiusiu, w prefekturze Fukuoka. Według danych na rok 2020 miejscowość zamieszkiwało 37 671 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wyniosła 1247 os./km².

Wikipedia


umiak

duża, szybka i lekka łódź, używana przez Eskimosów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) duża eskimoska łódź wiosłowo-żaglowa

Wiktionary

Umiak – duża inuicka (eskimoska) łódź wiosłowo-żaglowa wykonana ze skór foczych rozpiętych na szkielecie z drewna wyrzuconego przez morze lub kości wielorybów. Może mieć od 6 do 10 m długości i pomieścić do 20 osób oraz ich bagaże (w tym namioty). Służy do transportu i przewozu dobytku inuickich rodzin podczas letnich wędrówek na tereny łowieckie oraz do grupowych polowań na wieloryby (wówczas na umiaku rozpina się niewielki żagiel).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈũmʲjak, AS: ũmʹi ̯ak

Wiktionary


umianowice

Umianowice – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Kije. Ma status sołectwa.

Były wsią klasztoru klarysek krakowskich w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku. W 1944 roku w okolicy Umianowic miał miejsce partyzancki atak na niemiecki pociąg. W czasie walk poległo 13 partyzantów Batalionów Chłopskich.

Wikipedia


umiar

brak przesady, powściągliwość w czymś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) brak przesady, powściągliwość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Umiar zawsze jest lepszy od każdego ekstremizmu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umiarkowanie n.

 przym. umiarkowany

 przysł. umiarkowanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomiarkowanie, umiarkowanie, miara, wstrzemięźliwość

Wiktionary


umiarawiać

w medycynie: przywracać prawidłowy rytm pracy, np. umiarawiać akcję (czynność) serca, oddech


SJP.pl


umiarkowanie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób umiarkowany

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) cecha tego, co umiarkowane, stonowane

Wiktionary

Umiarkowanie, wstrzemięźliwość, umiar ( σωφροσύνη, "sophrosyne", temperantia) – cnota moralna, która polega na używaniu rozumu dla panowania nad własnymi popędami, emocjami, instynktami i potrzebami. Oznacza umiejętność korzystania z dóbr materialnych zgodnie z ich celem. Zapewnia panowanie woli nad popędami. Stawia pragnieniom pewne granice. Wywodzi się ze starożytnej cnoty sophrosyne, mającej szersze i bardziej zróżnicowane znaczenie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌũmʲjarkɔˈvãɲɛ, AS: ũmʹi ̯arkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. umiarkowany

 rzecz. umiar mrz., umiarkowaność ż.

Wiktionary


umiarkowaność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co umiarkowane

Wiktionary

Powiązane:

 przym. umiarkowany

 przysł. umiarkowanie

 rzecz. umiarkowanie n.

Wiktionary


umiarkowany

przymiotnik jakościowy

 (1.1) umiejący zachować umiar

 (1.2) taki, który nie jest ani zbyt duży, ani zbyt mały

 (1.3) o poglądach: pośredni między radykalnym a zachowawczym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũmʲjarkɔˈvãnɨ, AS: ũmʹi ̯arkovãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umiar mrz., umiarkowanie n., umiarkowaność ż.

 przysł. umiarkowanie

Wiktionary


umiarkowańszy

stopień wyższy od przymiotnika: umiarkowany; bardziej umiarkowany


SJP.pl


umiarowienie

w medycynie: przywrócić prawidłowy rytm pracy, np. umiarowić akcję (czynność) serca, oddech


SJP.pl


umiarowić

w medycynie: przywrócić prawidłowy rytm pracy, np. umiarowić akcję (czynność) serca, oddech


SJP.pl


umiarowy

wielokąt umiarowy - wielokąt mający wszystkie boki i kąty równe


SJP.pl


umiastowić

1. przekształcić w miasto;
2. przejąć przez miasto


SJP.pl


umiastowski

nazwisko


SJP.pl


umiastów

1. przekształcić w miasto;
2. przejąć przez miasto


SJP.pl

Umiastów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim, w gminie Ożarów Mazowiecki. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie warszawskim.

Według stanu w 2021 sołectwo liczyło 422 mieszkańców.

Wikipedia


umiatać

dawniej: zamiatać


SJP.pl


umiały

przymiotnik

 (1.1) stpol. ten, który umie, erudyta, wykształcony

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. nmos. lm. przesz. od: umieć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ũˈmʲjawɨ, AS: ũmʹi ̯au̯y

Wiktionary


umiejscawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wyznaczanie lub ustalanie miejsca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Anachronizm jest błędem chronologicznym, polegającym na umiejscawianiu w dziele zjawiska lub zachowania, które miało miejsce w innym czasie: przed lub po.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umiejscowienie n., miejsce n., miejscowość ż.

 czas. umiejscawiać ndk., umiejscowić dk.

Wiktionary


umiejscawiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. umiejscowić)

 (1.1) wyznaczać miejsce czegoś

 (1.2) ustalać czas i miejsce czegoś

 (1.3) ograniczać coś do jednego miejsca

czasownik zwrotny niedokonany umiejscawiać się (dk. umiejscowić się)

 (2.1) pojawiać się w jakimś miejscu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. miejsce n., umiejscawianie n., umiejscowienie n.

 czas. umiejscowić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lokalizować

 (1.2) umieszczać

Wiktionary


umiejscowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wyznaczenie lub ustalenie miejsca

 (1.2) położenie czegoś; miejsce, w którym to się znajduje

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Umiejscowienie wsi przypomina ślepy zaułek. Otoczona zewsząd zielonymi wzgórzami (…) oferuje rodzaj klaustrofobii.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umiejscawianie n., umiejscowić, umiejscawiać

 rzecz. umiejscawianie n., miejsce n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) położenie, lokalizacja, usytuowanie

Wiktionary


umiejscowiony

znajdujący się w określonym miejscu


SJP.pl


umiejscowić

czasownik przechodni dokonany (ndk. umiejscawiać)

 (1.1) dokonany od|umiejscawiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umiejscowienie n., miejsce n., umiejscawianie n.

 czas. umiejscawiać ndk.

Wiktionary


umiejący

1. mieć praktyczną wiedzę na jakiś temat;
2. potrafić coś zrobić


SJP.pl


umiejętnie

przysłówek

 (1.1) w sposób umiejętny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas akcji był stuprocentowym gliniarzem, a pijakiem stawał się dopiero po pracy, podczas gdy Teofil umiejętnie potrafił łączyć picie i obowiązki służbowe. Ale dziś jakoś nie połączył i teraz zaczynał odczuwać negatywne skutki niedopicia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umiejętność ż.

 przym. umiejętny

Wiktionary


umiejętniej

stopień wyższy od przysłówka: umiejętniej


SJP.pl


umiejętniejszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: umiejętny; bardziej umiejętny


SJP.pl


umiejętność

praktyczna znajomość czegoś, wiedza o czymś, biegłość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biegłość w danym temacie, praktyczna zdolność do robienia czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Umiejętności kulinarne twojej mamy są imponujące.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũmʲjɛ̇ˈjɛ̃ntnɔɕt͡ɕ, AS: ũmʹi ̯ėi ̯ẽntność

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umieć

 przym. umiejętny

 przysł. umiejętnie, nieumiejętnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdolność; gw. Górny Śląsk grajfka

Wiktionary


umiejętny

świadczący o czyjejś wiedzy, biegłości, wprawie w czymś


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) świadczący o czyjejś wiedzy, posiadaniu umiejętności, wprawy w czymś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umiejętność ż.

 przysł. umiejętnie, nieumiejętnie

 czas. umieć

Wiktionary


umielać

rzadko: mieląc, rozcierać coś na proszek; rozmielać


SJP.pl


umielić

rzadko: mieląc, rozetrzeć na proszek, miazgę; rozmielić


SJP.pl


umienianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Umienia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Umień m.

:: fż. umienianka ż.

 przym. umieński

Wiktionary


umienianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Umienia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Umień m.

:: fm. umienianin m.

 przym. umieński

Wiktionary


umienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|umieć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umieć

Wiktionary


umierająca

kobieta umierająca, będąca w agonii; konająca


SJP.pl

Patrz:

umierać

umierający

osoba umierająca, będąca w agonii; konający


SJP.pl

Patrz:

umierać

umieralnia

1. pejoratywnie: dom opieki dla nieuleczalnie chorych; hospicjum;
2. z dezaprobatą o schronisku dla zwierząt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. pejor. niewyszukane miejsce do umierania dla ludzi i zwierząt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do tej umieralni przywożono ludzi jak do szatni, aby czym prędzej zrzucali doczesne powłoki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umarły mos., umieralność ż., umieranie n., umrzyk mos.

 czas. umierać ndk., umrzeć dk.

 przym. umarły

 ims. umarły

Wiktionary


umieralność

liczba zgonów w jednostce czasu w stosunku do ogółu ludności żyjącej na danym obszarze; śmiertelność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) demogr. stosunek liczby zgonów w określonej jednostce czasu do ogółu mieszkańców danego obszaru;

Wiktionary

Umieralność, współczynnik umieralności, współczynnik zgonów – w demografii i epidemiologii liczba zgonów w stosunku do liczby mieszkańców danego obszaru w określonej jednostce czasu. W epidemiologii jest to liczba zgonów na "k" osób (najczęściej 100 tys.) wśród ogółu obserwowanej populacji. W demografii współczynnik ten służy wraz z innymi wskaźnikami do badania ruchu naturalnego i podawany jest zazwyczaj w promilach według wzoru:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przeludnienie może wynikać ze wzrostu liczby urodzeń, spadku współczynnika umieralności, wzrostu imigracji lub braku równowagi biologicznej i wyczerpania zasobów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umarły mos., umieralnia ż., umieranie n., umrzyk mos.

 czas. umierać ndk., umrzeć dk.

 przym. umarły

 ims. umarły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śmiertelność

Wiktionary


umieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|umierać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũmʲjɛˈrãɲɛ, AS: ũmʹi ̯erãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umierać ndk.

 przym. obumarły

 rzecz. umieralność ż., umieralnia ż., umarła ż., umarlak mos., umrzyk m.

 ims. umarła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konanie, marcie

Wiktionary


umierać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. umrzeć)

 (1.1) kończyć swoje życie, przestawać żyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ludzie boją się starości — a umierać młodo nie pragną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ũˈmʲjɛrat͡ɕ, AS: ũmʹi ̯erać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umieralność ż., mór m., umarlak m., umrzyk m., umieranie n., umieralnia ż., umór mrz.

 czas. umrzeć dk.

 przym. obumarły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konać, mrzeć; eufem. odchodzić; wulg. zdychać

Wiktionary


umieski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Umieszcza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Umieszcz m., umieszczanin m., umieszczanka ż.

 przym. umieszczański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) umieszczański

Wiktionary


umieszać

dawniej: zmieszać, wymieszać


SJP.pl


umieszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|umieszczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũmʲjɛʃˈt͡ʃãɲɛ, AS: ũmʹi ̯eščãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umieszczać

Wiktionary


umieszczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Umieszcza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Umieszcz m.

:: fż. umieszczanka ż.

 przym. umieski, umieszczański

Wiktionary


umieszczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Umieszcza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Umieszcz m.

:: fm. umieszczanin m.

 przym. umieski, umieszczański

Wiktionary


umieszczać

1. kłaść, stawiać gdzieś, lokować w jakimś miejscu;
2. kierować kogoś dokądś, wyznaczać miejsce pobytu, pracy itp.


SJP.pl

czasownik

 (1.1) stawiać, kłaść kogoś lub coś w określonym miejscu; umiejscawiać

 (1.2) ustalać komuś miejsce pobytu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rosja umieściła nowego satelitę na orbicie okołoziemskiej.

 (1.1) Chłopak, który umieścił na murach wiele rasistowskich napisów, został złapany przez policję.

 (1.2) Potrzebuję zaświadczeń osób, które zostały umieszczone w naszym szpitalu w ostatnim miesiącu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ũˈmʲjɛʃt͡ʃat͡ɕ, AS: ũmʹi ̯eščać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umieszczanie n.

 czas. umieścić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) umiejscawiać, sytuować, sadowić, kłaść, lokować, rozmieszczać

Wiktionary


umieszczański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Umieszcza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Umieszcz m., umieszczanin m., umieszczanka ż.

 przym. umieski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) umieski

Wiktionary


umieszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|umieścić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũmʲjɛʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: ũmʹi ̯eščẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umieścić

Wiktionary


umieć

1. mieć praktyczną wiedzę na jakiś temat;
2. potrafić coś zrobić


SJP.pl

czasownik modalny

 (1.1) potrafić coś zrobić; wiedzieć, jak coś zrobić

 (1.2) pot. opanować materiał na egzamin, klasówkę, itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie umiem pisać lewą ręką. Umiem naprawić pralkę.

 (1.2) Umiesz angielski? Dzisiaj klasówka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈũmʲjɛ̇t͡ɕ, AS: ũmʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umienie n., umiejętność

 przym. umiejętny

 czas. naumieć się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potrafić, być w stanie, wiedzieć, znać

Wiktionary


umieński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Umienia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Umień m., umienianin m., umienianka ż.

Wiktionary


umieścić

1. położyć, postawić gdzieś, ulokować w jakimś miejscu;
2. skierować kogoś dokądś, wyznaczyć miejsce pobytu, pracy itp.


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. umieszczać)

 (1.1) dokonany od|umieszczać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odcisk pieczęci z herbem nie może być umieszczany na dokumentach urzędowych w sprawach z zakresu administracji rządowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ũˈmʲjɛ̇ɕt͡ɕit͡ɕ, AS: ũmʹi ̯ėśćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umieszczenie n., miejski mrz., miasto

 czas. umieszczać, pomieścić

 przyim. miasto

 przym. miejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) umiejscowić, ulokować, uplasować, usytuować

Wiktionary


umieść

przemieścić za pomocą miotły, zamieść


SJP.pl


umig

skrótowiec

 (1.1) = Urząd Miasta i Gminy

Wiktionary

Powiązane:

 skr. UM

Wiktionary


umilacz

coś, co umila czas, poprawia nastrój


SJP.pl


umilać

sprawiać, aby coś było milsze, sprawiało przyjemność; uprzyjemniać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. umilić)

 (1.1) powodować, że coś staje się miłe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umilanie n., umilenie n.

 czas. umilić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bawić, uprzyjemniać, upiększać, zabawiać

Wiktionary


umilenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|umilić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũmʲiˈlɛ̃ɲɛ, AS: ũmʹilẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umilić, umilać

Wiktionary


umilić

sprawić, aby coś było milsze, sprawiło przyjemność; uprzyjemnić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. umilać)

 (1.1) dokonany od|umilać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ũˈmʲilʲit͡ɕ, AS: ũmʹilʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umilenie n., umilanie n.

 czas. umilać ndk.

Wiktionary


umilkły

taki, który umilkł


SJP.pl


umitrężać

dawniej: męczyć, nużyć


SJP.pl


umitygować

uspokoić, pohamować kogoś, uśmierzyć coś; ułagodzić


SJP.pl


umizg

dawniej:
1. zabiegi mające na celu pozyskanie względów osoby płci odmiennej, starania o czyjąś rękę; flirt, umizgi, zaloty, konkury, amory, zalecanki;
2. gest, mina, spojrzenie wyrażające uprzejmość, przychylność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gest pełen życzliwości, przymilenie się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiedziała dobrze, że na jednym umizgu się nie skończy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umizganie się n., umizgant mos., umizgi lm nm., umizgiwanie n., umizgliwość ż., umizgnięcie się n., umizgus mos.

 czas. umizgać się ndk., umizgiwać się ndk., umizgnąć się dk.

 przym. umizgliwy

Wiktionary


umizgant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. osoba umizgująca się, zalotnik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przychodziły do niej różne umizganty, ale ona wciąż czekała na tego jednego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umizg mrz., umizganie się n., umizgi lm nm., umizgiwanie n., umizgliwość ż., umizgnięcie się n., umizgus mos.

 czas. umizgać się ndk., umizgiwać się ndk., umizgnąć się dk.

 przym. umizgliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konkurent, zalotnik; daw. umizgus

Wiktionary


umizgać

umizgać się - przymilać się, zalecać się do kogoś w celu zdobycia jego względów, miłości


SJP.pl


umizgi

dawniej:
1. zabiegi mające na celu pozyskanie względów osoby płci odmiennej, starania o czyjąś rękę; flirt, umizgi, zaloty, konkury, amory, zalecanki;
2. gest, mina, spojrzenie wyrażające uprzejmość, przychylność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) przymilanie się, kokietowanie

 (1.2) przen. zwracanie się, dotykanie

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: umizg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na nieustanne jego umizgi odpowiadała mruganiem powiek.

 (1.2) Rumieni się on od słońca umizgów i krwawo-złote łuski niosą jego wody próżniacze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umizg mrz., umizganie się n., umizgant mos., umizgiwanie n., umizgliwość ż., umizgnięcie się n., umizgus mos.

 czas. umizgać się ndk., umizgiwać się ndk., umizgnąć się dk.

 przym. umizgliwy

Wiktionary


umizgliwy

przymiotnik

 (1.1) daw. taki, który się umizguje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chadzał do niej jeden umizgliwy młodzieniec z sąsiedztwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umizg mrz., umizganie się n., umizgant mos., umizgi lm nm., umizgiwanie n., umizgliwość ż., umizgnięcie się n., umizgus mos.

 czas. umizgać się ndk., umizgiwać się ndk., umizgnąć się dk.

Wiktionary


umizgus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. osoba umizgująca się, zalotnik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dała kosza kolejnemu umizgusowi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umizg mrz., umizganie się n., umizgant mos., umizgi lm nm., umizgiwanie n., umizgliwość ż., umizgnięcie się n.

 czas. umizgać się ndk., umizgiwać się ndk., umizgnąć się dk.

 przym. umizgliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konkurent, zalotnik; daw. umizgant

Wiktionary


umiędzynarodawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|umiędzynarodawiać.

Wiktionary


umiędzynarodowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|umiędzynarodowić.

Wiktionary


umiędzynarodowić

1. ustanowić zarząd kilku państw nad czymś na mocy układów międzynarodowych;
2. udostępnić coś wielu państwom


SJP.pl


umiękać

dawniej: stawać się miękkim; mięknąć, rozmiękać


SJP.pl


umięśniać

potocznie: zwiększać wielkość mięśni w danej części ciała


SJP.pl


umięśnienie

potocznie:
1. zwiększyć wielkość mięśni w danej części ciała;
2. umięśnić się - rozbudować mięśnie całego ciała


SJP.pl


umięśniony

potocznie:
1. zwiększyć wielkość mięśni w danej części ciała;
2. umięśnić się - rozbudować mięśnie całego ciała


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający silnie rozwinięte mięśnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mięsień mrz., mięso n., mięśniak mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) muskularny

Wiktionary


umięśnić

potocznie:
1. zwiększyć wielkość mięśni w danej części ciała;
2. umięśnić się - rozbudować mięśnie całego ciała


SJP.pl


umiłowana

kobieta, z którą łączy kogoś wielka miłość; ukochana


SJP.pl

Um

Wikipedia


umiłowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|umiłować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. miłowanie n., umiłowany mos.

 czas. umiłować dk., miłować ndk.

 przym. umiłowany

Wiktionary


umiłowany

darzony wielką miłością; ukochany, kochany


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: umiłować

przymiotnik

 (2.1) będący obiektem czyjegoś umiłowania

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (3.1) osoba, którą ktoś umiłował

Wiktionary

Przykłady

 (3.1) Na łożu mym nocą szukałam / umiłowanego mej duszy, / szukałam go, lecz nie znalazłam.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umiłowanie n.

:: fż. umiłowana ż.

 czas. miłować ndk., umiłować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kochany, ukochany

Wiktionary


umiłować

czasownik przechodni dokonany (ndk. miłować)

 (1.1) książk. bardzo ukochać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jezus wiedząc, że nadeszła Jego godzina przejścia z tego świata do Ojca, umiłowawszy swoich na świecie, do końca ich umiłował.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umiłowany mos., miłowanie n., umiłowanie n., miłostka ż., miłość ż.

 czas. miłować ndk.

 przym. umiłowany

Wiktionary


umiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Umiński (ur. 1956) – polski polityk, przedsiębiorca
  • Jan Umiński (1930–1990) – polski duchowny rzymskokatolicki,
  • Jan Nepomucen Umiński (1778-1851) – generał brygady Księstwa Warszawskiego
  • Józef Umiński (1888–1954) – polski ksiądz katolicki
  • Maksymilian Umiński (?–1794) – starościc bielski, porucznik artylerii
  • Piotr Umiński (1830–1906) – polski działacz społeczny
  • Robert Umiński (ur. 1983) – polski żużlowiec
  • Władysław Umiński (1865–1954) – polski pisarz tworzący fantastykę naukową
  • Zdzisław Umiński (ur. 1924) – polski prozaik i krytyk literacki

Wikipedia


umk

[czytaj: u-em-KA] skrót od:
1. Uniwersytet Mikołaja Kopernika (w Toruniu);
2. Urząd Miasta Krakowa


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik

 (1.1) = eduk. Uniwersytet Mikołaja Kopernika;

 (1.2) = adm. Urząd Miasta Krakowa;

Wiktionary


umknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|umknąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ũˈmʲcɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: ũmʹḱńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umknąć

Wiktionary


umknąć

uciec skądś szybko


SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. umykać)

 (1.1) dokonany od|umykać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Większość umknęła sekretnymi korytarzami podziemnymi, których trasę poznaliśmy po kilku dniach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈũmknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: ũmknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umknięcie n., umykanie n.

 czas. umykać ndk.

Wiktionary


uml

[czytaj: u-em-EL] skrót angielskiego: Unified Modeling Language - Ujednolicony Język Modelowania, język formalny służący do opisu świata obiektów w analizie obiektowej oraz w programowaniu obiektowym


SJP.pl


umlaucik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od umlaut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umlaut m.

Wiktionary


umlaut

postać przegłosu w językach germańskich, polegająca na wymianie samogłosek tylnych na samogłoski przednie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. przegłos

 (1.2) znak przegłosu – dwie kropki nad literą

Wiktionary

Nie mylić z: Diereza (pisownia).

Zasugerowano, aby ten artykuł na różne artykuły – o znaku diakrytycznym i przegłosie germańskim.

Umlaut (dosłownie: "przegłos") – zmiana brzmienia samogłoski spotykana w językach germańskich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈũmlawt, AS: ũmlau̯t

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umlaucik mrz.

Wiktionary


umma

wspólnota wszystkich wyznawców islamu; wszechmuzułmańska wspólnota


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Umma – starożytne miasto sumeryjskie
  • umma – słowo arabskie
  • Umma – rodzaj ważek

Wikipedia


umnictwo

dawniej:
1. literatura, piśmiennictwo;
2. umiejętność;
3. zasób wiedzy


SJP.pl


umniejszać

czynić kogoś lub coś mniej ważnym, uznawać coś za błahe, pozbawione znaczenia


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. umniejszyć)

 (1.1) czynić coś mniej ważnym; obniżać wartość, wielkość, znaczenie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umniejszyć

 rzecz. umniejszanie n., umniejszenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bagatelizować, banalizować, dezaprobować, dezawuować, dyskredytować, minimalizować, osłabiać, podważać, pomniejszać, spłycać, ujmować

Wiktionary


umniejszyć

uczynić kogoś lub coś mniej ważnym, uznać coś za błahe, pozbawione znaczenia


SJP.pl


umocnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|umocnić.

 (1.2) nasyp zabezpieczający brzeg rzeki

 (1.3) wojsk. fortyfikacja budowana na polu walki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prezydent Nicolas Sarkozy, sam Francuz w pierwszym pokoleniu, jeszcze w kampanii wyborczej obiecywał „umocnienie tożsamości francuskiej”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũmɔt͡sʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: ũmocʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umocnić dk., umacniać ndk., umocować dk., mocować ndk.

 rzecz. umacnianie n.

 przym. umocnieniowy, mocny

Wiktionary


umocnieniowy

→ umocnienie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z umacnianiem, budowa obwarowań lub z umocnieniami, obwarowaniami

 (1.2) związany z umacnianiem, zapewnieniem czemuś stabilności, lub umocnieniami do tego służącym

Wiktionary

Patrz:

umocnienie

Przykłady

 (1.1) Szwadrony liniowe po zajęciu wyznaczonych stanowisk z miejsca przystąpiły do prac umocnieniowych.

 (1.1) Malta miała podwójny luksus, posiadała zarówno mocny pierścień umocnieniowy, służący prowadzeniu obrony wokół wyspy przeciwko słabszym natrętom, oraz fortyfikację otaczającą stolicę (…)

 (1.2) Nie pomogły nawet prace umocnieniowe prowadzone po II wojnie światowej. Przyczyną obsuwania gruntu było nie tylko morze, ale również opady atmosferyczne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umocnienie n., umacnianie n.

 czas. umocnić dk., umacniać ndk.

 przym. umocniony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fortyfikacyjny

Wiktionary


umocnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. umacniać)

 (1.1) dokonany od|umacniać.

czasownik zwrotny dokonany umocnić się (ndk. umacniać się)

 (2.1) dokonany od|umacniać się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umacnianie n., umocnienie n.

 czas. umacniać

 przym. umocnieniowy, mocny

Wiktionary


umocowany

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: umocować

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) daw. pełnomocnik, plenipotent

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũmɔt͡sɔˈvãnɨ, AS: ũmocovãny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umocować dk.

Wiktionary


umocować

czasownik przechodni dokonany (ndk. umocowywać)

 (1.1) połączyć trwale coś z czymś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umocowanie n., umocowany mos., umocnienie n.

 czas. mocować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przybić, przytwierdzić

Wiktionary


umocowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. umocować)

 (1.1) trwale łączyć coś z czymś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umocowywanie n.

 czas. mocować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mocować, przymocowywać, przytwierdzać, zamocowywać

Wiktionary


umoczyć

1. zanurzając w płynie uczynić coś mokrym; zwilżyć;
2. nie załatwić czegoś pomyślnie, zrobić coś źle, nieumiejętnie


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) uczynić coś mokrym, zanurzając w płynie

 (1.2) pot. zrobić coś źle, stracić coś poprzez nieumiejętne zrobienie czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uważaj, bo umoczysz sobie rękaw.

 (1.2) Janek umoczył kupę kasy, kupując te akcje.

 (1.2) Nasi znowu umoczyli mecz.

 (1.2) Umoczyłem egzamin poprawkowy, teraz jedyna nadzieja w komisie.

Wiktionary


umodelować

przestarzale: uformować


SJP.pl


umodnić

1. uczynić modnym, popularnym;
2. uczynić nowoczesnym; zmodernizować, uwspółcześnić, unowocześnić


SJP.pl


umoralniający

prawić morały; pouczać


SJP.pl


umoralnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|umoralniać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umoralniać ndk.

 rzecz. morał mrz., moralizatorka ż.

Wiktionary


umoralniać

prawić morały; pouczać


SJP.pl


umordować

1. zmęczyć, utrudzić;
2. umordować się - zmęczyć się, utrudzić się, wyczerpać się


SJP.pl


umorusanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|umorusać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũmɔruˈsãɲɛ, AS: ũmorusãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umorusać

Wiktionary


umorusać

1. pobrudzić, usmolić;
2. umorusać się - pobrudzić się, usmolić się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) pot. ubrudzić twarz lub ręce, zwykle na ciemno

czasownik zwrotny umorusać się

 (2.1) pot. ubrudzić sobie twarz lub ręce, zwykle na ciemno

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A ten najmłodszy Rysio był zawsze umorusany, chodził z gilem do pasa i płakał, że go dzieci znowu zostawiły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũmɔˈrusat͡ɕ, AS: ũmorusać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umorusanie n.

Wiktionary


umorzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) praw. finans. dobrowolne zrzeczenie się częściowe lub całkowite należności w ramach umownego porozumienia pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem

 (1.2) praw. zamknięcie postępowania sądowego w danej sprawie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umorzyć dk.

Wiktionary


umorzeniowy

przymiotnik od: umorzenie


SJP.pl


umotina

język grupy Indian brazylijskich


SJP.pl


umotywować

podać motywy czegoś, uzasadnić istnienie czegoś


SJP.pl


umowa

1. pisemne lub ustne porozumienie stron; ugoda;
2. dokument, w którym określone są prawa i obowiązki stron zainteresowanych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wzajemne zobowiązanie dwóch lub więcej osób do zrobienia czegoś lub zachowywania się w określony sposób; arkusz lub inny zapis takiego zobowiązania;

Wiktionary

Zobacz też: kontrakt (ujednoznacznienie).

Umowa, kontrakt ( contractus) – w prawie cywilnym zgodne porozumienie dwóch lub więcej stron ustalające ich wzajemne prawa lub obowiązki (ang. a meeting of minds). Na umowę składają się dwa lub więcej zgodnych oświadczeń woli (konsens) zmierzających do zawarcia umowy danego rodzaju. Złożenie przez strony oświadczeń woli, które nie są zgodne, określa się mianem dyssensu. Umowy są zawsze co najmniej dwustronnymi czynnościami prawnymi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rozmowy między firmami zakończyły się podpisaniem umowy o współpracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ũˈmɔva, AS: ũmova

Wiktionary

Powiązane:

 przym. umowny

 czas. umawiać ndk., umówić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) porozumienie, kontrakt, układ

Wiktionary


umownie

przysłówek

 (1.1) w sposób umowny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umowa ż., umowność ż.

 przym. umowny

Wiktionary


umowność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest umowne; cecha tych, którzy są umowni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. umowny

 przysł. umownie

Wiktionary


umowny

1. określony umową, wynikający z umowy;
2. nierzeczywisty, fikcyjny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący umowy

 (1.2) wymyślony, nierzeczywisty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przykładzie posłużyliśmy się umownymi symbolami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ũˈmɔvnɨ, AS: ũmovny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umowa ż., umowność ż.

 czas. umawiać (się) ndk., umówić (się) dk.

 przysł. umownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) konwencjonalny, zwyczajowy

Wiktionary


umościć

ułożyć się, usiąść gdzieś wygodnie


SJP.pl


umożliwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|umożliwiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũmɔʒlʲiˈvʲjä̃ɲɛ, AS: ũmožlʹivʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umożliwiać

 przysł. możliwie

Wiktionary


umożliwiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. umożliwić)

 (1.1) dawać, tworzyć jakąś możliwość zrobienia czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten przyrząd umożliwia bezpieczny pomiar napięcia w gniazdku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũmɔʒˈlʲivʲjät͡ɕ, AS: ũmožlʹivʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. możliwość ż., umożliwianie

 przym. możliwy

 przysł. możliwie

 czas. uniemożliwiać, uniemożliwić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozwalać, zezwalać, dawać

Wiktionary


umożliwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|umożliwić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũmɔʒlʲiˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: ũmožlʹivʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umożliwić

 przysł. możliwie

Wiktionary


umożliwić

czasownik przechodni dokonany (ndk. umożliwiać)

 (1.1) zob. umożliwiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũmɔʒˈlʲivʲit͡ɕ, AS: ũmožlʹivʹić

Wiktionary

Powiązane:

 przym. możliwy

 przysł. możliwie

 czas. uniemożliwić, uniemożliwiać dk.

 rzecz. umożliwienie n.

Wiktionary


umptekit

magmowa skała głębinowa, rodzaj sjenitu


SJP.pl


umrzeć

1. przestać żyć; skonać;
2. przenośne: zakończyć się; wygasnąć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. umierać)

 (1.1) skończyć życie

 (1.2) książk. przen. zakończyć byt, przestać istnieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzeba przyspieszyć tylko sprawę rozwodową w konsystorzu, przewalczyć przeszkody, unieważnić małżeństwo z Piotrem Orzeszko. "Zwyciężę albo umrę!…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈũmʒɛt͡ɕ, AS: ũmžeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umieralność ż., umieralnia ż., mór mrz., umarły mos., umarła ż., umrzyk mos., umarlak mos., umarcie n., umór mrz.

 czas. mrzeć ndk., umierać ndk.

 ims. umarły, umarła

 przym. obumarły, umarły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skonać; gw. Górny Śląsk skrepnąć, świtnonć; przen. odejść; podn. rozstać się z życiem, przejść na tamten świat, wydać ostatnie tchnienie, wyzionąć ducha, oddać ducha, oddać Bogu ducha / oddać duszę Bogu, zasnąć na wieki, pożegnać się ze światem, o dziecku powiększyć grono aniołków; książk. przenieść się / odejść na łono Abrahama; pot. żart. pójść do Abrahama na piwo; pot. kopnąć w kalendarz, wykorkować, wykitować, przekręcić się, kojfnąć; posp. wyciągnąć nogi / wyciągnąć kopyta, odwalić kitę; wulg. i o zwierzętach zdechnąć

Wiktionary


umrzik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. umarły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk umarty, umrzyty

Wiktionary


umrzyk

trup, nieboszczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. nieboszczyk, zmarły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) nasz doktor nie takich umrzyków jak ty przywracał do życia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈũmʒɨk, AS: ũmžyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umieralność ż., umieranie n., umarlak mos., umieralnia ż.

 czas. umrzeć dk., umierać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trup, umarlak

Wiktionary


umrzyty

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. umarły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk umarty, umrzik

Wiktionary


umts

skrót od: Universal Mobile Telecommunications System - Uniwersalny System Telekomunikacji Ruchomej


SJP.pl


umundurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) prawnie wyznaczony strój członków danej organizacji;

 (1.2) mundury noszone przez członków danej organizacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój szef wprowadził obowiązkowe umundurowanie; teraz w biurze czuję się niczym w wojsku.

 (1.2) Obecnie polskie siły zbrojne stosują dwa wzory umundurowania polowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũmũndurɔˈvãɲɛ, AS: ũmũndurovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umundurować dk.

 rzecz. mundur mrz., mundurowy mos., mundurowanie n.

 przym. mundurowy

Wiktionary


umundurować

czasownik przechodni dokonany (ndk. mundurować)

 (1.1) ubrać w mundury

 (1.2) ubrać w jednakowe ubrania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mundur mrz., mundurek mrz., mundurowy mos., mundurowanie n., umundurowanie n.

 czas. mundurować ndk.

 przym. mundurowy

Wiktionary


umurzać

[czytaj: umur-zać] dawniej: zabrudzić, umorusać, usmolić


SJP.pl


umurzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|umurzyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umurzyć

Wiktionary


umurzyć

czasownik

 (1.1) reg. pozn. zob. omurzyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umurzenie n.

Wiktionary


umuzyczniać

czynić muzycznym, nadawać formę muzyczną, ilustrować muzyką


SJP.pl


umuzycznić

uczynić muzycznym, nadać formę muzyczną, zilustrować muzyką


SJP.pl


umycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) oczyszczenie czegoś wodą, czasami z dodatkiem jakichś środków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ũˈmɨt͡ɕɛ, AS: ũmyće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umyć dk., umywać ndk.

 rzecz. umywalnia ż., mycie n., umywalka ż., myjka ż.

Wiktionary


umykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|umykać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieumykanie n.

 czas. umknąć dk., umykać ndk.

Wiktionary


umykać

uciekać, szybko się oddalać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) nie ulegać dostrzeżeniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niewiele jest istot, które tak dalece umykają poznaniu przyrodników, jak pustynny piaskowy ślimak.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umknąć

 rzecz. umykanie n.

Wiktionary


umysł

1. zespół możliwości funkcji mózgu, obejmujący zdolność myślenia, poznawania, rozumowania i tworzenia; intelekt, rozum;
2. przenośnie: człowiek poddawany ocenie ze względu na jego zdolności rozumowania i myślenia, np. wybitne umysły renesansu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) siedlisko poznawczej i myślowej aktywności człowieka;

Wiktionary

Umysł – termin ogólny oznaczający ogół aktywności mózgu ludzkiego[], przede wszystkim takich, których posiadania człowiek jest świadomy: spostrzeganie, myślenie, zapamiętywanie, odczuwanie emocji, uczenie się, czy regulowanie uwagi. Wyrażenie bliskoznaczne do psychiki, świadomości. Wyrażenie kooperujące: osobowość.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głównymi dyscyplinami wchodzącymi w skład kognitywistyki są: neurobiologia, neuropsychologia, neurokognitywistyka, społeczna nauka poznawcza, psychologia poznawcza, informatyka, sztuczna inteligencja, robotyka kognitywna, językoznawstwo kognitywne, teoria obliczeń i teoria informacji, antropologia kulturowa, filozofia umysłu oraz wybrane działy logiki (zwłaszcza logika epistemiczna, doksastyczna, semantyka logiczna i teoria systemów dedukcyjnych z jej twierdzeniami limitacyjnymi).

 (1.1) Stateczny umysł pamiętaj zachować.

 (1.1) Alkohol zaćmił jego umysł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈũmɨsw̥, AS: ũmysu̯̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myśl ż., umysłowość ż.

 przysł. umysłowo

 przym. umysłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) intelekt, rozum, smysł

Wiktionary


umysłowiec

przestarzale: intelektualista


SJP.pl


umysłowo

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób dotyczący umysłu, umysłowości

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũmɨˈswɔvɔ, AS: ũmysu̯ovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umysł m., umysłowość ż.

 przym. umysłowy

Wiktionary


umysłowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stan możliwości umysłowych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umysł mrz.

 przym. umysłowy

 przysł. umysłowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) intelektualność

Wiktionary


umysłowy

przymiotnik od: umysł


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) charakterystyczny dla umysłu, związany z umysłem i jego pracą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oba stany wykazywały wielki szacunek dla pracy fizycznej, a zarazem uznanie dla wysiłku umysłowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũmɨˈswɔvɨ, AS: ũmysu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umysł m., umysłowość ż.

 przysł. umysłowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) intelektualny, rozumowy, mentalny, konceptualny, psychiczny, duchowy

Wiktionary


umywaleczka

zdrobnienie od: umywalka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: umywalka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũmɨvaˈlɛt͡ʃka, AS: ũmyvalečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umywalka ż.

 przym. umywalkowy

Wiktionary


umywalka

urządzenie sanitarne zaopatrzone w kran z bieżącą wodą i odpływ


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urządzenie sanitarne z bieżącą wodą i naczyniem, przeznaczone do higieny osobistej;

Wiktionary

Um

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po skorzystaniu z toalety ręce należy umyć w umywalce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũmɨˈvalka, AS: ũmyvalka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umywalnia ż., mycie n., umycie n., umywanie n.

:: zdrobn. umywaleczka ż.

 czas. myć ndk., umyć dk., umywać ndk.

 przym. umywalkowy

Wiktionary


umywalkowy

przymiotnik od: umywalka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z umywalką, dotyczący umywalki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umywalnia ż., umywaleczka ż., umywalka ż.

Wiktionary


umywalnia

pomieszczenie, w którym znajdują się urządzenia służące do mycia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce, w którym można się umyć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũmɨˈvalʲɲa, AS: ũmyvalʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umywalka ż., umywanie n., umycie n., mycie n., umuwalnik m.

 czas. umywać ndk., umyć dk., myć ndk.

 przym. umywalniany, umywalkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łazienka, przest. umywalnik

Wiktionary


umywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|umywać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieumywanie n., mycie n., umywalka ż., umywalnia ż.

 czas. umywać ndk.

Wiktionary


umywać

dawniej: obmywać, myć


SJP.pl


umyć

usunąć brud za pomocą wody


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. myć)

 (1.1) wyczyścić za pomocą wody

czasownik zwrotny dokonany umyć się (ndk. myć się)

 (2.1) oczyścić siebie samego za pomocą wody

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie muszę nawet syna prosić, żeby umył naczynia po obiedzie.

 (2.1) Umyję się, zjemy coś i możemy jechać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈũmɨt͡ɕ, AS: ũmyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umycie n., mycie n., umywalnia ż., umywalka ż., myjka ż.

 czas. myć ndk.

Wiktionary


umyślać

układać sobie coś w myślach, planować coś


SJP.pl


umyślić

postanowić coś, zaplanować coś (np. Umyślili, że przejdą wschodnią stroną przełęczy.)


SJP.pl


umyślnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób umyślny; specjalnie, zgodnie z zamiarem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pozwany zeznał, że powódka umyślnie go sprowokowała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ũˈmɨɕl̥ʲɲɛ, AS: ũmyśl̦ʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. umyślność ż., umyślny mos.

 przym. umyślny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) celowo, specjalnie, rozmyślnie, z rozmysłem

Wiktionary


umyślniej

stopień wyższy od przysłówka: umyślnie


SJP.pl


umyślniejszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: umyślny


SJP.pl


umyślny

zgodny z czyimś zamierzeniem, planem; celowy, rozmyślny, specjalny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) będący przejawem czyjegoś zamierzenia

 (1.2) daw. specjalnie przeznaczony komu lub czemu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przest. osoba, której konkretnie coś się powierza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sąd odwołuje warunkowe zwolnienie, jeżeli zwolniony w okresie próby popełnił podobne przestępstwo umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myśl ż., umyślność ż.

 czas. umyślić dk.

 przysł. umyślnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) celowy, intencjonalny, nieprzypadkowy, rozmyślny, specjalny, tendencyjny, zamierzony

 (2.1) goniec, posłaniec

Wiktionary


umyśny

dawniej: umyślny


SJP.pl


umór

dawniej: śmierć, zguba; dziś żywe w zwrotach: pić na umór - upijać się do nieprzytomności; zakochać się (w kimś) na umór - bardzo mocno się (w kimś) zakochać


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. śmierć, zagłada

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈũmur, AS: ũmur

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umierać ndk., umrzeć dk.

Wiktionary


umówienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|umówić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũmuˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: ũmuvʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umówić

Wiktionary


umówić

porozumiewając się z kimś ustalić coś wspólnie, np. uzgodnić warunki umowy, termin spotkania, sposób postępowania


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. umawiać)

 (1.1) uzgodnić, zaplanować czyjeś spotkanie

 (1.2) ustalić, uzgodnić, postanowić, określić wraz z kimś

czasownik zwrotny dokonany umówić się (ndk. umawiać się)

 (2.1) uzgodnić, zaplanować spotkanie z kimś

 (2.2) ustalić, uzgodnić, postanowić, określić wraz z kimś

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Umówiła się na randkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ũˈmuvʲit͡ɕ, AS: ũmuvʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. umawiać (się) ndk.

 rzecz. umówienie dk., umawianie ndk., umowa, umowność

 przym. umowny

 przysł. umownie

Wiktionary


umączać

obsypywać, ubrudzać mąką lub substancją podobną do mąki; zamączać


SJP.pl


umączyć

obsypać, ubrudzić mąką lub substancją podobną do mąki


SJP.pl


umęczać

1. sprawiając ból, doprowadzać do czyjejś śmierci;
2. doprowadzać do stanu wyczerpania, osłabienia


SJP.pl


umęczyć

1. doprowadzić kogoś do stanu wyczerpania;
2. umęczyć się - poczuć wielkie zmęczenie


SJP.pl


un

[czytaj: ju-en albo u-en] skrót od: United Nations - angielska nazwa Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Organizacja Narodów Zjednoczonych, ONZ (ang. United Nations, UN)
  • Un – album brytyjskiej anarchopunkowej grupy Chumbawamba
  • Un – miasto w północnych Indiach w stanie Uttar Pradesh
  • Un – miasto w zachodnich Indiach w stanie Gudżarat

Wikipedia


unacześniać

rzadko: czynić coś (np. tekst, mapę) aktualnym; uaktualniać, uwspółcześniać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. unacześnić)

 (1.1) niedokonany od|unacześnić.

Wiktionary


unacześnienie

rzadko: uczynić coś (np. tekst, mapę) aktualnym; uaktualnić, uwspółcześnić


SJP.pl


unacześnić

rzadko: uczynić coś (np. tekst, mapę) aktualnym; uaktualnić, uwspółcześnić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. unacześniać)

 (1.1) geogr. uaktualnić mapę, nanieść zaszłe w terenie zmiany

Wiktionary


unaczynienie

w medycynie: opatrzyć naczyniami krwionośnymi


SJP.pl


unaczynić

w medycynie: opatrzyć naczyniami krwionośnymi


SJP.pl


unakit

kamień naturalny półszlachetny


SJP.pl


unanimiter

jednomyślnie


SJP.pl


unanimizm

Un

Wikipedia


unaocznianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|unaoczniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieunaocznianie n.

 czas. unaoczniać ndk.

Wiktionary


unaoczniać

ukazywać coś komuś w sposób oczywisty, dowodzić, uzmysławiać coś (np. Nieraz unaoczniał nam nasze błędne postępowanie.)


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. unaocznić)

 (1.1) pokazywać coś komuś w bardzo jasny i oczywisty sposób

czasownik zwrotny niedokonany unaoczniać się

 (2.1) książk. stawać się jasnym, oczywistym i łatwo dostrzegalnym

 (2.2) książk. stawać się niezaprzeczalnym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Porównanie konia z żabą (w przysłowiu na temat kucia i podstawiania łapy) wydaje się unaoczniać groteskowość zasady równości, ale w porządku cywilizowanego świata jest ona przestrzegana.

 (2.1) Czy nie wydaje się panu, że unaocznia się może fakt, że stanie się pan zakładnikiem rządu pana premiera Buzka, jako tego, który negocjuje z rolnikami protestującymi w sprawie skupu zboża?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. unaocznianie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uwidaczniać

Wiktionary


unaocznić

ukazać coś komuś w sposób oczywisty, dowieść, uzmysłowić coś (np. Unaocznił nam, jak wiele straciliśmy.)


SJP.pl


unaradawiać

1. nadawać czemuś cechy narodowe (np. Wstawki te unaradawiają język literacki epoki.);
2. rzadziej: czynić państwowym, nacjonalizować (np. Komuniści unaradawiali przemysł i handel.);
3. unaradawiać się - nabierać cech narodowych


SJP.pl


unarodowić

1. nadać czemuś cechy narodowe (np. Próbowali oni unarodowić literaturę.);
2. rzadziej: uczynić państwowym, znacjonalizować (np. Komuniści unarodowili przemysł i prawie cały handel.);
3. unarodowić się - nabrać cech narodowych


SJP.pl


unasawiać

nadawać głosce rezonans nosowy; unosawiać


SJP.pl


unaszać

dawniej: unosić


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) daw. unosić

czasownik zwrotny niedokonany unaszać się

 (2.1) daw. unosić się

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Na początku stworzył Bóg niebo i ziemię. A ziemia była pusta i próżna: i ciemności były nad głębokością: a Duch Boży unaszał się nad wodami.

Wiktionary


unaturalniać

rzadko: czynić naturalnym, np. unaturalniać warunki bytowania człowieka


SJP.pl


unaturalnić

rzadko: uczynić naturalnym, np. unaturalnić warunki bytowania człowieka


SJP.pl


unaukawiać

czynić coś naukowym; unaukowiać


SJP.pl


unaukowiać

czynić coś naukowym; unaukawiać


SJP.pl


unaukowić

uczynić coś naukowym


SJP.pl


unbibium

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Ubb i liczbie atomowej 122

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma unbibium?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ũnˈbʲibʲjũm, AS: ũnbʹibʹi ̯ũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Ubb

Wiktionary


unboxing

[czytaj: anboks-ing] środowiskowo: internetowy filmik z odpakowywaniem i prezentacją jakiegoś produktu lub prezentu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. w Internecie: film przedstawiający rozpakowanie i krótką prezentację jakiegoś produktu

Wiktionary

Unboxing (dosłownie "wyjmowanie z pudełka", "odpakowywanie") – rodzaj filmu przedstawiającego rozpakowywanie nowego produktu, często sprzętu elektronicznego, choć czasem także innych rzeczy, w tym kosmetyków, czy po prostu produktów zamówionych przez internet. Popularne jest umieszczanie takich filmów w serwisie YouTube. Choć filmy przedstawiające odpakowywanie przedmiotów powstawały już wcześniej, to pierwszy film zawierający słowo unboxing został umieszczony na YouTube w 2006 roku.

Wikipedia


unc

skrót od: Universal Naming Convention, w informatyce: jedna z metod zapisu ścieżek dźwiękowych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu (łac. Universitas Nicolai Copernici)
  • Uniwersytet Karoliny Północnej w Chapel Hill (en. University of North Carolina at Chapel Hill)
  • Narodowy Uniwersytet w Córdobie (hiszp. Universidad Nacional de Córdoba)
  • Universal Naming Convention
  • UMA Network Controller
  • Zjednoczony Kongres Narodowy (Trynidad i Tobago) en. United National Congress)
  • Armia Narodowowyzwoleńcza Albanii UNÇ
  • rodzaj gwintu – calowy, zunifikowany, zwykły
  • UNC (z ang. uncirculated) – stosowane w numizmatyce oznaczenie stanu zachowania waloru, który nie trafił do obiegu

Wikipedia


uncja

anglosaska jednostka masy bądź objętości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) metrol. fiz. jednostka masy pochodzenia rzymskiego równa około 27 gramom;

Wiktionary

Uncja, skrót oz (od starego włoskiego słowa onza, teraz wymawianego "oncia"), symbol aptekarski: ℥ – pozaukładowa jednostka masy bądź objętości płynów, stosowana m.in. jako jednostka wagi metali szlachetnych, w szerszym zakresie w krajach anglosaskich. Wielkość uncji może być różna w zależności od systemu wagowego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. uncjowy

Wiktionary


uncjała

wczesnośredniowieczne pismo


SJP.pl

Uncjała (łac. "scriptura uncialis") – typ pisma kodeksowego występujący w okresie od końca III do X wieku.

Wywodzi się ona z kapitały i charakteryzuje się zanikaniem kantów i tendencją do zaokrąglania liter. Do powstania tego rodzaju pisma przyczyniło się zastosowanie pergaminu w miejsce dotychczasowych zwojów papirusu.

Wikipedia


uncjowy

przymiotnik od: uncja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) ważący uncję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uncja ż.

Wiktionary


uncompahgryt

[czytaj: unkompagryt] bardzo rzadko: rodzaj skały, piroksenowy melilitolit; unkompagryt


SJP.pl


unctad

skrót od: United Nations Conference on Trade and Development - Konferencja Narodów Zjednoczonych w sprawie Handlu i Rozwoju


SJP.pl


undaria

undaria pierzastodzielna (pierzasta) - gatunek brunatnicy, glon popularny w kuchni japońskiej; wakame


SJP.pl


undecylen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rzad. chem. alken posiadający jedenaście atomów węgla i jedno wiązanie podwójne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oprócz etylenu znamy jeszcze szereg wyższych homologów, jak […] nonylen wzór chemiczny|C9H18., decylen wzór chemiczny|C10H20., undecylen wzór chemiczny|C11H22..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. undecylenian m.

 przym. undecylenowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) undeken

Wiktionary


undecylenowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. związany z kwasem undecylenowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osobiście na grzybicę stóp polecam maść undecylenową — śmierdzi, ale działa. Trzeba ją jednak odpowiednio długo stosować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. undecylen m., undecylenian m.

Wiktionary


undecyliard

liczba wynosząca 10^69


SJP.pl


undecylion

liczba wyrażona jedynką z 66 zerami


SJP.pl

Undecylion – liczba 1066, czyli jedynka i 66 zer w zapisie dziesiętnym.

W krajach stosujących tzw. krótką skalę (głównie kraje anglojęzyczne) undecylion oznacza 1036, czyli sekstylion w pozostałych krajach.

W układzie SI mnożnikowi 1066 nie odpowiada żaden przedrostek jednostki miary.

Wikipedia


undecyma

interwał muzyczny złożony z oktawy i kwarty


SJP.pl

Undecyma – interwał złożony zawarty między jedenastoma kolejnymi stopniami skali muzycznej. W szeregu zasadniczym naturalnie występuje undecyma czysta. Zastosowanie znaków chromatycznych pozwala zmienić jej rozmiar.

Wikipedia


undekan

węglowodór o 11 atomach węgla w łańcuchu


SJP.pl

Undekan, – organiczny związek chemiczny z grupy alkanów.

Posiada potencjalnie 159 izomerów strukturalnych, nazywanych tradycyjnie undekanami. Według nomenklatury IUPAC nazwę "undekan" ma jedynie izomer liniowy, zwany zwyczajowo "n"-undekanem – pozostałe natomiast rozgałęzione izomery są alkilowymi pochodnymi niższych alkanów.

Wikipedia


undeken

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. alken posiadający jedenaście atomów węgla i jedno wiązanie podwójne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opracowywano warunki utleniania wobec UV końcowych grup winylowych w monowarstwach z II-trichlorosilylo-1-undekenu osadzonego na powierzchni płytek Si.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) undecylen

Wiktionary


unden

nazwa handlowa insektycydu z grupy karbaminianów, stosowanego do ochrony upraw polowych i warzywniczych oraz do zwalczania owadów i pasożytów domowych


SJP.pl


underdog

[czytaj: anderdog] środowiskowo: osoba lub drużyna uważana za słabszą od rywali w konkursach, zawodach sportowych itp.


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • The Underdog EP – album Yellowcard z 2002
  • Underdog – debiutancki album białoruskiego zespołu punk-rockowego Brutto z 2014
  • Underdog – album amerykańskiego zespołu Atlanta Rhythm Section z 1979
  • Underdog – album amerykańskiego zespołu Audio Adrenaline z 1999
  • Underdog – singel brytyjskiego zespołu Kasabian z 2009
  • Underdog – singel Alicii Keys z 2020
  • The Underdog – amerykański film z 1943
  • Ultrapies (Underdog) – amerykański film z 2007
  • Underdog – koreański film z 2018
  • Underdog – polski film w reżyserii Macieja Kawulskiego z 2019
  • Superpies (Underdog) – amerykański serial animowany

Wikipedia


underground

[czytaj: ANdergrałnd albo ANdergrant]
1. niekomercyjna działalność artystyczna; off;
2. londyńska kolej podziemna; metro, tube;
3. nielegalne ruchy polityczne lub społeczne


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • underground – „underground” w aspekcie kulturowym
  • Underground – film Emira Kusturicy
  • Underground – polski zespół rockowy
  • Underground – album Budki Suflera
  • Underground – 7. gra z serii NFS
  • metro londyńskie, nazwane The Underground
  • Underground – zespół rockowo-punkowy utworzony w 2015 r. w Lubartowie
  • Underground – serial stacji WGN America
  • Underground Railroad – umowny szlak ucieczki amerykańskich zbiegłych niewolników
  • Tony Hawk’s Underground – gra z serii Tony Hawk’s
  • Digital Underground – grupa hip-hopowa, w skład której wchodził m.in. 2Pac
  • Underground Sunshine – zespół z przełomu lat 60./70., grający Rock psychodeliczny

Wikipedia


undergroundowiec

[czytaj: andergrałndowiec] artysta współtworzący niekomercyjny i nieoficjalny nurt w sztuce; offowiec


SJP.pl


undergroundowy

[czytaj: andergrałndowy]
1. niekomercyjny, offowy;
2. związany z nielegalnymi ruchami politycznymi lub społecznymi


SJP.pl


understatement

umyślne osłabienie, pomiarkowanie wypowiedzi dla wywołania ironicznego kontrastu z tym, czego się spodziewa słuchacz


SJP.pl


underwriter

[czytaj: anderrajter] specjalista oceniający ryzyko związane z ubezpieczeniem danej osoby lub mienia


SJP.pl


underwriterka

→ underwriter [czytaj: anderrajterka]


SJP.pl


undset

[czytaj: UNset lub INset] nazwisko


SJP.pl


undulacja

łagodne wzniesienie i obniżenie osi fałdów skorupy ziemskiej; ondulacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. łagodne wzniesienie oraz obniżenie osi fałdów w skorupie ziemskiej;

Wiktionary

Undulacja – odstęp (różnica wysokości) pomiędzy geoidą a elipsoidą. Undulacja ma znaczenie przy pomiarach GPS,

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌũnduˈlat͡sʲja, AS: ũndulacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. undulacyjny

Wiktionary


undulator

aparat telegraficzny odbiorczy o zapisie pisakowym


SJP.pl


undulipodia

organelle mające postać rzęsek lub wici, pełniące funkcje narządów ruchu u niektórych pierwotniaków


SJP.pl

Undulipodia (l.poj. undulipodium) – organelle występujące u wielu pierwotniaków np. u orzęsków, płazińców, które pełnią funkcję narządów ruchu. Występują pod postacią rzęsek lub wici. Ruch odbywający się przy użyciu tych organelli nazywany jest ruchem undulipodialnym.

Wikipedia


undyna

w mitologii litewskiej: boginka wodna, wabiąca śpiewem młodych chłopców w głębiny rzek; ondyna


SJP.pl


undynka

naczynie laboratoryjne z cienkiego szkła


SJP.pl


unerwiać

wytwarzać nerwy danego narządu


SJP.pl


unerwienie

wytworzyć nerwy danego narządu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • unerwienie organów ciała ludzi lub zwierząt,
  • użyłkowanie liścia zwane też „nerwacją” lub „unerwieniem”.

Wikipedia


unerwiony

wytworzyć nerwy danego narządu


SJP.pl


unerwić

wytworzyć nerwy danego narządu


SJP.pl


unesco

[czytaj: juNESko] skrót od: United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization - Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Oświaty, Nauki i Kultury


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego, nazwa własna

 (1.1) = etymn|ang. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization → Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Oświaty, Nauki i Kultury

Wiktionary

Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Edukacji, Nauki i Kultury, UNESCO (ang. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) – organizacja wyspecjalizowana Organizacji Narodów Zjednoczonych, której podstawowym celem jest wspieranie współpracy międzynarodowej w dziedzinie kultury, sztuki i nauki, a także wzbudzanie szacunku dla praw człowieka, bez względu na kolor skóry, status społeczny i religię.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten budynek jest pod ochroną UNESCO.

 (1.1) W ubiegłym tygodniu zastępca prezesa pakistańskiego oddziału Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków i Miejsc Historycznych [ICOMOS], Fouzia Qureshi, poinformowała o groźbie wykreślenia lahaurskiego fortu i ogrodów Śalimar z listy dziedzictwa światowego UNESCO. Los taki spotka bezcenne zabytki, jeżeli Pakistan nie umożliwi specjalnej komisji zbadania stanu obiektów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈnɛsko

Wiktionary


unfal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wypadek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk umfal

Wiktionary


ungar

nazwisko


SJP.pl


unger

Unger (ur. ?, zm. 9 czerwca 1012) – początkowo biskup Polski z siedzibą w Poznaniu lub Gnieźnie, ewentualnie bez stałej siedziby, a po roku 1000 z pewnością biskup poznański niezależny od metropolii gnieźnieńskiej.

Wikipedia


ungler

nazwisko


SJP.pl


uni

środowiskowo: uniwersytet; uniwerek


SJP.pl


unia

związek dwóch lub więcej państw zawarty w celu osiągnięcia korzyści politycznych lub gospodarczych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dobrowolny związek dwóch lub więcej państw (także: osób, partii, stowarzyszeń itp.) przynoszący im korzyści;

 (1.2) inform. typ danych w niektórych niskopoziomowych językach programowania, jak C, lub asembler, grupujący wiele różnych sposobów interpretacji tego samego fragmentu pamięci;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • unia – struktura danych w niektórych językach programowania
  • „Unia” – polska katolicka organizacja polityczno-wojskowa 1940–1945
  • unia – suma zbiorów
  • Unia – miejscowość w województwie wielkopolskim
  • Unia – określenie stanów, które pozostały w składzie Stanów Zjednoczonych podczas domowej wojny secesyjnej
  • Unia – album zespołu muzycznego Sonata Arctica
  • unia personalna – związek kilku państw mających wspólnego władcę, ale odrębnych politycznie
  • unia realna – związek kilku państw oparty na wspólnych instytucjach państwowych, zwykle tworzących jedno państwo w prawie międzynarodowym
  • Unia – producent maszyn rolniczych z Grudziądza
  • Unia – warszawski producent leków i wyrobów farmaceutycznych
  • Unia Bydgoszcz
  • Unia Chodzież

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈũɲja, AS: ũńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. unijny, wewnątrzunijny

Wiktionary


uniacki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. związany z unitami, dotyczący Kościoła unickiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. unita mos., uniata mos., unitka ż.

 przym. unicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) greckokatolicki, unicki

Wiktionary


uniata

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. rel. unita

Wiktionary

Powiązane:

 przym. uniacki, unicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. unita

Wiktionary


uniatowski

nazwisko


SJP.pl

Uniatowski – drugi album studyjny polskiego piosenkarza Sławka Uniatowskiego. Wydawnictwo ukazało się 18 października 2024 nakładem wytwórni muzycznej Agora.

Album jest utrzymany w stylu muzyki pop. Składa się z wersji standardowej (1 CD).

Płyta zadebiutowała na 6. miejscu polskiej listy sprzedaży – OLiS.

Wikipedia


unibar

potocznie: bar uniwersalny


SJP.pl


unicef

[czytaj: juNIsef] skrót od: United Nations International Children's Emergency Fund - Międzynarodowy Fundusz Narodów Zjednoczonych Pomocy Dzieciom


SJP.pl

skrótowiec, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = etymn|ang. United Nations International Children’s (Emergency) Fund → Fundusz Narodów Zjednoczonych na Rzecz Dzieci lub w innym tłumaczeniu Fundusz Narodów Zjednoczonych Pomocy Dzieciom

Wiktionary


unicestwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|unicestwiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũɲit͡sɛˈstfʲjä̃ɲɛ, AS: ũńicestfʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. unicestwienie n.

 czas. unicestwiać ndk., unicestwić dk.

Wiktionary


unicestwiać

niszczyć coś całkowicie, sprawiać, że przestaje istnieć (np. Czy żyjemy po to, byśmy się unicestwiali w imię różnych urojeń?)


SJP.pl

czasownik

 (1.1) powodować, że coś lub ktoś przestaje istnieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Struś, który chowa głowę w piasek mając nadzieję, że problem w jakiś cudowny sposób zniknie, sam siebie unicestwia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. unicestwianie n.

 czas. unicestwić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niweczyć, obracać wniwecz, obracać w gruzy, obracać w perzynę, obracać w popiół, demolować, dewastować, rujnować, niszczyć, wyniszczać

Wiktionary


unicestwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|unicestwić.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fanaa
  • Unicestwienie (powieść)
  • Anihilacja

Wikipedia

Powiązane:

 czas. unicestwić

 rzecz. unicestwianie n.

Wiktionary


unicestwić

zniszczyć coś całkowicie, sprawić, że przestało istnieć (np. Za jednym zamachem unicestwił wszystkie jego marzenia.)


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. unicestwiać)

 (1.1) zob. unicestwiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzeci rozbiór unicestwił Rzeczpospolitą, która została wymazana z politycznej mapy Europy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. unicestwianie n., unicestwienie n.

 czas. unicestwiać ndk.

Wiktionary


unichowo

Unichowo (kaszub. Ùnichòwò; niem. "Wundichow") – stara wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Czarna Dąbrówka. Leży na północno-wschodnim obrzeżu Parku Krajobrazowego Dolina Słupi, przy skrzyżowaniu drogi wojewódzkiej nr z drogą wojewódzką nr. Ma status sołectwa.

Wikipedia


unici

1. wyznawca Kościoła greckokatolickiego; grekokatolik;
2. chrześcijanin należący pierwotnie do jednego z Kościołów wschodnich, które połączyły się z Kościołem katolickim w 1439 roku;
3. członek ugrupowania politycznego zawierającego w nazwie słowo "unia"


SJP.pl


unicki

dotyczący unitów, związany z unitami


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z unitami, dotyczący unitów, Kościoła unickiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. unita mos., uniata mos., unitka ż.

 przym. uniacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) greckokatolicki, daw. uniacki

Wiktionary


unicode

w informatyce: rozbudowana tablica znaków, zawierająca większość liter używanych we wszystkich językach świata


SJP.pl

Unicode (formalnie Unicode Standard, pol. Unikod) – komputerowy standard kodowania zestawu znaków obejmującego litery większości używanych na świecie pism, a także symboli, emoji i kodów formatowania. Standard Unicode rozwijany jest przez konsorcjum Unicode, składające się z firm wytwarzających sprzęt komputerowy, producentów oprogramowania oraz instytutów naukowych, agencji międzynarodowych i grup użytkowników. Konsorcjum współpracuje z organizacją ISO.

Wikipedia


unicorn

[czytaj: junikorn] czcionka komputerowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) neol. ekon. start-up wyceniany na co najmniej miliard dolarów;

Wiktionary

Unicorn (pol. „jednorożec”) – startup wyceniany na co najmniej miliard dolarów amerykańskich. Twórcą terminu jest Aileen Lee.

Według CB Insights w czerwcu 2022 na świecie prowadziło działalność ponad 1100 jednorożców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Inwestycja rzędu 100 mln USD pozwoliłaby nam stać się unicornem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednorożec

Wiktionary


unicum

[czytaj: unikum] węgierski likier ziołowy o korzennym, gorzkim smaku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Unicum – węgierski likier ziołowy
  • Unicum – czwarty singel niemieckiego DJ-a i producenta – Tomcrafta, wydany w 1996
  • Desa Unicum – polskie przedsiębiorstwo obracające dziełami sztuki

Wikipedia


unido

[czytaj: junido] skrót od: United Nations Industrial Development Organization - Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Rozwoju Przemysłowego


SJP.pl


uniecczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Uniecka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Unieck m.

:: fż. uniecczanka ż.

 przym. uniecki

Wiktionary


uniecczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Uniecka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Unieck m.

:: fm. uniecczanin m.

 przym. uniecki

Wiktionary


uniechowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Uniechowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uniechów m.

:: fż. uniechowianka ż.

 przym. uniechowski

Wiktionary


uniechowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Uniechowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uniechów m.

:: fm. uniechowianin m.

 przym. uniechowski

Wiktionary


uniechowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Uniechowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Uniechowski herbu Ostoja (ur. 23 lutego 1903 w Wilnie, zm. 23 maja 1976 w Warszawie) – polski rysownik.
  • Bogusław Aleksander Uniechowski (Unichowski) herbu Ostoja (zm. 22 maja 1697) – wojewoda trocki od 1689, pisarz ziemski nowogródzki od 1678, marszałek
  • Stanisław Uniechowski (1903–1979), komandor, inżynier budowy okrętów, profesor uniwersytetu w Detroit.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Uniechów m., uniechowianin m., uniechowianka ż.

Wiktionary


uniechówek

Uniechówek – osada w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, w gminie Debrzno. Leży przy drodze krajowej nr

Wikipedia


uniecki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Uniecka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Unieck m., uniecczanin m., uniecczanka ż.

Wiktionary


unieczynniać

rzadko: czynić chemicznie nieczynnym, nieszkodliwym


SJP.pl


unieczynnić

uczynić chemicznie nieczynnym, nieszkodliwym


SJP.pl


uniedogodnienie

drobna uciążliwość


SJP.pl


uniedrog

staropolskie imię męskie


SJP.pl

Uniedrog lub Unidróg – książę obodrycki panujący w pierwszej połowie XI wieku.

Odczyt imienia, zapisanego w źródłach w formie "Anadrog", "Anatrog", "Onodrag", jest niepewny. Według informacji przekazanej przez Adama z Bremy współrządził wraz z Utonem, Raciborem i Gniewem. Zasięg jego władzy obejmował przypuszczalnie Wagrię. Zgodnie z relacją kronikarza był poganinem.

Wikipedia


uniejewo

Uniejewo – wieś sołecka w Polsce położona niedaleko Wisły, w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Brudzeń Duży.

Wieś położona była w 1785 roku w ziemi dobrzyńskiej, własność prebendalna płockiej kapituły katedralnej w 1542 roku. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie płockim.

Wikipedia


uniejowianin

mieszkaniec Uniejowa (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Uniejowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uniejów m.

:: fż. uniejowianka ż.

 przym. uniejowski

Wiktionary


uniejowianka

mieszkanka Uniejowa (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Uniejowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uniejów m.

:: fm. uniejowianin m.

 przym. uniejowski

Wiktionary


uniejowski

przymiotnik od: Uniejów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Uniejowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uniejów m., uniejowianin m., uniejowianka ż.

Wiktionary


uniejów

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Uniejów – miasto położone nad Wartą w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Uniejów. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa konińskiego. Uniejów leży w historycznej ziemi sieradzkiej. Był miastem duchownym arcybiskupstwa gnieźnieńskiego w powiecie szadkowskim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ũˈɲɛ̇juf, AS: ũńėi ̯uf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. uniejowski

 rzecz. uniejowianin mos., uniejowianka ż.

Wiktionary


uniemino

Uniemino (przed 1945 r. niem. "Nemmin") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Borne Sulinowo.

Majątek za czasów niemieckiej jurysdykcji na tym terenie należał do rodziny von Münchow i rodziny von Vangerow.

Wikipedia


uniemożebniać

dawniej: uniemożliwiać


SJP.pl


uniemożebnić

dawniej: uniemożliwić


SJP.pl


uniemożliwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uniemożliwiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie było powstania autorów nagle domagających się prawa do uniemożliwiania innym kopiowania ich prac; nie dość że nie postrzegali kopiowania jako kradzież, to jeszcze traktowali je jako pochlebstwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũɲɛ̃mɔʒlʲiˈvʲjä̃ɲɛ, AS: ũńẽmožlʹivʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uniemożliwiać, uniemożliwić

Wiktionary


uniemożliwiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. uniemożliwić)

 (1.1) sprawiać, że coś jest niemożliwe lub bardzo trudne do zrobienia; znacznie coś utrudniać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Syk kaloryfera uniemożliwiał mi koncentrację.

 (1.1) W umowie był kruczek uniemożliwiający pracownikom dochodzenie swoich praw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũɲɛ̃mɔʒˈlʲivʲjät͡ɕ, AS: ũńẽmožlʹivʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uniemożliwić, umożliwić, umożliwiać

 przym. niemożliwy

 rzecz. uniemożliwianie n.

Wiktionary


uniemożliwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uniemożliwić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũɲɛ̃mɔʒlʲiˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: ũńẽmožlʹivʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uniemożliwić

Wiktionary


uniemożliwić

czasownik przechodni dokonany (ndk. uniemożliwiać)

 (1.1) sprawić, że coś jest niemożliwe lub bardzo trudne do zrobienia; znacznie coś utrudnić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũɲɛ̃mɔʒˈlʲivʲit͡ɕ, AS: ũńẽmožlʹivʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uniemożliwiać, umożliwić, umożliwiać

 rzecz. uniemożliwienie n., uniemożliwianie n.

Wiktionary


unieruchamiać

1. czynić coś nieruchomym;
2. wstrzymywać działanie czegoś;
3. blokować środki finansowe, zwykle w formie inwestycji


SJP.pl


unieruchomienie

1. uczynić coś nieruchomym;
2. wstrzymać działanie czegoś;
3. zablokować środki finansowe, zwykle w formie inwestycji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) doprowadzenie do braku możliwości ruchu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy dotknie jej np. nicień, komórki pętli bardzo szybko pęcznieją, zwiększając swoją objętość do wewnątrz, co powoduje unieruchomienie nicienia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. unieruchamianie n.

 czas. unieruchamiać ndk., unieruchomić dk.

Wiktionary


unieruchomić

1. uczynić coś nieruchomym;
2. wstrzymać działanie czegoś;
3. zablokować środki finansowe, zwykle w formie inwestycji


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. unieruchamiać)

 (1.1) zob. unieruchamiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. unieruchamianie n., unieruchomienie n.

 czas. unieruchamiać ndk.

Wiktionary


unierzyski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Unierzyża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Unierzyż m., unierzyżanin m., unierzyżanka ż.

Wiktionary


unierzyż

Unierzyż – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Strzegowo. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 587

Wikipedia


unierzyżanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Unierzyża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Unierzyż m.

:: fż. unierzyżanka ż.

 przym. unierzyski

Wiktionary


unierzyżanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Unierzyża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Unierzyż m.

:: fm. unierzyżanin m.

 przym. unierzyski

Wiktionary


uniesienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|unieść.

 (1.2) stan wzmożonej aktywności emocjonalnej lub uczuciowej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. unos mrz., unosiciel mos., unoszenie n.

 czas. unieść dk., unosić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podniesienie

 (1.2) pasja, podniecenie, poryw, szał

Wiktionary


unieski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Unieścia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Unieście n., unieścianin m., unieścianka ż.

Wiktionary


unieszczęśliwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) czynienie kogoś nieszczęśliwym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miał już dość unieszczęśliwiania wszystkich wokół.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũɲɛʃt͡ʃɛ̃w̃ɕlʲiˈvʲjä̃ɲɛ, AS: ũńeščẽũ̯ślʹivʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. unieszczęśliwiać ndk., unieszczęśliwić dk.

 rzecz. unieszczęśliwienie n., nieszczęście n., szczęście n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marwienie, krzywdzenie, męczenie, dręczenie

Wiktionary


unieszczęśliwiać

czasownik

 (1.1) sprawiać, że ktoś jest zmartwiony, nieszczęśliwy, smutny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy ty musisz unieszczęśliwiać wszystkich swoich bliskich?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũɲɛʃt͡ʃɛ̃w̃ɕˈlʲivʲjät͡ɕ, AS: ũńeščẽũ̯ślʹivʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szczęście n., nieszczęście n., nieszczęsność ż., nieszczęśliwość ż., unieszczęśliwianie, unieszczęśliwienie

 czas. unieszczęśliwić

 przym. nieszczęśliwy

Wiktionary


unieszczęśliwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uczynienie kogoś nieszczęśliwym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednym głupim ruchem spowodował unieszczęśliwienie wszystkich swoich bliskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũɲɛʃt͡ʃɛ̃w̃ɕlʲiˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: ũńeščẽũ̯ślʹivʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szczęście n., nieszczęście n., nieszczęsność ż., nieszczęśliwość ż., nieszczęśliwiec m., nieszczęśnik m., nieszczęśnica ż., unieszczęśliwianie n.

 czas. unieszczęśliwić dk., unieszczęśliwiać ndk.

 przym. nieszczęśliwy, nieszczęsny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uszczęśliwienie

Wiktionary


unieszkodliwiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. unieszkodliwić)

 (1.1) czynić nieszkodliwym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) ''Walczą raczej swoim naturalnym wdziękiem oraz intelektem, a złoczyńców unieszkodliwiają ciosami karate.''

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szkoda ż., szkodliwość ż., unieszkodliwianie, n.unieszkodliwienie n., przeszkoda ż., przeszkadzanie n., przeszkodzenie n.

 czas. szkoda, przeszkadzać ndk., przeszkodzić dk.

 przym. szkodliwy, nieszkodliwy

 przysł. szkodliwie, nieszkodliwie, szkoda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutralizować

Wiktionary


unieszów

Unieszów (niem. "Berthelschütz") – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Kluczbork.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Wikipedia


unieważniać

czasownik niedokonany

 (1.1) praw. czynić coś nieobowiązującym, pozbawiać ważności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do 2001 roku umowy małżeńskie były w tym kraju unieważniane tylko w skrajnych przypadkach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. unieważnienie n.

 czas. unieważnić dk.

 przym. nieważny

Wiktionary


unieważnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zniesienie ważności czegoś; uznanie, że coś jest nieważne, niebyłe

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) na podstawie art. 388 § 1 k.c. można dochodzić unieważnienia umowy ze skutkiem ex nunc.

 (1.1) Po ostatnich wyborach pojawiają się głosy żądające unieważnienia głosowania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũɲɛvaʒʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: ũńevažʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. unieważnianie n., nieważność ż.

 czas. unieważniać ndk., unieważnić dk.

 przym. nieważny

 przysł. nieważnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dezaktualizacja, zniesienie

Wiktionary


unieważnieniowy

→ unieważnienie


SJP.pl

Patrz:

unieważnienie

unieważnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. unieważniać)

 (1.1) dokonany od|unieważniać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzeba przyspieszyć tylko sprawę rozwodową w konsystorzu, przewalczyć przeszkody, unieważnić małżeństwo z Piotrem Orzeszko. "Zwyciężę albo umrę!…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũɲɛˈvaʒʲɲit͡ɕ, AS: ũńevažʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieważność ż., unieważnienie n., unieważnianie n.

 czas. unieważniać ndk.

 przym. nieważny

 przysł. nieważnie

Wiktionary


uniewinniający

oczyszczający z zarzutów, np. wyrok uniewinniający


SJP.pl


uniewinnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) praw. orzekanie przez sąd, że ktoś jest niewinny, uwalnianie go od zarzutów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uniewinnienie n., niewinność ż., niewiniątko n.

 czas. uniewinniać ndk., uniewinnić dk.

 przym. niewinny

 przysł. niewinnie

Wiktionary


uniewinniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. uniewinnić)

 (1.1) oczyszczać z zarzutów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũɲɛˈvʲĩɲːät͡ɕ, AS: ũńevʹĩ•ńäć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uniewinnienie n., uniewinnianie n., niewinność ż., niewiniątko n.

 czas. uniewinnić dk.

 przym. niewinny

 przysł. niewinnie

Wiktionary


uniewinnienie

Uniewinnienie – wyrok sądu rozstrzygający, że osoba, przeciwko której wniesiono akt oskarżenia, nie popełniła zarzucanego jej czynu, albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia lub też, że zarzucany jej czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego albo ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia przestępstwa. Sąd umarza postępowanie a nie uniewinnia sprawcę, jeżeli ten w chwili czynu był niepoczytalny.

Wikipedia


uniewinnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. uniewinniać)

 (1.1) dokonany od|uniewinniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũɲɛˈvʲĩɲːit͡ɕ, AS: ũńevʹĩ•ńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uniewinnienie n., uniewinnianie n., niewinność ż., niewiniątko n.

 czas. uniewinniać ndk.

 przym. niewinny

 przysł. niewinnie

Wiktionary


uniewit

imię męskie


SJP.pl

Uniewit – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Unie-" ("lepszy") i "-wit" ("pan, władca"). Mogło mieć charakter życzący i oznaczać "tego, który będzie panem lepszym niż inni".

Wikipedia


uniewrażliwiać

czynić niewrażliwym


SJP.pl


uniewrażliwić

uczynić niewrażliwym, niepodatnym na coś


SJP.pl


uniezależnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) usuwanie zależności

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uniezależnienie n.

 czas. uniezależniać ndk., uniezależnić dk.

Wiktionary


unieścianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Unieścia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Unieście n.

:: fż. unieścianka ż.

 przym. unieski

Wiktionary


unieścianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Unieścia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Unieście n.

:: fm. unieścianin m.

 przym. unieski

Wiktionary


unieście

Unieście (niem. "Nest") – część miasta Mielno o charakterze letniskowym, położona na mierzei między Morzem Bałtyckim i jeziorem Jamno, w północno-wschodniej części miasta. Znajduje się tu przystań morska dla rybaków oraz letnie kąpielisko morskie. 1 stycznia 2017 r. włączone do miasta. Od strony wschodniej granicę miasta (Unieścia) stanowi kanał Jamieński Nurt.

Wikipedia


unieść

czasownik przechodni dokonany (ndk. unosić)

 (1.1) dokonany od|unosić.

czasownik zwrotny dokonany (ndk. unosić się)

 (2.1) dokonany od|unosić się.

Wiktionary

Unieść – rzeka o długości około 26 km na Pobrzeżu Koszalińskim, w województwie zachodniopomorskim, przepływająca przy południowej i zachodniej granicy miasta Sianów. Powierzchnia zlewni Unieści to 228 km², roczny przepływ – 88 tys. m³ wody.

[]. Głównym jej dopływem jest struga Polnica.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziadek, jak zwykle krewki, dał się unieść fali elokwencji i szeroko komentował nikczemne poczynania cesarza–matkobójcy, na temat którego właśnie niedawno przeprowadził wnikliwe studia.

 (2.1) Dex uruchomił repulsory i uniósł się znad płyty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈũɲɛ̇ɕt͡ɕ, AS: ũńėść

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nieść

 rzecz. uniesienie n.

Wiktionary


unifen

wywoływacz pozytywowy wprowadzony na rynek w końcu lat 60.; W19


SJP.pl


unifikacja

1. ujednolicenie czegoś, sprowadzenie do jednej postaci lub do jednej normy;
2. scalenie różnych elementów w jedną całość; zintegrowanie, zjednoczenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) połączenie różnych elementów w jedną całość

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • unifikacja (logika)
  • unifikacja (fizyka)
  • unifikacja (informatyka)
  • unifikacja (maszynoznawstwo)
  • unifikacja prawa w Polsce

Wikipedia

Powiązane:

 przym. unifikacyjny

Wiktionary


unifikacyjny

dotyczący unifikacji


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z unifikacją, dotyczący unifikacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. unifikacja ż.

Wiktionary


unifikator

czynnik zespalający coś, unifikujący


SJP.pl


unifon

część domofonu znajdująca się wewnątrz pomieszczenia (np. mieszkania)


SJP.pl


uniform

przepisowy, szczególnego rodzaju ubiór, wyróżniający członków grupy zawodowej, formacji wojskowej, organizacji społecznej itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ujednolicony ubiór wyróżniający członków jakiejś organizacji lub grupy zawodowej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wreszcie znalazłem go, wcale nie w świetnym uniformie admirała eskadry lewantyńskiej, w jakiej wypłynął był na okręcie flagowym „Le Cid“ z Tulonu owego roku, gdy miał objąć tron meksykański, ani też w zielonym fraku generała kawalerii, który tak chętnie nosił w swych dniach ostatnich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ũˈɲifɔrm, AS: ũńiform

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uniformizacja ż., uniformizm m.

 czas. uniformizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mundur

Wiktionary


uniformistyczny

→ uniformizm


SJP.pl

Patrz:

uniformizm

uniformizacja

nadanie czemuś jednakowego kształtu, charakteru, wyglądu; ujednolicenie


SJP.pl


uniformizować

1. nadawać czemuś jednakowy kształt, charakter, wygląd;
2. uniformizować się - poddawać się procesowi nadania czemuś jednakowego kształtu, charakteru, wyglądu


SJP.pl


uniformizująco

w sposób powodujący nadanie czemuś jednakowego kształtu, charakteru, wyglądu


SJP.pl


unihok

potocznie: unihokej


SJP.pl


unihokeista

osoba grająca w unihokej


SJP.pl


unihokeistka

→ unihokeista


SJP.pl

Patrz:

unihokeista

unihokej

gra zespołowa o zasadach podobnych do zasad hokeja na lodzie, gdzie krążek został zastąpiony piłeczką, a gracze poruszają się bez łyżew; floorball


SJP.pl

Unihokej (ang. "floorball") – sport drużynowy z pięcioma zawodnikami i bramkarzem w każdej drużynie. Zawodnicy do gry używają poliwęglanowych kijów zakończonych kompozytową blendą oraz ażurowej plastikowej piłki. Celem jest zwycięstwo w meczu poprzez zdobycie większej liczby bramek niż rywal.

Wikipedia


unihokejowy

→ unihokej


SJP.pl

Patrz:

unihokej

unijny

→ unia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z unią, dotyczący unii

 (1.2) w węższym rozumieniu, w kontekście europejskim związany z Unią Europejską, dotyczący Unii Europejskiej

Wiktionary

Patrz:

unia

Przykłady

 (1.1) Na unijny rynek mleka wraca stabilizacja.

 (1.2) Maria zapisała się na szkolenie e-learningowe na temat projektów unijnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ũˈɲijnɨ, AS: ũńii ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. unia ż., unionista mos., unionistka ż.

Wiktionary


unik

manewr wykonany w celu uniknięcia czegoś (np. ciosu przeciwnika); uchylenie się; uskok


SJP.pl

Unik – w sportach i sztukach walki zejście z linii ataku, uchylenie się przed atakiem lub też taka zmiana dystansu, która czyni atak przeciwnika nieskutecznym.

Unik jest podstawowym elementem takich sztuk i sportów walki jak kendo, aikido, boks, capoeira.

Wikipedia


unikacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od unikat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. unikat m.

Wiktionary


unikalny

jedyny w swoim rodzaju, niepowtarzalny; unikatowy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) unikatowy, wyjątkowy, rzadko spotykany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy płatek śniegu jest unikalny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. unikalność ż., unikat m., unikatowość ż.

 przym. unikatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzadki, jedyny w swoim rodzaju, niezwykły, nadzwyczajny

Wiktionary


unikanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|unikać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũɲiˈkãɲɛ, AS: ũńikãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. unikać ndk., uniknąć dk.

 rzecz. unik m., uniknięcie n.

Wiktionary


unikat

1. rzecz jedyna w swoim rodzaju, jedyny egzemplarz, okaz;
2. osobliwość, rzadkość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rzecz szczególna, niepowtarzalna, jedyna w swoim rodzaju

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • unikat – rzecz wyjątkowa, niepowtarzalna
  • Unikat – album muzyczny Renaty Przemyk (2006)
  • Unikat – album muzyczny Danijeli Martinović (2011)
  • Unikat – album muzyczny rapera Mero (2019)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jest obecnie jedyną synagogą w kraju należącą do tzw. polskiego typu, która przetrwała do dziś i jest określana jako unikat na skalę światową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ũˈɲikat, AS: ũńikat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. unikatowość ż., unikalność ż., unikacik mrz.

 przym. unikatowy, unikalny

Wiktionary


unikatowość

wyjątkowość, niepowtarzalność, coś jedynego w swoim rodzaju


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co unikatowe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. unikat m.

 przym. unikatowy, unikalny

 przysł. unikatowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) unikalność, wyjątkowość, rzadkość

Wiktionary


unikatowy

jedyny w swoim rodzaju, niepowtarzalny; unikalny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) niepowtarzalny, wyjątkowy, szczególny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũɲikaˈtɔvɨ, AS: ũńikatovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. unikat m., unikatowość ż.

 przym. unikalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jedyny w swoim rodzaju

Wiktionary


unikać

starać się nie stykać z kimś lub czymś, stronić, trzymać się z daleka


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. uniknąć)

 (1.1) starać się nie mieć kontaktu z czymś, trzymać się z daleka od czegoś

 (1.2) nie doświadczać czegoś złego, nie być czymś dotkniętym, być ominiętym przez coś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ũˈɲikat͡ɕ, AS: ũńikać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. unik m., unikanie n., uniknięcie n.

 przym. nieunikniony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) omijać, stronić, wystrzegać się, uchylać się, wymigiwać się

 (1.2) uchodzić, uchować się, nie zaznawać

Wiktionary


uniknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uniknąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũɲiˈcɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: ũńiḱńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uniknąć dk., unikać ndk.

 rzecz. unik m., unikanie n.

Wiktionary


uniknąć

ustrzec się, uchronić się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. unikać)

 (1.1) dokonany od|unikać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed opuszczeniem obozowiska zgasiliśmy starannie ognisko, aby uniknąć niebezpieczeństwa pożaru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ũˈɲiknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: ũńiknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. unikanie n., uniknięcie n.

 przym. nieunikniony

Wiktionary


unikowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec miejscowości Unikowo

 (1.2) mieszkaniec miejscowości Uników

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Unikowo n., Uników m.

:: fż. unikowianka ż.

 przym. unikowski

Wiktionary


unikowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka miejscowości Unikowo

 (1.2) mieszkanka miejscowości Uników

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Unikowo n., Uników m.

:: fm. unikowianin m.

 przym. unikowski

Wiktionary


unikowiec

potocznie: osoba nieangażująca się w życie społeczne


SJP.pl


unikowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Unikowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Strzegowo
  • Unikowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bisztynek

Wikipedia


unikowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący miejscowości Unikowo

 (1.2) dotyczący miejscowości Uników

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Unikowo n., Uników m., unikowianin m., unikowianka ż.

Wiktionary


unikowy

przymiotnik od: unik


SJP.pl


uniksowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) środ. inform. zdeklarowany użytkownik Unixa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Unix m.

Wiktionary


uniksowy

→ Unix; unixowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) inform. związany z systemem operacyjnym Unix, dotyczący tego systemu operacyjnego, z zainstalowanym systemem operacyjnym Unix

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednakże Linux zaczął zdobywać pozycję na komercyjnym rynku uniksowym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Unix m.

Wiktionary


unilam

zmywalna płyta laminowana


SJP.pl

Unilam – laminat aminowy wytwarzany z żywic melaminowych na nośniku papierowym. Produkowany jest w postaci płyt o grubości od 1,8 mm do 5 mm, które cechuje: gładka i błyszcząca powierzchnia, odporność na zarysowania, odporność na czynniki chemiczne, odporność na temperaturę.

Wikipedia


unilateralizm

umowa lub deklaracja obowiązująca tylko jedną ze stron


SJP.pl


unilateralność

jednostronność


SJP.pl


unilateralny

jednostronny;
1. dotyczący wyłącznie jednej strony w czymś uczestniczącej;
2. nadający przekaz na żywo cały czas z jednego miejsca;
3. wykonywany jedną stroną lub częścią ciała


SJP.pl


unilateryzacja

zmierzanie lub doprowadzenie do jednostronności, jednobiegunowości, np. do bezwzględnej dominacji jakiegoś państwa w stosunkach z innymi


SJP.pl


unilever

[czytaj: juniliwer] przedsiębiorstwo międzynarodowe


SJP.pl

Unilever – brytyjskie przedsiębiorstwo z siedzibą w Londynie. Powstało w 1929 roku z połączenia Lever Brothers i Margarine Unie.

Produkuje głównie artykuły żywnościowe, środki czystości i higieny osobistej. Unilever zatrudnia 223 tys. pracowników (dane z 2008), łącznie w ok. 365 zakładach na sześciu kontynentach. Prezesem zarządu grupy (CEO) jest Hein Schumacher.

Wikipedia


unimir

dawne imię męskie


SJP.pl


unimodalny

w matematyce: funkcja unimodalna - funkcja ciągła, dla której w zadanym przedziale istnieje maksymalnie jedno ekstremum lokalne


SJP.pl


unin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Unin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Górzno
  • Unin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Wolin

Wikipedia


uninianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Unina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Unin m.

:: fż. uninianka ż.

 przym. uniński

Wiktionary


uninianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Unina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Unin m.

:: fm. uninianin m.

 przym. uniński

Wiktionary


unionista

1. zwolennik związku prowincji lub państw;
2. w okresie wojny secesyjnej w USA: zwolennik utrzymania stanu północnego i południowego;
3. w XIX-wiecznej Anglii: przeciwnik niezależności Irlandii


SJP.pl


unionistka

→ unionista


SJP.pl

Patrz:

unionista

unionistyczny

→ unionista


SJP.pl

Patrz:

unionista

unionizm

ruch popierający utrzymanie związku wszystkich części Wielkiej Brytanii


SJP.pl


uniowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Uniowem, dotyczący Uniowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uniów m.

Wiktionary


uniseks

produkt lub usługa odpowiednia dla osób obu płci, mężczyzn i kobiet; unisex


SJP.pl


uniseksowy

1. o produkcie (butach, perfumach itp.): przeznaczony zarówno dla mężczyzn, jak i kobiet (np. Nie podobają mi się te uniseksowe ciuchy.); uniseks;
2. związany z uniseksem, np. uniseksowy styl


SJP.pl


uniseksualny

rzadko: związany z zacieraniem się różnic między mężczyzną i kobietą; uniseksyjny


SJP.pl


uniseksyjny

rzadko: związany z zacieraniem się różnic między mężczyzną i kobietą; uniseksualny


SJP.pl


unisex

produkt lub usługa odpowiednia dla osób obu płci, mężczyzn i kobiet


SJP.pl


unison

unisono;
1. współbrzmienie minimum dwóch równych co do wysokości dźwięków;
2. wykonywanie tej samej melodii przez różne instrumenty bądź głosy w taki sposób, że brzmi ona jak wykonywana przez jeden instrument lub głos


SJP.pl

Unison (z unisono – jednogłośny) – współbrzmienie co najmniej dwóch dźwięków o tej samej wysokości. Wykonanie fragmentu utworu w ten sposób to unisono.

Wikipedia


unisono

unison;
1. współbrzmienie minimum dwóch równych co do wysokości dźwięków;
2. wykonywanie tej samej melodii przez różne instrumenty bądź głosy w taki sposób, że brzmi ona jak wykonywana przez jeden instrument lub głos


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. równoczesne brzmienie dwóch lub więcej dźwięków o tej samej wysokości

 (1.2) muz. równoczesne wygranie tej samej nuty przez kilka instrumentów

 (1.3) muz. śpiew jednogłosowy

przysłówek

 (2.1) muz. jednogłośnie

Wiktionary

Unisono lub all’unisono (z wł. "unisono" – jednogłośny) – sposób wykonania utworu muzycznego (lub jego fragmentu) polegający na zgodnym wykonaniu przebiegu melodycznego przez całą orkiestrę lub grupę instrumentów w interwale oktawy czystej albo prymy czystej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Potem, po dwóch, trzech próbach, potężnym unisono buchnęły głosy wszystkich uczestników wiecu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) unison

Wiktionary


unisonowy

→ unison, → unisono


SJP.pl

Patrz:

unison, → unisono

unista

artysta tworzący zgodnie z założeniami unizmu, zwolennik unizmu


SJP.pl


unistka

→ unista


SJP.pl

Patrz:

unista

unistyczny

→ unizm


SJP.pl

Patrz:

unizm

uniszowice

Uniszowice – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Konopnica.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie lubelskim województwa lubelskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wikipedia


unisław

nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Uniesław – staropolskie imię męskie
  • Unisław – legendarny książę czeski z dynastii Przemyślidów
  • 2 miejscowości w Polsce:
    • Unisław – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Unisław
    • Unisław – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Krotoszyn

Wikipedia


unisława

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Unisław

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Unisław mos.

Wiktionary


unisławianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Unisławia

 (1.2) mieszkaniec Unisławia Pomorskiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Unisław m.

:: fż. unisławianka ż.

 przym. unisławski

Wiktionary


unisławianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Unisławia

 (1.2) mieszkanka Unisławia Pomorskiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Unisław m.

:: fm. unisławianin m.

 przym. unisławski

Wiktionary


unisławice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Unisławice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Wąsosz
  • Unisławice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Kowal

Wikipedia


unisławski

przymiotnik od: Unisław, Unisław Śląski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Unisławia

 (1.2) dotyczący Unisławia Pomorskiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Unisław m., unisławianin m., unisławianka ż.

Wiktionary


unit

wieloczynnościowy aparat dentystyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. jednostka masy atomowej, równa w przybliżeniu 1,66 · 10⁻²⁴ g, ofic. dalton

 (1.2) stomat. wieloczynnościowy aparat

Wiktionary

UN

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zawartość procentowa pierwiastka w związku chemicznym to stosunek masy atomów tego pierwiastka (wyrażonej w unitach) w najmniejszej części związku chemicznego do masy cząsteczkowej związku, pomnożony przez 100%.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈũɲit, AS: ũńit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. unitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dalton, skr. u

 (1.2) unit stomatologiczny

Wiktionary


unita

1. wyznawca Kościoła greckokatolickiego; grekokatolik;
2. chrześcijanin należący pierwotnie do jednego z Kościołów wschodnich, które połączyły się z Kościołem katolickim w 1439 roku;
3. członek ugrupowania politycznego zawierającego w nazwie słowo "unia"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. członek ruchu religijnego powstałego w XVI wieku;

 (1.2) rel. zob. grekokatolik.

 (1.3) polit. członek partii określanej mianem „unii” (np. Unia Demokratyczna, Unia Wolności)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kościół unicki – kościół chrześcijański, powstały w 1596 roku
  • UNITA – pozarządowa organizacja w Angoli

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ũˈɲita, AS: ũńita

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. unityzm

 przym. unicki, uniacki

Wiktionary


unitank

pionowy zbiornik cylindryczno-stożkowy


SJP.pl


unitarianie

zwolennik unitarianizmu; unitariusz


SJP.pl


unitarianin

zwolennik unitarianizmu; unitariusz


SJP.pl


unitarianizm

Unitarianizm – obok luteranizmu, kalwinizmu, anglikanizmu i anabaptyzmu, jeden z nurtów reformacji. Jego nazwa pochodzi od łacińskich słów „"unus"”, czyli jeden i „"unitas"”, czyli jedność. Odrzuca on dogmat o Trójcy Świętej. Unitarianizm uważa, że Bóg jest jedną osobą. Nurt ten stoi w opozycji do trynitaryzmu.

Wikipedia


unitarianka

zwolenniczka unitarianizmu; unitariuszka


SJP.pl


unitariański

→ unitarianizm, → unitarianin, → unitarianie


SJP.pl

Patrz:

unitarianizm, → unitarianin, → unitarianie

unitariusz

zwolennik unitarianizmu (ruchu religijnego, odłamu protestantyzmu)


SJP.pl


unitariuszka

zwolenniczka unitarianizmu (ruchu religijnego, odłamu protestantyzmu); unitarianka


SJP.pl


unitarność

→ unitarny


SJP.pl

Patrz:

unitarny

unitarny

jednostkowy, dotyczący jednostek, zwłaszcza monetarnych


SJP.pl


unitarystyczny

→ unitaryzm


SJP.pl

Patrz:

unitaryzm

unitaryzm

polityczna zasada porządku i organizacji, polegająca na dążeniu do zjednoczenia wielu autonomicznych tworów społecznych w jedną całość, np. połączenie landów, kantonów (Niemcy, Szwajcaria), grup etnicznych, narodów (USA, b. ZSRR, Indie, Jugosławia) oraz państw (Wspólnota Europejska)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. zasada zakładająca jednolitość i centralizację władzy w państwie

Wiktionary

Unitaryzm – polityczna zasada porządku i organizacji, która polega na dążeniu do zjednoczenia w jedną całość wielu autonomicznych tworów społecznych, np. połączenie landów (Niemcy), kantonów (Szwajcaria), grup etnicznych, narodów (Stany Zjednoczone, dawny Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Indie, Jugosławia) oraz państw (Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, Wspólnota Europejska).

Wikipedia


unitka

→ unita


SJP.pl

Patrz:

unita

unityzm

wyznanie greckokatolickie


SJP.pl


univers

krój pisma drukarskiego


SJP.pl


universal

dawna polska spółka handlowa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Universal SA – polska spółka handlowa „Grupa Kapitałowa Universal SA”
  • Universal Product Code (UPC) – pierwszy standard kodu kreskowego
  • Universal Pictures – amerykańska wytwórnia filmowa
  • Universal Studios Entertainment – grupa skupiająca studia filmowe NBC Universal
  • Universal Channel – kanał telewizyjny należący do koncernu NBC Universal
  • NBCUniversal – amerykańska grupa medialna
  • Universal War One – francuska seria komiksowa z gatunku fantastyki naukowej
  • Universal – album muzyczny grupy Borknagar
  • Universal Music Group – grupa biznesowa oraz rodzina wytwórni płytowych w przemyśle muzycznym
  • Universal Encarnación – paragwajski klub piłkarski
  • Universal San José – urugwajski klub piłkarski
  • USB (USB) – uniwersalna magistrala szeregowa

Wikipedia


universum

z łaciny:
1. wszechświat;
2. całość, ogół


SJP.pl


univira

w starożytnym Rzymie: kobieta mająca tylko jednego męża przez całe swoje życie


SJP.pl


uniw.

skrót od: uniwersytet, uniwersytecki


SJP.pl


uniwalent

Uniwealent – chromosom, który nie tworzy biwalentu w trakcie pierwszej profazy lub pierwszej metafazy mejozy, co może mieć kilka przyczyn:

Uniwalent może zostać przetransportowany do jednego z dwóch biegunów wrzeciona kariokinetycznego lub jego chromatydy mogą zostać rozdzielone do dwóch biegunów. Czasami może on również ulec degeneracji.

Wikipedia


uniwerbizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. zastąpienie dwóch wyrazów jednym;

Wiktionary

Uniwerbizacja – zastąpienie nazwy dwuwyrazowej jednym słowem o takim samym znaczeniu. Przykładem uniwerbizacji jest "podstawówka" (szkoła podstawowa).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przykładem uniwerbizacji jest nazwanie Śnieżnej Góry Śnieżką a szkoły podstawowej podstawówką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũɲivɛrbʲiˈzat͡sʲja, AS: ũńiverbʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. uniwerbizacyjny

Wiktionary


uniwerbizacyjny

przymiotnik

 (1.1) dotyczący uniwerbizacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uniwerbizacja ż.

Wiktionary


uniwerek

potocznie: uniwersytet; uni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. uniwersytet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marcin nie dostał się na uniwerek i poszedł do jakiegoś dwuletniego studium.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũɲiˈvɛrɛk, AS: ũńiverek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uniwersytet m., uniwersjada ż.

 przym. uniwersytecki, uniwerkowy

Wiktionary


uniwerkowy

przymiotnik

 (1.1) pot. dotyczący uniwersytetu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Właśnie zapisałem się w ramach uniwerkowego wf-u na karate.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũɲivɛrˈkɔvɨ, AS: ũńiverkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uniwerek

Wiktionary


uniwersalistka

→ uniwersalista


SJP.pl

Patrz:

uniwersalista

uniwersalistyczny

→ uniwersalizm


SJP.pl

Patrz:

uniwersalizm

uniwersalium

coś (np. cecha, pojęcie, idea) wspólnego jakimś rzeczom, ludziom, zjawiskom itp.


SJP.pl


uniwersalizm

Uniwersalizm ( universalis „powszechny, ogólny”) – dążenie do ogarnięcia pewnej całości, objęcia wszystkiego, całokształt postaw i uznanie zasady dominacji całości nad częściami; powszechność. W zależności od kontekstu koncepcja uniwersalizmu przyjmuje różne znaczenie:

Wikipedia


uniwersalniej

stopień wyższy od przysłówka: uniwersalnie


SJP.pl


uniwersalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: uniwersalny; bardziej uniwersalny


SJP.pl


uniwersalny

powszechny, ogólny, o wszechstronnym zastosowaniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) obejmujący całość

 (1.2) mający wiele zastosowań

 (1.3) mający wiele umiejętności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest faktem uniwersalnym, że w każdej grupie występuje jakaś postać władzy lub autorytetu, jakaś postać kierowania i kontroli, jakaś postać prawodawstwa i jakaś postać wymiaru sprawiedliwości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũɲivɛrˈsalnɨ, AS: ũńiversalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uniwersalność ż., uniwersum n., uniwersalizm m., uniwersalizowanie n., uniwersał m.

 czas. uniwersalizować

 przym. uniwersalistyczny

 przysł. uniwersalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powszechny

 (1.2) do wszystkiego

 (1.3) wszechstronny

Wiktionary


uniwersał

1. dawniej: publicznie czytany list królewski;
2. dawniej: królewski akt prawny;
3. dawniej: odezwa hetmanów i wojewodów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. odezwa władzy zwierzchniej wystosowana do ludu;

Wiktionary

Uniwersał (stpol. oniwersał) – list władz lub akt prawny odczytywany publicznie, dotyczący ważnych wydarzeń, spraw gospodarczych, wojskowych, wyznaniowych, również akt zwołujący szlachtę na sejm lub pospolite ruszenie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Postanowienia uniwersału dotyczyły m.in. uwłaszczenia chłopów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. uniwersalny

Wiktionary


uniwersjada

studenckie międzynarodowe zawody sportowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. akademickie zawody sportowe;

Wiktionary

Uniwersjada – międzynarodowe multidyscyplinarne zawody sportowe dla sportowców-studentów, organizowane co dwa lata w cyklu letnim i zimowym, zawsze pomiędzy letnimi oraz zimowymi igrzyskami olimpijskimi.

W imprezie uczestniczą reprezentacje państw skupionych w Międzynarodowej Federacji Sportu Akademickiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W uniwersjadzie wzięło udział 1543 zawodników z 41 krajów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uniwerek mrz., uniwersytet mrz.

Wiktionary


uniwersum

1. fikcyjny wszechświat utworzony na potrzeby dzieła literackiego lub filmowego;
2. przestarzale: Wszechświat;
3. w matematyce: ogół wszystkich elementów określonego modelu matematycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) astr. książk. kosmos, wszechświat

 (1.2) kult. ogół postaci, miejsc, zdarzeń, historii powiązanych tematycznie w ramach serii publikacji literackich, filmowych lub komiksowych, zwykle fantastycznych lub fantazy

 (1.3) mat. klasa wszystkich elementów w danym kontekście matematycznym

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • uniwersum – synonim pojęcia „wszechświat”
  • uniwersum – w matematyce
    • uniwersum Herbranda – w logice matematycznej
  • uniwersum – wykreowany świat przedstawiony w danym utworze literackim, filmowym itp.
  • uniwersum symboliczne – w filozofii społecznej i politycznej
  • zbiór (ujednoznacznienie)

Wikipedia

Powiązane:

 przym. uniwersalny

Wiktionary


uniwersytecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od uniwersytet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie uniwersytet, lecz tylko marny uniwersytecik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uniwersytet m.

Wiktionary


uniwersytecki

odnoszący się do uniwersytetu, związany z uniwersytetem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący uniwersytetu, związany z uniwersytetem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wielu latach intensywnej pracy zdobyłem upragniony dyplom uniwersytecki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũɲivɛrsɨˈtɛt͡sʲci, AS: ũńiversytecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uniwersytet m., uniwerek m.

 przym. przyuniwersytecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. uniw.

Wiktionary


uniwersyteckość

zespół cech typowych dla uniwersytetu


SJP.pl


uniwersytet

1. wyższa uczelnia mająca prawo nadawania stopni naukowych;
2. budynek lub teren, gdzie mieści się uniwersytet - uczelnia;
3. ludzie studiujący i pracujący na uniwersytecie - uczelni;
4. czas spędzony na uniwersytecie - uczelni;
5. studia na uniwersytecie - uczelni;
6. placówka zorganizowanego nauczania przeznaczonego dla określonej grupy ludzi zainteresowanych samokształceniem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) eduk. wyższa uczelnia obejmująca zwykle kilka wydziałów nauk, mająca prawo nadawania stopni naukowych

Wiktionary

Un

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz uniwersytet poprawił pozycję w rankingu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũɲiˈvɛrsɨtɛt, AS: ũńiversytet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uniwerek m., uniwersjada ż.

:: zdrobn. uniwersytecik m.

 przym. uniwersytecki, wewnątrzuniwersytecki, wokółuniwersytecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. uniwerek; peryfr. Alma Mater; wszechnica; reg. śl. uńiwersytet

Wiktionary


uniwibrator

przerzutnik charakteryzujący się istnieniem jednego stanu stabilnego oraz jednego stanu dynamicznego; przerzutnik monostabilny


SJP.pl


uniworyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) socjol. preferowanie braku zróżnicowania – smaków, gustów i zwyczajów kulinarnych, zamknięcie się przy pewnych potrawach i wzorach spożywania, rozpatrywane jako zjawisko w pewnej grupie społecznej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũɲivɔˈrɨt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: ũńivoryčność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. uniworyczny

 przysł. uniworycznie

Wiktionary


unix

[czytaj: juniks albo uńiks] komputerowy system operacyjny; Unix


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) inform. jeden z systemów operacyjnych zapoczątkowany pod koniec lat 60. XX w. przez Bell Labs;

 (1.2) inform. każdy system operacyjny z rodziny systemów opartej na Uniksie (1.1)

Wiktionary

Un

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To nasz lokalny ekspert od Uniksa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uniksowiec m.

 przym. uniksowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) UNIX

Wiktionary


unixowy

→ Unix; uniksowy


SJP.pl


unizm

koncepcja artystyczna (malarstwa) stworzona przez Władysława Strzemińskiego, której podstawową zasadą kompozycji obrazu jest organiczna, pozbawiona kontrastów jedność form i kolorów


SJP.pl

Un

Wikipedia


uniłowski

nazwisko


SJP.pl


uniński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Unina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Unin m., uninianin m., uninianka ż.

Wiktionary


uniżać

1. przestarzale:
a) umniejszać czyjąś pozycję w oczach innych;
b) uniżać się - umniejszać swoją pozycję w oczach innych;
2. dawniej:
a) obniżać, zniżać;
b) poniżać, upokarzać


SJP.pl


uniżenie

przesadnie uprzejmy, przesadnie układny


SJP.pl


uniżeniej

stopień wyższy od przysłówka: uniżenie


SJP.pl


uniżeńszy

stopień wyższy od przymiotnika: uniżony; bardziej uniżony


SJP.pl


uniżny

dawniej, dziś gwarowo: uniżony


SJP.pl


uniżoność

postawa charakteryzująca się brakiem poczucia własnej godności, przesadna uprzejmość wobec kogoś; czołobitność, uległość, służalczość, uniżenie, pokora


SJP.pl


uniżony

przesadnie uprzejmy, przesadnie układny


SJP.pl


uniżyć

dawniej:
1. poniżyć kogoś, upokorzyć;
2. obniżyć coś, pochylić, skłonić;
3. uniżyć się:
a) poniżyć się, upokorzyć się;
b) opuścić się, zniżyć się, pochylić się;
c) skłonić się przed kimś, oddać hołd


SJP.pl


unkompagryt

bardzo rzadko: rodzaj skały, piroksenowy melilitolit; uncompahgryt


SJP.pl


uno

model samochodu marki Fiat


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fiat Uno
  • UNO (gra karciana)
  • Ukraińska Narodowa Obrona
  • Uno – film norweski z 2004 roku
  • Uno – wyspa w Gwinei Bissau
  • uno – proponowana bezwymiarowa jednostka układu SI

Wikipedia


unormalniać

czynić coś normą


SJP.pl


unormalnić

uczynić coś normą


SJP.pl


unormowanie

1. ująć coś w normy prawne; uregulować;
2. unormować się - stać się zgodnym z normą; znormalizować się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|unormować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. norma ż., normalizacja ż., normowanie ż.

 czas. normować ndk., unormować dk.

Wiktionary


unormować

1. ująć coś w normy prawne; uregulować;
2. unormować się - stać się zgodnym z normą; znormalizować się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) ująć w normy, przepisy, prawidła itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. unormowanie n., normalizacja ż., anormalność ż., norma ż.

 czas. normować ndk.

 przym. normatywny

Wiktionary


unos

część ładunku podnoszona jednorazowo przez podnośnik lub dźwig; hiw


SJP.pl


unosawiać

nadawać głosce rezonans nosowy; unasawiać


SJP.pl


unosiny

namuł i piasek oderwany od dna rzeki i unoszony przez strumień wody


SJP.pl


unosić

1. podnosić;
2. przemieszczać;
3. przestarzałe:
a) podniecać;
b) zagarniać;
4. unosić się:
a) unosić swe ciało;
b) być unoszonym;
c) wznosić się;
d) denerwować się;
e) utrzymywać się nad ziemią;
f) o woni: rozchodzić się;
g) zachwycać się


SJP.pl

czasownik

 (1.1) dźwigać kogoś lub coś w górę, podnosić, wznosić, dźwigać, podciągać

 (1.2) utrzymywać na sobie, przenosić pewien ciężar, wytrzymywać jego nacisk

czasownik zwrotny unosić się

 (2.1) być owładniętym przez uczucie, wzburzyć się

 (2.2) dawać się przenosić, utrzymywać się na lub nad czymś

 (2.3) wzlatywać w powietrze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ospały woźnica uniósł wielką kłodę drzewa i cisnął nią w motocykl…

 (1.3) Wąż wodny gonił drobną rybkę, unosząc kłębki mułu spomiędzy kamieni.

 (1.2-3) Wsiadałem wówczas w łódź i łagodny przypływ w cieśninie unosił mnie do drugiego brzegu.

 (2.1) Z początku uniósł się szalonym gniewem…

 (2.1) Nie unoś się, ale… to z twojego odszkodowania wymurowałam sąsiadowi z lewej taki ładny płot.

 (2.2) Rój szarych i białych mew unosił się nad tymi ruchliwymi skałami.

 (2.3) Moje skanery wreszcie odnajdują Świt, unoszącą się w fotelu katapultowym nieopodal powierzchni skały.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ũˈnɔɕit͡ɕ, AS: ũnośić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uniesienie n., unoszenie

 przym. unoszony

 czas. nosić, wznosić, znosić, przenosić

Wiktionary


unosowić

nadać głosce rezonans nosowy


SJP.pl


unoszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|unosić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. unosić, wznosić

 rzecz. uniesienie n.

Wiktionary


unowocześnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|unowocześniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũnɔvɔt͡ʃɛɕˈɲä̃ɲɛ, AS: ũnovočeśńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. unowocześniać, unowocześnić

 rzecz. unowocześnienie n.

Wiktionary


unowocześniać

czynić współczesnym, nowoczesnym, dostosowywać do współczesności; aktualizować, uaktualniać, modernizować, uwspółcześniać


SJP.pl


unowocześnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uczynienie czegoś bardziej nowoczesnym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nowoczesność ż., unowocześnianie n.

 czas. unowocześnić dk., unowocześniać ndk.

 przym. nowoczesny

 przysł. nowocześnie

Wiktionary


unowocześnić

uczynić współczesnym, nowoczesnym, dostosować do współczesności; zaktualizować, uaktualnić, zmodernizować, uwspółcześnić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. unowocześniać)

 (1.1) dokonany od|unowocześniać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Postanowiliśmy rozbudować funkcje rozrywkowe i kulturalne. Unowocześniliśmy budynek - dodaje Bogdan Pawłowski, właściciel Conresu, inwestor galerii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũnɔvɔˈt͡ʃɛɕɲit͡ɕ, AS: ũnovočeśńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. unowocześnienie n., unowocześnianie n.

 czas. unowocześniać ndk.

Wiktionary


unperson

[czytaj: anperson] określenie kogoś usuniętego z rejestrów, wymazanego z dokumentów, skazanego na oficjalne nieistnienie


SJP.pl


unplugged

[czytaj: anPLAGD] o nagraniu lub koncercie muzycznym: z udziałem instrumentów niezasilanych elektrycznie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Unplugged – album Alice in Chains z 1996
  • Unplugged – album Alicii Keys z 2005
  • Unplugged – album Archive z 2004
  • Unplugged – album Erica Claptona z 1992
  • Unplugged – album Neila Younga z 1993
  • Unplugged – album (demo) 5’nizza z 2002
  • Muzyka akustyczna – utwory, które wykonuje się wyłącznie przy użyciu instrumentów akustycznych, określane potocznie jako unplugged
  • MTV Unplugged

Wikipedia


unra

potocznie o UNRRA (Organizacji Narodów Zjednoczonych do Spraw Pomocy i Odbudowy)


SJP.pl


unrowski

przymiotnik od: UNRRA


SJP.pl


unrra

[czytaj: UNra] skrót od: United Nations Relief and Rehabilitation Administration - Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Pomocy i Odbudowy; Unra (potocznie)


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) = hist. polit. Administracja Narodów Zjednoczonych do spraw Pomocy i Odbudowy

Wiktionary

Zobacz też: UNRRA.

Unrra – zespół nowofalowy z Trójmiasta. Grał w latach ok. 1986 – ok. 1988. Tworzyli go:

Zespół jest zaliczany do kręgu Gdańskiej Sceny Alternatywnej.

Wikipedia


unstrucki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Unstrutą, dotyczący Unstruty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Unstruta ż.

Wiktionary


unstruta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Niemczech, lewy dopływ Soławy;

Wiktionary

Unstruta (niem. "Unstrut") – rzeka w Niemczech o długości 192 km. Jest lewym dopływem Soławy. Nad Unstrutą rozpościera się region winiarski Saale-Unstrut.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z Halle pojechała dalej pociągiem osobowym. Nie pamięta, gdzie było to miejsce, gdzie był obóz – „gdzieś nad Unstrutą”.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. unstrucki

Wiktionary


unsub

[czytaj: ansab lub unsub] środowiskowo: anulowanie subskrypcji


SJP.pl


unterhoze

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kalesony

Wiktionary


unterok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kraw. halka

Wiktionary


unterwalden

Unterwalden (fr. "Unterwald", ret. "Silvania") – nazwa określająca dwa szwajcarskie półkantony: Obwalden (górna część) i Nidwalden (dolna część).

Unterwalden było jednym z założycieli Związku Szwajcarskiego w 1291 r. (wspólnie ze Schwyz i Uri).

Wikipedia


untor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. gwara wsi Sromowce Wyżne: ołtarz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈũntɔr, AS: ũntor

Wiktionary


unudzać

1. przestarzale: zanudzać;
2. unudzać się - potocznie: nudzić się; przykrzyć się


SJP.pl


unudzić

1. przestarzale: bardzo znudzić, zanudzić;
2. potocznie: nudząc, uzyskać coś; wynudzić;
3. unudzić się - potocznie:
a) wynudzić się;
b) znudzić się


SJP.pl


ununbium

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) chem. zob. kopernik.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma ununbium?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ũˈnũnbʲjũm, AS: ũnũnbʹi ̯ũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Uub, kopernik

Wiktionary


ununhexium

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) chem. zob. liwermor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũnũnˈxɛksʲjũm, AS: ũnũnχeksʹi ̯ũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Uuh, liwermor

Wiktionary


ununoctium

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. chem. wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 118 (symbol Uuo), nazwanego ostatecznie oganesson (symbol Og);

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũnũnˈɔktʲjũm, AS: ũnũnoktʹi ̯ũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. symbol. Uuo, ofic. symbol. Og, przest. eka-radon, przest. eka-emanacja, przest. pierwiastek 118

Wiktionary


ununpentium

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) chem. wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 115 (symbol Uup), nazwanego ostatecznie moskow (symbol Mc);

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũnũnˈpɛ̃ntʲjũm, AS: ũnũnpẽntʹi ̯ũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Uup

Wiktionary


ununquadium

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) chem. zob. flerow.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũnũŋˈkwadʲjũm, AS: ũnũŋku̯adʹi ̯ũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Uuq, flerow

Wiktionary


ununseptium

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. chem. wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 117 (symbol Uus), nazwanego ostatecznie tenes (symbol Ts);

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũnũnˈsɛptʲjũm, AS: ũnũnseptʹi ̯ũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Uus, współcz. tenes

Wiktionary


ununtrium

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. chem. wstępna nazwa radioaktywnego pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 113, oznaczanego obecnie Nh;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ũˈnũntrʲjũm, AS: ũnũntrʹi ̯ũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. symbol. Uut, ofic. symbol. Nh, przest. środ. eka-tal

Wiktionary


unununium

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Uuu i liczbie atomowej 111;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Roentgen (nazwa systematyczna)
  • Unununium – system operacyjny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma unununium?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌũnũnˈũɲũm, AS: ũnũnũńũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Uuu, nowa nazwa roentgen (Rg)

Wiktionary


unurzać

1. zamoczyć, zanurzyć w czymś brudnym; upaprać, utaplać;
2. unurzać się - unurzać samego siebie


SJP.pl


unuz

skrót od: Urząd Nadzoru Ubezpieczeń Zdrowotnych


SJP.pl


unz

skrót od: Uniwersytet Narodów Zjednoczonych


SJP.pl


unża

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, lewy dopływ Wołgi

Wiktionary

Unża ( Унжа) – rzeka w europejskiej części Rosji, w obwodzie kostromskim i wołogodzkim, lewy dopływ rzeki Wołgi.

Rzeka powstaje w wyniku połączenia dwóch rzek Kiemy i Łundongi. Długość wynosi 426 km, a powierzchnia zlewni 28 900 km².

Rzeka jest dostępna dla żeglugi śródlądowej, przystanie rzeczne znajdują się w miejscowościach: Kołogriw, Manturowo, Makariew i Unża.

Wikipedia


uo

skrót od:
1. Uniwersytet Opolski;
2. Uniwersytet Otwarty


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • UO – Uniwersytet Opolski
  • UO – gra komputerowa
  • UO2 – Tlenek uranu
  • 1964 UO – planetoida
  • 1967 UO – planetoida
  • 1976 UO – planetoida
  • 1996 UO – planetoida
  • 2001 UO – asteroid
  • 2005 UO – asteroid
  • 2006 UO – asteroid
  • 2010 UO – asteroid
  • 2012 UO – asteroid

Wikipedia


uobywatelniać

1. czynić kogoś aktywnym społecznie obywatelem;
2. uobywatelniać się - stawać się aktywnym społecznie obywatelem


SJP.pl


uobywatelnić

1. uczynić kogoś aktywnym społecznie obywatelem;
2. uobywatelnić się - stać się aktywnym społecznie obywatelem


SJP.pl


uoceańja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Oceania

Wiktionary


uoczywistniać

rzadko: czynić oczywistym, jasnym


SJP.pl


uodporniać

czasownik niedokonany

 (1.1) czynić bardziej odpornym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odporność ż.

 czas. uodpornić dk.

 przym. odporny

Wiktionary


uodpornić

czasownik przechodni dokonany (ndk. uodparniać)

 (1.1) dokonany od|uodparniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uodparnianie n., uodpornienie n., odporność ż.

 czas. uodporniać

Wiktionary


uogólniający

rozszerzać, np. prawo fizyczne; generalizować


SJP.pl


uogólniać

rozszerzać, np. prawo fizyczne; generalizować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. uogólnić)

 (1.1) obejmować całość czegoś lub niemal wszystkie albo liczne aspekty czegoś

czasownik zwrotny niedokonany uogólniać się (dk. uogólnić się)

 (2.1) rozszerzać swój zakres; stawać się bardziej ogólnym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ogół mrz., uogólnianie n., ogólniak mrz., ogólność ż.

 czas. uogólnić

 przysł. ogólnie

 przym. ogólny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) generalizować, syntetyzować

Wiktionary


uogólnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) twierdzenie rozszerzające na ogół czegoś wnioski wyciągane z badań poszczególnych zjawisk i danych

Wiktionary

Uogólnienie (generalizacja) – sprowadzenie pojęcia do mniej szczegółowej postaci. Jest fundamentalnym elementem logiki i rozumowania człowieka. Uogólnienie zakłada istnienie dziedziny lub zestaw elementów, jak i również jednej lub większej ilości wspólnych cech dla tych elementów. Jest podstawą wnioskowania dedukcyjnego. Aby zweryfikować uogólnienie, trzeba sprawdzić czy odnosi się do danej sytuacji.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ogół mrz., ogólniak mrz., ogólność ż.

 przysł. ogólnie

 przym. ogólny

 czas. uogólnić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) generalizacja, generalizowanie

Wiktionary


uogólnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. uogólniać)

 (1.1) dokonany od|uogólniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ogólniak mrz., uogólnianie n., uogólnienie n., ogólnik m., ogólność ż., ogół m.

 czas. uogólniać ndk.

 przym. ogólny

 przysł. ogólnie

Wiktionary


uokik

[czytaj: u-Okik] skrót od: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) = Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈwɔcik, AS: uu̯oḱik

Wiktionary


uop

Urząd Ochrony Państwa - polska instytucja będąca częścią krajowych służb specjalnych, działająca od 10 maja 1990 r. do 29 czerwca 2002 r., następnie przekształcona w Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencję Wywiadu


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = hist. Urząd Ochrony Państwa;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Według byłego wiceszefa UOP Mieczysława Tarnowskiego przynajmniej 80 proc. osób podejmujących tajną współpracę ze służbami czyni to z pobudek propaństwowych.

 (1.1) Przyznał, że do UOP-u wpływa dużo doniesień o nieprawidłowościach w pracy komisji przydzielającej koncesje na import paliw.

Wiktionary


uorderzać

dawniej: odznaczać orderem, ozdabiać orderami; orderować


SJP.pl


uorganizowany

w biologii: odznaczający się strukturą o charakterystycznej, uporządkowanej budowie, zarówno pod względem kształtu, jak i układu tkanek


SJP.pl


uorganizować

przestarzale: zorganizować


SJP.pl


uosabiać

1. być typowym reprezentantem lub wyobrażeniem pewnych cech;
2. nadawać przedmiotom, zwierzętom, zjawiskom lub innym pojęciom postać ludzką lub cechy charakterystyczne dla ludzi (zwłaszcza w literaturze); personifikować;
3. rzadko: uosabiać się - przybierać cechy jakiejś osoby


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. uosobić)

 (1.1) nadawać cechy ludzkie obiektom lub zjawiskom

 (1.2) być wyobrażeniem pewnych przymiotów

czasownik zwrotny niedokonany uosabiać się (dk. uosobić się)

 (2.1) przybierać cechy danej osoby

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Każda osoba działająca na rzecz Rebelii była bohaterem. Ale to nie wszystko. Każda uosabiała nadzieję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uosabianie n., uosobienie n., osobatyw mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) personifikować, uczłowieczać

 (1.2) personifikować, reprezentować, ucieleśniać

Wiktionary


uosobienie

1. zostać typowym reprezentantem lub wyobrażeniem pewnych cech;
2. nadać pojęciom, zwierzętom, zjawiskom itp. postać ludzką (zwłaszcza w literaturze); spersonifikować;
3. rzadko: uosobić się - przybrać cechy jakiejś osoby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ktoś lub coś postrzegane jako posiadające w wielkim stopniu daną cechę

 (1.2) personifikacja, przypisanie cech ludzkich przedmiotowi, zwierzęciu itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marysia jest uosobieniem dobroci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuwɔsɔˈbʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: uu̯osobʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uosabiać ndk., uosobić dk.

 rzecz. osobatyw mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ucieleśnienie, wcielenie, wyobrażenie

 (1.2) personifikacja

Wiktionary


uosobić

1. zostać typowym reprezentantem lub wyobrażeniem pewnych cech;
2. nadać pojęciom, zwierzętom, zjawiskom itp. postać ludzką (zwłaszcza w literaturze); spersonifikować;
3. rzadko: uosobić się - przybrać cechy jakiejś osoby


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. uosabiać)

 (1.1) nadać cechy ludzkie obiektom lub zjawiskom

 (1.2) stać się wyobrażeniem pewnych przymiotów

czasownik zwrotny dokonany uosobić się (ndk. uosabiać się)

 (2.1) przybrać cechy danej osoby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uosobienie n., osobatyw mrz.

Wiktionary


uowy

kształtem odpowiadający literze U


SJP.pl


up

[czytaj: u-PE] skrót od:
1. Unia Pracy - lewicowa partia polityczna działająca od czerwca 1992 r.;
2. urząd pracy - instytucja działająca w gminach, miastach, zajmująca się m.in. rejestracją bezrobotnych, organizacją kursów dla bezrobotnych;
3. urząd pocztowy;
4. Uniwersytet Poznański;
5. Uniwersytet Przyrodniczy;
6. Uniwersytet Pedagogiczny


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Urząd Pocztowy

 (1.2) = polit. Unia Pracy

 (1.3) = Uniwersytet Pedagogiczny

Wiktionary

Up – jedenasty album studyjny amerykańskiej grupy R.E.M. wydany w roku 1998.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: u‿ˈpɛ, AS: u‿pe

Wiktionary


up.

skrót od: upoważnienie


SJP.pl


upa

[czytaj: Upa] skrót od: Ukrajińska powstanska armija - Ukraińska Powstańcza Armia, formacja militarno-polityczna działająca w latach 1943-53


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dziadek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • UPA – Ukraińska Powstańcza Armia
  • UPA – organizacja Sicz Poleska, która w latach 1942–1943 nosiła nazwę Ukraińska Powstańcza Armia (tzw. Pierwsza UPA)
  • Upa – wieś w Estonii
  • Úpa – rzeka w Czechach
  • Upa – rzeka w Rosji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój upa na trzy lata przed śmiercią przeciepnął się z cygaretów na amoliki.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk ołpa, opa, oupa, oupik, staraszek, starek, staroszek, starzik, starziyk, starzyk

Wiktionary


upaciać

potocznie: upaciać się - ubrudzić się czymś mokrym, mazistym; ubabrać się, upaćkać się, upaprać się


SJP.pl


upacykować

potocznie: umalować (twarz) pośpiesznie, niedbale


SJP.pl


upad

nachylenie powierzchni warstwy skalnej


SJP.pl


upadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|upadać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌupaˈdãɲɛ, AS: upadãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. upadać, upaść

 rzecz. upadek m., upadłość ż.

Wiktionary


upadać

1. momentalnie, mimowolnie zmieniać pozycję ze stojącej na leżącą; przewracać się;
2. tracić na znaczeniu, kończyć się fiaskiem;
3. bankrutować;
4. nie dochodzić do skutku


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. upaść)

 (1.1) momentalnie, mimowolnie zmieniać pozycję ze stojącej na leżącą

 (1.2) opaść, zlecieć; szybko przemieścić się w locie z góry na dół

 (1.3) tracić na znaczeniu, kończyć się niepowodzeniem

 (1.4) przest. przestać postępować według zasad moralnych; być niemoralnym, postąpić w taki sposób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈpadat͡ɕ, AS: upadać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upadły mos., pad m., upadek m., opad m., upadanie n., padanie n., upadłość ż.

 czas. padać ndk., upaść dk.

 przym. upadły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przewracać się, wywracać się

 (1.2) spadać, opadać, zlatywać

 (1.3) załamywać się, rozpadać się, runąć, bankrutować

 (1.4) staczać się

Wiktionary


upadek

1. przewrócenie się, upadnięcie;
2. bankructwo; klęska; ruina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przewrócenie się

 (1.2) spadnięcie

 (1.3) pogorszenie się stanu, pozycji, znaczenia

 (1.4) moment gwałtownego zakończenia czegoś

 (1.5) przen. niemoralne postępowanie, czyn

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • upadek – gwałtowna i niezamierzona zmiana pozycji ciała
  • Upadek – jezioro na Pojezierzu Olsztyńskim, położone w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Jedwabno
  • Upadek – film z 1922 r. w reżyserii Ludwiga Wolffa
  • Upadek – dramat filmowy z 1993 r. w reżyserii Joela Schumachera z Michaelem Douglasem i Robertem Duvallem
  • Upadek – dramat wojenny z 2004 r. w reżyserii Olivera Hirschbiegela z Brunem Ganzem
  • Upadek – serial telewizyjny z lat 2013–2016
  • Upadek – powieść Alberta Camusa
  • Upadek – manga autorstwa Inio Asano

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jedną z ważnych lekcji z zakresu sztuk walki jest nauka kontrolowanego upadku.

 (1.2) Upadek bomby atomowej może spowodować większe zniszczenia niż tysiąc bomb konwencjonalnych.

 (1.3) Im bardziej się wbijesz w dumę, tym większy będzie twój upadek.

 (1.4) Upadek wolnej Polski był dla Polaków tragedią.

 (1.5) Upadek moralny jakiejś dynastii był często początkiem jej schyłku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈpadɛk, AS: upadek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upadły mos., spadek mrz., opad mrz., upadłość ż., upadnica ż., upadanie n., upadnięcie n.

 czas. upadać ndk., upaść dk.

 przym. upadły, upadłościowy

 przysł. upadle, do upadłego

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) gnicie, rozpad, ruina, zmierzch

 (1.4) krach, katastrofa, porażka, fiasko, klapa, klęska, porażka, krewa, niepowodzenie, niewypał

 (1.5) bagno, degeneracja, degrengolada, zepsucie, stoczenie się

Wiktionary


upadkowy

→ upadek


SJP.pl

Patrz:

upadek

upadlanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|upadlać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. upadlać ndk.

 rzecz. podłość ż.

Wiktionary


upadlać

upokarzać, poniżać; upodlać


SJP.pl


upadlina

pogardliwie: Ukraina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) pogard. Ukraina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. UPAdliniec mos., UPAdlinka ż.

 przym. upadliński

Wiktionary


upadliniec

pogardliwie: Ukrainiec; ukr, ukrak, banderowiec, widlarz


SJP.pl


upadlisko

coś będące w ruinie; rozwalisko


SJP.pl


upadomierz

przyrząd używany do wyznaczania kątów pochylenia terenu; pochyłomierz


SJP.pl


upadowa

w górnictwie: nachylone pod kątem czterdziestu pięciu stopni wyrobisko korytarzowe łączące dwa chodniki wykonane na różnych poziomach


SJP.pl

Upadowa (też: "upadni chodnik") – wyrobisko korytarzowe usytuowane w złożu, nachylone do 45° w stosunku do poziomu, łączące różne poziomy zakładu górniczego (np. 2 chodniki wykonane na różnych poziomach), drążone po upadzie (od góry do dołu), z transportem realizowanym z poziomu dolnego na górny, mogące służyć do ciągnięcia urobku.

Wikipedia

Patrz:

upad

upadowy

→ upad


SJP.pl

Patrz:

upad

upadłościowy

dotyczący upadłości


SJP.pl


upadłość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekon. praw. niewypłacalność, niemożność wywiązywania się z przyjętych zobowiązań przez dłużnika

 (1.2) daw. fakt, że ktoś upadł, że coś upadło

Wiktionary

należy dopracować:

"przedstawiono sytuację tylko z perspektywy – ". Pomóż poprawić.

Upadłość (potocznie bankructwo) – procedura wszczynana w razie niewypłacalności dłużnika, polegająca głównie na wspólnym dochodzeniu roszczeń przez wszystkich jego wierzycieli.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najbardziej racjonalnym rozwiązaniem byłoby zwolnienie pracowników i ogłoszenie upadłości.

 (1.1) Początkiem jej końca stał się dzień 18 sierpnia 1992 roku, gdy ogłoszono upadłość spółki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upadanie n., upadek m., upadły mos.

 czas. upadać ndk., upaść dk.

 przym. upadłościowy, upadły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bankructwo, niewypłacalność; pot. plajta

Wiktionary


upadły

1. prowadzący niemoralne życie;
2. taki, który ogłosił upadłość, zbankrutował


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który stracił równowagę i przewrócił się

 (1.2) taki, którego okres świetności minął i który przestał istnieć

 (1.3) taki, który zaczął prowadzić niemoralne życie

 (1.4) taki, który nie zajmuje równie wysokiej pozycji społecznej, co dawniej

 (1.5) taki, który stał się niewypłacalny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) osoba, która stała się niewypłacalna

forma czasownika.

 (3.1) 3. os. lm. rodz. nmos. czasu przesz. trybu oznajm. od upaść

Wiktionary

Up

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kto na innych przędzach zawiesi swe serce, to spotka je takie salto mortale, że stłucze się jak upadłe na ziemię szkiełka…

 (1.2) Słaba, odziedziczona po upadłym komunizmie Polska znalazła się w sytuacji, gdzie obce korporacje górują nad zlikwidowanymi podmiotami krajowymi, bo mają większe doświadczenie i powiązania z potężnymi organizacjami międzynarodowymi.

 (1.3) W latach 30. pismo kobiece „Bluszcz” rozpoczęło kampanię, aby nie potępiać tych kobiet, bo choć upadłe, mogą hańbę swą odpokutować, bogobojnie wychowując swe potomstwo.

 (1.4) Jestem zasadniczo przeciwny nadmiernemu kokietowaniu upadłych arystokratów, ale też nie sądzę, by powrót na wyżyny musiał odbywać się po ciemku, w siermiężnych szatach i z głową nieustannie posypywaną popiołem.

 (1.5) Jeżeli w mieście pojawiają się dziury po niewykorzystanych, a upadłych obszarach poprzemysłowych, jeśli tkanka mieszkaniowa jest zdegradowana, nie ma ono szansy, by przyciągnąć inwestorów i rozwijać się gospodarczo.

 (2.1) Przy ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu przepisy ustawy przewidują powołanie nadzorcy sądowego lub zarządcy, gdy upadłemu odebrano zarząd nad jego majątkiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upadek mrz., upadłość ż.

 czas. upadać ndk., upaść dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) bankrut

Wiktionary


upajający

odurzający, zachwycający


SJP.pl


upajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|upajać.

Wiktionary


upajać

1. raczyć trunkiem aż do straty przytomności przez pijącego; spijać, upijać; o trunku: powodować stratę przytomności;
2. wywoływać zachwyt, rozmarzenie;
3. upajać się - upijać się, spijać się; zachwycać się


SJP.pl


upakowywać

upychać, szczelnie wypełniać


SJP.pl


upala

forma czasownika.

 (1.1) 3. os. lp. ter. od: upalać

Wiktionary

Upala – miasto w Kostaryce, w prowincji Alajuela. W mieście znajduje się port lotniczy Upala.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: uˈpala, AS: upala

Wiktionary


upalać

1. przypalać coś z brzegu;
2. nadawać czemuś odpowiednie cechy przez prażenie;
3. upalać się - nadpalać się z brzegu


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) nadpalać coś z brzegu

 (1.2) nadawać czemuś pożądany kolor, zapach itd., za pomocą prażenia

czasownik zwrotny niedokonany upalać się

 (2.1) nadpalać się z brzegu

 (2.2) slang. palić marihuanę

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Opisał on sytuację, kiedy ich koreański przewodnik zabrał wycieczkę na targowisko, gdzie wjechał wózek bardzo taniej marihuany, którą upalali się i miejscowi i turyści, a gdzie czasami bywał i palił nawet sam Kim Dzong Un.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upalanie n., upalenie n., palnik mrz.

 czas. palić, upalić dk.

 przym. upalony

 przysł. upalnie

Wiktionary


upalczenie

kształt i rozmieszczenie palców


SJP.pl


upalenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. upał, skwar, gorąco

 (1.2) daw. rozgorączkowanie, wypieki, podniecenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez czyszczowe upalenia, / Którzy znoszą przewinienia, / Łzy lejąc bez pocieszenia, / Żebrzą twego użalenia,  O Maryja!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upalanie n., upał mrz., upał mrz., palnik mrz.

 czas. palić, upalać ndk., upalić dk.

 przym. upalny, upalony

 przysł. upalnie

Wiktionary


upalić

1. przypalić coś z brzegu;
2. nadać czemuś odpowiednie cechy przez prażenie;
3. upalić się - nadpalić się z brzegu


SJP.pl


upalnie

przysłówek

 (1.1) bardzo gorąco

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upalanie n., upalenie n., upał mrz.

 czas. upalać ndk., upalić dk.

 przym. upalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skwarno

Wiktionary


upalniej

stopień wyższy od przysłówka: upalnie


SJP.pl


upalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: upalny


SJP.pl


upalny

bardzo gorący, odznaczający się wysoką temperaturą powietrza


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o porach dnia, roku itp.: odznaczający się wysoką temperatura powietrza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym roku mamy wyjątkowo upalną końcówkę sierpnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈpalnɨ, AS: upalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upał m., upalenie n.

 przysł. upalnie

 czas. palić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skwarny

Wiktionary


upalony

1. przypalić coś z brzegu;
2. nadać czemuś odpowiednie cechy przez prażenie;
3. upalić się - nadpalić się z brzegu


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: upalić

przymiotnik

 (2.1) pot. (o kimś) pod wpływem marihuany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌupaˈlɔ̃nɨ, AS: upalõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upalanie n., upalenie n.

 czas. upalić dk., upalać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) zjarany, ujarany, nastukany

Wiktionary


upamiętnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|upamiętniać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. upamiętnić, upamiętniać ndk.

 rzecz. upamiętnienie n., pamiątka ż.

Wiktionary


upamiętniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. upamiętnić)

 (1.1) zachowywać dla pamięci

czasownik zwrotny niedokonany upamiętniać się (dk. upamiętnić się)

 (2.1) stawać się pamiętnym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pamiątka ż., pamięć ż., upamiętnianie n., upamiętnienie n.

Wiktionary


upamiętnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|upamiętnić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krzyż ten miał być nagrodą za waleczność, a także służył jako upamiętnienie działań formacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌupãmʲjɛ̃ntʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: upãmʹi ̯ẽntʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. upamiętnić dk., upamiętniać ndk.

 rzecz. pamiątka ż., upamiętnianie

Wiktionary


upamiętnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. upamiętniać)

 (1.1) uczynić pamiętanym

czasownik zwrotny dokonany upamiętnić się (ndk. upamiętniać się)

 (2.1) utrwalić się w pamięci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu z górali postanowiło upamiętnić spotkanie z niepospolitym gościem pamiątkową fotką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upamiętnienie n., upamiętnianie n., pamiątka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uczcić

Wiktionary


upancerzać

dawniej: osłaniać pancerzem; opancerzać


SJP.pl


upaniszada

staroindyjski tekst o treści filozoficzno-religijnej, stanowiący część składową Wed


SJP.pl


upaniszady

staroindyjski tekst o treści filozoficzno-religijnej, stanowiący część składową Wed


SJP.pl

Upaniszady (dewanagari उपनिषद्, trl. Upaniṣad, Upanishads) – najpóźniejsze, bo pochodzące z VIII–III w. p.n.e., teksty, należące do wedyjskiego objawienia (śruti) o treści religijno-filozoficznej. Stanowią kontynuację filozofii spekulatywnej brahman, rozwinęły m.in. doktrynę brahmana, atmana, transmigracji (samsara), karmana. Znanych jest ponad 200 upaniszad. Nadal powstają nowe w czasach współczesnych.

Wikipedia


uparcie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób uparty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈparʲt͡ɕɛ, AS: uparʹće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upór m., upartość ż., uparciuch m.

 przym. uparty

 czas. uprzeć się, upierać się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obsesyjnie

Wiktionary


uparciej

stopień wyższy od przysłówka: uparcie


SJP.pl


uparciuch

potocznie: ktoś uparty; uparciuszek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba bardzo uparta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈparʲt͡ɕux, AS: uparʹćuχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upór m., upartość ż.

:: zdrobn. uparciuszek m.

 czas. upierać się, uprzeć się

 przym. uparty

 przysł. uparcie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uparciuszek, kozioł, osioł

Wiktionary


uparciucha

potocznie: ktoś uparty; uparciuszek


SJP.pl


uparciuszek

potocznie: ktoś uparty; uparciuch


SJP.pl


uparciuszka

potocznie: ktoś uparty; uparciuch


SJP.pl


uparować

uparować się - ugotować się na parze wodnej


SJP.pl


upartowo

Up

Wikipedia


upartość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co uparte

Wiktionary

Powiązane:

 przym. uparty

 przysł. uparcie

 rzecz. uparciuch m., upór mrz.

 czas. uprzeć się, upierać się

Wiktionary


upartszy

stopień wyższy od przymiotnika: uparty; bardziej uparty


SJP.pl


uparty

odznaczający się uporem, upierający się przy swoim; nieustępliwy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) (o osobach) charakteryzujący się uporem; upierający się przy czymś

 (1.2) (o rzeczach) będący wyrazem czyjegoś uporu, trwający, utrzymujący się długo, uporczywie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Z upartą cierpliwością krążył dokoła Nory, trzymając się z daleka jak gdyby czekał na jej przyzwolenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈpartɨ, AS: uparty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upór, upartość, uparciuch

 czas. upierać się, uprzeć się

 przysł. uparcie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wytrwały, zacięty, natarczywy

Wiktionary


upartyjnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nadanie czemuś partyjnego charakteru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Minimalizuje to także upartyjnienie, ponieważ składanie wyborczych obietnic traci sens, jeśli przedstawiciele wybierani są losowo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upartyjnianie n., partyjny mos.

 czas. upartyjnić dk., upartyjniać ndk.

 przym. partyjny

Wiktionary


upartyjnić

czasownik dokonany (ndk. upartyjniać)

 (1.1) uczynić partyjnym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spór o wyjaśnienie katastrofy smoleńskiej pozostaje "w wysokim stopniu upartyjniony" – wynika z sondażu TNS OBOP.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuparˈtɨjɲit͡ɕ, AS: upartyi ̯ńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. partyjny mos., partia, upartyjnienie, partyjka

 czas. partyjny

 przym. partyjny

Wiktionary


uparzyć

sparzyć;
1. poddać działaniu bardzo gorącej wody albo pary;
2. uszkodzić ciało, dotykając go czymś gorącym;
3. uparzyć się - odczuć ból w kontakcie z czymś gorącym


SJP.pl


upas

wysokie, wiecznie zielone drzewo z rodziny morwowatych, występujące w Azji; sok mleczny tego drzewa wykorzystywany jako silna trucizna, m.in. do zatruwania strzał, oszczepów przez azjatyckich łowców


SJP.pl


upasać

o zwierzętach, żartobliwie o ludziach:
1. odpowiednio karmiąc, tuczyć;
2. upasać się: przybierać na wadze


SJP.pl


upasienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) właściwość tego, co upasione

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy kupnie krów, więcej uważać należy na ich mleczność, niźli skłonność do upasienia; zwykle zaś krowy, które wiele dają mleka, chudo się trzymają.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. upasiony

Wiktionary


upatrzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|upatrzyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌupaˈṭʃɛ̃ɲɛ, AS: upaṭšẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upatrywanie ndk.

 czas. upatrzyć dk., upatrywać ndk.

Wiktionary


upatrzeć

upatrzyć;
1. obserwując, wybrać kogoś albo coś odpowiedniego;
2. dostrzec coś lub doszukać się czegoś szczególnego; dopatrzyć się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) daw. patrząc i obserwując, dostrzec coś szczególnego, dopatrzeć się czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] rycerz smutny użalał się tylko przed księżną, że najmniejszego współczucia upatrzéć nie mógł w księżniczce..

Wiktionary


upatrzyć

upatrzeć;
1. obserwując, wybrać kogoś albo coś odpowiedniego;
2. dostrzec coś lub doszukać się czegoś szczególnego; dopatrzyć się


SJP.pl

czasownik

 (1.1) obserwując, znaleźć sobie coś lub kogoś odpowiedniego

 (1.2) doszukać się czegoś, dopatrzeć się czegoś, spostrzec coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wisiała nad miastem niby czarny kruk, krążący nad upatrzonym celem.

 (1.2) Wielokrotnie zaznacza, że Świrszczyńska była agnostyczką i materialistką, a nawet że „wzmianek o chodzeniu do kościoła u niej nie upatrzysz” (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈpaṭʃɨt͡ɕ, AS: upaṭšyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upatrzenie dk., upatrywanie ndk.

 czas. popatrzyć, upatrywać ndk.

Wiktionary


upał

wysoka temperatura powietrza; skwar; spiekota


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) meteorol. okres wysokich temperatur;

Wiktionary

Upał – pojęcie meteorologiczne opisujące stan pogody, gdy temperatura powietrza przy ziemi przekracza +30 °C[]. W języku potocznym używane są również pojęcia "lampa" „skwar”, „spiekota” i „gorąc”. W ciągu dnia najwyższe temperatury notuje się zwykle między godziną 15 a 18, a największe promieniowanie ultrafioletowe występuje w godzinach od 12 do 13.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W czasie upału najlepiej schronić się w cieniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈupaw, AS: upau̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. upalny

 przysł. upalnie

 czas. palić ndk.

 rzecz. upalenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gorąc, gorąco, patelnia, skwar, spiekota, ukrop, war, żar; reg. hyca; reg. śl. hica

Wiktionary


upałowy

→ upał


SJP.pl

Patrz:

upał

upały

wysoka temperatura powietrza; skwar; spiekota


SJP.pl

Upały ( Hundstage) – austriacki dramat filmowy z 2001 roku w reżyserii Ulricha Seidla. W filmie wystąpili zarówno aktorzy zawodowi, jak i naturszczycy.

Obraz zdobył Grand Prix Jury, czyli drugą nagrodę w konkursie głównym, na 58. MFF w Wenecji. Był również nominowany do Europejskiej Nagrody Filmowej dla odkrycia roku. Na ekrany polskich kin film wszedł 10 stycznia 2003 roku.

Wikipedia


upaństwawiać

czynić coś państwowym, przejmować na rzecz państwa (np. Po tym nagłym kryzysie zaczęto w wielu państwach upaństwawiać koleje.)


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. upaństwowić)

 (1.1) ekon. przejmować na własność państwa

 (1.2) podporządkowywać władzy państwowej

 (1.3) nadawać obywatelstwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Komuchy upaństwawiały majątek po majątku.

 (1.2) Chcieli nawet upaństwawiać cmentarze parafialne.

 (1.3) Władze Brandenburgii upaństwawiają przybyszów z Czarnego Kontynentu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. państwo n.

 czas. odpaństwowić, upaństwowić ndk.

 przym. państwowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nacjonalizować, unaradawiać, wywłaszczać

 (1.2) legalizować

 (1.3) naturalizować

Wiktionary


upaństwowić

uczynić coś państwowym, przejąć na rzecz państwa (np. Upaństwowiono wtedy cały sektor górnictwa kamiennego.)


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. upaństwawiać)

 (1.1) ekon. przejąć na własność państwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Komuniści zdołali upaństwowić 80% Polski.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. odpaństwowić, upaństwawiać ndk.

 rzecz. państewko n.

 przym. państwowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znacjonalizować

Wiktionary


upaść

o zwierzętach, żartobliwie o ludziach:
1. odpowiednio karmiąc, utuczyć;
2. upaść się: przybrać na wadze


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) dokonany od|upadać.

czasownik przechodni dokonany

 (2.1) utuczyć poprzez dobre odżywianie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈupaɕt͡ɕ, AS: upaść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upadły mos., opad mrz., upadek mrz., upadanie n., upadłość ż.

 czas. upadać

 przym. upadły

Wiktionary


upc

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Universal Product Code
  • Uniform Probate Code
  • Uplink Power Control
  • Usage Parameter Control
  • Ultra Physical Contact
  • UPC Polska operator lokalny firmy P4
  • Universitat Politècnica de Catalunya (Technical University of Catalonia)
  • Universidad Piloto de Colombia (Pilot University of Colombia)
  • Universidad Peruana de Ciencias Aplicadas
  • University Park Campus
  • Univerzitné pastoračné centrum
  • Uganda People's Congress

Wikipedia


upchać

wepchnąć, włożyć coś na siłę by się zmieściło gdzieś, gdzie jest na to za mało miejsca


SJP.pl


upchnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. upychać)

 (1.1) dokonany od|upychać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈupxnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: upχnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upchnięcie n., upychanie n.

 czas. upychać ndk.

Wiktionary


upcycling

[czytaj: apsajkling] przetwarzanie surowców wtórnych z jednoczesnym podwyższeniem jakości materiału; upcykling


SJP.pl


upcyclingowy

→ upcycling; upcyklingowy


SJP.pl


upcykling

[czytaj: apcykling] przetwarzanie surowców wtórnych z jednoczesnym podwyższeniem jakości materiału; upcycling


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ponowne wykorzystanie odpadów do zrobienia czegoś użytecznego i bardziej wartościowego od samego surowca;

Wiktionary

Upcykling – forma przetwarzania wtórnego odpadów, w wyniku którego powstają wyroby o wartości wyższej, traktowane jako wartościowe surowce. Proces ten pozwala zmniejszyć zarówno ilość odpadów, jak i materiałów wykorzystywanych w produkcji pierwotnej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. recykling m., downcykling m.

 czas. recyklingować ndk.

 przym. recyklingowy

Wiktionary


upcyklingowy

[czytaj: apcyklingowy] dotyczący przetwarzania surowców wtórnych z jednoczesnym podwyższeniem jakości materiału


SJP.pl


update

[czytaj: apdejt] w informatyce: aktualizacja programu komputerowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. aktualizacja danych w komputerze lub program umożliwiający aktualizację innego programu do nowej wersji

Wiktionary

Update – piąty album Anouk wydany 6 stycznia 2004 roku.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. updatować ndk.

Wiktionary


updatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) aktualizowanie

Wiktionary


updatować

[czytaj: apdejtować] w informatyce: uaktualniać, aktualizować; instalować update


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) inform. aktualizować dane w komputerze lub aktualizować program komputerowy do nowszej wersji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. update mrz.

Wiktionary


uperfumować

spryskać perfumami; naperfumować, poperfumować


SJP.pl


uperlać

1. przyozdabiać perłami;
2. obsypywać kroplami przypominającymi perły


SJP.pl


uperlić

przyozdobić perłami


SJP.pl


upersonifikować

nadać cechy ludzkie zwierzęciu, zjawisku lub przedmiotowi; spersonifikować


SJP.pl


uperyzacja

sterylizacja poprzez krótkotrwałe ogrzanie do wysokiej temperatury i równie szybkie schłodzenie; proces UHT


SJP.pl


upewnić

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|upewniać.

czasownik zwrotny upewnić się

 (2.1) dokonany od|upewniać się.

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Chciałem się upewnić, że nic ci nie jest. Tak szybko stamtąd wyparowałaś.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upewnianie n., upewnienie n., pewność ż.

 czas. upewniać ndk.

Wiktionary


upełnoletniać

uznawać z mocy prawa osobę niepełnoletnią za pełnoletnią


SJP.pl


upełnoletnić

w prawodawstwie: uznać przez sąd daną osobę za pełnoletnią przed upływem określonej granicy wieku


SJP.pl


upełnomocniać

w prawodawstwie: upoważniać kogoś do działania w swoim imieniu


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) praw. upoważniać kogoś, aby podejmował czynności urzędowe lub prawne w czyimś imieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przeszłości mógł on nas wszystkich upełnomocniać, ale teraz już nie może, niestety.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. upełnomocniany, upełnomocniony

 rzecz. pełnomocnictwo n., pełnomocnik mos.

Wiktionary


upełnomocnić

w prawodawstwie: upoważnić kogoś do działania w swoim imieniu


SJP.pl


upełnoprawniać

czynić pełnoprawnym, nadawać pełnię praw


SJP.pl


upełnoprawnić

uczynić pełnoprawnym, nadać pełnię praw


SJP.pl


upgrade

[czytaj: apgrejd] uaktualnienie programu, gry komputerowej czy systemu operacyjnego


SJP.pl

Aktualizacja (Upgrade z ang: "poprawiać", "ulepszać") – proces wymiany produktu na nowszą wersję. Przykładowo upgrade może występować podczas ulepszania sprzętu komputerowego (hardware), oprogramowania (software) lub oprogramowania sprzętowego (firmware), celem poprawienia ich właściwości.

Wikipedia


upgradowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|upgradować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. upgradować ndk.

Wiktionary


upgradować

[czytaj: apgrejdować] w informatyce: uaktualniać oprogramowanie komputera, system komputerowy lub sprzęt komputerowy; aktualizować


SJP.pl


upi

[czytaj: ju-pi-aj] skrót od: United Press International - prywatna amerykańska agencja informacyjna z siedzibą w Nowym Jorku


SJP.pl


upichcić

potocznie: ugotować coś naprędce, byle jak


SJP.pl


upicie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|upić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈpʲit͡ɕɛ, AS: upʹiće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. upić

 rzecz. picie n., pijawa ż., pijus mos., pijak mos./mrz.

Wiktionary


upicki

→ Upita (miejscowość na Litwie)


SJP.pl


upiec

przygotować potrawę w piecu, prodiżu, na grillu itp.


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) przygotować jakieś danie, piekąc je

czasownik zwrotny dokonany

 (2.1) zostać upieczonym (1.1)

 (2.2) przen. pozostać bez nieprzyjemnych konsekwencji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babcia upiekła makowiec; pachnie w całym domu.

 (2.2) Ten Tomek jak zawsze nie przygotował się do lekcji i znowu mu się upiekło, bo nauczycielka pytała innych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈupʲjɛt͡s, AS: upʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piekarka ż., piec m., pieczeń ż., piekarz m., pieczywo n., piecyk mrz.

 czas. piec

 przym. piekarski, pieczony

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) ujść bezkarnie, ujść na sucho

Wiktionary


upieczony

przygotować potrawę w piecu, prodiżu, na grillu itp.


SJP.pl


upiek

1. środowiskowo: różnica w wadze ciasta przed i po wypieku;
2. środowiskowo: wypiek;
3. dawniej: upieczenie, pieczenie


SJP.pl


upieniać

dawniej: pokrywać po wierzchu pianą; spieniać


SJP.pl


upieprzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|upieprzać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieupieprzanie n.

 czas. upieprzać ndk.

Wiktionary


upieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|upierać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. upierać ndk.

Wiktionary


upierać

upierać się - pozostawać przy swojej decyzji, pomyśle itp., nie dawać się przekonać do ich zmiany


SJP.pl


upierdalać

wulgaryzm o bardzo wielu znaczeniach, m.in.:
1. ucinać, urywać itp.;
2. rozprawiać się z kimś, szkodzić komuś


SJP.pl


upierdliwiec

pospolicie: osoba natrętna, dokuczliwa, czepiająca się nawet nieistotnych drobiazgów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wulg. pot. człowiek upierdliwy, dokuczliwy, natrętny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upierdliwość ż.

 przym. upierdliwy

 przysł. upierdliwie

Wiktionary


upierdliwiej

stopień wyższy od przysłówka: upierdliwie


SJP.pl


upierdliwość

skrajny upór, czepianie się nawet najdrobniejszych, nieistotnych drobiazgów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) posp. cecha tego, kto jest upierdliwy, męczący, natarczywy

 (1.2) posp. cecha tego, co uporczywe i nieprzyjemne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌupʲjɛrˈdlʲivɔɕt͡ɕ, AS: upʹi ̯erdlʹivość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upierdliwiec m., upierdalanie n., upierdolenie n., pierd mrz., pierdel mrz.

 czas. upierdalać ndk., upierdolić dk.

 przym. upierdliwy

 przysł. upierdliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dokuczliwość, natarczywość, natrętność

 (1.2) zob. uporczywość.

Wiktionary


upierdliwszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: upierdliwy; bardziej upierdliwy


SJP.pl


upierdliwy

trudny do zniesienia, uciążliwy, dokuczliwy; uporczywy, natrętny, natarczywy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wulg. pot. o człowieku zamęczającym innych o coś, natrętny, uparty

 (1.2) wulg. pot. o czymś uciążliwym, męczącym, dokuczliwym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jesteś dzisiaj niewiarygodnie upierdliwy!

 (1.1) Dostałaś dzisiaj niewiarygodny dar od losu, a dalej jesteś upierdliwa!

 (1.2) Nauczycielka zadała nam wyjątkowo upierdliwe zadania domowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌupʲjɛrˈdlʲivɨ, AS: upʹi ̯erdlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdel mrz., upierdliwiec m., upierdliwość ż., pierd mrz.

 przysł. upierdliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) natarczywy, namolny, narzucający się

Wiktionary


upierdolić

wulgaryzm o bardzo wielu znaczeniach, m.in.:
1. upierdolić (się):
a) uciąć, urwać (się) itp.;
b) ubrudzić (się);
c) rozprawić się z kimś, zaszkodzić komuś;
d) ugryźć;
2. upierdolić się - upić się, naćpać


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) dokonany od|upierdalać.

czasownik zwrotny dokonany upierdolić się

 (2.1) wulg. upić się

 (2.2) wulg. mocno się pobrudzić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upierdolenie n., upierdalanie n., pierd mrz., pierdel mrz., upierdliwość ż.

 czas. zapierdalać, pierdolić, upierdalać ndk.

 przym. upierdolony

 ims. upierdolony

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pot. posp. ufajdać się

 (2.1) wulg. napierdolić się, najebać się

Wiktionary


upierdolony

przymiotnik

 (1.1) wulg. zmęczony, wyczerpany

 (1.2) wulg. ubrudzony, brudny

 (1.3) wulg. urwany, ucięty, oderwany

 (1.4) wulg. bardzo zajęty

 (1.5) wulg. pozbawiony możliwości, np. działania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale jestem upierdolony po całej dniówce na budowie.

 (1.2) Ten stół jest upierdolony. Wytrzyj go.

 (1.3) Michał ma upierdolony palec, bo ciął metal i brzeszczot mu się ześlizgnął.

 (1.4) Teraz jestem upierdolony robotą. Może w weekend znajdę trochę czasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌupʲjɛrdɔˈlɔ̃nɨ, AS: upʹi ̯erdolõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdolenie n., upierdolenie n., wpierdol m.

 czas. zapierdalać, pierdolić ndk., pierdolnąć dk., upierdolić dk., wpierdolić dk., zapierdolić dk.

 przym. pierdolony

Wiktionary


upierniczać

potocznie:
1. ucinać, urywać;
2. brudzić, zabrudzać


SJP.pl


upierniczyć

upierdzielić; potocznie:
1. uciąć, urwać;
2. ubrudzić; uwalić


SJP.pl


upierzać

1. okrywać piórami;
2. upierzać się - zanieczyszczać sobie włosy, ubranie pierzem


SJP.pl


upierzenie

1. okryć piórami;
2. upierzyć się - zanieczyścić sobie włosy, ubranie pierzem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pióra na ciele ptaków, pierze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Upierzenie gęgawej jest ciemnobrunatne, z białymi paseczkami w poprzek pokryw skrzydeł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌupʲjɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: upʹi ̯ežẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierzenie n., pierze n., opierzenie n., pierzyna ż.

 przym. pierzasty

Wiktionary


upierzony

1. okryć piórami;
2. upierzyć się - zanieczyścić sobie włosy, ubranie pierzem


SJP.pl


upierzyć

1. okryć piórami;
2. upierzyć się - zanieczyścić sobie włosy, ubranie pierzem


SJP.pl


upierścieniony

ozdobiony pierścieniami; upierścieniowany (rzadziej)


SJP.pl


upierścieniowany

ozdobiony pierścieniami; upierścieniony (częściej)


SJP.pl


upierścienić

przyozdobić pierścieniami


SJP.pl


upijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|upijać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌupʲiˈjä̃ɲɛ, AS: upʹii ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. upijać, upić

 rzecz. picie n., pijawa ż., pijus mos., pijak mos./mrz.

Wiktionary


upijać

1. wypijać część jakiegoś napoju; nadpijać;
2. doprowadzać kogoś do stanu zamroczenia alkoholowego;
3. upijać się - pić za dużo alkoholu, doprowadzając się do stanu zamroczenia


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. upić)

 (1.1) brać łyka z wierzchu

 (1.2) doprowadzać kogoś do stanu upojenia alkoholowego

czasownik zwrotny niedokonany upijać się (dk. upić się)

 (2.1) pić alkohol, wchodzić w stan upojenia alkoholowego, stawać się pijanym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Upić piankę z piwa.

 (1.1) Pan kasjer upił trochę herbaty, dolał araku, znowu upił i znowu dolał.

 (1.2) Upiła mnie, a później zaprowadziła do swojego mieszkania.

 (2.1) Upiłem się wczoraj czterema piwami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈpʲijät͡ɕ, AS: upʹii ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. picie n., upijanie n., pijaństwo n., pijawa ż., pijus mos., pijaczka ż., pijak mos./mrz.

 czas. pić ndk.

 przym. pitny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) spijać, pot. spajać

 (2.1) spijać się; pot. rzad. spajać się; gw. Górny Śląsk pulyrować

Wiktionary


upilnować

czasownik

 (1.1) dokonany od|pilnować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gnam ja tych gnoi, ale i tak co się człowiek plecyecami obróci, zaraz wlezą. A jak się nie upilnuje, to jeszcze naszczają, skurwysyny.

Wiktionary


upinacz

urządzenie do upinania, przypinania czegoś, np. zasłon; spinacz


SJP.pl


upinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|upinać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spinać, upiąć, zapinać, upinać ndk.

 rzecz. spinka ż.

Wiktionary


upinać

układać coś, np. włosy, poprzez przypinanie w odpowiedni sposób


SJP.pl

czasownik

 (1.1) układać coś, przypinając w jakiś specjalny sposób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈpʲĩnat͡ɕ, AS: upʹĩnać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upinanie n., upięcie n., spinka ż., zapinka ż., spinacz m.

 czas. upiąć, spiąć, spinać, zapiąć, zapinać, wypiąć, wypinać, odpiąć, odpinać

 przym. spięty

Wiktionary


upiornie

przysłówek

 (1.1) jak upiór

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karolina wczoraj wyglądała upiornie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upiornik m., upiorność ż., upiornienie n., upiorowate lm nm., upiory lm nm., upiór mzw., upiorzyca ż., upiornica ż.

 czas. upiornieć ndk.

 przym. upiorny

Wiktionary


upiorniej

stopień wyższy od przysłówka: upiornie


SJP.pl


upiorniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: upiorny


SJP.pl


upiorny

koszmarny;
1. budzący grozę, związany z przykrymi przeżyciami; przeraźliwy, przerażający;
2. budzący odrazę; ohydny, okropny, wstrętny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) budzący przerażenie

 (1.2) bardzo nieprzyjemny, budzący niechęć

 (1.3) bardzo duży lub intensywny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upiory nmos., upiorowate nmos., upiorność ż., upiór m.

 czas. upiornieć ndk.

 przysł. upiornie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koszmarny, przerażający, straszny

 (1.3) koszmarny, straszny

Wiktionary


upiorowate

o cechach upiorowatych (rodzina nietoperzy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Emballonuridae|Gervais|ref=tak., rodzina ssaków z rzędu nietoperzy;

Wiktionary

Upiorowate (Emballonuridae) – rodzina ssaków z podrzędu mroczkokształtnych (Yangochiroptera) w obrębie rzędu nietoperzy (Chiroptera) obejmująca około 50 gatunków najbardziej prymitywnych nietoperzy owadożernych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do rodziny upiorowatych należą grobowniki i upiory.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upiornik m., upiorność ż., upiornienie n., upiory lm nm., upiór mzw., upiorzyca ż., upiornica ż.

 czas. upiornieć ndk.

 przym. upiorny

 przysł. upiornie

Wiktionary


upiorowaty

o cechach upiorowatych (rodzina nietoperzy)


SJP.pl


upiory

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Emballonurinae|Gervais|ref=tak., podrodzina ssaków z rodziny upiorowatych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Upiory (norw. Gengangere) – dramat Henrika Ibsena z 1881 roku
  • Upiory (ang. Spookies) – film z 1986 roku
  • Upiory (norw. Gjenferd) – powieść Jo Nesbø z 2011 roku
  • Upiory (Emballonurinae) – podrodzina ssaków z rodziny upiorowatych (Emballonuridae)
  • Upiór

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do rodziny upiorowatych należą upiory i grobowniki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upiornik m., upiorność ż., upiornienie n., upiorowate lm nm., upiór mzw., upiorzyca ż., upiornica ż.

 czas. upiornieć ndk.

 przym. upiorny

 przysł. upiornie

Wiktionary


upita

1. wypić część jakiegoś napoju; nadpić;
2. doprowadzić kogoś do stanu zamroczenia alkoholowego; spoić;
3. upić się - wypić za dużo alkoholu


SJP.pl

Upita (lit. "Upytė") – wieś, dawne miasteczko na Litwie w rejonie poniewieskim Litwy, siedziba gminy (starostwa). Liczy 577 mieszkańców (2001). Znajduje się tu kościół pw. św. Karola Boremeusza, szkoła i poczta. Od 2004 miejscowość posiada własny herb.

Za czasów pogańskich Litwy była głównym miastem włości, czyli krainy upickiej, oddzielającej w 1394 kraj zwany Merken, tj. późniejszy powiat wiłkomierski od Żmudzi. Upita stanowiła starostwo grodowe i tytularną siedzibę powiatu upickiego.

Wikipedia


upitolić

potocznie: ugryźć, uciąć, ułamać


SJP.pl


upiór

zjawa, duch, straszydło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Emballonura|Temminck|ref=tak., rodzaj ssaka z rodziny upiorowatych;

 (1.2) zool. nietoperz z rodzaju upiorów (1.1)

 (1.3) mit. fant. wampir, zmarły atakujący w nocy żywych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Upiór – inaczej wampir
    • Upiór (kultura ludowa) – wyobrażenie demona w demonologii słowiańskiej, pierwotne wobec wampira, łączone często ze strzygą
  • Upiór – groźny dla ludzi duch osoby zmarłej
  • Upiór – ogólne określenie jednego z przedstawicieli szerokiej grupy fikcyjnych potworów występujących w literaturze i filmach grozy
  • Upiór – wiersz Adama Mickiewicza
  • Upiór (Oupyr) – opowiadanie Alekseja Tołstoja
  • Upiór – polski film z 1967 roku
  • Upiór (Пьющие кровь) – radziecki film z 1991 roku
  • Upiór w operze
  • Upiory
  • Strzyga
  • Wampir

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O rozrodzie upiorów wiadomo niewiele.

 (1.3) Zapłakanej służącej nikt nie wierzył, że w nocy nawiedził ją upiór.

 (1.3) Widziałeś ostatnią filmową wersję musicalu „Upiór w operze”?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈupʲjur, AS: upʹi ̯ur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upiornik m., upiorność ż., upiornienie n., upiorowate lm. nmos.

:: fż. upiorzyca ż., upiornica ż.

 czas. upiornieć ndk.

 przym. upiorny

 przysł. upiornie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) upiornik, strach, zmora

Wiktionary


upiąć

ułożyć coś, np. włosy, poprzez przypięcie w odpowiedni sposób


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. upinać)

 (1.1) dokonany od|upinać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spinacz mos./mrz., upinanie n., upięcie n., spinka ż.

 czas. spinać, zapinać, upinać ndk.

Wiktionary


upić

1. wypić część jakiegoś napoju; nadpić;
2. doprowadzić kogoś do stanu zamroczenia alkoholowego; spoić;
3. upić się - wypić za dużo alkoholu


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. upijać)

 (1.1) wziąć łyka z wierzchu

 (1.2) doprowadzić kogoś do stanu upojenia alkoholowego

czasownik zwrotny dokonany upić się (ndk. upijać się)

 (2.1) wejść w stan upojenia alkoholowego, stać się pijanym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈupʲit͡ɕ, AS: upʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upicie n., upijanie n., picie n., pijanie n., pijalnia ż., pijawka ż., pijak m., pijaczka ż., pijawa ż., pijus mos., pijaństwo n.

 czas. upijać ndk., pić ndk.

 przym. niedopity, pitny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadpić

 (1.2) spoić; pot. spić

 (2.1) spić się, schlać się, skuć się; wulg. nawalić się, najebać się, napierdolić się, ubzdryngolić się

Wiktionary


upiękniać

1. czynić piękniejszym; upiększać, wypiękniać, wypiększać;
2. przedstawiać coś jako lepsze niż w rzeczywistości; upiększać;
3. upiękniać się - stawać się pięknym lub jeszcze piękniejszym; upiększać się, wypiękniać się, wypiększać się


SJP.pl


upięknienia

1. uczynić piękniejszym; upiększyć, wypięknić, wypiększyć;
2. przedstawić coś jako lepsze niż w rzeczywistości; upiększyć;
3. upięknić się - stać się pięknym lub jeszcze piękniejszym; upiększyć się, wypięknić się, wypiększyć się


SJP.pl


upięknienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. sprawienie, że ktoś lub coś jest piękne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród przemian i upięknień jakie Warszawa w tym okresie przechodziła, zapowiadając że ma prawo wyrość na wielkie miasto, i zająć miejsce pomiędzy europejskiemi, rozległe wybrzeża Wisły jak i ulica Rybki w niczém swéj charakterystyki nie zmieniły od wielu wieków. sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piękno n., piękność ż., pięknienie n., piękniś n., upięknianie n., upiększanie n., upiększenie n.

 czas. pięknieć ndk., wypięknieć dk., upiękniać ndk., upięknić dk., upiększać ndk., upiększyć dk.

 przym. piękny, piękniutki, piękniuteńki

 przysł. pięknie, piękniutko, piękniuteńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) upiększenie

Wiktionary


upięknić

1. uczynić piękniejszym; upiększyć, wypięknić, wypiększyć;
2. przedstawić coś jako lepsze niż w rzeczywistości; upiększyć;
3. upięknić się - stać się pięknym lub jeszcze piękniejszym; upiększyć się, wypięknić się, wypiększyć się


SJP.pl


upiększacz

1. coś, co czyni kogoś lub coś piękniejszym;
2. rzadko: osoba czyniąca kogoś lub coś piękniejszym


SJP.pl


upiększanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) czynienie kogoś lub czegoś piękniejszym niż dotychczas

 (1.2) przedstawianie czegoś w korzystniejszym niż w rzeczywistości świetle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie tak dawno, bo na początku lat siedemdziesiątych, Bramę Izarską objęto akcją renowacji, upiększania miasta, w związku z przygotowaniami do letnich igrzysk olimpijskich 1972 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌupʲjɛ̃ŋˈkʃãɲɛ, AS: upʹi ̯ẽŋkšãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upiększenie n., upięknienie n., piękność ż.

 czas. upiększać ndk., upiększyć dk.

 przym. piękny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kolorowanie, podkolorowywanie, podmalowywanie, ubarwianie, lukrowanie, lakierowanie

Wiktionary


upiększać

1. czynić piękniejszym; upiękniać, wypiękniać, wypiększać;
2. przedstawiać coś jako lepsze niż w rzeczywistości; upiękniać;
3. upiększać się - stawać się pięknym lub jeszcze piękniejszym; upiękniać się, wypiękniać się, wypiększać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. upiększyć)

 (1.1) czynić coś piękniejszym, dodawać ozdobniki, dekoracje

 (1.2) przen. prezentować coś korzystniejszym, lepszym niż jest faktycznie

czasownik zwrotny niedokonany upiększać się (dk. upiększyć się)

 (2.1) czynić siebie samego piękniejszym, dodawać sobie ozdobniki, dekoracje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tego dnia w robotniczych dzielnicach domy upiększano kwiatami i czerwonymi flagami [...]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈpʲjɛ̃ŋkʃat͡ɕ, AS: upʹi ̯ẽŋkšać

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pięknie

 przym. przepiękny, piękny

 rzecz. upięknienie n., upiększanie n., upiększenie n., piękno n., piękność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ubarwiać, koloryzować

Wiktionary


upiększenie

1. uczynić piękniejszym; upięknić, wypięknić, wypiększyć;
2. przedstawić coś jako lepsze niż w rzeczywistości; upięknić;
3. upiększyć się - stać się pięknym lub jeszcze piękniejszym; upięknić się, wypięknić się, wypiększyć się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|upiększyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌupʲjɛ̃ŋˈkʃɛ̃ɲɛ, AS: upʹi ̯ẽŋkšẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. upiększyć dk., upiększać ndk.

 rzecz. upięknienie n., piękność ż., upiększanie

 przym. piękny

Wiktionary


upiększyć

1. uczynić piękniejszym; upięknić, wypięknić, wypiększyć;
2. przedstawić coś jako lepsze niż w rzeczywistości; upięknić;
3. upiększyć się - stać się pięknym lub jeszcze piękniejszym; upięknić się, wypięknić się, wypiększyć się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. upiększać)

 (1.1) zob. upiększać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈpʲjɛ̃ŋkʃɨt͡ɕ, AS: upʹi ̯ẽŋkšyć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przepiękny, piękny

 rzecz. upięknienie n., upiększanie n., upiększenie n., piękno n., piękność ż.

 przysł. pięknie

Wiktionary


uplanować

książkowo: ułożyć plan, opracować projekt czegoś; obmyślić, zaplanować


SJP.pl


uplasować

1. umieścić gdzieś kogoś, położyć coś w jakimś miejscu
2. uplasować się:
a) siąść, stanąć gdzieś, ulokować się gdzieś
b) zająć kolejne miejsce w jakiejś punktacji, klasyfikacji


SJP.pl


upleść

plotąc wykonać przedmiot


SJP.pl


upload

[czytaj: aplołd] w informatyce: proces kopiowania danych na pracujący w Internecie serwer


SJP.pl

Upload – proces przeciwny do pobierania danych, polegający na wysyłaniu plików lub innych danych do serwera lub komputera należącego do innego użytkownika.

Często łącze internetowe jest umownie dzielone na dwa kanały: kanał wysyłania i kanał pobierania. Przepustowość tych kanałów (czyli maksymalną prędkość przesyłania danych) mierzy się w bitach na sekundę i jednostkach wielokrotnych.

Wikipedia


uploadować

[czytaj: aplołdować] w informatyce: kopiować dane na serwer


SJP.pl


uplotka

dawniej: coś uplecionego


SJP.pl


upluskiwać

dawniej: zachlapywać, opryskiwać


SJP.pl


uplątać

zaplątać;
1. ułożyć tak elementy, że zaczepiają się o siebie i trudno je rozdzielić;
2. wywołać nieporządek;
3. wciągnąć kogoś do udziału w czymś niepotrzebnie lub wbrew jego woli; wplątać


SJP.pl


uplątywać

1. wciągać kogoś do udziału w czymś niepotrzebnie lub wbrew jego woli; wplątywać, wikłać, wmanipulowywać;
2. przestarzale: układać tak elementy, że zaczepiają się o siebie i trudno je rozdzielić; zaplątywać


SJP.pl


upo

urzędowe poświadczenie odbioru dokumentu elektronicznego; upo


SJP.pl


upocić

napocić się; upocić się -
1. wiele razy oblać się potem;
2. włożyć w coś dużo wysiłku; namozolić się


SJP.pl


upocony

potocznie: taki, który się upocił; uharowany, zharowany, zaharowany


SJP.pl


upodabniać

czynić podobnym; upodobniać


SJP.pl


upodlać

upokarzać, poniżać; upadlać


SJP.pl


upodlenie

upokorzyć, poniżyć


SJP.pl


upodlić

upokorzyć, poniżyć


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. upadlać)

 (1.1) książk. poniżawszy, pozbawić ambicji, godności i szacunku

 (1.2) czynić podłym

czasownik zwrotny dokonany upodlić się (ndk. upadlać się)

 (2.1) książk. upokorzyć się poprzez jakiś godny potępienia czyn

 (2.2) pot. wypić bardzo dużo alkoholu, stać się bardzo pijanym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podłość ż.

 przym. podły

Wiktionary


upodmiotawiać

nadawać komuś podmiotowość


SJP.pl


upodmiotowić

uczynić podmiotowym, subiektywnym


SJP.pl


upodobanie

zamiłowanie do czegoś, zwyczaj lub pasja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|upodobać.

 (1.2) zainteresowanie, skłonność, sympatia do kogoś lub czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Z wszelkiego drzewa tego ogrodu możesz spożywać według upodobania; ale z drzewa poznania dobra i zła nie wolno ci jeść, bo gdy z niego spożyjesz, niechybnie umrzesz.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. upodobać dk.

Wiktionary


upodobać

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) polubić kogoś lub coś, zasmakować w czymś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upodobanie n.

Wiktionary


upodobniający

→ upodobniać


SJP.pl

Patrz:

upodobniać

upodobniać

czynić podobnym; upodabniać


SJP.pl


upodobnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. dostosowanie brzmienia głoski do brzmienia głosek ją otaczających;

 (1.2) odczasownikowy od|upodobnić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Adam wpadł na szatański pomysł zewnętrznego upodobnienia dziewcząt, by wyglądały jak siostry bliźniaczki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌupɔdɔbʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: upodobʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. upodobnić (się) dk., upodabniać (się) ndk.

 rzecz. upodabnianie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) asymilacja fonetyczna

Wiktionary


upoić

1. uraczyć trunkiem aż do straty przytomności przez pijącego; spić, upić; o trunku: spowodować utratę przytomności;
2. wywołać zachwyt, rozmarzenie;
3. upoić się - upić się, spić się; zachwycić się


SJP.pl


upojedynczać

środowiskowo: tworzyć liczbę pojedynczą od rzeczownika występującego zwykle w liczbie mnogiej


SJP.pl


upojedynczyć

środowiskowo: utworzyć liczbę pojedynczą od rzeczownika występującego zwykle w liczbie mnogiej


SJP.pl


upojenie

1. uraczyć trunkiem aż do straty przytomności przez pijącego; spić, upić; o trunku: spowodować utratę przytomności;
2. wywołać zachwyt, rozmarzenie;
3. upoić się - upić się, spić się; zachwycić się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|upoić.

Wiktionary

Upojenie – album Anny Marii Jopek ("Anna Maria Jopek & Friends") i Pata Metheny’ego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. upojny

Wiktionary


upojniej

stopień wyższy od przysłówka: upojnie


SJP.pl


upojniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: upojny


SJP.pl


upojność

cecha czegoś urzekającego, olśniewającego, zachwycającego


SJP.pl


upojny

oszałamiający, odurzający, olśniewający, porywający, fascynujący, urzekający, zachwycający


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. taki, który wywołuje upojenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upojenie n.

 czas. upajać ndk., upoić dk.

 przym. upajający

 przysł. upajająco, upojnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) narkotyczny, odurzający, oszałamiający, upajający

Wiktionary


upokarzająco

przysłówek

 (1.1) w sposób upokarzający

Wiktionary


upokarzający

1. poniżać kogoś, urażać czyjąś ambicję, godność;
2. upokarzać się - okazywać pokorę, skruchę; korzyć się, poniżać się


SJP.pl


upokarzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|upokarzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌupɔkaˈʒãɲɛ, AS: upokažãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. upokarzać

 rzecz. pokora ż.

Wiktionary


upokarzać

1. poniżać kogoś, urażać czyjąś ambicję, godność;
2. upokarzać się - okazywać pokorę, skruchę; korzyć się, poniżać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. upokorzyć)

 (1.1) poniżać kogoś, obrażać czyjąś godność

czasownik zwrotny niedokonany upokarzać się (dk. upokorzyć się)

 (2.1) poniżać siebie samego, obrażać własną godność

 (2.2) okazywać pokorę, skruchę przed kimś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌupɔˈkaʒat͡ɕ, AS: upokažać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upokorzenie n., upokarzanie n., pokora ż.

Wiktionary


upokorzenie

1. poniżyć kogoś, urazić czyjąś ambicję, godność;
2. upokorzyć się - okazać pokorę, skruchę; ukorzyć się, poniżyć się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wywołane przez kogoś odczucie urażonej ambicji, poniżenia oraz wstydu

Wiktionary

Upokorzenie – emocja pokrewna w stosunku do wstydu o dużym nasileniu, jednak silnie osadzona w obszarze relacji interpersonalnych. Jeden z silniejszych stanów afektywnych i jedno z najbardziej bolesnych oraz zaburzających wewnętrzną równowagę człowieka doświadczeń. Słownik PWN łączy upokorzenie również z uczuciem poniżenia.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. upokarzać ndk., upokorzyć dk.

 rzecz. pokora ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) degradacja, dyshonor, obelga, poniżenie, wstyd, zniewaga

Wiktionary


upokorzyć

1. poniżyć kogoś, urazić czyjąś ambicję, godność;
2. upokorzyć się - okazać pokorę, skruchę; ukorzyć się, poniżyć się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. upokarzać)

 (1.1) dokonany od|upokarzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌupɔˈkɔʒɨt͡ɕ, AS: upokožyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upokorzenie n., pokora ż.

Wiktionary


upolitycznianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) czynienie czegoś politycznym, nadawanie czemuś politycznego charakteru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polityk ż./mos., upolitycznienie n.

 czas. upolityczniać ndk., upolitycznić dk.

Wiktionary


upolitycznienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uczynienie czegoś politycznym, nadanie czemuś politycznego charakteru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upolitycznianie n., polityk ż./mos.

 czas. upolitycznić dk., upolityczniać ndk.

Wiktionary


upolowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|upolować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. upolować dk.

 przym. polny

 rzecz. polowanie n., pólko n.

Wiktionary


upolować

czasownik

 (1.1) o zwierzęciu drapieżnym: zabić zwierzę dla zaspokojenia głodu

 (1.2) o człowieku: zabić dzikie zwierzę dla zaspokojenia głodu lub dla rozrywki

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kilku marynarzy zostało i poczęło oprawiać upolowaną zwierzynę.

 (1.2) Podobnie kozice, których głowy wiszą w restauracji, upolowane zostały w Alpach i przywiezione z miejscowości Fielding w Austrii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌupɔˈlɔvat͡ɕ, AS: upolovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polowanie n., upolowanie n., pólko n.

 czas. polować, zapolować

 przym. polny

Wiktionary


upominalny

dawniej: upominający, ostrzegawczy


SJP.pl


upominawczy

mający charakter upomnienia, np. postępowanie upominawcze


SJP.pl


upominać

czasownik przechodni niedokonany (dk. upomnieć)

 (1.1) skłaniać kogoś do właściwego zachowywania się

czasownik zwrotny upominać się (dk. upomnieć się)

 (2.1) zwracać się do kogoś o coś, przypominając; ponownie prosić lub zarządać

 (2.2) pot. brać kogoś w obronę czy wstawiennictwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upominanie n., upominek mrz., upomnienie n.

 czas. upomnieć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karcić, napominać, przestrzegać, strofować, zwracać uwagę

 (2.1) dopominać się

 (2.2) bronić, ujmować się, wstawiać się

Wiktionary


upominek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zwykle nieduża rzecz ofiarowana komuś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś kup upominek świąteczny: koszule męskie z elanobawełny jednokolorowej i drukowanej, piżamy męskie z flaneli w paski i kratę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upominanie n., upomnienie n.

 czas. upominać ndk., upomnieć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dar, pamiątka, podarek, podarunek, prezent, suwenir, suwenirek

Wiktionary


upominkowy

przymiotnik od: upominek


SJP.pl


upomnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) karcąca uwaga

 (1.2) adm. pismo przypominające albo zawierające ostrzeżenie czy naganę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kierownik udzielił niesolidnemu pracownikowi upomnienia.

 (1.2) By ponaglić maruderów, biblioteki wysyłają upomnienia.

 (1.2) Klient nie płaci należnych kwot mimo upomnień i ostrzeżenia o windykacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌupɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: upõmʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. upominać ndk., upomnieć dk.

 rzecz. upominek mrz.

Wiktionary


upomnieć

czasownik przechodni dokonany (ndk. upominać)

 (1.1) dokonany od|upominać.

czasownik zwrotny dokonany upomnieć się (ndk. upominać się)

 (2.1) dokonany od|upominać się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upominanie n., upominek mrz., upomnienie n.

 czas. upominać ndk.

Wiktionary


uporać

poradzić sobie z czymś; doprowadzić dane przedsięwzięcie do końca


SJP.pl


uporczywie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób uporczywy; uparcie, zawzięcie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌupɔrˈt͡ʃɨvʲjɛ, AS: uporčyvʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 przym. uporczywy

 rzecz. upór mrz., uporczywość

Wiktionary


uporczywiej

stopień wyższy od przysłówka: uporczywie


SJP.pl


uporczywość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest długotrwałe, powtarzalne i trudne do przezwyciężenia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌupɔrˈt͡ʃɨvɔɕt͡ɕ, AS: uporčyvość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. uporczywy

 przysł. uporczywie

 rzecz. upór mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezustanność, chroniczność, cykliczność, długotrwałość, nieustanność, permanentność, przewlekłość, stałość, ustawiczność; posp. upierdliwość

Wiktionary


uporczywszy

stopień wyższy od przymiotnika: uporczywy


SJP.pl


uporczywy

przymiotnik

 (1.1) trwający ciągle, nie przerywany, nieustanny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uporczywy ból zęba stał się nie do zniesienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌupɔrˈt͡ʃɨvɨ, AS: uporčyvy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uporczywość ż., upór mrz.

 przysł. uporczywie

Wiktionary


uporek

zdrobnienie od: upór


SJP.pl


uporządkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uporządkować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Klasyfikacja minerałów polega na uporządkowaniu ich w gromady, klasy, grupy i szeregi.

 (1.1) Ile zajęło wam uporządkowanie piwnicy i strychu?

 (1.1) Najbliższe tygodnie postanowił poświęcić uporządkowaniu swojego życia.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uporządkować dk.

 przysł. porządnie

 rzecz. porządek mrz., porządność ż.

 przym. uporządkowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klasyfikacja

Wiktionary


uporządkowany

przymiotnik

 (1.1) taki, który wykazuje porządek, ład, dobrą organizację

 (1.2) taki, który wykazuje porządek wewnętrzny, dyscyplinę, dobrą organizację siebie

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od uporządkować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uporządkowanie n.

 czas. uporządkować dk., uporządkowywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) schludny

 (1.2) porządny, zdyscyplinowany, zorganizowany

Wiktionary


uporządkować

czasownik

 (1.1) dokonany od|uporządkowywać.

 (1.2) dokonany od|porządkować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mieszkańcy nie czekają jednak na gwiazdkę z nieba. Sami uporządkowali teren wokół budynku przyszłej świetlicy, na którym powstało boisko do siatkówki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌupɔʒɔ̃ntˈkɔvat͡ɕ, AS: upožõntkovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porządkować, uporządkowywać

 przysł. porządnie

 przym. porządny, uporządkowany

 rzecz. porządek mrz., uporządkowanie n., porządność ż., porządki nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński orychtować

Wiktionary


uporządkowywać

czasownik niedokonany

 (1.1) doprowadzać do ładu

 (1.2) układać według określonego planu, np. w określonej kolejności

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porządki nmos., porządność ż., porządkowanie n., porządek mrz., porządkowy

 przym. porządkowy, porządny, uporządkowany

 czas. uporządkować dk., porządkować ndk.

 przysł. porządnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) porządkować

Wiktionary


uporządniać

dawniej: uporządkowywać


SJP.pl


uporządzać

dawniej: przygotowywać, sporządzać, uporządkowywać


SJP.pl


uposażanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uposażać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uposażenie n., posag m.

 czas. uposażać ndk., uposażyć dk.

 przym. posażny

Wiktionary


uposażenie

stałe wynagrodzenie za pracę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uposażyć.

 (1.2) wynagrodzenie za pracę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uposażanie n., posag mrz.

 czas. uposażać ndk., uposażyć dk.

 przym. uposażeniowy, posażny

Wiktionary


uposażony

zabezpieczyć kogoś finansowo lub materialnie, np. zakładając fundusz, ofiarowując pewną sumę, zapisując majątek po swojej śmierci


SJP.pl

Uposażony – osoba imiennie oznaczona przez ubezpieczającego w umowie ubezpieczenia jako uprawniona do otrzymania od ubezpieczyciela świadczenia z tej umowy na wypadek zaistnienia zdarzenia ubezpieczeniowego. Jest to akademicki przykład osoby trzeciej, na korzyść której zostaje zawarta umowa.

Wikipedia


uposażyć

zabezpieczyć kogoś finansowo lub materialnie, np. zakładając fundusz, ofiarowując pewną sumę, zapisując majątek po swojej śmierci


SJP.pl


upostaciowanie

nadać kształt, formę; upostaciowić, ukształtować, uformować


SJP.pl


upostaciować

nadać kształt, formę; upostaciowić, ukształtować, uformować


SJP.pl


upostaciowianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|upostaciowiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieupostaciowianie n.

 czas. upostaciowiać ndk.

Wiktionary


upostaciowienie

figura retoryczna, przenośnia polegająca na nadaniu postaci rzeczom, które jej nie mają (np. siłom przyrody, zjawiskom psychicznym, pojęciom abstrakcyjnym); upostaciowanie, morfizacja


SJP.pl


upostaciowić

nadać kształt, formę; upostaciować, ukształtować, uformować


SJP.pl


upoważniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. upoważnić)

 (1.1) dawać komuś pełnomocnictwo do przeprowadzania czynności formalnych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upoważnianie n., upoważnienie n.

 czas. upoważnić dk.

 przym. upoważniony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uprawniać, upełnomocniać

Wiktionary


upoważnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|upoważnić.

 (1.2) dokument, który stwierdza czyjeś prawo do czynności reprezentowania kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poważność ż., upoważnianie n.

 czas. upoważnić dk., upoważniać ndk.

Wiktionary


upoważnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. upoważniać)

 (1.1) dokonany od|upoważniać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Kto cię upoważnił do wypowiadania się w moim imieniu? - krzyczała.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upoważnianie n., upoważnienie n.

 czas. upoważniać

Wiktionary


upowiec

członek Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. członek Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈpɔvʲjɛt͡s, AS: upovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 skr. UPA

 przym. upowski

Wiktionary


upowski

przymiotnik od: UPA (Ukraińska Powstańcza Armia)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. odnoszący się, należący do UPA (Ukraińskiej Powstańczej Armii)

Wiktionary

Powiązane:

 skr. UPA

 rzecz. upowiec mos.

Wiktionary


upowszechnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|upowszechniać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. upowszechniać ndk.

Wiktionary


upowszechniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. upowszechnić)

 (1.1) czynić powszechnym, ogólnie stosowanym lub znanym

czasownik zwrotny niedokonany upowszechniać się (dk. upowszechnić się)

 (2.1) stawać się ogólnie stosowanym lub znanym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upowszechnianie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzewić, lansować, popularyzować, promować, propagować, rozkrzewiać, umasawiać

 (2.1) krzewić się, popularyzować się, przyjmować się, rozkrzewiać się, ucierać się, umasawiać się

Wiktionary


upowszechnieniowy

przymiotnik od: upowszechnienie


SJP.pl


upowszechnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. upowszechniać)

 (1.1) dokonany od|upowszechniać.

czasownik zwrotny dokonany upowszechnić się (ndk. upowszechniać się)

 (2.1) dokonany od|upowszechniać się.

Wiktionary


upozorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) utworzenie pozorów rzeczywistości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nieudolna próba zamaskowania morderstwa przez upozorowanie samobójstwa była ewidentna.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pozornie

 przym. pozorny

 rzecz. pozorowanie n., pozór mrz.

Wiktionary


upozorować

zostawić ślady wskazujące na inne zdarzenie niż rzeczywiście zaistniałe, np. wypadek lub samobójstwo


SJP.pl


upozować

ułożyć w pewnej pozie


SJP.pl


upośledzająco

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób zmniejszający sprawność funkcjonowania czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To lek na przeziębienie, ale działa upośledzająco na ośrodek ruchowy, na kojarzenie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upośledzenie n., upośledzanie n.

 czas. upośledzać ndk., upośledzić dk.

 przym. upośledzony

Wiktionary


upośledzający

→ upośledzać


SJP.pl

Patrz:

upośledzać

upośledzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|upośledzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. upośledzać ndk.

 rzecz. upośledzenie n.

 przysł. upośledzająco

Wiktionary


upośledzać

czasownik niedokonany

 (1.1) stawiać w gorszej sytuacji, utrudniać lub uniemożliwiać działanie czegoś

 (1.2) doprowadzać do upośledzenia, naruszać sprawność funkcjonowania czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sądzi się na ogół, iż przyczyną konfliktu społecznego jest taka dystrybucja dóbr rzadkich, której prawomocność jest kwestionowana przez tę stronę konfliktu, którą ta dystrybucja upośledza.

 (1.2) W miejscach gojenia się krwiaka mogą powstawać blizny upośledzające czasowo lub na stałe funkcje uszkodzonej tkanki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upośledzenie n., upośledzanie n.

 czas. upośledzić dk.

 przym. upośledzony

 przysł. upośledzająco

Wiktionary


upośledzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|upośledzić.

 (1.2) stan ograniczenia w funkcjonowaniu jakiegoś narządu, organu ciała lub jego czynności

 (1.3) zacofanie w danej dziedzinie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌupɔɕlɛˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: upośleʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. upośledzić dk., upośledzać ndk.

 rzecz. upośledzanie n.

 przym. upośledzony

 przysł. upośledzająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kalectwo, niepełnosprawność

 (1.3) zacofanie, ułomność

Wiktionary


upośledzony

przymiotnik

 (1.1) wykazujący niedorozwój umysłowy jakiegoś stopnia

forma czasownika.

 (2.1) ims. od upośledzić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upośledzenie n.

 czas. upośledzać ndk., upośledzić dk.

 przysł. upośledzająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cofnięty, debilny, niedorozwinięty, niesprawny umysłowo, ociężały umysłowo, ograniczony umysłowo, opóźniony, specjalnej troski, zapóźniony

 (2.1) niesprawny

Wiktionary


upożytecznić

czasownik

 (1.1) sprawić, że coś staje się pożyteczne lub ktoś staje się pożyteczny

Wiktionary


uppsala

[czytaj: upsala] miasto w Szwecji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Szwecji, w prowincji historycznej Uppland;

Wiktionary

Uppsala, do XIII wieku Östra Aros (starsza forma: Upsala) – miasto ("tätort") w Szwecji, w prowincji historycznej ("landskap") Uppland. Siedziba władz ("residensstad") regionu administracyjnego ("län") Uppsala. Ośrodek administracyjny ("centralort") gminy Uppsala. Do 1970 roku Uppsala miała administracyjny status miasta.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: upˈsala, AS: upsala

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uppsalczyk mos., uppsalka ż.

 przym. uppsalski

Wiktionary


uppsalczyk

mieszkaniec Uppsali


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Uppsali

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uppsala mrz.

:: fż. uppsalka ż.

 przym. uppsalski

Wiktionary


uppsalka

mieszkanka Uppsali


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Uppsali

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uppsala ż.

:: fm. uppsalczyk mos.

 przym. uppsalski

Wiktionary


uppsalski

przymiotnik od: Uppsala, miasto w Szwecji


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Uppsalą, dotyczący Uppsali, pochodzący z Uppsali

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uppsalka ż., uppsalczyk mos., Uppsala ż.

Wiktionary


upr

skrót od: Unia Polityki Realnej (właściwie: Konserwatywno-Liberalna Partia "Unia Polityki Realnej"), polska partia polityczna


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Unia Polityki Realnej;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: u‿pɛ‿ˈːr, AS: u‿p•‿er

Wiktionary


upracowany

przestarzale: zmęczony pracą; spracowany, przepracowany


SJP.pl


upracować

upracować się - przestarzale: zmęczyć się pracą; utrudzić się, spracować się, napracować się


SJP.pl


upracowywać

1. dawniej: męczyć pracą; utrudzać;
2. upracowywać się - męczyć się pracą


SJP.pl


upragnienie

archaicznie: wielka chęć, pragnienie; dziś tylko w zwrocie: z upragnieniem - z utęsknieniem, z niecierpliwością


SJP.pl


upragniony

przymiotnik

 (1.1) oczekiwany z dużym pragnieniem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upragnienie n.

 czas. pragnąć, upragnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pożądany, wymarzony, wyśniony, wytęskniony, mile widziany, stpol. żaducy

Wiktionary


upraktyczniać

czynić bardziej praktycznym


SJP.pl


upraktycznić

uczynić bardziej praktycznym


SJP.pl


upranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uprać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. prać, uprać dk.

Wiktionary


uprasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wygładzenie zagnieceń na tkaninie gorącym żelazkiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary


uprasować

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) usunąć, wygładzić zagniecenia na tkaninie gorącym żelazkiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary


upraszczający

→ upraszczać


SJP.pl

Patrz:

upraszczać

upraszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|upraszczać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uprościć, upraszczać ndk.

 rzecz. uproszczenie n.

Wiktionary


upraszczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. uprościć)

 (1.1) sprawiać, że coś staje się prostsze, tłumaczyć coś prosto, w przystępny sposób

 (1.2) pejor. sprawiać, że coś staje się trywialne, płytkie

 (1.3) mat. sprowadzać do najprostszego zapisu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ty wszystko upraszczasz, a tu naprawdę chodzi o rzeczy ważne!

 (1.3) Dziś na lekcji matematyki uczyliśmy się upraszczać ułamki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prosta ż., prostota ż., prostactwo n., prostak m., prostaczka ż., upraszczanie n., uproszczenie n., prostownica ż., prostownik m.

 czas. uprościć dk.

 przym. prosty, prostacki

 przysł. prosto, prostacko, po prostu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) spłycać, trywializować

 (1.3) skracać

Wiktionary


uprawa

1. szereg kolejnych działań od zasiewu lub zasadzenia rośliny do zbioru;
2. rośliny uprawiane; teren, na którym uprawiane są rośliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zespół zabiegów potrzebnych do zasiewu lub sadzenia

 (1.2) cykl zabiegów od zasiewu do zbiorów

 (1.3) rośliny hodowane na określonym terenie w danym czasie

 (1.4) obszar hodowli określonych roślin

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • uprawa roli
  • uprawa roślin
  • uprawa leśna
  • uprawa bezpłużna
  • uprawa energetyczna
  • uprawa hydroponiczna
  • uprawa konserwująca
  • uprawa kopieniacza
  • uprawa współrzędna
  • uprawa zachowawcza
  • uprawa zerowa

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Ziemia jest tu na ogół piaszczysta i kamienista, zdatna pod uprawę tylko kartofli, żyta, owsa i lnu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈprava, AS: uprava

Wiktionary

Powiązane:

 przym. uprawowy, uprawny

 czas. uprawiać

 rzecz. uprawianie n.

Wiktionary


uprawiacz

przestarzałe:
1. ten, kto uprawia glebę, rośliny;
2. ten, kto zajmuje się czymś, poświęca czemuś czas, np. uprawiacz żeglarstwa


SJP.pl


uprawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uprawiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌupraˈvʲjä̃ɲɛ, AS: upravʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uprawa ż.

 czas. uprawiać

 przym. uprawny, uprawowy

Wiktionary


uprawiać

1. zajmować się czymś, poświęcać się czemuś;
2. przygotowywać glebę przed posadzeniem roślin;
3. siać lub sadzić rośliny, dbając o nie w okresie rozwoju


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) zajmować się uprawą rośliny lub ziemi

 (1.2) zajmować się regularnie jakąś czynnością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tym polu uprawialiśmy kartofle, ale teraz ziemia leży odłogiem.

 (1.1) Gdy rolę tę będziesz uprawiał, nie da ci już ona więcej plonu.

 (1.2) Od dziecka uprawiam szermierkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈpravʲjät͡ɕ, AS: upravʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uprawa ż., uprawianie n.

 czas. uprawić dk.

 przym. uprawny, uprawowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hodować

 (1.2) zajmować się, oddawać się, poświęcać się

Wiktionary


uprawić

przygotować glebę przed zasiewem lub sadzeniem roślin


SJP.pl


uprawka

każda czynność uprawowa, wykonywana ręcznie lub za pomocą maszyn i narzędzi rolniczych, np. orka, bronowanie


SJP.pl

Up

Wikipedia


uprawniać

1. upoważniać kogoś do czegoś;
2. nadawać czemuś moc prawną


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) nadawać prawo lub prawa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uprawnienie n., uprawniony m., uprawniona ż.

 czas. uprawnić dk.

 przym. uprawniony

Wiktionary


uprawnienia

1. upoważnić kogoś do czegoś;
2. nadać czemuś moc prawną


SJP.pl


uprawnienie

prawo do czegoś, możność działania w zakresie objętym prawnymi przepisami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) prawo do wykonywania czegoś przez daną osobę

 (1.2) odczasownikowy od|uprawnić.

Wiktionary

Uprawnienie – termin prawniczy używany do określania korzystnej sytuacji prawnej określonego podmiotu, wyznaczonej przez obowiązujące normy prawne. Pojęcie to jest wieloznaczne: w zależności od przyjętej aparatury pojęciowej może oznaczać w szczególności możliwość domagania się określonego zachowania od innego podmiotu, element prawa podmiotowego albo – w szerszym języku prawniczym – inne prawnie doniosłe możliwości działania.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uzyskanie uprawnień administratora na Wikisłowniku wymaga dużego stażu pracy, znajomości zasad oraz dyspozycyjności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌupravʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: upravʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uprawniać ndk., uprawnić dk.

 przym. uprawniony

 rzecz. uprawniony mos.

Wiktionary


uprawniony

przymiotnik

 (1.1) praw. mający prawo do czegoś

 (1.2) praw. mający podstawy prawne

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) praw. człowiek, który posiada prawo do czegoś

forma czasownika.

 (3.1) ims. przym. bierny od uprawnić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy nasi zagraniczni pracobiorcy również są uprawnieni do letniego urlopu?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uprawnienie n.

 czas. uprawniać ndk., uprawnić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) upoważniony

 (1.2) prawowity, legalny, uzasadniony

Wiktionary


uprawnić

1. upoważnić kogoś do czegoś;
2. nadać czemuś moc prawną


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) nadać prawo lub prawa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uprawnienie n., uprawniony m., uprawniona ż.

 czas. uprawniać ndk.

 przym. uprawniony

Wiktionary


uprawny

1. służący pod uprawę, nadający się do uprawy, np. pole uprawne;
2. nadający się do uprawiania, hodowania, np. rośliny uprawne


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o ziemi: nadająca się do uprawy na niej roślin

 (1.2) o roślinie: nadająca się do wykorzystania w rolnictwie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1-2) Jest to gatunek rośliny uprawnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈpravnɨ, AS: upravny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uprawa, uprawianie

 czas. uprawiać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) orny

Wiktionary


uprawomocnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uprawomocniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uprawomocnienie n.

 czas. uprawomocniać ndk., uprawomocnić dk.

Wiktionary


uprawomocniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. uprawomocnić)

 (1.1) praw. sprawiać, że coś zaczyna obowiązywać na mocy prawa

czasownik zwrotny niedokonany uprawomocniać się (dk. uprawomocnić się)

 (2.1) praw. zaczynać obowiązywać na mocy prawa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Taka postawa pozwala uniknąć pułapki kryjącej się w trzeciej, absurdalnej wykładni konstytucji, ale ją uprawomocnia.

 (2.1) Wszystkie wydane nam decyzje uprawomocniają się po dwóch tygodniach od ostatniej daty doręczenia ich wszystkim stronom w sprawie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uprawomocnić dk.

 rzecz. uprawomocnianie n.

Wiktionary


uprawomocnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. uprawomocniać)

 (1.1) praw. sprawić, że coś zaczyna obowiązywać na mocy prawa

czasownik zwrotny dokonany uprawomocnić się (ndk. uprawomocniać się)

 (2.1) praw. zacząć obowiązywać na mocy prawa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przyszłorocznym portfelu zamówień stoczniowej grupy znajdują się uprawomocnione kontrakty na 12 statków.

 (2.1) Po dwóch procesach sądowych zostali w pełni uniewinnieni i oczyszczeni, a wyroki się uprawomocniły.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uprawomocniać ndk.

 rzecz. uprawomocnianie n.

 przysł. prawomocnie

Wiktionary


uprawowy

przymiotnik od: uprawa


SJP.pl


uprać

uczynić coś czystym, w pralce lub ręcznie


SJP.pl


uprojektować

przestarzale: opracować projekt; zaprojektować


SJP.pl


uproszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) czynienie czegoś prostszym

 (1.2) rezultat uproszczenia (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No i najważniejsze – uproszczenie procedur jest bezinwestycyjne, nic nie kosztuje.

 (1.2) Na rysunkach wykonawczych nity rysuje się bez uproszczeń.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuprɔʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: uproščẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uprościć dk., upraszczać ndk.

 rzecz. upraszczanie n.

Wiktionary


uproszczeniowy

→ uproszczenie


SJP.pl

Patrz:

uproszczenie

uprowadzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uprowadzać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaprowadzenie n., prowadzenie n., prowadzanie n., prowadnica ż., prowadnik m., zaprowadzanie n., uprowadzenie n.

 czas. zaprowadzać ndk., zaprowadzić dk., prowadzić ndk., prowadzać ndk., uprowadzać ndk., uprowadzić dk.

Wiktionary


uprowadzać

porywać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. uprowadzić)

 (1.1) zmuszać kogoś do pójścia ze sobą lub porywać środek lokomocji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego piraci uprowadzali statki weneckie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaprowadzanie n., uprowadzanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) porywać

Wiktionary


uprowadzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uprowadzić.

Wiktionary

Uprowadzenie – występek polegający na uprowadzeniu lub zatrzymaniu małoletniego poniżej lat 15 lub osoby nieporadnej ze względu na swój stan fizyczny lub psychiczny.

Pod pojęciem uprowadzenia rozumie się zabranie podopiecznego w inne miejsce wbrew woli osoby powołanej do sprawowania opieki lub nadzoru, natomiast zatrzymaniem jest nakłonienie lub zmuszenie podopiecznego do przebywania w określonym miejscu wbrew woli osoby uprawnionej.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. uprowadzić

 rzecz. uprowadzanie n., zaprowadzanie n.

Wiktionary


uprowadzić

porwać, uwieźć


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) zmusić kogoś do pójścia ze sobą lub porwać środek lokomocji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakiś Belg uprowadził dwie nastolatki i zażądał okupu.

 (1.1) Sprzątaczka uprowadziła pociąg.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uprowadzenie n., uprowadzanie n., zaprowadzanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) porwać

Wiktionary


uprościć

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) uczynić coś prostszym, mniej skomplikowanym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈprɔɕt͡ɕit͡ɕ, AS: uprośćić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. upraszczać ndk.

 rzecz. prostactwo n., uproszczenie n., upraszczanie n., prostownica ż.

 przysł. prostacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ułatwić

Wiktionary


uprużyć

przypiec, zapiec w niewielkiej ilości tłuszczu lub wody


SJP.pl


uprywatniać

rzadko: czynić prywatnym


SJP.pl


uprzedmiatawiać

uprzedmiotawiać, uprzedmiotowiać;
1. sprowadzać kogoś do roli przedmiotu;
2. nadawać czemuś realny kształt


SJP.pl


uprzedmiotawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uprzedmiotawiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uprzedmiotawiać ndk.

Wiktionary


uprzedmiotawiać

czasownik

 (1.1) sprowadzać człowieka lub zwierzę do roli przedmiotu, traktować jak przedmiot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) może być trudno znaleźć etyczny aspekt w przemyśle, który uprzedmiotawia i wyzyskuje czujące istoty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌupʃɛdmʲjɔˈtavʲjät͡ɕ, AS: upšedmʹi ̯otavʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uprzedmiotowiać ndk., uprzedmiotowić dk.

 czas. przedmiot m., uprzedmiotowienie n.

 przym. przedmiotowy

 rzecz. uprzedmiotowienie n., uprzedmiotawianie n., przedmiot mrz.

Wiktionary


uprzedmiotowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uprzedmiotowić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌupʃɛdmʲjɔtɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: upšedmʹi ̯otovʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uprzedmiotawiać, uprzedmiotowić

 czas. przedmiot m.

 przym. przedmiotowy

Wiktionary


uprzedni

poprzedni, poprzedzający


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który wystąpił, zachodził przed czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W związku z uprzednimi postulatami wystosowano pismo z rekomendacjami dla przedsiębiorców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przodek mos./mrz., uprzedniość ż.

 przysł. uprzednio

 przym. przedni

Wiktionary


uprzednio

przysłówek

 (1.1) przed danym momentem, wydarzeniem; wcześniej

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uprzedzać, uprzedzić

 rzecz. przodek mos./mrz., uprzedzanie n., uprzedzenie n., uprzedniość ż.

 przym. uprzedni, uprzedzający, uprzedzony, przedni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) do tego czasu, najpierw, poprzednio, przedtem, wcześniej, wprzód, zanim, zawczasu

Wiktionary


uprzedniość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest uprzednie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. uprzedni

 przysł. uprzednio

 rzecz. przodek mos./mrz.

Wiktionary


uprzedzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. uprzedzić)

 (1.1) robić wcześniej

 (1.2) zawiadamiać zawczasu

 (1.3) powiadamiać o niebezpieczeństwie

 (1.4) powodować nieprzychylność

czasownik zwrotny niedokonany uprzedzać się (dk. uprzedzić się)

 (2.1) stawać się niechętnym, źle nastawionym

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Otóż ja uprzedzam lojalnie, że dziś na obiad mamy nieznaczną ilość ryżu – oświadczyła mama Żakowa i sięgnęła po kromkę chleba z masłem dietetycznym. – Cóż chcecie, wczoraj była wolna sobota.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przodek mos./mrz., uprzedzenie n., uprzedzanie

 czas. uprzedzić dk.

 przym. uprzedni, uprzedzający, przedni

 przysł. uprzednio, uprzedzająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyprzedzać

 (1.2) informować

 (1.3) ostrzegać

 (1.4) zniechęcać, zrażać

 (2.1) zniechęcać się, zrażać się

Wiktionary


uprzedzenia

zwykle negatywne opinie na temat danej rzeczy lub osoby przed jej poznaniem; stereotypy


SJP.pl


uprzedzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uprzedzić.

 (1.2) nieuzasadniona niechęć do kogoś lub czegoś, negatywne odczucia w stosunku do kogoś, czegoś

Wiktionary

An

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌupʃɛˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: upšeʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uprzedzanie n., przodek mos./mrz.

 czas. uprzedzić dk., uprzedzać ndk.

 przym. przedni

 przysł. uprzednio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) niechęć, awersja, antypatia, dyskryminacja, stereotyp, nietolerancja

Wiktionary


uprzedzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. uprzedzać)

 (1.1) dokonany od|uprzedzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈpʃɛd͡ʑit͡ɕ, AS: upšeʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uprzedzenie n., przodek mos./mrz.

 przysł. uprzednio

 czas. uprzedzać

 przym. przedni

Wiktionary


uprzejmie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób uprzejmy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈpʃɛjmʲjɛ, AS: upšei ̯mʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uprzejmość ż.

 przym. uprzejmy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grzecznie

Wiktionary


uprzejmiej

stopień wyższy od przysłówka: uprzejmie


SJP.pl


uprzejmiejszy

stopień wyższy od przymiotnika: uprzejmy; bardziej uprzejmy


SJP.pl


uprzejmostka

uprzejmość;
1. uprzejmy zwrot grzecznościowy;
2. drobna usługa będąca wyrazem życzliwości


SJP.pl


uprzejmościowy

dotyczący uprzejmości


SJP.pl


uprzejmość

życzliwy stosunek do ludzi, grzeczność, usłużność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uprzejmy, grzeczny i życzliwy stosunek do ludzi

 (1.2) uprzejmy zwrot grzecznościowy, uprzejmy uczynek, gest, przysługa

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) […] po wymianie wstępnych uprzejmości milczeliśmy, patrząc jak przekłada karty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈpʃɛjmɔɕt͡ɕ, AS: upšei ̯mość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. uprzejmy, uprzejmościowy

 przysł. uprzejmie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gładkość, galanteria, kurtuazja

Wiktionary


uprzejmy

miły, życzliwy w stosunku do innych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zachowujący się zgodnie z zasadami dobrego wychowania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zasiedli wszyscy przy okrągłym stole i z lubością poczęli kontemplować aromatyczny, złotoczerwony płyn, w najlepszej zgodzie przerzucając się uprzejmymi prośbami o przysunięcie cukiernicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈpʃɛjmɨ, AS: upšei ̯my

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uprzejmość ż.

 przysł. uprzejmie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gładki, układny

Wiktionary


uprzemysławiać

uprzemysłowiać;
1. czynić jakąś działalność przemysłem, np. uprzemysławiać budownictwo;
2. rozwijać przemysł na jakimś obszarze, np. uprzemysławiać kraj; industrializować


SJP.pl


uprzemysłowiać

uprzemysławiać;
1. czynić jakąś działalność przemysłem, np. uprzemysłowiać budownictwo;
2. rozwijać przemysł na jakimś obszarze, np. uprzemysłowiać kraj; industrializować


SJP.pl


uprzemysłowienie

1. uczynić jakąś działalność przemysłem, np. uprzemysłowić budownictwo;
2. rozwinąć przemysł na jakimś obszarze, np. uprzemysłowić kraj; zindustrializować


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) proces zwiększenia możliwości wytwórczych kraju poprzez rozwinięcie produkcji w fabrykach

 (1.2) ekon. zwiększenie udziału przemysłu w gospodarce narodowej

 (1.3) hist. społ. proces przejścia społeczeństwa rolniczego do przemysłowego

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Program uprzemysłowienia Chin zaowocował wielkim głodem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemysł mrz.

 przym. przemysłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) industrializacja

 (1.2) industrializacja

 (1.3) industrializacja

Wiktionary


uprzemysłowić

1. uczynić jakąś działalność przemysłem, np. uprzemysłowić budownictwo;
2. rozwinąć przemysł na jakimś obszarze, np. uprzemysłowić kraj; zindustrializować


SJP.pl


uprzeć

uprzeć się - pozostać przy swojej decyzji, pomyśle itp., nie dać się przekonać do ich zmiany


SJP.pl


uprzyjemnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uprzyjemnić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌupʃɨjɛ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: upšyi ̯ẽmʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uprzyjemnić

 rzecz. przyjemność ż.

 przysł. przyjemnie

Wiktionary


uprzyjemnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. uprzyjemniać)

 (1.1) zob. uprzyjemniać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moim zdaniem, istnieją dwa powody, dla których ludzie słuchają muzyki: aby pomóc sobie w życiu lub aby je uprzyjemnić.

 (1.1) Komisarz […] tłumaczył, że kazał grać symfonię, by uprzyjemnić służbę policjantom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌupʃɨˈjɛ̃mʲɲit͡ɕ, AS: upšyi ̯ẽmʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyjemniaczek mos., przyjemność ż., uprzyjemnienie n.

 przysł. przyjemnie

 przym. przyjemny

Wiktionary


uprzykrzać

1. czynić coś przykrym, uciążliwym;
2. uprzykrzać sobie coś - nabierać niechęci, nudzić się czymś;
3. potocznie: uprzykrzać się - stawać się przykrym, uciążliwym dla kogoś


SJP.pl


uprzykrzeńszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: uprzykrzony; bardziej uprzykrzony


SJP.pl


uprzykrzony

1. uczynić coś przykrym, uciążliwym;
2. uprzykrzyć sobie coś - nabrać niechęci, znudzić się czymś;
3. potocznie: uprzykrzyć się - stać się przykrym, uciążliwym dla kogoś


SJP.pl


uprzykrzyć

1. uczynić coś przykrym, uciążliwym;
2. uprzykrzyć sobie coś - nabrać niechęci, znudzić się czymś;
3. potocznie: uprzykrzyć się - stać się przykrym, uciążliwym dla kogoś


SJP.pl


uprzymiotnikowiać

w językoznawstwie: przekształcać w przymiotnik


SJP.pl


uprzymiotnikowienie

w językoznawstwie: przekształcić w przymiotnik


SJP.pl


uprzymiotnikowiony

w językoznawstwie: taki, który stał się przymiotnikiem; zadiektywizowany


SJP.pl


uprzymiotnikowić

w językoznawstwie: przekształcić w przymiotnik


SJP.pl


uprzywilejowana

kobieta wyróżniana, popierana przez kogoś


SJP.pl


uprzywilejowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uprzywilejować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przywilej mrz., uprzywilejowany mos.

 czas. uprzywilejować dk.

 przym. uprzywilejowany

Wiktionary


uprzywilejowany

taki, który ma szczególne uprawnienia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający szczególne przywileje, uprawnienia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) osoba korzystająca z określonych przywilejów, uprawnień

 (2.2) osoba popierana, wyróżniona przez kogoś

forma czasownika.

 (3.1) ims. przymiotnikowy bierny od: uprzywilejować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uprzywilejowanie n., uprzywilejowywanie n., przywilej mrz.

 czas. uprzywilejować dk., uprzywilejowywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyróżniony

Wiktionary


uprzywilejować

czasownik przechodni dokonany (ndk. uprzywilejowywać)

 (1.1) obdarzyć przywilejami, nadać szczególne uprawnienia

czasownik zwrotny dokonany uprzywilejować się (ndk. uprzywilejowywać się)

 (2.1) rzad. stać się uprzywilejowanym; zyskać przywileje, uprawnienia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uprzywilejowanie n., uprzywilejowywanie n., uprzywilejowany mos., przywilej mrz.

 przym. uprzywilejowany

 czas. uprzywilejowywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyróżnić

 (2.1) wyróżnić się

Wiktionary


uprzątanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uprzątać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uprzątać ndk.

 rzecz. sprzątanie n.

Wiktionary


uprzątać

czasownik przechodni niedokonany (dk. uprzątnąć)

 (1.1) doprowadzać do porządku usuwając coś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈpʃɔ̃ntat͡ɕ, AS: upšõntać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uprzątanie n., uprzątnięcie n., sprzątanie n., sprzątacz m., sprzątaczka ż.

 czas. uprzątnąć, sprzątać, sprzątnąć, zaprzątać

Wiktionary


uprzątnąć

czasownik

 (1.1) usunąć coś niewielkiego, oczyścić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sprzątanie n., sprzątaczka ż.

 czas. sprzątać, uprzątać, zaprzątać

Wiktionary


uprząść

przędąc wykonać coś


SJP.pl


uprząż

1. zespół połączonych ze sobą pasów rzemiennych lub parcianych, nakładanych na zwierzęta pociągowe w celu umożliwienia im ciągnięcia pojazdu;
2. taśmy połączone ze spadochronem, opasujące ciało skoczka lub ładunek, który ma być zrzucony z samolotu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. zespół lin, pasów, itp., umożliwiający sprężyste połączenie kogoś, czegoś

 (1.2) zootechn. pasy zakładane na konia, dzięki którym możliwe jest użycie zwierzęcia do pracy w zaprzęgu

Wiktionary

Uprząż – urządzenie z zapinanych taśm lub pasów służące do sprzęgnięcia, połączenia ze sobą dwóch obiektów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. uprzążka ż.

 przym. uprzężny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rząd

Wiktionary


uprzęż

rzadko: uprząż


SJP.pl


ups

wykrzyknik wyrażający najczęściej zakłopotanie lub zaskoczenie; oj, ojej, jejku


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) pot. … wyrażający zakłopotanie bądź zaskoczenie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zasilacz awaryjny (ang. uninterruptible power supply) – urządzenie lub system, którego funkcją jest nieprzerwane zasilanie innych urządzeń elektronicznych
  • United Parcel Service – amerykańska firma zajmująca się przewozem przesyłek i logistyką

Wikipedia


upscaler

[czytaj: apskejler] narzędzie do zwiększania rozdzielczości obrazu lub wideo


SJP.pl


upscaling

[czytaj: apskejling] skalowanie obrazu o niskiej rozdzielczości do wyższej, bez zwiększania detali


SJP.pl


upscalować

[czytaj: apskalować] konwertować sygnał wideo z niższej rozdzielczości na wyższą


SJP.pl


upstream

Up

Wikipedia


upstreamowy

→ upstream [czytaj: apstrimowy]


SJP.pl


upstrzenie

1. poplamić odchodami owadów;
2. pokryć coś pstrokatymi plamami


SJP.pl


upstrzyć

1. poplamić odchodami owadów;
2. pokryć coś pstrokatymi plamami


SJP.pl


upt

[czytaj: u-pe-TE] skrót od: Urząd Pocztowo-Telekomunikacyjny; UP


SJP.pl


upton

[czytaj: apton]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Upton – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie LaRue
  • Upton – miejscowość w stanie Massachusetts, w hrabstwie Worcester
  • Upton – miejscowość w stanie Maine, w hrabstwie Oxford
  • Upton – miejscowość w stanie Wyoming, w hrabstwie Weston
  • Upton (ang. Upton Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie Oxford
  • Upton (ang. Upton Town) – gmina w stanie Massachusetts, w hrabstwie Worcester
  • Upton (ang. Upton Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Texas
  • hrabstwo Upton (ang. Upton County) – w stanie Teksas
  • Upton – miejscowość w Bassetlaw, w hrabstwie Nottinghamshire (Anglia)
  • Upton – miejscowość w hrabstwie Berkshire (Anglia)
  • Upton – miejscowość w Bexley, w hrabstwie Wielki Londyn (Anglia)
  • Upton – miejscowość w hrabstwie Buckinghamshire (Anglia)

Wikipedia


uptown

[czytaj: aptałn] czcionka komputerowa


SJP.pl


upubliczniać

podawać do publicznej wiadomości


SJP.pl


upublicznienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) podanie do wiadomości publicznej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. publika ż.

 czas. upublicznić dk., upubliczniać ndk.

 przym. publiczny

 przysł. publicznie

Wiktionary


upublicznić

podać do publicznej wiadomości; ujawnić


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|upubliczniać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wielu użytkowników czekała nieprzyjemna niespodzianka, gdy ich prywatne wiadomości zostały upublicznione z powodu błędu technicznego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upublicznianie n., upublicznienie n., publika ż., publiczność ż., publikacja ż.

 czas. upubliczniać ndk.

 przym. publiczny

 przysł. publicznie

Wiktionary


upudrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pokrycie czegoś pudrem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pudreza ż., pudrowanie n., popudrowanie n., puder m., pudernica ż., puderniczka ż.

 czas. upudrować dk., popudrować dk., pudrować ndk.

 przym. pudrowy

Wiktionary


upudrować

pokryć pudrem; zapudrować, napudrować, popudrować


SJP.pl


upupianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|upupiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieupupianie n., pupa ż., pupcia ż.

 czas. upupiać ndk.

Wiktionary


upupiać

potocznie:
1. doprowadzać do tego, że ktoś ma kłopoty; urządzać, załatwiać;
2. rozgramiać, miażdżyć, rozprawiać się z kimś;
3. nie dopuszczać do załatwienia czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. upupić)

 (1.1) pot. ośmieszać kogoś, szkodzić komuś

 (1.2) pot. nie dopuszczać do załatwienia czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upupianie n., pupcia ż.

 czas. upupić

Wiktionary


upupienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|upupić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pupa ż., pupcia ż.

 czas. upupić

Wiktionary


upupić

potocznie:
1. skutecznie zaszkodzić komuś; urządzić, załatwić;
2. rozgromić, zmiażdżyć, rozprawić się z kimś;
3. nie dopuścić do załatwienia czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. upupiać)

 (1.1) pot. ośmieszyć kogoś, zrobić z kogoś głupca, zaszkodzić mu

 (1.2) pot. nie dopuścić do załatwienia czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) naiwni i głupi, daliście się opętać ideałom, daliście się nabić w butelkę, „upupić" — ku swojej i narodowej krzywdzie. Nie ominęliście żadnej okazji poświęcenia się i umierania. Niech wam będzie, pleśćećcie sobie dalej o ideałach, ojczyznach (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upupienie n., pupa ż., pupcia ż., pupeczka ż., pupka ż.

 czas. upupiać ndk.

Wiktionary


upust

1. odprowadzanie nadmiaru cieczy lub gazu ze zbiornika;
2. urządzenie do spuszczania wody ze zbiornika;
3. obniżka ceny czegoś; opust, rabat
4. przenośnie: swoboda w ujawnianiu uczuć;
5. upust krwi - drastyczne zmniejszenie liczby osób z określonej grupy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odprowadzanie nadmiaru cieczy, pary lub gazu

 (1.2) techn. urządzenie do odprowadzania wody ze zbiornika

 (1.3) hand. obniżenie ceny

 (1.4) przen. pokazanie skrywanego stanu wewnętrznego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Upust – rzeka, dopływ Brnia
  • Upust – potok, dopływ Cichej Wody
  • rabat – opust, obniżka ceny

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) opust, spust, upuszczanie

 (1.3) obniżka, rabat, zniżka

 (1.4) ujście

Wiktionary


upustowy

→ upust


SJP.pl

Patrz:

upust

upuszczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. upuścić)

 (1.1) pozwalać wypaść z rąk

 (1.2) odprowadzać skądś nadmiar płynu lub gazu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) …miałem gliniane ręce. Wszystko upuszczałem na podłogę i tłukłem, a szklanki i spodki na sam mój widok pękały i rozlatywały się w drobne kawałki, zanim jeszcze zdążyłem ich dotknąć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spuścizna ż., upuszczanie n., puścizna ż.

 czas. puszczać

Wiktionary


upuścić

1. pozwolić na wysunięcie się czegoś z rąk;
2. odprowadzić skądś nadmiar cieczy lub gazu


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. upuszczać)

 (1.1) pozwolić wypaść z rąk

 (1.2) odprowadzić skądś nadmiar płynu lub gazu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozbawiona turystka przez nieuwagę upuściła aparat fotograficzny do wody.

 (1.1) Psy-opiekunowie podnoszą upuszczone przedmioty lub podają rzeczy znajdujące się poza zasięgiem chorego (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upuszczenie n.

 czas. puszczać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) utoczyć

Wiktionary


upvote

[czytaj: apwołt] środowiskowo: internetowe oznaczenie treści informujące, że przypadł nam do gustu lub że się z nim zgadzamy; like, łapka w górę, kciuk w górę


SJP.pl


upwelling

[czytaj: ap łeling] w geologii: podnoszenie się głębinowych wód oceanicznych na powierzchnię


SJP.pl

Up

Wikipedia


upychacz

1. osoba upychająca ludzi (np. w japońskim metrze);
2. narzędzie dentystyczne do upychania nici retrakcyjnych


SJP.pl


upypłanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|upypłać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. upypłać dk.

Wiktionary


upypłać

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) gw-pl|Poznań. ubrudzić

czasownik zwrotny dokonany upypłać się

 (2.1) gw-pl|Poznań. ubrudzić się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upypłanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) utytłać

 (2.1) utytłać się

Wiktionary


upój

reg. wodopój


SJP.pl


upór

uporczywe trwanie przy własnym zdaniu; nieustępliwość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) niezmienne zachowanie, ciągłe trwanie przy tych samych zasadach czy poglądach

Wiktionary

Upór – syndrom behawioralny ludzi jak i zwierząt, charakteryzujący się powtarzaniem tych samych zachowań, decyzji, próśb lub wyrażaniem tych samych poglądów niezależnie od zmieniających się warunków otoczenia, czy otrzymania nowych informacji lub wiedzy (np. nowych metod działania).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A z jak wielkim uporem Wandzia próbowała zjechać cały slalom i co rusz niestety upadała na stoku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upartość ż., uparciuch m., uparciuszek m., upartus m., uporczywość ż.

 czas. upierać się ndk., uprzeć się dk.

 przym. uparty, uporczywy

 przysł. uparcie, uporczywie

Wiktionary


upęd

w górnictwie: wykonanie wyrobiska


SJP.pl


upędzać

upędzać się - dawniej:
1. biegać szybko i przez dłuższy czas w różne strony;
2. biegnąc, gonić jeden drugiego;
3. upędzać się za czymś, za kimś - szukać czegoś w różnych miejscach; uganiać się


SJP.pl


upędzić

1. potocznie:
a) wyprodukować alkohol domowym sposobem; wypędzić, przepędzić;
b) przyspieszyć dojrzewanie i wzrost rośliny;
c) stworzyć coś, wykazując się sprytem lub inwencją;
2. dawniej:
a) pędząc, przebyć szybko jakąś drogę;
b) w górnictwie: posunąć się w przebijaniu wyrobiska;
c) poganiając kogoś, uprowadzić;
3. upędzić się - potocznie o alkoholu: powstać w procesie domowej produkcji


SJP.pl


upłakany

taki, który się upłakał


SJP.pl


upłakać

dawniej: upłakać się - mocno popłakać; spłakać się


SJP.pl


upławy

wydzielina wydobywająca się w nadmiarze z pochwy


SJP.pl

Upławy – nieprawidłowa wydzielina z pochwy, świadcząca o infekcji bakteryjnej bądź grzybiczej pochwy. Upławy mogą być bezwonne lub o rybim i cuchnącym zapachu, obfite lub skąpe, ropne, wodniste, serowate, pieniste czy podbarwione krwią.

Upławy w okresie noworodkowym i niemowlęcym.

Wikipedia


upłaz

rozległy, delikatnie nachylony trawiasty stok górski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. geod. poziome lub lekko nachylone spłaszczenie w obrębie ściany skalnej lub stoku;

Wiktionary

Upłaz, upłaz skalny – forma ukształtowania powierzchni ziemi: poziome lub lekko nachylone spłaszczenie w obrębie ściany skalnej lub stoku, oddzielające od siebie części stoku o znacznie większym nachyleniu, często porośnięte roślinnością zielną. W podhalańskiej gwarze nazywano upłazem stosunkowo płaskie i trawiaste zbocze o różnej wielkości i różnym stopniu nachylenia. W Tatrach przykładem upłazów są np. Długi Upłaz, Skupniów Upłaz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dodałem też grafikę przedstawiającą upłaz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Upłaz m.

Wiktionary


upłazek

zdrobnienie od: upłaz


SJP.pl


upłynnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|upłynniać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. upłynniać ndk.

Wiktionary


upłynąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. upływać)

 (1.1) ulec przeminięciu

 (1.2) płynąc, przebyć pewną odległość

 (1.3) płynąc, ujść na zewnątrz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upłynięcie n., upływ mrz., upływanie n.

 czas. upływać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) minąć, przeminąć, ubiec, zejść

 (1.2) przepłynąć

 (1.3) spłynąć, wyciec, wypłynąć

Wiktionary


upływ

1. o czasie, pewnym okresie: to, że się skończył, przeminął; przeminięcie, skończenie się;
2. przestarzałe: upłynięcie, odpływanie jakiejś wody, cieczy; odpływ, wypłynięcie, wypływ;
3. w technice: wypływanie, wydostawanie się czegoś na skutek nieszczelności, awarii itp., np. upływ gazu, prądu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) o odcinkach czasu: minięcie/mijanie czasu lub wydarzeń trwających w czasie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pływać, upływać ndk., upłynąć dk.

 rzecz. upływanie n., upłynięcie n.

Wiktionary


upływać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. upłynąć)

 (1.1) trwając, zmierzać do swojego końca

 (1.2) wydobywać się płynąc

Wiktionary

Powiązane:

 czas. upłynąć dk.

 rzecz. upływ mrz., upływanie n., upłynięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biec, mijać, przemijać, ubiegać, wygasać

 (1.2) wyciekać, wypływać, uchodzić

Wiktionary


upływowy

→ upływ


SJP.pl

Patrz:

upływ

ur

starożytne państwo-miasto


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. starożytne miasto w południowej Mezopotamii;

 (1.2) geogr. rzeka w Rosji, w dorzeczu Obu

 (1.3) geogr. miejscowość we Francji, w regionie Langwedocja-Roussillon;

 (1.4) geogr. adm. gmina we Francji, w regionie Langwedocja-Roussillon ze stolicą w Ur (1.3)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (2.1) geol. hipotetyczny superkontynent datowany na około 3,6-2,8 mld lat temu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ur – miejscowość
  • Ur – wyspa
  • Ur – miasto
  • Ur – dawna nazwa rzeki Our
  • Ur – rzeka w dorzeczu Obu
  • Ur – król Alemanów w latach 357–359
  • (22260) Ur – planetoida
  • Ur – debiutancki album zespołu Ur
  • Ur – album Lecha Janerki
  • Ur – paleokontynent
  • ur – pozostałości moczownika (ang. urachal remnants)
  • Ur – karabin przeciwpancerny wz.35

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miasto Nippur leży w południowej Chaldei, nie tak znowu daleko od Ur, z którego wyszedł niegdyś Abraham. Leży na południe od Babilonu, nad rzeką, a właściwie kanałem eufratowym Chebar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ur, AS: ur

Wiktionary


ur.

skrót od: urodzony (czytany jako cały wyraz)


SJP.pl

skrót, forma czasownika.

 (1.1) = urodzony / urodzona / rzad. urodzone

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Leonardo Vitor Santiago (ur. 9 marca 1983 w Rio de Janeiro) – piłkarz brazylijski grający na pozycji napastnika lub lewoskrzydłowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌurɔˈd͡zɔ̃nɨ|ˌurɔˈd͡zɔ̃na, AS: uroʒõny|uroʒõna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urodzenie n., urodzoność ż., urodzony mos.

 czas. rodzić ndk., rodzić się ndk., urodzić dk., urodzić się dk.

 przym. urodzony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. *

Wiktionary


ura

dawniej: okrzyk wzywający do ataku lub wyrażający radość, zwycięstwo; hura


SJP.pl

Ura – wieś w Estonii, w prowincji Parnawa, w gminie Koonga.

Wikipedia


urabialny

dający się formować; podatny na formowanie


SJP.pl


urabianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|urabiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. urabiać ndk.

 rzecz. urobek mrz.

Wiktionary


urabiać

1. nadawać czemuś odpowiednią formę; kształtować;
2. kształtować czyjś rozwój;
3. jednać, przekonywać do swoich poglądów;
4. oddzielać kawałki skały od calizny;
5. urabiać się - nabierać kształtu; męczyć się pracą


SJP.pl


urabon

japońskie święto ludowe poświęcone zmarłym, obchodzone od 13 do 15 lipca; obon, bon


SJP.pl

Ur

Wikipedia


uracyl

zasada azotowa, pirymidyna, występująca w RNA


SJP.pl

Uracyl ( urina „mocz”, "acetum" „ocet”) – organiczny związek chemiczny z grupy pirymidyn, jedna z pięciu zasad azotowych wchodzących w skład podstawowych nukleotydów kwasów nukleinowych (DNA i RNA). W RNA tworzy parę komplementarną z adeniną za pomocą dwóch wiązań wodorowych, podobnie jak tymina w DNA.

Wikipedia


uracylowy

→ uracyl


SJP.pl

Patrz:

uracyl

uraczać

częstować czymś; raczyć


SJP.pl


uraczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uraczyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uraczyć

Wiktionary


uraczyć

1. poczęstować kogoś czymś, dać jeść, ugościć
2. uraczyć się - poczęstować się, objeść się czymś ulubionym


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. raczyć)

 (1.1) dokonany od|raczyć.

czasownik zwrotny dokonany uraczyć się (ndk. raczyć się)

 (2.1) dokonany od|raczyć się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mlekiem ze swej baronowskiej piersi by go uraczyła, gdyby mogła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈrat͡ʃɨt͡ɕ, AS: uračyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uraczenie n.

Wiktionary


uradować

1. sprawić komuś radość;
2. uradować się - ucieszyć się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. radować)

 (1.1) dokonany od|radować.

czasownik zwrotny dokonany uradować się (ndk. radować się)

 (2.1) doznać radości, dokonany od|radować się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radocha ż.

 przysł. radośnie

Wiktionary


uradzić

1. potocznie: udźwignąć coś;
2. dawniej: uchwalić, ustalić; uraić


SJP.pl


uraemia

ciężkie zatrucie organizmu produktami przemiany materii, wskutek niewydolności nerek; mocznica, uremia


SJP.pl


uraić

dawniej: uchwalić, ustalić; uradzić


SJP.pl


urajać

dawniej: radząc, postanawiać coś; uradzać


SJP.pl


ural

1. marka motocykli;
2. marka ciężarówek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) rosyjski samochód marki Ural

 (1.2) rosyjski motocykl marki Ural

Wiktionary

Ural ( Урал) – łańcuch górski w Rosji, którym biegnie umowna granica między Europą a Azją.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈural, AS: ural

Wiktionary


ural.-ałt.

skrót od: uralsko-ałtajski


SJP.pl


uralit

minerał, zielona odmiana amfibolu, powstająca z piroksenów i innych minerałów


SJP.pl


uralsk

miasto w Kazachstanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Kazachstanie, administracyjne centrum obwodu zachodniokazachstańskiego;

Wiktionary

Uralsk (kaz. Орал, "Orał", ros. Уральск, "Uralsk") – miasto w zachodnim Kazachstanie, nad rzeką Ural, położone na granicy dwóch kontynentów: Europy oraz Azji. Ośrodek administracyjny obwodu zachodniokazachstańskiego.

Uralsk założono w 1584 przez Kozaków jaickich jako Jaick. Od 1775 nosiło nazwę Uralsk, a wraz z uzyskaniem niepodległości Kazachstanu, nazwa kazachska została zmieniona na "Orał".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Ural m.

 przym. uralski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Jaick (do 1584)

Wiktionary


uralski

→ Ural


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Uralu, związany z Uralem, pochodzący z Uralu

Wiktionary

Patrz:

Ural

Przykłady

 (1.1) Znam ten ból, bo będąc blisko 3 lata w łagrach uralskich — przyszło mi dwie wigilie spędzić w łagrach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈralsʲci, AS: uralsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ural m., Uralsk m., Pierwouralsk m.

Wiktionary


uramaki

odmiana sushi, w której ryż umiejscowiony jest po zewnętrznej stronie wodorostów nori


SJP.pl


uran

pierwiastek chemiczny o symbolu U


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu U i liczbie atomowej 92;

Wiktionary

Ur

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma uran?

 (1.1) Rad bowiem należy do grupy pierwiastków ziem alkalicznych o wybitnie określonych własnościach, a jakkolwiek ilość jego w rudach uranu jest nader mała (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈurãn, AS: urãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uran mos./mzw., Urania ż., uraninit mrz., Uranos

 przym. uranowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. U

Wiktionary


urania

astronomiczna jednostka odległości równa drodze przebytej przez promień świetlny w ciągu roku; rok świetlny, rok światła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitgr. muza astronomii (łącznie z astrologią), jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

 (1.2) mitgr. jedna z okeanid

 (1.3) mitgr. przydomek Afrodyty

 (1.4) astr. planetoida o numerze katalogowym 30, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1854 r.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Urania – miasto w stanie Luizjana
  • Urania – łacińska nazwa kantonu Uri
  • Urania – planetoida o numerze katalogowym 30
  • „Urania” – polski miesięcznik wydawany w latach 1922–1998
  • „Urania” („Urania – Postępy Astronomii”) – polski dwumiesięcznik wydawany od 1998 roku, powstały z połączenia „Uranii” i „Postępów Astronomii”
  • Urania – obserwatorium astronomiczne w Antwerpii
  • Urania – obserwatorium astronomiczne w Berlinie
  • Urania – obserwatorium astronomiczne w Wiedniu
  • Urania – obserwatorium astronomiczne w Zurychu
  • Urania (urania.edu.pl) – portal internetowy prowadzony przez czasopismo „Urania – Postępy Astronomii”
  • Urania (Urania Genève Sport) – szwajcarski klub sportowy powstały w 1896 roku w Genewie
  • Urania (Urania Ruda Śląska) – klub piłkarski z Rudy Śląskiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Urania i jej siostry uświetniały śpiewem biesiady bosko-ludzkie oraz uczty olimpijskie bogów.

 (1.1) Atrybutami Uranii były: cyrkiel, globus gwiezdny (model sfery niebieskiej), pałeczka służącą do wskazywania czegoś na globusie (wskaźnik) i wieniec z gwiazd.

 (1.4) Urania porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈrãɲja, AS: urãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urania ż., Uran mos./mzw., uran mrz.

 przym. uranowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) Afrodyta, Afrogeneja, Cypryda, Kipryda, Wenus, Wenera

Wiktionary


uranian

sól kwasu uranowego


SJP.pl


uraniczny

bóstwa uraniczne - bóstwa przyrody nieożywionej władające niebem


SJP.pl


uranidowate

rodzina motyli różnoskrzydłych


SJP.pl

Uranidowate, uraniowate, ślicznotki (Uraniidae) – rodzina motyli z nadrodziny Geometroidea i infrarzędu Heteroneura. Obejmuje blisko 700 tropikalnych gatunków. Należą tu zarówno gatunki aktywne za dnia jak i nocne. Rodzinę charakteryzuje wyjątkowe wśród motyli położenie narządów słuchu u samców.

Wikipedia


uranidowaty

o cechach uranidowatych (rodzina motyli)


SJP.pl


uranina

barwnik syntetyczny z grupy ftalein


SJP.pl


uraninit

minerał, tlenek uranu


SJP.pl

Uraninit – minerał promieniotwórczy z gromady tlenków. Należy do minerałów rzadkich. Nazwa pochodzi od składnika uranu. Badania tego minerału doprowadziły Marię Skłodowską-Curie do odkrycia polonu i radu, za co otrzymała w 1911 r. drugą Nagrodę Nobla.

Wikipedia


uranistyczny

→ uranizm


SJP.pl

Patrz:

uranizm

uranium

z łaciny: uran (pierwiastek chemiczny)


SJP.pl


uranizm

homoseksualizm męski; urania; pederastia


SJP.pl


uranofan

minerał promieniotwórczy, krzemian uranylu


SJP.pl

Uranofan – minerał promieniotwórczy z gromady krzemianów, uwodniony krzemian uranylu i wapnia (gromada VI-14 minerały uranylu). Nazwa pochodzi od składu chemicznego (pierwiastek uran, oraz gr. "phanos" – "pojawiać się").

Substancja Ca(UO2)2[HSiO4]2·5H2O tworzy dwa jednoskośne warianty strukturalne, które traktowane są jako odrębne minerały (uranofan i β-uranofan).

Wikipedia


uranolit

przestarzale: meteoryt


SJP.pl


uranometria

Ur

Wikipedia


uranos

mit. gr. personifikacja Nieba, syn i mąż Gai, ojciec tytanów, cyklopów i sturękich olbrzymów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. bóg i uosobienie nieba; syn i mąż Gai;

Wiktionary

Uranos (także Uran, Niebo; Οὐρανός Ouranós, Uranus, "Caelus" ‘niebo’) – w mitologii greckiej bóg i uosobienie nieba.

Jedno z najstarszych bóstw ("Protogenoi"). Wyłonił się z Chaosu wraz z Gają (Ziemią), która stała się jego małżonką. Wspólnie spłodzili kolejne pokolenia bogów. Z ich związku na świat przyszli kolejno:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gaja i Uranos dali początek wielu pokoleniom bogów.

 (1.1) Z nasienia Uranosa, które spadło na powierzchnię morza, zrodziła się Afrodyta, zwana stąd Uranią.

 (1.1) Kronos obciął Uranosowi genitalia i wrzucił je do morza.

 (1.1) Z Uranosem miała Gaja trzech hekatonchejrów, trzech cyklopów, sześciu tytanów i sześć tytanid.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈrãnɔs, AS: urãnos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uran mos./mzw., uran mrz., Urania ż., urania ż., uraninit mrz., uranizm mrz.

 przym. uranowy; przest. gwara. Uranosowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Uran, Niebo

Wiktionary


uranospinit

minerał zaliczany do łyszczyków uranowych, z którego otrzymuje się uran i rad


SJP.pl


uranowce

promieniotwórczy, ciężki pierwiastek chemiczny należący do aktynowców


SJP.pl


uranowiec

promieniotwórczy, ciężki pierwiastek chemiczny należący do aktynowców


SJP.pl


uranowy

przymiotnik od: uran


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z uranem (pierwiastkiem), dotyczący uranu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌurãˈnɔvɨ, AS: urãnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uran m., Uran m., Urania ż., uranista m., Uranos mos.

Wiktionary


uranozaur

rodzaj dinozaura z nadrodziny hadrozauroidów; ouranozaur


SJP.pl

Ur

Wikipedia


uranyl

grupa chemiczna zawierająca jeden atom uranu i dwa tlenu


SJP.pl


uranylowy

związany z uranylem


SJP.pl


urapidyl

związek chemiczny stosowany jako lek obniżający ciśnienie krwi


SJP.pl

Ur

Wikipedia


urartu

historyczne państwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. starożytne państwo dawniej położone na Wyżynie Armeńskiej wokół jeziora Wan, założone około IX wieku p.n.e., podbite w VI wieku p.n.e. przez Medów;

Wiktionary

Tu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najlepiej widać je z murów starożytnej twierdzy Vankale — ruin Tuszpy, stolicy dawnego mocarstwa Urartu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Urartyjczyk m., urartyjski m.

 przym. urartyjski

Wiktionary


urartyjski

przymiotnik od: Urartu (starożytne państwo)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Urartu, dotyczący Urartu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język urartyjski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Urartu n.

Wiktionary


uraski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Urazu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uraz m., urazianin m., urazianka ż.

Wiktionary


urastać

1. o żywych organizmach: rosnąc, stawać się większym, wyższym lub dłuższym;
2. zwiększać się liczbowo, ilościowo, pod względem objętości itp.;
3. powstawać gdzieś, stopniowo się powiększając


SJP.pl


uratowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uratować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poratować, uratować dk., ratować ndk.

 rzecz. ratunek mrz., odratowanie n., poratowanie n., ratownik mos., ratownictwo n.

 przym. ratowniczy, ratunkowy

Wiktionary


uratować

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) ochronić, ocalić, pomóc komuś uniknąć nieszczęścia

 (1.2) korzystnie zmienić bieg wydarzeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bohaterski chłopiec uratował matce życie.

 (1.2) Rozmowa z nimi była niezręczna, ale gdy przyszłaś, uratowałaś sytuację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuraˈtɔvat͡ɕ, AS: uratovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poratować dk., ratować ndk.

 rzecz. ratownictwo n., poratowanie n., odratowanie n., uratowanie n., ratownik, ratowniczka, ratunek, uratowany

 przym. ratowniczy, ratunkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ochronić, ocalić, wybawić

 (1.2) ochronić, ocalić, wybawić

Wiktionary


urawniłowka

jednakowe, często nieuzasadnione traktowanie wszystkich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nieuzasadnione i szkodliwe zrównywanie czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szkodliwa urawniłowka gwarancji depozytów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuravʲɲiˈwɔfka, AS: uravʹńiu̯ofka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) glajchszaltowanie, ujednolicanie, uniformizacja, zrównywanie, unifikacja, asymilacja

Wiktionary


uraz

1. uszkodzenie ciała wskutek uderzenia, nacięcia itp.;
2. (psych.) nadmierne uwrażliwienie, przeczulenie na coś (lub kogoś) będące następstwem przykrych doświadczeń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) uszkodzenie ciała

 (1.2) niechęć w stosunku do osoby, obiektu lub zjawiska będąca konsekwencją krzywdy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • uraz fizyczny
  • uraz psychiczny
    • traumatyczne doświadczenie
    • zespół stresu pourazowego (PTSD)
  • Uraz – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Oborniki Śląskie
  • Uraz – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Złocieniec

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uraz nogi przeszkadza mi w chodzeniu.

 (1.2) Od kiedy pani Jola przycięła mu ucho, ma uraz do wszystkich fryzjerek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuras, AS: uras

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raz mrz., uraza ż., urazowość ż., urazówka ż., urażenie n.

 czas. urażać ndk., urazić dk.

 przym. urazowy, pourazowy

 liczgł. raz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kontuzja, obrażenie

 (1.2) ansa, przeczulenie, szkoda, trauma

Wiktionary


uraza

niechęć, żal do kogoś; ansa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niechęć, żal do kogoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈraza, AS: uraza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rażenie n., raz mrz., zrażanie n., uraz m., urazowość ż., urazówka ż., urazowiec m., urażenie n., urażanie n.

 czas. przerażać, przerazić, zrażać, urazić dk., urażać ndk.

 przym. urazowy, pourazowy, przerażony

 liczgł. raz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ansa

Wiktionary


urazek

urazek czteroplamkowy - chrząszcz z rodziny łyszczykowatych, niszczący larwy i poczwarki korników


SJP.pl

Urazek ("Glischrochilus") – rodzaj chrząszczy z rodziny łyszczynkowatych i podrodziny Cryptarchinae. Obejmuje 46 opisanych gatunków. Ma zasięg kosmopolityczny.

Wikipedia


urazianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Urazu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uraz m.

:: fż. urazianka ż.

 przym. uraski

Wiktionary


urazianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Urazu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uraz m.

:: fm. urazianin m.

 przym. uraski

Wiktionary


urazić

1. dotknąć, podrażnić zranione miejsce; zranić o coś;
2. sprawić komuś przykrość; obrazić, zranić;
3. urazić się:
a) dotknąć się w zranione miejsce, podrażnić własną ranę; zranić się o coś;
b) poczuć urazę; obrazić się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. urażać)

 (1.1) dokonany od|urażać.

czasownik zwrotny dokonany urazić się (ndk. urażać się)

 (2.1) dokonany od|urażać się.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. urażać ndk.

 rzecz. uraza ż., raz mrz., uraz, urazowiec mos., urazówka ż., urażanie n., urażenie n.

 przym. urazowy

 przysł. urazowo

 licz. raz

Wiktionary


urazowy

przymiotnik od: uraz


SJP.pl


urazówka

oddział chirurgii urazowej dla ofiar wypadków


SJP.pl


uraźliwość

dawniej: skłonność do obrażania się o byle co; drażliwość


SJP.pl


uraźliwy

dawniej:
1. skłonny do obrażania się o byle co; drażliwy, przeczulony;
2. obraźliwy, obrażający


SJP.pl


urażać

1. sprawiać ból;
2. kaleczyć, ranić, uszkadzać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. urazić)

 (1.1) naruszać wrażliwe, bolące miejsce przez dotknięcie lub przez silniejszy bodziec

 (1.2) wyrządzać przykrość

czasownik zwrotny niedokonany urażać się (dk. urazić się)

 (2.1) urażać siebie samego

 (2.2) poczuć się urażonym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uraz mrz., urażanie n., uraza ż.

 czas. urazić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podrażniać, ranić, razić

 (1.2) obrażać, znieważać

 (2.1) ranić się

 (2.2) obrażać się

Wiktionary


urb.

skrót od: urbanistyka, urbanistyczny, urbanizacja, urbanizacyjny (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


urban

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Urban – imię męskie
  • URBAN – Inicjatywa Wspólnotowa Dotycząca Obszarów Miejskich
  • Urban Terror – gra komputerowa
  • Urban exploration – badanie zazwyczaj niewidocznych lub niedostępnych części ludzkiej cywilizacji
  • Urban fantasy – podgatunek literatury fantasy
  • Urban & Partner – jedno z największych światowych wydawnictw naukowych
  • Urban
  • Urban Bushmen – podwójny jazzowy album Art Ensemble of Chicago
  • Urban Discotheque – album grupy muzycznej Jamal
  • Urban Hymns – album muzyczny brytyjskiej grupy The Verve
  • Urban Legend – album rapera z Atlanty T.I.
  • Urban Solitude – album Anouk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Urban, z zawodu jestem ogrodnikiem, z zamiłowania winogrodnikiem i winiarzem.

 (1.1) Niektórzy rolnicy, jak na przykład pan Urban Kowalczyk, ukończyli kurs agroturystyczny.

 (1.1) W Kościele katolickim na 19 maja przypada wspomnienie św. Urbana, patrona winogrodników, winiarzy, winnic i winnej latorośli.

 (1.1) Urbanowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 19 maja, a także 25 maja, 31 października i 19 grudnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈurbãn, AS: urbãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Urbanowa ż., Urbanówna ż., Urbanostwo lm m., Urbanów mrz., Urbanowo n., Urbanówko n., Urbanowice nmos., Urbanki nmos., urbanistyka ż., urbanista mos., urbanistka ż., urbanizacja ż., urbanizm mrz., urbanizowanie n., zurbanizowanie n., urbanistyczność ż., urbanizacyjność ż.

:: zdrobn. Urbanek mos., Urbaś mos., Urbek mos.

 czas. urbanizować ndk., urbanizować się ndk., zurbanizować dk., zurbanizować się dk.

 przym. Urbanowy, Urbankowy, Urbasiowy, urbanistyczny, urbanizacyjny

 przysł. urbanistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Urbanek, Urbaś, Urbek

Wiktionary


urbanek

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Urban (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|m. Urban

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Urbanek – polski biolog ewolucyjny, paleontolog, paleozoolog
  • Grzegorz Urbanek – polski ekonomista, nauczyciel akademicki
  • Józef Urbanek – polski wojskowy
  • Józef Urbanek – polski wojskowy
  • Kurt Urbanek – niemiecki polityk
  • Mariusz Urbanek – polski pisarz, publicysta
  • Piotr Urbanek – polski gitarzysta basowy
  • Robert Urbanek – polski lekkoatleta

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Urban mos.

Wiktionary


urbaniak

nazwisko


SJP.pl

Urbaniak (forma żeńska: Urbaniak, liczba mnoga: Urbaniakowie) – patronimiczne nazwisko polskie pochodzące od imienia Urban.

Na początku lat 90. XX wieku nazwiskiem Urbaniak posługiwało się 22.539 osób żyjących, zarejestrowanych w bazie PESEL.

Wikipedia


urbanice

Urbanice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Wieluń.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 481.

Wikipedia


urbaniec

nazwisko


SJP.pl

Urbaniec (forma żeńska formalnie równa formie męskiej) – polskie nazwisko.

Pochodzenie nazwiska jest odimienne, pochodzi od nazwy osobowej Urban.

Początkiem lat 90. XX wieku, nazwisko Urbaniec posiadało 1556 osób. Według danych rejestru PESEL z 2002 roku – nazwisko Urbaniec miało 735 mężczyzn oraz 770 kobiet.

Wikipedia


urbanik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Urbanik – nazwisko polskie.
  • Adam Urbanik (?) – krakowski grafik i scenograf
  • Danuta Urbanik (ur. 1989) – polska lekkoatletka
  • Jakub Urbanik (ur. 1975) – polski prawnik
  • Franciszek Urbanik (ur. 1788) – polski duchowny rzymskokatolicki, proboszcz parafii św. Marcina we Lwowie
  • Kazimierz Urbanik (1930-2005) – polski matematyk, rektor Uniwersytetu Wrocławskiego (1975-1981)
  • Marcin Urbanik (XVIII w.) – lwowski architekt
  • Waldemar Urbanik (ur. 1963) – polski socjolog.

Wikipedia


urbanista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) projektant przestrzeni miejskiej i rozplanowania zabudowy

Wiktionary

Urbanista (planista przestrzenny):

Zawód ten należy do tak zwanej grupy zawodów regulowanych.

Zawód urbanisty w latach 2000–2014 posiadał status zawodu zaufania publicznego oraz swoje prawnie określone jednostki organizacyjne w postaci krajowej i okręgowych izb urbanistów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌurbãˈɲista, AS: urbãńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Urban mos., urbanistka, urbanistyka, urbanizm, urbarium, urbanizacja

 przym. urbanistyczny, urbanizacyjny, Urbanowy

 przysł. urbanistycznie

 czas. urbanizować

Wiktionary


urbanistka

→ urbanista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) projektantka przestrzeni miejskiej i rozplanowania zabudowy

Wiktionary

Patrz:

urbanista

Powiązane:

 rzecz. urbanistyka ż., urbanizm mrz., urbarium n., urbanizacja ż.

:: fm. urbanista mos.

 czas. urbanizować ndk., zurbanizować dk.

 przym. urbanistyczny, urbanizacyjny

 przysł. urbanistycznie

Wiktionary


urbanistyczny

→ urbanistyka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący urbanistyki

Wiktionary

Patrz:

urbanistyka

Powiązane:

 rzecz. urbanistyka ż., urbanista m., urbanistka ż., urbanizacja ż., Urban mos./ż.

 przysł. urbanistycznie

Wiktionary


urbanistyka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. nauka o planowanieanowaniu i budowie miast oraz osiedli;

Wiktionary

Urbanistyka – nauka o planowaniu miast i osiedli oraz ich powstawaniu i historii rozwoju; urbanistyka jest dyscypliną nauk technicznych.

Nazwa „urbanistyka” po raz pierwszy została użyta przez hiszpańskiego teoretyka architektury Ildefonsa Cerdę i pochodzi od łacińskiego słowa "urbs", określającego miasto Rzym (w odróżnieniu od słowa "civitas", które oznacza "miasto" w ogólności).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. urbanista m., urbanistka ż., urbanizm mrz., urbarium n., urbanizacja ż., Urban m.

 czas. urbanizować ndk., zurbanizować dk.

 przym. urbanistyczny, urbanizacyjny

 przysł. urbanistycznie

Wiktionary


urbanizacja

powstawanie i rozwój miast, powiększanie się obszarów miejskich i ich znaczenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wzrost liczby ośrodków miejskich na jakimś obszarze, ich powiększenie i rozwój wiążący się z koncentracją, napływem ludności, wzrostem ich roli i znaczenia dla danego regionu;

Wiktionary

Urbanizacja – proces koncentracji ludności w punktach przestrzeni geograficznej, głównie na obszarach miejskich, określający także wzrost liczby ludności miejskiej i jej udziału w liczbie ludności danego obszaru, dzięki czynnikom społeczno-kulturowym, demograficznym i ekonomicznym. Urbanizacja oznacza także przestrzenny rozwój miast oraz zmianę stylu życia na miejski.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌurbãɲiˈzat͡sʲja, AS: urbãńizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suburbanizacja ż., urbanistyka ż., Urban mos., urbanizm m., urbarium n., urbanista m., urbanistka ż.

 przym. urbanizacyjny, urbanistyczny, Urbanowy

 czas. urbanizować ndk.

Wiktionary


urbanizacyjny

dotyczący urbanizacji


SJP.pl


urbanizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. liter. nurt w poezji z początków XX w., charakteryzujący się zafascynowaniem miastem

 (1.2) książk. urb. rozwój miasta i zjawiska z tym związane

 (1.3) urb. nauk. nauka badająca powstawanie miast i zajmująca się również tego planowaniem

Wiktionary

Powiązane:

 przym. urbanistyczny

 rzecz. Urban mos., urbanizacja ż., urbanista m., urbanistka ż., urbanistyka ż.

 czas. urbanizować ndk.

 przysł. urbanistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) urbanistyka

Wiktionary


urbankowie

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Urban (imię męskie)


SJP.pl


urbankowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Urbanka lub z nim związany


SJP.pl


urbanoid

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) publ. naśladowca Jerzego Urbana

Wiktionary


urbanonim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. nazwa własna obiektu w przestrzeni miejskiej

Wiktionary


urbanostwo

Urban z małżonką; Urbanowie


SJP.pl


urbanowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Urbanowice – część miasta Tychy
  • Urbanowice – wieś w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gm. Pawłowiczki
  • gromada Urbanowice

Wikipedia


urbanowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Leon Urbanowicz (ur. 1972) – pianista
  • Andrzej Urbanowicz (1938–2011) – artysta wizualny
  • Anna Urbanowicz (ur. 1942) – polityk
  • Artur Urbanowicz (ur. 1990) – pisarz
  • Bohdan Urbanowicz (1911–1994) – malarz, architekt
  • Chris Urbanowicz (ur. 1981) – gitarzysta
  • Daniel Urbanowicz (ur. 1979) – piłkarz
  • Danuta Romana Urbanowicz (1926–1989) – aktorka
  • Danuta Urbanowicz (ur. 1932) – malarka
  • Feliks Urbanowicz (1863–1903) – embriolog, zoolog
  • Galina Urbanowicz (1917–2011) – gimnastyczka
  • Henryk Urbanowicz – wicewojewoda kielecki

Wikipedia


urbanowie

Urban z małżonką; Urbanostwo


SJP.pl


urbanowski

nazwisko


SJP.pl


urbanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Urbana lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, którego właścicielem, autorem, twórcą jest Urban

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sad Sąsiadował z Ambrożową zagrodą z jednej strony i z Urbanowym polem z drugiej.

 (1.1) Obok Urbanowej winnicy stoi przydrożna figura św. Urbana.

 (1.1) Urbanowi synowie wyrośli na dorodnych mężczyzn.

Wiktionary

Powiązane:

 zob. Urban.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Urbana (D. lp. – po rzecz.)

Wiktionary


urbarialny

dotyczący urbarium, odnoszący się do urbarium


SJP.pl


urbarium

1. rejestr powinności gruntowych obowiązujących poddanych wobec pana
2. powinność zapisana w takim rejestrze


SJP.pl


urbarz

dawniej: spis i opis posiadłości, inwentarza itp.; księga gospodarcza


SJP.pl

Urbarz, urbariusz, urbarium (łac. "urbarium") – księga zawierająca spis majątku właściciela ziemskiego oraz powinności, głównie pańszczyźnianych, jego poddanych.

Urbarze prowadziły cesarstwa, królestwa, księstwa, ziemie, ordynacje czy miasta. W Polsce występowały od XV wieku ("Urbarz Trzebnicki" z 1410) do końca XVIII. Urbarze są źródłami informacji dla historyków.

Wikipedia


urbańczak

nazwisko


SJP.pl


urbańczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksandra Urbańczyk (ur. 1987) – polska pływaczka
  • Andrzej Urbańczyk (1946–2001) – dziennikarz i polityk SLD
  • Andrzej Urbańczyk (ur. 1936) – polski żeglarz i pisarz
  • Elżbieta Urbańczyk (ur. 1971) – polska kajakarka
  • Jakub Urbańczyk (ur. 1981) – polski tubista
  • Przemysław Urbańczyk (ur. 1951) – polski historyk mediewista archeolog
  • Stanisław Urbańczyk (1909–2001) – polski językoznawca
  • Tadeusz Urbańczyk (1887–1973) – polski nauczyciel
  • Tadeusz Urbańczyk (1929–1989) – generał brygady LWP
  • Edward Urbańczyk – polski karateka stylu Kyokushin, działacz sportowy

Wikipedia


urbański

nazwisko


SJP.pl

Urbański (forma żeńska: Urbańska; liczba mnoga: Urbańscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku Polskę zamieszkiwało 31521 osób o tym nazwisku.

Wikipedia


urbańszczyzna

wieś w Polsce


SJP.pl

Urbańszczyzna – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Łowicz.

Wikipedia


urbaś

1. zdrobnienie od: Urban;
2. nazwisko


SJP.pl


urbeks

eksploracja niedostępnych, niezamieszkanych obiektów miejskich, np. tuneli, kanałów, opuszczonych budynków itp.; urbeks, eksploracja miejska


SJP.pl


urbeksiarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pasjonat urbeksu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urbeks m., urbex m.

Wiktionary


urbex

eksploracja niedostępnych, niezamieszkanych obiektów miejskich, np. tuneli, kanałów, opuszczonych budynków itp.; urbeks, eksploracja miejska


SJP.pl


urbexowiec

osoba eksplorująca niedostępne, niezamieszkane obiekty urbanistyczne, np. tunele, kanały, opuszczone budynki; urbeksowiec


SJP.pl


urbexowy

→ urbex


SJP.pl

Patrz:

urbex

urbinacki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Urbinem, dotyczący Urbina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Architektura Bramantego wydaje się wewnętrznie spokrewniona z malarstwem jego urbinackiego ziomka Rafaela Santi (1483–1520), który urodził się jako syn malarza Giovanniego.

 (1.1) Ojciec wróci na tron, ale już w rok po śmierci syna odstąpi swoje księstwo papieżowi, co zamknie dzieje suwerennego państewka urbinackiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Urbino n., urbińczyk mos.

 przym. urbiński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urbiński

Wiktionary


urbino

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miejscowość i gmina w środkowych Włoszech, w regionie Marche, położona u podnóża Apeninu Umbryjsko-Marchijskiego;

Wiktionary

Urbino (łac. "Urvinum Mataurense") – miejscowość u podnóża Apeninu Umbryjsko-Marchijskiego i gmina w środkowych Włoszech, w regionie Marche. Wraz z Pesaro jest stolicą prowincji Pesaro i Urbino. W 1998 roku centrum historyczne miasta zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. W latach 1212–1631 stanowiło siedzibę najpierw hrabstwa, a potem księstwa Urbino.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rafael Santi urodził się w Urbino (środkowe Włochy) i już w wieku dziecięcym mógł korzystać z nauk i wskazówek ojca, malarza, także poety.

 (1.1) Urbino jest miastem zamurowanym. Nie ma otwartych przestrzeni. Place przykryto lepiej lub gorzej skleconymi dachami, żeby nie dopuszczać słonecznego światła. Centrum miasta stało się jakby jednym wielkim zamkniętym budynkiem.

 (1.1) Baldassare Castiglione : (…) W 1503 wstąpił na służby do margrabiego Francesca Gonzagi, wkrótce jednak opuścił Mantuę i przeniósł się do Urbina na słynący jako ośrodek kultury renesansowej dwór księcia Guidobalda Montefeltro.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urbińczyk mos.

 przym. urbiński, urbinacki

Wiktionary


urbińczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Urbina, osoba rodem z Urbina (Urbino)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nawet mimo to, że Rio krytykował pogańską zmysłowość niektórych artystów renesansu (…), sławiąc Rafaela jako ukoronowanie chwały sztuki chrześcijańskiej, Goethe zaś podziwiał twórczość Urbińczyka jako wcielenie greckiego sposobu myślenia i odczuwania, to oba te nurty „religii sztuki" ożywiało podobne pragnienie - restytucji momentu dziejowej i duchowej doskonałości.

 (1.1) Na początku XVI wieku florentyńczyk Leonardo i urbińczyk Rafael malują kobiety, słynące z urody lub talentu, papieży, kardynałów, pisarzy, muzyków i uczonych, wytwornie ubranych z pięknie trefionymi włosami, w postawach spokojnych i reprezentacyjnych.

 (1.1) Zakwitną sztuki piękne na łodydze modlitwy. Budownictwo stanie się wspaniałą modlitwą kamienną. Mojżesz Michała Anioła będzie się modlił o dobro narodów. Fra Angelico będzie malował, klęcząc. A od Giotta aż do szkoły weneckiej rozwinie się kilka pokoleń malarzy i opromieni, naród i Kościół, bo się modlić będą mężowie sztuki. W Palestrinie zaś aż do Mozarta modlitwa uwieńczy pochód tryumfalny narodów muzyką, jaką św. Cecylia słyszy na obrazie słynnego Urbińczyka. Chwalić się będą Włochy z nieśmiertelnego Danta, że tak pięknie modlić się umiał w Boskiej Komedii. A Polska nie mogłaby się szczycić największym poematem, gdyby Mickiewicz przed pisaniem nie zwrócił błagalnej modlitwy do Bogarodzicy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Urbino n.

 przym. urbiński, urbinacki

Wiktionary


urbiński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Urbino, dotyczący Urbino

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Walczyli i uciskali wojsko papieskie, znieważyli pod Bracciano papieskiego «condottiere», Guidobalda de Montefeltro, księcia urbińskiego, i syna papieża, księcia Gandii, posyłając im do obozu osła, który pod ogonem niósł ułożone w drwiących sonetach wezwanie do zawarcia pokoju.

 (1.1) (…) bogata ornamentacja pilastrów, nietypowa w sztuce florenckiej, przypomina raczej dekoracje urbińskie, północnowłoskie i węgierskie.

 (1.1) Z jej dziedzińca dobrze widać panoramę Urbina oraz otaczające je wzgórza, które w pochmurny dzień przybierają kolor dojrzałej śliwki węgierki. Na jednym z nich po drugiej stronie miasta (patrząc z twierdzy) położony jest urbiński cmentarz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Urbino n., urbińczyk mos.

 przym. urbinacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urbinacki

Wiktionary


urbonim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. nazwa własna miasta

Wiktionary


urd

gatunek fasoli uprawianej przede wszystkim w Indiach dla jadalnych ziaren przeznaczanych na paszę dla zwierząt lub zielony nawóz


SJP.pl


urdu

jeden z języków indyjskich, oficjalny język literacki Pakistanu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) jęz. język indoeuropejski używany przez ponad 50 milionów ludzi na subkontynencie indyjskim, język urzędowy w Pakistanie;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈurdu, AS: urdu

Wiktionary


urdzik

roślina górska z rodziny pierwiosnkowatych; jaślinek


SJP.pl

Urdzik ("Soldanella") – rodzaj roślin należący do rodziny pierwiosnkowatych. Obejmuje 16 gatunków. Rośliny te występują w górach w Europie Środkowej i Południowej. W Polsce, w Tatrach, rosną trzy gatunki: urdzik górski ("S. montana"), karpacki ("S. carpatica") i węgierski ("S. hungarica"). Szereg gatunków i mieszańców uprawianych jest jako rośliny ozdobne, zwłaszcza w ogrodach skalnych.

Wikipedia


ure

Urząd Regulacji Energetyki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ure – rzeka w Anglii
  • Ure – rzeka we Francji
  • Urząd Regulacji Energetyki (URE) – organ rządowy regulujący rynek energii w Polsce
  • Andrew Ure – szkocki lekarz, chemik i filozof przyrody
  • Jean Ure – brytyjska pisarka
  • Mary Ure – brytyjska aktorka
  • Midge Ure – brytyjski muzyk
  • Stephen Ure – australijski aktor

Wikipedia


urea

bezbarwna i bezwonna substancja krystaliczna powstająca w organizmie, występująca m.in. w moczu i w pocie, uzyskiwana syntetycznie w celu produkcji tworzyw sztucznych


SJP.pl


ureaform

mineralny nawóz azotowy, produkt kondensacji mocznika z formaldehydem


SJP.pl


urealistyczniać

czynić bardziej zbliżonym do świata realnego, nadawać cechy realizmu


SJP.pl


urealistycznić

uczynić bardziej zbliżonym do świata realnego, nadać cechy realizmu


SJP.pl


ureaza

enzym z klasy hydrolaz, powodujący rozkład mocznika na amoniak i dwutlenek węgla


SJP.pl

Ureaza (EC 3.5.1.5) – enzym z klasy hydrolaz. Katalizuje reakcję hydrolitycznego rozkładu mocznika na amoniak i dwutlenek węgla:

Wikipedia


ureazowy

→ ureaza


SJP.pl

Patrz:

ureaza

uregulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) praw. przepis prawny

 (1.2) doprowadzenie do porządku według danych norm

Wiktionary

Powiązane:

 czas. regulować, uregulować dk.

 rzecz. regulowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) regulacja

Wiktionary


uregulować

1. znaleźć rozstrzygnięcie jakiegoś problemu;
2. uiścić jakąś należność;
3. ująć coś w normy, przepisy;
4. skorygować działanie przyrządu, mechanizmu;
5. nadać korytu rzeki odpowiedni profil za pomocą obwałowań, tam itp.


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) rozstrzygnąć jakiś problem

 (1.2) uiścić należność

 (1.3) ująć w normy, przepisy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. regulacja ż., uregulowanie n.

 czas. regulować

Wiktionary


ureid

związek organiczny, pochodna mocznika, w którym atom wodoru mocznika został zastąpiony grupą organiczną - acylem


SJP.pl


ureilit

meteoryt, oliwino-pigeonit achondrytu, odkryty w Australii


SJP.pl


urelit

polskiej produkcji, bezbarwny lakier poliuretanowy do łodzi


SJP.pl


uremia

ciężkie zatrucie organizmu produktami przemiany materii, wskutek niewydolności nerek; mocznica, uraemia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zobacz. mocznica

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈrɛ̃mʲja, AS: urẽmʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mocznica, schyłkowa niewydolność nerek

Wiktionary


uremio

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: zob. uremia.

Wiktionary


urena

bylina z rodziny ślazowatych; czepiszcze


SJP.pl


urengoj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. osiedle typu miejskiego w azjatyckiej części Rosji, położone na północno-zachodniej Syberii;

Wiktionary

Urengoj (ros. "Уренгой") – osiedle typu miejskiego w azjatyckiej części Rosji, we wchodzącym w skład tego państwa Jamalsko-Nienieckim Okręgu Autonomicznym, położonym w północno-zachodniej Syberii.

Osiedle liczy 9.450 mieszkańców (1 stycznia 2005 r.), głównie Rosjan i innych europejskich osadników. Niewielki udział w populacji miasta mają też rdzenni mieszkańcy Okręgu - Nieńcy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. urengojski

Wiktionary


urengojski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Urengojem, dotyczący Urengoju

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Urengoj mrz.

Wiktionary


ureogeneza

szereg enzymatycznych reakcji, w wyniku których przebiega synteza nietoksycznego mocznika z toksycznych produktów przemiany materii; mocznikowy cykl Krebsa


SJP.pl


ureoteliczny

wytwarzający mocznik jako produkt uboczny przemiany materii


SJP.pl


uretan

ester kwasu karbaminowego mający zastosowanie w lecznictwie i do produkcji tworzyw poliuretanowych


SJP.pl


uretanowy

→ uretan


SJP.pl

Patrz:

uretan

ureterektomia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. chirurgiczne usunięcie części lub całego moczowodu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Iwona miała wykonaną lewostronną ureterektomię dwa lata temu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nefroureterektomia ż.

Wiktionary


ureterolitotomia

chirurgiczny zabieg polegający na usunięciu kamienia z moczowodu


SJP.pl


ureterosigmoideostomia

zabieg chirurgiczny polegający na wszczepieniu moczowodu do esicy


SJP.pl


ureteroskop

przyrząd do diagnostyki i zabiegów w górnych drogach moczowych


SJP.pl


uretroskop

w medycynie: aparat służący do oglądania cewki moczowej; wziernik cewkowy


SJP.pl


uretroskopia

badanie cewki moczowej


SJP.pl


uretrotom

narzędzie chirurgiczne do nacinania cewki moczowej


SJP.pl


uretrotomia

chirurgiczne nacięcie cewki moczowej w celu np. usunięcia zwężenia czy wydobycia ciał obcych


SJP.pl


ureus

w starożytnym Egipcie: wizerunek świętego węża, symbolu władzy faraonów, często zdobiący królewskie nakrycie głowy i stanowiący popularny motyw w sztuce egipskiej; ureusz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. zob. ureusz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈurɛws, AS: ureu̯s

Wiktionary


ureusz

w starożytnym Egipcie: wizerunek świętego węża, symbolu władzy faraonów, często zdobiący królewskie nakrycie głowy i stanowiący popularny motyw w sztuce egipskiej; ureus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. w starożytnych królestwach, głównie Egipcie, symbol władzy boskiej i królewskiej w postaci świętego węża – stylizowanej kobry w pozycji ataku;

Wiktionary

Ur

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Święty dziad mój — mówił faraon — był ojcem królowej i w drodze łaski otrzymał prawo ozdabiania swej infuły ureuszem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈrɛwuʃ, AS: ureu̯uš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wadżet

Wiktionary


urgencki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Urgenczem, dotyczący Urgenczu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Urgencz mrz.

Wiktionary


urgencz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w południowo-środkowym Uzbekistanie, w dolinie Amu-darii;

Wiktionary

Urgencz ( Urganch, uzb. cyr. Урганч; Ургенч, "Urgiencz") – miasto w południowo-środkowym Uzbekistanie, w dolinie Amu-darii, nad kanałem Shovot, siedziba administracyjna wilajetu chorezmijskiego. W 2016 roku liczyło ok. 136,6 tys. mieszkańców. Ośrodek przemysłu maszynowego, włókienniczego, jedwabniczego, odzieżowego, spożywczego i materiałów budowlanych. W mieście działa instytut pedagogiczny oraz teatr.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. urgencki

Wiktionary


urgens

dawniej: pisemne ponaglenie, upomnienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. pisemne ponaglenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Równocześnie na kilkakrotny urgens, co mają robić ci z naszych drużyniaków, którzy znajdują się już w mundurach austriackich, otrzymaliśmy wyraźny zakaz samowolnego opuszczenia szeregów, bo zwolnienie nas z wojska austriackiego jest w toku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urgowanie n.

 czas. urgować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) monit, napomnienie, ponaglenie, upomnienie

Wiktionary


urginia

urginia morska - śródziemnomorska bylina z rodziny hiacyntowatych (szparagowatych); cebula morska, oszloch morski, ckliwica


SJP.pl


urgon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. alpejska facja osadów dolnej kredy pochodzenia morskiego, złożona głównie z wapieni rafowych;

Wiktionary

Urgon – morska, alpejska facja dolnej kredy (barrem, apt), złożona głównie z wapieni rafowych, wśród których występują koralowce, rudysty oraz otwornice orbitoliny.

W Polsce facja urgońska występuje wyłącznie w Tatrach w serii wierchowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W cześci północnej tego skrzydła urgon (malm jest tu wyciśnięty), zamiast nadal regularnie otaczać trias, przerywa się i poszarpanym końcem wnika w łupki gaultu, tak, że ostatnie otaczają go, zachodząc między trias a urgon.

Wiktionary


urgować

przestarzałe: dopominać się o przyspieszenie; naglić, przynaglać


SJP.pl


uri

kanton w Szwajcarii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. kanton w Szwajcarii położony w środkowej części kraju;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Uri – miasto
  • Uri – miasto
  • Uri – kanton
  • Uri – rzeka
  • Uri – miasto i gmina
  • Helene Uri – norweska autorka
  • Uri – imię męskie
  • Uri – statek
  • URI – Uniform Resource Identifier

Wikipedia

Powiązane:

 przym. urneński

Wiktionary


urial

odmiana owcy stepowej


SJP.pl


uriasz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) bibl. imię|polski|m.

Wiktionary

Uriasz (hebr. "Urijjah", "Urijjahu", „moim światłem jest Jahwe”) – biblijne imię męskie. Nosił je Uriasz Hetyta, pierwszy mąż Batszeby.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dawid pozbył się Uriasza rękami wrogów Izraela.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Uriaszowy

Wiktionary


uriański

przymiotnik od: Uri


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest. orientalny, wschodni, z Indii Wschodnich

Wiktionary


uriel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Uriel – imię męskie
  • archanioł Uriel – jeden z archaniołów
  • Uriel – brytyjski zespół muzyczny
  • Uriel Górka – (ur. ok. 1435 – zm. 21 stycznia 1498 w Karlovych Varach) – kanclerz koronny, biskup poznański
  • Adam Uriel Czarnkowski – herbu Nałęcz (zm. 1675), starosta międzyrzecki i osiecki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Daleki krewny mojego znajomego ma na imię Uriel.

 (1.1) Uriel Górka, kanclerz wielki koronny i biskup poznański, uchodził za mecenasa kultury humanistycznej.

 (1.1) Urielowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 22 stycznia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Urielowa ż., Urielówna ż., Urielostwo lm m.

:: zdrobn. Urielek mos.

:: stpol. przest. Uryjel mos.

 przym. Urielowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Urielek; stpol. przest. Uryjel

Wiktionary


urielek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|m. Uriel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uriel mos.

Wiktionary


urim

urim i tummim: święte przedmioty ukryte w pektorale arcykapłana, mające zastępować pogańskie wyrocznie


SJP.pl

Urim (hebr. אורים; pol. "Światła"; oficjalna pisownia w ang. Urim) – kibuc położony w Samorządzie Regionu Eszkol, w Dystrykcie Południowym, w Izraelu. Członek Ruchu Kibuców ("Ha-Tenu’a ha-Kibbucit").

Wikipedia


url

[czytaj: u-er-EL lub JU-ar-el] skrót od: Uniform Resource Locator - zunifikowany format adresowania zasobów, stosowany w Internecie i w sieciach lokalnych


SJP.pl

URL ( Uniform Resource Locator) – ujednolicony format adresowania (określania lokalizacji) zasobów (informacji, danych, usług) stosowany w Internecie i w sieciach lokalnych. Standard URL opisany jest w dokumencie RFC 1738 ↓.

Tak zwany adres URL najczęściej kojarzony jest z adresami stron WWW, ale ten format adresowania służy do określania lokalizacji wszelkich zasobów dostępnych w Internecie.

Wikipedia


urle

wieś w Polsce


SJP.pl

Zobacz też: Urle w innych znaczeniach tego słowa.

Urle – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, w gminie Jadów. Ma status sołectwa.

W latach 1930–1939 siedziba gminy Urle. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie siedleckim.

Wikipedia


urlep

nazwisko


SJP.pl


urlop

1. ustawowo zagwarantowana płatna lub niepłatna przerwa w wykonywaniu pracy;
2. przerwa w służbie wojskowej, w odbywaniu kary pozbawienia wolności itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dni wolne od pracy przysługujące pracownikowi;

 (1.2) przerwa w spełnianiu jakiegoś obowiązku, np. studiów, kary pozbawienia wolności, służby wojskowej

Wiktionary

Urlop – czas wolny od świadczenia pracy przez pracownika, przewidziany przepisami prawa. Pracownik może w tym okresie otrzymywać wynagrodzenie lub go nie otrzymywać, w zależności od rodzaju urlopu.

Słowo to pochodzi z niemieckiego "Urlaub" (od "erlauben", pozwolić, zezwolić). Tak prawdopodobnie średniowieczni rycerze pytali swych władców lennych o pozwolenie, aby zaciągnąć się do bitwy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W przyszłym tygodniu biorę urlop i jadę na Wyspy Kanaryjskie.

 (1.2) Po wyrażeniu zgody na urlop dziekański przez odpowiedni organ student nie uczęszcza na zajęcia, nie bierze udziału w sesji, zachowując jednocześnie status studenta i uprawnienia z niego wynikające.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈurlɔp, AS: urlop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urlopowicz mos., urlopowiczka ż.

:: zdrobn. urlopik mrz.

 czas. urlopować dk./ndk.

 przym. urlopowy, przedurlopowy, pourlopowy

 przysł. urlopowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wolne; reg. śl. orlab, gw. Śląsk Cieszyński orlap

 (1.2) przepustka

Wiktionary


urlopik

zdrobnienie od: urlop


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: urlop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urlop mrz., urlopowicz m., urlopowiczka ż.

 przysł. urlopowo

Wiktionary


urloping

żartobliwie: spędzanie gdzieś urlopu; urlopowanie


SJP.pl


urlopować

urzędowo: udzielić, udzielać komuś urlopu


SJP.pl


urlopowicz

osoba przebywająca na urlopie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba spędzająca urlop

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Sopocie, w lipcu bieżącego roku było jakoś mało urlopowiczów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌurlɔˈpɔvʲit͡ʃ, AS: urlopovʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urlop m., urlopik m.

:: fż. urlopowiczka ż.

 czas. urlopować

 przym. urlopowy, przedurlopowy, pourlopowy

 przysł. urlopowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wczasowicz, przest. letnik

Wiktionary


urlopowiczka

kobieta przebywająca na urlopie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: urlopowicz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌurlɔpɔˈvʲit͡ʃka, AS: urlopovʹička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urlopowicz, urlop, urlopik

 czas. urlopować

 przym. urlopowy, przedurlopowy, pourlopowy

 przysł. urlopowo

Wiktionary


urlopowo

przysłówek

 (1.1) tak jak na urlopie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karol otworzył nam ubrany urlopowo, w koszuli à la Cejrowski i bermudach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urlop mrz., urlopik mrz., urlopowicz mos., urlopowiczka ż.

 czas. urlopować dk./ndk.

 przym. urlopowy, przedurlopowy, pourlopowy

Wiktionary


urlopowy

przymiotnik od: urlop


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z urlopem, dotyczący urlopu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W okresie urlopowo-wakacyjnym kawiarnie otwarte są do dziesiątej.

 (1.1) Z jednej strony bowiem termin wypłaty świadczenia urlopowego nie jest sztywno ustalony, jedynie ograniczony ostateczną datą, do kiedy świadczenie to należy wypłacić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urlop mrz., urlopowicz mos., urlopowiczka ż.

 przysł. urlopowo

Wiktionary


urlyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Urlyk i jestem stoczniowcem z Rostocku.

Wiktionary


urm

[czytaj: urm albo u-er-EM] skrót od: Urząd Rady Ministrów


SJP.pl


urmia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Iranie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Urmia – miasto w Iranie
  • Urmia – jezioro w Iranie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przeprowadzamy się z Urmii do Teheranu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. urmijski

Wiktionary


urmijski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Urmii, związany z Urmią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwiedziliśmy kilka urmijskich meczetów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Urmia ż.

Wiktionary


urn

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: urna

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== urn (język angielski.) ==

thumb|urn (1.1)

wymowa.

 bryt. IPA|ɜːn., SAMPA|E:n.

 amer. IPA|ɝn.

 homofony|earn.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-urn.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) urna, popielnica

 (1.2) metalowy dzbanek

odmiana.

 (1.1-2) lp. urn; lm. urns

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: urn, AS: urn

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== urn (język angielski.) ==

thumb|urn (1.1)

wymowa.

 bryt. IPA|ɜːn., SAMPA|E:n.

 amer. IPA|ɝn.

 homofony|earn.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-urn.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) urna, popielnica

 (1.2) metalowy dzbanek

odmiana.

 (1.1-2) lp. urn; lm. urns

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


urna

1. naczynie służące do przechowywania prochów zmarłego po spaleniu; popielnica
2. skrzynka z otworem w pokrywie, służąca do gromadzenia kartek wyborczych podczas tajnego głosowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pojemnik (zazwyczaj w kształcie wazy) do przechowywania prochów zmarłych po ich kremacji;

 (1.2) polit. pojemnik, do którego wyborcy wrzucają swoje głosy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • urna – pojemnik na prochy zmarłego
  • urna wyborcza
  • Urna – rzeka w Rosji
  • urna – rodzaj grzybów (Urnula)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiesz, że ta Agata pięć dni po pogrzebie sprzedała urnę z prochami swojego męża?

 (1.2) Po zaznaczeniu nazwiska kandydata, kartę do głosowania należy wrzucić do urny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈurna, AS: urna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. urnowy

Wiktionary


urneński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Uri, pochodzący z Uri, dotyczący Uri (kantonu w Szwajcarii)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uri n.

Wiktionary


urnowy

→ urna


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący urny

Wiktionary

Patrz:

urna

Powiązane:

 rzecz. urna ż.

Wiktionary


urobek

1. wydobywanie, urabianie kopaliny;
2. materiał skalny uzyskany w wyniku urabiania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) górn. wydobywanie (urabianie) surowca mineralnego, np. węgla, rudy, soli

 (1.2) górn. materiał uzyskany w wyniku urabiania, wydobyty surowiec (kopalina);

Wiktionary

Urobek – kopalina pozyskana poprzez robotę górniczą, niezależnie od frakcji i zawartości skały płonnej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. urabianie n.

 czas. urabiać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fedrunek, wydobycie, wydobywanie

 (1.2) fedrunek, wydobycie

Wiktionary


urobilina

pomarańczowożółty barwnik żółci powstający w jelicie wskutek utleniania urobilinogenu, wydalany z kałem i z moczem


SJP.pl

Urobilina – organiczny związek chemiczny, pochodna bilirubiny, zredukowana forma urobilinogenu, z którego powstaje w jelicie grubym pod wpływem enzymów bakteryjnych. Stanowi główny barwnik moczu.

Wikipedia


urobilinogen

organiczny związek chemiczny, pochodna bilirubiny


SJP.pl

Ur

Wikipedia


urobilinowy

→ urobilina


SJP.pl

Patrz:

urobilina

urobisko

miejsce wydobywania żwiru i piasku budowlanego


SJP.pl


urobić

1. nadać czemuś odpowiednią formę; ukształtować;
2. ukształtować czyjś rozwój;
3. zjednać, przekonać do swoich poglądów;
4. oddzielić kawałki skały od calizny;
5. urobić się - zostać ukształtowanym; zmęczyć się pracą


SJP.pl


urobkowy

→ urobek


SJP.pl

Patrz:

urobek

uroboros

symbol określający wszechrzecz, jedność i nieskończoność, przedstawiany w postaci węża pożerającego swój ogon; ouroboros


SJP.pl

Uroboros ( Οὐροβόρος; także Urobor) – symbol przedstawiający węża z ogonem w pysku, który bez przerwy pożera samego siebie i odradza się z siebie. Powstał najpóźniej w starożytnym Egipcie, w XIV w. p.n.e.; był potem używany w starożytnej Grecji[], średniowieczu i nowożytności.

Wikipedia


urochrom

żółty barwnik moczu, łatwo rozpuszczalny w wodzie i trudno rozpuszczalny w rozpuszczalnikach organicznych


SJP.pl


urocjon

rodzaj ssaka z rodziny psowatych


SJP.pl

Urocjon ("Urocyon") – rodzaj ssaków z rodziny psowatych (Canidae).

Wikipedia


urocystografia

Urocystografia - badanie diagnostyczne polegające na wprowadzeniu do pęcherza moczowego środka kontrastowego i następnie wykonanie badania radiologicznego.

Środek kontrastowy wprowadza się pęcherza moczowego przez cewnik wprowadzony przez cewkę moczową.

Wikipedia


uroczek

czerwończyk uroczek - motyl z rodziny modraszkowatych


SJP.pl


uroczniej

dawny stopień wyższy od przysłówka: urocznie (uroczo)


SJP.pl


urocznik

rodzaj roślin z rodziny gruboszowatych; Umbilicus


SJP.pl


uroczny

dawniej:
1. odnoszący się do uroków, czarów;
2. uroczy


SJP.pl


uroczo

przysłówek

 (1.1) w uroczy sposób, czarująco

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urok m., urokliwość ż.

 przym. uroczy

Wiktionary


uroczość

→ uroczy


SJP.pl

Patrz:

uroczy

uroczy

pełen uroku, wdzięku; ujmujący, urzekający, czarujący


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pełen uroku, atrakcyjny, pociągający, czarujący

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Iga momentalnie przeistoczyła się z pochmurnego Stańczyka w uroczą Helenę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈrɔt͡ʃɨ, AS: uročy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urok m., urokliwość ż.

 przysł. uroczo

Wiktionary


uroczysko

1. wyodrębniona część lasu;
2. miejsce odludne, tajemnicze; pustkowie;
3. u dawnych Słowian: miejsce związane z kultem jakiegoś bóstwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. trudno dostępny, odludny, bagnisty, mroczny i nieco tajemniczy obszar w lesie;

 (1.2) część terenu otoczona naturalnymi granicami, wyodrębniona za pomocą nazwy topograficznej

 (1.3) hist. etn. u dawnych Słowian: miejsce kultu bóstwa, ważnych narad czy sądów lub siedziba złych duchów, zwykle znajdujące się w głębi puszczy

Wiktionary

Uroczysko – część lasu (rzadziej pola lub łąki) o orientacyjnym znaczeniu, bez ściśle oznaczonych granic; jest to miejsce związane zwykle ze szczególnym wydarzeniem legendarnym, legendą, kurhanem, czy w którym występują charakterystyczne cechy przyrodnicze. Teren zwykle ciekawie ukształtowany geograficznie, niejednokrotnie tworzy niewielki obszar rezerwatu przyrody.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Motłoch utopił starą wiedźmę w bagienku na uroczysku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌurɔˈt͡ʃɨskɔ, AS: uročysko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urok m. uroczenie n.

 czas. uroczyć ndk., zauroczyć dk.

Wiktionary


uroczystości

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) oficjalne obchody rocznicowe

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedziemy na uroczystości rocznicowe do Palmir.

 (1.1) W Warszawie odbyły się w piątek uroczystości poprzedzające 76. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uroczystość ż.

 przym. uroczysty

Wiktionary


uroczystościowy

dotyczący uroczystości


SJP.pl


uroczystość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uroczyste obchodzenie jakiegoś święta, wydarzenia itp.

 (1.2) uroczysty charakter czegoś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • uroczystość – podniosłe obchody święta, jubileuszu, rocznicy itp.
  • uroczystość liturgiczna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uroczystość zakłóciły jakieś krzyki zza okna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌurɔˈt͡ʃɨstɔɕt͡ɕ, AS: uročystość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uroczystości nmos.

 przym. uroczysty

 przysł. uroczyście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ceremonia, celebracja, obchody, świętowanie, impreza, obrzęd, święto

Wiktionary


uroczystszy

stopień wyższy od przymiotnika: uroczysty


SJP.pl


uroczysty

przymiotnik jakościowy

 (1.1) obchodzony w sposób podniosły, odznaczający się okazałością

 (1.2) będący wyrazem dostojeństwa, powagi

 (1.3) stpol. coroczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świadectwa wręczono nam w niezmiernie uroczystej atmosferze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌurɔˈt͡ʃɨstɨ, AS: uročysty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uroczystości nmos., uroczystość ż.

 przysł. uroczyście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świąteczny, odświętny, niecodzienny, wystawny, okazały, ceremonialny

 (1.2) dostojny, poważny, podniosły, patetyczny

Wiktionary


uroczyć

w wierzeniach ludowych: rzucić, rzucać czary na kogoś, na coś; urzec lub urzekać


SJP.pl


uroczyście

przysłówek

 (1.1) w sposób odbiegający od zwyczajności czy codzienności

 (1.2) muz. w nastroju majestatycznym, poważnym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I prawdziwek został uroczyście pokrojony na plasterekasterki, podsmażony na złoto na maśle i lekko posolony zgodnie ze wszystkimi zasadami sztuki kulinarnej. Smakował naprawdę królewsko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uroczystość ż.

 przym. uroczysty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ceremonialnie, dostojnie, galowo, niecodziennie, nieprzeciętnie, nietuzinkowo, niezwyczajnie, odświętnie, patetycznie, pompatycznie, poważnie, świątecznie, wspaniale, wyjątkowo

 (1.2) maestoso

Wiktionary


uroczyściej

stopień wyższy od przysłówka: uroczyście


SJP.pl


uroda

zewnętrzne walory postaci, zespół cech składających się na piękny wygląd


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zespół cech wyglądu człowieka, które pociągają, budzą zachwyt

 (1.2) wygląd człowieka

 (1.3) przen. zespół cech idei, sytuacji, itp., które uważane są za pociągające

 (1.4) gw-pl|Bukowina. urodzaj

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Śliczne córki nauczyciela śpiewały do wtóru ojcowskim skrzypkom. Starszej, Pelagii, przelotnej sympatii (bo czołową adresatką „tęsknot” gimnazjalistów była panna Olimpia Drwęska, o iście olimpijskiej urodzie), wpisał 19-letni Janek w imionnik dwa wiersze „Bądź silną i mężną”, „Bądź Polką”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈrɔda, AS: uroda

Wiktionary

Powiązane:

 przym. urodziwy, urodny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) piękno

Wiktionary


urodlin

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Asimina|ref=tak., rodzaj małych drzew lub krzewów z rodziny flaszowcowatych, asymina;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tylko jeden gatunek urodlina można w Polsce uprawiać w gruncie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈrɔdlʲĩn, AS: urodlʹĩn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) asymina

Wiktionary


urodnie

→ urodny


SJP.pl

Patrz:

urodny

urodniej

dawny stopień wyższy od przysłówka: urodnie


SJP.pl


urodniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: urodny


SJP.pl


urodny

przestarzale: urodziwy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) daw. wyróżniający się urodą, urodziwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wydawało jej się kiedyś, że oboje z chłopem będą zawsze młodzi, silni i urodni, a tymczasem ciężkie pożycie małżeńskie wyssało krzepkość cielesną, odbarwiło krwiste policzki w bledziznę codziennych wyczerpań, pożarło ponętność urody.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uroda ż., urodziwość ż.

 przym. urodziwy

Wiktionary


urodowy

→ uroda


SJP.pl


urodzaj

dobry wynik uprawy lub zasiewu; obfitość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fakt, że coś się dobrze rodzi; także. rezultat zasiewu i uprawy

 (1.2) pot. obfitość, duża ilość czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Urodzaj tego roku będzie dobry — i wiedziałem to z góry, bo jak mnie ma Bóg czem dotknąć, to mi zsyła znak.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. narodziny nmos., urodzajność ż.

 przym. urodzajny

Wiktionary


urodzajniej

stopień wyższy od przysłówka: urodzajnie


SJP.pl


urodzajniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: urodzajny


SJP.pl


urodzajność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzymiotnikowy od|urodzajny.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. urodzajny

 rzecz. urodzaj m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żyzność

Wiktionary


urodzajny

przymiotnik jakościowy

 (1.1) roln. dający obfity plon

 (1.2) taki, w którym zebrano wysokie plony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tańska nie potrafi jednak oddać poetycko piękna przyrody, ogranicza się tylko do wyliczania wspaniałych lasów, kwiecistych łąk i urodzajnych pól.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urodzajność ż., urodzaj m., narodziny nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chlebny, chlebodajny, płodny, produktywny, żyzny

 (1.2) owocny, produktywny

Wiktionary


urodzenie

1. wydać na świat potomstwo;
2. urodzić się - przyjść na świat, powstać


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|urodzić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chociaż nie jestem sorkwicianinem od urodzenia, to jednak bardzo dobrze znam problemy Sorkwit i dlatego kandyduję na wójta naszej gminy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌurɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: uroʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ród mrz., rodzina ż., porodówka ż., urodziny nmos., rodzinka ż., narodziny nmos.

 czas. urodzić dk.

 przym. urodzinowy, urodzeniowy, urodzony

Wiktionary


urodzeniowy

→ urodzenie


SJP.pl

Patrz:

urodzenie

urodzinki

zdrobnienie od: urodziny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) zdrobn. urodziny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czarusiu, babcia nie zapomni o twoich urodzinkach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urodziny lm nm.

Wiktionary


urodzinowy

przymiotnik od: urodziny (np. prezent urodzinowy)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z urodzinami, dotyczący urodzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) podał mi rękę i powiedział: – „Wszystkiego najlepszego z okazji urodzin, Panie Podchorąży, widzę, że WKU Kielce Śródmieście zrobiło Panu ciekawy prezent urodzinowy”.

 (1.1) Cała urodzinowa uroczystość bliźniaków ograniczyła się do niedzielnego obiadu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌurɔd͡ʑĩˈnɔvɨ, AS: uroʒ́ĩnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. narodziny nmos., urodzenie n., urodziny nmos.

 przym. urodzony

Wiktionary


urodziny

rocznica dnia, w którym się ktoś urodził


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) rocznica dnia narodzin

 (1.2) fakt narodzenia się

Wiktionary

Ur

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ewelina, ku swojemu rozczarowaniu, dostała na urodziny książkę.

 (1.1) Z okazji swoich urodzin Anita zorganizowała sutą, alkoholową imprezę dla kilkudziesięciu osób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌurɔˈd͡ʑĩnɨ, AS: uroʒ́ĩny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ród mrz., urodzenie n., narodziny lm nm., urodzinki lm nm.

 czas. urodzić dk., narodzić dk., rodzić ndk.

 przym. urodzinowy, urodzony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk geburstag, gyburstag

 (1.2) narodziny

Wiktionary


urodziwiec

rzadko: ktoś wyróżniający się urodą, przystojny; przystojniak


SJP.pl


urodziwiej

stopień wyższy od przysłówka: urodziwie


SJP.pl


urodziwszy

stopień wyższy od przymiotnika: urodziwy


SJP.pl


urodziwy

wyróżniający się urodą, ładnym wyglądem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posiadający urodę w wyższym stopniu, dorodny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziewczyna jest miła, ale niezbyt urodziwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌurɔˈd͡ʑivɨ, AS: uroʒ́ivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uroda

 przysł. urodziwie

 przym. urodny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ładny, przystojny, kształtny; reg. śl. nadobny, reg. śl. szwarny, reg. śl. gryfny

Wiktionary


urodzić

1. wydać na świat potomstwo;
2. urodzić się - przyjść na świat, powstać


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. rodzić)

 (1.1) dokonany od|rodzić.

czasownik zwrotny dokonany urodzić się (ndk. rodzić się)

 (2.1) dokonany od|rodzić się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A potem urodziła jeszcze Abla, jego brata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈrɔd͡ʑit͡ɕ, AS: uroʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ród mrz., porodówka ż., urodzenie n., urodziny nmos., rodzina ż., narodzenie n., rodzinka ż., narodziny nmos.

 czas. rodzić

 przym. urodzony

Wiktionary


urodzony

dawniej: osoba nosząca tytuł urodzonego


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. taki, który posiada skłonności i zamiłowanie do czegoś

 (1.2) pochodzący z danego miejsca

 (1.3) hist. tytuł stosowany przed imieniem i nazwiskiem osoby szlacheckiego pochodzenia

forma czasownika.

 (2.1) ims. bierny od urodzić lub urodzić się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌurɔˈd͡zɔ̃nɨ, AS: uroʒõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urodzenie n., urodziny nmos.

 czas. urodzić, urodzić się

 przym. urodzinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapalony, zawołany

 (1.2) rdzenny, rodowity

 (2.1) skr. ur.; symbol. *

Wiktionary


uroerytryna

ceglasto-czerwony barwnik moczu


SJP.pl


uroflowmetr

aparat do badania cewkowego przepływu moczu


SJP.pl


uroflowmetria

badanie służące do oceny przepływu moczu przez cewkę moczową


SJP.pl

Uroflowmetria (UFM, UFL) – badanie tempa przepływu moczu przez cewkę moczową podczas mikcji. Służy do zobrazowania naturalnej mikcji pacjenta w postaci wykresu, a głównym celem badania jest wykrycie przeszkody podpęcherzowej w sposób nieinwazyjny. Technika badania została opisana przez Amerykanina Willarda M. Drakea juniora w 1948 roku.

Wikipedia


urogastron

hormon wytwarzany w gruczołach podśluzowych dwunastnicy, hamujący produkcję kwasu solnego


SJP.pl


urogenitalny

dotyczący układu moczopłciowego, np. zakażenia urogenitalne


SJP.pl


uroginekolog

specjalista od diagnostyki i leczenia chorób układu moczowo-płciowego u kobiet


SJP.pl


uroginekologia

dziedzina medycyny zajmująca się chorobami układu moczowo-płciowego u kobiet


SJP.pl


uroginekologiczny

→ uroginekologia


SJP.pl

Patrz:

uroginekologia

urografia

Urografia – badanie radiologiczne mające na celu uwidocznienie nerek i dróg moczowych oraz ocenę czynności nerek.

Badanie polega na dożylnym podaniu środków kontrastowych (np. "Uropolinum", bądź nowocześniejszych i bezpieczniejszych niejonowych środków kontrastujących) i następowym wykonaniu zdjęć radiologicznych jamy brzusznej.

Wikipedia


urogran

nazwa handlowa tradycyjnego leku roślinnego stosowanego w dolegliwościach dróg moczowych, zawierającego mieszankę kilku ziół


SJP.pl


urohematoporfiryna

barwnik pochodzenia zwierzęcego, składnik hemoglobiny, pochodna heminy


SJP.pl


uroić

1. uroić sobie coś - wyobrazić sobie coś, wymyślić sobie coś, co tak naprawdę nie istnieje, jest nierealne; wyfantazjować, wyimaginować, wydumać, ubzdurać;
2. uroić się (o czymś nieistniejącym) - przedstawić się w myślach, ukazać się, przywidzieć się


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) wyobrazić sobie coś nieprawdziwego lub niedorzecznego i przyjąć to jako rzeczywiste

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urojenie n., rój mrz.

 przym. urojony

Wiktionary


urojenie

wymysł, pragnienie niemożliwe do zrealizowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) psych. med. objaw wytwórczy psychozy, zaburzenie treści myślenia polegające na nierzeczywistym osądzie, błędnym przekonaniu, niepodlegającym logicznej argumentacji

 (1.2) myśl lub pomysł nie do zrealizowania

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uroić dk.

 przym. urojony

 rzecz. rój mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) chimera, fantasmagoria, fantazmat, fantom, fikcja, iluzja, ułuda, wymysł, wytwór wyobraźni, złuda

Wiktionary


urojeniowy

→ urojenie


SJP.pl

Patrz:

urojenie

urojony

nieprawdziwy, nierzeczywisty, zmyślony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) będący wytworem wyobraźni, a nie rzeczywistości

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urojenie n.

 czas. uroić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nierealny, nierzeczywisty, wymyślony, zmyślony

Wiktionary


urok

1. źródło zachwytu; wdzięk; czar; powab;
2. dawniej: zaklęcie mogące komuś zaszkodzić; urzeczenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. to, co wywiera przyjemne wrażenie

 (1.2) daw. według wierzeń ludowych: negatywna siła magiczna mogąca komuś lub czemuś szkodzić

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • urok – coś, co wywiera przyjemne, estetyczne wrażenie (piękno, czar, powab, wdzięk); zobacz też: prestiż
  • urok – według dawnych wierzeń: czar, zaklęcie, siła magiczna, mogąca szkodzić, niekorzystnie wpływać na czyjeś losy
  • Urok – osiedle w Szczecinie
  • Urok – przystanek kolejowy na osiedlu Urok w Szczecinie
  • Urok – obraz Francisca Goi z serii Czary, 1797–1798
  • Urok – singel zespołu Łobuzy
  • w tytułach artykułów
  • Uroczysko (ujednoznacznienie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta jednoaktówka dodała jeszcze uroku całemu przedstawieniu.

 (1.2) Rzuciwszy urok czarownica rechocząc odleciała na miotle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈurɔk, AS: urok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uroczysko n., urokliwość ż.

 przym. uroczy, urokliwy

 przysł. uroczo, urokliwie

 czas. zauroczyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czar; książk. charme, szarm, gracja, urokliwość, magiczność, powab, wdzięk

 (1.2) czar, zło, magia

Wiktionary


urokinaza

enzym trypsynopodobny, bezpośredni aktywator plazminogenu


SJP.pl

Urokinaza, aktywator plazminogenu typu urokinazy, u-PA (EC 3.4.21.73) – enzym należący do podklasy proteaz serynowych; katalizujący przemianę plazminogenu w plazminę; syntetyzowany w nerkach.

Aktywacja plazminy wywołuje kaskadę proteolityczną, która w zależności od lokalizacji bierze udział w trombolizie lub degradacji macierzy pozakomórkowej. Z tego powodu urokinaza ma znaczenie w chorobach naczyniowych oraz nowotworach.

Wikipedia


urokliwiej

stopień wyższy od przysłówka: urokliwie


SJP.pl


urokliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest urokliwe; cecha tych, którzy są urokliwi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urok m.

 przym. urokliwy, uroczy

 przysł. urokliwie, uroczo

Wiktionary


urokliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: urokliwy


SJP.pl


urokliwy

uwodzący, emanujący pięknem


SJP.pl


urol.

skrót od: urologia, urologiczny


SJP.pl


urolagnia

czerpanie satysfakcji seksualnej z patrzenia na inną osobę, która pije mocz


SJP.pl


urolit

skamielina zawierająca mocz niektórych dawnych gadów


SJP.pl


urolog

specjalista w dziedzinie urologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu moczowo-płciowego

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) med. lekarka specjalistka urologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli masz jakieś problemy z oddawaniem moczu, koniecznie musisz iść z wizytą do urologa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈrɔlɔk, AS: urolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urologia ż.

 przym. urologiczny

 przysł. urologicznie

Wiktionary


urologia

1. dział medycyny zajmujący się badaniem przyczyn, rozpoznawaniem oraz leczeniem chorób i wad układu moczowo-płciowego u mężczyzn i układu moczowego u kobiet;
2. oddział urologiczny w szpitalu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. dział medycyny, który zajmuje się fizjologią i schorzeniami układu moczowo-płciowego;

 (1.2) pot. środ. oddział szpitala, kliniki lub szkoły medycznej, który zajmuje się urologią (1.1)

Wiktionary

Urologia – gałąź chirurgii zajmująca się budową, fizjologią i schorzeniami układu moczowo-płciowego u mężczyzn oraz układu moczowego u kobiet, a częściowo również żeńskim układem płciowym (uroginekologia).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌurɔˈlɔɟja, AS: uroloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urolog m., urolożka ż.

 przym. urologiczny

 przysł. urologicznie

Wiktionary


urologiczny

→ urologia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. związany z urologią

Wiktionary

Patrz:

urologia

Wymowa:

IPA: ˌurɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: uroloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urologia ż., urolog m.

Wiktionary


urometr

przyrząd do badania gęstości moczu


SJP.pl

Urometr – przyrząd wykorzystywany w diagnostyce medycznej służący do określania gęstości (ciężaru właściwego moczu. Urometr jest densymetrem szklanym areometrem o parametrach:

Wikipedia


urometryczny

→ urometr


SJP.pl

Patrz:

urometr

uronić

podniośle:
1. zgubić coś małego, stracić, upuścić itp. (w wyrażeniu "uronić łzę a. łzy" - zapłakać);
2. pominąć, przeoczyć (zwykle z przeczeniem, np. "Żaląc się, nie uronił żadnej przykrej sprawy.")


SJP.pl


uronowy

kwas uronowy - pochodna monosacharydów, w której pierwszorzędowa grupa alkoholowa została utleniona na grupę karboksylową


SJP.pl


uropatia

schorzenie układu moczowego


SJP.pl


uropod

tylna część ciała skorupiaków


SJP.pl


uroporfiryna

organiczny związek chemiczny z grupy porfiryn


SJP.pl

Ur

Wikipedia


urorrhoea

częste oddawanie moczu, poprzedzane parciem; objaw chorób pęcherza moczowego, niekiedy występujący też na tle nerwowym; częstomocz


SJP.pl


urosepsa

zespół uogólnionej reakcji zapalnej w reakcji na zakażenie układu moczowego


SJP.pl


urosepsis

[czytaj: uroseps-is] w medycynie: ciężkie zapalenie układu moczowego; posocznica moczowa


SJP.pl


uroskopijny

→ uroskopia; uroskopowy


SJP.pl


uroskopowy

→ uroskopia; uroskopijny


SJP.pl


urosnąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. rosnąć, urastać)

 (1.1) stać się wyższym, powiększyć swoje rozmiary

 (1.2) stać się dojrzałym

 (1.3) zwiększyć się ilościowo lub liczbowo

 (1.4) pojawić się gdzieś i rozwinąć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urośnięcie n., rośl ż.

 przym. urośnięty, rosły

 czas. rosnąć

Wiktionary

Synonimy:

 war. urość / uróść

Wiktionary


urostyl

wydłużona, sztabkowata kość będąca zakończeniem kręgosłupa płazów bezogonowych


SJP.pl

Ur

Wikipedia


uroszczenie

dawniej: pretensja, nieuzasadnione żądanie; roszczenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odrzecz. od urościć

 (1.2) przest. roszczenie, żądanie

Wiktionary


urosły

taki, który urósł; urośnięty


SJP.pl


urotropina

heksametylenotetraamina; substancja stosowana w infekcji dróg moczowych


SJP.pl

Urotropina ("heksametylenotetramina", HMTA) – organiczny związek chemiczny, wielopierścieniowa amina trzeciorzędowa.

Wikipedia


urozmaicać

książkowo: wprowadzać różnorodność, czynić coś atrakcyjnym, mniej monotonnym; uatrakcyjniać, różnicować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. urozmaicić)

 (1.1) niedokonany od|urozmaicić.

czasownik zwrotny niedokonany urozmaicać się (dk. urozmaicić się)

 (2.1) niedokonany od|urozmaicić się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dobrze dobrany i umiejętnie zastosowany element graficzny urozmaica treść, daje odpocząć zaczytanemu użytkownikowi i wzbogaca witrynę.

 (2.1) Panorama barykady urozmaicała się stopniowo.

Wiktionary


urozmaicenie

to, co wprowadza różnorodność, uatrakcyjnia coś; atrakcja, rozrywka, zabawa


SJP.pl


urozmaicić

książkowo: wprowadzić różnorodność, uczynić coś atrakcyjnym, mniej monotonnym; uatrakcyjnić, zróżnicować


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. urozmaicać)

 (1.1) sprawić, że coś jest atrakcyjniejsze poprzez wprowadzenie rozmaitych elementów; uczynić różnorodnym, a przez to ciekawszym

czasownik zwrotny dokonany urozmaicić się (ndk. urozmaicać się)

 (2.1) stać się różnorodnym; nabrać różnorodności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak czy inaczej, epizod urozmaicił smutki monotonii podróżowania, pozwolił zapomnieć o upale i trzęsawicy.

 (2.1) Również w Czechach w 1996 r. urozmaicił się pejzaż aut.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rozmaity

 rzecz. rozmaitość ż.

Wiktionary


urozmaicony

książkowo: wprowadzić różnorodność, uczynić coś atrakcyjnym, mniej monotonnym; uatrakcyjnić, zróżnicować


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z różnorodnych elementów i dzięki temu nie wywołujący znużenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trasa biegnie szosą lokalną na pd. wsch. równolegle do doliny rz. Pokrzywnicy. Teren urozmaicony wzgórzami i lasami.

 (1.1) Kamienista i urozmaicona zatrważającymi wyrwami droga mijała pewien rodzaj bramy i prowadziła przed dwór.

 (1.1) Krajobraz regionu jest bardzo urozmaicony.

 (1.1) Znawcy twierdzą, iż to jedno z najpiękniejszych polskich jezior: stanowi o tym niezwykle malownicza i urozmaicona linia brzegowa, pełna zatok, półwyspów, cypli.

 (1.1) W Polsce działa teraz około stu dyskusyjnych klubów filmowych, a jeszcze w 1987 roku było ich 550 (oprócz nich są kina studyjne). Podobnie jak kluby za wschodnią granicą, nie mają dość pieniędzy na utrzymanie urozmaiconego repertuaru.

 (1.1) Na pn. wsch. leży Puszcza Zielonka — duży kompleks leśny urozmaicony jeziorami i wzgórzami, popularny teren wycieczkowy z licznymi szlakami znakowanymi.

 (1.1) Niektóre kamienie mogą być dwubarwne, trójbarwne, a nawet bardziej urozmaicone kolorystycznie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) różnorodny, atrakcyjny, różnokolorowy

Wiktionary


urośnięty

taki, który urósł; urosły


SJP.pl


urplwmipb

skrótowiec literowy w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

 (1.1) = Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych;

Wiktionary


urpo

skrót od: Urząd Rzecznika Praw Obywatelskich


SJP.pl


urs

obce imię męskie


SJP.pl

Urs – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Ariège.

Według danych na rok 2010 gminę zamieszkiwało 46 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 50 osób/km².

Wikipedia


ursol

barwnik, amin aromatyczny stosowany do barwienia futer; futramina


SJP.pl


ursolowy

kwas ursolowy - organiczny związek chemiczny z grupy terpenów


SJP.pl


urson

zwierzę podobne do jeżozwierza


SJP.pl

Urson ("Erethizon") – rodzaj ssaka z podrodziny ursonów (Erethizontinae) w obrębie rodziny ursonowatych (Erethizontidae).

Wikipedia


ursonowate

rodzina nadrzewnych gryzoni


SJP.pl

Ursonowate (Erethizontidae) – rodzina nadrzewnych ssaków z podrzędu jeżozwierzowców (Hystricomorpha) w rzędzie gryzoni (Rodentia) zwana „nadrzewnymi jeżozwierzami”. Są blisko spokrewnione ze świnką morską, kapibarą i nutrią.

Wikipedia


ursonowaty

o cechach ursonowatych (rodzina gryzoni)


SJP.pl


ursula

obce imię żeńskie


SJP.pl


ursus

marka ciągników


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mot. ciągnik produkowany przez firmę Ursus;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ursus – dzielnica Warszawy
  • Ursus – zlikwidowane przedsiębiorstwo w Warszawie
  • Ursus – marka polskich ciągników rolniczych
  • Ursus A – samochód i autobus produkowany w zakładach mechanicznych „Ursus”
  • Ursus City Smile – autobus z napędem wodorowym produkowany przez konsorcjum Ursus BUS
  • Ursus – polski producent ciągników i maszyn rolniczych z siedzibą w Lublinie
  • Ursus Traktorenwerk – niemiecki producent ciągników rolniczych
  • Ursus – imię męskie pochodzenia łacińskiego
  • Ursus – wódka holenderska
  • Ursus – piwo rumuńskie
  • Ursus – rodzaj zwierząt z rodziny niedźwiedziowatych
  • RKS Ursus – warszawski klub piłkarski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Starsze modele ursusów miały prądnice prądu stałego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈursus, AS: ursus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ursus m., Ursyn m., Ursyński m., Ursyńska ż., Ursynów m., ursynowianin m., ursynowianka ż., Ursydy nmos.

 przym. ursusowski, ursyński, ursynowski

Wiktionary


ursuski

przymiotnik od: Ursus (dzielnica Warszawy)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do dzielnicy Ursus, związany z dzielnicą Ursus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nocował na ławce w jednym z ursuskich parków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ursyn mos., Ursus mrz., ursusianin m., ursusianka ż.

Wiktionary


ursusowski

przymiotnik od:
a) Ursus (zakłady mechaniczne), np. ursusowska załoga;
b) ursus (ciągnik), np. ursusowskie koło


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do fabryki Ursusa, związany z fabryką Ursusa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za ciągnik zabrali się fachowcy z ursusowskiego serwisu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ursus mzw., ursus mrz., Ursyn mos.

Wiktionary


ursusowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Ursusa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed Ursusową chałupą rosną dwa stare dęby.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ursus mos.

Wiktionary


ursycyn

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Ur

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Świętego Ursycyna czczą katolicy w Rawennie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ursyn mos., Urszula ż.

Wiktionary


ursyn

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Ursyn – imię męskie, wtórne cognomen utworzone od łacińskiego "ursus", czyli "niedźwiedź", przez dodanie przyrostka "-inus". Patronem tego imienia jest św. Ursyn, pierwszy biskup Bourges (żył około 300 roku). Pierwsze zapisy tego imienia w Polsce datują się na 1496 rok. Od Ursyna pochodzi nazwa warszawskiej dzielnicy Ursynów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Ursynowa ż., Ursynówna ż., Ursynostwo lm m., Ursus mos./mrz., ursus mrz., Ursynów mrz., Ursydy nmos.

:: zdrobn. Ursynek mos.

 przym. Ursynowy, Ursynkowy, ursuski, ursusowski, ursynowski

 przysł. ursynowsko

 zob. Ursycyn, Urszula.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Ursycyn; zdrobn. Ursynek

Wiktionary


ursynek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|m. Ursyn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ursyn mos.

Wiktionary


ursynostwo

Ursyn z małżonką; Ursynowie


SJP.pl


ursynowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ursynowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ursynów m.

:: fż. ursynowianka ż.

 przym. ursynowski

Wiktionary


ursynowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ursynowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ursynów m.

:: fm. ursynowianin m.

 przym. ursynowski

Wiktionary


ursynowie

imię męskie


SJP.pl


ursynowski

przymiotnik od: Ursynów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Ursynowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ursus mzw., Ursynów m., ursynowianin m., ursynowianka ż., Ursyn mos.

Wiktionary


ursynowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ursyna lub z nim związany


SJP.pl


ursynów

1. dzielnica Warszawy;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. dzielnica Warszawy;

Wiktionary

Ursynów – dzielnica Warszawy położona w lewobrzeżnej części miasta. Jest jedną z 18 jednostek pomocniczych m.st. Warszawy.

Obszar dzisiejszej dzielnicy Ursynów włączono do Warszawy w 1951. Graniczy z dzielnicami: Wilanów, Mokotów i Włochy oraz gminami: Piaseczno, Konstancin-Jeziorna, Raszyn i Lesznowola.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1982 roku liczba mieszkańców Ursynowa osiągnęła 75 tys..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ursus mzw., Ursyn mos., ursynowianin mos., ursynowianka ż.

 przym. ursynowski

Wiktionary


urszula

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Ur

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja stryjeczna babka ma na imię Urszula.

 (1.1) W Kościele katolickim na 21 października przypada wspomnienie św. Urszuli z Kolonii, patronki urszulanek.

 (1.1) Urszule dzień swej patronki, czyli imieniny, obchodzą 21 października.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: urˈʃula, AS: uršula

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urszulanka ż., urszulińskość ż., Urszulin mrz., Urszulewo n., Urszulanowice nmos., Orszula ż.

:: zdrobn. Urszulka ż., Ula ż., Ulka ż., Uleczka ż., Uleńka ż., Ulusia ż., Ulcia ż., Usia ż., Orszulka ż.

:: fm. Ursyn mos.

 przym. Urszulin, Urszulowy, Urszulczyn, Urszulkowy, urszuliński, urszulewski, urszulański

 przysł. urszulińsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Urszulka, Ula, Ulka, Uleczka, Uleńka, Ulusia, Ulcia, Usia; przest. Orszula, Warszula, Wirszula; zdrobn. przest. Orszulka

Wiktionary


urszulanka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego, nawiązującego swą działalnością do Towarzystwa Świętej Urszuli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. zakonnica z jednego z trzech katolickich zgromadzeń urszulańskich;

Wiktionary

Urszulanka (nazwa historyczna: Osiek) – kolonia wsi Osiek w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie strzelecko-drezdeneckim, w gminie Dobiegniew.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prowadzamy Józię do przedszkola urszulanek na Saską Kępę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ula ż., Urszula ż.

 przym. urszulański

Wiktionary


urszulanki

członkini katolickiego zakonu żeńskiego, nawiązującego swą działalnością do Towarzystwa Świętej Urszuli


SJP.pl

Urszulanki – zakony żeńskie, których członkinie – popularnie nazywane urszulankami – nawiązują swą działalnością do Towarzystwa Świętej Urszuli, powołanego do życia w XVI wieku przez tercjarkę franciszkańską św. Anielę Merici, i kontynuują jego tradycję jako niezależne i samodzielne gałęzie rodziny urszulańskiej.

Wikipedia


urszulański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z urszulankami, dotyczący urszulanek

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do urszulanek, będący ich własnością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Danuta napisała doktorat o charyzmacie urszulańskim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Urszula ż., urszulanka ż.

Wiktionary


urszulek

zdrobnienie od: Urszula (imię żeńskie)


SJP.pl


urszulewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Urszulewo – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Rogowo
  • Urszulewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Skrwilno
  • Urszulewo – część wsi Zarzeczewo w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim w gminie Fabianki

Wikipedia


urszulewski

→ Urszulewo


SJP.pl

Patrz:

Urszulewo

urszulin

nazwa wielu wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Urszulin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Nakło nad Notecią
  • Urszulin – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Bychawa
  • Urszulin – wieś w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Nowodwór
  • Urszulin – wieś w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Urszulin
  • Urszulin – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Zadzim
  • Urszulin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Grodzisk Mazowiecki
  • Urszulin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Magnuszew
  • Urszulin – część wsi Knapy w woj. podkarpackim, w pow. tarnobrzeskim, w gminie Baranów Sandomierski
  • Urszulin – kolonia w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Rychwał

Wikipedia


urszulinianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Urszulina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Urszulin m.

:: fż. urszulinianka ż.

 przym. urszuliński

Wiktionary


urszulinianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Urszulina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Urszulin m.

:: fm. urszulinianin m.

 przym. urszuliński

Wiktionary


urszuliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Urszuli lub z nią związany


SJP.pl


urszuliński

przymiotnik od: Urszulin


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Urszulina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Urszulin m., urszulinianin m., urszulinianka ż., Urszula ż.

Wiktionary


urszulka

zdrobnienie od: Urszula (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Urszula

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pojedziemy z Urszulką do Chorzowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Urszula ż., Ula ż., Usia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ula, Uleńka, Usia

Wiktionary


urta

dawniej: zagroda w polu na owce


SJP.pl


urtica

[czytaj: urtika] roślina zielna z rodziny pokrzywowatych o parzących włoskach na liściach i pędach, występująca w wielu gatunkach na całym świecie; pokrzywa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bąbla pokrzywkowego
  • pokrzywy

Wikipedia


urticatio

[czytaj: utrikatio] z łaciny: zabieg medycyny naturalnej, polegający na biczowaniu się pokrzywami


SJP.pl


urtyt

nefelinowa skała głębinowa


SJP.pl


urubitinga

urubitinga czubata - gatunek ptaka z rodziny jastrzębiowatych


SJP.pl


urubu

urubu różowogłowy - gatunek dużego ptaka z rodziny kondorowatych; sępnik różowogłowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. duży ptak padlinożerny z rodziny kondorowatych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Ameryce wykorzystuje się urubu do wykrywania nieszczelności rurociągów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈrubu, AS: urubu

Wiktionary


uruchamialny

1. możliwy do uruchomienia;
2. plik uruchamialny - plik, który może być uruchomiony bezpośrednio w środowisku systemu operacyjnego; plik wykonywalny


SJP.pl


uruchamianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uruchamiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uruchamiać ndk.

 rzecz. uruchomienie n.

Wiktionary


uruchamiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. uruchomić)

 (1.1) wprawiać w ruch

 (1.2) skłaniać do funkcjonowania

 (1.3) włączać jakąś maszynę

 (1.4) bank. zaczynać wykorzystywać jakieś środki finansowe

 (1.5) inicjować, rozpoczynać, wprowadzać w życie jakiś proces

 (1.6) oddawać do eksploatacji jakąś maszynę

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pacjent powinien w miarę szybko zacząć uruchamiać stawy po zabiegu.

 (1.3) Wczoraj musiałam osiem razy uruchamiać komputer.

 (1.4) Musimy powoli zacząć uruchamiać nasze rezerwy finansowe.

 (1.5) W zeszłym kwartale firma ta zaczęła uruchamiać produkcję nowej generacji telefonów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuruˈxãmʲjät͡ɕ, AS: uruχãmʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uruchamianie n., uruchomienie n.

 czas. uruchomić dk.

Wiktionary


uruchomienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uruchomić.

 (1.2) zapoczątkowanie działania

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Sama zaś Julia, która w tym roku po wielu wysiłkach i uruchomieniu wszystkich możliwych znajomości dostała się wreszcie do PWSSP, od dnia inauguracji roku akademickiego przepadła dla Celestyny nieodwołalnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuruxɔ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: uruχõmʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uruchomić dk., uruchamiać ndk.

 rzecz. uruchamianie n.

Wiktionary


uruchomieniowy

→ uruchomienie


SJP.pl

Patrz:

uruchomienie

uruchomić

wprawić w ruch


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. uruchamiać)

 (1.1) zob. uruchamiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Wielkiej Brytanii w 1935 roku uruchomiono pierwszy radar na wschodnim wybrzeżu Anglii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuruˈxɔ̃mʲit͡ɕ, AS: uruχõmʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uruchomienie n.

 czas. uruchamiać ndk.

 przym. ruchomy

Wiktionary


urugwaj

1. państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Montevideo; Wschodnia Republika Urugwaju;
2. rzeka w Brazylii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Ameryce Południowej;

 (1.2) geogr. hydron. rzeka w Ameryce Południowej, wypływa z południowej części Wyżyny Brazylijskiej, uchodząc do Atlantyku wraz z Paraną tworzy La Platę;

Wiktionary

Urugwaj (Uruguay, Wschodnia Republika Urugwaju – República Oriental del Uruguay) – państwo w Ameryce Południowej, nad Atlantykiem, graniczące z Argentyną od zachodu i Brazylią od północy. Stolicą państwa jest Montevideo, port atlantycki u ujścia La Platy. Po drugiej stronie tego estuarium leży stolica Argentyny – Buenos Aires. Dawniej Urugwaj stanowił część Wicekrólestwa La Platy i nosił nazwę Banda Oriental (Brzeg Wschodni).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pierwsze mistrzostwa świata w piłce nożnej rozegrano w 1930 r. w Urugwaju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈruɡvaj, AS: urugvai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Urugwajczyk mos., Urugwajka ż.

 przym. urugwajski

Wiktionary


urugwajczyk

obywatel Urugwaju


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Urugwaju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuruɡˈvajt͡ʃɨk, AS: urugvai ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Urugwaj mrz.

:: fż. Urugwajka ż.

 przym. urugwajski

Wiktionary


urugwajka

obywatelka Urugwaju


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Urugwaju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuruɡˈvajka, AS: urugvai ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Urugwaj mrz.

:: fm. Urugwajczyk mos.

 przym. urugwajski

Wiktionary


urugwajski

związany z Urugwajem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Urugwajem, dotyczący Urugwaju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuruɡˈvajsʲci, AS: urugvai ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Urugwaj mrz., Urugwajczyk mos., Urugwajka ż.

Wiktionary


uruk

starożytne miasto


SJP.pl

Uruk (sum. unug/unuki; akad. "Uruk"; bibl. "Erech") – starożytne miasto w południowej Mezopotamii, położone nad starym korytem Eufratu, współcześnie stanowisko archeologiczne Warka (też Al-Warka) w południowym Iraku, leżące ok. 35 km na wschód od obecnego koryta Eufratu i położonego nad nim miasta Samawa.

Wikipedia


urumczi

miasto w Chinach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Regionu Autonomicznego Sinciang-Ujgur w Chinach;

Wiktionary

Urumczi (Ürümqi; chiń. upr. 乌鲁木齐; chiń. trad. 烏魯木齊; pinyin "Wūlǔmùqí"; ujg. ئۈرۈمچى, "Ürümchi") – miasto o statusie prefektury miejskiej w północno-zachodnich Chinach, stolica regionu autonomicznego Sinciang. Z ludnością 1361,5 tys. osób (2000 r.) Ürümqi stanowi największe miasto zachodniej części Chin. Okręg miejski liczy 2,36 mln (2008 r.). Ośrodek przemysłu hutniczego, maszynowego, chemicznego, włókienniczego, odzieżowego, skórzanego, papierniczego i spożywczego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Urumczi zatrzymała oraz przeszukała nas chińska policja.

 (1.1) Dobrze po północy wjechaliśmy do Urumczi. Po tygodniach mongolskiej samotności spotkanie ze stolicą Sinciangu mnie przytłoczyło. W Urumczi mieszka więcej ludzi niż w całej Mongolii.

Wiktionary


urumski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. język urumski;

Wiktionary


urundi

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. zob. rundi.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Urundi jest językiem urzędowym w Burundi.

Wiktionary


urup

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Rosji, na północnym Kaukazie, lewy dopływ Kubania

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Urup (rzeka) – dopływ Kubania
  • Urup (wyspa) – wyspa w archipelagu Wysp Kurylskich
  • Urup (cieśnina)
  • Urup (góra)
  • Urup (wieś)

Wikipedia


urupa

język


SJP.pl


ururkować

przestarzale:
1. ułożyć włosy w karby za pomocą rurek; wyrurkować;
2. ułożyć w fałdy; ufałdować, sfałdować, pofałdować


SJP.pl


uruszczak

nazwisko


SJP.pl


urutu

żararaka urutu - gatunek jadowitego węża z rodziny żmijowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Żararaka urutu – jadowity wąż żyjący w Ameryce Południowej
  • EE-11 Urutu – brazylijski kołowy transporter opancerzony

Wikipedia


urwanie

krótki, przerywany, nieciągły


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|urwać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈrvãɲɛ, AS: urvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urywanie n., rwanie n., urywek m., zrywka ż.

 czas. rwać ndk., urywać ndk., urwać dk.

 przym. urywkowy, urwany, urywany

Wiktionary


urwany

krótki, przerywany, nieciągły


SJP.pl


urwać

1. ciągnąc, oddzielić część czegoś; oderwać;
2. pot. (np. o pieniądzach) zmniejszyć o jakąś część;
3. przestać mówić, grać itp.;
4. urwać się:
a) zostać oddzielonym; oderwać się
b) zostać zakłóconym
c) pot. wymknąć się skądś
d) skończyć się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. urywać)

 (1.1) dokonany od|urywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Urwała, ujrzawszy, że Hania z dezaprobatą kiwa głową i cicho mruczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈurvat͡ɕ, AS: urvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urwisko n., urwanie n., urywanie n., urywek mrz., zrywka ż.

 czas. urywać ndk.

 przym. urwisty, urywany

Wiktionary


urwipołeć

psotnik, nicpoń, łobuziak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. często żart. młody człowiek skłonny do psot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znakomity uczony zmieniał się czasem w rozbrykanego urwipołcia, który wraz z Ewcią wywracał uczciwy dom do góry nogami.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drapichrust, hultaj, łobuz, nicpoń, psotnik, urwis

Wiktionary


urwis

figlarne dziecko, psotnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) chłopiec lubiący płatać figle

Wiktionary

Urwis (ang. "Trouble", dosł. tłum. "kłopoty") – kanadyjsko-amerykański pełnometrażowy film animowany z 2019 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Powiedziałem temu urwisowi, żeby przestał rzucać w inne dzieci piachem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urwiska ż., urwisko n., urwisostwo n., urwisz m.

:: zdrobn. urwisek m.

 czas. urwiszować ndk.

 przym. urwisowaty, urwisowski, urwisty

 przysł. urwisowato, urwisto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ananas, andrus, diabełek, gagatek, gałgan, hultaj, huncwot, łobuz, łobuziak, nicpoń, psotnik, urwipołeć, urwisz, ziółko; reg. śl. łabisz, reg. pozn. łata, szudrok, zbrój

Wiktionary


urwisek

zdrobniale o urwisie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od: urwis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urwis mos.

Wiktionary


urwiska

→ urwis; psotnica, łobuziara


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziewczyna lubiąca płatać figle

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urwis mos.

Wiktionary


urwisko

stroma skalna ściana, przepaść


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stroma ściana skalna

 (1.2) przepaść

 (1.3) rozpadlina

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • urwisko – rodzaj ukształtowania powierzchni
  • Urwisko – potok, dopływ Cichej w Beskidzie Żywieckim
  • Urwisko – potok, dopływ potoku Jałowiec
  • Urwisko – potok, dopływ Wilgi
  • Urwisko – wieś w województwie warmińsko-mazurskim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) I wtedy spróbowaliśmy zejść urwiskiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: urˈvʲiskɔ, AS: urvʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 przym. urwisty, urwiskowy

 czas. urwać

 rzecz. urwis mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzeg wysoki, faleza, klif, skarpa, reg. śl. grapa

 (1.2) bezdeń, czeluść

 (1.3) uskok

Wiktionary


urwiskowy

→ urwisko


SJP.pl

Patrz:

urwisko

urwisowaty

zachowujący się podobnie jak urwis


SJP.pl


urwistek

(zwykle w liczbie mnogiej) pojedyncza komórka glonu opleciona strzępkami grzybów, rozsypywana przez porosty w procesie rozmnażania bezpłciowego; soredium


SJP.pl


urwisty

pełen przepaści, uskoków; stromy, spadzisty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bardzo stromy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urwisko n., urwis mos.

 czas. urwać

Wiktionary


urwisz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. chłopiec płatający figle

Wiktionary

Powiązane:

 czas. urwiszować ndk.

 przym. urwiszowski

 rzecz. urwis mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ananas, andrus, diabełek, gagatek, gałgan, hultaj, huncwot, łobuz, łobuziak, nicpoń, psotnik, urwipołeć, ziółko; reg. śl. łabisz; war. urwis

Wiktionary


urydyna

organiczny związek chemiczny z grupy nukleozydów, wchodzący w skład łańcuchów RNA i biorący udział w procesie metabolizmu galaktozy


SJP.pl

Urydyna – organiczny związek chemiczny z grupy nukleozydów. Cząsteczka urydyny zbudowana jest z organicznej zasady pirymidynowej – uracylu, połączonej wiązaniem β-"N"1-glikozydowym z rybozą w formie rybofuranozy.

Wikipedia


urydynodwufosfoglukuronian

bardzo rzadki związek chemiczny


SJP.pl


uryga

nazwisko


SJP.pl

Uryga – nazwisko pochodzenia łacińskiego, od słowa "auriga", co oznacza woźnicę lub parobka od koni.

Nazwisko noszone przez około 1131 polskich obywateli, głównie na południu. kraju.

Wikipedia


uryna

mocz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fizj. mocz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈrɨ̃na, AS: urỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urynał m., urynalik m.

 przym. urynowy, urynałowy

Wiktionary


urynał

dawniej o nocniku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. nocnik

 (1.2) pisuar

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈrɨ̃naw, AS: urỹnau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uryna ż.

:: zdrobn. urynalik m.

 przym. urynałowy, urynowy

Wiktionary


urynałowy

→ urynał; nocnikowy


SJP.pl


urynkowić

etapowo wprowadzić elementy wolnego rynku do gospodarki


SJP.pl


urynoterapia

w medycynie naturalnej: terapia polegająca na wykorzystaniu właściwości leczniczych moczu ludzkiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. terapia moczem;

Wiktionary

Ten artykuł opisuje teorie, metody lub czynności niezgodne ze współczesną wiedzą medyczną.

Urynoterapia – kontrowersyjna, zaliczana do medycyny niekonwencjonalnej, metoda leczenia moczem. Wykorzystywane są różne formy tej terapii, które można podzielić na stosowanie zewnętrzne i wewnętrzne. Nie istnieją wiarygodne badania naukowe potwierdzające leczniczą skuteczność urynoterapii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌurɨ̃nɔtɛˈrapʲja, AS: urỹnoterapʹi ̯a

Wiktionary


urynowicz

nazwisko


SJP.pl


urynowy

→ uryna; moczowy


SJP.pl


urypać

potocznie:
1. ubrudzić; usyfić, uświnić, uwalić;
2. uciąć, ułamać


SJP.pl


urywak

przyrząd do chwytania i urywania rdzenia, umieszczony w dolnej części rdzeniówki


SJP.pl


urywany

o dźwięku: nieciągły, krótki, powtarzający się w pewnych odstępach czasu; przerywany


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) niepełny, nie trwający do końca, niedokończony i powtarzający się w pewnych odstępach czasu

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od urywać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Im bardziej się denerwowała, tym bardziej urywana stawała się jej wypowiedź.

 (1.1) — No… no — zaczął chrapliwym, urywanym głosem.

 (1.1) Odezwały się jęki rannych, nawoływania bliskich, krótkie urywane polecenia sanitariuszy, których nie brakło między pobożnymi i którzy rozpoczęli od razu ratowanie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urywanie n., urwanie n., urywek mrz.

 czas. urywać ndk., urwać dk.

 przym. urwany

Wiktionary


urywać

1. ciągnąc, oddzielać część czegoś; odrywać;
2. potocznie, np. o pieniądzach: zmniejszać o jakąś część;
3. przestawać mówić, grać itp.;
4. urywać się:
a) oddzielać się; odrywać się;
b) ustawać;
c) potocznie: wymykać się skądś;
d) kończyć się


SJP.pl


urywek

krótki fragment tekstu lub utworu muzycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) część, fragment

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym bezruchu dochodziły ją urywki gorączkowych rozmów przez komunikatory, ale nie wychwytywała poszczególnych słów.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. urwać, urywać

 rzecz. urwanie n., urywanie n.

 przym. urwany, urywany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) część, element, fragment, kawałek

Wiktionary


urywkowy

przymiotnik

 (1.1) będący fragmentem większej treści ale nie dający obrazu całości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozmowy, które odbierała przez zestaw słuchawkowy, nie miały już nic wspólnego ze spokojnym ładem Rebelii – urywkowe krzyki świadczyły o chaosie ewakuacji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urwanie n.

Wiktionary


uryć

dawniej:
1. ryjąc, wyrzeźbić, uformować;
2. ukopać


SJP.pl


urz

skrót od: Uniwersytet Rzeszowski


SJP.pl


urz.

skrót od: urząd, urzędowy


SJP.pl


urzec

1. wzbudzić podziw, wywrzeć pozytywne wrażenia;
2. rzucić urok, czar;
3. urzec się -
a) wzbudzić w sobie podziw, zachwyt;
b) wzbudzić w sobie wzajemny podziw, zachwyt


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. urzekać)

 (1.1) dokonany od|urzekać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Monika Heisig urzekła jurorów proporcjonalną budową, wysokim wzrostem, a przede wszystkim szczerym, naturalnym uśmiechem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuʒɛt͡s, AS: užec

Wiktionary

Powiązane:

 czas. urzekać

Wiktionary


urzecki

→ Urzecze


SJP.pl

Patrz:

Urzecze

urzeczawiać

traktować istotę żywą lub ideę jako rzecz; urzeczowiać, reifikować


SJP.pl


urzecze

1. wzbudzić podziw, wywrzeć pozytywne wrażenia;
2. rzucić urok, czar;
3. urzec się -
a) wzbudzić w sobie podziw, zachwyt;
b) wzbudzić w sobie wzajemny podziw, zachwyt


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Urzecze – mikroregion etnograficzny na Mazowszu położony nad Wisłą
  • Urzecze – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Zduny.
  • Urzecze – osiedle typu miejskiego na Białorusi w obwodzie mińskim, rejon lubański
  • Urzecze – wieś na Białorusi w obwodzie mińskim, rejon wilejski
  • Urzecze – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Urzecze.

Wikipedia


urzeczowiać

traktować istotę żywą lub ideę jako rzecz; urzeczawiać, reifikować


SJP.pl


urzeczowić

potraktować istotę żywą lub ideę jako rzecz; zreifikować


SJP.pl


urzeczownikowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. przejście jakiejś części mowy do kategorii rzeczowników

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuʒɛt͡ʃɔvʲɲikɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: užečovʹńikovʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) substantywizacja, substantywacja

Wiktionary


urzeczywistnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|urzeczywistniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuʒɛt͡ʃɨvʲiˈstʲɲä̃ɲɛ, AS: užečyvʹistʹńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. urzeczywistniać, urzeczywistnić

Wiktionary


urzeczywistniać

czasownik

 (1.1) realizować coś

czasownik zwrotny urzeczywistniać się

 (2.1) stawać się rzeczywistością

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Moje marzenie urzeczywistniło się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuʒɛt͡ʃɨˈvʲistʲɲät͡ɕ, AS: užečyvʹistʹńäć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urzeczywistnianie n., rzeczywistość

 przym. rzeczywisty

 przysł. rzeczywiście

 partyk. rzeczywiście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ziszczać, spełniać

 (2.1) realizować się

Wiktionary


urzeczywistnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spełnienie czegoś, uczynienie czegoś rzeczywistym

 (1.2) rzecz lub osoba będąca wcieleniem marzeń, ideałów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuʒɛt͡ʃɨvʲiˈstʲɲɛ̇̃ɲɛ, AS: užečyvʹistʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. urzeczywistnić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) realizacja

Wiktionary


urzeczywistnić

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|urzeczywistniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuʒɛt͡ʃɨˈvʲistʲɲit͡ɕ, AS: užečyvʹistʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urzeczywistnienie, urzeczywistnianie

 przym. rzeczywisty

Wiktionary


urzejowicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Urzejowic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Urzejowice nmos., urzejowiczanin m., urzejowiczanka ż.

Wiktionary


urzejowiczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Urzejowic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Urzejowice nmos.

:: fż. urzejowiczanka ż.

 przym. urzejowicki

Wiktionary


urzejowiczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Urzejowic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Urzejowice nmos.

:: fm. urzejowiczanin m.

 przym. urzejowicki

Wiktionary


urzekający

taki, który wzbudza podziw, zachwyt; czarujący, zachwycający, urokliwy, urzekliwy


SJP.pl


urzekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|urzekać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. urzekać ndk.

Wiktionary


urzekać

oczarowywać, zachwycać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) wzbudzać podziw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Latem okolica Nosala urzekała ciszą, spokojem, kwiatami na łąkach, gdzie pasły się owce, i pstrągami pływającymi w sztucznym jeziorku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈʒɛkat͡ɕ, AS: užekać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. urzec

 rzecz. urzekanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oczarowywać, fascynować, olśniewać

Wiktionary


urzekliwość

rzadko: cecha tego, co jest czarujące, co wzbudza zachwyt; urok, czar, urokliwość


SJP.pl


urzeknąć

urzec się; urzeknąć się -
1. wzbudzić w sobie podziw, zachwyt;
2. wzbudzić w sobie wzajemny podziw, zachwyt


SJP.pl


urzet

roślina z rodziny krzyżowatych, uprawiana dawniej jako roślina farbiarska


SJP.pl

Ur

Wikipedia


urznąć

1. tnąc oddzielić coś od czegoś; urżnąć; odciąć;
2. urznąć się - potocznie: upić się; urżnąć się


SJP.pl


urzut

Urzut – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, w gminie Nadarzyn. Leży nad niewielką strugą Mrówka (zlewnia rzeki Utraty, głównego dopływu Bzury).

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie błońskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Wikipedia


urzyn

broń palna z uciętą lufą; urzynek, obrzyn, obrzynek


SJP.pl


urzynać

czasownik przechodni niedokonany (dk. urżnąć)

 (1.1) oddzielać od całości ostrym narzędziem

 (1.2) przest. dzielić ostrym narzędziem na drobne części

 (1.3) przest. pot. energicznie grać na instrumencie jakiś utwór

czasownik zwrotny niedokonany urzynać się (dk. urżnąć się)

 (2.1) pot. doprowadzać się do stanu upojenia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dorżnięcie n., wyrzynarka ż.

 czas. dorżnąć, przerzynać, przerżnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rżnąć

 (1.2) rżnąć, zrzynać

 (1.3) ciąć, rżnąć, ucinać

 (2.1) upijać się

Wiktionary


urzynek

broń palna z uciętą lufą; urzyn, obrzyn, obrzynek


SJP.pl


urząd

organ władzy publicznej o określonym zakresie działania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) praw. zespół osób i środków potrzebnych do wykonywania zadań organu administracji publicznej;

 (1.2) budynek, w którym mieści się urząd (1.1)

 (1.3) stanowisko, funkcja, obowiązki pełnione przez kogoś w hierarchii państwowej lub innej

Wiktionary

Urząd – zespół osób i środków (finansowych oraz rzeczowych) zapewniających realizację zadań organów państwowych i samorządowych.

W prawie administracyjnym pojęcie „urząd” występuje w trzech znaczeniach:

Pojęcia urzędu nie należy utożsamiać z organem, czyli wyodrębnioną komórką organizacyjną aparatu państwowego, pełniącą określone funkcje w dziedzinie życia społecznego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Pełnił ten urząd od dnia 30 czerwca 2007 roku do dnia 1 maja 2016 roku włącznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuʒɔ̃nt, AS: užõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urzędnik m., urzędniczka ż., urzędas m., urzędniczyna m., urzędówka ż., urzędowanie n.

:: zdrobn. urzędzik m.

 czas. urządzać ndk., urządzić dk., urzędować ndk.

 przym. urzędowy, urzędniczy, wewnątrzurzędowy, wokółurzędowy

 przysł. urzędowo, urzędniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) godność, dostojeństwo

Wiktionary


urządków

Urządków – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie opolskim, w gminie Wilków.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie lubelskim województwa lubelskiego. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wikipedia


urządzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|urządzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. urządzać, urządzić

Wiktionary


urządzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. urządzić)

 (1.1) niedokonany od|urządzić.

czasownik zwrotny niedokonany (dk. urządzić się)

 (2.1) niedokonany od|urządzić się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We wtorek urządzamy ognisko klasowe.

 (1.1) Wszystkie pokoje są klimatyzowane, dobrze wyposażone i urządzone w typowo afrykańskim stylu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urządzenie n., urządzanie n., urząd mrz.

 czas. urządzić dk.

 przym. urzędniczy

Wiktionary


urządzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mechanizm służący do wykonywania określonych zadań / czynności

 (1.2) sprawienie, że coś zostało urządzone, uporządkowane lub zorganizowane

 (1.3) odczasownikowy od|urządzić.

Wiktionary

Urządzenie – przedmiot umożliwiający wykonanie określonego procesu, często stanowiący zespół połączonych ze sobą części stanowiących funkcjonalną całość, służący do określonych celów, np. do przetwarzania energii, wykonywania określonej pracy mechanicznej, przetwarzania informacji, mający określoną formę budowy w zależności od spełniających parametrów pracy i celu przeznaczenia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W garażu były stare maszyny i urządzenia.

 (1.1) Urządzenie wydawało wysoki pisk i błyskało niebieskimi światełkami.

 (1.2) Piotr zajmował się urządzeniem sceny i nagłośnieniem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuʒɔ̃nˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: užõnʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. urządzać, urządzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aparat, maszyna

Wiktionary


urządzeniowy

przymiotnik od: urządzenie


SJP.pl


urządziciel

dawniej: osoba, która urządza, ustanawia coś


SJP.pl


urządzicielka

dawniej: kobieta, która urządza, ustanawia coś


SJP.pl


urządzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. urządzać)

 (1.1) wyposażyć coś w odpowiednie urządzenia, zorganizować wystrój

 (1.2) zorganizować jakieś wydarzenie

 (1.3) stworzyć komuś odpowiednie warunki

 (1.4) ułożyć według planu, uregulować, ustanowić

 (1.5) iron. pot. postawić kogoś w niewygodnym położeniu, źle się przysłużyć komuś

czasownik zwrotny dokonany urządzić się (ndk. urządzać się)

 (2.1) zagospodarować się, zainstalować się gdzieś

 (2.2) daw. przest. ustalić coś z kimś

 (2.3) iron. pot. żart. narobić sobie kłopotu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowożeńcy urządzili swoje mieszkanie: pomalowali ściany, wstawili meble i kwiaty oraz położyli dywany.

 (1.2) Mój znajomy urządzi prywatkę w przyszły weekend.

 (1.3) Ten leniuch zawsze się dobrze urządza: dzisiaj wszyscy myśleli, że ciężko pracuje, a on tylko parzył kawę dla szefa.

 (1.3) Spokojnie. My go urządzimy w tej Warszawie.

 (1.4) (…) ja do rady młoda. / Co Pan urządzisz, na to całym sercem zgoda!

 (1.5) Ale mnie urządziłeś! Teraz muszę wszystko wpisywać jeszcze raz!

 (2.1) Jestem zadowolony z tego, jak się tu urządziliśmy.

 (2.2) (…) Kostuś, przyjąwszy natychmiast rządcę i urządziwszy się z nim o regularne przysyłanie pieniędzy, (…) wziął całą gotówkę (…).

 (2.3) Ale się tym urządziłem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urządzenie n., urząd mrz., urządzanie n.

 czas. urządzać ndk.

 przym. urzędniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaprojektować, wyposażyć

 (1.2) zorganizować

 (1.4) ustanowić, uregulować

 (2.1) zagospodarować się, zainstalować się

 (2.2) ustalić

Wiktionary


urządzonko

zdrobnienie od: urządzenie


SJP.pl


urządzony

mający dobrą sytuację życiową, zawodową


SJP.pl


urzęd.

skrót od: urzędowość, urzędowy, urzędowo (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


urzędas

pogardliwie: urzędnik - człowiek pracujący w urzędzie; urzędniczyna, urzędniczek, gryzipiórek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pogard. urzędnik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś wydanie pozwolenia na budowę urzędas może sobie wydłużać pod różnymi pretekstami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈʒɛ̃ndas, AS: užẽndas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urząd m., urzędnik m., urzędniczyna m., urzędniczka ż., urzędowanie n., pourzędowanie n.

 czas. urzędować ndk., pourzędować dk.

 przym. urzędowy, urzędniczy

 przysł. urzędowo, urzędniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pejor. urzędniczyna, gryzipiórek, biurokrata, skryba; książk. biuralista, człowiek zza biurka, czynownik

Wiktionary


urzędaska

pogardliwie: urzędniczka - kobieta pracująca w urzędzie; urzędniczyna


SJP.pl


urzędnictwo

przestarzale: ogół urzędników


SJP.pl


urzędniczek

pogardliwie: urzędnik - człowiek pracujący w urzędzie; urzędas, urzędniczyna, gryzipiórek


SJP.pl


urzędniczka

kobieta pracująca w urzędzie, zajmująca jakieś stanowisko w administracji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta pracująca w urzędzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Byłam dziś w skarbówce i bardzo miła urzędniczka pomogła mi wypełnić PIT.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuʒɛ̃ndʲˈɲit͡ʃka, AS: užẽndʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urząd m., urzędas m., urzędowanie n., urzędowość ż.

:: fm. urzędnik m.

 czas. urzędować

 przym. urzędniczy, urzędowy

 przysł. urzędowo

Wiktionary


urzędniczy

charakterystyczny dla urzędnika, związany z urzędnikiem, złożony z urzędników; biurowy, sekretarski


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do urzędnika

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z urzędnikiem, dotyczący urzędnika

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla urzędnika, mający cechy urzędnika

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyjaciele przyjaciół rozpoczęli walkę o urzędnicze stanowiska w najróżniejszych resortach.

 (2.1) Pan Zygmunt żyje z urzędniczej emerytury, dostając na rękę 3 tys. złotych.

 (3.1) Epidemia urzędniczej niekompetencji rozlewa się na cały kraj od lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urząd mrz., urzędnik mos., urzędniczka ż., urzędas mos., urzędniczyna mos., urzędówka ż., urzędowanie n., urzędzik mrz.

 czas. urządzać ndk., urządzić dk., urzędować ndk.

 przym. urzędowy, wewnątrzurzędowy, wokółurzędowy

 przysł. urzędowo, urzędniczo

Wiktionary


urzędniczyna

pogardliwie: urzędnik - człowiek pracujący w urzędzie; urzędas, urzędniczek, gryzipiórek


SJP.pl


urzędniczyć

potocznie: pracować jako urzędnik; urzędować


SJP.pl


urzędnik

osoba pracująca w jakimś urzędzie, zajmująca jakieś stanowisko w administracji; pracownik administracyjny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba pracująca w jakimś urzędzie, pełniąca jakąś funkcję w administracji; także: osoba sprawująca jakiś urząd;

Wiktionary

na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na czele nomu stał urzędnik zwany strategiem, który jednak zatracił całkowicie funkcje wojskowe związane z tą nazwą.

 (1.1) Niefortunna wypowiedź nieradzącego sobie z językiem obcym urzędnika państwowego była z jednej strony dyplomatycznym zgrzytem, z drugiej – obiektem kpin, żartów i niezliczonych memów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈʒɛ̃ndʲɲik, AS: užẽndʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urząd m., urzędniczyna m., urzędowanie n.

:: zgrub. urzędas m.

:: fż. urzędniczka ż.

 czas. urzędować ndk.

 przym. urzędniczy, urzędowy

 przysł. urzędowo, urzędniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biuralista, człowiek zza biurka, czynownik; pejor. gryzipiórek, skryba, urzędas, urzędniczyna; stpol. czestnik

Wiktionary


urzędolić

pogardliwie: urzędować - pełnić funkcje urzędowe, zajmować stanowisko w jakimś urzędzie


SJP.pl


urzędomania

przesadna, nadmierna biurokracja, zbytnie przejmowanie się ważnością urzędów i urzędników


SJP.pl


urzędomat

samoobsługowe urządzenie multimedialne do składania i drukowania dokumentów bez udziału urzędnika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) neol. urządzenie, które pozwala na odbiór dokumentów i załatwienie innych spraw poza godzinami pracy urzędu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Urzędomat wydaje potwierdzenie wprowadzenia deklaracji z fotografią lewego górnego rogu dokumentu, z NIP-em składającego, datą i godziną wykonania operacji.

Wiktionary


urzędowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sprawowanie urzędu; wykonywanie obowiązków urzędnika

 (1.2) pełnienie pracy, dyżuru

Wiktionary

Urzędowanie (ang. "Clockwatchers") – amerykański komediodramat z 1997 roku wyreżyserowany przez Jilla Sprechera. Wyprodukowany przez Goldcrest Films International i John Flock Productions.

Premiera filmu miała miejsce 15 maja 1998 roku w Stanach Zjednoczonych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. urząd mrz., urzędnik mos., urzędas mos., urzędniczka ż.

 czas. urzędować ndk.

 przym. urzędniczy

Wiktionary


urzędować

1. pracować jako urzędnik; urzędniczyć;
2. pracować w określonych godzinach


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (brak dk.)

 (1.1) pełnić obowiązki urzędnika

 (1.2) pracować w określonych godzinach

 (1.3) pot. przebywać, pracować w jakimś miejscu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urzędnik mos., urzędowanie n., urząd mrz., urzędas mos., urzędniczka ż.

 przym. urzędujący, urzędowy, urzędniczy

Wiktionary


urzędowianin

mieszkaniec Urzędowa (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Urzędowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Urzędów m.

:: fż. urzędowianka ż.

 przym. urzędowski

Wiktionary


urzędowianka

mieszkanka Urzędowa (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Urzędowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Urzędów m.

:: fm. urzędowianin m.

 przym. urzędowski

Wiktionary


urzędowny

przestarzale: urzędowy


SJP.pl


urzędowski

przymiotnik od: Urzędów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Urzędowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Urzędów m., urzędowianin m., urzędowianka ż.

Wiktionary


urzędowy

przymiotnik od: urząd


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący urzędu

 (1.2) oficjalnie przyjęty

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Językiem urzędowym Wielkiej Brytanii jest angielski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuʒɛ̃nˈdɔvɨ, AS: užẽndovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urzędas m., urzędowość ż., urzędnik m., urzędniczka ż., urząd mrz.

 przysł. urzędowo

 czas. urzędować ndk.

 przym. urzędniczy

Wiktionary


urzędzik

zdrobnienie od: urząd


SJP.pl


urzędów

organ władzy publicznej o określonym zakresie działania


SJP.pl

}|-

Urzędów – miasto w województwie lubelskim, w powiecie kraśnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Urzędów.

Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. Urzędów liczył 1694 mieszkańców.

Wikipedia


urzędówka

1. potocznie: sprawa prowadzona z urzędu;
2. potocznie: gazeta urzędowa


SJP.pl

Urzędówka – rzeka, prawy dopływ Wyżnicy o długości 29,95 km.

Rzeka przepływa przez gminy Wilkołaz i Urzędów w powiecie kraśnickim.

Wikipedia


urzęsiony

pokryty rzęskami; urzęszony


SJP.pl


urzęsić

rzadko: urzęsić się - pokryć się włoskami, rzęskami; orzęsić się


SJP.pl


urównać

przestarzale: wyrównać, zrównać


SJP.pl


urównywać

przestarzale: wyrównywać, zrównywać


SJP.pl


uróść

przestarzałe: urosnąć


SJP.pl


uróżować

1. ubarwić różem (środkiem kosmetycznym); naróżować;
2. dawniej: pomalować usta na różowo


SJP.pl


urąbać

1. zgromadzić przez rąbanie jakąś ilość czegoś, zwłaszcza drewna, gałęzi; narąbać;
2. oddzielić kawałek czegoś przez rąbanie; odrąbać, uciąć, odciąć;
3. pospolicie: ubrudzić;
4. urąbać się - pospolicie: ubrudzić się


SJP.pl


urąbek

rodzaj mięczaków z gromady małży


SJP.pl


urąbkowate

rodzina małży z rzędu Veneroida, do której należy około 60 współcześnie żyjących gatunków


SJP.pl

Ur

Wikipedia


urąbkowaty

o cechach urąbkowatych (rodzina małży)


SJP.pl


urąbywać

uderzając czymś ostrym, oddzielać od całości; odrąbywać


SJP.pl


urąg

ptak z rzędu wróblowatych, mający zdolność naśladowania zasłyszanych głosów, występujący w Ameryce Północnej; przedrzeźniacz


SJP.pl


urągający

stanowiący dla kogoś obrazę, przynoszący ujmę; ubliżający, znieważający, obrażający


SJP.pl


urąganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) okazywanie złości, ubliżanie komuś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla Ciebie bowiem znoszę urąganie / i hańba twarz mi okrywa.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. urągać ndk.

Wiktionary


urągać

1. złorzeczyć, wymyślać komuś, szydzić, drwić;
2. przynosić ujmę


SJP.pl


urągliwiej

stopień wyższy od przysłówka: urągliwie


SJP.pl


urągowisko

drwienie z kogoś, wyśmiewanie


SJP.pl


urępny

przymiotnik

 (1.1) stpol. piękny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈrɛ̃mpnɨ, AS: urẽmpny

Wiktionary


urżnąć

1. odciąć, oderżnąć;
2. upić nadużywając alkoholu


SJP.pl


us

[czytaj: u-ES] skrót od:
1. Uniwersytet Szczeciński;
2. urząd skarbowy; fiskus, skarbówka


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = eduk. Uniwersytet Szczeciński

 (1.2) = adm. praw. urząd skarbowy

 (1.3) = astr. Układ Słoneczny

 (1.4) = środ. wojsk. ubiór skoczka (wojsk powietrznodesantowych)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • US, U.S. – skrót od (Stany Zjednoczone)
  • US – kod ISO 3166-1 dla tego państwa
  • .us – domena internetowa
  • US – kod IATA linii lotniczych US Airways
  • US Open – mistrzostwa USA w tenisie
  • Us – szósty studyjny (dziewiąty w ogóle) album Petera Gabriela.
  • US5 – zespół muzyczny
  • Układ Słoneczny
  • – związek sportowy
  • Us – kraina biblijna, ojczyzna Hioba
  • Uniwersytet Szczeciński
  • urząd skarbowy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: u‿ˈɛs, AS: u‿es

Wiktionary


usa

[czytaj: u-es-A] skrót od: United States of America - Stany Zjednoczone Ameryki


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju niemęskoosobowego, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) = ang. United States of America → Stany Zjednoczone Ameryki;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States of America, USA) – państwo federacyjne w Ameryce Północnej
  • Usa – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie dzierżyńskim
  • Usa – chutor na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie stołpeckim
  • Usa – miasto w Japonii, w prefekturze Ōita, na wyspie Kiusiu
  • Usa – obszar miasta w Japonii w prefekturze Kōchi
  • Usa – rzeka na Białorusi
  • Usa – rzeka na Białorusi
  • Usa – rzeka w Niemczech
  • Usa – rzeka w Rosji, w dorzeczu Obu
  • Usa – rzeka w Rosji, w dorzeczu Peczory
  • USA – koncertowy album brytyjskiej grupy King Crimson
  • USA – album amerykańskiej grupy hip-hopowej Flatlinerz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Serwery Wikisłownika umiejscowione są w USA.

 (1.1) USA ze spokojem przyjęły opublikowanie przez Greenpeace poufnych dokumentów dotyczących negocjowanej umowy o wolnym handlu między UE a USA.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: u‿ɛs‿ˈa, AS: u‿es‿a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) St. Zj.; Stany Zjednoczone Ameryki, Stany Zjednoczone; pot. Stany, Ameryka, Wuj Sam

Wiktionary


usadawiać

posadawiać;
1. umieszczać, sadzać kogoś wygodnie; usadzać;
2. umieszczać, umiejscawiać coś gdzieś;
3. umieszczać kogoś na wysokim stanowisku w firmie


SJP.pl


usadowiać

rzadko: usadawiać;
1. umieszczać, sadzać kogoś wygodnie; usadzać;
2. umieszczać, umiejscawiać coś gdzieś;
3. umieszczać kogoś na wysokim stanowisku w firmie


SJP.pl


usadowić

1. umieścić, posadzić kogoś wygodnie; usadzić;
2. umieścić, umiejscowić coś gdzieś;
3. umieścić kogoś na wysokim stanowisku w firmie


SJP.pl


usamodzielniony

taki, który się usamodzielnił; niezależny


SJP.pl


usamodzielnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. usamodzielniać)

 (1.1) dokonany od|usamodzielniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌusãmɔˈd͡ʑɛlʲɲit͡ɕ, AS: usãmoʒ́elʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. usamodzielnienie n.

 czas. usamodzielniać ndk.

Wiktionary


usankcjonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|usankcjonować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌusãŋkt͡sʲjɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: usãŋkcʹi ̯õnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. usankcjonować

Wiktionary


usankcjonować

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) autorytatywnie zatwierdzić, nadać moc prawną lub urzędową

 (1.2) zaaprobować, przyzwolić na coś, uznać za dopuszczalne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dekretem Rady Ministrów (5 VII 1946) usankcjonowano cenzurę.

 (1.2) Bardzo słusznie, tylko że przy okazji sejm usankcjonował instytucję płatnego donosiciela.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌusãŋkt͡sʲjɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: usãŋkcʹi ̯õnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. usankcjonowanie n.

 czas. sankcjonować ndk.

Wiktionary


usarek

husarski strój noszony w XVII wieku, aksamitna karmazynowa kurtka ze złotymi guzikami


SJP.pl


usarka

husarski strój noszony w XVII wieku, aksamitna karmazynowa kurtka ze złotymi guzikami


SJP.pl


usarski

dawny przymiotnik od: usarz, usar


SJP.pl


usarzów

Usarzów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Lipnik. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Wikipedia


usatysfakcjonowany

przymiotnik

 (1.1) odczuwający uczucie spełnienia z powodu osiągnięcia czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jestem usatysfakcjonowany z wyników mojej pracy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zadowolony

Wiktionary


usatysfakcjonować

zaspokoić czyjeś ambicje, potrzeby, pragnienia; zadowolić, ukontentować


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. satysfakcjonować)

 (1.1) sprawić komuś satysfakcję; zaspokoić czyjeś oczekiwania, potrzeby lub uczucia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chciał usatysfakcjonować klienta doskonałą obsługą.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. satysfakcjonujący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zadowolić, zaspokoić

Wiktionary


usb

[czytaj: u-es-be]
1. skrót od: Universal Serial Bus, uniwersalna magistrala szeregowa umożliwiająca podłączenie do komputera wielu urządzeń peryferyjnych;
2. skrót od: Uniwersytet Stefana Batorego


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = elektron. ang. Universal Serial Bus → uniwersalna magistrala szeregowa; rodzaj portu komunikacyjnego w urządzeniach elektronicznych;

Wiktionary

USB (od Universal Serial Bus), uniwersalna magistrala szeregowa – komputerowe złącze komunikacyjne (tak zwany port lub interfejs) zastępujące stare porty szeregowe i porty równoległe. Zostało opracowane przez firmy Microsoft, Intel, Compaq, IBM i DEC, które w celu rozwoju i wsparcia tego standardu powołały USB Implementers Forum, Inc..

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kupiłem klawiaturę pod USB.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: u‿ɛz‿ˈbɛ, AS: u‿ez‿be

Wiktionary


usc

[czytaj: u-es-CE] skrót od: Urząd Stanu Cywilnego


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = adm. urząd stanu cywilnego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • urząd stanu cywilnego – skrót używany również w nazwach konkretnych urzędów, np. USC w Wolinie
  • Urząd Służby Cywilnej
  • United States Code − amerykański akt normatywny kodyfikujący prawo federalne
  • University of Southern California − uniwersytet w Kalifornii

Wikipedia

Wymowa:

IPA: u‿ɛs‿ˈt͡sɛ, AS: u‿es‿ce

Wiktionary


usceniczniać

przygotowywać do wystawienia na scenie w postaci przedstawienia, nadawać formę dramatu; dramatyzować


SJP.pl


uscenicznić

przygotować do wystawienia na scenie w postaci przedstawienia, nadać formę dramatu; udramatyzować


SJP.pl


uschnięty

o roślinach i ich częściach: obumarły, zasuszony


SJP.pl


uschnąć

o roślinach i ich częściach: obumrzeć, zasuszyć się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. usychać)

 (1.1) bot. zginąć z braku wody

 (1.2) przen. bardzo przeżyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uschnięcie n.

Wiktionary


uschły

o roślinach i ich częściach: obumarły, zasuszony


SJP.pl


usd

[czytaj: u-es-DE] skrót od: ang. United States Dollar - dolar amerykański


SJP.pl


usenet

ogólnoświatowy system grup dyskusyjnych w internecie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) inform. część Internetu pozwalająca na dyskusję wszystkich użytkowników za pośrednictwem grup dyskusyjnych;

Wiktionary

Usenet ( User Network) – ogólnoświatowy system grup dyskusyjnych, z którego można korzystać przez Internet.

Składa się on z tysięcy grup tematycznych, ułożonych w strukturę hierarchiczną.

Wiadomości przypominające pocztę elektroniczną użytkownicy wysyłają do serwerów Usenetu, a serwery tworzące sieć P2P automatycznie wymieniają je między sobą.

Wikipedia


usenetowy

→ usenet, → Usenet


SJP.pl

Patrz:

usenet, → Usenet

usenko

nazwisko


SJP.pl


user

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) inform. pot. użytkownik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjuzɛr, AS: i ̯uzer

Wiktionary


usg

skrót od: ultrasonografia, ultrasonograf (odczytywany jako cały, odmienny wyraz lub u-es-gie); usg.


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

 (1.1) = techn. med. wet. ultrasonografia

 (1.2) = techn. med. wet. ultrasonograf

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ultrasonografia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W badaniu USG radiolog wykrył coś w rodzaju tętniaka, skierował więc mnie do angiologa.

 (1.1) Diagnostyka nadprodukcji hormonów obejmuje testy laboratoryjne mierzące poziom hormonów we krwi lub moczu, testy dynamiczne oceniające funkcję gruczołów oraz badania obrazowe (USG, TK, MRI) identyfikujące potencjalne zmiany anatomiczne.

 (1.2) Zakupiono także nowe aparaty USG z opcjami do badań echokardiograficznych, a także ergometr do prób wysiłkowych z bieżnią, holter ciśnieniowy, 2 defibrylatory oraz 2 elektrokardiografy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) usg.

Wiktionary


usg.

skrót od: ultrasonografia, ultrasonograf (odczytywany jako cały, odmienny wyraz lub u-es-gie); USG


SJP.pl


usher

Us

Wikipedia


usia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Urszula

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odwiedziłam ciocię Usię, gdy byłam w Katowicach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Urszulka ż., Uleńka ż., Urszula ż., Ula ż., Ulka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ula, Ulka, Uleńka

Wiktionary


usiadać

zajmować miejsce do siedzenia


SJP.pl


usiany

1. wystąpić gdzieś w dużej liczbie; upstrzyć;
2. przenośnie: pokryć jakąś przestrzeń dużą liczbą czegoś


SJP.pl

Usiany ( Усяны; Усяны) – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Mieżany.

Wikipedia


usiatkowany

borowik usiatkowany - gatunek grzybów z rodziny borowikowatych


SJP.pl


usiać

1. wystąpić gdzieś w dużej liczbie; upstrzyć;
2. przenośnie: pokryć jakąś przestrzeń dużą liczbą czegoś


SJP.pl


usidlanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|usidlać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. usidlać ndk.

Wiktionary


usidlić

poddać kogoś swojemu wpływowi; omotać, zbałamucić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. usidlać)

 (1.1) dokonany od|usidlać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. usidłanie n., usidlenie n., sidło ż., usidłać dk.

Wiktionary


usiec

1. dawniej: zabić bronią sieczną;
2. dawniej, dziś regionalnie: ukosić (skosić pewną ilość czegoś, np. trawy, zboża)


SJP.pl


usieciowanie

połączyć łańcuchy polimerów w trójwymiarową sieć


SJP.pl

Us

Wikipedia


usieciować

połączyć łańcuchy polimerów w trójwymiarową sieć


SJP.pl


usiedzieć

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) pozostać nieruchomym w siedzącej pozycji

 (1.2) zostać dłużej w jednym miejscu bez opuszczania lub wychodzenia

 (1.3) daw. wyjść bezpiecznie podczas siedzenia

 (1.4) daw. siedząc, zaczekać na coś albo złapać coś

czasownik zwrotny dokonany usiedzieć się

 (2.1) daw. ekspr. to samo co (1.2)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siad mrz.

 wykrz. siad

 czas. siadać, siedzieć, wsiadać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wysiedzieć

Wiktionary


usiewać

rzadko, przenośnie: pokrywać jakąś przestrzeń dużą liczbą czegoś, np. usiewać niebo gwiazdami


SJP.pl


usilnie

przysłówek sposobu

 (1.1) z wysiłkiem, uparcie, wytrwale, gorliwie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Starzec usilnie ostrzegał młodzieńca przed chęcią sprawdzenia tej legendy i narażenia swego szczęścia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈɕilʲɲɛ, AS: uśilʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. usilność ż., osiłek mos., wysilanie n., siła

 czas. usiłować

 przym. usilny, silny, bezsilny

 przysł. silnie

 licz. siła

Wiktionary


usilniej

stopień wyższy od przysłówka: usilnie


SJP.pl


usilniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: usilny


SJP.pl


usilność

dawniej: usilne staranie się o coś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest usilne; cecha tych, którzy są usilni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. usilny

 przysł. usilnie

 rzecz. siła ż.

 licz. siła

Wiktionary


usilny

taki, w którego włożono wiele wysiłku; gorliwy; intensywny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, w który ktoś wkłada wiele wysiłku

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. usilnie, siłą

 rzecz. siła ż., osiłek mos., wysilanie n., usilność ż.

 licz. siła

 przym. bezsilny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gorliwy, niesłabnący, nieustający, wytężony

Wiktionary


usiąść

zająć miejsce siedzące


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. siadać)

 (1.1) zająć miejsce siedzące, przejść do siedzenia

 (1.2) o zwierzętach i maszynach latających wylądować

czasownik zwrotny dokonany usiąść się

 (2.1) reg-pl|Poznań. usiąść (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cała nasza rodzina usiadła w jadalni i zjedliśmy razem obiad.

 (1.2) Marysi na ramieniu usiadła biedronka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuɕɔ̃w̃ɕt͡ɕ, AS: uśõũ̯ść

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wsiadać, siedzieć, ndk. siadać, dk. siąść

Wiktionary


usiłowania

usilnie próbować coś zrobić


SJP.pl


usiłowanie

usilnie próbować coś zrobić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|usiłować.

Wiktionary

należy dopracować:

"przedstawiono sytuację tylko z perspektywy – ". Pomóż poprawić.

Usiłowanie – jedna z form stadialnych przestępstwa. Art. 13 § 1 k.k. z pojęciem usiłowania wiąże występowanie trzech przesłanek:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌuɕiwɔˈvãɲɛ, AS: uśiu̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. usiłować

 rzecz. wysilanie n., osiłek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) próbowanie, staranie, dążenie

Wiktionary


usiłować

usilnie próbować coś zrobić


SJP.pl

czasownik

 (1.1) bardzo usilnie starać się; działać w celu osiągnięcia czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu autorów usiłowało pogrupować poszczególne zależności i ustalić czynniki najważniejsze.

 (1.1) Na próżno kapela wygrywała skoczne dryganty, sztajery i menuety, liberia, w białych kosmatych surdutach, niestrudzenie roznosiła słodkie muszkatele i alikanty, a czarujące gospodynie usiłowały ożywić gnuśną zabawę - nuda nie dała się rozproszyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuɕiˈwɔvat͡ɕ, AS: uśiu̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiłek mos., wysilanie n., usiłowanie

 przysł. usilnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) próbować, starać się

Wiktionary


usjp

skrótowiec

 (1.1) = Uniwersalny słownik języka polskiego

Wiktionary


usk

skrót od: Urząd do Spraw Kombatantów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Usk – miasto w Walii
  • Usk – rzeka w Walii
  • Usk – zamek w Walii, w mieście Usk
  • Usk – obszar niemunicypalny w Stanach Zjednoczonych, w stanie Waszyngton
  • Usk – osada w Kanadzie, w prowincji Kolumbia Brytyjska
  • USK – niemiecka organizacja oceniająca zawartość gier komputerowych
  • Thomas Usk – podszeryf Londynu

Wikipedia


uskior

skrót od: Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych


SJP.pl


uskok

1. skok do tyłu, w bok;
2. pionowa ściana grani;
3. archit. załamanie się dwóch elementów o płaszczyznach równoległych do siebie;
4. przesunięcie się mas skalnych względem siebie i szczelina tak powstała; dyslokacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) skok do tyłu lub w bok wykonany w celu uniknięcia jakiegoś niebezpieczeństwa

 (1.2) geol. pęknięcie mas skalnych, wzdłuż którego nastąpiło ich przesunięcie względem siebie;

 (1.3) fonet. obniżenie wysokości dźwięku między sylabami lub wyrazami języka tonalnego, w IPA oznaczane symbolem ꜜ datadef|od 1969.

Wiktionary

Uskok – struktura tektoniczna powstała w wyniku rozerwania mas skalnych i przemieszczenia ich wzdłuż powstałej powierzchni (lub wąskiej strefy zniszczenia), zwanej powierzchnią uskoku (lub strefą uskokową). Uskokom mogą towarzyszyć inne struktury tektoniczne (przyuskokowe podgięcia warstw, fałdy, fleksury).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od uderzenia kamieniem uratował się zręcznym uskokiem.

 (1.3) Uskok został rozpoznany jako odrębne zjawisko w tonologii języków afrykańskich (akan i innych kwa) bardzo wcześnie, bo już w końcu XIX wieku, późniejsze badania znacznie poszerzyły listę języków, które tę cechę posiadają i pozwoliły rozpoznać jej funkcje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuskɔk, AS: uskok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uskakiwanie n.

 czas. skoczyć, uskakiwać ndk., uskoczyć dk.

 przym. uskokowy

Wiktionary


uskokowy

przymiotnik od: uskok


SJP.pl


uskrzydlający

nadawać czemuś lekkości, pędu


SJP.pl

Patrz:

uskrzydlać

uskrzydlać

nadawać czemuś lekkości, pędu


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) dodawać lekkości

 (1.2) dawać energię, zapał i natchnienie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzydło n., skrzydełko n.

 czas. uskrzydlić dk.

Wiktionary


uskrzydlić

czasownik przechodni dokonany (ndk. uskrzydlać)

 (1.1) dokonany od|uskrzydlać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzydło n., skrzydełko n.

 czas. uskrzydlać ndk.

Wiktionary


uskrzydlony

przymiotnik

 (1.1) taki, który posiada skrzydła lub skrzydełka

forma czasownika.

 (2.1) ims. przymiotnikowy bierny od: uskrzydlać

 (2.2) przen. taki, któremu coś dodało energii do działania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuskʃɨˈdlɔ̃nɨ, AS: uskšydlõny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrzydlaty

Wiktionary


uskrómnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uskrómnić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uskrómnić

Wiktionary


uskrómnić

czasownik dokonany

 (1.1) gwara. kociewska posprzątać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I znówki żam nié zdónżyła uskrómnić ta chałupa. → I znowu nie zdążyłam posprzątać tej chałupy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uskrómnienie n.

Wiktionary


uskutecznić

czasownik przechodni dokonany (ndk. uskuteczniać)

 (1.1) dokonany od|uskuteczniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uskutecznianie n., uskutecznienie n., skuteczność ż.

 przym. skuteczny

 przysł. skutecznie

Wiktionary


uskąpiać

dawniej: skąpić, poskąpiać;
1. nie dawać komuś czego lub dać za mało;
2. obdarzać czymś w ograniczonym stopniu;
3. żałować czegoś sobie


SJP.pl


usl

skrót od: Urzędowy Spis Leków


SJP.pl


usmarkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|usmarkać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. usmarkać dk.

 rzecz. smarkacz mos.

Wiktionary


usmarkany

potocznie: taki, który się usmarkał; zasmarkany


SJP.pl


usmarowywać

potocznie:
1. brudzić coś czymś;
2. usmarowywać się - brudzić samego siebie


SJP.pl


usmażyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. smażyć)

 (1.1) dokonany od|smażyć.

czasownik zwrotny dokonany usmażyć się (ndk. smażyć się)

 (2.1) dokonany od|smażyć się.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smażony

 rzecz. smażenie n., usmażenie n.

Wiktionary


usmoł

gwarowo: skorupa utworzona m.in. z żywicy i ziemi na szczecinie dzika, powstała przy ocieraniu się zwierzęcia o drzewa


SJP.pl


usmuklić

rzadko: uczynić smukłym, szczupłym; wysmuklić


SJP.pl


usnarz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Szudziałowo;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Usnarz Dolny
  • Usnarz Górny
  • Usnarszczyzna
  • Makarowce (Usnarz)
    • Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Makarowcach (Usnarzu)
  • Usnarka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Afgańczycy z Usnarza okazali się być Irakijczykami sprowadzonymi przez Białorusinów.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Usnarz Górny

Wiktionary


usnoplany

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zakatarzony

Wiktionary


usnuć

1. przędąc wytworzyć nitkę; uprząść;
2. zaplanować coś, ułożyć


SJP.pl


usnąć

pogrążyć się we śnie; zasnąć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. usypiać)

 (1.1) zasnąć, zacząć spać

 (1.2) przen. o miejscu: stać się cichym, spokojnym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po raz pierwszy doznała pewnej ulgi, po łzach obfitych i usnęła następnie na kilka godzin, ukołysana jak dziecko w ramionach Nataszki.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zasnąć

Wiktionary


usos

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

 (1.1) = inform. eduk. Uniwersytecki System Obsługi Studiów

Wiktionary


usowicz

nazwisko


SJP.pl


usp

Unique Selling Proposition, unikatowa propozycja sprzedaży, rodzaj strategii stosowanej w reklamie, opartej na wyobrażeniu towaru, na wzbudzanych przez niego uczuciach i emocjach


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • unique selling proposition – unikatowa cecha oferty
  • Universidade de São Paulo – Uniwersytet w São Paulo
  • University of the South Pacific – Uniwersytet Południowego Pacyfiku
  • Ukraińska Partia Socjalistyczna
  • USS Saint Paul – amerykańskie okręty
  • pistolet HK USP – niemiecki pistolet
  • United States Pharmacopeia – farmakopea amerykańska

Wikipedia


uspakajający

→ uspakajać


SJP.pl

Patrz:

uspakajać

uspakajać

uspokajać;
1. nakłaniać kogoś do spokoju, ciszy, wprowadzać ład;
2. przywracać komuś spokój, usunąć przyczyny zdenerwowania; ukoić;
3. uspakajać się:
a) stać się spokojnym, cichym;
b) pozbywać się niepokoju, obaw; wyciszać się;
c) o burzy, śnieżycy: ustać


SJP.pl


uspantele

dawny język Indian w Gujanie


SJP.pl


uspienski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Boris Uspienski – filolog, mitograf
  • Eduard Uspienski – pisarz
  • Filoteusz (Uspienski) – rosyjski biskup prawosławny
  • Fiodor Uspienski – historyk, bizantynolog
  • Gleb Uspienski – pisarz
  • Piotr Uspienski – filozof
  • Porfiriusz (Uspienski) – biskup czehryński
  • Tadeusz (Uspienski) – rosyjski biskup prawosławny

Wikipedia


uspokajacz

rzadko: środek uspokajający


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. ten, kto wprowadza spokój, ład, porządek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) pot. rzecz, która uspokaja

 (2.2) pot. lek, środek uspokajający

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pfuel zaopatrzony w działa i w bagnety, przyjeżdżał jako rozjemca i uspokajacz i ażeby wedle nowo zdobytych przez swój naród zasad wolności i braterstwa kraj uspokoić i sprawiedliwość komu należało wymierzyć, ogłosił prawo doraźne, na mocy którego każdy Polak schwytany z bronią w ręku miał być natychmiast rozstrzelany [...].

 (2.1) Dla różnych ludzi uspokajacz może mieć inną formę, jeden idzie na papierosa, drugi zagra w jakąś grę, trzeci będzie żuł gumę, kolejny pójdzie coś zjeść (choćby czekoladę), czegoś się napić. Jeszcze inny będzie medytował, słuchał swojego oddechu, powtarzał jakąś mantrę, słuchał jakiejś piosenki, modlił się, czy cokolwiek innego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, pokój mrz., spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uspokoiciel

Wiktionary


uspokajająco

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób uspokajający

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szum fal działa niezwykle uspokajająco.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uspokajać, uspokoić, spokoić

 przym. uspokajający, spokojniuchny, spokojniusieńki, spokojniuteńki, spokojniutki, spokojno, spokojny

 wykrz. spoczko, spoko, spokojnie, spox

 partyk. spoczko, spoko

 rzecz. uspokajacz mos./mrz., spokój mrz., spokojny, spokojność ż., spokojnik mos., spokojnica ż.

 przysł. spokojnie, spokojniuchno, spokojniusieńko, spokojniuteńko, spokojniutko, spokojno

Wiktionary


uspokajający

uspakajać;
1. nakłaniać kogoś do spokoju, ciszy, wprowadzać ład;
2. przywracać komuś spokój, usunąć przyczyny zdenerwowania; ukoić;
3. uspokajać się:
a) stać się spokojnym, cichym;
b) pozbywać się niepokoju, obaw; wyciszać się;
c) o burzy, śnieżycy: ustać


SJP.pl

imiesłów przymiotnikowy czynny

 (1.1) taki, który uspokaja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znany jest też z produkcji witamin i valium — przez dziesięciolecia najczęściej używanego leku uspokajającego, który wynaleziony w 1963 r. przyniósł koncernowi miliardy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniusieńki, spokojniuchny, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony

Wiktionary


uspokajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uspokajać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co działa na płaczące maluchy? Niektóre sposoby ich uspokajania i usypiania są co najmniej dziwne…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuspɔkaˈjä̃ɲɛ, AS: uspokai ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary


uspokajać

uspakajać;
1. nakłaniać kogoś do spokoju, ciszy, wprowadzać ład;
2. przywracać komuś spokój, usunąć przyczyny zdenerwowania; ukoić;
3. uspokajać się:
a) stać się spokojnym, cichym;
b) pozbywać się niepokoju, obaw; wyciszać się;
c) o burzy, śnieżycy: ustać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. uspokoić)

 (1.1) przywracać spokój, utulać, łagodzić, usuwać obawy, zdenerwowanie

 (1.2) skłaniać, nawoływać do ciszy, milczenia, hamować, uciszać, wprowadzać ład, porządek

 (1.4) daw. nasycać, zaspokajać

 (1.5) rzad. załatwiać zadowalająco, regulować, spłacać

czasownik zwrotny niedokonany uspokajać się (dk. uspokoić się)

 (2.1) odzyskiwać spokój, stawać się spokojnym

 (2.2) wypogadzać się; o pogodzie, zjawiskach atmosferycznych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Utwory Chopina bardzo mnie uspokajają.

 (1.2) Nauczycielka krzyczała na klasę. Uspokajała młodzież już od dłuższego czasu, jednak nie dawało to żadnych rezultatów.

 (2.1) Powoli jednak zdawała się powracać do siebie i uspokajać się nieco, a ujmując mnie w swe ramiona, przycisnęła mnie do serca.

 (2.2) – Patrz! Pogoda się uspokaja. – Rzeczywiście! Widać, że deszcz przestaje padać; jeszcze godzina i będzie sucho.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuspɔˈkajät͡ɕ, AS: uspokai ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokój mrz., spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokajający, uspokojony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łagodzić, lać oliwę na wzburzone morze

 (1.2) uciszać, wyciszać

 (1.3) opanowywać, radzić sobie z czymś, naprawiać, porządkować, uporządkować, pot. ogarniać

 (1.4) nasycać, zaspokajać

 (1.5) regulować, spłacać, naprawiać

 (2.1) doznać spokoju, ostudzić emocje

 (2.2) rozpogadzać się, wypogadzać się

Wiktionary


uspokoiciel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. ten, kto uspokaja, uspokajający

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uspokoiciel świata, ożywiony duchem Ewangielji, wróci nadzieję wszystkim, walcząc błogosławionym orężem pokoju i religji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uspokajacz

Wiktionary


uspokoicielka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. kobieta, która uspokaja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oczy zaszły mu bielmem, lecz nogi kopały jeszcze czas jakiś ziemię, póki największa ludzka uspokoicielka, śmierć, nie pokryła mu nocą głowy i nie uspokoiła go na zawsze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary


uspokoić

czasownik przechodni dokonany (ndk. uspokajać)

 (1.1) dokonany od|uspokajać.

czasownik zwrotny dokonany uspokoić się (ndk. uspokajać się)

 (2.1) dokonany od|uspokajać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już jednak znaleźli się mieszczanie, którzy starają się udobruchać i uspokoić ludzi. Udaje im się to w zupełności. Wnet jednak wyrusza tłum na odwach przy Bramie Świdnickiej, aby rozbroić znajdujących się tutaj żołnierzy.

 (2.1) Dlaczego jesteś taki wściekły? Uspokój się wreszcie i powiedz, co się stało!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuspɔˈkɔjit͡ɕ, AS: uspokoi ̯ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, pokój mrz., spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokajający, uspokojony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łagodzić

 (2.1) doznać spokoju, ostudzić emocje

Wiktionary


uspokojenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przywrócenie spokoju, odczasownikowy od|uspokoić.

 (1.2) spokój wewnętrzny, odprężenie po ustąpieniu niepokoju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rok 2022 przyniesie uspokojenie na linii USA–Chiny. Pojawi się okno możliwości.

 (1.3) Premier i szef MON na granicy polsko-białoruskiej. Mateusz Morawiecki: Jest szansa na uspokojenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuspɔkɔˈjɛ̇̃ɲɛ, AS: uspokoi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokój mrz., spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary


uspokojony

imiesłów przymiotnikowy bierny

 (1.1) taki, który pozbył się niepokoju, zdenerwowania

 (1.2) niczym niezakłócony, nieruchomy i cichy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniusieńki, spokojniuchny, uspokajający, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokajający

Wiktionary


usportawiać

wychowywać w duchu sportowym


SJP.pl


usportowić

wychować w duchu sportowym


SJP.pl


usposabiać

1. nastawiać kogoś na coś; wprowadzać w określony nastrój; nastrajać;
2. dawniej: czynić zdolnym do czegoś; dawniej: zaopatrywać, wyposażać w coś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) przest. uczyć, kształcić kogoś do czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sposobić

Wiktionary


usposobienie

książkowo:
1. cechy charakteru człowieka, sposób zachowywania się, reagowania; temperament, natura;
2. tymczasowy stan psychiczny; humor, nastrój


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) temperament, zespół stałych skłonności i cech psychicznych

 (1.2) nastrój, chwilowy stan psychiczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nie jestem dziś w przyjaznym usposobieniu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) charakter

 (1.2) nastrój

Wiktionary


usposobić

1. wpłynąć na kogoś w pewien sposób, uczynić skłonnym do czegoś;
2. uczynić podatnym na coś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. usposabiać)

 (1.1) dokonany od|usposabiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuspɔˈsɔbʲit͡ɕ, AS: usposobʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sposobić

Wiktionary


uspołecznienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sprawienie, że ktoś stanie się aktywny społecznie

 (1.2) sprawienie, że coś stanie się własnością spółdzielczą, społeczną lub państwową

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uspołeczniać ndk., uspołecznić dk.

 przysł. społecznie

Wiktionary


usprawiedliwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|usprawiedliwiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. usprawiedliwiać ndk.

 rzecz. sprawiedliwość ż.

Wiktionary


usprawiedliwiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. usprawiedliwić)

 (1.1) oczyszczać z zarzutów, podawać usprawiedliwienie

 (1.2) wyjaśniać motywy działania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuspravʲjɛˈdlʲivʲjät͡ɕ, AS: uspravʹi ̯edlʹivʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. usprawiedliwienie n., sprawiedliwość ż., usprawiedliwianie n.

 czas. usprawiedliwić dk.

Wiktionary


usprawiedliwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|usprawiedliwić.

Wiktionary

Nie mylić z: Uzasadnienie.

Usprawiedliwienie – uczynienie człowieka grzesznego sprawiedliwym w oczach Bożych, takim, jak gdyby wypełnił obowiązujące go przykazania. Termin "usprawiedliwienie" (gr. δικαιοω, w transkrypcji łacińskiej dikaioō – []) występuje w Liście do Rzymian, Galacjan, Liście do Tytusa oraz w Liście Jakuba, zaś sama koncepcja usprawiedliwienia występuje w wielu księgach Starego i Nowego Testamentu.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. usprawiedliwiać, usprawiedliwić

 rzecz. sprawiedliwość ż.

Wiktionary


usprawiedliwić

czasownik przechodni dokonany (ndk. usprawiedliwiać)

 (1.1) pokazać, że ktoś jest niewinny, uzasadniając jego postępowanie

 (1.2) pokazać, że jakieś działanie lub decyzja są konieczne lub zasadne

czasownik zwrotny dokonany usprawiedliwić się (ndk. usprawiedliwiać się)

 (2.1) wyjaśnić swoje postępowanie, starając się dowieść, że jest ono słuszne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden usprawiedliwił nieobecność chorobą, drugi wyjazdem za granicę.

 (1.2) W tłumie, jaki zebrał się samoczynnie wokół, przeważały nieprzyjazne nastroje, w pewnej mierze usprawiedliwione brakiem rzeczowej informacji.

 (2.1) Zawsze usprawiedliwią się tym, że sprawa była nagła, a nie mieli możliwości zasięgnięcia jego opinii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. usprawiedliwienie n., sprawiedliwość ż.

 czas. usprawiedliwiać ndk.

 przysł. usprawiedliwiająco

Wiktionary


usprawnieniowy

przymiotnik od: usprawnienie


SJP.pl


usprzętawiać

zaopatrywać, wyposażać w sprzęt


SJP.pl


usprzętowić

zaopatrzyć w sprzęt


SJP.pl


uspójniać

o tekście: sprawiać, że staje się spójny (logicznie powiązany)


SJP.pl


uspójnić

o tekście: sprawić, że stanie się spójny (logicznie powiązany)


SJP.pl


usrany

zasrany; wulgarnie:
1. ubrudzony własnymi odchodami;
2. nic niewart; kiepski, nędzny, marny;
3. budzący niechęć


SJP.pl


usrać

wulgarnie:
1. usrać sobie - ubzdurać sobie;
2. rozmieścić gdzieś dużo obiektów;
3. uczynić nieprzyjemnym, uprzykrzyć;
4. usrać się:
a) bardzo się zmęczyć;
b) zlekceważyć; olać, zlać;
c) ubrudzić się czymś;
d) zepsuć się; skopać się, schrzanić się;
e) uwziąć się, zawziąć się;
f) uprzeć się


SJP.pl


usrebrzać

nadawać srebrny kolor; posrebrzać, srebrzyć


SJP.pl


usrebrzyć

nadać srebrzystą barwę, srebrzysty połysk; osrebrzyć, posrebrzyć


SJP.pl


usrywać

wulgarnie:
1. zabrudzać;
2. usrywać się - brudzić się czymś


SJP.pl


uss

[czytaj: ju-es-ES] skrót od: United States Ship - Okręt Stanów Zjednoczonych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • United States Ship – Okręt Stanów Zjednoczonych (zobacz też: lista skrótowców przed nazwami okrętów)
  • Ukierunkowane szczelinowanie skał metodą strzelniczą – jedna z metod aktywnej profilaktyki tąpań
  • Ukraińscy Strzelcy Siczowi

Wikipedia


ussuri

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Azji płynąca przez Rosję i Chiny, uchodząca do Amuru;

Wiktionary

Ussuri (ros. Уссури; chiń. upr. 乌苏里江; chiń. trad. 烏蘇里江; pinyin "Wūsūlǐ Jiāng") – rzeka w Azji. Płynie w Rosji i Chinach. Źródła na wysokości 1682 m n.p.m. na stokach góry Śnieżnej w górach fałdowych Sichote Aliń i uchodzi do Amuru, jako jego prawy dopływ. Długość 897 km przy powierzchni dorzecza 193 000 km². Przepływ w dolnym biegu 1150 m³/sek.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Ussuryjsk mrz.

 przym. usuryjski, ussuryjski

Wiktionary


ussuryjsk

miasto w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w Kraju Nadmorskim, na Dalekim Wschodzie;

Wiktionary

Ussuryjsk (ros. Уссурийск) – miasto w Rosji (Daleki Wschód), centrum administracyjne Ussuryjskiego Okręgu Miejskiego w Kraju Nadmorskim, nad rzekami Razdolnaja, Komarowka i Rakowka. Miasto liczy 173 640 mieszkańców (2020). Położony 112 kilometrów na północ od Władywostoku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Ussuryjsku można zwiedzić zabytkowy monastyr.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ussuryjski

 rzecz. Ussuri mrz.

Wiktionary


ussuryjski

1. → Ussuryjsk (miasto w Rosji);
2. klon ussuryjski - gatunek drzewa z rodziny mydleńcowatych; klon koreański


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do rzeki Ussuri, związany z rzeką Ussuri

 (1.2) odnoszący się do Ussuryjska, związany z Ussuryjskiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W czasie wojny domowej większość kozaków ussuryjskich poparła białych.

 (1.2) Na ussuryjskim herbie widnieje sierp wbity w snop.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2) rzecz. Ussuryjsk m.

Wiktionary


ust-ilimsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie irkuckim, nad Angarą, w pobliżu ujścia Ilimu;

Wiktionary

Ust-Ilimsk ( Усть-Илимск, trb. "Ust´-Ilimsk") – miasto w azjatyckiej części Rosji, obwodzie irkuckim, nad Angarą i Zbiornikiem Ust-Ilimskim, w pobliżu ujścia Ilimu. Około 80,4 tys. mieszkańców (2020). W mieście działa 1 linia tramwajowa. W pobliżu miasta znajduje się port lotniczy Ust-Ilimsk.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ust-ilimski

Wiktionary


ust-ilimski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ust-Ilimskiem, dotyczący Ust-Ilimska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ust-Ilimsk mrz.

Wiktionary


ust-kamienogorsk

miasto w Kazachstanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Kazachstanie, administracyjne centrum obwodu wschodniokazachstańskiego;

Wiktionary

Ust-Kamienogorsk (kaz. Өскемен, "Öskemen"; ros. Усть-Каменогорск, "Ust´-Kamienogorsk") – miasto w Kazachstanie na przedgórzu Ałtaju, nad rzeką Irtysz. Stolica obwodu wschodniokazachstańskiego. Ludność: 378 161 mieszkańców (2025). Powierzchnia miasta wynosi około 540 km².

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ust-kamienogorski

Wiktionary


ust-ordyński

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. osiedle w Rosji, w obwodzie irkuckim;

Wiktionary

Ust-Ordyński (ros. Усть-Орды́нский, Ust´-Ordynskij) – osiedle w Rosji, w obwodzie irkuckim, ośrodek administracyjny Ust-Ordyńsko-Buriackiego Okręgu Autonomicznego.

Liczba mieszkańców w 2005 roku wynosiła ok. 14 300.

W mieście rozwinął się przemysł spożywczy oraz drzewny.

Wikipedia


ust-ługa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. osiedle w Rosji, w obwodzie leningradzkim, nad rzeką Ługą w pobliżu jej ujścia do Zatoki Fińskiej;

Wiktionary

Ust-Ługa (ros. Усть-Луга, "Ust´-Ługa") – osiedle w Rosji, w obwodzie leningradzkim, nad rzeką Ługą w pobliżu jej ujścia do Łużskiej guby, części Zatoki Fińskiej. Znajduje się około 110 km od Petersburga. W 2007 roku liczyła 2173 mieszkańców.

Wikipedia


ust.

skrót od:
1. ustęp;
2. ustawa


SJP.pl

skrót

 (1.1) = praw. ustęp

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stosowanie tymczasowych odstępstw, o których mowa w ust. 1, nie może powodować pogorszenia warunków pracy kierowców i poziomu bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustęp mrz.

Wiktionary


usta

1. otwór gębowy człowieka;
2. wargi; * forma narzędnika "usty" przestarzała, używana głównie w języku literackim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) anat. część ciała służąca głównie do spożywania pokarmów oraz artykulacji głosek;

 (1.2) dwie wargi ust (1.1), otworu gębowego człowieka;

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ten chłopak ma bardzo zmysłowe usta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈusta, AS: usta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustnik m., ustniczek m., ustność ż.

:: zdrobn. usteczka nmos.

 przym. ustny, ustnikowy, doustny, bezusty, wewnątrzustny

 przysł. ustnie, doustnie

 temsłow. -usty, usto-

Wiktionary


ustabilizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ustabilizować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak czy owak, dla sztuki miłość najwyraźniej przestaje być interesująca z chwilą ustabilizowania się związku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stabilizowanie n., stabilizacja ż.

 czas. ustabilizować dk., stabilizować ndk.

 przym. stabilny

 przysł. stabilnie

Wiktionary


ustak

gad z rzędu żółwi zamieszkujący rzeki i jeziora Afryki, Ameryki Północnej i Azji, żywiący się małżami i rybami, opuszczający środowisko wodne na czas składania jaj; charakteryzuje się częściowo zredukowanym pancerzem; żółwiak, żółw trójpazurzasty


SJP.pl


ustalacz

rodzaj urządzenia przytrzymującego


SJP.pl


ustalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ustalać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌustaˈlãɲɛ, AS: ustalãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ustalać, ustalić

Wiktionary


ustalać

czasownik przechodni niedokonany (dk. ustalić)

 (1.1) wybierać, wyznaczać, uzgadniać coś, jakąś wartość dla czegoś

 (1.2) stwierdzać coś po zbadaniu

 (2.2) stawać się stałym, nieruchomym

 (2.3) zaczynać ustabilizowane życie, zagospodarowywać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wydawca ustalił cenę komiksu na siedem złotych.

 (1.1) Dalej ustalacie, który z was jest mądrzejszy?

 (1.2) W trakcie śledztwa prokuratura ustaliła, że podejrzany ukrył broń w stodole

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈstalat͡ɕ, AS: ustalać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustalanie n., ustalenie

 przym. ustalony

Wiktionary

Synonimy:

 (2.3) statkować się

Wiktionary


ustalenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ustalić.

 (1.2) wynik ustalania, decyzja

 (1.3) ustalenia: wynik stwierdzenia stanu faktycznego

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nie przepadał za sentymentalnymi określeniami, choć często osobiście doglądał napraw, a wszystko we wnętrzu maszyny było przygotowane zgodnie z jego ustaleniami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌustaˈlɛ̃ɲɛ, AS: ustalẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ustalić, ustalać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) decyzja

Wiktionary


ustalić

czasownik przechodni dokonany (ndk. ustalać)

 (1.1) zob. ustalać.

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (2.1) daw. uczynić twardym jak stal

czasownik zwrotny dokonany ustalić się (ndk. ustalać się)

 (3.1) zob. ustalać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy poczuła pustkę w głowie i za nic nie mogła ustalić, co powinna zrobić i dokąd się udać, niemal odruchowo uruchomiła holorejestrator i podniosła go na wysokość oczu – równie dobrze może skorzystać z okoliczności, by przygotować ujęcia na potrzeby filmów wymagających dynamicznej akcji – i zerwała się biegiem w kierunku hangaru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈstalʲit͡ɕ, AS: ustalʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustalenie n., ustalanie n.

Wiktionary


ustami

1. otwór gębowy człowieka;
2. wargi; * forma narzędnika "usty" przestarzała, używana głównie w języku literackim


SJP.pl

przyimek

 (1.1) za pośrednictwem kogoś, np. rzecznika lub adwokata

forma rzeczownika.

 (2.1) N. lm. od: usta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Związkowcy ustami rzecznika zażądali podwyżki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈstãmʲi, AS: ustãmʹi

Wiktionary


ustanawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ustanawiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌustãnaˈvʲjä̃ɲɛ, AS: ustãnavʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ustanawiać ndk., ustanowić dk.

 rzecz. ustanowienie n., nieustanawianie n., nieustanowienie n.

Wiktionary


ustanawiać

1. wprowadzać jako prawo;
2. mianować, powoływać, np. organ władzy


SJP.pl

czasownik

 (1.1) wprowadzać jako prawo

 (1.2) mianować, powoływać jakiś organ władzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kazimierz Wielki wznosi tu potężny zamek i ustanawia starostwo międzyrzeckie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌustãˈnavʲjät͡ɕ, AS: ustãnavʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustanowienie n., ustanawianie n.

 czas. ustanowić dk.

Wiktionary


ustandaryzować

ujednolicić według określonego standardu, normy lub wzorca


SJP.pl


ustanek

dawniej: ustanie, zaprzestanie czegoś, dzisiaj przeważnie w zwrocie "bez ustanku": ciągle, bez przerwy


SJP.pl


ustanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ustać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postawić, ustawać ndk., ustać dk.

 rzecz. ustawanie n.

Wiktionary


ustanowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ustanowić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uchwałą z 18 grudnia 2013 Senat RP zdecydował o ustanowieniu roku 2014 Rokiem Odrodzenia Senatu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌustãnɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: ustãnovʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ustanowić dk., ustanawiać ndk.

 rzecz. ustanawianie n.

Wiktionary


ustanowić

czasownik przechodni dokonany (ndk. ustanawiać)

 (1.1) dokonany od|ustanawiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Platon, który chciał ustanowić idealne państwo rządzone przez filozofów, uregulował wszystko – jak każdy totalitarysta – niezmiernie dokładnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌustãˈnɔvʲit͡ɕ, AS: ustãnovʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustanawianie n., ustanowienie n.

 czas. ustanawiać ndk.

Wiktionary


ustarbowo

wieś w Polsce


SJP.pl

Ustarbowo (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Ùstarbòwò, kaszb. Ùstôrbòwò) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Wejherowo.

Wieś szlachecka położona była w II połowie XVI wieku w powiecie puckim województwa pomorskiego. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie gdańskim.

Wikipedia


ustasz

członek chorwackiej, faszystowskiej organizacji Ustaša; ustasza


SJP.pl


ustasza

członek chorwackiej, faszystowskiej organizacji Ustaša; ustasz


SJP.pl


ustasze

nacjonalistyczno-terrorystyczne ugrupowanie chorwackie działające w latach 1929-1945


SJP.pl

Us

Wikipedia


ustaszewo

Ustaszewo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Żnin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 154 mieszkańców. Jest 28. co do wielkości miejscowością gminy Żnin.

Wikipedia


ustaszowski

→ ustasz, → ustasza


SJP.pl

Patrz:

ustasz, → ustasza

ustaszyzm

nacjonalizm chorwacki w latach 1929-1945, oparty na faszyzmie


SJP.pl


ustateczniać

1. nadawać czemuś równowagę; regulować;
2. dawniej: czynić poważnym i odpowiedzialnym


SJP.pl


ustatecznić

1. nadać czemuś równowagę;
2. dawniej: uczynić poważnym i odpowiedzialnym


SJP.pl


ustatkowany

taki, który zaczął spokojne, ustabilizowane życie


SJP.pl


ustatkować

ustabilizować;
1. uczynić kogoś statecznym, poważnym; utemperować;
2. uczynić coś spokojnym, uporządkowanym;
3. ustatkować się -
a) zacząć spokojne, ustabilizowane życie; utemperować się;
b) o sytuacji: stać się spokojnym, uporządkowanym


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. rzad. ustatkowywać)

 (1.1) przyczynić się do tego, że ktoś zaczyna prowadzić spokojne, obyczajne życie

 (1.2) sprawiać, że pewna sytuacja staje się spokojniejsza i bardziej uporządkowana

czasownik zwrotny dokonany ustatkować się (ndk. ustatkowywać się)

 (2.1) zacząć prowadzić spokojne, obyczajne życie

 (2.2) o sytuacji: stawać się spokojniejszym i bardziej uporządkowanym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ustatkować miało go małżeństwo z Sarą Ferguson, córką brytyjskiego majora Ronalda Fergusona.

 (1.2) Ale uznał wkrótce, że życie wojaka jest zbyt spokojne i ustatkowane, toteż wystąpił z armii i zaczął podróżować, zwiedzając wybrzeże Morza Śródziemnego.

 (2.1) Może nie będzie brykał, ustatkuje się i posłucha mądrzejszych w sprawach, na których się nie zna…

 (2.2) Później świat miał się trochę ustatkować, bo nie było już wojny — przynajmniej w Europie — a zatem totalizmy uprawiały swój proceder bardziej dyskretnie […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustatkowanie n.

 czas. ustatkowywać ndk.

Wiktionary


ustatkowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) żegl. współczynnik równy ilorazowi sumy długości jednostek zacumowanych przy nabrzeżu do długości samego nabrzeża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. statek m., stateczek m.

 przym. statkowy

Wiktionary


ustatkowywać

1. dawniej:
a) czynić kogoś spokojnym, statecznym, rozsądnym;
b) ustalać coś;
2. rzadko: ustatkowywać się - zaczynać spokojne, ustabilizowane życie


SJP.pl


ustawa

akt prawny o charakterze ogólnym, powszechnie obowiązujący, uchwalony przez parlament i prezydenta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. akt normatywny o charakterze powszechnie obowiązującym, najczęściej obecnie uchwalany przez parlament (w niektórych państwach zatwierdzany później przez organ władzy wykonawczej);

Wiktionary

Ustawa – akt normatywny o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, powszechnie obowiązującym, uchwalany przez najwyższe organy państwowe, wyposażone we władzę ustawodawczą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Komisja sejmowa rozpatrzyła projekt ustawy.

 (1.1) Decyzja z 20 stycznia 1942 roku o tak zwanym ostatecznym rozwiązaniu stworzyła podstawę do rozpoczęcia masowej zagłady ludzi, których zgodnie z ustawami III Rzeszy zaliczano do narodowości żydowskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈstava, AS: ustava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustawianie n., ustanawianie n.

 czas. ustawiać ndk., ustanawiać ndk.

 przym. ustawowy

 przysł. ustawowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zasada, prawo, reguła

Wiktionary


ustawać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. ustać)

 (1.1) podn. przestawać dziać się lub istnieć

 (1.2) podn. przestawać wykonywać coś z powodu zmęczenia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustawanie n., ustanie n.

 czas. postawić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dogasać, kończyć się, odchodzić, przechodzić, przemijać, urywać się, wygasać

 (1.2) padać, opadać z sił

Wiktionary


ustawczy

w technice: służący do ustawiania czegoś w określonej pozycji


SJP.pl


ustawiacz

Ustawiacz – osoba wykonująca i nadzorująca prace manewrowe na taborze kolejowym.

Ustawiacz ma za zadanie łączenie i rozłączanie składu wagonów, kierowanie pracą drużyny manewrowej, manewrowanie przy użyciu lokomotywy oraz obsługę punktu ładunkowego.

Wikipedia


ustawiaczka

→ ustawiacz


SJP.pl

Patrz:

ustawiacz

ustawiak

narzędzie służące do ustawiania położenia noża w obrabiarce


SJP.pl


ustawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ustawiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌustaˈvʲjä̃ɲɛ, AS: ustavʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ustawiać ndk., ustawić dk., postawić dk.

 rzecz. ustawienie n., ustawka ż.

Wiktionary


ustawiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. ustawić)

 (1.1) umieszczać kogoś, coś w określonej pozycji

 (1.2) stawiać w jakimś porządku

 (1.3) powodować określone działanie mechanizmu, urządzenia

 (1.4) o namiocie: rozbić

 (1.5) pot. kierować czyimś postępowaniem

 (1.6) środ. teatr. zinterpretować w jakiś sposób daną rolę

czasownik zwrotny niedokonany ustawiać się (dk. ustawić się)

 (2.1) stanąć gdzieś w określony sposób, w pewnym porządku

 (2.2) przyjąć określony kierunek, pozycję

 (2.3) pot. ukierunkować swoje sprawy w sposób dający korzyść

 (2.4) pot. umówić się z kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aptekarz ustawiał lekarstwa na półkach.

 (1.2) Poustawiaj porządnie te książki!

 (1.3) Zastanawiam się, jak ustawić czas naświetlania i ostrość w tym aparacie.

 (1.4) Tam nie ustawimy namiotu.

 (1.5) Ta zołza ustawia każdego faceta w pracy.

 (2.2) Inigo wzruszył ramionami. Wskutek tego ruchu coś srebrzystego wystrzeliło mu z rękawa; była to starannie ukształtowana klinga, wyściełana z jednej strony i ustawiająca się wzdłuż kantu dłoni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈstavʲjät͡ɕ, AS: ustavʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ustawić dk., stawiać ndk., postawić dk.

 rzecz. ustawianie n., wystawienie n., ustawa ż., ustawka ż.

 przym. ustawny

Wiktionary


ustawictwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stpol. stałość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌustaˈvʲit͡stfɔ, AS: ustavʹictfo

Wiktionary


ustawicznie

przysłówek sposobu

 (1.1) ciągle, nieprzerwanie, uporczywie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I ten proces trwa ustawicznie, z minuty na minutę, z dnia na dzień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌustaˈvʲit͡ʃʲɲɛ, AS: ustavʹičʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ustawiczny

 rzecz. ustawiczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uporczywie, reg. śl. furt

Wiktionary


ustawiczność

ciągłość, bezustanność, nieprzerwaność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest ustawiczne; cecha tych, którzy są ustawiczni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ustawiczny

 przysł. ustawicznie

Wiktionary


ustawiczny

1. ciągły, nieprzerwany, bezustanny;
2. zachowujący się cały czas tak samo


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) ciągle trwający

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustawiczność ż.

 przysł. ustawicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciągły, chroniczny, nieprzerwany, nieustanny, nieustający, notoryczny, przewlekły, permanentny

Wiktionary


ustawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ustawić.

 (1.2) sport. sposób rozmieszczenia graczy na boisku

 (1.3) stan konfiguracji udządzenia lub programu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teściowa zdecydowała o ustawieniu stołów na weselu.

 (1.3) A ponieważ Bossk nie miał czasu, by zmienić ustawienia karabinu, puścił go, przyszykował pazury, obnażył zęby i syknął złowrogo. Skoro ten Wookiee chciał się zewrzeć w walce wręcz, zamierzał mu na to pozwolić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌustaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: ustavʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ustawić, postawić

 rzecz. ustawka ż., ustawianie

Wiktionary


ustawiony

potocznie:
1. taki, który zapewnił sobie dobre warunki materialne;
2. taki, którego wynik lub przebieg został zaplanowany


SJP.pl


ustawić

czasownik przechodni dokonany (ndk. ustawiać)

 (1.1) dokonany od|ustawiać.

czasownik zwrotny dokonany ustawić się (ndk. ustawiać się)

 (2.1) dokonany od|ustawiać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po chwili na milicyjnej twarzy pojawił się znaczący uśmiech, a zaraz potem dłoń powędrowała w górę i ustawiła na blacie pełną butelkę grodziskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈstavʲit͡ɕ, AS: ustavʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustawianie n., ustawienie n., wystawienie n., ustawka ż.

 przym. ustawiony, ustawny

 czas. postawić, ustawiać

Wiktionary


ustawka

potocznie:
1. zaplanowana wcześniej bójka, zwykle dwóch grup kibicowskich;
2. ustawiony mecz, przetarg itp.;
3. umówienie się na zakrapianą imprezę, pijatykę;
4. ekspresywnie: ustawa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. bójka, do której doszło na skutek tego, że skonfliktowane grupy się umówiły na starcie lub jedna grupa zmówiła się w sprawie dokonania napaści na inną grupę;

 (1.2) pot. zazwyczaj spontaniczne spotkanie, umowa, że ludzie gdzieś się widzą, żeby razem poimprezować

 (1.3) pot. z góry umówiona, ustawiona sytuacja, demonstracja czegoś, zwykle o charakterze pokazówki, prowokacji, podstępu, fortelu

Wiktionary

Ustawka – starcie fizyczne dwóch grup ludzi bądź dwóch osób, zazwyczaj deklarujących przynależność do innych grup kibicowskich identyfikujących się głównie z klubami piłkarskimi, a także innych dyscyplin sportowych. Starcie zwykle oparte jest na określonych zasadach i odbywa się o ustalonej porze i w ustalonym miejscu.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. ustawiać ndk., ustawić dk.

 rzecz. ustawianie n., ustawienie n.

Wiktionary


ustawkowicz

środowiskowo: kibic biorący udział w zaplanowanej wcześniej bójce


SJP.pl


ustawniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ustawny; bardziej ustawny


SJP.pl


ustawnik

ustawnik pozycyjny - urządzenie sterujące używane w siłownikach


SJP.pl


ustawność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest ustawne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ustawny

 przysł. ustawnie

Wiktionary


ustawny

o pomieszczeniu: takie, w którym można dobrze ustawić sprzęty, rozplanować wnętrze


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) o pomieszczeniach: taki, którego przestrzeń można optymalnie i wygodnie wykorzystać

 (1.2) o meblach, obiektach w pomieszczeniu: dający się optymalnie i wygodnie ustawić w pomieszczeniu

 (1.3) daw. trwający stale lub powtarzający się nieustannie

 (1.4) daw. trwający ciągle w jakimś stanie, nieprzestający być kimś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustawność ż.

 czas. ustawiać ndk., ustawić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) współcz. ustawiczny, bezustanny, nieustanny

 (1.4) współcz. ciągły

Wiktionary


ustawodawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. organ, który stanowi ustawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeżeli u podstaw każdej wykładni przepisu prawnego tkwić winno założenie racjonalności ustawodawcy, to interpretator powinien dążyć do takiego tłumaczenia norm, które by stworzyło spójny z prakseologicznego punktu widzenia system.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustawodawstwo n.

 przym. ustawodawczy

 przysł. ustawodawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawodawca, legislator

Wiktionary


ustawodawczy

przymiotnik

 (1.1) praw. opracowujący i wydający ustawy; związany z wydawaniem ustaw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przechodzenie od systemu totalitarnego do demokratycznego i wolnorynkowego wymaga głębokich zmian świadomości, ustawodawczych i organizacyjnych w zakresie zarządzania środowiskiem przyrodniczym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustawodawca m., ustawodawstwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawodawczy

Wiktionary


ustawodawczyni

kobieta wydająca ustawy, ustanawiająca prawa, przepisy, normy postępowania


SJP.pl


ustawodawstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) praw. całokształt ustaw, przepisów oraz uregulowań prawnych dotyczących danej dziedziny życia, w określonym państwie

 (1.2) praw. opracowywanie i wydawanie ustaw

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustawodawca mos.

 przym. ustawodawczy

 przysł. ustawodawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawo

 (1.2) prawodawstwo

Wiktionary


ustawowo

przysłówek

 (1.1) zgodnie z ustawą, według ustawy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustawa ż.

 przym. ustawowy

Wiktionary


ustawowy

przymiotnik od: ustawa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) praw. uregulowany ustawą

 (1.2) praw. dotyczący ustaw, związany z ustawą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ustawę o zmianie Konstytucji uchwala Sejm większością co najmniej ⅔ głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów oraz Senat bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby senatorów.

 (1.1) W wyniku porozumień Okrągłego Stołu w lipcu 1989 wprowadzono ustawową indeksację płac równoważącą inflację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌustaˈvɔvɨ, AS: ustavovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustawa ż.

 przysł. ustawowo

Wiktionary


ustać

1. utrzymać się na nogach w pozycji stojącej, np. ustać w miejscu;
2. wytrzymać określony czas w pozycji stojącej podczas jakiegoś ćwiczenia sportowego, np. ustać skok, lądowanie


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. ustawać)

 (1.1) przestać być czy dziać się

 (1.2) opaść z sił; przestać działać z wyczerpania

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. stać)

 (2.1) pozostać w pozycji siedzącej; nie przewrócić się

czasownik zwrotny dokonany

 (3.1) będąc wpierw mętnym, stać się po pewnym czasie klarownym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustanie n.

 czas. postawić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakończyć się

 (3.1) sklarować się

Wiktionary


ustały

1. przestać się dziać, zakończyć się, przeminąć;
2. przestać funkcjonować z powodu zmęczenia, opaść z sił


SJP.pl


ustczanin

mieszkaniec Ustki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ustki

 (1.2) osoba pochodząca z Ustki, urodzona w Ustce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ustczanie, otwórzcie szuflady i poszukajcie starych fotografii!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ustka ż.

:: fż. ustczanka ż.

 przym. ustecki

Wiktionary


ustczanka

mieszkanka Ustki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ustki

 (1.2) kobieta pochodząca z Ustki, urodzona w Ustce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ustka ż.

:: fm. ustczanin mos.

 przym. ustecki

Wiktionary


ustecki

przymiotnik od: Ustka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ustką, dotyczący Ustki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prom pasażerski połączył ustecki port.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ustka ż., ustczanin mos., ustczanka ż.

Wiktionary


usteczka

pieszczotliwie o małych ustach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, liczba mnoga

 (1.1) zdrobn. od usta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czerwoną kredką narysowała uśmiechnięte usteczka i buźka była gotowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈstɛt͡ʃka, AS: ustečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. usta nmos., ustnik mzw./mrz.

 przym. doustny

Wiktionary


usterk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. usterka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ustyrk

Wiktionary


usterka

1. niewielki błąd, defekt, brak; niedociągnięcie;
2. dawniej:
a) niewielkie wykroczenie, niewłaściwy postępek;
b) trudność, przeszkoda; dolegliwość;
c) kłótnia, zwada


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nieduża wada w urządzeniu

 (1.2) niewielki błąd w tekście

Wiktionary

Usterka – polski program telewizyjny emitowany w latach 2002–2004 na antenie TVN, 2013–2023 w TTV i w 2025 w TVN Turbo, przedstawiający z wykorzystaniem ukrytych kamer pracę fachowców wykonujących drobne prace remontowe w warunkach zaaranżowanych przez twórców programu.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) awaria, defekt, feler, niedociągnięcie, uszkodzenie

Wiktionary


usterkiwać

dawniej: potykać się


SJP.pl


usterkowy

przymiotnik od: usterka


SJP.pl


ustinow

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Iżewsk, nazwa oficjalna w latach 1985-1987

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dmitrij Ustinow – radziecki inżynier, wojskowy, wysoki działacz partyjny i państwowy
  • Witalis (Ustinow) – prawosławny biskup
  • Władimir Ustinow – radziecki polityk, działacz partyjny, dyplomata

Wikipedia


ustjanowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ustjanowej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ustjanowa ż.

:: fż. ustjanowianka ż.

 przym. ustjanowski

Wiktionary


ustjanowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ustjanowej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ustjanowa ż.

:: fm. ustjanowianin m.

 przym. ustjanowski

Wiktionary


ustjanowski

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Ustjanowej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ustjanowa ż., ustjanowianin m., ustjanowianka ż.

Wiktionary


ustka

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

}|-

Ustka (kaszub. "Ùskô" lub "Ùszcz", Stolpmünde) – miasto w północnej Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, siedziba gminy wiejskiej Ustka, na historycznym Pomorzu Zachodnim.

Ustka leży na Wybrzeżu Słowińskim, u ujścia rzeki Słupi do Morza Bałtyckiego. Jest miastem portowym, uzdrowiskiem klimatyczno-balneologicznym (solanka i borowina), kąpieliskiem morskim i ośrodkiem wypoczynkowym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Remigiusz i ja byliśmy razem na plażaaży w Ustce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈustka, AS: ustka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustczanin mos., ustczanka ż.

 przym. ustecki

Wiktionary


ustków

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ustków – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Warta
  • Ustków – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Krotoszyn

Wikipedia


ustniczek

rodzaj morskich ryb z rodziny pomakantowatych


SJP.pl


ustnie

przysłówek sposobu

 (1.1) komunikując się słowami wymawianymi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wywód apelacji składa się w sądzie, który wydał wyrok, bądź na piśmie, bądź ustnie do protokołu sekretarza sądowego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. usta nmos., ustnik mrz.

 przym. ustny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słownie, werbalnie, w słowach

Wiktionary


ustnik

1. trzymana w ustach część instrumentu muzycznego, aparatu do oddychania itp.;
2. część papierosa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) część papierosa lub fajki trzymana w ustach podczas palenia

 (1.2) muz. część instrumentu dętego w postaci rurki trzymanej w ustach lub przykładanej do nich w celu wdmuchania powietrza;

 (1.3) część aparatu służącego nurkowi do oddychania

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) icht. ryba z rodzaju nazwa systematyczna|Chaetodon|ref=tak.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ustnik – aparat do sztucznego oddychania
  • Ustnik – integralna lub rozłączna część przedmiotu lub urządzenia pozostająca w kontakcie lub bezpośredniej bliskości ust w trakcie użytkowania. Przykłady:
    • Ustnik fajki
    • Ustnik instrumentu muzycznego
  • Ustnik – wieś w Polsce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten palił papierosa, gryząc jego ustnik i systematycznie wypluwając na odległość kawałki papieru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈustʲɲik, AS: ustʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. usta nmos., usteczka nmos.

:: zdrobn. ustniczek m.

 przym. ustnikowy, ustny

 przysł. ustnie, bezustny, ustnikowy

 temsłow. -usty, usto-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dziób

Wiktionary


ustnikowate

rodzina morskich ryb z rzędu okoniokształtnych; chetonikowate, szczeciozębowate, szczeciozęby, ryby motyle


SJP.pl


ustnikowy

przymiotnik od: ustnik


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ustnikiem, dotyczący ustnika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustnik m., usta nmos.

Wiktionary


ustność

w prawie: zasada na rozprawach sądowych, polegająca na bezpośrednim porozumiewaniu się ze sobą wszystkich stron


SJP.pl


ustny

dotyczący ust, związany z ustami


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący ust, związany z ustami

 (1.2) wyrażony, przekazany za pomocą ust

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jestem zdenerwowany, bo w piątek mam maturę ustną z polskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈustnɨ, AS: ustny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. usta nmos., ustnik m., usteczka nmos., spodouste nmos., usto n.

 przym. doustny, spodousty, ustnikowy, usta-usta

 przysł. ustnie, doustnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oralny

 (1.2) oralny, mówiony, słowny, werbalny

Wiktionary


ustoiny

przestarzałe: to, co osiadło na dnie; osad, fusy, męty


SJP.pl


ustonóg

morski skorupiak z gromady pancerzowców


SJP.pl


ustosunkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ustosunkować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Celem wolnokonkurencyjnej gospodarki prywatnej jest wyłącznie korzystne ustosunkowanie kosztów do wyników, a więc osiąganie zysków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustosunkowywanie n.

 czas. ustosunkować dk., ustosunkowywać ndk.

 przym. ustosunkowany

Wiktionary


ustosunkowany

1. ująć coś w stosunku do czegoś lub w odpowiednim wzajemnym stosunku;
2. ustosunkować się - zająć, wyrazić określone stanowisko wobec kogoś lub czegoś


SJP.pl


ustosunkować

1. ująć coś w stosunku do czegoś lub w odpowiednim wzajemnym stosunku;
2. ustosunkować się - zająć, wyrazić określone stanowisko wobec kogoś lub czegoś


SJP.pl


ustowo

Us

Wikipedia


ustoń

wykrzyknik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przestań!

Wiktionary


ustrasana

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jedna z asan; klęk z prostymi udami i mocno wygiętymi do tyłu plecyecami oraz dłońmi chwytającymi za stopy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozycja wielbłąda, wielbłąd

Wiktionary


ustraszać

dawniej: wystraszać, przerażać


SJP.pl


ustraszyć

dawniej: wystraszyć, przerazić


SJP.pl


ustrobnianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ustrobnej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ustrobna ż.

:: fż. ustrobnianka ż.

 przym. ustrobniański

Wiktionary


ustrobnianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ustrobnej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ustrobna ż.

:: fm. ustrobnianin m.

 przym. ustrobniański

Wiktionary


ustrobniański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Ustrobnej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ustrobna ż., ustrobnianin m., ustrobnianka ż.

Wiktionary


ustrojodawca

w prawie: podmiot uchwalający konstytucję


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. podmiot, który uchwala konstytucję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W jakim celu ustrojodawca posługuje się preambułą do konstytucji?

Wiktionary


ustrojodawczy

→ ustrojodawca


SJP.pl

Patrz:

ustrojodawca

ustrojotwórczy

mający wpływ na kształtowanie się ustroju


SJP.pl


ustrojowy

przymiotnik od: ustrój


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ustrojem, dotyczący ustroju

 (1.2) związany z żywym organizmem, dotyczący tego organizmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustrój m., ustrojstwo n., ustrojenie n., ustrajanie n., strój m., stroik m.

Wiktionary


ustrojoznawca

specjalista w zakresie wiedzy na temat ustrojów politycznych


SJP.pl


ustrojoznawczy

związany z wiedzą o ustrojach politycznych


SJP.pl


ustrojoznawstwo

wiedza o ustrojach politycznych


SJP.pl


ustrojstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. żart. o nieznanym, bliżej nieokreślonym mechanizmie, urządzeniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kabinie prysznicowej zamontowano takie ustrojstwo do dezynfekcji ozonowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈstrɔjstfɔ, AS: ustroi ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ustrojowy

Wiktionary


ustronianin

1. mieszkaniec Ustronia (miasta w Polsce;
2. mieszkaniec Ustronia Morskiego (wsi w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec miejscowości Ustronie

 (1.2) mieszkaniec miejscowości Ustronie Morskie

 (1.3) mieszkaniec miejscowości Ustroń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ustronie n., Ustroń m.

:: fż. ustronianka ż.

 przym. ustroński

Wiktionary


ustronianka

1. mieszkanka Ustronia (miasta w Polsce);
2. mieszkanka Ustronia Morskiego (wsi w Polsce);
3. marka wody mineralnej, woda tej marki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka miejscowości Ustronie

 (1.2) mieszkanka miejscowości Ustronie Morskie

 (1.3) mieszkanka miejscowości Ustroń

Wiktionary

Ustronianka sp. z o.o. – polskie przedsiębiorstwo z siedzibą w Ustroniu, zajmujące się produkcją i sprzedażą wód mineralnych i napojów bezalkoholowych.

Siedziba zarządu spółki Ustronianki znajduje się w zakładzie produkcyjnym w Ustroniu przy ul. Jelenica 72. Przedsiębiorstwo posiada również zakład produkcyjny w Białej przy ul. Opolskiej 13.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Ustronie n., Ustroń m.

:: fm. ustronianin m.

 przym. ustroński

Wiktionary


ustronie

ustroń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) miejsce z dala od ludzi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ustronie – część miasta Kłodzko
  • Ustronie – część miasta Radom
  • Ustronie – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubińskim, w gminie Lubin
  • Ustronie – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lwóweckim, w gminie Lwówek Śląski
  • Ustronie – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Solec Kujawski
  • Ustronie – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubanie
  • Ustronie – część wsi Turów w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Kąkolewnica
  • Ustronie – część wsi Zalesie w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Zadzim
  • Ustronie – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Zgierz
  • Ustronie – część wsi Sokół w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Sobolew
  • Ustronie – część wsi Boksze-Osada w woj. podlaskim, w pow. sejneńskim, w gminie Puńsk
  • Ustronie – osada w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Czersk

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. strona ż.

 przym. ustronny

Wiktionary


ustronnie

przysłówek

 (1.1) w sposób ustronny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ustronny

Wiktionary


ustronniej

stopień wyższy od przysłówka: ustronnie


SJP.pl


ustronniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ustronny


SJP.pl


ustronny

przymiotnik

 (1.1) położony z dala od czegoś lub kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ustronie n., Ustroń mrz., ustronie n.

 przysł. ustronnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyskretny, odludny, odosobniony, zaciszny

Wiktionary


ustroń

(r. męski, reg.) przestarzale: miejsce ustronne; zacisze; ustronie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. toponim, nazwa miasta i mniejszych miejscowości w Polsce i na Białorusi;

Wiktionary

Ustroń (, cz. "Ustroň", niem. "Ustron") – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, uzdrowisko (jedno z dwóch w województwie), ośrodek wczasowy i wypoczynkowy.

Według danych z 30 czerwca 2022 miasto miało 16 023 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zgubiłam zegarek w domu wypoczynkowym w Ustroniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈustrɔ̃ɲ, AS: ustrõń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustronianin mos., ustronianka ż.

 przym. ustroński, ustronny

Wiktionary


ustroński

przymiotnik od: Ustroń, Ustronie Morskie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący miejscowości Ustronie

 (1.2) dotyczący miejscowości Ustronie Morskie

 (1.3) dotyczący miejscowości Ustroń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ustronie n., Ustroń m., ustronianin m., ustronianka ż.

Wiktionary


ustrukturalizować

wyodrębnić strukturę czegoś lub przypisywać czemuś jakąś strukturę - ściśle określony układ wynikający z połączenia elementów jakiejś całości; ustrukturyzować, zestrukturyzować


SJP.pl


ustrukturować

wyodrębnić strukturę czegoś lub przypisywać czemuś jakąś strukturę - ściśle określony układ wynikający z połączenia elementów jakiejś całości; ustrukturyzować, zestrukturyzować


SJP.pl


ustrukturyzować

wyodrębnić strukturę czegoś lub przypisywać czemuś jakąś strukturę - ściśle określony układ wynikający z połączenia elementów jakiejś całości; zestrukturyzować, ustrukturować


SJP.pl


ustrzec

1. strzegąc, nie dopuścić do tego, by komuś lub czemuś stało się coś złego;
2. ustrzec się - uchronić się przed czymś lub przed kimś stanowiącym zagrożenie, uniknąć czegoś


SJP.pl


ustrzegać

1. strzegąc, ocalać, ratować przed czymś;
2. ustrzegać się - ratować się przed czymś lub przed kimś stanowiącym zagrożenie


SJP.pl


ustrzelać

dawniej:
1. strzelając, zabijać; zestrzelać;
2. odrywać coś za pomocą strzału; odstrzelać, odstrzeliwać


SJP.pl


ustrzyc

uciąć; odciąć; oddzielić coś cięciem


SJP.pl


ustrzycki

przymiotnik od: Ustrzyki Dolne


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Ustrzyk Dolnych

 (1.2) dotyczący Ustrzyk Górnych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustrzyczanin m., ustrzyczanka ż.

Wiktionary


ustrzyczanin

mieszkaniec Ustrzyk Dolnych (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ustrzyk Dolnych

 (1.2) mieszkaniec Ustrzyk Górnych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. ustrzyczanka ż.

 przym. ustrzycki

Wiktionary


ustrzyczanka

mieszkanka Ustrzyk Dolnych (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ustrzyk Dolnych

 (1.2) mieszkanka Ustrzyk Górnych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. ustrzyczanin m.

 przym. ustrzycki

Wiktionary


ustrój

1. system; organizacja;
2. organizm;
3. układ i wzajemne powiązanie elementów danej całości; struktura;
4. dawniej: strój, ubranie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. forma sprawowanej władzy publicznej w państwie, zbiór zasad określających funkcjonowanie państwa i społeczeństwa

 (1.2) ogół norm prawnych regulujących procesy gospodarcze w państwie

 (1.3) żywy organizm

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: ustroić

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • organizm – złożony byt rozumiany różnie, w zależności od dziedziny:
    • biologia – organizm żywy
    • prawo, medycyna, weterynaria – ustrój człowieka lub zwierzęcia (jako jednostkowego organizmu żywego; ciało w sensie strukturalnym i czynnościowym, należące do konkretnego osobnika)
    • filozofia – podmiot, osoba
    • zarządzanie – organizacja
    • prawo:
      • na gruncie prawa krajowego
      • podmiot prawa: osoba fizyczna albo podmiot zbiorowy (osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej posiadająca zdolność prawną),
      • jako przedmiot: organizm żywy inny niż ludzki, albo zorganizowana rzecz (np. przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, zakład, zakład leczniczy, zakład leczniczy dla zwierząt itp.)
      • podmiot prawa międzynarodowego:
      • państwo
      • międzynarodowa organizacja rządowa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈustruj, AS: ustrui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ustrojowy

 czas. wystroić

 rzecz. strój mrz.

Wiktionary


ustyrk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. usterka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) usterk

Wiktionary


ustąpienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ustąpić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustęp mrz., ustępstwo n., ustępliwość ż.

 przym. ustępliwy

 czas. ustąpić

Wiktionary


ustąpić

czasownik przechodni dokonany (ndk. ustępować)

 (1.1) dokonany od|ustępować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednak łagodne i wdzięczne zakręty łąki zwężały się coraz, aż ustąpiły miejsca wąskiej rozpadlinie, a ścieżki w głąb parowu prowadzące zaczęły piąć się po stokach gór; to nagie, skaliste, ostrymi rozpęknięciami poprzerywane i kolczystą wikliną zjeżone, to zielone i tajemniczo pod sklepieniami liściastej zarośli przepadające.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustępowanie n., ustąpienie n., ustęp m., ustępliwość ż., ustępstwo n.

 czas. ustępować ndk.

 przym. ustępliwy, nieustępliwy

Wiktionary


ustęp

1. wydzielona część tekstu lub utworu muzycznego; fragment, urywek;
2. toaleta, ubikacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wydzielony fragment utworu muzycznego

 (1.2) wydzielony fragment tekstu

 (1.3) praw. jednostka redakcyjna tekstu prawnego, stanowiąca część paragrafu

 (1.4) przest. ubikacja, zwłaszcza publiczna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ubikacja (toaleta, pomieszczenie)
  • muszla klozetowa (przedmiot)
  • fragment tekstu, często zaczynający się od akapitu bądź nagłówka
  • rodzaj jednostki redakcyjnej tekstu prawnego
  • fragment Dziadów cz. III Adama Mickiewicza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten trudniejszy ustęp skrzypek dość niedbale odegrał z partytury.

 (1.2) Aplikant powoli odczytał zaznaczony ustęp.

 (1.3) Akurat w tym ustępie zarządzenia widoczne były pewne niejasności.

 (1.4) Wspólny ustęp mieścił się w samym końcu korytarz, a drugi – w odległym krańcu podwórza.

 (1.5) Pani Mniszchowa młodszego brata wzięła dla wybadania na ustęp…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustępstwo n., ustępowanie n., ustąpienie n.

:: skr. ustępik m.

 czas. ustąpić, ustępowanie ndk., ustąpienie n.

 przym. ustępowy, ustępliwy

 skr. ust.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) skr. ust.

 (1.4) wychodek, klozet, toaleta WC; przest. waterklozet, eufem. miejsce ustronne, tam, gdzie król piechotą chodzi, posp. klop, grub. kibel, sracz

Wiktionary


ustępliwiej

rzadki stopień wyższy od przysłówka: ustępliwie


SJP.pl


ustępliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co ustępliwe; cecha tych, którzy są ustępliwi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustępstwo n., ustępowanie n., ustąpienie n.

 czas. ustępować ndk., ustąpić dk.

 przym. ustępliwy

 przysł. ustępliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ugodowość, uległość

Wiktionary


ustępliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: ustępliwy


SJP.pl


ustępliwy

skłonny do ustępstw


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o człowieku, instytucji itp.: taki, który jest skłonny do ustępstw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Istnieje opinia, że nasz rząd jest zbyt ustępliwy wobec Brukseli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌustɛ̃mˈplʲivɨ, AS: ustẽmplʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustępstwo n., ustępliwość ż., ustęp m., ustąpienie n., ustępowanie n.

 czas. ustępować ndk., ustąpić dk.

 przysł. ustępliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ugodowy, uległy, spolegliwy

Wiktionary


ustępowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ustępować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustęp mrz., ustępstwo n., ustępliwość ż.

 przym. ustępliwy

 czas. ustąpić

Wiktionary


ustępować

czasownik niedokonany (dk. ustąpić)

 (1.1) dawać wolne miejsce lub drogę

 (1.2) rezygnować ze swoich korzyści lub praw, zrzekać się na czyjąś korzyść

 (1.3) pod naciskiem zmieniać postępowanie lub stanowisko

 (1.4) przestawać (lub coraz mniej) się objawiać lub występować

 (1.5) być gorszym pod pewnym względem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy nie ma chodnika, pieszy powinien iść lewą stroną drogi i ustępować miejsca nadjeżdżającym pojazdom.

 (1.1) Jestem legalnie wybranym prezydentem i nie zamierzam ustępować z urzędu.

 (1.2) W naturze kobiet leży nic nie ustępować ze swych praw.

 (1.3) Nie będę ustępował przed szantażem.

 (1.3) Osobniki słabsze, nieprzygotowane na walkę, ustępują albo giną.

 (1.4) Ból łydki powoli ustępuje, jednak drętwienie stopy cały czas się utrzymuje.

 (1.5) Urodą i wdziękiem nie ustępowała innym uczestniczkom konkursu.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ustąpić

 rzecz. ustępliwość ż., ustępstwo n.

 przym. ustępliwy, nieustępliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) usuwać się, wycofywać się, zwalniać

 (1.2) rezygnować, zrzekać się

 (1.3) poddawać się, ulegać, zgadzać się, mięknąć, dawać za wygraną

 (1.4) przemijać, przechodzić, cofać się, zanikać, łagodnieć

Wiktionary


ustępowy

przymiotnik od: ustęp


SJP.pl


ustępstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rezygnacja z własnych żądań na rzecz drugiej strony

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈstɛ̃mpstfɔ, AS: ustẽmpstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ustępowanie n., ustąpienie n., ustępliwość ż., ustęp mrz.

 czas. ustępować ndk., ustąpić dk.

 przym. ustępliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koncesja

Wiktionary


usunięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|usunąć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chilonowi zaś istotnie chodziło o usunięcie Glauka, który jakkolwiek podeszły w leciech, nie był wcale niedołężnym starcem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌusũˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: usũńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. usunąć dk., usuwać ndk.

 rzecz. suw mrz., usuwanie

 przym. usuwalny

Wiktionary


usunąć

1. zabrać coś zajmującego miejsce; uprzątnąć;
2. oddalić kogoś skądś;
3. zwolnić, pozbawić stanowiska; wydalić;
4. zlikwidować, pozbyć się;
5. usunąć się:
a) oddalić się, odsunąć się;
b) przestać brać w czymś udział; wycofać się;
c) osunąć się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. usuwać)

 (1.1) dokonany od|usuwać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wirus usunął mi wszystkie pliki z katalogu c:\windows!

 (1.1) Pracownik został usunięty ze stanowiska z uwagi na swoją niską produktywność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈsũnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: usũnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. usunięcie n., usuwanie n., suw mrz.

 przym. usuwalny

Wiktionary


usurae

z łaciny: odsetek, pewna część


SJP.pl


usuryjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do rzeki Ussuri, związany z rzeką Ussuri

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ussuri mrz.

Wiktionary


usus

zwyczaj, praktyka; uzus


SJP.pl


ususfructus

[czytaj: ususfruktus] z łaciny: korzystanie z użytku; w prawie rzymskim: prawo do korzystania z czyjejś własności (zwykle ziemi) i z efektów tego użytku (zwykle zboża), z zachowaniem nienaruszonej substancji tej własności


SJP.pl


ususzać

1. czynić suchym;
2. ususzać się - zostawać pozbawionym wilgoci


SJP.pl


usuw

w gwarze środowiskowej: obsunięcie się, zsunięcie się czegoś; usuwisko


SJP.pl


usuwacz

substancja służąca do usuwania czegoś


SJP.pl


usuwak

urządzenie do usuwania czegoś


SJP.pl


usuwalność

cecha czegoś dającego się usunąć


SJP.pl


usuwalny

rzadko: możliwy do usunięcia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który można usunąć; taki, którego można usunąć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przeszkoda pokrewieństwa jest nieusuwalna, z powinowactwa – usuwalna w drodze zezwolenia sądu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. usuwalność ż., usuwak m., usuwisko n., usuw m., usuwanie n., usunięcie n.

 czas. usuwać ndk., usunąć dk.

 przym. usuwisty

Wiktionary


usuwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|usuwać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌusuˈvãɲɛ, AS: usuvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. usuwać ndk., usunąć dk.

 rzecz. usunięcie n., suw mrz.

 przym. usuwalny

Wiktionary


usuwać

1. zabierać coś zajmującego miejsce; uprzątać;
2. oddalać kogoś skądś;
3. zwalniać, pozbawiać stanowiska; wydalać;
4. pozbywać się;
5. usuwać się:
a) oddalać się, odsuwać się;
b) przestawać brać w czymś udział; wycofywać się;
c) osuwać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) sprawiać, że coś nie znajduje się już w miejscu, w którym było

 (1.2) inform. kasować dane z dysku itp.

czasownik zwrotny niedokonany usuwać się (dk. usunąć się)

 (2.1) odsuwać się, oddalać się z jakiegoś miejsca, odstępować miejsca

 (2.2) o ziemi, piasku itp.: osuwać się, zapadać się, osiadać

 (2.3) książk. wycofywać się, przestawać brać w czymś udział, zrywać związki z czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Codziennie usuwam ulotki reklamowe ze skrzynki pocztowej.

 (1.1) We Włoszech mafia usuwa bezkarnie nielicznych sprawiedliwych sędziów, żeby nie przeszkadzali w narkobiznesie.

 (1.2) Wcisnąłem zły klawisz i przez pomyłkę usunąłem sobie ze skrzynki e-mailowej ważną wiadomość.

 (2.1) Wolno, leniwie usuwa się, jakby nie czuł bólu, ale zagradza mi dalej przejście w piwnicy, ramieniem odpycham go - z przechylonych noszy ranny mało co nie wypadł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈsuvat͡ɕ, AS: usuvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. usunięcie n., usuwanie n., suw mrz.

 przym. usuwalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kasować, wyrzucać, pozbywać się

 (1.2) kasować

Wiktionary


usuwisko

1. obsunięcie się, zsunięcie się czegoś; osuwisko; zsuw;
2. miejsce, teren, na którym odbywa się zsuwanie ziemi i mas skalnych; osuwisko;
3. materiał skalny odrywający się od masy skalnej wskutek wietrzenia


SJP.pl


usuwisty

łatwo osuwający się, zwykle o ziemi, glebie, terenie; niestabilny


SJP.pl


usychać

więdnąć, marnieć z braku wody


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. uschnąć)

 (1.1) bot. ginąć z braku wody

 (1.2) przen. bardzo przeżywać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. usychanie n.

Wiktionary


usyfiać

potocznie: zanieczyszczać, zabrudzać czymś; zasyfiać, zapaprywać, zaświniać


SJP.pl


usyfić

potocznie: ubrudzić; uświnić, uwalić, upaprać


SJP.pl


usynawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|usynawiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. usynowienie n., syn mos.

 czas. usynawiać ndk.

Wiktionary


usynawiać

czasownik

 (1.1) czynić synem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. usynawianie n., usynowienie n., syn mos., synuś mos., synal mos., syneczek mos., synek mos., synulek mos., synalek mos.

 czas. usynowić dk.

Wiktionary


usynowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uznanie kogoś za syna

 (1.2) odczasownikowy od|usynowić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. usynowić dk., usynawiać ndk.

 rzecz. syn mos., usynawianie n.

 przym. synowski, synowy

Wiktionary


usynowić

czasownik przechodni dokonany (ndk. usynawiać)

 (1.1) uznać kogoś za syna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. usynowienie n., syn mos., synuś mos., syneczek mos., synek mos., synal mos., synulek mos., synalek mos.

 czas. usynawiać

 przym. synowski, synowy

Wiktionary


usyp

1. w górnictwie: masa urobku przeznaczona do załadowania;
2. dawniej: usypanie, usypywanie;
3. dawniej: nasyp


SJP.pl


usypać

1. sypiąc, utworzyć coś, np. kopiec;
2. ująć czegoś poprzez sypanie; odsypać;
3. usypać się:
a) ulec odsypaniu, wysypać się w części;
b) rzadko: sypiąc się, odpaść


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. usypywać)

 (1.1) dokonany od|usypywać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. usypywanie n., usypanie n., sypanie n.

 czas. zasypywać, usypywać ndk., sypać ndk., nasypać dk., dosypać dk.

Wiktionary


usypiacz

potocznie:
1. coś nudnego;
2. środek nasenny;
3. anestezjolog


SJP.pl


usypiający

powodować czasową utratę świadomości


SJP.pl


usypianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|usypiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌusɨˈpʲjä̃ɲɛ, AS: usypʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. usypiać

 rzecz. uśpienie n.

Wiktionary


usypianka

1. piosenka śpiewana przy usypianiu dziecka; kołysanka;
2. urządzenie wytwarzające biały oraz różowy szum, pomagające dziecku zasnąć;
3. przytulanka do spania dla niemowląt


SJP.pl


usypiać

powodować czasową utratę świadomości


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. uśpić)

 (1.1) powodować, że ktoś zasypia

 (1.2) zasypiać, zapadać w sen

 (1.3) wet. przeprowadzać eutanazję zwierzęcia poprzez podanie mu odpowiedniego środka

 (1.4) med. poddawać narkozie

 (1.5) książk. osłabiać, tłumić, pozbawiać coś siły

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zjedliśmy po kawałku czekolady, wypalili po papierosie i znowu usypiamy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈsɨpʲjät͡ɕ, AS: usypʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. usypianie n., uśpienie n.

 czas. spać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) książk. pogrążać się we śnie

Wiktionary


usypisko

rumowisko z materiału skalnego gromadzącego się u podnóża gór, powstałego w wyniku wietrzenia lub naniesionego ze spływającymi wodami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) usypane wzniesienie

 (1.2) usypany w żlebach lub u podnóża góry materiał skalny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po tej stronie, na samym skraju usypiska nad wodą, stała pobielona kamienna kapliczka, przykryta stążkowatym spiczastym dachem z ośniedziałej blachy, na którego szczycie sterczał czarny, zardzewiały, żelazny krzyż.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. usypiskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rumowisko

Wiktionary


usypiskowy

przymiotnik od: usypisko


SJP.pl


usypowy

→ usyp


SJP.pl

Patrz:

usyp

usypywać

1. sypiąc, tworzyć coś, np. kopiec;
2. ujmować czegoś poprzez sypanie; odsypywać;
3. usypywać się:
a) wysypywać się;
b) rzadko: sypiąc się, odpadać


SJP.pl


usystematyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uporządkowanie według określonego systemu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Celem rozważań prowadzonych w książce jest przedstawienie istoty systemu rachunkowości oraz usystematyzowanie wiedzy na temat różnic między rachunkowością kreatywną a oszustwem księgowym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. systematyzowanie n., systematyka ż., systematyczność ż.

 czas. systematyzować ndk., usystematyzować dk.

 przym. systematyczny

 przysł. systematycznie

Wiktionary


usystematyzować

ułożyć coś według ustalonych reguł, zgodnie z pewnym systemem; uporządkować, uładzić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) ułożyć według jakiegoś systemu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Człowiek uporządkował, usystematyzował, wymierzył, zważył, oszacował wszystko na świecie w sensie dosłownym – dwu- i trójwymiarowo – oraz w przenośni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. systematyzowanie n., usystematyzowanie n., systematyzacja ż., systematyka ż., systematyczność ż.

 przym. systematyczny

 przysł. systematycznie

 czas. systematyzować ndk.

Wiktionary


usytuowanie

umieścić coś w jakimś miejscu; zlokalizować, umiejscowić


SJP.pl


usytuować

umieścić coś w jakimś miejscu; zlokalizować, umiejscowić


SJP.pl

czasownik

 (1.1) dokonany od|sytuować.

Wiktionary


usytuowywać

umieszczać coś w jakimś miejscu; sytuować


SJP.pl


uszak

regionalne określenie ramy drzwi lub okna zamocowanej w ścianie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Uszak – poszerzenie obramienia okiennego;
  • Uszak (Auricularia) – rodzaj grzybów z rodziny uszakowatych;
  • Crossoptilon – rodzaj czterech gatunków ptaków, zwanych uszakami;
  • Uszak (kobierzec) – turecki kobierzec wiązany.

Wikipedia


uszakowate

rodzina grzybów z klasy pieczarniaków


SJP.pl

Uszakowate ("Auriculariaceae" Fr.) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie uszakowców ("Auriculariales").

Wikipedia


uszakowaty

o cechach uszakowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


uszakowce

rząd grzybów z klasy pieczarniaków


SJP.pl

Uszakowce ("Auriculariales" Bromhead) – rząd grzybów należący do klasy pieczarniaków ("Agaricomycetes").

Wikipedia


uszakowiec

przedstawiciel rzędu grzybów z klasy pieczarniaków


SJP.pl


uszanka

potocznie: ciepła czapka z klapkami przykrywającymi uszy; uszatka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odzież. pot. ciepła czapka z klapami chroniącymi uszy od mrozu;

Wiktionary

Uszanka ( ушанка [], czasami zwana żartobliwie "czapką uszatką") – ciepłe zimowe nakrycie głowy, wykonane najczęściej z futra, z charakterystycznymi klapami chroniącymi uszy od mrozu. W XIX w. przy klapach pojawiły się troczki, które można zawiązać albo pod brodą (ulepszając ocieplenie uszu), albo na górze (odkrywając uszy).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: uˈʃãnka, AS: ušãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ucho n., uszko n., zausznica ż., uszatka ż.

 przym. uszny, uszaty

Wiktionary


uszanowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uczucie szacunku do kogoś lub do czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uszanować dk.

Wiktionary


uszanowanko

potoczna formuła powitalna; moje uszanowanko


SJP.pl


uszanować

czasownik dokonany

 (1.1) okazać komuś lub czemuś należny szacunek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szacunek m., szanowanie n., uszanowanie n.

 czas. szanować ndk.

Wiktionary


uszargać

pobrudzić siebie lub coś


SJP.pl


uszarka

XVI-wieczna czapka z osłonami na uszy


SJP.pl


uszarpać

potocznie:
1. szarpiąc, oderwać coś;
2. zyskać coś siłą, uporem lub podstępem;
3. uszarpać się - zmęczyć się czymś; oszarpać się, umęczyć się


SJP.pl


uszarpywać

potocznie:
1. szarpiąc, odrywać coś;
2. zyskiwać coś siłą, uporem lub podstępem;
3. uszarpywać się - doprowadzać się do stanu wyczerpania; umęczać się


SJP.pl


uszas

w mitologii indyjskiej: bogini porannej zorzy


SJP.pl

Uszas ( उषस्) – w mitologii indyjskiej bogini jutrzenki (jej imię jest spokrewnione z rzymską Aurora i grecką Eos), jedyne bóstwo żeńskie do którego zwracane są całe hymny w Wedach, w których określana jest jako piękna, pełna wdzięku, a także dobroczynna i przynosząca pomyślność.

Wikipedia


uszasty

mający duże uszy; uszaty


SJP.pl


uszatek

rodzina dużych ssaków morskich z rzędu drapieżnych; uchatkowate, uchatki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) liter. film. fikcyjna postać literacka i filmowa, miś z klapniętym uszkiem;

Wiktionary

Zobacz też: Miś Uszatek (postać fikcyjna).

Uszatek ("Glyphonycteris") – rodzaj ssaków z podrodziny Glyphonycterinae w obrębie rodziny liścionosowatych (Phyllostomidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Córeczka lubi opowiadania o Uszatku.

 (1.1) Dobranocki z Uszatkiem miały ogromną oglądalność.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uszatek mos./mzw., uszatka ż.

 przym. uszaty, uszny

Wiktionary


uszatka

1. ssak z rzędu drapieżnych, podobny do foki, ale mający małżowiny uszne, żyjący w morzach południowych, subantarktycznych; uchatka;
2. sowa o długości ciała około 35 cm, mająca na głowie pęczki piór przypominające duże uszy, żyjąca w Eurazji i Ameryce Płn.; sowa uszata, uszatka zwyczajna;
3. potocznie: ciepła czapka z klapkami przykrywającymi uszy; uszanka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Asio otus|ref=tak., gatunek średniej wielkości sowy;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: uszatek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • uszatka – nazwa kilku gatunków ptaków z rodziny puszczykowatych:
    • uszatka ciemna (Asio stygius),
    • uszatka jamajska (Pseudoscops grammicus),
    • uszatka kreskowana (Nesasio solomonensis),
    • uszatka krzykliwa (Asio clamator),
    • uszatka madagaskarska (Asio madagascariensis),
    • uszatka mauretańska (sowa mauretańska) (Asio capensis),
    • uszatka błotna (Asio flammeus)
    • uszatka zwyczajna (Asio otus)
  • uszatka, inaczej aurikularia – larwa strzykw,
  • uszatka – żartobliwie – czapka uszanka.
  • Miś Uszatek

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ucho n., uszko n., uszatek m., Uszatek m., uszanka ż., uszak m., zausznik m., zausznica ż.

 przym. uszaty, uszny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sowa uszata

Wiktionary


uszatki

rodzina dużych ssaków morskich z rzędu drapieżnych; uchatkowate, uchatki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • uchatkowate – rodzina ssaków morskich
  • Asio – rodzaj sów uszatek

Wikipedia


uszaty

1. o przedmiocie: mający ucho lub ucha (uszy), np. uszaty dzban; uchaty;
2. o zwierzęciu, rzadko o człowieku: mający duże uszy (np. uszaty pies); uchaty;
3. sowa uszata - sowa o długości ciała około 35 cm, mająca na głowie pęczki piór przypominające duże uszy, żyjąca w Eurazji i Ameryce Północnej; uszatka, uszatka zwyczajna


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o człowieku lub zwierzęciu: mający duże uszy

 (1.2) o przedmiocie: mający ucho lub ucha

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uszatek mos., ucho n., uszatek m., uchatek mzw., uchatka ż., uszanka ż., uszatka ż., uszko n.

 przym. uchaty, uszny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) uchaty

Wiktionary


uszczany

taki, który się uszczał


SJP.pl


uszczać

dawniej: oszczać, osikać


SJP.pl


uszczegóławiać

precyzować, uzupełniać


SJP.pl


uszczegółowiać

czynić coś szczegółowym


SJP.pl


uszczegółowić

uczynić coś szczegółowym


SJP.pl


uszczelinawiać

w językoznawstwie: przekształcać spółgłoskę zwartą w szczelinową


SJP.pl


uszczelinowienie

w językoznawstwie: przekształcić spółgłoskę zwartą w szczelinową


SJP.pl


uszczelinowiony

w językoznawstwie: przekształcić spółgłoskę zwartą w szczelinową


SJP.pl


uszczelinowić

w językoznawstwie: przekształcić spółgłoskę zwartą w szczelinową


SJP.pl


uszczelka

element z elastycznego materiału do wypełniania szczelin pomiędzy częściami jakiegoś urządzenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) elastyczny element służący do wypełnienia szczelin między dwoma obiektami

Wiktionary

Uszczelka – rodzaj uszczelnienia, element o określonym kształcie i wymiarach w stanie swobodnym, umieszczany w miejscu połączenia innych elementów celem uzyskania szczelności połączenia. Uszczelki używane są do wykonywania uszczelnień statycznych oraz ruchowych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. szczeliwo n.

 przym. szczelny

 czas. uszczelniać

Wiktionary


uszczelniacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. materiał służący do uszczelniania

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • uszczelniacz Bange'a
  • uszczelniacz kanałowy
  • uszczelka
  • pierścień Simmera
  • lak

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. szczeliwo n.

 czas. uszczelniać

Wiktionary


uszczelniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. uszczelnić)

 (1.1) techn. czynić szczelnym; powodować ścisłe przyleganie elementów czegoś poprzez wypełnienie luk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sierpniu uszczelnialiśmy okna na drugim piętrze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szczeliwo n., szczelność ż., uszczelka ż., uszczelniacz mrz., uszczelniak mrz., uszczelnianie n., uszczelnienie n.

 czas. uszczelnić dk.

 przym. szczelny

 przysł. szczelnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk dichtować

Wiktionary


uszczelnienie

Uszczelnienie – w technice element lub zespół elementów o określonym kształcie i wymiarach w stanie swobodnym, umieszczany w miejscu połączenia innych elementów celem uzyskania szczelności połączenia. Uszczelnienia używane są do oddzielenia od siebie przestrzeni, w których znajdują się dwa czynniki o różnych ciśnieniach, temperaturach lub innych właściwościach fizyko-chemicznych.

Wikipedia


uszczelnić

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|uszczelniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uszczelnianie n., uszczelnienie n., szczeliwo n.

 czas. uszczelniać

 przym. szczelny

Wiktionary


uszczerbek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. poniesiona strata lub szkoda

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wypadek samochodowy pozostawił trwały uszczerbek na zdrowiu Marka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uʃˈt͡ʃɛrbɛk, AS: uščerbek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szczerba

 przym. szczerbaty

Wiktionary


uszczknąć

zabrać w tajemnicy niewielką ilość czegoś


SJP.pl


uszczuwać

dawniej: polując, zabijać jakieś zwierzę


SJP.pl


uszczypliwie

przysłówek

 (1.1) w sposób uszczypliwy, złośliwie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uszczypliwość ż.

 przym. uszczypliwy

Wiktionary


uszczypliwiej

stopień wyższy od przysłówka: uszczypliwie


SJP.pl


uszczypliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: uszczypliwy


SJP.pl


uszczypliwy

przymiotnik

 (1.1) mający na celu wyrządzenie komuś przykrości, złośliwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uszczypliwość ż.

 przysł. uszczypliwie

Wiktionary


uszczypywać

1. ściskać krótko i boleśnie czyjąś skórę palcami, dziobem, kleszczami itp.; szczypać;
2. odrywać części rośliny, żeby spowodować jej rozkrzewienie lub nadać jej pożądany kształt;
3. dokuczać komuś nieprzychylnymi wypowiedziami


SJP.pl


uszczęśliwiacz

1. osoba, która czyni kogoś szczęśliwym;
2. coś, co wywołuje uczucie szczęścia


SJP.pl


uszczęśliwiaczka

kobieta, która czyni kogoś szczęśliwym


SJP.pl


uszczęśliwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) czynienie kogoś szczęśliwym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy się wreszcie wyleczysz z uszczęśliwienia wszystkich wokół?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuʃt͡ʃɛ̃w̃ɕlʲiˈvʲjä̃ɲɛ, AS: uščẽũ̯ślʹivʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szczęście n., szczęsność ż., szczęśliwość ż., szczęśliwiec m., uszczęśliwienie n.

 czas. szczęścić, uszczęśliwiać ndk., uszczęśliwić dk.

 przym. szczęśliwy, szczęsny

 przysł. szczęśliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) unieszczęśliwianie

Wiktionary


uszczęśliwiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. uszczęśliwić)

 (1.1) czynić szczęśliwym

czasownik zwrotny niedokonany uszczęśliwiać się (dk. uszczęśliwić się)

 (2.1) uszczęśliwiać samego siebie

 (2.2) uszczęśliwiać siebie nawzajem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szczęście n., szczęściara ż., uszczęśliwianie n., uszczęśliwienie n., szczęsność ż.

 czas. szczęścić, uszczęśliwić dk.

 przym. szczęśliwy

Wiktionary


uszczęśliwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uczynienie kogoś szczęśliwym

 (1.2) stan szczęścia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednym miłym gestem spowodował uszczęśliwienie wszystkich swoich bliskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuʃt͡ʃɛ̃w̃ɕlʲiˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: uščẽũ̯ślʹivʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szczęście n., szczęsność ż., szczęśliwość ż., szczęśliwiec m., szczęściarz m., szczęściara ż., uszczęśliwianie n.

 czas. szczęścić, uszczęśliwić dk., uszczęśliwiać ndk.

 przym. szczęśliwy, szczęsny

 przysł. szczęśliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) unieszczęśliwienie

Wiktionary


uszczęśliwić

czasownik przechodni dokonany (ndk. uszczęśliwiać)

 (1.1) dokonany od|uszczęśliwiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuʃt͡ʃɛ̃w̃ɕˈlʲivʲit͡ɕ, AS: uščẽũ̯ślʹivʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szczęście n., uszczęśliwianie n., uszczęśliwienie n., szczęściara ż., szczęsność ż.

 przym. szczęśliwy

 czas. uszczęśliwiać

Wiktionary


uszebti

starożytne egipskie figurki grobowe z gliny, fajansu lub drewna, o charakterze magicznym, będące prawdopodobnie sobowtórami zmarłego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) hist. rel. antropomorficzna figurka zapewniająca uwolnienie od pracy w świecie pozagrobowym w wierzeniach starożytnych Egipcjan;

Wiktionary

Uszebti (z egip., także "szauabti", "szabti" – odpowiadający; "uszebt" - opiekować się) – w starożytnym Egipcie figurka w kształcie mumii, z dwiema motykami w rękach i workiem na plecach, wkładana do grobu wraz z ciałem zmarłego.

W egipskim raju (Pola Jaru) istniała konieczność pracy odzwierciedlającej w tym względzie świat doczesny. Zabierając ze sobą w zaświaty figurki uszebti faraonowie a także zwykli śmiertelnicy stwarzali sobie możliwość zwolnienia własnej duszy z pracy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przekształcenie figurek uszebti w ich rzeczywiste sobowtóry zapewniało zaklęcie (…)

Wiktionary


uszeregowywać

układać, ustawiać coś w szereg, porządkować coś według określonej kolejności; szeregować, klasyfikować


SJP.pl


uszewianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Uszwi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uszew ż.

:: fż. uszewianka ż.

 przym. uszewski

Wiktionary


uszewianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Uszwi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uszew ż.

:: fm. uszewianin m.

 przym. uszewski

Wiktionary


uszewski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Uszwi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uszew ż., uszewianin m., uszewianka ż.

Wiktionary


uszkadzający

→ uszkadzać


SJP.pl

Patrz:

uszkadzać

uszkadzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. uszkodzić)

 (1.1) psuć coś

 (1.2) niszczyć tkankę lub narząd

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowy format nagłówka w aktach osobowych personelu w sposób niezamierzony uszkadzał pliki z danymi stomatologicznymi.

 (1.2) Stwardnienie zanikowe boczne to choroba, która uszkadza neurony motoryczne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szkodnik mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psuć, niszczyć

 (1.2) okaleczać

Wiktionary


uszko

zdrobnienie od: ucho


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. ucho

 (1.2) kulin. nadziewany pierożek przypominający kształtem ucho;

 (1.3) typogr. element budowy niektórych liter, np. "g" lub "r"

 (1.4) anat. twór w przedsionku serca, który podczas skurczu komór obficie wypełnia się krwią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Diabełek szeptał małej Zosi do uszka wszystko to, co chciała usłyszeć.

 (1.2) Gospodyni wniosła ukraiński barszcz z uszkami.

 (1.2) Jeśli można mówić o bombie kalorycznej w barszczu, to zdecydowanie są to uszka – postaraj się ograniczyć ich liczbę do minimum.

 (1.3) Mniejsze ogniska tłuszczu są również zlokalizowane podnasierdziowo, na wolnej ścianie przedsionków i na około uszek serca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuʃkɔ, AS: uško

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uszatka ż., uszanka ż., ucho, nausznik, uszatek

 przym. uszny, uszaty, douszny, nauszny, uchaty, uszkowaty

Wiktionary


uszkodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) techn. awaria, usterka

 (1.2) med. naruszenie tkanki organizmu lub jej nieprawidłowa zmiana pod wpływem choroby bądź czynników zewnętrznych np. promieniowania

Wiktionary

Uszkodzenie obiektu eksploatacji – utrata stanu zdatności elementu lub całego obiektu. Po dokonaniu remontu lub naprawy powraca się do pełnej lub częściowej zdatności. Uszkodzenie następuje wtedy, gdy wartości parametrów danego obiektu eksploatacji nie są w normie i przekraczają jego graniczne wartości wytrzymałości.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nigdy nie próbuj przyspieszyć procesu rozmrażania przez odłupywanie lodu, ponieważ może to doprowadzić do uszkodzenia obudowy zamrażarki.

 (1.2) Spożycie kadmu powoduje natychmiastowe zatrucie oraz uszkodzenie wątroby i nerek.

 (1.2) Uszkodzenie jednego z głównych naczyń krwionośnych może być bardzo groźne w skutkach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuʃkɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: uškoʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uszkodzić, uszkadzać, uszkodzić się, uszkadzać się, szkodzić

 przym. uszkodzony

 rzecz. uszkadzanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) usterka, awaria, defekt, wada, feler

 (1.2) zranienie, schorzenie, dysfunkcja, wada

Wiktionary


uszkodzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. uszkadzać)

 (1.1) dokonany od|uszkadzać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sztorm uszkodził tylko cztery metry nabrzeża i podmył dno pod kamieniami osłaniającymi falochron.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈʃkɔd͡ʑit͡ɕ, AS: uškoʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 przym. szkodliwy, uszkodzony

 rzecz. szkoda ż., uszkodzenie n., uszkadzanie n.

 wykrz. szkoda

 przysł. szkoda

 czas. szkoda

Wiktionary


uszkodzony

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: uszkodzić

przymiotnik odczasownikowy

 (2.1) taki, który uległ uszkodzeniu

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Zawieź, proszę, uszkodzone wirniki do mechanika.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uszkadzanie n., uszkodzenie n.

 czas. uszkadzać ndk., uszkodzić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) popsuty, zepsuty, zniszczony

Wiktionary


uszkowaty

przypominający kształtem uszko, podobny do uszka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przypominający uszko, w kształcie uszka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ucho, uszko

 przym. uszny

 przysł. uszkowato

Wiktionary


uszlachetnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uszlachetniać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uszlachetnić, uszlachetniać ndk.

 przym. szlachecki

Wiktionary


uszlachetniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. uszlachetnić)

 (1.1) czynić lepszym, podnosić moralnie

 (1.2) ogrod. roln. zootechn. tworzyć lepsze odmiany hodowlane

 (1.3) techn. poprawiać właściwość surowca lub wyrobu

czasownik zwrotny niedokonany uszlachetniać się (dk. uszlachetnić się)

 (2.1) stawać się szlachetnym, lepszym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uszlachetnianie n., szlachetność ż.

 przym. szlachecki

 czas. uszlachetnić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) doskonalić

 (2.1) doskonalić się

Wiktionary


uszlachetnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. uszlachetniać)

 (1.1) dokonany od|uszlachetniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uszlachetnianie n., szlachetność ż.

 czas. uszlachetniać ndk.

 przym. szlachecki

Wiktionary


uszlachtować

dawniej: dokonać uboju bydła; zaszlachtować, poszlachtować


SJP.pl


uszminkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uszminkować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szminka ż., szminkowanie n.

 czas. uszminkować dk., szminkować ndk.

 przym. szminkowy

Wiktionary


usznica

planktoniczna larwa występująca w cyklu rozwojowym niektórych strzykw, mająca charakterystycznie pofałdowane pasmo rzęsek (przypominające kształtem uszka); aurikularia


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • usznica, inaczej aurikularia – larwa strzykw,
  • usznica (Radula) – rodzaj roślin z gromady wątrobowców, obejmujący jeden gatunek:
    • usznica spłaszczona (Radula complanata),
  • usznica, inaczej lepnica wąskopłatkowa (Silene otites) – gatunek rośliny z rodziny goździkowatych.

Wikipedia


usznupany

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ubrudzony

Wiktionary


uszny

związany z uchem albo uszami (w znaczeniu narządu słuchu)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z uchem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Małżowina uszna stanowi zewnętrzną część ucha.

 (1.1) U wczesnych czworonogów w miejscu tryskawki znajduje się wcięcie uszne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuʃnɨ, AS: ušny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uszatka ż., ucho n., uszanka ż., nausznik mrz., uszatek mos./mzw., uszko n.

 przym. uszaty, douszny

Wiktionary


uszok

nazwisko


SJP.pl


uszporanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uszporać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uszporać dk.

Wiktionary


uszporać

czasownik

 (1.1) reg-pl|Poznań. zaoszczędzić (określoną sumę bejmów)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uszporanie n.

Wiktionary


usztywnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. usztywniać)

 (1.1) dokonany od|usztywniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sztywny mos., usztywnianie n., usztywnienie n., sztywność ż.,sztywniak m.

 czas. usztywniać ndk.

 przym. sztywny

 przysł. sztywno, sztywnie

Wiktionary


uszwica

rzeka w południowej Polsce


SJP.pl

Uszwica – rzeka w południowej Polsce, prawy dopływ Wisły o długości 67,4 km.

Wypływa z północnych zboczy Beskidu Wyspowego i Pogórza Wiśnickiego, spod wierzchołków Łopusza, Kobyły i Rogozowej z wysokości ok. 500 m n.p.m. Płynie początkowo przez Pogórze Wiśnickie, a poniżej Brzeska wpływa na Podgórze Bocheńskie. Do Wisły uchodzi na 151 km jej biegu. Powierzchnia dorzecza wynosi 323 km².

Wikipedia


uszwicki

→ Uszwica


SJP.pl

Patrz:

Uszwica

uszyca

rodzaj roślin z rodziny żabieńcowatych; strzałka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Dniestru;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Uszyca rzeka na Ukrainie
  • Uszyca Nowa miejscowość na Ukrainie
  • Uszyca Stara historyczna miejscowość na Ukrainie

Wikipedia


uszyce

rodzaj roślin z rodziny żabieńcowatych; strzałka


SJP.pl

Uszyce (niem. "Uschütz", w latach 1936-1946 "Wittenau") – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Gorzów Śląski.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa częstochowskiego.

Uszyce są największą miejscowością w gminie. Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 487 relacji Byczyna – Olesno.

Wikipedia


uszycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzem. połączenie nicią kawałków materiału lub skóry

 (1.2) kupienie ubrania przygotowanego dla konkretnej osoby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Celinie zajęło całe popołudnie uszycie kilkunastu flag.

 (1.2) Teatru nie stać na zapłacenie za uszycie nowej kurtyny.

 (1.2) Ile zapłaciliście za uszycie garniturka komunijnego dla Stasia?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szycie n., szydło n.

 czas. szyć ndk., uszyć dk.

Wiktionary


uszycki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Uszyc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uszyce nmos., uszyczanin m., uszyczanka ż.

Wiktionary


uszyczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Uszyc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uszyce nmos.

:: fż. uszyczanka ż.

 przym. uszycki

Wiktionary


uszyczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Uszyc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uszyce nmos.

:: fm. uszyczanin m.

 przym. uszycki

Wiktionary


uszydełkować

1. potocznie: wytworzyć ubranie przy pomocy szydełka; odszydełkować, uszydłować, wyszydełkować, wyszydłować;
2. środowiskowo: zapleść dredy od włosów przy pomocy szydełka fryzjerskiego; uszydłować, wyszydełkować, wyszydłować


SJP.pl


uszydłować

1. potocznie: wytworzyć ubranie przy pomocy szydełka; odszydełkować, uszydełkować, wyszydełkować, wyszydłować;
2. środowiskowo: zapleść dredy od włosów przy pomocy szydełka fryzjerskiego; uszydełkować, wyszydełkować, wyszydłować


SJP.pl


uszykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uszykować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uszykować dk.

 rzecz. szyk mrz.

Wiktionary


uszykować

1. potocznie: przygotować, przyrządzić coś; przyszykować;
2. ustawić w szyku wojskowym


SJP.pl


uszyniać

uziemiać przez połączenie z szynami kolejowymi


SJP.pl


uszynienie

uziemić przez połączenie z szynami kolejowymi


SJP.pl


uszynić

uziemić przez połączenie z szynami kolejowymi


SJP.pl


uszypułkować

oddzielić owoce (rzadziej kwiaty) od szypułek


SJP.pl


uszysko

zgrubienie od: ucho


SJP.pl


uszyć

zrobić, wykonać coś szyjąc


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. szyć)

 (1.1) dokonany od|szyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szydło n., uszycie n.

Wiktionary


uszyński

nazwisko


SJP.pl


usączyć

1. upić powoli, małymi łykami;
2. powoli ulać, utoczyć z czegoś trochę płynu


SJP.pl


usłać

ułożyć pościel, przygotować miejsce do spania


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. słać)

 (1.1) pokryć czymś powierzchnię czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzeba czekać, aż śnieg spadnie i sannę uściele, śniegu zaś nie było widać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysłannik mos.

Wiktionary


usłonecznienie

ilość czasu w ciągu doby, miesiąca lub roku, w którym dane miejsce na powierzchni Ziemi jest poddane działaniu bezpośredniego promieniowania słonecznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) metrol. sumaryczny czas bezpośredniego padania promieni słonecznych na określone miejsce na powierzchni Ziemi;

Wiktionary

Usłonecznienie – sumaryczny czas (w godzinach) w danym okresie (w ciągu doby, miesiąca lub roku), podczas którego na określone miejsce na powierzchni Ziemi padają bezpośrednio promienie Słońca. Do pomiaru usłonecznienia służy urządzenie zwane heliografem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do pomiaru usłonecznienia służy urządzenie zwane heliografem.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. usłonecznić dk.

Wiktionary


usłoneczniony

wystawiony na działanie promieni słonecznych; nasłoneczniony


SJP.pl


usłonecznić

wystawić na działanie promieni słonecznych; nasłonecznić


SJP.pl


usłoń

dawniej: okryta lasem południowa strona wzgórza lub góry


SJP.pl


usługa

wykonywanie pracy służącej bezpośrednio zaspokajaniu potrzeb


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) okazana pomoc

 (1.2) działalność gospodarcza służąca zaspokajaniu potrzeb ludzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Za tę usługę nie musi Pan płacić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈswuɡa, AS: usu̯uga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. usłużność ż., usługiwanie n., usłużenie n., służąca ż.

 czas. usługiwać ndk., usłużyć dk.

 przym. usługowy, usłużny

 przysł. usługowo, usłużnie

Wiktionary


usługi

wykonywanie pracy służącej bezpośrednio zaspokajaniu potrzeb


SJP.pl

Usługi – działalność gospodarcza o charakterze nieprodukcyjnym, stanowiąca trzeci sektor gospodarki. Polega na działaniach podejmowanych w celu dostarczenia określonych korzyści lub zaspokojenia potrzeb.

Obejmują następujące działy gospodarki: transport, łączność, handel, gospodarkę komunalną, ochronę zdrowia, oświatę, administrację, wymiar sprawiedliwości, instytucje finansowe i ubezpieczeniowe oraz pozostałe, np. fryzjerstwo.

Wikipedia


usługiwać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. usłużyć)

 (1.1) pełnić posługi przy kimś

 (1.2) świadczyć przysługę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie będą nam już usługiwać, ścielić łóżek, robić herbaty, tłoczyć itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. usłużność ż., usługa ż., sługa mos., służąca ż.

 przym. usługowy, usłużny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obsługiwać, służyć

 (1.2) pomagać

Wiktionary


usługobiorca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. ekon. osoba fizyczna lub prawna korzystająca z usług

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuswuɡɔˈbʲjɔrt͡sa, AS: usu̯ugobʹi ̯orca

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klient, świadczeniobiorca

Wiktionary


usługobiorczyni

→ usługobiorca


SJP.pl

Patrz:

usługobiorca

usługodawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. ekon. osoba fizyczna lub prawna świadcząca usługi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuswuɡɔˈdaft͡sa, AS: usu̯ugodafca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. usługodawczyni ż.

 przym. usługodawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świadczeniodawca

Wiktionary


usługodawczyni

→ usługodawca


SJP.pl

Patrz:

usługodawca

usługować

dawniej: pełnić posługi u kogoś, zajmując się domem, gospodarstwem itp.; posługiwać, sługiwać


SJP.pl


usługowiec

osoba zajmująca się usługami na rzecz klientów w jakimś warsztacie rzemieślniczym


SJP.pl


usługowy

przymiotnik od: usługa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony do zaspokajania ludzkich potrzeb

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wraz z rozwojem przemysłu i inkorporacją sąsiednich miejscowości Śródmieście przekształciło się w centrum administracyjno-usługowe Katowic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. służąca ż., usługa ż., usługi lm. nmos., usłużność ż., usługiwanie n.

 czas. usługiwać ndk.

 przym. usłużny

 przysł. usługowo, usłużnie

Wiktionary


usługująca

dawniej: pełnić posługi u kogoś, zajmując się domem, gospodarstwem itp.; posługiwać, sługiwać


SJP.pl


usługujący

osoba, która pełni przy kimś posługi; służący


SJP.pl


usłużnie

przysłówek sposobu

 (1.1) z gorliwym służeniem pomocą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. usługa ż., służąca ż., usłużność ż.

 czas. usłużyć dk.

 przym. usłużny, usługowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uczynnie, uprzejmie, uniżenie

Wiktionary


usłużniej

stopień wyższy od przysłówka: usłużnie


SJP.pl


usłużniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: usłużny


SJP.pl


usłużność

gotowość, chęć do przyjścia komuś z pomocą; uczynność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co usłużne; cecha tych, którzy są usłużni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kanclerz austriacki Beust korzystał umiejętnie z usłużności czartoryszczyków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. usługa ż., usługiwanie n., usłużenie n.

 czas. usługiwać ndk., usłużyć dk.

 przym. usłużny, usługowy

 przysł. usłużnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uczynność, pomocność

Wiktionary


usłużny

1. chętny, gotowy do przyjścia komuś z pomocą; uczynny;
2. świadczący o takiej chęci, gotowości, np. usłużny gest


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) chętnie pomagający, świadczący usługi

 (1.2) uniżony, uległy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ona jest bardzo usłużna, na pewno ci pomoże.

 (1.2) Chińczyk z usłużną radością zabrał się do żmudnej roboty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: usˈwuʒnɨ, AS: usu̯užny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sługa mos., usługa ż., usłużność ż., usługiwanie n., usłużenie n., służąca ż.

 czas. usługiwać ndk., usłużyć dk.

 przysł. usłużnie

 przym. usługowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomocny

Wiktionary


usłyszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|usłyszeć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuswɨˈʃɛ̃ɲɛ, AS: usu̯yšẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. usłyszeć dk.

Wiktionary


usłyszeć

czasownik dokonany

 (1.1) dokonany od|słyszeć. - uchwycić uchem, uświadomić sobie, wziąć sobie do serca

czasownik zwrotny usłyszeć się

 (2.1) (o rozmówcach lub o słuchaczach w mediach) sprawić, że kogoś lub coś się słyszy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W radiu usłyszałam strzęp znanej mi z dawnych czasów melodii i rozmarzyłam się.

 (2.1) Mam nadzieję, że usłyszymy się jutro.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈswɨʃɛt͡ɕ, AS: usu̯yšeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. usłyszenie n.

Wiktionary


ut

dawniej: pierwszy stopień gamy C-dur; do


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. muz. dźwięk „do” (C)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ut – wyspa
  • ut – dawna nazwa dźwięku C
  • Ut – amerykański zespół muzyczny
  • UT

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ut, AS: ut

Wiktionary


uta

utwór poetycki w literaturze japońskiej; tanka


SJP.pl

Uta – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Sardynia, w prowincji Cagliari.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 6676 osób, 49,8 os./km². Graniczy z Assemini, Capoterra, Decimomannu, Siliqua i Villaspeciosa.

Wikipedia


uta-monogatari

gatunek japońskiej poezji


SJP.pl


utaczać

spuszczać, ściągać pewną ilość płynu


SJP.pl


utah

[czytaj: juta]
1. stan w USA;
2. jezioro położone w stanie o tej samej nazwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. stan w USA ze stolicą w Salt Lake City;

 (1.2) geogr. adm. gmina w USA, w stanie Indiana

 (1.3) geogr. jezioro w Wielkiej Kotlinie w USA;

Wiktionary

Utah () – stan na środkowym zachodzie Stanów Zjednoczonych, leżący na obszarze Wielkiej Kotliny (północno-zachodnia część stanu) i Wyżyny Kolorado (południowo-wschodnia część). Graniczy na północy z Idaho i Wyoming, na wschodzie z Kolorado, na południowym wschodzie z Nowym Meksykiem (w jednym punkcie), na południu z Arizoną i na zachodzie z Nevadą. W dniu 4 stycznia 1896 roku prezydent Grover Cleveland proklamował Utah jako czterdziesty piąty stan Stanów Zjednoczonych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Abernathyit po raz pierwszy został wydobyty ze złóż uranu niedaleko Moab w stanie Utah.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjuta, AS: i ̯uta

Wiktionary


utahraptor

[czytaj: jutaraptor] teropod z rodziny dromeozaruów, żyjący we wczesnej kredzie około 125 milionów lat temu


SJP.pl

Utahraptor – rodzaj teropoda z rodziny dromeozaurów (Dromaeosauridae). Obejmuje jeden gatunek – "Utahraptor ostrommaysi".

Wikipedia


utaić

utrzymać coś w tajemnicy; ukryć, zataić


SJP.pl


utajać

rzadkie: trzymać coś w tajemnicy; ukrywać, zatajać, taić


SJP.pl


utajnić

otoczyć tajemnicą


SJP.pl


utajony

utrzymać coś w tajemnicy; ukryć, zataić


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) będący w utajeniu; trudny do zaobserwowania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 18. maja 1724 w Soborze Zaśnięcia NMP na moskiewskin Kremlu została koronowana jako caryca Cesarstwa Rosyjskiego, dlatego w wyniku utajonych walk kilku stronnictw w rosyjskich wyższych sferach, wyniesiono ją na tron i zaczęto tytułować carycą Katarzyną Pierwszą.

 (1.1) Istnieje pewien stan kompromisowy , w który zapadają wiewiórki ziemne niearktyczne: redukują one swe funkcje tylko połowicznie, zachowując utajoną sprawność na wypadek, gdy trzeba wymknąć się z zasięgu drapieżnika.

 (1.1) Najwięcej trudności diagnostycznych sprawia minimalna encefalopatia wątrobowa (utajona), gdyż wtedy obserwujemy brak objawów neurologicznych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utajenie n.

 czas. utaić dk., utajać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) latentny, niedostrzegalny, niewidoczny, ukryty

Wiktionary


utalentowanie

rzadko: talent, uzdolnienie


SJP.pl


utalentowany

przymiotnik

 (1.1) obdarzony talentem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na festiwalu filmowym nagrodę otrzymała utalentowana aktorka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. talent mrz.

 przym. talentowy, nieutalentowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uzdolniony, zdolny

Wiktionary


utaneczniać

1. nadawać czemuś charakter tańca;
2. sprawiać, że ktoś lepiej tańczy


SJP.pl


utaneczniony

1. nadać czemuś charakter tańca;
2. sprawić, że ktoś lepiej tańczy


SJP.pl


utanecznić

1. nadać czemuś charakter tańca;
2. sprawić, że ktoś lepiej tańczy


SJP.pl


utarczka

1. zbrojne starcie małych oddziałów wojskowych; potyczka;
2. sprzeczka, spór, kłótnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) krótki, ostry konflikt słowny lub fizyczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po kilku utarczkach z sąsiadem przestał się z nim witać.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potyczka, spięcie, sprzeczka, starcie, kłótnia

Wiktionary


utarg

pieniądze uzyskane ze sprzedaży towarów w ciągu określonego czasu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekon. łączny dochód ze sprzedaży towarów lub usług w określonym czasie;

Wiktionary

Utarg – w ujęciu ekonomicznym to suma przychodów przedsiębiorstwa w pewnym okresie ze sprzedaży określonej ilości produktów (Q) po określonej cenie (P).

Utarg = cena x ilość sprzedanych produktów

W ujęciu rachunkowości utarg jest to suma wpływów gotówkowych brutto ze sprzedaży dóbr (towarów i usług) w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, w ustalonym okresie rozliczeniowym. Pojęcie utargu w rachunkowości nie jest tożsame z przychodem ze sprzedaży.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈutark, AS: utark

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utargować

Wiktionary


utargać

1. ciągnąc, urwać coś;
2. potocznie: udźwignąć i zanieść gdzieś z trudem coś ciężkiego;
3. potocznie: zdobyć coś dzięki staraniom lub w wyniku podstępu


SJP.pl


utargować

1. uzyskać pewną sumę pieniędzy ze sprzedaży towarów;
2. targując się uzyskać obniżenie ceny towaru


SJP.pl


utarty

zwyczajowy, uświęcony tradycją


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) powszechnie przyjęty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Porzekadła często myli się z przysłowiami, które również są ogólnie definiowane jako utarte zwroty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utarcie n.

 czas. ucierać ndk., utrzeć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konwencjonalny, uznany, zwyczajowy

Wiktionary


utarzać

przewracając wiele razy, ubrudzić, unurzać w czymś


SJP.pl


utatłać

dawniej: pobrudzić czymś, umazać; utytłać


SJP.pl


utańcować

rzadko, potocznie: spędzić jakiś czas na tańczeniu; przetańczyć, przetańcować, przebalować


SJP.pl


uteatralizować

steatralizować;
1. przerobić utwór niesceniczny na widowisko teatralne;
2. nadać czemuś cechy teatralne


SJP.pl


utensilia

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) rel. utensylia, naczynia liturgiczne

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) utensylia

Wiktionary


utensylia

przedmioty, przybory potrzebne do wykonywania czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) rel. naczynia liturgiczne

 (1.2) współcz. posp. jakieś narzędzia, np. kuchenne

Wiktionary

Utensylia (dawniej utensilia) – przedmioty potrzebne do wykonywania jakiejś czynności lub zajęcia; współcześnie – szeroko rozumiane narzędzia, przybory, sprzęt – akcesoria.

Określenie pochodzące z łac. "utensilia" – sprzęty, naczynia, narzędzia (od "utensilis" – użyteczny).

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) utensilia

Wiktionary


utensylium

domowy przyrząd, narzędzie


SJP.pl


uteralny

dotyczący systemu pokrewieństwa opartego na zasadzie pochodzenia wyprowadzanego w linii żeńskiej; matrylinearny


SJP.pl


uterfin

rodzaj cienkiej tkaniny noszonej w Polsce w XIV-XVII wieku; sukno uterfinowe


SJP.pl


uterodynia

w medycynie: ból macicy


SJP.pl


uteroskopia

badanie macicy


SJP.pl


uti

podgrupa języków kaukaskich


SJP.pl


utk

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

 (1.1) = adm. Urząd Transportu Kolejowego;

 (1.2) = eduk. urządzenia techniki komputerowej (przedmiot zajęć szkolnych)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Urząd Transportu Kolejowego
  • University of Tennessee
  • UTK – kod IATA lotniska na atolu Utirik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prezes UTK nałożył kary finansowe na przewoźników kolejowych.

 (1.2) W poniedziałki po dwóch godzinach UTK mamy WF.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: u‿tɛ‿ˈka, AS: u‿te‿ka

Wiktionary


utkali

język nowoindoaryjski używany we wschodnich Indiach; orija; odri


SJP.pl


utkatasana

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jedna z asan; pozycja stojąca, w której nogi są ugięte, pośladki nisko, ręce wyprostowane w górze, w jednej linii z kręgosłupem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozycja krzesła, krzesło

Wiktionary


utkać

1. tkając, wykonać coś;
2. wypełnić dziury itp. w celu zabezpieczenia czegoś przed zimnem, wodą itp.; uszczelnić, zatkać;
3. potocznie: powtykać, poustawiać; upchać;
4. przestarzałe: poprzetykać czymś tkaninę


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|utykać.

 (1.2) tkając stworzyć coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utkanie n., tkacz mzw./mos.

Wiktionary


utknąć

1. zatrzymać się, nie móc się dalej poruszać;
2. przenośnie: zaciąć się;
3. potocznie: osiąść, zatrzymać się gdzieś (zwłaszcza na przekór swoim ambicjom, planom itp.)


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. utykać)

 (1.1) dokonany od|utykać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odczas. utknięcie n.

Wiktionary


utkwiony

zaklinować się, uwięznąć, utknąć


SJP.pl


utkwić

zaklinować się, uwięznąć, utknąć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. tkwić)

 (1.1) dokonany od|tkwić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tkwienie n., utkwienie n.

 czas. tkwić ndk.

Wiktionary


utleniacz

związek chemiczny oddający łatwo tlen i powodujący utlenianie innych substancji; oksydant, środek utleniający


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. substancja chemiczna, która ma zdolność utleniania innych substancji (sama ulegając redukcji, czyli przyjmując elektrony)

Wiktionary

Utleniacz – pierwiastek lub związek chemiczny (oznaczany symbolem [O]), będący w analizowanej reakcji redoks akceptorem (przyjmującym) elektronów. Utleniacze w reakcjach zmniejszają swój stopień utlenienia (ulegają redukcji) i jednocześnie powodują jego wzrost w pozostałych produktach reakcji (ulegających utlenieniu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kwas jodowy jest używany jako silny utleniacz, np. w miareczkowaniu redoks, m.in. w jodometrii, gdzie wykorzystuje się go do generowania jodu z jodków.

 (1.1) W reakcji spalania węgla tlen jest utleniaczem: C + O₂ → CO₂.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tlenowiec mzw./mrz., beztlenowiec mzw., tlenek mrz., utlenialność ż.

 czas. utleniać, dotleniać

 przysł. beztlenowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oksydant, środek utleniający

Wiktionary


utlenialność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest utlenialne

 (1.2) ekol. ilość tlenu potrzebna do utlenienia substancji organicznych zawartych w wodzie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utleniacz m., utlenianie n., utlenienie n.

 czas. utleniać ndk., utlenić dk.

 przym. utlenialny, utleniony

Wiktionary


utlenialny

mający właściwość utleniania się; łączący się łatwo chemicznie z tlenem


SJP.pl


utlenianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|utleniać.

Wiktionary

Utlenianie, oksydacja – reakcja chemiczna, w której atom przechodzi z niższego stopnia utlenienia na wyższy, co jest równoważne z oddaniem elektronów.

Nazwa ta ma charakter umowny, gdyż każdej reakcji utleniania musi towarzyszyć reakcja redukcji. Łącznie taki proces nazywa się reakcją redoks (redukcja + oksydacja).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌutlɛ̃ˈɲä̃ɲɛ, AS: utlẽńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utleniać ndk., utlenić dk., dotleniać

 rzecz. utlenienie n., tlen m., utlenialność ż.

 przym. tlenowy

Wiktionary


utleniać

1. potocznie: farbować włosy na blond;
2. powodować przyłączanie się tlenu do związku chemicznego lub pierwiastka;
3. zwiększać wartościowość pierwiastka chemicznego wchodzącego w skład związku;
4. utleniać się - łączyć się chemicznie z tlenem


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. utlenić)

 (1.1) chem. powodować reakcję chemiczną poprzez łączenie z tlenem lub innym utleniaczem, który przyjmuje elektrony oddawane przez dany pierwiastek (zatem wzrasta wartościowość tego pierwiastka)

 (1.2) fryzj. pot. rozjaśniać włosy utleniaczem

czasownik zwrotny niedokonany utleniać się (dk. utlenić się)

 (2.1) chem. ulegać utlenianiu - łączyć się z tlenem w reakcji chemicznej

 (2.2) fryzj. pot. rozjaśniać sobie włosy utleniaczem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tlenowiec mzw./mrz., beztlenowiec mzw., tlenek mrz., utlenienie n., utleniacz mrz., utlenianie n., tlen mrz., utlenialność ż.

 czas. dotleniać

 przym. tlenowy

 przysł. beztlenowo

Wiktionary


utlenienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|utlenić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌutlɛ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: utlẽńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utlenić dk., utleniać ndk., dotleniać

 rzecz. utlenianie n., utlenialność ż.

 przym. tlenowy

Wiktionary


utlenowanie

proces wysycenia krwi tlenem, w wyniku którego powstaje oksyhemoglobina


SJP.pl


utlenowany

nasycony tlenem


SJP.pl


utniki

Utniki – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie kozienickim, w gminie Grabów nad Pilicą. Dawniej w województwie Radomskim, Kieleckim i Sandomierskim

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wikipedia


uto

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = transp. urządzenie transportu osobistego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Uto – miasto w Japonii
  • UTO – urządzenie transportu osobistego
  • Utö

Wikipedia


utok

1. dawniej: wał w krośnie do nawijania utkanego materiału;
2. wątek tkaniny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. ucieczka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈutɔk, AS: utok

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) utoka

Wiktionary


utonięcie

1. umrzeć przez zanurzenie w wodzie; utopić się;
2. zagłębić, skryć się w czymś;
3. zagubić się gdzieś;
4. zostać czymś zaabsorbowanym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|utonąć.

Wiktionary

Utonięcie – rodzaj uduszenia gwałtownego, do którego dochodzi na skutek zablokowania dróg oddechowych płynem, najczęściej wodą.

Skutkiem tonięcia są zmiany w płucach (rozedma wodna płuc) oraz tzw. „grzybek piany” wydobywający się z ust lub nosa. W przypadku zwłok dłużej przebywających w wodzie naskórek staje się biały, pofałdowany i matowy (tzw. „skóra praczek”).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Błyskawicznie postępujące odrętwienie prowadzi do utraty sił w kończynach, a narastająca dezorientacja sprawia, że ryzyko utonięcia staje się bezpośrednie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌutɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: utõńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utonąć dk.

Wiktionary


utonąć

1. umrzeć przez zanurzenie w wodzie; utopić się;
2. zagłębić, skryć się w czymś;
3. zagubić się gdzieś;
4. zostać czymś zaabsorbowanym


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. tonąć)

 (1.1) zginąć przez zanurzenie się w wodzie i uduszenie się

 (1.2) opaść na dno

 (1.3) zagłębić się w coś

 (1.4) skryć się w czymś

 (1.5) zagubić się w ogromie czegoś

 (1.6) zostać czymś zafascynowanym lub zaabsorbowanym

 (1.7) pławić się w czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mężczyzna wyszedł pokąpać się w czasie sztormu i, niestety, utonął.

 (1.2) Statek utonął w morzu o piątej z rana.

 (1.6) Chodzi jej po głowie myśl o rozwodzie. Nie po to jednak, by utonąć w nowym związku.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tonąć ndk.

 rzecz. utonięcie n., toniec mzw., toń ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) utopić się

 (1.6) wciągnąć się, zagłębić się

Wiktionary


utopek

podstępny demon wodny z wierzeń słowiańskich, często mylony z topielcem; utopiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lud. utopiec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk utoplec

Wiktionary


utopenec

kiełbaska w marynacie podobna do serdelka, popularna czeska przekąska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. czeska przekąska, marynowana w zalewie octowej kiełbaska;

Wiktionary

Utopenec (cz. dosł. „topielec”, lm "utopenci" albo "utopence") – popularna czeska przekąska, serdelkowate kiełbaski w marynacie.

Wikipedia


utopi

forma czasownika.

 (1.1) 3. os. lp. przysz. od: utopić

Wiktionary


utopia

1. nierealny ideał szczęśliwego społeczeństwa;
2. ideologia głosząca utworzenie takiego społeczeństwa;
3. utwór fantastyczny opisujący życie idealnej społeczności;
4. pomysł niemożliwy do zrealizowania; mrzonka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) filoz. nie biorący pod uwagę możliwości realizacji ideał szczęśliwego społeczeństwa, ideał doskonałego ustroju politycznego

 (1.2) pomysł, którego nie można zrealizować; coś nierealnego

 (1.3) liter. film. szt. rodzaj konwencji dydaktyczno-fantastycznej w literaturze i innych dziedzinach sztuki

Wiktionary

Ut

Wikipedia

Wymowa:

IPA: uˈtɔpʲja, AS: utopʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utopizm mrz., utopista mos., utopistka ż., utopijność ż.

 przym. utopijny, utopistyczny

 przysł. utopijnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) mrzonka, chimera, marzenie ściętej głowy

Wiktionary


utopiec

podstępny demon wodny z wierzeń słowiańskich, często mylony z topielcem; utopek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) lud. mitsłow. demon wodny;

Wiktionary

Utopiec (lokalnie znany jako "topic", "topnik", "topielec", "utopnik", "utoplec", "utopek", "topek", "waserman") – zły i podstępny demon wodny z wierzeń słowiańskich, często utożsamiany z wodnikiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiara w utopce była na tyle mocno zakorzeniona, iż swój oddźwięk znalazła w folklorze chrześcijańskim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. topielica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) utopek, utopel, utoplec, utopnik, utoplaszek, utopluszek, besterman, czarny chłopek, czarny chopek, hasterman, jaroszek, łutopiec, waserman, wasermon, wasermun, rarek, topielec; gw. Górny Śląsk utopek, utoplec

Wiktionary


utopijnie

przysłówek

 (1.1) w sposób utopijny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Postulat tutaj wysunięty może brzmieć i brzmi nieco utopijnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utopistka ż., utopia ż., utopista m., utopizm m., utopijność ż.

 przym. utopistyczny, utopijny

Wiktionary


utopijność

nierealność jakiejś idei, koncepcji itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co utopijne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Utopijność grozi nam zresztą, gdy do naszego ujmowania rzeczywistości wkradną się inne skazy, np. skaza absolutyzowania, skaza kształtowania wyodrębnień zamkniętych bądź sztywno otwartych, skaza scalania, zamiast zespalania itd.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utopia ż., utopista m., utopizm m., utopistka ż.

 przym. utopistyczny, utopijny

 przysł. utopijnie

Wiktionary


utopijny

związany z utopią, mający cechy utopii


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) właściwy utopii, niemożliwy do urzeczywistnienia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idea ta była równie utopijna, jak odgórne zadekretowanie realnego socjalizmu.

 (1.1) Choć sumy neapolitańskie (barskie) weszły do potocznej polszczyzny jako synonim utopijnych mrzonek o wzbogaceniu się, faktycznie stanowiły stały element działania dyplomacji polskiej w Madrycie, absorbując 150 dyplomatów przez ponad 100 lat (ok. 1560–1674).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utopizm m., utopia ż., utopista m., utopistka ż., utopijność ż.

 przysł. utopijnie

 przym. utopistyczny

Wiktionary


utopio

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: utopia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈtɔpʲjɔ, AS: utopʹi ̯o

Wiktionary


utopista

1. marzyciel, fantasta;
2. zwolennik socjalizmu utopijnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek mający nierealne pomysły; marzyciel, fantasta

 (1.2) zwolennik utopii z socjalizmu utopijnego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌutɔˈpʲista, AS: utopʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utopia ż., utopijność ż.

:: fż. utopistka ż.

 przym. utopijny

 przysł. utopijnie

Wiktionary


utopistka

1. marzycielka, fantastka;
2. zwolenniczka socjalizmu utopijnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca nierealne pomysły; marzycielka, fantastka

 (1.2) zwolenniczka utopii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utopia ż., utopista m., utopizm m., utopijność ż.

 przym. utopistyczny, utopijny

 przysł. utopijnie

Wiktionary


utopistyczny

dotyczący utopizmu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z utopizmem, charakteryzujący się utopizmem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utopizm m., utopia ż., utopistka ż., utopijność ż.

 przym. utopijny

 przysł. utopijnie

Wiktionary


utopizm

1. skłonność do opierania życia na nierealnych, idealistycznych koncepcjach;
2. nierealistyczne poglądy, marzenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) skłonność do opierania się na utopiach

 (1.2) utopijne poglądy, plany i marzenia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utopia ż., utopistka ż., utopijność ż.

 przym. utopistyczny, utopijny

 przysł. utopijnie

Wiktionary


utopić

1. zabić przez zanurzenie w wodzie;
2. zagłębić coś w czymś;
3. książkowe: wbić głęboko, np. nóż; zatopić;
4. utopić się - umrzeć przez zanurzenie w wodzie; utonąć


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. topić)

 (1.1) dokonany od|topić.

czasownik zwrotny dokonany utopić się (ndk. topić się)

 (2.1) dokonany od|topić się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Anglicy nie chcąc dopuścić do powrotu floty francuskiej pod opiekę Niemców, zbombardowali, utopili lub uszkodzili połowę najlepszych jednostek morskich Francji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. topiel ż., topielec mos./mzw.

Wiktionary


utoplec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lud. utopiec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk utopek

Wiktionary


utorować

czasownik przechodni dokonany (ndk. torować)

 (1.1) umożliwić przejście lub przejazd poprzez usunięcie przeszkód

 (1.2) umożliwić osiągnięcie wyznaczonego celu

 (1.3) przyczynić się do rozwoju lub zaistnienia czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ścieżkę przez gąszcze utorowali mężczyźni z maczetami.

 (1.2) Drogę na szczyt utorowała łapówkami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. torowisko n., tor mrz., torowanie n., tory lm nm., utorowanie n.

 czas. torować ndk.

 przym. torowy

Wiktionary


utowarowić

wprowadzić do sprzedaży coś, co dotąd nie było przedmiotem obrotu na rynku


SJP.pl


utowarzyszać

dawniej: uznawać za towarzysza, zostawać współuczestnikiem czegoś


SJP.pl


utożsamianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|utożsamiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌutɔʃsãˈmʲjä̃ɲɛ, AS: utošsãmʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utożsamiać

Wiktionary


utożsamiać

1. stwierdzać tożsamość, identyczność kogoś lub czegoś z kimś albo czymś innym;
2. utożsamiać się:
a) uważać się za kogoś tożsamego z kimś innym; identyfikować się z kimś;
b) rzadko: być uznawanym za to samo


SJP.pl

czasownik

 (1.1) stwierdzać tożsamość, identyczność; uznawać za przedstawiciela grupy, za tę samą osobę

czasownik zwrotny utożsamiać się

 (2.1) …z czymś / kimś / grupą – myśleć, że się jest kimś, członkiem narodu, społeczności, grupy

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Utożsamiam się z naszą firmą, bo czuję się w niej dobrze i zależy mi na jej sukcesie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌutɔʃˈsãmʲjät͡ɕ, AS: utošsãmʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utożsamianie n., tożsamość

 przym. tożsamy

Wiktionary


utożsamić

1. stwierdzić tożsamość, identyczność kogoś lub czegoś z kimś albo czymś innym;
2. utożsamić się:
a) uznać się za kogoś tożsamego z kimś innym; zidentyfikować się z kimś;
b) rzadko: być uznanym za to samo


SJP.pl


utp

Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy imienia Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • uTP, µTP – protokół (informatyka)
  • UTP – () skrętka nieekranowana, rodzaj kabla sygnałowego
  • UTP – Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy w Bydgoszczy. Obecnie Politechnika Bydgoska im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich. Wcześniej Akademia Techniczno-Rolnicza (ATR)
  • UTP – jeden z nukleotydów, urydyno-5′-trifosforan
  • UTP – (ang. ) system transakcyjny obsługujący Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie, od 15 kwietnia 2013 roku
  • UTP – zespół muzyczny (Young Buck, Juvenile).

Wikipedia


utracalność

→ utracalny


SJP.pl

Patrz:

utracalny

utracalny

możliwy do utracenia


SJP.pl


utracać

dawniej: przestawać coś mieć, zostawać pozbawionym kogoś lub czegoś; tracić


SJP.pl


utracenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|utracić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utracić

 rzecz. utrata ż., bezstratność ż.

Wiktionary


utracić

czasownik dokonany

 (1.1) przestać być posiadaczem jakiejś rzeczy

 (1.2) przestać być posiadaczem jakiejś cechy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W czasie wyprawy wojennej w 1018 r. odbił te tereny Bolesław Chrobry podczas wyprawy na Kijów. Polska ponownie utraciła je w roku 1031.

 (1.2) Roosevelt utracił władzę w nogach, ale dzięki rehabilitacji był w stanie utrzymać się na nich przez pewien czas (większość przemówień wygłaszał stojąc).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈtrat͡ɕit͡ɕ, AS: utraćić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tracić

 rzecz. utrata ż., utracenie n., bezstratność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stracić

Wiktionary


utracjusz

człowiek lekkomyślnie wydający pieniądze; hulaka; lekkoduch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. rozrzutny i używający życia mężczyzna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utracjuszostwo n.

:: fż. utracjuszka ż.

 przym. utracjuszowski

Wiktionary


utracjuszka

kobieta lekkomyślnie wydająca pieniądze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta spędzająca życie na zabawie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utracjusz mos.

Wiktionary


utracjuszostwo

lekkomyślne szafowanie pieniędzmi, majątkiem


SJP.pl


utracjuszowski

związany z utracjuszem lub utracjuszostwem; rozrzutny (np. utracjuszowski sposób bycia)


SJP.pl


utracki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bogusław Utracki
  • Lech Utracki
  • Rafał Utracki
  • Roman Utracki

Wikipedia


utragiczniać

nadawać cechy tragizmu, dramatyczności; dramatyzować


SJP.pl


utragicznić

nadać cechy tragizmu, dramatyczności; udramatyzować


SJP.pl


utrakwista

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. w katolicyzmie: zwolennik utrakwizmu, czyli komunii pod dwiema postaciami

 (1.2) hist. pierwotnie każdy członek ruchu husyckiego, później tylko tych umiarkowanych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utrakwizm nmos., utrakwistka fż.

 przym. utrakwistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kalikstyn

Wiktionary


utrakwistka

→ utrakwista


SJP.pl

Patrz:

utrakwista

utrakwistyczny

1. dwojaki;
2. posługujący się dwoma językami


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dwojaki

 (1.2) który posługuje się dwoma językami

 (1.3) hist. rel. związany z utrakwistami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utrakwizm mrz., utrakwista ż.

Wiktionary


utrakwizacja

wprowadzać elementy utrakwizmu (systemu kształcenia lub doktryny religijnej)


SJP.pl


utrakwizm

1. doktryna religijna i społeczna utrakwistów;
2. system nauczania z użyciem dwu języków wykładowych;
3. system kształcenia w dawnych pruskich gimnazjach, łączący nauczanie języków starożytnych i historii z przedmiotami matematyczno-przyrodniczymi


SJP.pl


utrakwiści

Utrakwiści, także kalikstyni (z łac. "calix" „kielich”) – pierwotnie określenie wszystkich husytów, później umiarkowany ich odłam z głównym ośrodkiem życia religijnego w Pradze.

Utrakwiści rekrutowali się z mieszczaństwa i rycerstwa. W odróżnieniu od radykalnych ruchów husyckich stawiali na umiarkowaną społecznie i politycznie reformę kościelną. Ich program zakładał:

Wikipedia


utransparentniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. utransparentnić)

 (1.1) sprawiać, że jakieś działanie staje się jawniejsze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mówiąc inaczej, można sobie wyobrazić dość proste prawo utransparentniające lobbing.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utransparentnić dk.

Wiktionary


utransparentnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. utransparentniać)

 (1.1) sprawić, że jakieś działanie stało się jawniejsze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dodatkowo spółka w pełni utransparentni te swoje struktury, które już na tamten moment były dość mocno rozbudowane, czyli wszystkie departamenty, procedury, menadżerów i tak dalej.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utransparentniać ndk.

Wiktionary


utrapiać

gnębić; dawniej:
1. przyprawiać kogoś o zmartwienie, troskę; trapić, zasmucać, martwić, przygnębiać;
2. sprawiać komuś cierpienie fizyczne lub psychiczne; udręczać, pognębiać;
3. utrapiać się:
a) pogrążać się w smutku, troskach; trapić się, zasmucać się, martwić się, troskać się;
b) doznawać cierpienia fizycznego lub psychicznego; udręczać się


SJP.pl


utrapienie

kłopot, zmartwienie; troska, udręka, zgryzota


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|utrapić.

 (1.2) kłopot, problem, zgryzota, zmartwienie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. trapienie n., strapienie n., utrapieniec mos.

 czas. utrapić dk., trapić ndk., strapić dk.

Wiktionary


utrapieniec

potocznie: człowiek przez którego ma się kłopoty, utrapienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba nieznośna, sprawiająca innym kłopoty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utrapienie n.

 przym. utrapiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nicpoń

Wiktionary


utrapiony

sprawiający ciągle kłopoty


SJP.pl

Utrapiony (stylizowany zapis uTRAPiony) – drugi album solowy polskiego rapera Buczera. Wydawnictwo ukazało się 20 września 2013 roku nakładem wytwórni muzycznej Step Records. Produkcji nagrań podjęli się Juicy, Świerzba, MeloBeats, Johnny Beats, AiFa, Aglofellaz oraz S.S.Z. Wśród gości na płycie znaleźli się m.in. Bonson, Kobra, Kroolik Underwood, Zeus, VNM oraz Bezczel.

Wikipedia


utrapić

zgnębić; dawniej:
1. przyprawić kogoś o zmartwienie, troskę; strapić, zasmucić, zmartwić, przygnębić;
2. sprawić komuś cierpienie fizyczne lub psychiczne; udręczyć, pognębić;
3. utrapić się:
a) pogrążyć się w smutku, troskach; strapić się, zasmucić się, zmartwić się zatroskać się;
b) doznać cierpienia fizycznego lub psychicznego; udręczyć się


SJP.pl


utrata

fakt, że się przestało coś posiadać


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. fakt, że ktoś został pozbawiony kogoś lub czegoś

Wiktionary

Utrata – rzeka w województwie mazowieckim na Równinie Łowicko-Błońskiej, prawy dopływ Bzury. Ma około 76,5 km długości oraz powierzchnię dorzecza 792 km². Źródłami Utraty są dwie nikłe strugi na wysokości 160 m nad poziomem morza w okolicach Ojrzanowa (źródła w dolinie wsi Ojrzanów-Towarzystwo, Lisówek i Zaręby g. Żabia Wola). Ujście znajduje się na wysokości 69 m nad poziomem morza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Alkoholizm to uzależnienie od alkoholu, silna potrzeba picia i utrata kontroli nad nawykami związanymi z piciem.

 (1.1) Zazdrość to nie strach przed utratą – to strach przed dzieleniem się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈtrata, AS: utrata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utracenie n., bezstratność ż.

 czas. utracić, tracić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strata

Wiktionary


utrechcki

dotyczący Utrechtu, miasta w Holandii


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Utrechtem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Utrecht mrz., utrechtczyk mos., utrechtka ż.

Wiktionary


utrecht

rodzaj aksamitu używany dawniej na obicia mebli


SJP.pl

Utrecht – miasto w środkowej Holandii nad kanałem Amsterdam-Ren, ośrodek administracyjny prowincji Utrecht.

Wikipedia


utrechtczyk

mieszkaniec Utrechtu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Utrechtu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Utrecht mrz.

:: fż. utrechtka ż.

 przym. utrechcki

Wiktionary


utrechtka

mieszkanka Utrechtu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Utrechtu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Utrecht mrz.

:: fm. utrechtczyk mos.

 przym. utrechcki

Wiktionary


utrefić

przestarzale: ułożyć włosy w loki, zrobić fryzurę; ufryzować


SJP.pl


utropa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. staranie

Wiktionary


utropek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. nieborak, oferma

Wiktionary


utrudniacz

potocznie: coś, co utrudnia jakąś czynność


SJP.pl


utrudnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|utrudniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌutrudʲˈɲä̃ɲɛ, AS: utrudʹńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utrudniać

 rzecz. utrudnienie n., trudność ż.

Wiktionary


utrudniać

stwarzać trudności, przeszkody, czynić trudnym


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. utrudnić)

 (1.1) sprawiać trudność, czynić coś trudniejszym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Błędy akcentowe mogą utrudniać zrozumienie wielu przekazów.

 (1.1) Silny prąd przydenny utrudniał poważnie sterowanie sondą, którą wciąż znosiło na wielkie skupiska podwodnych głazów.

 (1.1) Duża ilość podmiotów uczestniczących w procedurach kształtowania celów utrudnia dojście do consensusu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈtrudʲɲät͡ɕ, AS: utrudʹńäć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. trud m., trudność ż., utrudnianie n.

 przym. trudny

 czas. utrudnić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komplikować

Wiktionary


utrudnienie

stworzyć trudności, przeszkody, uczynić trudnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) to, co utrudnia wykonanie czegoś

 (1.2) odczasownikowy od|utrudnić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌutrudʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: utrudʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utrudnianie n., trudność ż.

 czas. utrudnić

 przym. trudny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłoda pod nogi, kłopot, kula u nogi, perturbacja, problem, przeciwność, przeszkoda, zator, zawada

Wiktionary


utrudnić

stworzyć trudności, przeszkody, uczynić trudnym


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. utrudniać)

 (1.1) dokonany od|utrudniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈtrudʲɲit͡ɕ, AS: utrudʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utrudniać ndk.

 przym. trudny

 rzecz. trud mrz., trudność ż., utrudnienie n.

Wiktionary


utrudzić

zmęczyć, znużyć


SJP.pl


utrudzony

zmęczyć, znużyć


SJP.pl


utrupiać

potocznie:
1. zabijać, uśmiercać;
2. niszczyć, zaprzepaszczać


SJP.pl


utrupić

potocznie:
1. zabić, uśmiercić;
2. zniszczyć coś, zaprzepaścić


SJP.pl


utrwalacz

1. substancja chemiczna służąca do utrwalania farb, perfum itp.;
2. w fotografice: roztwór do utrwalania naświetlonych i wywołanych materiałów fotograficznych;
3. we fryzjerstwie: płyn, którym się naciera włosy po trwałej ondulacji w celu jej utrwalenia;
4. żartobliwie o piwie pitym po wódce;
5. potocznie o kimś, kto utrwala, umacnia istniejący stan rzeczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) substancja, która utwala jakiś proces chemiczny lub fizyczny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) rzad. osoba, która utwala jakiś proces społeczny

Wiktionary

Utrwalacz – kąpiel fotograficzna, w której następuje utrwalenie obrazu naświetlonego i wywołanego na materiale światłoczułym (np. filmie lub papierze fotograficznym) poprzez trwałe pozbawienie tego materiału właściwości światłoczułych, zapewniając obojętność na działanie promieniowania.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. utrwalanie n., utrwalenie n., trwałość ż., nietrwałość ż., przetrwalnik m., trwanie n., wytrwanie n.

 czas. utrwalać ndk., utrwalić dk., trwać ndk., wytrwać ndk.

 przym. trwały, nietrwały

 przysł. trwale, nietrwale

Wiktionary


utrwalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|utrwalać.

Wiktionary

Ut

Wikipedia

Powiązane:

 czas. utrwalać ndk., utrwalić dk.

 rzecz. utrwalenie n., utrwalacz mos./mrz.

 przym. trwały

Wiktionary


utrwalać

czasownik przechodni niedokonany (dk. utrwalić)

 (1.1) nadawać trwałość, sprawiać że coś staje się trwałe, niezmienne

 (1.2) techn. zapisywać na nośniku celem późniejszego odczytania lub odtworzenia

 (1.3) przedstawiać w formach literatury lub sztuki wycinek rzeczywistości

 (1.4) starać się dobrze zachować w pamięci, ucząc się, powtarzając materiał

 (1.5) fot. nadawać trwałość zdjęciom poprzez zastosowanie właściwych odczynników

czasownik zwrotny niedokonany utrwalać się (dk. utrwalić się)

 (2.1) stawać się trwalszym, ugruntowywać się, utwierdzać się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utrwalacz mrz. mos., utrwalanie n., trwałość ż., utrwalenie n.

 przym. trwały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stabilizować, umacniać, utwierdzać, ugruntowywać

 (1.2) nagrywać, rejestrować, zapisywać

 (1.3) opisywać, upamiętniać, uwieczniać

 (1.4) powtarzać, zapamiętywać, uczyć się na pamięć

 (2.1) stabilizować się, ugruntowywać się, utwierdzać się

Wiktionary


utrwalenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|utrwalić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W celu utrwalenia swego panowania francuscy kolonizatorzy starali się podtrzymywać fikcję odrębności poszczególnych części Wietnamu, zwłaszcza Kochinchiny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utrwalacz mos./mrz., utrwalanie n., trwanie n., trwała ż., trwałość ż.

 czas. utrwalać ndk., utrwalić dk., trwałość ż., trwać ndk.

 przym. trwały

Wiktionary


utrwalić

1. nadać czemuś trwałość;
2. upamiętnić w utworze, dziele sztuki;
3. zarejestrować dźwięk lub obraz;
4. zachować w pamięci;
5. wypłukać materiał światłoczuły z bromku srebra


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. utrwalać)

 (1.1) dokonany od|utrwalać.

czasownik zwrotny dokonany utrwalić się (ndk. utrwalać się)

 (2.1) dokonany od|utrwalać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Któż zdoła utrwalić me słowa, / potrafi je w księdze umieścić?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utrwalacz mrz./mos., utrwalenie n., utrwalanie n.

 przym. trwały

Wiktionary


utrwać

potocznie:
1. utrzymać się przez pewien czas; przetrwać, wytrwać;
2. o czasie: upłynąć, minąć;
3. trwając, zająć pewien czas; potrwać


SJP.pl


utrzepanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|utrzepać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utrzepać dk.

 rzecz. trzepacz mos./mrz.

Wiktionary


utrzepać

bijąc, trzepiąc, rozmieszać, rozbić na drobne cząsteczki; roztrzepać


SJP.pl


utrzepywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|utrzepywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utrzepywać ndk.

 rzecz. trzepacz mos./mrz.

Wiktionary


utrzepywać

potocznie: ubijać trzepaczką, np. białka jaj, śmietanę


SJP.pl


utrzeć

1. rozdrobnić za pomocą tarki; rozetrzeć
2. przestarzale: wyczyścić z brudu przez potarcie, wytrzeć, obetrzeć
3. dawniej: uczynić gładkim poprzez tarcie
4. utrzeć się:
a) stać się powszechnym; upowszechnić się
b) rzadko: zostać utartym


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. ucierać)

 (1.1) dokonany od|ucierać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ucieranie n., utarcie n.

 czas. trzeć

 przym. utarty

Wiktionary


utrzić

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. obetrzeć

Wiktionary


utrzymanek

mężczyzna utrzymywany przez kochankę; amant, kochanek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna utrzymywany przez kobietę, kochankę

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: utrzymanka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzieło to przyniosło mu duży rozgłos, dzięki czemu zawarł nowe znajomości; przez szereg lat był kochankiem i utrzymankiem baronowej de Warens; po rozstaniu z nią przeżył najcięższe chwile swego życia, gdy przez kilka lat musiał pracować zarobkowo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuṭʃɨ̃ˈmãnɛk, AS: uṭšỹmãnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utrzymanie n., utrzymywanie n.

:: fż. utrzymanka ż.

 czas. utrzymać dk., utrzymywać ndk.

Wiktionary


utrzymanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|utrzymać.

 (1.2) środki, pieniądze niezbędne do życia

 (1.3) wyżywienie; czasem także: możliwość pobytu, noclegu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Utrzymanie tego ciężaru okazało się dla niego niemożliwe.

 (1.2) Ta praca jest jedynym źródłem utrzymania całej naszej rodziny.

 (1.2) Były mąż daje mi na utrzymanie zaledwie trzysta złotych.

 (1.3) Opiekował się staruszką w zamian za utrzymanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuṭʃɨ̃ˈmãɲɛ, AS: uṭšỹmãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. trzymać, utrzymać dk., utrzymywać ndk.

 rzecz. utrzymywanie n., utrzymanek m., utrzymanka ż.

Wiktionary


utrzymaniowy

→ utrzymanie


SJP.pl

Patrz:

utrzymanie

utrzymanka

kobieta utrzymywana przez kochanka; miłośnica, faworyta, metresa, kochanka, kochanica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pejor. kobieta utrzymywana przez kochanka

 (1.2) środ. reg. żart. uchwyt umożliwiający trzymanie naczynia wypełnionego gorącym płynem

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: utrzymanek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zanim Monika wyjechała, powiedziała mi, że jak patrzy na taką, cytuję: "bezużyteczną utrzymankę", to jej się niedobrze robi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuṭʃɨ̃ˈmãnka, AS: uṭšỹmãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utrzymanie n., utrzymywanie n.

:: fm. utrzymanek m.

 czas. utrzymać dk., utrzymywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. kokota, kokotka

Wiktionary


utrzymany

zadbany


SJP.pl


utrzymać

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|utrzymywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Była ufna, jak każde dziecko. A ja pracowałam ciężko, żeby ją utrzymać, ubrać, wykształcić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈṭʃɨ̃mat͡ɕ, AS: uṭšỹmać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utrzymanie n., utrzymywanie n., utrzymanek m., utrzymanka ż.

 czas. trzymać

Wiktionary


utrzymywalny

możliwy lub łatwy do utrzymania


SJP.pl


utrzymywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|utrzymywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Antropolodzy mają prawo twierdzić, że przyczynili się do zachowania kulturowego dziedzictwa społeczeństw, które badali, […]. Lecz prawdą jest również, iż mieli oni swój udział, czasem tylko pośredni, w utrzymywaniu struktur władzy reprezentowanych przez system kolonialny”.

 (1.1) W tym celu zwołał naradę międzyresortową, której tematem był traktat handlowy z Sowietami i zasadność utrzymywania dotychczasowego stanowiska w kwestii należności z tytułu traktatu ryskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuṭʃɨ̃mɨˈvãɲɛ, AS: uṭšỹmyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utrzymywać, utrzymać, trzymać

 rzecz. utrzymanie n., utrzymanek m., utrzymanka ż.

Wiktionary


utrzymywać

czasownik niedokonany (dk. utrzymać)

 (1.1) zachowywać coś w określonym stanie

 (1.2) mieć kogoś lub coś na utrzymaniu

 (1.3) popierać pogląd, powtarzać jakąś opinię

czasownik zwrotny niedokonany utrzymywać się (dk. utrzymać się)

 (2.1) opłacać swoje potrzeby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nadal utrzymujesz kontakt z Adamem?

 (1.2) Jesteś dorosły, matka nie może cię dłużej utrzymywać.

 (1.3) Wciąż utrzymuje, że nic nie ukradł.

 (2.1) Ona utrzymuje się z własnych pieniędzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuṭʃɨ̃ˈmɨvat͡ɕ, AS: uṭšỹmyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utrzymywanie n., utrzymanie n., utrzymanek m., utrzymanka ż., trzymanie n.

 czas. trzymać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podtrzymywać, zachowywać

 (1.2) mieć na utrzymaniu, dbać, wspierać

 (1.3) podtrzymywać, twierdzić, obstawać, pot. upierać się

Wiktionary


utrzyć

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. obetrzeć

Wiktionary


utrząsarka

maszyna introligatorska z wibratorem stosowana do wyrównywania zadrukowanych lub czystych arkuszy w stosie przed dalszą ich obróbką


SJP.pl


utrząsnąć

utrząść;
1. trzęsąc, ścieśnić;
2. wstrząsając, zrzucić część czegoś;
3. zmęczyć trzęsieniem;
4. utrząsnąć się:
a) ułożyć się ciaśniej wskutek trzęsienia;
b) zmęczyć się wstrząsami podczas jazdy;
c) przenośnie: unormować się, ułożyć się


SJP.pl


utrząść

utrząsnąć;
1. trzęsąc, ścieśnić;
2. wstrząsając, zrzucić część czegoś;
3. zmęczyć trzęsieniem;
4. utrząść się:
a) ułożyć się ciaśniej wskutek trzęsienia;
b) zmęczyć się wstrząsami podczas jazdy;
c) przenośnie: unormować się, ułożyć się


SJP.pl


utrówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Utrówka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Międzyrzec Podlaski.

Wieś była własnością starosty guzowskiego i nowomiejskiego Stanisława Opalińskiego, leżała w województwie podlaskim w 1673 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wikipedia


utrącalny

dający się utrącić


SJP.pl


utrącanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|utrącać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utrącać ndk.

Wiktionary


uttar

stan w Indiach; Uttar Pradeś


SJP.pl


utuczać

karmić zbyt obficie, powodując tycie; tuczyć


SJP.pl


utuczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sprawienie, że człowiek lub zwierzę jest bardziej tęgie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przykład Justyny odzwierciedla najpowszechniejszy model utuczenia dziecka: troskę dziadków, a zwykle babć, które w dzisiejszych domach wielopokoleniowych i przy wiecznie nieobecnych rodzicach rządzą w kuchni.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utuczyć

Wiktionary


utuczony

karmiąc, spowodować utycie


SJP.pl


utuczyć

karmiąc, spowodować utycie


SJP.pl

czasownik dokonany (rzad. ndk. utuczać)

 (1.1) uczynić tucznym, powiększyć wagę zwierzęcia

 (1.2) pot. żart. o ludziach: uczynić opasłym, tęgim

 (2.2) pot. żart. jedząc obficie, utyć

 (2.3) pot. pejor. uzyskać co ze szkodą dla kogo innego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Utuczył świnię, mięsa wystarczy dla niego i żony na pół roku, resztę sprzeda.

 (1.2) Klara ma pretensję do babci, że ją w młodości utuczyła — ale sama obecnie nic nie robi, żeby ten stan zmienić.

 (2.1) Opiekunowie węży mieli nie lada problem z egzotycznymi gadami, które były przyzwyczajone wyłącznie do dań z myszy. Nadmiernie się nimi utuczyły i trzeba je było odchudzić.

 (2.2) Przy odpowiedniej pojemności żołądka można się utuczyć pewnie wszystkim.

 (2.3) Bogaczom wystarczy, jak jeden osobnik z dołów społecznych wyda 200 zł w ciągu miesiąca. Oni i tak się utuczą.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pot. utuczony

 rzecz. tuk mrz., utuczenie

 czas. tuczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) upaść się

 (2.3) upaść się

Wiktionary


utulać

tuląc do siebie uspokajać kogoś, pocieszać


SJP.pl


utulić

1. pocieszyć, przytulając;
2. utulić się - pocieszyć się, ukoić smutki


SJP.pl


utulny

1. taki, którego przytulenie wywołuje przyjemność i poczucie bezpieczeństwa;
2. o miejscu, pomieszczeniu: taki, w którym miło się przebywa, dobrze się czuje; przytulny


SJP.pl


utuszować

pomalować tuszem; potuszować


SJP.pl


utwardzacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) substancja, która zmieszana z innymi substancjami może wywołać ich utwardzenie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utwardzić

Wiktionary


utwardzalnia

część zakładu przemysłowego, w której utwardza się tłuszcze


SJP.pl


utwardzalność

Utwardzalność – podatność stali na hartowanie. Jest to stosunek największej, możliwej do uzyskania po hartowaniu, twardości do warunków austenityzowania.

Wikipedia


utwardzalny

dający się utwardzić


SJP.pl


utwardzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|utwardzać.

Wiktionary

Utwardzanie – proces polegający na przestrzennym sieciowaniu polimerów. Termin jest kojarzony przede wszystkim z duroplastami, ale może być używany dla wszystkich procesów sieciowania, w których z cieczy uzyskuje się stały produkt.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. nieutwardzanie n., twardziel ż./mrz./mos./mzw.

 czas. utwardzać ndk.

Wiktionary


utwardzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. utwardzić)

 (1.1) czynić twardym, twardszym

czasownik zwrotny niedokonany utwardzać się (dk. utwardzić się)

 (2.1) stawać się twardszym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. twardziel mzw./mos./mrz./ż., utwardzanie n., twardość ż.

 czas. twardnieć

 przym. twardy

Wiktionary


utwardzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. utwardzać)

 (1.1) uczynić twardym, twardszym

czasownik zwrotny dokonany utwardzić się (ndk. utwardzać się)

 (2.1) stać się twardszym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: utˈfarʲd͡ʑit͡ɕ, AS: utfarʹʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utwardzenie n., utwardzanie n., twardziel mos., utwardzacz mrz., twardość ż.

 przym. twardy

 czas. twardnieć ndk., utwardzać ndk.

Wiktionary


utwarzać

dawniej: tworzyć, kształtować; ukształtowywać


SJP.pl


utwierdzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|utwierdzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utwierdzić, utwierdzać ndk.

 rzecz. utwierdzenie n.

Wiktionary


utwierdzać

czasownik

 (1.1) sprawiać, że ktoś jest pewien o czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przecież to dziś Danka dostała dwóję z fizyki! A ona, zamiast ratować sytuację, zamiast zacierać ślad swojej pedagogicznej klęski, jeszcze utwierdzała Dankę w jej lenistwie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utwierdzanie n., utwierdzenie n.

 czas. utwierdzić

Wiktionary


utwierdzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zapewnienie, upewnienie kogoś

 (1.2) zamocowanie czegoś

 (1.3) oparcie czegoś na twardej podstawie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utwierdzić, utwierdzać, twierdzić

 rzecz. twierdzenie n., utwierdzanie n., twierdza ż.

Wiktionary


utwierdzić

1. upewnić kogoś w czymś; upewnić, podbudować, wesprzeć czyjąś wiarę, przekonanie itp.;
2. umocować coś trwale;
3. ugruntować, ustabilizować, wzmocnić coś, np. władzę, pozycję;
4. nadać czemuś moc prawną;
5. dawniej:
a) wzmocnić, rozbudować konstrukcje obronne; ufortyfikować;
b) uznać, usankcjonować, zatwierdzić;
6. utwierdzić się:
a) nabrać pewności co do czegoś; upewnić się;
b) stać się mocnym, trwałym


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|utwierdzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈtfʲjɛrʲd͡ʑit͡ɕ, AS: utfʹi ̯erʹʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utwierdzenie n., utwierdzanie n.

 czas. utwierdzać ndk.

Wiktionary


utworek

rzadkie zdrobnienie od: utwór (dzieło naukowe, literackie itp.)


SJP.pl


utworzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zorganizowanie czegoś (stowarzyszenia, instytucji etc.)

 (1.2) spowodowanie powstania czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌutfɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: utfožẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utworzyć dk.

Wiktionary


utworzyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. tworzyć)

 (1.1) dokonany od|tworzyć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy utworzono dzielnicę żydowską, opuścił był swe mieszkanie i przeniósł się blisko, ku południowej stronie placu Krasińskich, do domu przy ulicy Długiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈtfɔʒɨt͡ɕ, AS: utfožyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utwór m., utworzenie n.

Wiktionary


utwór

rzecz utworzona, napisana, skomponowana przez kogoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dzieło literackie lub muzyczne

 (1.2) geol., zwykle w lm., jakiekolwiek stałe tworzywo skorupy ziemskiej, będące produktem procesów geologicznych, posiadające tę samą budowę wewnętrzną lub inną wspólną cechę

Wiktionary

Utwór (dzieło) – dobro niematerialne istniejące niezależnie od rzeczy, na której zostało utrwalone ("corpus mechanicum"), rezultat twórczej pracy człowieka, przedmiot prawa autorskiego. W różnych państwach obowiązują różne definicje utworu, a prawo międzynarodowe określa tylko minimalne standardy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) „Pan Tadeusz” to wybitny utwór.

 (1.2) Na obszarze Polski znaczną powierzchnię zajmują utwory lodowcowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈutfur, AS: utfur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. twór m., stwór m.

 czas. utworzyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) praca, dzieło

 (1.2) formacja

Wiktionary


utyceński

przymiotnik od: Utyka (miasto starożytne)


SJP.pl


utyk

wypadnięcie maszyny elektrycznej z synchronizmu


SJP.pl


utyka

1. lekko kuleć, chromać;
2. zatrzymywać się, nie mogąc się dalej poruszać;
3. być przerywanym na skutek jakichś trudności; urywać się


SJP.pl

Ut

Wikipedia


utykać

1. lekko kuleć, chromać;
2. zatrzymywać się, nie mogąc się dalej poruszać;
3. być przerywanym na skutek jakichś trudności; urywać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. utkać)

 (1.1) wypełniać czymś szpary, aby coś nie przedostało się przez nie

 (1.2) pot. układać coś gdzieś ciasno

 (1.3) tkając, robić coś z przędzy

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. utknąć)

 (2.1) stawać, nie mogąc poruszać się dalej

 (2.2) być przerywanym z powodu jakichś trudności

 (2.3) pot. zatrzymywać się na dłużej wbrew własnej woli

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (3.1) chodzić niepłynnie z przyczyn chorobowych

Wiktionary

Przykłady

 (3.1) Nazywali go Kuternogą, ponieważ utykał na jedną nogę, i to utykał dość znacznie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utykanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uszczelniać, zatykać

 (1.2) upychać, wtykać

 (2.1) grzęznąć, więznąć, zatrzymywać się

 (2.2) przerywać się, urywać się, zatrzymywać się

 (3.1) kuleć, kuśtykać

Wiktionary


utylitarność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest utylitarne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utylitaryzm m., utylitarysta m.

 przym. utylitarny

 przysł. utylitarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) utylitaryzm, praktyczność

Wiktionary


utylitarny

użytkowy, konsumpcyjny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który dąży do niesienia praktycznej korzyści, pożytku; jest użyteczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌutɨlʲiˈtarnɨ, AS: utylʹitarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utylitaryzm m., utylitarność ż.

 przysł. utylitarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pożyteczny

Wiktionary


utylitarysta

człowiek kierujący się względami praktycznymi


SJP.pl


utylitarystka

→ utylitarysta


SJP.pl

Patrz:

utylitarysta

utylitarystyczny

→ utylitaryzm


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) filoz. związany z utylitaryzmem, dotyczący utylitaryzmu, właściwy utylitaryzmowi

Wiktionary

Patrz:

utylitaryzm

Przykłady

 (1.1) Antykoncepcja nieuchronnie generuje też swoistą mentalność utylitarystyczną — dążenie do maksymalizacji przyjemności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌutɨlʲitarɨˈstɨt͡ʃnɨ, AS: utylʹitarystyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utylitaryzm m., utylitarysta m., utylitarystka ż.

 przysł. utylitarystycznie

Wiktionary


utylitaryzm

kierunek etyki głoszący, że najwyższym moralnym celem działalności człowieka jest bycie pożytecznym; dążenie do osiągnięcia celów praktycznych poprzez rezygnację z celów wyższych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. pogląd, którego główna myśl definiuje moralność i etykę czynu jako wypadkowe jego pozytywnych i negatywnych skutków;

 (1.2) książk. dążenie do osiągnięcie jak największych korzyści praktycznych, nawet po trupach do celu

Wiktionary

Ut

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najbardziej znaną koncepcją konsekwencjonalistyczną jest utylitaryzm odwołujący się do zasady użyteczności.

 (1.2) Człowiek współczesny wpadł w pułapkę sideł utylitaryzmu, który ceni tylko korzyści materialne, a pragmatyzm, prawdę i dobro mierzy tzw. sukcesem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utylitarność ż., utylitarysta mos., utylistarystka ż.

 przym. utylitarystyczny, utylitarny

 przysł. utylitarystycznie, utylitarnie

Wiktionary


utylizacja

wykorzystanie, wykorzystywanie surowców odpadowych i produktów procesu przemysłowego jako surowców wtórnych do dalszej produkcji; głównym przykładem utylizacji jest recykling


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wykorzystywanie odpadów lub niepotrzebnych materiałów do dalszej produkcji, jako surowce wtórne;

Wiktionary

Ut

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zgodnie ze standardową procedurą ogołocono lambdę ze wszystkiego, co nadawało się do ponownego użycia. Machina wojenna Imperium była ogromna, a odzyskiwanie sprzętu stanowiło ważną część procesu utylizacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌutɨlʲiˈzat͡sʲja, AS: utylʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utylizator m., utylizowanie n.

 czas. utylizować ndk., zutylizować dk.

 przym. utylizacyjny

Wiktionary


utylizacyjny

związany z utylizacją - wykorzystywaniem surowców odpadowych i produktów procesu przemysłowego jako surowców wtórnych do dalszej produkcji


SJP.pl


utylizator

w technice: urządzenie służące do ponownego uzdatniania wody użytej poprzednio, np. w procesach przemysłowych, lub pochodzącej ze ścieków; uzdatniacz


SJP.pl


utylizatornia

zakład wytwarzający produkty użytkowe z surowców odpadowych


SJP.pl


utylizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|utylizować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zutylizowanie n., utylizacja ż., utylizator m.

 czas. utylizować ndk., zutylizować dk.

 przym. utylizacyjny

Wiktionary


utylizować

wykorzystywać surowce odpadowe i produkty procesu przemysłowego jako surowce wtórne do dalszej produkcji; przetwarzać


SJP.pl


utyrany

potocznie: bardzo zmęczony, wyczerpany wykonywaniem ciężkiej pracy; wykończony, sterany, styrany, zatyrany, spracowany


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odczuwający mocne zmęczenie, fizycznie wyczerpany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jestem tak utyrany, że natychmiast muszę położyć się spać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌutɨˈrãnɨ, AS: utyrãny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. tyrać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bardzo zmęczony, wyczerpany

Wiktionary


utyrać

potocznie: utyrać się - bardzo się zmęczyć, utrudzić się czymś; natyrać się, zatyrać się, natrudzić się, spracować się


SJP.pl


utyskiwania

uskarżać się, użalać się na coś, wyrzekać na coś


SJP.pl


utyskiwanie

uskarżać się, użalać się na coś, wyrzekać na coś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|utyskiwać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utyskiwać ndk.

Wiktionary


utyskiwać

uskarżać się, użalać się na coś, wyrzekać na coś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) skarżyć się, narzekać, użalać się z jakiegoś powodu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adam utyskuje na złe warunki pracy.

 (1.1) Babcia utyskuje na kiepskie samopoczucie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌutɨˈsʲcivat͡ɕ, AS: utysʹḱivać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. utyskiwanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński szymrzikować

Wiktionary


utytlać

dawniej: utytłać (pobrudzić, umazać)


SJP.pl


utytułowany

przymiotnik

 (1.1) taki, który nosi tytuł

 (1.2) taki, który dużo osiągnął, wielokrotnie wygrywał, był wielokrotnie wyróżniany

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dziś na Łazienkowskiej pojawi się utytułowany Hiszpan Raul Bravo (32 l.), który ma za sobą występy w barwach Realu Madryt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌutɨtuwɔˈvãnɨ, AS: utytuu̯ovãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tytulatura ż., tytuł

 czas. utytułować, zatytułować

Wiktionary


utyty

taki, który utył


SJP.pl


utytłany

1. potocznie: pobrudzić czymś, umazać;
2. utytłać się - pobrudzić się czymś, umazać się


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. ubrudzony, umazany czymś

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika utytłać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy ty w ogóle zajmowałeś się Jasiem? Zobacz, jaki on jest utytłany.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. utytłać (się)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brudny, upaprany

Wiktionary


utytłać

1. potocznie: pobrudzić czymś, umazać;
2. utytłać się - pobrudzić się czymś, umazać się


SJP.pl


utyć

przybrać na wadze, stać się grubym, otyłym


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. tyć)

 (1.1) przybrać na wadze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli codziennie będziesz jeść tyle słodyczy, szybko utyjesz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otyłość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przytyć

Wiktionary