utęsknienie

przestarzałe: tęsknota, gorące pragnienie czegoś; niecierpliwość; dziś tylko w związku frazeologicznym: z utęsknieniem - z niecierpliwością, z upragnieniem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. tęsknota za kimś lub czymś; niecierpliwość

 (1.2) daw. odczasownikowy od|utęsknić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌutɛ̃w̃ˈsʲcɲɛ̇̃ɲɛ, AS: utẽũ̯sʹḱńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tęsknica ż., tęsknota ż., tęsknienie n., tęsknotka ż.

 czas. tęsknić ndk., zatęsknić dk., potęsknić dk., utęsknić dk.

 przysł. tęsknie, tęskno

 przym. tęskny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tęsknota

Wiktionary


utęskniony

dawniej, dziś poetycko: upragniony, wyczekiwany


SJP.pl


utłaczać

spłaszczać siłą lub specjalnymi narzędziami; ugniatać


SJP.pl


utłoczyć

spłaszczyć siłą lub specjalnymi narzędziami; ugnieść


SJP.pl


utłuc

uderzeniem utrącić część czegoś, odbić, obtłuc


SJP.pl


utłuszczać

1. zabrudzać tłuszczem;
2. zatłuszczać się - zabrudzać się tłuszczem


SJP.pl


uu

uuu;
1. wykrzyknik naśladujący zawodzenie, wycie;
2. wykrzyknik wyrażający zaskoczenie, czasem połączone z podziwem; hu


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) onomatopeja naśladująca wycie lub płacz

 (1.2) wykrzyknik wyrażający zaskoczenie, czasem połączone z podziwem lub rozczarowaniem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ɯ – oznacza ona samogłoskę przymkniętą tylną niezaokrągloną w międzynarodowym alfabecie fonetycznym.
  • Uu – dwuznak występujący w języku niderlandzkim, fińskim i estońskim.
  • uu (ω) – omega, ostatnia litera alfabetu greckiego.
  • U=U - hasło kampanii promującej osiągnięcie medycyny chorób zakaźnych (Undetectable = Untransmittable)
  • U
  • UU

Wikipedia

Synonimy:

 uuu

Wiktionary


uuu

uu;
1. wykrzyknik naśladujący zawodzenie, wycie;
2. wykrzyknik wyrażający zaskoczenie, czasem połączone z podziwem; hu


SJP.pl


uv

[czytaj: u fał] skrót od: Ultra Violet; ultrafiolet, nadfiolet


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika

 (1.1) = ang. ultraviolet → ultrafiolet, nadfiolet

skrótowiec w funkcji przymiotnika

 (2.1) = ang. ultraviolet → ultrafioletowy, nadfioletowy

Wiktionary


uva

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Uva – miejscowość
  • Uva – miejscowość w stanie Kalifornia
  • Uva – miejscowość w stanie Wyoming
  • Rita Sousa Uva – portugalska pisarka
  • Vasco Uva – portugalski rugbysta
  • UVA
  • Uwa

Wikipedia


uw

[czytaj: u-WU] skrót od:
1. Uniwersytet Warszawski;
2. Unia Wolności;
3. Urząd Wojewódzki


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Uniwersytet Warszawski;

 (1.2) = Urząd Wojewódzki

 (1.3) = Unia Wolności;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Uniwersytet Warszawski
  • Uniwersytet Wileński
  • Uniwersytet Wrocławski
  • Uniwersytet w Würzburgu
  • University of Windsor
  • University of Waterloo
  • University of Washington
  • University of Wisconsin-Madison
  • Uniwersytet Wyoming
  • Układ Warszawski
  • Unia Wolności
  • Urząd Wojewódzki – aparat wojewody

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Polski system partyjny zaczął przybierać cechy charakterystyczne dla dojrzałych i ustabilizowanych systemów zachodnioeuropejskich z dużymi blokami – prawicowym (AWS) i lewicowym (SLD) z dwoma partiami piwotalnymi (obrotowymi, zawiasowymi) – centrolewicowym PSL i centroprawicową UW

Wiktionary

Wymowa:

IPA: u‿ˈvu, AS: u‿vu

Wiktionary


uw.

skrót od: uwaga


SJP.pl


uwabiać

w łowiectwie: oswajać, obłaskawiać ptaka łowczego


SJP.pl


uwachować

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. upilnować

Wiktionary


uwadnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uwadniać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwadniać ndk.

 rzecz. wodniczka ż., wodowanie n., bezwodzie n., woda ż.

Wiktionary


uwadniać

w chemii: przyłączać wodę do jakiejś substancji; uwodniać, dokonywać hydratacji


SJP.pl


uwadzać

1. potocznie: uderzać o coś w czasie ruchu;
2. potocznie: obrażać słowami;
3. potocznie: sprawiać dyskomfort;
4. w środowisku wędkarskim: zahaczać o coś przynętą


SJP.pl


uwadzić

1. potocznie: uderzyć o coś w czasie ruchu;
2. potocznie: obrazić słowami;
3. w środowisku wędkarskim: zahaczyć o coś przynętą;
4. uwadzić się -
a) w środowisku wędkarskim: złowić się, zahaczając o przynętę;
b) dawniej: zaczepić się


SJP.pl


uwaga

1. silna koncentracja skupiająca się najczęściej na jakimś przedmiocie lub zjawisku, sprawie;
2. zastrzeżenia kierowane do czyichś zachowań, poczynań lub efektów działań;
3. dawniej o przyczynie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) skupienie nad przedmiotem, zjawiskiem lub myślą

 (1.2) spostrzeżenie, komentarz lub wypowiedź dotycząca czegoś

 (1.3) pouczenie, upomnienie; krytyka czyjegoś zachowania

wykrzyknik

 (2.1) uwaga! → okrzyk, mający na celu zwrócić czyjąś uwagę (1.1)

 (2.2) uwaga! → okrzyk, mający na celu ostrzec przed niebezpieczeństwem

Wiktionary

Uwaga – elementarny proces poznawczy polegający na selektywnej koncentracji percepcji i myślenia na jednym zjawisku zewnętrznym lub wewnętrznym.

Istnienie uwagi wynika z ograniczonych zdolności do skutecznego przetwarzania.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Słuchał matki z uwagą i odezwał się dopiero, gdy skończyła mówić.

 (1.2) Krnąbrny uczeń przerywał wypowiedzi wychowawczyni uszczypliwymi uwagami.

 (1.3) Wychowawczyni wpisała uczennicy do dzienniczka uwagę za niegodne zachowanie na lekcji.

 (2.1) Uwaga! Nastąpiła zmiana w regulaminie.

 (2.2) Uwaga, samochód!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈvaɡa, AS: uvaga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uważanie n., zauważanie n., zauważenie n.

 czas. uważać ndk., zauważać ndk., zauważyć dk.

 przym. uważny

 przysł. uważnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skupienie, koncentracja, atencja; reg. pozór

 (1.2) komentarz, dopowiedzenie, przypis, docinek, spostrzeżenie, adnotacja, uzupełnienie

 (1.3) upomnienie, napomnienie, reprymenda

Wiktionary


uwagowy

→ uwaga


SJP.pl

Patrz:

uwaga

uwalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uwalać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwalać ndk.

Wiktionary


uwalać

przestarzałe: ubrudzić, upaprać, umazać czymś


SJP.pl


uwalcowywać

ubijać, ugniatać, wyrównywać walcem


SJP.pl


uwalenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uwalić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuvaˈlɛ̃ɲɛ, AS: uvalẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwalić

Wiktionary


uwalić

pospolite:
1. ubrudzić;
2. uwalić się:
a) powalić się na coś, położyć się na czymś;
b) ubrudzić się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) ubrudzić czymś

 (1.2) uwikłać (w jakąś sprawę)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Człowieku, ale jesteś uwalony błotem na spodniach.

 (1.2) Ale zostałeś przez nich uwalony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈvalʲit͡ɕ, AS: uvalʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwalenie n.

 czas. walać, uwalać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ujebać, upierdolić, upaprać

 (1.2) wpakować, wwalić

Wiktionary


uwalniająco

→ uwalniać


SJP.pl

Patrz:

uwalniać

uwalnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uwalniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuvalʲˈɲä̃ɲɛ, AS: uvalʹńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwalniać, uwolnić, wolnieć

 rzecz. uwolnienie n., samouwolnienie n.

 przym. wolny

 temsłow. wolno-

Wiktionary


uwalniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. uwolnić)

 (1.1) niedokonany od|uwolnić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈvalʲɲät͡ɕ, AS: uvalʹńäć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samouwolnienie n., uwolnienie, uwalnianie

 czas. uwolnić, wolnieć

 przym. wolny

 temsłow. wolno-

Wiktionary


uwarowit

minerał z grupy granatów, krzemian wapnia i chromu


SJP.pl

Uwarowit – minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy granatów. Jest granatem chromowym, barwy szmaragdowozielonej lub ciemnozielonej. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich.

Nazwa pochodzi od nazwiska księcia Siergieja Uwarowa; rosyjskiego prezesa Akademii Petersburskiej, pisarza i ministra oświaty (1786–1855).

Wikipedia


uwarstwienie

1. ułożyć coś warstwami;
2. uwarstwić się - ułożyć się warstwami


SJP.pl


uwarstwiony

1. ułożyć coś warstwami;
2. uwarstwić się - ułożyć się warstwami


SJP.pl


uwarstwić

1. ułożyć coś warstwami;
2. uwarstwić się - ułożyć się warstwami


SJP.pl


uwarstwowić

rzadko: uwarstwić


SJP.pl


uwarunkowania

1. uzależnić od jakichś warunków;
2. postawić jakiś warunek


SJP.pl


uwarunkowanie

1. uzależnić od jakichś warunków;
2. postawić jakiś warunek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) okoliczność mająca wpływ na coś

Wiktionary


uwarunkować

1. uzależnić od jakichś warunków;
2. postawić jakiś warunek


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. uwarunkowywać, warunkować)

 (1.1) uczynić zależnym od określonych warunków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwarunkowanie n., warunek mrz.

 czas. warunkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uzależnić

Wiktionary


uwarunkowywać

1. uzależniać od jakichś warunków;
2. stawiać jakiś warunek


SJP.pl


uwarzić

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ugotować

Wiktionary


uwarzyć

dawniej: ugotować


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ugotować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warzywniak mrz., warzywniczy mrz., warzywnik mrz., warzywo n.

 przym. warzywniczy

 czas. warzyć

Wiktionary


uwał

zagłębienie bezodpływowe, forma rzeźby terenu typowa dla obszarów krasowych


SJP.pl

Uwał – forma krasowej rzeźby terenu, zagłębienie będące wynikiem połączenia kilku lejów krasowych, jednak mniejsze niż polje. W procesie rozwoju uwału następuje całkowita likwidacja grzęd oddzielających poszczególne leje oraz stopniowe wyrównywanie dna uwału.

Wikipedia


uwałować

wyrównać ziemię wałem


SJP.pl


uważanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uważać.

 (1.2) przest. kresy. szacunek, poważanie

 (1.3) przest. kresy. uznanie, opinia, wola

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uważanie na zajęciach zapewnia dobre oceny.

 (1.2) Należy się mu za to wielkie uważanie.

 (1.3) Burmistrz rozdał pieniądze organizacjom po uważaniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuvaˈʒãɲɛ, AS: uvažãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uważać

 rzecz. uwaga ż.

 wykrz. uwaga

Wiktionary


uważać

1. koncentrować się na czymś;
2. pilnować kogoś lub czegoś;
3. zwracać uwagę na coś;
4. być ostrożnym i czujnym wobec kogoś lub czegoś; mieć się na baczności;
5. być jakiegoś zdania


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) zwracać szczególną uwagę na coś; być ostrożnym

 (1.2) sądzić coś o kimś lub czymś

 (1.3) mieć zdanie na jakiś temat; być zdania

 (1.4) uznawać; poczytywać

 (1.5) skupiać się

 (1.6) kresy. szanować

 (1.7) gw-pl|Górny Śląsk. akceptować, pochwalać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uważaj na ten kamień, bo się potkniesz i upadniesz.

 (1.2) Czy uważasz mnie za idiotę?!

 (1.3) Twoją opinię uważam za słuszną.

 (1.4) Uważałem cię zawsze za swojego przyjaciela.

 (1.5) Musisz uważać na lekcjach, bo nic nie zapamiętasz.

 (1.6) Bardzo uważam twojego ojca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈvaʒat͡ɕ, AS: uvažać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwaga ż., uważanie n.

 wykrz. uwaga

 przym. uważny

 przysł. uważnie

 czas. zauważać ndk., zauważyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baczyć

 (1.2-3) sądzić, być zdania, twierdzić

Wiktionary


uważnie

przysłówek sposobu

 (1.1) z uwagą, bacznie, ostrożnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uważnie wsłuchiwał się w każde słowo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈvaʒʲɲɛ, AS: uvažʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwaga ż., uważność

 przym. uważny

 czas. uważać, zauważać

 wykrz. uwaga

Wiktionary


uważniej

stopień wyższy od przysłówka: uważnie


SJP.pl


uważniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: uważny; bardziej uważny


SJP.pl


uważność

skupiona uwaga, szczególna ostrożność; czujność, baczność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, kto jest uważny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈvaʒnɔɕt͡ɕ, AS: uvažność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. uważny

 przysł. uważnie

Wiktionary


uważny

1. skupiający na czymś uwagę, posiadający zdolność uważania;
2. dokonany ze skupieniem i uwagą; czujny; skupiony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) charakteryzujący się uwagą, rozwagą, ostrożnością; taki, który czuwa, uważa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈvaʒnɨ, AS: uvažny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwaga, uważność

 czas. uważać, zauważać, zauważyć, przyuważyć

 przysł. uważnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czujny, baczny, ostrożny, rozważny, skoncentrowany, skupiony

Wiktionary


uważyć

czasownik

 (1.1) stpol. uszanować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈvaʒɨt͡ɕ, AS: uvažyć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ważny

Wiktionary


uwb

Uniwersytet w Białymstoku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ultra wideband
  • Uniwersytet w Białymstoku

Wikipedia


uwcześniać

czynić wcześniejszym


SJP.pl


uwcześnienie

uczynić wcześniejszym


SJP.pl


uwcześnić

uczynić wcześniejszym


SJP.pl


uwenerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uwenerować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wenerowanie n.

 czas. uwenerować dk., wenerować ndk.

Wiktionary


uwenerować

czasownik

 (1.1) gw-pl|Poznań. uhonorować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwenerowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uhonorować, uczcić

Wiktionary


uwertura

utwór orkiestrowy będący wstępem do opery, oratorium itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teatr. muz. utwór orkiestrowy poprzedzający rozpoczęcie opery, oratorium lub baletu;

 (1.2) książk. przen. wstęp poprzedzający coś, zapowiedź czegoś

Wiktionary

Uwertura (fr. "ouverture" – otwarcie, rozpoczęcie; także intrada, entrée, w XVII wieku: symfonia, sinfonia) – niecykliczna instrumentalna forma muzyczna, najczęściej w formie sonatowej stanowiąca wstęp do opery, oratorium, baletu, kantaty lub innego większego dzieła muzycznego, lecz również dramatów teatralnych wykonywana przez orkiestrę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W radiu puścili uwerturę do „Cyrulika sewilskiego” Rossiniego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuvɛrˈtura, AS: uvertura

Wiktionary

Powiązane:

 przym. uwerturowy

Wiktionary


uwerturowy

przymiotnik od: uwertura


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) muz. związany z uwerturą, dotyczący uwertury

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwertura ż.

Wiktionary


uweselać

dawniej: czynić wesołym; rozweselać, rozbawiać


SJP.pl


uweselić

dawniej: uczynić wesołym; rozweselić, rozbawić


SJP.pl


uwiadomić

poinformować, zawiadomić


SJP.pl


uwiarygodnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. uwiarygadniać, uwiarygodniać)

 (1.1) sprawić, że coś stało się wiarygodne

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwiarygadniać ndk., uwiarygodniać ndk.

 rzecz. uwiarygodnienie n., wiarygodność ż.

 przym. wiarygodny

 przysł. wiarygodnie

Wiktionary


uwidacznianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uwidaczniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwidocznienie n., widok mrz.

 czas. uwidaczniać ndk., uwidocznić dk.

Wiktionary


uwidaczniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. uwidocznić)

 (1.1) pokazywać coś w sposób widoczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwidacznianie n., widok mrz.

Wiktionary


uwidzenie

dawniej: kaprys, zachcianka; widzimisię


SJP.pl


uwidzieć

dawniej, dziś gwarowo:
1. wymyślić sobie coś i uznać to za prawdziwe; ubzdurać coś sobie;
2. zobaczyć, spotkać;
3. uwidzieć się -
a) przywidzieć się, uroić się;
b) zobaczyć się, spotkać się z kimś


SJP.pl


uwiecznić

1. opisując, malując, nagrywając itp., uczynić coś nieprzemijającym;
2. sfotografować


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. uwieczniać)

 (1.1) dokonany od|uwieczniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwiecznianie n., uwiecznienie n., wieczność ż.

 czas. uwieczniać ndk.

Wiktionary


uwielbianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uwielbiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuvʲjɛlˈbʲjä̃ɲɛ, AS: uvʹi ̯elbʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwielbiać ndk.

Wiktionary


uwielbiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. uwielbić)

 (1.1) bardzo coś/kogoś lubić

 (1.2) otaczać kogoś miłością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uwielbiam lody truskawkowe z polewą czekoladową.

 (1.1) Moja świnka morska uwielbia ogórki.

 (1.2) I my nieraz chcemy zatrzymać Jezusa przy sobie i tylko uwielbiać Go w modlitwie.

 (1.2) Dlaczego w takim razie Bohdan uwielbia swoją mamę?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈvʲjɛlbʲjät͡ɕ, AS: uvʹi ̯elbʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wielbić ndk., uwielbić dk.

 rzecz. wielebny mos., uwielbianie n., uwielbienie n., wielbiciel m., wielbicielka ż.

 przym. wielebny

Wiktionary


uwielbienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uwielbić.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Uwielbienie (nabożeństwo)
  • Uwielbienie po Komunii

Wikipedia

Powiązane:

 czas. uwielbiać

 przym. wielebny

 rzecz. wielebny mos.

Wiktionary


uwielbieniowy

→ uwielbienie


SJP.pl

Patrz:

uwielbienie

uwielinianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Uwielin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uwieliny nmos.

:: fż. uwielinianka ż.

 przym. uwieliński

Wiktionary


uwielinianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Uwielin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uwieliny nmos.

:: fm. uwielinianin m.

 przym. uwieliński

Wiktionary


uwieliński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Uwielin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uwieliny nmos., uwielinianin m., uwielinianka ż.

Wiktionary


uwierać

czasownik niedokonany

 (1.1) gnieść, uciskać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Coś mnie całą drogę uwierało w prawym bucie.

 (1.1) Półbuty mnie uwierają.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwieranie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński zjimać

Wiktionary


uwiercać

dawniej:
1. świdrując, wywiercać otwór;
2. wiercąc, utrzeć


SJP.pl


uwiert

w technice: liczba odwierconych metrów otworu w przyjętej jednostce czasu


SJP.pl


uwierzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uwierzyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuvʲjɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: uvʹi ̯ežẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwierzyć

 rzecz. wiara ż.

Wiktionary


uwierzytelnienie

Uwierzytelnienie – czynność polegająca na sprawdzeniu, stwierdzeniu i poświadczeniu, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania metrologiczne ustalone w przepisach, normach, zaleceniach międzynarodowych lub innych właściwych dokumentach, a jego wskazania zostały odniesione do państwowych wzorców jednostek miar i są z nimi zgodne w granicach określonych błędów pomiaru.

Wikipedia


uwierzyć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. wierzyć)

 (1.1) dokonany od|wierzyć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako bardzo młody człowiek, student polonistyki w Krakowie, uwierzył w naukę i technikę, w postęp społeczny, w wiek dwudziesty, w "miasto, masę, maszynę".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈvʲjɛʒɨt͡ɕ, AS: uvʹi ̯ežyć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wierzyć ndk.

 rzecz. zwierzenie n., wiara ż., uwierzenie n., wierny m., wierność ż., wierna ż., wierzący mos.

 przym. wierny

Wiktionary


uwiesić

potocznie: wieszając, umieścić coś na czymś lub pod czymś; zawiesić, powiesić


SJP.pl


uwieszać

potocznie: wieszając, umieszczać coś na czymś lub pod czymś; zawieszać


SJP.pl


uwiewać

dawniej: wiejąc, urabiać, formować, tworzyć


SJP.pl


uwieńczać

rzadko: wieńczyć


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. uwieńczyć)

 (1.1) rzad. niedokonany od|uwieńczyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieniec mrz.

Wiktionary


uwieńczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. rzad. uwieńczać)

 (1.1) zakończyć pomyślnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wkrótce zachody jego uwieńczyło powodzenie — wtedy zaczął przebąkiwać o weselu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieniec mrz.

Wiktionary


uwieść

1. uprowadzić, porwać;
2. oczarować, skłonić do romansu


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. uwodzić)

 (1.1) dokonany od|uwodzić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PRL uwiodła liczne zastępy intelektualistów, skłonnych do przesady, miłości od pierwszego wejrzenia, chroniących talenty pod różnymi pretekstami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuvʲjɛ̇ɕt͡ɕ, AS: uvʹi ̯ėść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwodzicielstwo n., uwodziciel m., uwodzicielka ż., uwiedzenie n., uwodzenie n.

 czas. uwodzić ndk.

 przym. uwodzicielski

 przysł. uwodzicielsko

Wiktionary


uwieźć

wywieźć kogoś w dalekie miejsce, zwłaszcza pod przymusem


SJP.pl


uwijać

uwijać się - potocznie:
1. wykonywać szybko jakąś czynność, śpieszyć się z czymś;
2. poruszać się żywo w różnych kierunkach;
3. przestarzałe: uwijać się koło kogoś:
a) usługiwać komuś;
b) zabiegać o czyjeś względy


SJP.pl


uwikło

glon należący do klasy zielenic właściwych


SJP.pl


uwikłowce

rząd glonów z klasy zielenic właściwych


SJP.pl


uwikłowiec

glon należący do klasy zielenic właściwych


SJP.pl


uwikływać

1. wciągać kogoś w coś nieprzyjemnego; wikłać;
2. uwikływać się - wdawać się w coś nieprzyjemnego; wikłać się


SJP.pl


uwil

skrót od: Uniwersytet Wileński


SJP.pl


uwilgotniać

rzadko: czynić wilgotnym, nasycać wilgocią; wilżyć, nawilżać, zwilżać, nawilgacać, zawilgacać


SJP.pl


uwilgotnić

rzadko: uczynić wilgotnym, nasycić wilgocią; nawilżyć, zwilżyć, nawilgocić, nawilgotnić, zawilgocić


SJP.pl


uwinąć

uwinąć się - potocznie: wykonać szybko jakąś czynność, pośpieszyć się z czymś


SJP.pl


uwisać

dawniej: zawisać na czym, uwieszać się


SJP.pl


uwiąd

stopniowy zanik tkanek lub narządów wskutek przewlekłej choroby lub posuniętych zmian starczych; wiąd


SJP.pl


uwiąz

sznur lub łańcuch do przywiązywania zwierząt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) linka lub łańcuch, którym przywiązane jest zwierzę

Wiktionary


uwiązanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uwiązać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwiązać dk.

Wiktionary


uwiązać

czasownik przechodni dokonany (ndk. uwiązywać)

 (1.1) dokonany od|uwiązywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈvʲjɔ̃w̃zat͡ɕ, AS: uvʹi ̯õũ̯zać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwiązanie n.

Wiktionary


uwiązowy

→ uwiąz


SJP.pl

Patrz:

uwiąz

uwiązywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uwiązywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwiązywać ndk.

Wiktionary


uwić

upleść coś (np. wianek, gniazdo)


SJP.pl


uwiędnięty

taki, który uwiędnął (zwiędnął); uwiędły


SJP.pl


uwiędły

taki, który uwiądł (zwiądł); uwiędnięty


SJP.pl


uwięzienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pozbawienie kogoś wolności

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwięź ż., więzienie n., więzień m., więźniarka ż., więziennictwo n., więziennik m.

 przym. więzienny, wokółwięzienny, przywięzienny, więźniarski, więzienniczy

 czas. uwięzić dk., więzić ndk.

Wiktionary


uwięziowy

→ uwięź


SJP.pl

Patrz:

uwięź

uwięzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. więzić)

 (1.1) pozbawić wolności, zamknąć w więzieniu

 (1.2) ograniczyć wolność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyscy, którzy wzięli udział w demonstracji, zostali uwięzieni.

 (1.2) Naukowcom z genewskiego CERN udało się uwięzić antymaterię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwięź ż., więzienie n., więzień mos., uwięzienie n.

 czas. więzić ndk.

 przym. więzienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapuszkować

 (1.2) przykuć, unieruchomić, uziemić

Wiktionary


uwięzły

taki, który uwiązł (utknął, ugrzęznął); uwięźnięty


SJP.pl


uwięź

to, co służy do uwiązania, skrępowania czegoś


SJP.pl


uwięźnięty

taki, który uwiązł (utknął, ugrzęznął); uwięzły


SJP.pl


uwm

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = eduk. Uniwersytet Warmińsko-Mazurski;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • UWM – Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, państwowy polski uniwersytet z siedzibą w Olsztynie w województwie warmińsko-mazurskim;
  • UWM – University of Wisconsin-Madison, amerykański uniwersytet w mieście Madison w stanie Wisconsin;
  • UWM – University of Wisconsin-Milwaukee, amerykański uniwersytet w mieście Milwaukee w stanie Wisconsin;
  • UWM – Ultrix Window Manager, wcześniej jako UDE Window Manager.
  • Radio UWM FM

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Matylda studiuje na UWM w Olsztynie.

Wiktionary


uwodniać

w chemii: przyłączać wodę do jakiejś substancji; uwadniać, dokonywać hydratacji


SJP.pl


uwodnienie

przyłączanie cząsteczek wody do cząsteczek innych substancji lub jonów, mogące zachodzić wskutek elektrostatycznego przyciągania dipolowych cząsteczek wody przez jony w wodnych roztworach elektrolitów; hydratacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) chem. hydratacja, reakcja przyłączania wody do innych substancji

 (1.2) roln. nawodnienie, stopień wilgotności gleby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodniczka ż., wodowanie n., uwodnianie n., bezwodzie n., woda ż.

 czas. uwodnić dk., uwodniać ndk.

 przym. uwodniony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hydratacja

 (1.2) nawodnienie

Wiktionary


uwodniony

w chemii: przyłączyć wodę do jakiejś substancji; dokonać hydratacji


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) chem. utworzony przez przyłączenie cząsteczek wody

 (1.2) roln. nawodniony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uwodnione tlenki żelaza i manganu posiadają znacznie mniejszą wymienną pojemność sorpcyjną kationów.

 (1.2) Bardziej uwodniony obszar dorzecza prowadzi do zmniejszenia obszaru intensywnych upraw.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwodnienie n., uwodnianie n.

 czas. uwodnić dk., uwadniać ndk.

Wiktionary


uwodnić

w chemii: przyłączyć wodę do jakiejś substancji; dokonać hydratacji


SJP.pl


uwodornianie

przyłączanie wodoru do cząsteczek związków chemicznych; hydrogenacja, hydrogenizacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odwracalna reakcja chemiczna polegająca na przyłączeniu wodoru do cząsteczek związków organicznych

Wiktionary

Uwodornianie, uwodornienie, hydrogenizacja, hydrogenacja, wodorowanie, hydrogenoliza – reakcja redukcji polegająca na przyłączaniu wodoru do danego związku chemicznego.

W chemii organicznej uwodornienie zachodzi zazwyczaj z częściowym rozerwaniem wiązania wielokrotnego węgiel-węgiel lub węgiel-heteroatom. Reakcja uwodarniania wymaga często stosowania wysokich ciśnień i stosowania katalizatorów, takich nikiel Raneya, żelazo, pallad, chrom, miedź oraz ich mieszane tlenki.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. uwodornienie n., wod mrz., wodoczyn mrz., wodor mrz., wodorek mrz., wodorod mrz., wodoród mrz., wodór mrz., wodorodek mrz., wodorowanie n., zwodorowanie n.

 czas. zwodorować, wodorować, uwodorniać ndk., uwodornić dk.

 przym. uwodorniony, wodorodowy, wodorkowy, wodorodny, wodorowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hydrogenizacja, hydrogenacja, hydrogenoliza

Wiktionary


uwodornienie

przyłączenie wodoru do cząsteczek związków chemicznych; hydrogenacja, hydrogenizacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hydrogenizacja, odczasownikowy od|uwodornić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwodornianie n., wod mrz., wodoczyn mrz., wodor mrz., wodorek mrz., wodorod mrz., wodoród mrz., wodór mrz., wodorodek mrz., wodorowanie n., zwodorowanie n.

 czas. zwodorować, wodorować, uwodorniać ndk., uwodornić dk.

 przym. uwodorniony, wodorkowy, wodorodowy, wodorodny, wodorowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hydrogenizacja, hydrogenacja, hydrogenoliza

Wiktionary


uwodorniony

przymiotnik

 (1.1) chem. poddany uwodornieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uwodorniony nitryl (HNBR) to syntetyczny polimer szeroko stosowany w przemyśle motoryzacyjnym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwodornianie n., uwodornienie n.

 czas. uwodorniać ndk., uwodornić dk.

Wiktionary


uwodornić

czasownik przechodni dokonany (ndk. uwodorniać)

 (1.1) chem. poddać procesowi technologicznemu polegającemu na katalitycznej reakcji wodoru ze związkami organicznymi

czasownik zwrotny dokonany uwodornić się (ndk. uwodorniać się)

 (2.1) chem. połączyć się w reakcji chemicznej z wodorem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwodornianie n., uwodornienie n., wod mrz., wodoczyn mrz., wodor mrz., wodorek mrz., wodorod mrz., wodoród mrz., wodór mrz., wodorodek mrz., wodorowanie n., zwodorowanie n.

 czas. zwodorować, wodorować, uwodorniać ndk.

 przym. uwodorniony, wodorodowy, wodorodny, wodorowy, wodorkowy

Wiktionary


uwodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uwodzić.

Wiktionary

Uwodzenie – zachowanie mające na celu przyciągnięcie partnera/partnerki bez użycia przemocy. Może ono doprowadzić do stosunku płciowego lub utworzenia związku nieformalnego, niekiedy zakończonego małżeństwem.

Taktyki uwodzenia są rozważane w nurcie psychologii ewolucyjnej. W tym sensie pojęcie to może być używane także w odniesieniu do zwierząt.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌuvɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: uvoʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwodzicielstwo n., uwodziciel m., uwodzicielka ż., uwiedzenie n.

 czas. uwodzić ndk., uwieść dk.

 przym. uwodzicielski

 przysł. uwodzicielsko

Wiktionary


uwodziciel

mężczyzna uwodzący kobiety; amant, adorator, wielbiciel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna uwodzący kogoś

Wiktionary

Uwodziciel (ang. "Bel Ami") – brytyjski dramat filmowy z 2012 roku w reżyserii Declana Donnellana i Nicka Ormeroda. Adaptacja francuskiej powieści Guy de Maupassanta pt. "Bel Ami", wydanej w 1885 roku. W filmie występują Robert Pattinson, Uma Thurman, Kristin Scott Thomas, Christina Ricci i Colm Meaney.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hrabina została poinformowana o reputacji tego uwodziciela.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuvɔˈd͡ʑit͡ɕɛl, AS: uvoʒ́ićel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwodzicielstwo n.

:: fż. uwodzicielka ż.

 czas. uwodzić ndk., uwieść dk.

 przym. uwodzicielski

 przysł. uwodzicielsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) absztyfikant, bawidamek, casanova, donżuan, flirciarz, kobieciarz, kokiet, lew salonowy, lowelas, playboy; pot. babiarz, czaruś, kogut, podrywacz; żart. pożeracz niewieścich serc; posp. dziwkarz; wulg. kurwiarz; przest. bałamut, bałamutnik

Wiktionary


uwodzicielka

kobieta uwodząca mężczyzn; amantka, adoratorka, wielbicielka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta uwodząca kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znajdował go zazwyczaj pijaniuteńkiego w jakimś barłogu równych mu frantów albo wyciągał za bujną czuprynę z łóżka przygodnej uwodzicielki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuvɔd͡ʑiˈt͡ɕɛlka, AS: uvoʒ́ićelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwodzicielstwo n., uwodzenie n., uwiedzenie n.

:: fm. uwodziciel mos.

 czas. uwodzić ndk., uwieść dk.

 przym. uwodzicielski

 przysł. uwodzicielsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kusicielka, kokietka

Wiktionary


uwodzicielski

przymiotnik

 (1.1) właściwy uwodzicielowi lub uwodzicielce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwodziciel m., uwiedzenie n., uwodzenie n., uwodzicielka ż.

 czas. uwodzić ndk., uwieść dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zalotny, zmysłowy

Wiktionary


uwodzicielskość

→ uwodzicielski


SJP.pl

Patrz:

uwodzicielski

uwodzicielstwo

rzadko: postępowanie, proceder uwodziciela; kobieciarstwo


SJP.pl


uwodzić

czarować, bałamucić, zalecać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) porywać, ujmować kogoś czymś; czarować, oczarować kogoś; pot. podrywać kogoś

 (1.2) niepostrzeżenie, skrycie oszukiwać, mamić; wpływać na kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Jan uwodzi tylko mężatki.

 (1.2) Dał się uwieść pozorom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈvɔd͡ʑit͡ɕ, AS: uvoʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwodzicielstwo n., uwodziciel m., uwodzicielka ż., uwiedzenie n., uwodzenie n.

 czas. wodzić, uwieść dk.

 przym. uwodzicielski

 przysł. uwodzicielsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podrywać, kokietować

 (1.2) zwodzić

Wiktionary


uwol

pogardliwie: członek Unii Wolności


SJP.pl


uwolnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uwolnić.

 (1.2) wypuszczenie na wolność; wyzwolenie

 (1.3) sport. (w hokeju) wybicie krążka z własnej tercji lub własnej połowy na połowę przeciwnika w taki sposób, że krążek minie linię bramkową po drugiej stronie tafli a żaden z zawodników nie będzie miał możliwości przejęcia go

Wiktionary

Uwolnienie (ang. "Deliverance") – amerykański dreszczowiec z 1972 roku w reżyserii Johna Boormana i z scenariuszem Jamesa Dickeya na podst. jego powieści "Wybawienie". W 2008 roku został wprowadzony do Narodowego Rejestru Filmowego Stanów Zjednoczonych jako film „znaczący kulturowo, historycznie bądź estetycznie”. Debiut filmowy Neda Beatty’ego i Ronny’ego Coxa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌuvɔlʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: uvolʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwolnić, uwalniać, wolnieć

 rzecz. samouwolnienie n., uwalnianie ż.

 przym. wolny

 temsłow. wolno-

Wiktionary


uwolnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. uwalniać)

 (1.1) wypuścić na wolność, oswobodzić

 (1.2) usunąć więzy ograniczające ruchy

 (1.3) oswobodzić kogoś z jakichś ograniczeń lub od czegoś nieprzyjemnego

 (1.4) z zarzutów: oczyścić

czasownik zwrotny dokonany uwolnić się (ndk. uwalniać się)

 (2.1) wyrwać się z zamknięcia

 (2.2) usunąć więzy ograniczające swoje ruchy

 (2.3) wyzwolić się z jakichś ograniczeń lub od czegoś nieprzyjemnego

 (2.4) z zarzutów: oczyścić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Porywacze uwolnili go tak jak uzgodniono.

 (1.3) Panie, nie daj nam popaść w pokusę, lecz uwolnij nas ode złego.

 (2.3) Takich przeciętnych zabójców amatorów można znaleźć na każdej ulicy. Zwykle to pomyleńcy, pijacy albo jakaś biedna kobieta, która miała ciężki dzień, a mąż podniósł na nią rękę o jeden raz za wiele i nagle dwadzieścia lat frustracji musiało się uwolnić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈvɔlʲɲit͡ɕ, AS: uvolʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwolnienie n., uwalnianie n., samouwolnienie n.

 czas. uwalniać, wolnieć

 przym. wolny

 temsłow. wolno-

Wiktionary


uwozić

rzadko: wywozić, zawozić kogoś lub coś


SJP.pl


uwr

skrót od: Uniwersytet Wrocławski (czytany jako całe, odmienne wyrażenie)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Urządzenie Wspomagające Ruch
  • Uniwersytet Wrocławski

Wikipedia


uwrocie

uwroć wodna - roślina z rodziny gruboszowatych, rosnąca na mulistych brzegach wód stojących; grubosz wodny


SJP.pl

Uwrocie, poprzeczniak – w rolnictwie pas o jednakowej szerokości wyznaczony po obu stronach pola służący do zawracania podczas wykonywania zabiegów agrotechnicznych (np. orki, siewu). Uwrocia zaoruje się w jednym roku na skład, a w następnym na rozorywkę.

Wikipedia


uwroć

uwroć wodna - roślina z rodziny gruboszowatych, rosnąca na mulistych brzegach wód stojących; grubosz wodny


SJP.pl

Uwroć ("Tillaea" L.) – rodzaj roślin wyróżniany w niektórych ujęciach systematycznych w obrębie rodziny gruboszowatych ("Crassulaceae"). Rośliny tu zaliczane okazały się być zagnieżdżone w obrębie rodzaju grubosz "Crassula" i ostatecznie tam zostały zaliczone.

Wikipedia


uws-nur

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. bezodpływowe, słone jezioro na pograniczu Mongolii i Rosji

Wiktionary

Uws-nur (mong. Увс нуур, "Uws nuur"; ros. Убсу-Нур, "Ubsu-Nuur") – słone, bezodpływowe jezioro w północno-zachodniej Mongolii i południowo-wschodniej Rosji (niewielki, północny skrawek jeziora leży na terenie rosyjskiej Republiki Tuwy). Poprzez północną część jeziora przebiega granica rosyjsko-mongolska.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. uwski

Wiktionary


uwski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z jeziorem Uws-nur, dotyczący jeziora Uws-nur

 (1.2) związany z Uwą, dotyczący Uwy

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. Uws-nur n.

 (1.2)

 rzecz. Uwa ż.

Wiktionary


uwspólniać

czynić wspólnym


SJP.pl


uwspólnić

uczynić wspólnym


SJP.pl


uwspólnotowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uwspólnotowić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌufspulnɔtɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: ufspulnotovʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwspólnotowić

Wiktionary


uwspólnotowić

przekazać w kompetencje Unii Europejskiej


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) praw. przenieść w wyłączne kompetencje Unii Europejskiej (o sferach zarządzania państwowego)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na mocy traktatu lizbońskiego uwspólnotowiono dawny III filar UE - Współpracę Policyjną i Sądową w Sprawach Karnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌufspulnɔˈtɔvʲit͡ɕ, AS: ufspulnotovʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwspólnotowienie

Wiktionary


uwspółcześnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uwspółcześniać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwspółcześniać ndk.

Wiktionary


uwspółcześniać

czynić współczesnym, nowoczesnym, dostosowywać do współczesności; aktualizować, uaktualniać, modernizować, unowocześniać


SJP.pl


uwspółcześnić

uczynić współczesnym, nowoczesnym, dostosować do współczesności; zaktualizować, uaktualnić, zmodernizować, unowocześnić


SJP.pl


uwstecznianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uwsteczniać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest łatwiejszy w stosowaniu jednocześnie mniej narażony na uwstecznianie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwstecznienie n.

 czas. uwsteczniać ndk., uwstecznić dk.

 przym. wsteczny

Wiktionary


uwsteczniony

1. zatrzymać lub cofnąć w rozwoju; uczynić zacofanym;
2. uwstecznić się - zatrzymać, opóźnić się w rozwoju; stać się zacofanym


SJP.pl


uwstecznić

1. zatrzymać lub cofnąć w rozwoju; uczynić zacofanym;
2. uwstecznić się - zatrzymać, opóźnić się w rozwoju; stać się zacofanym


SJP.pl


uwula

niewielki mięsień znajdujący się nad językiem w tyle podniebienia miękkiego u ludzi i niektórych ssaków; języczek


SJP.pl


uwydatnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uwydatniać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwydatniać ndk., uwydatnić dk.

 rzecz. uwydatnienie n.

 przysł. wydatnie

Wiktionary


uwydatniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. uwydatnić)

 (1.1) pokazywać w sposób bardziej wyrazisty; wysuwać na pierwszy plan

czasownik zwrotny niedokonany uwydatniać się (dk. uwydatnić się)

 (2.1) ujawniać się w sposób bardziej wyrazisty; wysuwać się na pierwszy plan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwydatnianie n., uwydatnienie n.

 czas. uwydatnić dk.

 przysł. wydatnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) akcentować, eksponować, podkreślać, udobitniać, uwypuklać, uwyraźniać, zaznaczać

 (2.1) odznaczać się, uwypuklać się, uwyraźniać się

Wiktionary


uwydatnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uwydatnić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwydatniać ndk., uwydatnić dk.

 rzecz. uwydatnianie n.

 przysł. wydatnie

Wiktionary


uwydatnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. uwydatniać)

 (1.1) pokazać w sposób bardziej wyrazisty; wysunąć na pierwszy plan

czasownik zwrotny dokonany uwydatnić się (ndk. uwydatniać się)

 (2.1) ujawnić się w sposób bardziej wyrazisty; wysunąć się na pierwszy plan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwydatnienie n., uwydatnianie n.

 czas. uwydatniać

 przym. wydatny

 przysł. wydatnie

Wiktionary


uwypuklanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uwypuklać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieuwypuklanie n., uwypuklenie n.

 czas. uwypuklać ndk.

Wiktionary


uwzględniać

brać pod uwagę


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. uwzględnić)

 (1.1) brać pod uwagę

 (1.2) prośbę, życzenie, wniosek: spełnić, przychylić się do

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwzględnianie n., uwzględnienie n., względność ż.

 czas. uwzględnić dk.

Wiktionary


uwzględnić

wziąć pod uwagę


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. uwzględniać)

 (1.1) dokonany od|uwzględniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwzględnianie n., uwzględnienie n.

 czas. uwzględniać

Wiktionary


uwziąć

uwziąć się - uprzeć się przy czymś; zawziąć się


SJP.pl


uwęglanie

1. przemieniać substancje zwierzęce i roślinne w węgle kopalne;
2. uwęglać się - o substancjach zwierzęcych i roślinnych: przetwarzać się w węgle kopalne


SJP.pl


uwęglać

1. przemieniać substancje zwierzęce i roślinne w węgle kopalne;
2. uwęglać się - o substancjach zwierzęcych i roślinnych: przetwarzać się w węgle kopalne


SJP.pl


uwęglić

1. przemienić substancje zwierzęce i roślinne w węgle kopalne;
2. uwęglić się - o substancjach zwierzęcych i roślinnych: przetworzyć się w węgle kopalne


SJP.pl


uwłaczający

obraźliwy, przynoszący ujmę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przynoszący ujmę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwłaczanie n., uwłoctwo n.

 czas. uwłaczać ndk.

 przysł. uwłaczająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hańbiący, obelżywy, obraźliwy

Wiktionary


uwłaczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uwłaczać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwłaczać ndk.

 rzecz. uwłoctwo n.

 przym. uwłaczający

Wiktionary


uwłaczać

uchybiać czyjejś godności osobistej słowem lub czynem


SJP.pl


uwłaczyć

przynieść ujmę komuś lub czemuś; ubliżyć, obrazić


SJP.pl


uwłaszczać

1. dawniej: nadawać chłopom prawo własności do użytkowanej przez nich ziemi oraz uwalniać od pańszczyzny;
2. zmieniać stosunki własnościowe poprzez nadanie tytułu własności użytkownikowi nieruchomości


SJP.pl


uwłaszczenie

1. przekazać prawa własności do mienia;
2. dawniej: nadać chłopom na własność użytkowaną przez nich ziemię oraz znieść feudalne obciążenia na rzecz panów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) praw. przekazanie prawa własności do mienia;

 (1.2) hist. nadanie chłopom na własność użytkowanej przez nich ziemi

Wiktionary

Uwłaszczenie – przekazanie osobie prawnej bądź fizycznej prawa własności do mienia skarbu państwa, komunalnego lub spółdzielczego. Jest ono nieodpłatne lub częściowo płatne (w przeciwieństwie do prywatyzacji).

Uwłaszczenie dokonuje się na podstawie ustawy lub przepisów wykonawczych do niej. Stanowi ono przeciwieństwo nacjonalizacji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Przed uwłaszczeniem chłopi mieli ciężko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. właścicielka ż., uwłaszczanie n., własność ż.

 czas. uwłaszczać ndk., uwłaszczyć dk.

 przym. uwłaszczeniowy

Wiktionary


uwłaszczeniowiec

środowiskowo: zwolennik nieodpłatnego przekazania obywatelom prawa własności do majątku skarbu państwa


SJP.pl


uwłaszczeniowy

przymiotnik od: uwłaszczenie


SJP.pl


uwłaszczyć

1. przekazać prawa własności do mienia;
2. dawniej: nadać chłopom na własność użytkowaną przez nich ziemię oraz znieść feudalne obciążenia na rzecz panów


SJP.pl


uwłoctwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stpol. obelga

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uvˈwɔt͡stfɔ, AS: uvu̯octfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwłaczanie n., uwłoczenie n.

 czas. uwłaczać ndk., uwłoczyć dk.

 przym. uwłaczający

 przysł. uwłaczająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obelga

Wiktionary


uwłosienie

rzadko: uwłosić się - pokryć się włosami; owłosić się


SJP.pl


uwłosiony

pokryty włosami, szczeciną lub rzęskami; owłosiony, owłoszony, uwłoszony


SJP.pl


uwłosić

rzadko: uwłosić się - pokryć się włosami; owłosić się


SJP.pl


ux

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = inform. user experience, doświadczenie użytkownika; doświadczenia użytkownika z korzystania z programu komputerowego lub serwisu WWW

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ux – dwuznak używany jako wariant litery Ŭ (ŭo) w X systemie dla języka esperanto.
  • Unix, komputerowy system operacyjny.
    • HP-UX wersja Uniksa tworzona przez firmę Hewlett-Packard.
  • UX – skrót od user experience.
  • Kod linii IATA dla Air Europa.
  • A/UX.
  • Amiga 3000UX
  • (55637) Uni (= 2002 UX25)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Początki tradycyjnie rozumianego UX przypadają jednak na lata 70.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ju.ɛks

Wiktionary


uzacnić

przysporzyć większej wartości, uświetnić, uszlachetnić


SJP.pl


uzajebistnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uzajebistnić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzajebistnić

Wiktionary


uzajebistnić

czasownik

 (1.1) neol. slang. ulepszyć, udoskonalić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzajɛˈbʲistʲɲit͡ɕ, AS: uzai ̯ebʹistʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. zajebiście

 czas. uzajebiścić

 rzecz. uzajebistnienie n., jebak mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ulepszyć, udoskonalić; pot. uzajebiścić

Wiktionary


uzajebiszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uzajebiścić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzajebiścić

Wiktionary


uzajebiścić

czasownik

 (1.1) neol. slang. ulepszyć, udoskonalić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale uzajebiściłeś tego grata!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzajɛˈbʲiɕt͡ɕit͡ɕ, AS: uzai ̯ebʹiśćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzajebiszczenie n., jebak mzw./mos.

 czas. uzajebistnić dk., zajebać dk.

 przysł. zajebiście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. ulepszyć, udoskonalić; pot. uzajebistnić

Wiktionary


uzależniacz

potocznie: coś, co łatwo wywołuje uzależnienie lub silne przywiązanie


SJP.pl


uzależniająco

→ uzależniać


SJP.pl

Patrz:

uzależniać

uzależnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) czynienie kogoś lub czegoś zależnym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzależnienie n., uzależniony mos.

 czas. uzależniać ndk., uzależnić dk.

Wiktionary


uzależnienie

uczynić zależnym od kogoś lub czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) psych. chroniczna potrzeba dostarczania określonych, na ogół szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem

 (1.2) uczynienie kogoś lub czegoś zależnym

Wiktionary

Uz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miałem niestety sposobność każdego dnia oglądać to, co uzależnienie robi z człowieka. W związku z tym nie mam obaw, że uzależnię się od alkoholu czy też innych używek. Zawsze miałem i mam nad tym pełną kontrolę. Uzależnienie od Clonazepamu to inna bajka. Wpadłem w jego sidła całkowicie nieświadomie, nie mając pojęcia o uzależniającym potencjale tego, bądź co bądź przez lekarzy zapisywanego leku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzalɛʒʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: uzaležʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzależnianie n., uzależniony mos.

 czas. uzależnić dk., uzależniać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nałóg

Wiktionary


uzależnieniowy

→ uzależnienie


SJP.pl

Patrz:

uzależnienie

uzależniona

uczynić zależnym od kogoś lub czegoś


SJP.pl


uzależniony

uczynić zależnym od kogoś lub czegoś


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: uzależnić

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) osoba, która popadła w nałóg

Wiktionary

Uzależniony – singiel polskiego wokalisty Smolastego, promujący jego album studyjny pt. "Fake Love". Gościnnie w utworze udzielił się raper Otsochodzi. Wydawnictwo w formie digital download ukazało się 15 lutego 2018 roku na kanale artysty.

Za produkcję odpowiedzialny jest duet MIYO. Kompozycja była promowana teledyskiem, za reżyserię odpowiada studio H D S C V M.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. uzależnienie n., uzależnianie n.

 czas. uzależnić dk., uzależniać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) nałogowiec

Wiktionary


uzależnić

uczynić zależnym od kogoś lub czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) uczynić zależnym od kogoś lub czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Życie z osobą uzależnioną bywa bardzo trudne i niestety często kończy się współuzależnieniem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzaˈlɛʒʲɲit͡ɕ, AS: uzaležʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzależnienie n., uzależnianie n., uzależniony mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podporządkować

Wiktionary


uzans

zwyczaj handlowy, który został przyjęty przez pewną grupę ludzi lub instytucji i potwierdzony przez Izbę Handlową, jako zalecany do stosowania


SJP.pl


uzarski

nazwisko


SJP.pl


uzarzewianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Uzarzewa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uzarzewo n.

:: fż. uzarzewianka ż.

 przym. uzarzewski

Wiktionary


uzarzewianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Uzarzewa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uzarzewo n.

:: fm. uzarzewianin m.

 przym. uzarzewski

Wiktionary


uzarzewo

Uzarzewo (dawn. niem. "Talfeld") – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Swarzędz, nad Jeziorem Uzarzewskim i rzeką Cybiną.

Wieś szlachecka Urzazowo położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie poznańskim.

Wikipedia


uzarzewski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Uzarzewa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uzarzewo n., uzarzewianin m., uzarzewianka ż.

Wiktionary


uzasadnialny

dający się uzasadnić


SJP.pl


uzasadnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uzasadniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzasadʲˈɲä̃ɲɛ, AS: uzasadʹńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzasadnienie n.

 czas. uzasadniać ndk., uzasadnić dk.

 przym. uzasadniony

Wiktionary


uzasadniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. uzasadnić)

 (1.1) podawać argumenty, powody lub dowody na słuszność lub prawdziwość czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kto z was uzasadni sens badania obecności życia na takiej głębokości?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzaˈsadʲɲät͡ɕ, AS: uzasadʹńäć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzasadnienie n., uzasadnianie n.

 czas. uzasadnić dk.

 przym. uzasadniony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) argumentować, dokumentować, dowodzić, legitymować, motywować, udowadniać, ugruntowywać, wykazywać, wywodzić

Wiktionary


uzasadnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zbiór argumentów, powodów, motywów i dowodów wyjaśniających jakieś działanie

Wiktionary

Uzasadnieniem danego poglądu jest zbiór racji bądź przekonań wspierających dany pogląd.

Wyróżnia się uzasadnienie epistemiczne (filozoficzne), pragmatyczne bądź religijne.

W filozofii wyróżnia się różne rodzaje i teorie uzasadnienia, jego konieczności bądź prawomocności.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W uzasadnieniu wyroku sędzia Sądu Rejonowego w Jarosławiu (…) stwierdził, że zaświadczenia wymagane przez bank są relewantne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzasadʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: uzasadʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzasadnianie n.

 czas. uzasadniać ndk., uzasadnić dk.

 przym. uzasadniony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) usprawiedliwienie, argumentacja, motywacja

Wiktionary


uzasadniony

przymiotnik odczasownikowy

 (1.1) oparty na słusznych podstawach, mający obiektywne uzasadnienie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z uzasadnionych przyczyn mer może być również odwołany dekretem rządu na wniosek ministra spraw wewnętrznych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzasadnianie n., uzasadnienie n.

 czas. uzasadniać ndk., uzasadnić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słuszny, umotywowany, usprawiedliwiony, zasadny

Wiktionary


uzasadnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. uzasadniać)

 (1.1) dokonany od|uzasadniać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Racjonaliści przyjmują tylko te spośród elementów wiedzy i wierzeń, które dają się uzasadnić na podstawie czysto logicznego myślenia oraz empirycznego poznania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzaˈsadʲɲit͡ɕ, AS: uzasadʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzasadnianie n., uzasadnienie n.

 czas. uzasadniać ndk.

 przym. uzasadniony

Wiktionary


uzawodawiać

uzawodowiać;
1. nadawać czemuś charakter zawodowy;
2. uzawodawiać się - zaczynać wykonywać dane zajęcie zawodowo


SJP.pl


uzawodowiać

uzawodawiać;
1. nadawać czemuś charakter zawodowy;
2. uzawodowiać się - zaczynać wykonywać dane zajęcie zawodowo


SJP.pl


uzawodowienie

rzadko: nadanie czemuś charakteru zawodowego, profesjonalnego; profesjonalizacja


SJP.pl


uzawodowić

1. nadać czemuś charakter zawodowy;
2. uzawodowić się - zacząć wykonywać dane zajęcie zawodowo


SJP.pl


uzbecki

przymiotnik od: Uzbekistan


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Uzbeków

 (1.2) odnoszący się do Uzbekistanu lub jego obywateli (Uzbekistańczyków)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język urzędowy Uzbekistanu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uzˈbɛt͡sʲci, AS: uzbecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uzbekistan mrz., Uzbek mos., Uzbeczka ż., Uzbejka ż., Uzbekistańczyk mos., Uzbekistanka ż.

 przym. uzbekistański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) uzbekistański

Wiktionary


uzbeckojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem uzbeckim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem uzbeckim

 (1.3) spisany, stworzony w języku uzbeckim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uzˈbɛt͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: uzbeckoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


uzbeczka

obywatelka Uzbekistanu; Uzbejka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) członkini narodu Uzbeków

 (1.2) przest. obywatelka Uzbekistanu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uzˈbɛt͡ʃka, AS: uzbečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzbecki mrz., Uzbekistan mrz., Uzbek mos., Uzbejka ż., Uzbekistańczyk mos.

:: fm. Uzbek mos.

 przym. uzbecki, uzbekistański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Uzbejka

 (1.2) Uzbejka

Wiktionary


uzbejka

obywatelka Uzbekistanu; Uzbeczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) członek narodu Uzbeków

 (1.2) przest. obywatelka Uzbekistanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uzbekistan mrz., Uzbeczka ż., Uzbekistańczyk mos.

:: fm. Uzbek mos.

 przym. uzbecki, uzbekistański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Uzbekistanka, wcześniejsze zalecenie KSNG Uzbeczka

Wiktionary


uzbek

obywatel Uzbekistanu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. członek narodu Uzbeków;

 (1.2) przest. obywatel Uzbekistanu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rano w programie telewizyjnym goszczono Uzbeka, który już siedem lat mieszka w Warszawie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuzbɛk, AS: uzbek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uzbekistan mrz., Uzbekistańczyk mos., uzbecki mrz.

:: fż. Uzbeczka ż., Uzbejka ż.

 przym. uzbecki, uzbekistański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Uzbekistańczyk

Wiktionary


uzbekistan

państwo w Azji ze stolicą w Taszkencie; Republika Uzbekistanu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Azji;

Wiktionary

Uzbekistan, Republika Uzbekistanu (uzb. Oʻzbekiston, Oʻzbekiston Respublikasi) – państwo położone w Azji Środkowej, członek Wspólnoty Niepodległych Państw. Jest jednym z dwóch krajów podwójnie śródlądowych.

Uzbekistan jest najludniejszym krajem Azji Środkowej (ponad 45% ludności regionu), a po gwałtownym spadku liczby ludności Ukrainy stał się w 2023 r. drugim po Rosji najludniejszym krajem powstałym po rozpadzie ZSRR.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uzbekistan to państwo znajdujące się między Kazachstanem, Kirgistanem, Tadżykistanem, Afganistanem i Turkmenistanem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzbɛˈcistãn, AS: uzbeḱistãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uzbek mos., Uzbeczka ż., Uzbejka ż., Uzbekistańczyk mos., Uzbekistanka ż., uzbecki mrz.

 przym. uzbecki, uzbekistański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Uzbekistanu, hist. Uzbecka Socjalistyczna Republika Radziecka, Uzbecka SRR

Wiktionary


uzbekistanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Uzbekistanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uzbekistan mrz.. Uzbek mos., Uzbeczka ż., Uzbejka ż.

:: fm. Uzbekistańczyk mos.

 przym. uzbekistański, uzbecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. Uzbeczka, Uzbejka

Wiktionary


uzbekistańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Uzbekistanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uzbekistan mrz.. Uzbek mos., Uzbeczka ż., Uzbejka ż.

:: fż. Uzbekistanka ż.

 przym. uzbekistański, uzbecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. Uzbek

Wiktionary


uzbekistański

→ Uzbekistan; uzbecki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. związany z Uzbekistanem, dotyczący Uzbekistanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uzbekistańczyk mos., Uzbekistanka ż., Uzbek mos., Uzbejka ż., Uzbekistan mrz., uzbecki mrz., Uzbeczka ż.

 przym. uzbecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uzbecki

Wiktionary


uzbrajać

1. wyposażać, zaopatrywać w narzędzia walki, w sprzęt wojskowy; zbroić;
2. zaopatrywać w narzędzia pracy;
3. wyposażać w maszyny, przyrządy, zakładać instalacje, urządzenia ochronne;
4. czynić bombę, minę, zapalnik gotowymi do działania


SJP.pl


uzbroić

1. wyposażyć, zaopatrzyć w narzędzia walki, w sprzęt wojskowy;
2. zaopatrzyć w narzędzia pracy;
3. wyposażyć w maszyny, przyrządy, założyć instalacje, urządzenia ochronne;
4. uczynić bombę, minę, zapalnik gotowymi do działania


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zbroić)

 (1.1) dokonany od|zbroić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈzbrɔjit͡ɕ, AS: uzbroi ̯ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zbroja ż., zbrojownia ż., uzbrojenie

 przym. rozbrajający, uzbrojony

 ims. rozbrajający

Wiktionary


uzbrojenie

1. wyposażyć, zaopatrzyć w narzędzia walki, w sprzęt wojskowy;
2. zaopatrzyć w narzędzia pracy;
3. wyposażyć w maszyny, przyrządy, założyć instalacje, urządzenia ochronne;
4. uczynić bombę, minę, zapalnik gotowymi do działania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uzbroić.

 (1.2) sprzęt bojowy, w który wyposażone jest wojsko

 (1.3) osprzęt, armatura

 (1.4) bud. wyposażenie budynku lub terenu związane z doprowadzeniem mediów

 (1.5) żegl. wyposażenie statku żaglowego, składające się z omasztowania, ożaglowania i olinowania

 (1.6) ekon. zob. techniczne uzbrojenie pracy.

Wiktionary

Uzbrojenie – wszelkie techniczne środki walki umożliwiające zadanie przeciwnikowi strat w ludziach (sile żywej) i sprzęcie. Wyróżnianych jest wiele rodzajów uzbrojenia wykorzystywanego przez różne formacje wojskowe na przestrzeni dziejów. []

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poniesione wydatki na zakup pojazdu nie pozwoliły nam na pełne uzbrojenie go w sprzęt ratowniczo-gaśniczy.

 (1.2) Uzbrojenie tego oddziału ppanc. będzie składać się z 4 karabinów ppanc. pozwalających na penetrację pancerza grubości do 80 mm na lawetach trójnogich oraz 4 dział o penetracji do 100 mm w obudowach pancernych ale bez granatników w rodzaju Bazooki.

 (1.4) Uzbrojenie sieci wodociągowej będzie składać się z 4 hydrantów podziemnych ppoż. DN 80 mm z zasuwami odcinającymi DN 80 mm na odejściach trójników oraz 4 zasuw liniowych DN 100 mm w obudowach teleskopowych i skrzynkach rodzaju B (wg PN-M-74081).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzbrɔˈjɛ̇̃ɲɛ, AS: uzbroi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzbroić dk., uzbrajać ndk.

 ims. uzbrojony

 rzecz. uzbrajanie n., zbroja ż.

 przym. uzbrojony, uzbrojeniowy

Wiktionary


uzbrojeniowy

przymiotnik od: uzbrojenie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z uzbrojeniem, dotyczący uzbrojenia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzbrojenie n.

Wiktionary


uzbrojony

1. wyposażyć, zaopatrzyć w narzędzia walki, w sprzęt wojskowy;
2. zaopatrzyć w narzędzia pracy;
3. wyposażyć w maszyny, przyrządy, założyć instalacje, urządzenia ochronne;
4. uczynić bombę, minę, zapalnik gotowymi do działania


SJP.pl

przymiotnik odczasownikowy

 (1.1) posiadający broń przy sobie

 (1.2) mający wyposażenie służące bytowaniu, przetrwaniu lub rozwojowi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pawęże były to długie tarcze opierane o ziemię, a uzbrojony był niemi pierwszy szereg piechoty, zasłaniający strzelców z kuszami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzbrojenie n.

 czas. uzbrajać ndk., uzbroić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zbrojny

 (1.2) wyposażony

Wiktionary


uzda

część uprzęży lub rzędu końskiego nakładana na głowę zwierzęcia, pozwalająca na kierowanie nim; ogłowie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jeźdz. zootechn. część uprzęży konia, muła lub osła;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • uzda – ogłowie (konia)
  • Uzda – miasto w obwodzie mińskim Białorusi

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. uździenica ż., uzdeczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ogłowie, kantar

Wiktionary


uzdatniacz

w technice: urządzenie służące do ponownego uzdatniania wody użytej poprzednio, np. w procesach przemysłowych, lub pochodzącej ze ścieków; utylizator


SJP.pl


uzdatnialnia

w technice: zespół urządzeń służących do dostosowania pobieranej ze źródeł naturalnych wody do wymagań stawianych wodzie pitnej lub wodzie wykorzystywanej w jakichś procesach technologicznych; oczyszczalnia


SJP.pl


uzdatniać

w technice: czynić pełnowartościowym, dostosowywać do określonych wymogów, nadawać czemuś wymaganą jakość; oczyszczać


SJP.pl


uzdatnić

w technice: uczynić pełnowartościowym, dostosować do określonych wymogów, nadać czemuś wymaganą jakość; oczyścić


SJP.pl


uzdać

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. spodobać

Wiktionary


uzdeczka

zdrobnienie od: uzda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od uzda

 (1.2) anat. drobna, parzysta struktura w mózgu znajdująca się w pobliżu jego pnia;

Wiktionary

Uzdeczka ( habenula) – w anatomii kręgowców struktura należąca do ośrodkowego układu nerwowego. Uzdeczki wchodzą w skład nadwzgórza. Pojęcie to odnosi się zarówno do istoty białej, jak również do jąder (jądra uzdeczek). Uzdeczka jest to struktura parzysta, widoczna na preparacie pnia mózgu w części grzbietowej, pomiędzy wzgórzami.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. uzda ż.

Wiktionary


uzdolnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zespół cech umożliwiających komuś wykonywanie działania w danej dziedzinie na niezwykłym, wysokim poziomie

Wiktionary

Uz

Wikipedia

Powiązane:

 czas. uzdolnić

 przym. uzdolniony, zdolny

 rzecz. zdolność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) (przyrodzony) dar, talent, zdolności, iskra boża

Wiktionary


uzdolniony

przymiotnik

 (1.1) obdarzony ponadprzeciętnymi umiejętnościami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako doświadczona i uzdolniona jasnowidzka Stella oferuje także telefoniczne stawianie tarota.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzdolnienie n.

 czas. uzdolnić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) utalentowany, zdolny

Wiktionary


uzdowe

→ uzda


SJP.pl

Patrz:

uzda

uzdowo

Uzdowo (dawniej niem. "Usdau") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim, w gminie Działdowo. W miejscowości tej znajduje się siedziba klubu sportowego UKS Uzdowo.

Wikipedia


uzdowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marian Uzdowski – polski urzędnik konsularny i wojskowy
  • Władysław Bończa-Uzdowski – polski wojskowy i działacz sportowy
  • Rejon uzdowski – rejon w centralnej Białorusi

Wikipedia


uzdowy

→ uzda


SJP.pl

Patrz:

uzda

uzdrawiacz

uzdrowiciel;
1. człowiek, który przywraca zdrowie chorym niekonwencjonalnymi, nieuznawanymi przez medycynę metodami; znachor;
2. przenośnie: człowiek, który przywraca pożądany stan czegoś, np. uzdrawiacz gospodarki;
3. ironicznie: zły lekarz


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • curandero – ludowy uzdrawiacz w Ameryce Łacińskiej
  • medicine man – duchowy przywódca i uzdrawiacz w społecznościach indiańskich
  • Uzdrawiacz (czasopismo) – miesięcznik o naturalnych metodach leczenia
  • Uzdrawiacz koni (Horse Healer) – książka Judy Waite
  • Uzdrowiciel z tropików (Medicine Man) – film prod. USA (1992)
  • Indiański uzdrowiciel (Native Healer) – książka Medicine Grizzlybear Lake'a

Wikipedia


uzdrawiaczka

uzdrowicielka;
1. kobieta, która przywraca zdrowie chorym niekonwencjonalnymi, nieuznawanymi przez medycynę metodami; znachorka;
2. przenośnie: kobieta, która przywraca pożądany stan czegoś, np. uzdrawiaczka świata;
3. ironicznie: zła lekarka


SJP.pl


uzdrawiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. uzdrowić)

 (1.1) czynić kogoś zdrowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jezus uzdrawiał kalekich i chromych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzdrawiacz m., uzdrawianie n., uzdrowiciel m., uzdrowienie n.

 przym. uzdrowiskowy

 czas. uzdrowić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uleczać

Wiktionary


uzdrowiciel

uzdrawiacz;
1. człowiek, który przywraca zdrowie chorym niekonwencjonalnymi, nieuznawanymi przez medycynę metodami; znachor;
2. przenośnie: człowiek, który przywraca pożądany stan czegoś, np. uzdrowiciel gospodarki;
3. ironicznie: zły lekarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która posiada moc uzdrawiania i stosuje w tym celu metody niepraktykowane przez medycynę oficjalną; także. ten, kto kogoś uzdrowił

Wiktionary

Te

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) – Wszystkie nieszczęścia to sprawka szatana! Ja potrafię go wypędzić – a wtedy problemy się skończą – miarowo uderzając dłonią w stół skanduje Mieczysław Bartnik, uzdrowiciel – Nie muszę nawet rozmawiać z człowiekiem, żeby poznać, że jest opętany. Wiem od razu – mam doświadczenie. Uzdrowiciel twierdzi, że wystarczy tylko zlustrować człowieka i zapytać wahadełka. Stawia diagnozę i egzorcyzmuje nawet na podstawie zdjęcia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzdrawianie n., uzdrowienie n., zdrowie n., uzdrowisko n.

:: fż. uzdrowicielka ż.

 czas. uzdrowić dk., uzdrawiać ndk.

 przym. uzdrowicielski, uzdrowiskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znachor

Wiktionary


uzdrowicielka

uzdrawiaczka, znachorka;
1. kobieta, która przywraca zdrowie chorym niekonwencjonalnymi, nieuznawanymi przez medycynę metodami;
2. ironicznie: zła lekarka


SJP.pl


uzdrowicielstwo

przywracanie zdrowia chorym niekonwencjonalnymi, nieuznawanymi przez medycynę metodami; znachorstwo


SJP.pl


uzdrowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przywrócenie kogoś do zdrowia

 (1.2) odczasownikowy od|uzdrowić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W naszym kościele odnotowaliśmy już wiele cudownych uzdrowień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzdrɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: uzdrovʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzdrawianie n., uzdrowiciel m., uzdrowicielka ż., uzdrowisko n.

 czas. uzdrawiać, uzdrowić

 przym. uzdrowiskowy

Wiktionary


uzdrowieniec

osoba powracająca do zdrowia; ozdrowieniec, rekonwalescent


SJP.pl


uzdrowieńczy

ozdrowieńczy;
1. odnoszący się do uzdrowieńca, osoby powracającej do zdrowia po długiej chorobie; rekonwalescencyjny;
2. w przenośni: taki, który niesie poprawę; uzdrawiający


SJP.pl


uzdrowisko

miejscowość służąca jako ośrodek leczniczy i wypoczynkowy ze względu na warunki klimatyczne, obecność źródeł leczniczych, pokładów borowiny itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) miejscowość mająca naturalne właściwości lecznicze

 (1.2) miejscowość wypoczynkowa

Wiktionary

Uzdrowisko, kurort – miejscowość dysponująca naturalnymi czynnikami leczniczymi, do których zalicza się wody mineralne oraz właściwości klimatyczne. Warunkiem koniecznym do utworzenia uzdrowiska (lub uczynienia miejscowości uzdrowiskiem) jest występowanie walorów przyrodniczych. Wody mineralne służą do kąpieli leczniczych i do kuracji pitnej, a właściwości klimatyczne stosowane są w klimatoterapii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W uzdrowisku leczy się choroby gośćcowe, stany pourazowe wymagające rehabilitacji, choroby układu pokarmowego, dróg oddechowych, układu krążenia, układu nerwowego choroby kobiece.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyzdrowienie n., zdrowienie n., uzdrowienie n., uzdrawianie n., uzdrowiciel m., uzdrowicielka ż.

:: zdrobn. zdróweczko n.

 czas. zdrowieć ndk., wyzdrowieć dk., uzdrowić dk.

 przym. zdrowy, zdrowotny, uzdrowiskowy

 wykrz. zdrówko

 przysł. zdrowo

Wiktionary


uzdrowiskowy

przymiotnik od: uzdrowisko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z uzdrowiskiem, dotyczący uzdrowiska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrowie n., uzdrowisko n., uzdrowiciel m., uzdrowicielka ż., uzdrowieniec m., uzdrawianie n., uzdrowienie n.

 czas. uzdrawiać ndk., uzdrowić dk.

 przysł. uzdrowiskowo

 wykrz. zdrówko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrojowy, kuracyjny

Wiktionary


uzdrowić

czasownik przechodni dokonany (ndk. uzdrawiać)

 (1.1) uczynić kogoś zdrowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jezus uzdrowił niewidomego od urodzenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uzˈdrɔvʲit͡ɕ, AS: uzdrovʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzdrowienie n., uzdrawianie n., uzdrowiciel m., uzdrowisko n.

 czas. uzdrawiać

 przym. uzdrowiskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uleczyć, wyleczyć

Wiktionary


uzerować

wykonać zerowanie instalacji elektrycznej (zabezpieczenie przed porażeniem prądem)


SJP.pl


uzewnętrzniać

okazywać to, co się czuje


SJP.pl


uzewnętrznienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uzewnętrznić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzɛvnɛ̃nˈṭʃʲɲɛ̇̃ɲɛ, AS: uzevnẽnṭšʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzewnętrznić

Wiktionary


uzewnętrznić

okazać to, co się czuje, myśli


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. uzewnętrzniać)

 (1.1) zob. uzewnętrzniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzɛvˈnɛ̃nṭʃʲɲit͡ɕ, AS: uzevnẽnṭšʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zewnętrzny

 przysł. zewnętrznie, zewnątrz

 przyim. zewnątrz

 rzecz. uzewnętrznienie n.

Wiktionary


uzgadnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uzgadniać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzgadniać ndk.

Wiktionary


uzgadniać

czasownik niedokonany

 (1.1) doprowadzać do zgody

 (1.2) doprowadzać do zgodności

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uzˈɡadʲɲät͡ɕ, AS: uzgadʹńäć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzgadnianie n., uzgodnienie n.

 czas. uzgodnić dk.

Wiktionary


uzgodnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uzgodnić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzɡɔdʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: uzgodʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzgodnić, uzgadniać

Wiktionary


uzgodnieniowy

→ uzgodnienie


SJP.pl

Patrz:

uzgodnienie

uzgodnić

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|uzgadniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uzˈɡɔdʲɲit͡ɕ, AS: uzgodʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzgadniać

 rzecz. uzgodnienie n.

Wiktionary


uzi

[czytaj: uz-i] marka izraelskich pistoletów maszynowych


SJP.pl


uziarnienie

Uziarnienie (skład granulometryczny, granulacja) – rozkład wielkości ziaren rozdrobnionego materiału. Uziarnienie określa się w laboratorium, badając procentową zawartość poszczególnych frakcji w stosunku do ciężaru całej próbki badanego kruszywa lub gruntu.

Wikipedia


uzieleniać

dawniej: pokrywać zielenią; zazieleniać, umajać, ugajać


SJP.pl


uziemianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uziemiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uziemienie n., nieuziemianie n., ziemianka ż.

 czas. uziemić, uziemiać ndk.

Wiktionary


uziemiać

1. łączyć część urządzenia elektrycznego z ziemią;
2. potocznie: uniemożliwiać lub ograniczać swobodne działanie;
3. potocznie: zabijać kogoś;
4. dawniej, w przenośni: sprowadzać kogoś na ziemię, do realiów


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. uziemić)

 (1.1) niedokonany od|uziemić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uziemianie n., uziemienie n., uziom mrz., ziemianka ż.

 czas. uziemić dk.

Wiktionary


uziemienie

instalacja służąca do elektrycznego połączenia czegoś z ziemią za pomocą przewodu zakończonego elementem zagłębionym w gruncie; uziom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) elektr. instalacja odprowadzająca ładunki elektryczne do gruntu;

 (1.2) pot. lotn. spowodowanie, że samolot nie wyleci

 (1.3) odczas. nazwa czynności odprowadzenia ładunków elektrycznych do gruntu

Wiktionary

Uziemienie – przewód wykonany z przewodnika łączący ciało naelektryzowane z ziemią. W wyniku połączenia ciało naelektryzowane oddaje lub przyjmuje odpowiednią liczbę ładunków, ulegając zobojętnieniu (staje się elektrycznie obojętne).

W elektrotechnice i elektronice – połączenie określonego punktu obwodu elektrycznego z ziemią, celem zapewnienia bezpiecznej i prawidłowej pracy urządzeń elektrycznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Zamontowanie odgromnika powinno spowodować uziemienie każdego wyładowania atmosferycznego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ziemianka ż., uziom mrz., uziemianie n., ziemia ż.

 czas. uziemić dk., uziemiać ndk.

 przym. uziomowy

Wiktionary


uziemiony

1. połączyć część urządzenia elektrycznego z ziemią;
2. potocznie: uniemożliwić lub ograniczyć swobodne działanie;
3. potocznie: zabić kogoś;
4. dawniej, w przenośni: sprowadzić kogoś na ziemię, do realiów


SJP.pl


uziemić

1. połączyć część urządzenia elektrycznego z ziemią;
2. potocznie: uniemożliwić lub ograniczyć swobodne działanie;
3. potocznie: zabić kogoś;
4. dawniej, w przenośni: sprowadzić kogoś na ziemię, do realiów


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. uziemiać)

 (1.1) elektr. połączyć części urządzenia elektrycznego z ziemią przy użyciu przewodu

 (1.2) pot. uniemożliwić lub w znaczący sposób ograniczyć komuś działanie

 (1.3) pot. iron. zabić kogoś

 (1.4) daw. przen. sprowadzić kogoś na ziemię; uczynić realnym, ziemskim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ziemianka ż., uziemianie n., uziemienie n., uziom mrz., ziemia ż.

 czas. uziemiać ndk.

Wiktionary


uziemnik

Uziemnik (nóż uziemiający) – łącznik elektryczny przeznaczony do uziemiania torów prądowych. Są przeznaczone do zwierania i uziemiania odłączonych obwodów i urządzeń elektrycznych. Na przykład bezpieczeństwo prac konserwacyjno-remontowych przy wyłączniku wymaga otwartych odłączników po obu stronach wyłącznika i obustronnego uziemienia wyłączonej części pola rozdzielni.

Wikipedia


uziom

instalacja służąca do elektrycznego połączenia czegoś z ziemią za pomocą przewodu zakończonego elementem zagłębionym w gruncie; uziemienie


SJP.pl

Uziom – metalowa elektroda lub zespół elektrod umieszczony w wilgotnej warstwie gruntu, zapewniający połączenie przedmiotów uziemianych i gruntu („ziemi”) z możliwie małą rezystancją.

W elektrotechnice uziomami nazywa się przedmioty metalowe (pręty, rury, płyty) nieizolowane, znajdujące się w ziemi i przeznaczone lub wykorzystywane do celów uziemienia.

Wikipedia


uziomowy

→ uziom


SJP.pl

Patrz:

uziom

uzjasz

imię męskie


SJP.pl


uzmysławiać

uzmysłowiać (rzadko);
1. czynić przedmiotem bezpośredniego wrażenia; unaoczniać, wyrażać;
2. sprawiać, żeby ktoś coś pojął, zrozumiał; uświadamiać, uprzytomniać (uprzytamniać)


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. uzmysłowić)

 (1.1) czynić coś bezpośrednim wrażeniem

 (1.2) sprawiać, że coś jest dla kogoś zrozumiałe

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Tam drzewo przewróciło się na samochód, ale dopiero sam widok doszczętnie zniszczonego pojazdu i powalonego drzewa uzmysławiał powagę katastrofy.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzmysłowić dk.

 rzecz. uzmysłowienie n., uzmysławianie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) unaoczniać

Wiktionary


uzmysłowiać

rzadko: uzmysławiać;
1. czynić przedmiotem bezpośredniego wrażenia; unaoczniać, wyrażać;
2. sprawiać, żeby ktoś coś pojął, zrozumiał; uświadamiać, uprzytomniać (uprzytamniać)


SJP.pl


uzmysłowić

1. uczynić przedmiotem bezpośredniego wrażenia; unaocznić, wyrazić;
2. sprawić, żeby ktoś coś pojął, zrozumiał; uświadomić, uprzytomnić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. uzmysławiać)

 (1.1) dokonany od|uzmysławiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wojna w Zatoce pokazała również, kto rządzi światem, uzmysłowiła daremność przeciwstawiania się Stanom Zjednoczonym.

 (1.1) Dopiero lotnicze, kontrolne misje rozpoznawcze uzmysłowiły doskonałe wprost maskowanie sprzętu bojowego przez przebiegłych Irakijczyków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzmɨˈswɔvʲit͡ɕ, AS: uzmysu̯ovʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzmysłowienie n.

 czas. uzmysławiać

Wiktionary


uznam

1. dojść do przekonania, że coś jest właściwe;
2. stwierdzić jakiś fakt;
3. wziąć za kogoś, za coś itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wyspa przybrzeżna na Bałtyku zamykająca od północnego zachodu Zalew Szczeciński, podzielona między Polskę a Niemcy;

 (1.2) geogr. miasto leżące po niemieckiej stronie wyspy Uznam (1.1)

Wiktionary

Uz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Świnoujście leży na wyspach Uznam i Wolin.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. uznamski

Wiktionary


uznamski

→ Uznam (wyspa na Morzu Bałtyckim)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Uznamu, związany z Uznamem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uzˈnãmsʲci, AS: uznãmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uznam mrz.

Wiktionary


uznanie

1. poważanie, poszanowanie, szacunek;
2. zdanie, opinia, sąd


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) szacunek, poważanie, podziw

 (1.2) przyjęcie za prawdę

 (1.3) ocena, wyczucie

 (1.4) odczasownikowy od|uznać.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • swobodne uznanie, uznanie administracyjne
  • uznanie ojcostwa (do 2009 r. uznanie dziecka) przez mężczyznę (zob. pochodzenie dziecka)
  • kondemnacja statku
  • neutralizacja państwa
  • nostryfikacja dyplomu
  • uznanie międzynarodowe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Decyzja o powrocie spotkała się z uznaniem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈznãɲɛ, AS: uznãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uznawać

 rzecz. znawstwo n.

Wiktionary


uznaniowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest uznaniowe; cecha tych, którzy są uznaniowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. uznaniowy

 przysł. uznaniowo

Wiktionary


uznaniowy

przydzielany jako wyraz uznania za pracę, za zasługi (np. nagroda uznaniowa)


SJP.pl


uznany

1. dojść do przekonania, że coś jest właściwe;
2. stwierdzić jakiś fakt;
3. wziąć za kogoś, za coś itp.


SJP.pl


uznawalność

→ uznawalny


SJP.pl

Patrz:

uznawalny

uznawalny

dający się uznawać


SJP.pl


uznawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uznawać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuznaˈvãɲɛ, AS: uznavãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uznawać

 rzecz. znawstwo n.

Wiktionary


uznawać

1. dochodzić do przekonania, że coś jest właściwe;
2. stwierdzać jakiś fakt;
3. brać za kogoś, za coś itp.


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. uznać)

 (1.1) stwierdzać, że ktoś lub coś ma określone cechy

 (1.2) stwierdzać, że ktoś lub coś jest kimś lub czymś innym

 (1.3) zgadzać się z czymś

 (1.4) potwierdzać czyjeś prawa, pozycję, suwerenność

 (1.5) dochodzić do potwierdzenia czegoś

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. uznać)

 (2.1) stwierdzać, dochodzić do wniosku

czasownik zwrotny uznawać się

 (3.1) stwierdzać, że ma się określone cechy, prawa lub pozycję

 (3.2) potwierdzać wzajemnie swoje prawa, pozycję, suwerenność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie uznawaj go za głupca tylko na podstawie pierwszego wrażenia.

 (1.2) Długo uznawał ją za swoją zaginioną córkę.

 (1.3) Szef nie uznawał moich argumentów.

 (1.4) Póki co żaden kraj nie uznaje nowych władz Hondurasu.

 (1.5) Audyt długo uznawał nasz bilans.

 (3.1) Król Anglii Henryk VIII uznawał się zwierzchnikiem Kościoła w swoim królestwie.

 (3.2) Obydwie loże wolnomularskie ustaliły, że uznają się wzajemnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uzˈnavat͡ɕ, AS: uznavać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. znawstwo n., uznanie, uznawanie, uznawalność

 przym. uznany

 czas. uznać, znać, poznawać, przyznawać, doznawać, wyznawać, zaznawać, zeznawać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uważać za, rozpoznać

 (1.2) pomylić z, wziąć za

 (1.3) przyjmować, przyznawać, dopuszczać, zgadzać się

 (1.4) honorować; koncesjonować, pozwalać, zezwalać, potwierdzać

 (3.1) uważać się

 (3.2) honorować się

Wiktionary


uznać

1. dojść do przekonania, że coś jest właściwe;
2. stwierdzić jakiś fakt;
3. wziąć za kogoś, za coś itp.


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. uznawać)

 (1.1) zob. uznawać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Pani, tym wieńcem, uwitym z liści rośliny, której nazwa twemu imieniu odpowiada, koronuje cię na królowę naszego grona. Jako władczyni, nakazuj wszystko, co za pożyteczne dla uciechy i rozkoszy naszego towarzystwa uznasz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuznat͡ɕ, AS: uznać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uznawać ndk., znać ndk.

 rzecz. znawstwo n.

Wiktionary


uznański

nazwisko


SJP.pl


uznoić

bardzo zmęczyć, utrudzić, znużyć


SJP.pl


uzo

anyżowa wódka grecka; ouzo; ouzon


SJP.pl

Uzo (ngr. ούζο) – grecka wódka o smaku anyżowym i o zawartości alkoholu do 48%; zaliczana do aperitifów. Najpopularniejszy w Grecji napój alkoholowy.

Podawana zazwyczaj z wodą (w dodatkowej szklance); po rozcieńczeniu zmienia kolor na mleczny, podobnie jak inne aperitify wytwarzane na bazie anyżku (np. absynt).

Wikipedia


uzualny

dotyczący zwyczaju; zwyczajny, zwykły


SJP.pl


uzup.

skrót od: uzupełnienie, uzupełnił, uzupełniony


SJP.pl


uzupełniacz

1. uzupełniający wkład lub zapas;
2. przestarzale: osoba, która coś uzupełnia


SJP.pl


uzupełniająco

→ uzupełniający


SJP.pl

Patrz:

uzupełniający

uzupełniający

będący dopełnieniem czegoś


SJP.pl


uzupełnialny

możliwy do uzupełnienia


SJP.pl


uzupełnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uzupełniać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzupełniać ndk.

Wiktionary


uzupełnianka

zadanie polegające na wpisywaniu brakujących fragmentów w puste miejsca


SJP.pl


uzupełniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. uzupełnić)

 (1.1) czynić coś kompletnym, dodawać czego brakuje

czasownik zwrotny niedokonany uzupełniać się (dk. uzupełnić się)

 (2.1) dopełniać się wzajemnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzuˈpɛwʲɲät͡ɕ, AS: uzupeu̯ʹńäć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzupełnić dk.

 rzecz. zupełność ż., uzupełnienie n., uzupełnianie n.

 przysł. zupełnie

 przym. zupełny, pełny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dodawać, dołączać, dopisywać, dopowiadać, dorzucać

Wiktionary


uzupełnienie

uczynić kompletnym; dopełnić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) to, co jest dopełnieniem, rozwinięciem, dodatkiem do czegoś

 (1.2) odczasownikowy od|uzupełnić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzupɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: uzupeu̯ʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzupełniać, uzupełnić

 ims. uzupełniający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dodatek

Wiktionary


uzupełnieniowy

→ uzupełnienie


SJP.pl

Patrz:

uzupełnienie

uzupełnić

uczynić kompletnym; dopełnić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. uzupełniać)

 (1.1) dokonany od|uzupełniać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nalał sobie pół szklanki, a resztę uzupełnił wodą sodową z enerdowskiego syfonu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzuˈpɛwʲɲit͡ɕ, AS: uzupeu̯ʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzupełnienie n., zupełność ż.

 przysł. zupełnie

 przym. zupełny

 czas. uzupełniać

Wiktionary


uzurpacja

zagarnięcie władzy wbrew prawu, przywłaszczenie sobie cudzych praw do czegoś


SJP.pl


uzurpacyjny

→ uzurpacja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z uzurpacją, uzurpowaniem

Wiktionary

Patrz:

uzurpacja

Powiązane:

 rzecz. uzurpowanie n., uzurpacja ż., uzurpatorstwo n., uzurpator mos., uzurpatorka ż.

 czas. uzurpować ndk.

 przym. uzurpatorski

 przysł. uzurpatorsko

Wiktionary


uzurpator

osoba przejmująca bezprawnie władzę, tytuł lub stanowisko, często przez przemoc, podstęp lub manipulację


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek, który bezprawnie przywłaszcza sobie tytuł, władzę albo cudze prawa do czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzurˈpatɔr, AS: uzurpator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzurpowanie n., uzurpacja ż., uzurpatorstwo n.

:: fż. uzurpatorka ż.

 czas. uzurpować ndk.

 przym. uzurpatorski, uzurpacyjny

 przysł. uzurpatorsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samozwaniec, przywłaszczyciel

Wiktionary


uzurpatorka

kobieta przejmująca władzę bez zgody otoczenia, samozwańczy dyktator


SJP.pl

Uzurpatorka ( La Usurpadora) – meksykańska telenowela wyprodukowana przez wytwórnię Televisa w 2019 roku. W roli tytułowej Sandra Echeverría. Nowa wersja Pauliny.

Polska premiera serialu odbyła się 1 października 2020 o godzinie 12.55 w TV4.

Wikipedia


uzurpatorski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z uzurpatorem, dotyczący uzurpatora, właściwy uzurpatorowi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzurpator mrz., uzurpatorka ż., uzurpowanie n., uzurpacja ż., uzurpatorstwo n.

 czas. uzurpować ndk.

 przym. uzurpacyjny

 przysł. uzurpatorsko

Wiktionary


uzurpatorstwo

niesłuszne przywłaszczenie sobie praw do czegoś; uzurpacja


SJP.pl


uzurpowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uzurpować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzurpɔˈvãɲɛ, AS: uzurpovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzurpować

 rzecz. uzurpator mos.

 przym. uzurpacyjny, uzurpatorski

Wiktionary


uzurpować

1. zagarnąć, zgarniać władzę wbrew prawu;
2. przenośnie: zgłaszać, zgłosić niesłuszne pretensje do czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) bezprawnie, samowolnie zagarniać, przywłaszczać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te słowa są skierowane do wszystkich, którzy uzurpują sobie prawo do decydowania w tej sprawie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzurˈpɔvat͡ɕ, AS: uzurpovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzurpator m., uzurpatorka ż., uzurpowanie n., uzurpacja ż.

 przym. uzurpacyjny, uzurpatorski

Wiktionary


uzus

zwyczaj, praktyka; usus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) utarty zwyczaj, ustalona praktyka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuzus, AS: uzus

Wiktionary

Powiązane:

 przym. uzusowy

 przysł. uzusowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) usus

Wiktionary


uzwarcenie

rozszerzenie danej przestrzeni topologicznej tak, by była ona przestrzenią zwartą


SJP.pl

Uzwarcenie, inaczej kompaktyfikacja, przedłużenie zwarte lub rozszerzenie zwarte – rozszerzenie danej przestrzeni topologicznej tak, by była ona przestrzenią zwartą.

Wikipedia


uzwiązkowienie

odsetek pracowników, którzy zrzeszeni są w związkach zawodowych


SJP.pl


uzwoić

nawinąć izolowany przewód elektryczny na określone części urządzenia elektrycznego


SJP.pl


uzwojenie

nawinąć izolowany przewód elektryczny na określone części urządzenia elektrycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) elektr. część obwodu magnetycznego odpowiedzialna za wytwarzanie strumienia magnetycznego

Wiktionary

Uzwojenie – część obwodu magnetycznego odpowiedzialna za wytwarzanie strumienia magnetycznego. Uzwojenie może być elementem cewki, maszyny elektrycznej, transformatora, rezystora drutowego.

W celu uniknięcia wydzielania się ciepła i związanych z tym strat mocy uzwojenie przeważnie wykonywane jest z dobrego przewodnika elektrycznego, zazwyczaj z miedzi, którego poszczególne zwoje są odizolowane elektrycznie od siebie i od ewentualnego rdzenia magnetycznego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zwojnica ż.

Wiktionary


uzysk

ilość produktu uzyskanego po procesie produkcyjnym


SJP.pl


uzyskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uzyskać.

 (1.2) otrzymanie tego o co się starało

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po uzyskaniu zgody mamy, pewnego popołudnia przyjaciółki zataszczyły na wieżę piecyk elektryczny, materac dmuchany, koce, lampę, adapter „Mister Hit”, stos płyt, garnek, grzałkę do wody, paczkę herbaty, cukier, łyżeczki, kubki – no, i oczywiście, książki i zeszyty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzɨˈskãɲɛ, AS: uzyskãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzyskać, uzyskiwać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdobycie, pozyskanie

Wiktionary


uzyskać

otrzymać coś, co było przedmiotem starań


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. uzyskiwać)

 (1.1) zob. uzyskiwać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sportowiec uzyskał świetny wynik w biegu na sto metrów.

 (1.1) Apple uzyskał patent na pionowy pasek przewijania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈzɨskat͡ɕ, AS: uzyskać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzyskanie n., zysk m.

 czas. uzyskiwać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdobyć, osiągnąć

Wiktionary


uzyskiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uzyskiwać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzyskiwać ndk.

Wiktionary


uzyskiwać

czasownik

 (1.1) otrzymywać coś o co się zabiegało, starało się otrzymać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Określić więc trzeba zasady postępowania, dzięki którym uzyskuje się wiedzę naukową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuzɨˈsʲcivat͡ɕ, AS: uzysʹḱivać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uzyskać dk.

 rzecz. uzyskanie n., uzyskiwanie n.

Wiktionary


uzz

skrót od: Uniwersytet Ziem Zachodnich


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = hist. Uniwersytet Ziem Zachodnich;

Wiktionary


uzza

Uzza – postać biblijna ze Starego Testamentu, Izraelita, syn Abinadaba, brat Achio.

Wraz z bratem prowadził wóz z Arką Przymierza do Miasta Dawidowego. Kiedy przybyli na klepisko Nakona, woły szarpnęły wozem, a Uzza dotknął Arki, chcąc ją podtrzymać, za co został śmiertelnie porażony przez Jahwe.

Wikipedia


uzębienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zool. stomat. anat. zestaw wszystkich zębów u danego osobnika;

 (1.2) techn. komplet zębów w określonych narzędziach

Wiktionary

Uzębienie ( dentitio) – zespół wszystkich zębów występujących w jamie ustnej jednego osobnika. Cechy uzębienia są charakterystycznymi cechami taksonów, szczególnie istotnymi w paleozoologii przy badaniach materiału kopalnego.

Na uzębienie danego osobnika składa się łuk zębowy górny ("arcus dentalis superior") i łuk zębowy dolny ("arcus dentalis inferior").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Siekacze, kły i zęby trzonowe uzębienia mlecznego zastępowane są zębami stałymi: siekaczami, kłami i zębami przedtrzonowymi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uzębioność ż., ząb m., ząbek m., zębisko n., zębatka ż., zębacz m., ząbkowanie n., zazębianie n., zazębienie n.

 czas. ząbkować ndk., zazębiać ndk., zazębić dk.

 przym. uzębiony, zębaty

 temsłow. -zębny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zęby, ząbki

Wiktionary


uzębiony

przymiotnik

 (1.1) anat. mający zęby

 (1.2) techn. wyposażony w zęby, opatrzony zębami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ząb mrz., uzębienie n.

Wiktionary


uzłowaja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w obwodzie tulskim;

Wiktionary

Uzłowaja, Uzłowa ( Узловая) – miasto w Rosji, w Obwodzie tulskim, w Podmoskiewskim Zagłębiu Węglowym.

Wikipedia


uzłośliwiać

czynić złośliwym


SJP.pl


uón

zaimek osobowy

 (1.1) góry. on

rzeczownik, rodzaj męski

 (2.1) góry. niedźwiedź

Wiktionary


ućciwy

przymiotnik

 (1.1) stpol. uczciwy

Wiktionary


ućknąć

czasownik

 (1.1) gw-pl|Poznań. uciec

Wiktionary


uł

[czytaj: u-EŁ] skrót od: Uniwersytet Łódzki


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = eduk. Uniwersytet Łódzki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ania studiuje anglistykę na UŁ.

 (1.1) Wykopaliska prowadzili naukowcy z Instytutu Archeologii UŁ oraz Muzeum Regionalnego w Radomsku.

Wiktionary


uładzić

1. uporządkować;
2. pogodzić się z samym sobą


SJP.pl


ułamanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ułamać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ułamywanie n., ułam m., ułamek m., ułamkowość ż., ułom m., ułomek m., ułomność ż., ułomnostka ż., ułomny mos.

 czas. ułamywać ndk., ułamać dk.

 przym. ułomny, ułamkowy

 przysł. ułomnie, ułamkowo, ułamkowie

Wiktionary


ułamać

1. oddzielić część czegoś przez łamanie; odłamać;
2. ułamać się - zostać ułamanym


SJP.pl


ułamek

1. iloraz dwóch liczb naturalnych, zapisywanych jedna nad drugą, oddzielonych poziomą kreską, lub w postaci dziesiętnej;
2. odłamana od całości część; odłamek; kawałek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mat. zapis dzielenia za pomocą poziomej kreski rozdzielającej dzielną od dzielnika (zwanych w tej sytuacji licznikiem i mianownikiem)

 (1.2) fragment całości

Wiktionary

Ułamek – wyrażenie arytmetyczne lub algebraiczne postaci formula_1 gdzie formula_2 i formula_3 są dowolnymi wyrażeniami tego typu. Wielkość formula_2 jest znana jako licznik, formula_3 jako mianownik, a oddzielająca je linia jako kreska ułamkowa. Wartością ułamka jest iloraz licznika przez mianownik, dlatego wartość ta istnieje tylko dla mianowników różnych od zera – dzielenie formula_6 nie jest określone.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 1/2 to ułamek właściwy, ponieważ jedność jest mniejsza od dwóch.

 (1.2) Cena klawiatury to tylko niewielki ułamek ceny całego komputera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈwãmɛk, AS: uu̯ãmek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ułomny mos., ułam m., ułamkowość ż., ułom m., ułomek m., ułomność ż., ułomnostka ż., ułamywanie n., ułamanie n.

 czas. ułamywać ndk., ułamać dk.

 przym. ułomny, ułamkowy

 przysł. ułomnie, ułamkowo, ułamkowie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) część

Wiktionary


ułamkowy

przymiotnik od: ułamek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mat. dotyczący ułamka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ułamek m., ułamanie n., ułamkowość ż., ułomność ż.

 czas. ułamać dk.

Wiktionary


ułan

żołnierz lekkiej kawalerii utworzonej w Polsce w XVIII w.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. hist. żołnierz lekkiej kawalerii utworzonej w Polsce w XVIII w.; ; Gloger.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przybyli ułani pod okienko, • Pukają, wołają: – Puść, panienko!

 (1.1) Serce struchlałego dziecka łomoce pod mundurem ułana i niewymowna trwoga żelaznymi obcęgi ściska piersi, gdy wchodzą tłumem szumnym w progi kościoła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuwãn, AS: uu̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ułanka ż., Ułan m./ż., Ułanowicz m./ż., ułania ż.

 przym. ułański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lansjer

Wiktionary


ułanbatorczyk

mieszkaniec Ułan Bator


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ułan Batoru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuwãnbaˈtɔrt͡ʃɨk, AS: uu̯ãnbatorčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ułan Bator n./mrz.

:: fż. ułanbatorka ż.

 przym. ułanbatorski

Wiktionary


ułanbatorka

mieszkanka Ułan Bator


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ułan Bator

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuwãnbaˈtɔrka, AS: uu̯ãnbatorka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ułan Bator n./mrz.

:: fm. ułanbatorczyk mos.

 przym. ułanbatorski

Wiktionary


ułanbatorski

przymiotnik od: Ułan Bator (stolica Mongolii)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miasta Ułan Bator

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuwãnbaˈtɔrsʲci, AS: uu̯ãnbatorsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ułan Bator mrz./n., ułanbatorczyk mos., ułanbatorka ż.

Wiktionary


ułanka

krzew z rodziny wiesiołkowatych, o dwubarwnych, zwisających kwiatach, rosnący w Meksyku i Ameryce Południowej, hodowany jako roślina doniczkowa; fuksja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. pot. fuksja

 (1.2) ułańska rogatywka

 (1.3) kurtka ułańska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ułan m., ułańskość ż., Ułanowice nmos., Ułanowicz m./ż., Ułanowski m., Ułanowska ż.

 przym. ułański

Wiktionary


ułanowice

Ułanowice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, w gminie Klimontów. Ma status sołectwa.

Wikipedia


ułanowicz

nazwisko


SJP.pl


ułanowo

Ułanowo (niem. Uhlenhorst) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Kłecko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia


ułanudeński

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Ułan Ude albo pochodzący z Ułan Ude, związany z Ułan Ude

Wiktionary


ułapiać

dawniej, dziś gwarowo:
1. ujmować, chwytać ręką; łapać;
2. łapać, zatrzymywać kogoś lub coś


SJP.pl


ułapić

ucapić; dawniej, dziś gwarowo:
1. ująć, chwycić ręką; capnąć, złapać;
2. pojmać, złapać, zatrzymać kogoś lub coś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) dokonany od|ułapiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Malutka czerwona rączka z palcami grubości zapałki z niespodziewaną siłą ułapiła palec Cesi, a cienkie nóżki, oswobodzone z pieluch, wykonały kilka energicznych kopniaków.

Wiktionary


ułar

azjatycki ptak z rodziny kurowatych


SJP.pl


ułaskawienie

w terminologii prawniczej: ustawowy, powszechny akt łaski polegający na całkowitym lub częściowym darowaniu kary za pewne przestępstwa; amnestia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) praw. całkowite lub częściowe darowanie skazanemu kary orzeczonej prawomocnie przez sąd lub zamiana takiej kary na łagodniejszą;

 (1.2) pot. dokument, którego podpisanie skutkuje ułaskawieniem (1.1)

 (1.3) odczasownikowy od|ułaskawić.

Wiktionary

Ułaskawienie – indywidualny akt ingerencji odpowiedniego organu władzy wykonawczej lub ustawodawczej w kompetencje władzy sądowniczej polegający najczęściej na całkowitym darowaniu kary lub też częściowym złagodzeniu postanowień wyroku sądowego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Papież przebaczył mu, ale nigdy nie wystąpił z oficjalnym wnioskiem o ułaskawienie, pozostawiając sprawę władzom włoskim.

 (1.2) Sędziowie skazali na śmierć Janosika i wyrok wykonali jak najspieszniej, a gdy z Wiednia od cesarza nadeszło ułaskawienie, już było za późno.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuwaskaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: uu̯askavʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. łaska ż., łaskawca m., łaskawość ż., ułaskawianie n.

 czas. ułaskawiać ndk., ułaskawić dk.

 przym. łaskawy

 rzecz. łaskawie

 przysł. łaskawie

Wiktionary


ułaskawieniowy

→ ułaskawienie


SJP.pl

Patrz:

ułaskawienie

ułaskawić

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|ułaskawiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. łaskawość ż., łaskawca mos., ułaskawianie n., łaska ż., ułaskawienie n.

 przym. łaskawy

Wiktionary


ułatwiacz

potocznie: coś, co ułatwia życie lub jakąś czynność


SJP.pl


ułatwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ułatwiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuwatˈfʲjä̃ɲɛ, AS: uu̯atfʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ułatwiać

 rzecz. łatwość ż., ułatwienie n.

 przym. łatwy

Wiktionary


ułatwiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. ułatwić)

 (1.1) sprawiać, że coś staje się dla kogoś łatwiejsze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ręka zwilżona śliną, udo spocone, ułatwia odmienną fermentację, która decyduje o smaku cygara…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈwatfʲjät͡ɕ, AS: uu̯atfʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ułatwić dk.

 rzecz. ułatwienie n., ułatwianie n., łatwość ż., łatwizna ż.

 przym. łatwy

 przysł. łatwo, łatwiutko

Wiktionary


ułatwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) to, co sprawia, że coś jest łatwiejsze

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ułatwiać ndk., ułatwić dk.

 rzecz. ułatwianie n., łatwość ż.

 przysł. łatwo

 przym. łatwy

Wiktionary


ułatwić

czasownik przechodni dokonany (ndk. ułatwiać)

 (1.1) dokonany od|ułatwiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale dziś właśnie i w tejże chwili postanawia zrobić wszystko, żeby ułatwić spotkanie szczęśliwej narzeczonej z jej nieszczęsnym szczęściem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈwatfʲit͡ɕ, AS: uu̯atfʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ułatwiać

 przysł. łatwo, łatwiutko

 rzecz. łatwość ż., łatwizna ż., ułatwienie n.

 przym. łatwy

Wiktionary


uławiać

1. chwytać coś na wędkę, w sidła itp.;
2. zauważać, natężając uwagę


SJP.pl


uławicenie

rzadko o skałach: uławicić się - ułożyć się w postaci warstw o wyraźnie zaznaczonych granicach


SJP.pl


uławicić

rzadko o skałach: uławicić się - ułożyć się w postaci warstw o wyraźnie zaznaczonych granicach


SJP.pl


ułazów

Ułazów (w latach 1977–1981 Łominy – przyczyny zmiany nazwy niewiadome) – wieś położona na Płaskowyżu Tarnogrodzkim, w województwie podkarpackim, w powiecie lubaczowskim, w gminie Stary Dzików. Ma status sołectwa. Leży nad rzeczką Wirową, 7 km na północny wschód od Starego Dzikowa.

Wikipedia


ułański

dotyczący ułana


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ułanami, dotyczący ułanów

przymiotnik jakościowy

 (2.1) mający cechy przypisywane ułanom

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ułan m., ułanka ż., ułańskość ż., Ułanowice nmos., Ułanowicz m./ż., Ułanowski m., Ułanowska ż.

Wiktionary


ułom

obraźliwie: osoba niepełnosprawna fizycznie lub intelektualnie; ułomek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. odłamany fragment

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ułomny mos., ułamanie n., ułamek mrz., ułomnostka ż., ułomność ż.

 czas. ułamać dk., ułamywać ndk.

 przym. ułomny

 przysł. ułomnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odłamek, ułomek

Wiktionary


ułomek

1. ułamany kawałek czegoś;
2. fragment czegoś;
3. obraźliwie: osoba niepełnosprawna fizycznie lub intelektualnie; ułom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. odłamany kawałek czegoś

 (1.2) daw. mat. ułamek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. ciamajda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ułamanie n., ułamek mrz., ułomność ż.

Wiktionary


ułomna

1. mający jakąś wadę budowy; będący kaleką; niedołężny;
2. niedoskonały, słaby


SJP.pl


ułomnie

przysłówek

 (1.1) w sposób niewystarczający

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ułomny mos., ułamanie n., ułamek mrz., ułom mrz., ułomnostka ż., ułomność ż.

 czas. ułamać dk., ułamywać ndk.

 przym. ułomny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedostatecznie

Wiktionary


ułomniej

stopień wyższy od przysłówka: ułomnie


SJP.pl


ułomniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ułomny


SJP.pl


ułomnostka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. ujemna cecha

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ułomny mos., ułom mrz., ułamanie n., ułamek mrz., ułomność ż.

 czas. ułamać dk., ułamywać ndk.

 przym. ułomny

 przysł. ułomnie

Wiktionary


ułomność

1. bycie ułomnym, kalekim;
2. bycie niedoskonałym, słabym, nieudolnym;
3. wada, przywara


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wada, negatywna cecha czegoś

 (1.2) kalectwo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈwɔ̃mnɔɕt͡ɕ, AS: uu̯õmność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ułam m., ułamek m., ułamkowość ż., ułom m., ułomek m., ułomnostka ż., ułamywanie n., ułamanie n., ułomny mos.

 czas. ułamywać ndk., ułamać dk.

 przym. ułomny, ułamkowy

 przysł. ułomnie, ułamkowo, ułamkowie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) defekt, wada

 (1.2) kalectwo, inwalidztwo

Wiktionary


ułomny

1. mający jakąś wadę budowy; będący kaleką; niedołężny;
2. niedoskonały, słaby


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posiadający wady budowy ciała

 (1.2) zawierający braki, niedoskonałości

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) człowiek z wadami budowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ułom mrz., ułamanie n., ułamek mrz., ułomnostka ż., ułomność ż.

 przysł. ułomnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaleki, niepełnosprawny

 (1.2) niedoskonały, niesprawny

 (2.1) inwalida, kaleka, niepełnosprawny

Wiktionary


ułowić

złapać zwierzę; złowić


SJP.pl


ułożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ułożyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuwɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: uu̯ožẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. układanie n., układ m., układanka ż., układacz m., układaczka ż.

 czas. ułożyć dk., układać ndk.

 przym. układowy, złożony, układny

Wiktionary


ułożony

1. uporządkować
2. stworzyć z mniejszych części; złożyć
3. nadać kształt
4. umieścić poziomo; położyć
5. stworzyć, np. mowę
6. ustalić, rozplanować
7. ułożyć się:
a) położyć się
b) przybrać kształt
c) mieć przebieg
d) dojść do porozumienia


SJP.pl


ułożyć

1. uporządkować
2. stworzyć z mniejszych części; złożyć
3. nadać kształt
4. umieścić poziomo; położyć
5. stworzyć, np. mowę
6. ustalić, rozplanować
7. ułożyć się:
a) położyć się
b) przybrać kształt
c) mieć przebieg
d) dojść do porozumienia


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. układać)

 (1.1) dokonany od|układać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mistrz Iluzji delikatnie spróbował ułożyć Nocnego Śpiewaka w wygodniejszej pozycji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈwɔʒɨt͡ɕ, AS: uu̯ožyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. układanie n., układ m., ułożenie n., układanka ż.

 czas. układać

 przym. złożony, układny

Wiktionary


ułtowo

Ułtowo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Bielsk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego. 1 stycznia 2003 będące dotychczasowymi częściami wsi Pofolwarczne i Stara Wieś zostały zlikwidowane jako osobne miejscowości.

Wikipedia


ułuda

coś, co jest wytworem wyobraźni, nieprawdziwe wyobrażenie o kimś lub o czymś; złuda, złudzenie, urojenie, iluzja


SJP.pl


ułudka

roślina ozdobna z rodziny szorstkolistnych


SJP.pl

Uł

Wikipedia


ułudniej

stopień wyższy od przysłówka: ułudnie


SJP.pl


ułudniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ułudny


SJP.pl


ułudność

cecha czegoś sprawiającego wrażenie prawdziwego; złudność, iluzoryczność, pozorność


SJP.pl


ułudny

taki, który łudzi; istniejący tylko w wyobraźni; złudny


SJP.pl


ułupać

rzadkie: porozbijać coś na kawałki, oddzielić coś od jakiejś całości poprzez łupanie, rąbanie, zwłaszcza przy pomocy siekiery


SJP.pl


ułupywać

łupiąc, rozbijać coś na kawałki


SJP.pl


ułus

1. jednostka organizacyjna i administracyjno-terytorialna tureckich i mongolskich koczowniczych plemion środkowej Azji i Syberii
2. dawna kozacka osada koczownicza lub stałe osiedle kozackie


SJP.pl

Ułus (ros.: "улус"; j. jakucki: "улуус") – pierwotnie z tur. "plemię, lud" – ogół ludności u koczowników tureckich i mongolskich podporządkowanej jednemu władcy (kagan, chan), następnie jednostka organizacyjna, społeczna i terytorialna koczowników plemion w środkowej Azji i Syberii.

Wikipedia


ułęski

przymiotnik od: Ułęż, gmina w województwie lubelskim


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Ułęża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ułęż m., ułężanin m., ułężanka ż.

Wiktionary


ułęż

wieś w Polsce


SJP.pl

Uł

Wikipedia


ułężanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ułęża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ułęż m.

:: fż. ułężanka ż.

 przym. ułęski

Wiktionary


ułężanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ułęża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ułęż m.

:: fm. ułężanin m.

 przym. ułęski

Wiktionary


uń

forma ściągnięta

 (1.1) książk. u niego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ũɲ, AS: ũń

Wiktionary


uś

[czytaj: uś] skrót od: Uniwersytet Śląski (czytany także jako całe, odmienne wyrażenie)


SJP.pl

skrótowiec, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = eduk. Uniwersytet Śląski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Studenci UŚ-u wzięli czynny udział w dyskusji.

Wiktionary


uścianin

1. mieszkaniec Uścia (wsi w Polsce);
2. mieszkaniec Uścia Gorlickiego (wsi w Polsce);
3. mieszkaniec Uścia nad Łabą (miasta w Czechach);
4. mieszkaniec Uścia nad Orlicą (miasta w Czechach)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Uścia Gorlickiego

 (1.2) mieszkaniec Uścia Solnego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. uścianka ż.

 przym. uściański

Wiktionary


uścianka

1. mieszkanka Uścia (wsi w Polsce);
2. mieszkanka Uścia Gorlickiego (wsi w Polsce);
3. mieszkanka Uścia nad Łabą (miasta w Czechach);
4. mieszkanka Uścia nad Orlicą (miasta w Czechach)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Uścia Gorlickiego

 (1.2) mieszkanka Uścia Solnego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. uścianin m.

 przym. uściański

Wiktionary


uściański

→ Uście Gorlickie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Uścia Gorlickiego

 (1.2) dotyczący Uścia Solnego

Wiktionary

Patrz:

Uście Gorlickie

Powiązane:

 rzecz. uścianin m., uścianka ż.

Wiktionary


uście

1. wieś w Polsce;
2. nazwa kilku wsi na Ukrainie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce w województwie lubuskim, w gminie Kolsko;

 (1.2) geogr. hydron. rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Horynia;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Uście – wieś w woj. lubuskim, w pow. nowosolskim, w gminie Kolsko
  • Uście – część wsi Damienice w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia
  • Uście – przysiółek wsi Sadkowa Góra w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Borowa
  • Uście – wieś na Ukrainie, w obwodzie chmielnickim, w rejonie kamienieckim
  • Uście – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie mikołajowskim
  • Uście – wieś na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie berszadzkim
  • Uście nad Łabą – miasto w Czechach, stolica kraju usteckiego
  • Uście nad Orlicą – miasto w Czechach, w kraju pardubickim
  • Ustia (region Region Dubăsari) Uście – miejscowość w Mołdawii
  • Ustia (region Goldeni) Uście – miejscowość w Mołdawii
  • Uście (rzeka)
  • Uście Biskupie

Wikipedia


uścielić

regionalnie: usłać


SJP.pl


uścimowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Uścimowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uścimów m.

:: fż. uścimowianka ż.

 przym. uścimowski

Wiktionary


uścimowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Uścimowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uścimów m.

:: fm. uścimowianin m.

 przym. uścimowski

Wiktionary


uścimowski

przymiotnik od: Uścimów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Uścimowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uścimów m., uścimowianin m., uścimowianka ż.

Wiktionary


uścimów

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gmina Uścimów – gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim
  • Stary Uścimów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Uścimów
  • Nowy Uścimów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Uścimów
  • Uścimów-Kolonia – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Uścimów
  • Bitwa pod Uścimowem

Wikipedia


uścinowicz

nazwisko


SJP.pl


uścisk

1. objęcie kogoś i przytulenie;
2. uchwycenie czegoś w dłoń i ściśnięcie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) uchwycenie czegoś

 (1.2) gest podania sobie rąk

 (1.3) otoczenie kogoś ramionami i przytulenie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuɕt͡ɕisk, AS: uśćisk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uściśnięcie n., ścisk m.

 czas. uścisnąć, uściskać, ścisnąć, ściskać

Wiktionary


uściskać

mocno objąć, ująć


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (ndk. ściskać)

 (1.1) objąć ramionami w geście przyjaźni, czułości lub serdeczności; mocno przytulić

czasownik zwrotny niedokonany uściskać się (ndk. ściskać się)

 (2.1) uściskać siebie nawzajem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po długiej rozłące wreszcie uściskał swoją siostrę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uściskanie n., uścisk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. uścisnąć

 (2.1) war. uścisnąć się

Wiktionary


uściskiwać

mocno ujmować; wyściskiwać


SJP.pl


uścisnąć

czasownik

 (1.1) objąć z całych sił

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chwyciła go za rękę i uścisnęła, uśmiechając się przy tym w taki sposób, że znów poczuł mrowienie w plecyecach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uścisk mrz.

Wiktionary


uścięcice

Uścięcice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Opalenica. Ok. 1 km na zachód od Uścięcic przepływa Mogilnica Środkowa.

Wikipedia


uściług

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w zachodniej części Ukrainy;

Wiktionary

Uściług (ukr. Устилуг) – miasto na Ukrainie, w rejonie włodzimierskim obwodu wołyńskiego. 2,1 tys. mieszkańców. Leży na granicy z Polską, nad Bugiem, naprzeciwko polskiej wsi Zosin, na Wołyniu. W mieście funkcjonuje drogowe przejście graniczne Uściług – Zosin oraz stacja kolejowa Uściług, położona na linii Włodzimierz Wołyński – Łudzin – LHS.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. uściłuski

Wiktionary


uściński

nazwisko


SJP.pl


uściślać

czasownik przechodni niedokonany (dk. uściślić)

 (1.1) niedokonany od|uściślić.

Wiktionary


uściślenie

sprecyzować


SJP.pl


uściślić

sprecyzować


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. uściślać)

 (1.1) określić ściśle lub ściślej

 (1.2) uczynić ścisłym lub ściślejszym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W umowie powinno się uściślić , po jakim czasie w komisie można obniżyć cenę towaru i do jakiej kwoty.

 (1.2) Panie pośle, proszę uściślić pytanie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ścisły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dookreślić, sprecyzować, ujednoznacznić

Wiktionary


uśl

Uniwersytet Śląski


SJP.pl


uśliczniać

czynić ślicznym, śliczniejszym; upiększać


SJP.pl


uślimtany

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zapłakany

Wiktionary


uśliniać

mocno brudzić śliną; zaśliniać


SJP.pl


uśliniony

1. mocno zwilżyć, pobrudzić śliną; naślinić;
2. uślinić się -
a) mocno pobrudzić się własną śliną;
b) mocno pobrudzić się wzajemnie swoimi ślinami;
c) potocznie: zbyt otwarcie okazać ochotę na coś; naślinić się, poślinić się, oślinić się, obślinić się


SJP.pl


uślinić

1. mocno zwilżyć, pobrudzić śliną; naślinić;
2. uślinić się -
a) mocno pobrudzić się własną śliną;
b) mocno pobrudzić się wzajemnie swoimi ślinami;
c) potocznie: zbyt otwarcie okazać ochotę na coś; naślinić się, poślinić się, oślinić się, obślinić się


SJP.pl


uślizg

przesuniecie się koła pojazdu mechanicznego w kierunku poprzecznym do kierunku jazdy


SJP.pl


uśmiany

taki, który się uśmiał


SJP.pl


uśmiać

uśmiać się - ubawić się, naśmiać się do rozpuku


SJP.pl


uśmiech

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zmiana wyrazu twarzy, która jest przejawem odczuwania radości, zadowolenia, rozbawienia, serdeczności lub ironii;

Wiktionary

Uśmiech – wyraz twarzy, grymas powstający przez napięcie mięśni po obu stronach ust, oraz (w pełniejszym uśmiechu) napięcie mięśni wokół oczu. Jest wspólnym dla wszystkich ludzi wyrazem takich emocji jak szczęście i rozbawienie, choć badania kultur pokazują, że sposób jego użycia jest bardzo różny w różnych kulturach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odchodząc posłał mi z daleka swój promienny uśmiech.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuɕmʲjɛx, AS: uśmʹi ̯eχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uśmiechnięcie n., śmiech m., śmieszek m., śmieszka ż., półuśmiech m., podśmiechujka ż., uśmiechanie n., śmianie n., uśmianie n., wyśmiewanie n., wyśmianie n., obśmiewanie n., obśmianie n., ośmieszanie n., ośmieszenie n., prześmiewczość ż., śmieszność ż.

:: zdrobn. uśmieszek m.

 czas. uśmiechać się ndk., śmiać się ndk., uśmiać się dk., wyśmiewać ndk., wyśmiać dk., obśmiewać ndk., obśmiać dk., ośmieszać ndk., ośmieszyć dk.

 przym. prześmiewczy, śmieszny, śmiesznawy, roześmiany

 przysł. śmiesznie, prześmiewczo, śmiesznawo

Wiktionary


uśmiechanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uśmiechać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uśmiech m., uśmieszek m.

 czas. uśmiechać ndk.

 przym. uśmiechliwy

Wiktionary


uśmiechnięty

przymiotnik

 (1.1) taki, który się uśmiecha

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Samochody kolejno zatrzymywały się na podjeździe, gdzie wysiadających witał uśmiechnięty kamerdyner.

 (1.1) Tytułowe „spojrzenie turysty” (…) oznacza poszukiwanie przez nas znaków, które potwierdzą nasze wyobrażenia. Paryż ma być romantyczny, Anglicy dżentelmeńscy, Tajowie uśmiechnięci. Chcemy, żeby nasze wakacje były niepowtarzalne i wyjątkowe, z dala od pułapek turystycznych, ale to, czy uznamy je za udane, lub nie, zależy głównie od tego, czy potwierdzą się nasze wyobrażenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuɕmʲjɛxʲˈɲɛ̃ntɨ, AS: uśmʹi ̯eχʹńẽnty

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uśmiechnąć się dk., uśmiechać się ndk.

Wiktionary


uśmiercenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pozbawienie kogoś życia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uśmiercanie n., śmierć ż., śmiertelny mos.

 czas. uśmiercić dk., uśmiercać ndk.

 przym. śmiertelny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabicie, zamordowanie; pot. ukatrupienie

Wiktionary


uśmiercić

czasownik przechodni dokonany (ndk. uśmiercać)

 (1.1) książk. powodować czyjąś śmierć

 (1.2) książk. rozpowszechniać fałszywe informacje o czyjejś śmierci

 (1.3) książk. powodować, że coś przestaje istnieć lub prawidłowo funkcjonować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uɕˈmʲjɛrʲt͡ɕit͡ɕ, AS: uśmʹi ̯erʹćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. śmiertelny mos., uśmiercanie n., śmiertelniczka ż., śmierć ż., śmiertelnik m., śmiertelność ż., uśmiercenie n.

 czas. uśmiercać ndk.

 przysł. śmiertelnie

 przym. śmiertelny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabijać

 (1.3) niszczyć

Wiktionary


uśmierzający

1. czynić mniej dotkliwym, łagodzić, uspokajać, koić;
2. poskramiać, ukrócać, tłumić


SJP.pl


uśmierzać

1. czynić mniej dotkliwym, łagodzić, uspokajać, koić;
2. poskramiać, ukrócać, tłumić


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. uśmierzyć)

 (1.1) med. zmniejszać bądź usuwać objawy

 (1.2) powodować ustępowanie lub zakończenie

czasownik zwrotny niedokonany uśmierzać się (dk. uśmierzyć się)

 (2.1) stawać się mniej dokuczliwym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uśmierzanie n., uśmierzenie n.

 przym. uśmierzający

 przysł. uśmierzająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koić, łagodzić

 (1.2) tłumić

Wiktionary


uśmierzyć

1. uczynić mniej dotkliwym, załagodzić, uspokoić, ukoić;
2. poskromić, ukrócić, stłumić


SJP.pl


uśmieszać

dawniej:
1. rozweselać, rozbawiać, rozśmieszać;
2. czynić śmiesznym, ośmieszać


SJP.pl


uśmieszek

zdrobnienie od: uśmiech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) niewyraźny uśmiech wyrażający często drwinę, ironię albo pogardę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈɕmʲjɛʃɛk, AS: uśmʹi ̯ešek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uśmiech m., śmiech m., uśmiechanie n.

Wiktionary


uśmiewać

uśmiewać się - śmiać się do rozpuku


SJP.pl


uśnicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Uśnic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uśnice nmos., uśniczanin m., uśniczanka ż.

Wiktionary


uśniczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Uśnic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uśnice nmos.

:: fż. uśniczanka ż.

 przym. uśnicki

Wiktionary


uśniczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Uśnic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Uśnice nmos.

:: fm. uśniczanin m.

 przym. uśnicki

Wiktionary


uśniem

chluśniem, bo uśniem - żartobliwe wyrażenie używane w celu zachęcenia do wypicia kolejnej porcji alkoholu


SJP.pl


uśnieżać

dawniej: pokrywać śniegiem; ośnieżać


SJP.pl


uśnieżenie

stopień pokrycia śniegiem danego terenu


SJP.pl


uśnieżyć

rzadko: ośnieżyć, pokryć śniegiem


SJP.pl


uśpian

drzewo liściaste z rodziny strzeligłogowatych


SJP.pl


uśpienie

1. sprawić, że ktoś zaśnie;
2. wytłumić, przygasić, osłabić;
3. wprowadzić w stan podobny do snu w celu przeprowadzenia operacji;
4. zabić zwierzę przez wstrzyknięcie środka usypiającego;
5. uśpić się - przestarzałe: zasnąć


SJP.pl


uśpić

1. sprawić, że ktoś zaśnie;
2. wytłumić, przygasić, osłabić;
3. wprowadzić w stan podobny do snu w celu przeprowadzenia operacji;
4. zabić zwierzę przez wstrzyknięcie środka usypiającego;
5. uśpić się - przestarzałe: zasnąć


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. usypiać)

 (1.1) dokonany od|usypiać.

czasownik zwrotny dokonany uśpić się (ndk. usypiać się)

 (2.1) dokonany od|usypiać się.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spać

 rzecz. uśpienie n.

Wiktionary


uśrednianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uśredniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uśrednienie n., średnica ż.

 czas. uśredniać ndk., uśrednić dk.

Wiktionary


uświadamiacz

potocznie: osoba, dzięki której ktoś zaczyna zdawać sobie z czegoś sprawę, orientować się w czymś


SJP.pl


uświadamiający

wyjaśniający sprawy związane z życiem seksualnym


SJP.pl


uświadamiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. uświadomić)

 (1.1) czynić kogoś świadomym jakiegoś faktu, sytuacji, związku itp., uzmysławiać komuś coś

 (1.2) wyrabiać w kimś świadomość i orientację w jakiejś dziedzinie (np. politycznej, seksualnej), oświecać kogoś w czymś

czasownik zwrotny niedokonany uświadamiać sobie (dk. uświadomić sobie)

 (2.1) zdawać sobie sprawę z czegoś, uzmysławiać sobie coś

czasownik zwrotny niedokonany uświadamiać się (dk. uświadomić się)

 (3.1) zdobywać orientację i wiedzę w jakiejś dziedzinie (np. politycznej, seksualnej), oświecać się w czymś

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Luke uświadamia sobie, że poszycie maszyny kroczącej jest zbyt wytrzymałe, by przebiły je lasery, co oznacza, że będą musieli podlecieć przerażająco blisko, by owinąć nogi maszyn linkami harpunów.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. świadomie

 rzecz. świadomie n., świadomość ż.

 przym. świadomy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uzmysławiać, uprzytamniać

 (1.2) oświecać, edukować

 (2.1) uzmysławiać sobie, uprzytamniać sobie, pojmować

 (3.1) oświecać się, edukować się

Wiktionary


uświadczać

doświadczać czegoś regularnie


SJP.pl


uświadomienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) świadomość czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtedy twórczość taka ma znaczenie zarazy, wobec której chwytać się należy środków ochronnych, a jednym ze środków takich jest uświadomienie jej zaraźliwości, jest wskazanie jej anty-społecznych tendencyj.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. świadomie

 rzecz. świadomie n., świadomość ż.

 przym. świadomy

 czas. uświadomić

Wiktionary


uświadomić

czasownik przechodni dokonany (ndk. uświadamiać)

 (1.1) dokonany od|uświadamiać.

czasownik zwrotny uświadomić sobie

 (2.1) dokonany od|uświadamiać sobie.

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Wygłosił monolog trwający 20 minut, w którym zapowiadał rewolucję w Niemczech, gdy tylko proletariat uświadomi sobie, jak jest wyzyskiwany.

 (2.1) Właśnie wtedy wszyscy uświadomili sobie, że Xaime i Anita w tym krótkim czasie na Hoth stali się parą, a teraz on martwi się o jej bezpieczeństwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuɕfʲjaˈdɔ̃mʲit͡ɕ, AS: uśfʹi ̯adõmʹić

Wiktionary

Powiązane:

 przym. świadomy, świadom

 rzecz. świadomie n., świadomość ż., uświadomienie n., uświadamianie n.

 przysł. świadomie

Wiktionary


uświecać

gwarowo: zastawać, napotykać, znajdować


SJP.pl


uświerknąć

1. potocznie: przemarznąć;
2. potocznie: umrzeć


SJP.pl


uświerkły

1. potocznie: przemarznąć;
2. potocznie: umrzeć


SJP.pl


uświetnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uświetniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uświetnienie n.

 czas. uświetniać ndk., uświetnić dk.

 przysł. świetnie

 przym. świetny

Wiktionary


uświetniać

czynić okazałym, wspanialszym, przydawać splendoru


SJP.pl


uświetnić

uczynić okazałym, wspanialszym, dodać splendoru


SJP.pl


uświnić

potocznie:
1. ubrudzić, upaprać, powalać;
2. uświnić się - ubrudzić się, upaprać się, powalać się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) pot. ubrudzić

czasownik zwrotny dokonany uświnić się (ndk. brak)

 (2.1) pot. ubrudzić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Alberta uświniła cały stół.

 (2.1) Gdzie on się tak uświnił?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. świntuch mos., świnia ż., świniak mzw., świniarz mos.

 czas. świnić ndk., naświnić dk.

Wiktionary


uświąteczniać

rzadko:
1. czynić świątecznym;
2. uświąteczniać się - nabierać charakteru świątecznego, uroczystego


SJP.pl


uświątecznić

rzadko:
1. uczynić świątecznym;
2. uświątecznić się - nabrać charakteru świątecznego, uroczystego


SJP.pl


uświęcanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|uświęcać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uświęcać

Wiktionary


uświęcać

1. nadawać komuś lub czemuś cechy świętości;
2. stawać się ogólnie uznawanym, zgodnym z tradycją


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. uświęcić)

 (1.1) sprawiać, by ktoś lub coś stawało się święte

 (1.2) czynić coś wznioślejszym, szlachetniejszym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cóż bowiem jest ważniejsze, złoto czy przybytek, który uświęca złoto?

 (1.1) Muszę zadbać o stan łaski uświęcającej, idę do spowiedzi.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uświęcić dk., święcić ndk.

 rzecz. uświęcenie n., uświęcanie n.

 przym. uświęcony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konsekrować

Wiktionary


uświęcić

1. nadać komuś lub czemuś cechy świętości;
2. stać się ogólnie uznawanym, zgodnym z tradycją


SJP.pl


uświęcony

1. nadać komuś lub czemuś cechy świętości;
2. stać się ogólnie uznawanym, zgodnym z tradycją


SJP.pl


uździenica

1. część rzędu jeździeckiego lub uprzęży nakładana na głowę zwierzęcia, pozwalająca na kierowanie nim; uzda, ogłowie, tranzelka;
2. rodzaj kiełzna; munsztuk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jeźdz. część uprzęży przylegająca do głowy konia, służąca jako kantar i uzda

Wiktionary

Uź

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. uzda ż.

Wiktionary


uźródławiać

podpierać źródłami


SJP.pl


uźródłowić

podeprzeć źródłami


SJP.pl


uż

1. rzeka na Ukrainie i Słowacji, dopływ Laborca;
2. rzeka na Ukrainie, dopływ Prypeci; Usza


SJP.pl

partykuła

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. już

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Uż (dopływ Laborca)
  • Uż (dopływ Prypeci)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uż mi sie ziaje, pójmy spać.

Wiktionary


użalać

1. użalać się - przedstawiać swoje żale; narzekać, żalić się;
2. użalać się (nad kimś) - okazywać komuś współczucie, litować się nad kimś


SJP.pl


użalić

1. użalić się - przedstawić swoje żale; ponarzekać, pożalić się;
2. użalić się (nad kimś) - okazać komuś współczucie, ulitować się nad kimś


SJP.pl


użarliwić

rzadko: uczynić żarliwym


SJP.pl


użański

→ Uż


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Użem (rzeką na Ukrainie i Słowacji)

Wiktionary

Patrz:

Uż

Powiązane:

 rzecz. Uż m.

Wiktionary


użeranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|użerać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. użerać ndk.

Wiktionary


użerać

użerać się:
1. potocznie: kłócić się zawzięcie o coś;
2. potocznie: męczyć się z kimś


SJP.pl


użhorod

miasto na Ukrainie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w obwodzie zakarpackim Ukrainy;

Wiktionary

Użhorod (ukr. Ужгород – "Użhorod", rus. Ужгород – "Užhorod", ros. Ужгород – "Użgorod", węg. "Ungvár", niem. "Ungwar", na starych mapach Galicji również "Wuhmar"; jidysz אונגװיר, "Ungwir") – miasto w zachodniej części Ukrainy, nad Użem, przy granicy ze Słowacją. Stolica obwodu zakarpackiego, a także historyczna stolica Rusi Zakarpackiej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. użhorodzki

Wiktionary


użhorodzki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Użhorodem, dotyczący Użhorodu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Użhorod mrz.

Wiktionary


użmauda

wieś w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim


SJP.pl

Uż

Wikipedia


użmaudzki

→ Użmauda


SJP.pl

Patrz:

Użmauda

użocki

przymiotnik od: Uż (rzeka na Ukrainie i Słowacji)


SJP.pl


użranczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Użranek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Użranki nmos.

:: fż. użranczanka ż.

 przym. użranecki

Wiktionary


użranczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Użranek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Użranki nmos.

:: fm. użranczanin m.

 przym. użranecki

Wiktionary


użranecki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Użranek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Użranki nmos., użranczanin m., użranczanka ż.

Wiktionary


użreć

pospolicie:
1. ugryźć (zranić zębami, ukłuć żądłem);
2. użreć się - ugryźć się


SJP.pl


użwenty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu szawelskim;

Wiktionary

Uż

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) kolokacje miejscowość|D=Użwent|Ms=Użwentach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. użwencki

Wiktionary


użycie

zastosowanie, użytek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) skorzystanie z czegoś, zastosowanie, posłużenie się czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Specyficzną metodą pracy z autohipnozą jest użycie kaset z odpowiednio nagranymi sesjami.

 (1.1) To słowo wyszło z użycia już dawno temu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈʒɨt͡ɕɛ, AS: užyće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. używanie n., użytek m., użyteczność ż., używka ż., używalność ż.

 czas. użyć dk., używać ndk.

 przym. użytkowy, użyteczny, używany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zastosowanie

Wiktionary


użyczający

osoba dająca coś komuś bezpłatnie do użytku na pewien czas


SJP.pl


użyczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. użyczyć)

 (1.1) dawać coś do użytku na czas określony, bez oczekiwania wynagrodzenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Użycz mi trenażera na tydzień.

Wiktionary


użyczenie

pożyczyć; wypożyczyć


SJP.pl


użyczyć

pożyczyć; wypożyczyć


SJP.pl


użynać

1. odcinać;
2. upijać alkoholem


SJP.pl


użyszkodnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) slang. inform. żart. (czasem pejor.) użytkownik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuʒɨˈʃkɔdʲɲik, AS: užyškodʹńik

Wiktionary


użytecznie

przysłówek

 (1.1) w sposób użyteczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. użytkownik mos., użytkowniczka ż., użytek mrz., użyteczność ż., bezużyteczność ż.

 przym. użyteczny

Wiktionary


użyteczniej

stopień wyższy od przysłówka: użytecznie


SJP.pl


użyteczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: użyteczny; bardziej użyteczny


SJP.pl


użyteczność

subiektywnie odczuwane zadowolenie (korzyść) jakie daje komuś użytkowanie (korzystanie) czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha czegoś, co przynosi pożytek, zaspokaja czyjeś potrzeby

 (1.2) inform. miara wydajności, efektywności i satysfakcji użytkownika w odniesieniu do interaktywnych urządzeń, aplikacji oraz stron internetowych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • użyteczność (filozofia)
  • użyteczność (ekonomia) – zob. też. teoria użyteczności
  • użyteczność w psychologii
  • użyteczność (informatyka)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌuʒɨˈtɛt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: užytečność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. użytek m., użytkowość ż., użytkownik m., użytkowniczka ż., użytkowanie n., używanie n., użycie n.

 czas. używać ndk., użyć dk., użytkować ndk.

 przym. użyteczny, użytkowy

 przysł. użytecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pożyteczność, przydatność, zdatność

Wiktionary


użyteczny

przynoszący pożytek, potrzebny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) przynoszący pożytek, przydatny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuʒɨˈtɛt͡ʃnɨ, AS: užytečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. użytek mrz., użyteczność ż., użytkownik m., użytkowniczka ż., użycie n., używanie n., użytkowanie n.

 czas. użytkować ndk.

 przysł. użytecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pożyteczny, pragmatyczny, praktyczny, przydatny, specjalistycznie utylitarny, użytkowy, wygodny

Wiktionary


użytek

1. (zwykle w liczbie mnogiej) obszar ziemi będący w uprawie lub nadający się do uprawy;
2. użycie, używanie, użytkowanie;
3. w poligrafii: kopia fragmentu lub całości pracy przeznaczonej do wydruku;
4. dawniej:
a) korzyść, pożytek;
b) zysk, dochód


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) obszar ziemi będący w uprawie lub nadający się do uprawy

 (1.2) użycie, używanie, użytkowanie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈʒɨtɛk, AS: užytek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. użytkownik m., użyteczność ż., użycie n., używanie n., używka ż., użytkowniczka ż.

 przym. użytkowy, użyteczny, używany

 przysł. użytecznie

 czas. używać, użytkować

 ims. używany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) uzus, użycie, używanie, wykorzystanie, zastosowanie

Wiktionary


użytkowanie

używać, robić z czegoś pożytek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) praw. ograniczone prawo rzeczowe;

Wiktionary

Tę sekcję należy dopracować:

"przedstawiono sytuację tylko z polskiej perspektywy – ". Pomóż ją poprawić.

Użytkowanie (łac. "ususfructus") – jedno z ograniczonych praw rzeczowych, znane polskiemu prawu cywilnemu, wyrażające się w obciążeniu rzeczy prawem do jej używania i pobierania jej pożytków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Użytkowanie jest niezbywalne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuʒɨtkɔˈvãɲɛ, AS: užytkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. użytkować

 przym. używany, użytkowy, użyteczny

 rzecz. używka ż., użyteczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eksploatacja

Wiktionary


użytkować

używać, robić z czegoś pożytek


SJP.pl

czasownik

 (1.1) korzystać z czegoś (budynku, lokalu)

 (1.2) korzystać z czegoś w sposób racjonalny, przynoszący korzyści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuʒɨtˈkɔvat͡ɕ, AS: užytkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. użyteczność ż., użytkowniczka ż., użytkowanie, użytek, użytkownik, używka, używalność

 przym. użytkowy, używany, użyteczny

 czas. używać

 ims. używany

Wiktionary


użytkowiec

artysta będący autorem dzieł sztuki użytkowej


SJP.pl


użytkowniczka

→ użytkownik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która używa czegoś, użytkuje coś

Wiktionary

Patrz:

użytkownik

Przykłady

 (1.1) Ta użytkowniczka jest początkującą wikipedystką i prosi o wyrozumiałość.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. użytek mrz., używka ż., użyteczność ż.

:: fm. użytkownik mos.

 czas. użytkować ndk., używać ndk., użyć dk.

 przym. użytkowy, użyteczny, używany

 przysł. użytkowo, użytecznie

 ims. używany

Wiktionary


użytkownik

osoba lub instytucja użytkująca coś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która używa czegoś, użytkuje coś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • użytkownik komputera (ang. user) – osoba korzystająca z systemu komputerowego
  • USER – polecenie systemu operacyjnego CP/M
  • użytkownik informacji – osoba lub zespół osób korzystające z informacji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sieci komputerowe opasują już cały świat, a każdy ich użytkownik nawiązuje kontakt z tysiącami innych użytkowników tego globalnego przekazu informacji.

 (1.1) System haseł i uprawnień umożliwia pracę z programem tylko tym osobom, które wcześniej zostały wpisane na listę jego użytkowników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuʒɨtˈkɔvʲɲik, AS: užytkovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. użytek m., używka ż., użyteczność ż.

:: fż. użytkowniczka ż.

 czas. zużywać, użytkować ndk., używać ndk., użyć dk.

 przym. użytkowy, użyteczny, używany

 przysł. użytkowo, użytecznie

 ims. używany

Wiktionary


użytkowy

mający praktyczne zastosowanie, przeznaczony do użytku (np. drewno użytkowe)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony do użytku, dający się użytkować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta płyta to muzyka jak najbardziej użytkowa. Ale z pewnością nie do wind, jakby powiedzieli złośliwcy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. użytkowość ż., użytkownik mos., użytkowniczka ż., użytkowanie n., użycie n., użyteczność ż., użytek mrz., używka ż.

 czas. użyć dk., użytkować ndk., zużyć dk., zużywać ndk.

 przysł. użytkowo

 przym. używany

Wiktionary


używacz

potocznie: użytkownik


SJP.pl


używalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przydatność do używania

Wiktionary

Powiązane:

 czas. używać, użytkować

 rzecz. użycie n., używanie n.

Wiktionary


używalny

nadający się do użytku


SJP.pl


używanie

1. posługiwać się czymś; użytkować;
2. wyręczać się kimś, korzystać z czyichś usług;
3. brać coś jako lekarstwo, używkę, przyprawę itp.;
4. korzystać z czegoś przyjemnego; bawić się; hulać


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|używać.

 (1.2) korzystanie, wykorzystywanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Używanie Mocy w celu wpływania na świecki wszechświat nieuchronnie korumpuje, więc wszyscy użytkownicy jasnej strony albo stają się drobiazgowymi żandarmami, albo uciekają się do taoistycznej medytacji w poszukiwaniu absolutnej prawdy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuʒɨˈvãɲɛ, AS: užyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. użycie n., używalność ż., użytek mrz., używka ż., użyteczność ż.

 czas. używać ndk., użyć dk.

 ims. używany

 przym. używany, użyteczny

Wiktionary


używany

1. posługiwać się czymś; użytkować;
2. wyręczać się kimś, korzystać z czyichś usług;
3. brać coś jako lekarstwo, używkę, przyprawę itp.;
4. korzystać z czegoś przyjemnego; bawić się; hulać


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: używać

przymiotnik

 (2.1) mający wcześniej innego właściciela, noszący ślady użytkowania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuʒɨˈvãnɨ, AS: užyvãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. używanie n., użytkowanie n., użytkownik m., użytkowniczka ż., użytek m., używka ż., użycie n., zużywanie n., zużycie n., użytkowość ż.

 czas. używać ndk., użyć dk., użytkować ndk., zużywać ndk., zużyć dk.

 przym. użytkowy, używkowy

 przysł. użytkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) nienowy, z drugiej ręki

Wiktionary


używać

1. posługiwać się czymś; użytkować;
2. wyręczać się kimś, korzystać z czyichś usług;
3. brać coś jako lekarstwo, używkę, przyprawę itp.;
4. korzystać z czegoś przyjemnego; bawić się; hulać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. użyć)

 (1.1) korzystać z czegoś do zrobienia czegoś

 (1.2) wykorzystywać kogoś

 (1.3) konsumować coś, stosować coś

 (1.4) intensywnie bawić się czymś

 (1.5) pejor. odbywać stosunek seksualny

czasownik zwrotny niedokonany używać się

 (2.1) daw. nadawać się, być zdatnym do sporządzenia lub wykonania czegoś

 (2.2) daw. być używanym (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od tygodnia nie używam komputera i czuję się nieco zagubiony.

 (1.4) Kiedy moi sąsiedzi sobie użyją, to całe schody są zarzygane.

 (1.5) Ciekawe, czy pan Kazio naprawdę używał tej kobiety, czy tylko tak mówi.

 (2.1) Konserwy takie z niesłodzonych owoców używają się do kremów galaret, lodów, zup i t. p.

 (2.2) Alluzyja używa się wtenczas, gdy nie chcemy zbyt jawnie wynurzyć naszych myśli, któreby mogły obrazić skromność lub miłość własną innych, lub gdy rozważnemu czytelnikowi zostawujemy domysł tego, co zamierzamy powiedzieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈʒɨvat͡ɕ, AS: užyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. użytek m., używka ż., używalność ż., użyteczność ż., użytkownik m., użytkowniczka ż., użycie n., używanie n.

 czas. użyć dk., użytkować ndk., zużywać ndk.

 przym. używany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korzystać, posługiwać się

 (1.2) wykorzystywać

 (1.3) brać

 (1.5) mieć

Wiktionary


używca

dawniej: użytkownik


SJP.pl


używić

dawniej:
1. wyżywić, wykarmić;
2. używić się - wyżywić się, wykarmić się


SJP.pl


używka

1. produkt spożywczy działający pobudzająco na organizm ludzki;
2. potocznie: rzecz używana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) produkt spożywczy, zwykle nie mający wartości odżywczej, działający pobudzająco na organizm ludzki

 (1.2) pot. coś, co było już używane

Wiktionary

Uż

Wikipedia

Wymowa:

IPA: uˈʒɨfka, AS: užyfka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. używanie n., użycie n., użytkownik m., użytkowniczka ż., użytek m., użytkowanie n.

 czas. używać ndk., użyć dk., użytkować ndk.

 przym. używkowy, użytkowy, używany

Wiktionary


używkowy

dotyczący używki


SJP.pl


użyć

1. posłużyć się czymś; zużytkować;
2. wyręczyć się kimś, skorzystać z czyichś usług;
3. wziąć coś jako lekarstwo, używkę, przyprawę itp.;
4. skorzystać z czegoś przyjemnego; zabawić się; pohulać


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. używać)

 (1.1) skorzystać z czegoś do zrobienia czegoś

 (1.2) wykorzystać kogoś w jakimś celu

 (1.3) skonsumować coś, zastosować coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli (ty) użyjesz młotka, to będzie ci łatwiej.

 (1.2) Na początku użyję pana jako mojego kierowcy, a potem zobaczymy.

 (1.3) Zosia nie użyła dziś dezodorantu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈuʒɨt͡ɕ, AS: užyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. używka ż., użycie n., używanie n., użytkownik mos., użytkowniczka ż., użyteczność ż.

 czas. używać ndk.

 przym. używany, użytkowy

Wiktionary


użyłkowanie

dawniej: oznaczyć w żyłki


SJP.pl


użyłkowany

dawniej: oznaczyć w żyłki


SJP.pl


użyłkować

dawniej: oznaczyć w żyłki


SJP.pl


użyźnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|użyźniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌuʒɨʑˈɲä̃ɲɛ, AS: užyźńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. użyźniać

Wiktionary


użyźniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. użyźnić)

 (1.1) czynić glebę bardziej urodzajną, zwiększać jej żyzność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Należy użyźniać regularnie te płowe ziemie dzięki guano.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: uˈʒɨʑɲät͡ɕ, AS: užyźńäć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. użyźnić

 rzecz. użyźnianie ndk., użyźnienie dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nawozić

Wiktionary


użyźnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|użyźnić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. użyźnić, użyźniać

Wiktionary


użyźnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. użyźniać)

 (1.1) dokonany od|użyźniać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babko, dziś wreszcie użyźniłem ogród nawozem mineralnym!

Wiktionary

Powiązane:

 czas. użyźniać

 rzecz. użyźnienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wzbogacić

Wiktionary


użądlenie

o niektórych owadach: boleśnie ukłuć żądłem


SJP.pl

Użądlenie – wprowadzenie żądła niektórych owadów (np. os, pszczół, mrówkowatych, lub szerszeni) przez skórę, co w większości przypadków powiązane jest ze wstrzyknięciem jadu i pojawieniem się miejscowego odczynu anafilaktycznego. Użądlenie może okazać się śmiertelne w wyniku uczulenia na jad, wielokrotnych użądleń, uogólnionej reakcji alergicznej, w przypadku gdy miejscem użądlenia jest jama ustna (powstały obrzęk może uniemożliwiać oddychanie).

Wikipedia


użądlić

o niektórych owadach: boleśnie ukłuć żądłem


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) ent. wbić żądło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osa użądliła ją w udo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. użądlenie n., żądło n.

Wiktionary


użątek

w rolnictwie: zżęte zboże, plon


SJP.pl


użąć

zżąć, ściąć pewną ilość czegoś


SJP.pl


użłobkowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) społ. objęcie dzieci opieką żłobkową

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naszym celem nie jest stuprocentowe użłobkowienie, że użyję takiego niezbyt eleganckiego słowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. żłobek mrz.

 przym. żłobkowy

Wiktionary


v

[czytaj: fał]
1. litera alfabetu łacińskiego używana w różnych językach, odpowiadająca polskiej spółgłosce "w";
2. litera oznaczająca w numeracji porządkowej: dwudziesty trzeci; w numeracji liczbowej stosowana w celu odróżnienia przedmiotów oznaczanych tym samym numerem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. dwudziesta druga litera alfabetu łacińskiego, spotykana we wzorach matematycznych i nielicznych zapożyczeniach;

Wiktionary

Nie mylić z: ✓.

Ta strona dotyczy litery alfabetu łacińskiego. Zobacz też: V jako skrót lub oznaczenie.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|V.}}

źródła.

== v (język afrykanerski.) ==

ortografie.

 odpowiednik arabski: ف

wymowa.

 IPA|f., IPA|v.

znaczenia.

litera

 (1.1) v, minuskuła dwudziestej drugiej litery alfabetu afrykanerskiego

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faw, AS: fau̯

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|V.}}

źródła.

== v (język afrykanerski.) ==

ortografie.

 odpowiednik arabski: ف

wymowa.

 IPA|f., IPA|v.

znaczenia.

litera

 (1.1) v, minuskuła dwudziestej drugiej litery alfabetu afrykanerskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: V; nazwa litery: vee

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|V.}}

źródła.

== v (język afrykanerski.) ==

ortografie.

 odpowiednik arabski: ف

wymowa.

 IPA|f., IPA|v.

znaczenia.

litera

 (1.1) v, minuskuła dwudziestej drugiej litery alfabetu afrykanerskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: V; nazwa litery: vee

Wiktionary


v-brake

[czytaj: fałbrejk] hamulec szczękowy używany zazwyczaj w rowerach górskich


SJP.pl


v-kształtny

w kształcie litery V


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma kształt litery V

Wiktionary


v-pocisk

typ rakietowego pocisku balistycznego


SJP.pl


v.

1. skrót od: vide (czytany jako cały wyraz);
2. skrót od: vel (czytany jako cały wyraz);
3. skrót od: verte (czytany jako cały wyraz);
4. skrót od: voce (czytany jako cały wyraz);
5. skrót od: volta (czytany jako cały wyraz)


SJP.pl

V.

Wikipedia


v.g.

skrót od: verbi gratia (z łaciny: na przykład)


SJP.pl


v.i.

skrót od: vide infra (z łaciny: patrz niżej)


SJP.pl


v.n.

z łaciny, skrót od: vicario nomine (z łaciny: w zastępstwie)


SJP.pl


v.s.

1. z łaciny, skrót od:
a) veteris styli, starego stylu; używane w znaczeniu: według kalendarza juliańskiego;
b) vide supra, patrz wyżej (we wcześniejszym tekście);
2. z włoskiego, w muzyce, skrót od: volto subito, wskazówka w nutach, aby być przygotowanym na szybkie przewrócenie strony


SJP.pl


v.s.o.p.

skrót od: very superior old pale - wysokogatunkowa stara czysta, napis na etykietach alkoholi różnego gatunku, informujący o ich najwyższej jakości; VSOP


SJP.pl


v.v.

skrót od: vice versa (czytany jako całe wyrażenie)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = vice versa → na odwrót, odwrotnie, wzajemnie

Wiktionary


v4

skrótowiec

 (1.1) = ekon. polit. Grupa Wyszehradzka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • V4 (silnik)
  • Grupa Wyszehradzka (inaczej V4)

Wikipedia


v8

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mot. o silniku: widlasty, V-kształtny i ośmiocylindrowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Auto napędzał silnik V8 o mocy 350 koni mechanicznych.

 (1.1) Największy rynek aut z silnikami V8 to USA, a następne to Kanada, Meksyk, Niemcy i Japonia.

Wiktionary


va

symbol woltoampera


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Vå-et-Borset – walońska nazwa miejscowości Vaux-et-Borset
  • Vå-Tchôdveye – walońska nazwa miejscowości Leval-Chaudeville
  • .va – gomena internetowa Watykanu
  • Va – fort w Poznaniu
  • Va – grupa etniczna
  • Va banque
  • Va, pensiero – chór
  • Vá – angolski piłkarz
  • Vertical Alignment – technologia wytwarzania wyświetlaczy LCD
  • Al Vå
  • VA
  • Wa

Wikipedia


vacat

[czytaj: wakat] nieobsadzone stanowisko, wolna posada; wakat


SJP.pl


vachelin

[czytaj: waszlę] vacherin;
1. szwajcarski lub francuski ser;
2. beza z kremem albo z lodami


SJP.pl


vacherin

[czytaj: waszrę] vachelin;
1. szwajcarski lub francuski ser;
2. beza z kremem albo z lodami


SJP.pl


vacillando

[czytaj: waczillando] określenie wykonawcze: chwiejnie, wahliwie


SJP.pl


vaclav

czeskie, słowackie albo rosyjskie imię męskie


SJP.pl


vacui

[czytaj: wakui] teza popularna w nauce starożytnych Greków, mówiąca o niemożności istnienia próżni w przyrodzie; horror vacui, obawa próżni


SJP.pl


vacuum

Vacuum – album zespołu The Watch nagrany w 2004 roku.

Wikipedia


vademecum

[czytaj: wademekum] wydawnictwo o charakterze informacyjno-praktycznym; zawierające podstawowe, niezbędne wiadomości z zakresu jednej dziedziny; wademekum, przewodnik, informator


SJP.pl

Vademecum, wademekum ( vade mecum – „pójdź ze mną”; wymowa: "wademekum") – książka zawierająca zbiór podstawowych informacji z danej dziedziny, najczęściej o charakterze praktycznym, wydany w formie drukowanej.

Wikipedia


vadim

[czytaj: waDIM] nazwisko


SJP.pl


vaduz

[czytaj: faduc] stolica Liechtensteinu, europejskiego państewka


SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. stolica Liechtensteinu;

Wiktionary

Va

Wikipedia

Powiązane:

 przym. waduski

Wiktionary


vag

czcionka komputerowa


SJP.pl


vagina

końcowy odcinek dróg rodnych kobiety i samic ssaków, prowadzący do macicy; wagina, pochwa


SJP.pl


vaginectomia

[czytaj: waginektomia] operacyjne usunięcie pochwy; waginektomia


SJP.pl


vaginitis

zapalenie pochwy


SJP.pl


vaginodynia

w medycynie: ból pochwy


SJP.pl


vago

określenie wykonawcze: niejasno, niewyraźnie


SJP.pl


vagotropismus

powinowactwo (np. leku) do nerwu błędnego


SJP.pl


vaiaku

[czytaj: wajaku] stolica Tuwalu


SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Tuvalu;

Wiktionary

Vaiaku – miejscowość w Tuvalu położona na wyspie Fongafale, atol Funafuti. Jest administracyjnym centrum kraju i jego faktyczną stolicą (za stolicę bywa uznawany także cały atol Funafuti).

Powierzchnia miejscowości wynosi 0,11 km², w 2002 roku zamieszkiwało ją 498 osób, a w 2012 roku – 638. W Vaiaku znajdują się budynki rządowe, a także jedyny bank, port lotniczy i hotel.

Wikipedia


vaitupu

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. wyspa należąca do państwa Tuvalu;

Wiktionary

Vaitupu – największy atol archipelagu Tuvalu o powierzchni 5,6 km². W 2002 roku na atolu mieszkało 1591 osób. Pierwsi Europejczycy odkryli Vaitupu w 1825 roku.

Na Vaitupu znajduje się jedna szkoła średnia (Motufoua Secondary School), jedna szkoła podstawowa (Tolise Pimary School) i dwa przedszkola (Vaimele Pre-School, Lasagafou Pre-School) (stan na 2014 rok).

Wikipedia


vajrasana

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jedna z asan; siad, w którym kolana są połączone, pośladki spoczywają na piętach, tułów jest wyprostowany prostopadły do podłoża, a dłonie spoczywają na udach

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozycja pioruna, piorun

Wiktionary


val

obce imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Val – wieś w gminie Martanesh
  • Val – limburska nazwa miejscowości Val-Meer
  • Val-Meer – dzielnica (deelgemeente) gminy Riemst w Regionie Flamandzkim, w prowincji Limburgia, w okręgu Tongeren
  • Val-au-Perche – gmina
  • Val Buëch-Méouge – gmina
  • Val Camonica – dolina
  • Val-Cenis – gmina
  • Val-Couesnon – gmina
  • Val-d’Aigoual – gmina
  • Val-d’Anast – gmina
  • Val-d’Arc – gmina
  • Val d’Arcomie – gmina

Wikipedia


valais

Valais (niem. "Wallis", wł. "Vallese", rm. "Vallais", frp. "Valês") – kanton w południowej Szwajcarii. Jego stolicą jest miasto Sion. Jest to trzeci pod względem powierzchni kanton Szwajcarii. Na całej długości kantonu rozciąga się dolina Rodanu, który wypływa z lodowca Rodanu, w pobliżu Oberwaldu. Od tej głównej doliny odchodzi wiele bocznych odgałęzień, wśród nich Vispertal, w której leży Zermatt – słynna miejscowość turystyczna u stóp Matterhornu (4478 m n.p.m.).

Wikipedia


valdepenas

wino hiszpańskie z regionu Valdepenas


SJP.pl


vale

łac. bądź zdrów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Vale do Anari – miasto
  • Vale do Itajaí – mezoregion
  • Vale do Mucuri – mezoregion
  • Vale do Paraíba Fluminense – mezoregion
  • Vale do Paraíba Paulista – mezoregion
  • Vale do Rio Doce – mezoregion
  • Vale Real – miasto
  • Vale São-Franciscano da Bahia – mezoregion
  • Vale Verde – miasto
  • Vale – miejscowość w gminie Arcos de Valdevez
  • Vale – miejscowość w gminie Santa Maria da Feira
  • Vale de Cambra – miejscowość

Wikipedia


valencia

[czytaj: walencja albo balensja]
1. jezioro i miasto w Wenezueli;
2. miasto i region w Hiszpanii


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Walencja () – miasto
  • Walencja () – prowincja
  • Walencja () – wspólnota autonomiczna
  • Valencia de Alcántara – gmina w Hiszpanii, w prowincji Cáceres, w Estramadurze
  • Valencia de Don Juan – gmina w Hiszpanii, w prowincji León, w Kastylii i León
  • Valencia – miasto w Ekwadorze
  • Valencia – kanton w Ekwadorze
  • Valencia – miasto na Filipinach, w prowincji Bohol
  • Valencia – miasto na Filipinach, w prowincji Bukidnon
  • Valencia – miasto na Filipinach, w prowincji Negros Oriental
  • Nueva Valencia – miasto na Filipinach, w prowincji Guimaras
  • Valencia – miasto i gmina w Kolumbii, w departamencie Córdoba

Wikipedia


valenciennes

[czytaj: waląSJEN] miasto w północno-wschodniej Francji


SJP.pl

Valenciennes ([]) – miasto na północy Francji leżące w rejonie Hauts-de-France w departamencie Nord, liczące około 40 tys. mieszkańców (zespół miejski zamieszkany jest przez około 337 tys. mieszkańców).

Wikipedia


valentine

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Valentine – miejscowość we Francji
  • Mk III Valentine – brytyjski czołg piechoty z okresu II wojny światowej
  • Brooke Valentine – amerykańska wokalistka R&B
  • Valentine – singel zespołu 5 Seconds of Summer
  • Valentine – jednostka osadnicza w stanie Arizona, w hrabstwie Mohave
  • Valentine – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Cherry
  • Valentine – miejscowość w stanie Teksas, w hrabstwie Jeff Davis

Wikipedia


valentino

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bobby Valentino – amerykański piosenkarz
  • Domenico Valentino – włoski bokser
  • Manon Valentino – francuska kolarka
  • Rudolph Valentino – włoski aktor
  • Val Valentino – amerykański iluzjonista
  • Valentino – włoski dom mody założony przez Valentino Garavaniego
  • Valentino Fashion Group – włoskie przedsiębiorstwo
  • Castello del Valentino
  • Księżyc i Valentino
  • Lenny Valentino
  • Parco del Valentino
  • Ponto Valentino

Wikipedia


valero

Valero – gmina w Hiszpanii, w prowincji Salamanka, w Kastylii i León, o powierzchni 26,27 km². W 2011 roku gmina liczyła 341 mieszkańców.

Wikipedia


valery

[czytaj: waleRI] nazwisko francuskie, m.in. Paul Valéry (1871-1945) - pisarz


SJP.pl


validol

nazwa handlowa leku uspokajającego i rozkurczowego, zawierającego mentol i izowalerianian mentylu


SJP.pl


valium

nazwa handlowa leku uspokajającego, przeciwlękowego i przeciwdrgawkowego, zawierającego diazepam; Relanium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) farm. zob. diazepam.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znany jest też z produkcji witamin i valium — przez dziesięciolecia najczęściej używanego leku uspokajającego, który wynaleziony w 1963 r. przyniósł koncernowi miliardy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) diazepam, relanium; środ. rolki

Wiktionary


valladolid

[czytaj: waljaDOlid] miasto w Hiszpanii


SJP.pl

Valladolid (wym.) – miasto w Hiszpanii, stolica wspólnoty autonomicznej Kastylia i León, dawna siedziba królów, znana z renesansowych zabytków z katedrą na czele.

Wikipedia


vallejo

Vallejo – miasto w hrabstwie Solano, w stanie Kalifornia, w Stanach Zjednoczonych. Port przy ujściu rzeki Napa do zatoki San Pablo. Miejscowość liczy ok. 116 tys. mieszkańców.

W mieście rozwinął się przemysł młynarski oraz mięsny.

Miasto "Elmore" w serialu "Niesamowity świat Gumballa" jest wzorowane na Vallejo.

Wikipedia


valletta

[czytaj: waleta] stolica Malty; La Valletta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Malty;

Wiktionary

Va

Wikipedia


valmont

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Valmont – gmina w regionie Górna Normandia
  • Valmont – gmina w regionie Lotaryngia
  • Valmont – jednostka osadnicza w stanie Kolorado, w hrabstwie Boulder
  • Valmont – film z roku 1989 w reżyserii Miloša Formana
  • Valmont Industries – producent masztów oświetleniowych i energetycznych
  • Fontaine-Valmont

Wikipedia


valonea

rodzaj garbnika


SJP.pl


valparaiso

[czytaj: walpaRAJzo]
1. miasto w stanie Floryda;
2. miasto w stanie Indiana;
3. wieś w stanie Nebraska


SJP.pl


valparaíso

[czytaj: walpaRAJzo]
1. miasto w stanie Floryda;
2. miasto w stanie Indiana;
3. wieś w stanie Nebraska


SJP.pl

Valparaíso (//) – miasto w środkowym Chile położone u podnóża Andów, stolica regionu Valparaíso, port nad Oceanem Spokojnym. Założone w 1536. W okresie kolonialnym port i ośrodek gospodarczy Wicekrólestwa Peru. W XVIII-XX wieku wielokrotnie niszczone przez trzęsienia ziemi. W 1866 bombardowane przez flotę hiszpańską podczas wojny hiszpańsko-peruwiańskiej. W 1884 w Valparaíso zawarto układ chilijsko-boliwijski po wojnie o Pacyfik.

Wikipedia


valpolicella

Valpolicella – obszar produkcji win w prowincji Werona we Włoszech, posiadający apelację ("Denominazione di origine controllata – DOC"), produkujący wina czerwone.

Wikipedia


valéry

[czytaj: waleRI] nazwisko francuskie, m.in. Paul Valéry (1871-1945) - pisarz


SJP.pl


van

typ samochodu przeznaczony do przewozu większej liczby pasażerów; wan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) typ nadwozia samochodu osobowego do przewozu większej ilości osób;

Wiktionary

Van − typ pojazdu użytkowego, wielozadaniowego, służącego m.in. do przewozu większej liczby osób.

Jest to nadwozie jedno- lub dwubryłowe, z wyodrębnioną przednią bryłą. Samochody te mają różne konfiguracje siedzeń, zazwyczaj 1-4 rzędów, każdy po 2-4 siedzeń.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pojechaliśmy wszyscy moim siedmioosobowym vanem na plażaażę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vãn, AS: vãn

Wiktionary


vancouver

[czytaj: wankuwer]
1. miasto w Kanadzie;
2. wyspa w Kanadzie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Kanadzie;

 (1.2) geogr. wyspa w Kanadzie na Oceanie Spokojnym;

 (1.3) geogr. miasto w USA w stanie Waszyngton;

Wiktionary

Vancouver – miasto w zachodniej Kanadzie, w prowincji Kolumbia Brytyjska, przy ujściu rzeki Fraser do cieśniny Strait of Georgia (Ocean Spokojny).

Miasto ma 603,5 tys. mieszkańców (spis 2011) i jest ósmym co do wielkości miastem Kanady. Zespół miejski ("Greater Vancouver Regional District") ma ponad 2,3 mln mieszkańców (spis 2011) i jest trzecim co do wielkości zespołem miejskim Kanady, po Toronto i Montrealu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Władze Vancouver wprowadziły dzień bezmięsny, jest to poniedziałek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vãŋˈkuvɛr, AS: vãŋkuver

Wiktionary

Powiązane:

 przym. vancouverski

Wiktionary


vancouverski

→ Vancouver [czytaj: wankuwerski]


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Vancouverem, dotyczący Vancouveru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Vancouver mrz.

Wiktionary


vaneo

model samochodu marki Mercedes


SJP.pl


vanessa

obce imię żeńskie


SJP.pl


vangelis

greckie imię męskie


SJP.pl

Vangelis (gr. Βαγγέλης), właśc. Ewangelos Odiseas Papathanasiu (gr. Ευάγγελος Οδυσσέας Παπαθανασίου; ur. 29 marca 1943 w Agrii, zm. 17 maja 2022 w Paryżu) – grecki kompozytor muzyki elektronicznej i filmowej.

Wikipedia


vanguard

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Vanguard – amerykańska rakieta nośna
  • Vanguard – człon rakiety nośnej
  • Vanguard – seria amerykańskich sztucznych satelitów
  • Vultee P-66 Vanguard – amerykański samolot myśliwski z okresu II wojny światowej
  • Vickers Vanguard – brytyjski samolot pasażerski
  • Standard Vanguard – samochód osobowy produkowany w latach 1947−1963 przez przedsiębiorstwo Standard Motor Company
  • Vanguard Records – firma nagraniowa wyspecjalizowana w muzyce folkowej
  • Vanguard – gra komputerowa
  • HMS „Vanguard” - nazwa brytyjskich okrętów

Wikipedia


vanini

Vanini – miasto i gmina w Brazylii, w stanie Rio Grande do Sul. Znajduje się w mezoregionie Noroeste Rio-Grandense i mikroregionie Passo Fundo.

Wikipedia


vanseller

[czytaj: wanseler] człowiek trudniący się handlem obwoźnym


SJP.pl


vantaa

miasto i port lotniczy niedaleko Helsinek


SJP.pl

Vantaa (szw. "Vanda") – miasto i gmina w Finlandii, w regionie Uusimaa nad rzeką Vantaanjoki. W 2022 miasto zamieszkiwało 242 819 osób, co dawało mu czwartą co do liczby ludności pozycję w kraju. Wraz z Espoo, Kauniainen i Helsinkami tworzy główny trzon aglomeracji helsińskiej (tak zwany Region Stołeczny, fiń. "Pääkaupunkiseutu"). W mieście znajduje się główny port lotniczy kraju – Helsinki-Vantaa.

Wikipedia


vanuacki

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do państwa Vanuatu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvãnuˈwat͡sʲci, AS: vãnuu̯acʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Vanuatu n., Vanuatczyk mos., Vanuatka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wanuacki

Wiktionary


vanuatczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Vanuatu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Vanuatu n.

:: fż. Vanuatka ż.

 przym. vanuacki

Wiktionary


vanuatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Vanuatu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Vanuatu mrz.

:: fm. Vanuatczyk mos.

 przym. vanuacki

Wiktionary


vanuatu

państwo w Oceanii ze stolicą w Port Vila; Republika Vanuatu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. niewielki kraj wyspiarski w Oceanii;

Wiktionary

Republika Vanuatu ( Ripablik blong Vanuatu, Republic of Vanuatu) – państwo w Oceanii. Położone na 198 wyspach Nowych Hebrydów (dwie z nich – Matthew i Hunter – należą do Nowej Kaledonii, terytorium zamorskiego Francji), z których 65 jest zamieszkanych. Położone jest ok. 800 km na północny zachód od Fidżi i na północny wschód od Nowej Kaledonii. Dawniej terytorium kraju było kondominium francusko-brytyjskim znanym pod nazwą Nowe Hebrydy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aby dodzwonić się do Vanuatu, należy wybrać 67.

 (1.1) Skoki bungee to stosunkowo nowy rodzaj sportu, którego tradycja wywodzi się z Vanuatu – małego państwa na południowo-zachodnim Pacyfiku, tysiąc km na zachód od wysp Fidżi i około 400 km na północ od Nowej Kaledonii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Vanuatczyk mos., Vanuatka ż.

 przym. vanuacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Vanuatu

Wiktionary


vanzetti

nazwisko


SJP.pl


vape

[czytaj: wejp] urządzenie elektroniczne do inhalowania aerozolu z liquidu


SJP.pl


vaping

[czytaj: wejping] palenie e-papierosa lub vape'a


SJP.pl


vaporetto

Vaporetto (l. mn. "vaporetti") – tramwaj wodny w Wenecji. Najpopularniejsza linia 1 przebiega z Piazzale di Roma, Kanałem Grande, Kanałem św. Marka, do Lido. Ważniejsze przystanki: Ferrovia (Dworzec kolejowy) Santa Lucia, Rialto (Most Rialto), Accademia, San Marco (Piazzetta i plac św. Marka), Lido.

Wikipedia


vaporware

Vaporware (z ang. "vapor" – para, opar) – oprogramowanie albo sprzęt komputerowy, które nie zostały jeszcze ukończone, ale których zapowiedziana data inauguracji została już dawno przekroczona.

Wikipedia


vaposon

kosmetyczne urządzenie do oczyszczania skóry, pobudzające gruczoły łojowe i rozszerzające pory; wapozon


SJP.pl


vapować

palić papierosy elektroniczne; e-palić, wapować


SJP.pl


vaquero

określenie pastucha bydła, kowboja używane na terenach południowo-zachodnich stanów USA i w Meksyku


SJP.pl


var

jednostka mocy elektrycznej biernej (1 war = 1 wat), legalna, nienależąca do układu SI; war


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Var – departament we Francji
  • Var – rzeka we Francji
  • Var – bogini w mitologii nordyckiej
  • Var – oznaczenie wariancji zmiennej losowej
  • var – oznaczenie wara (jednostki mocy biernej)
  • VAR – system wspomagania sędziego przy decyzjach w piłce nożnej
  • VAR (ang. value at risk) – miara ryzyka
  • VAR – (ang. value-added reseller) organizacja dodająca wartość do sprzedawanego systemu
  • VAR (z ang. vector autoregression) – model ekonometryczny
  • VAR – kod IATA portu lotniczego Warna

Wikipedia


var-owiec

środowiskowo: sędzia obsługujący elektroniczny system pomocniczy do weryfikowania spornych sytuacji w czasie meczu; varowiec


SJP.pl


varanger

półwysep w północnej Norwegii


SJP.pl

Varanger (norw. "Varangerhalvøya") – półwysep w północnej Norwegii, w okręgu Troms og Finnmark. Zajmuje powierzchnię 3300 km².

Wikipedia


varda

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Varda – fikcyjna postać ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia
  • Agnès Varda – francuska fotografka i reżyserka filmowa
  • Ratko Varda – bośniacki koszykarz
  • (174567) Varda – duży obiekt transneptunowy
  • Varda – wieś w Serbii
  • Varda – wieś w Słowenii
  • Warda

Wikipedia


varga

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Katalin Varga – brytyjsko-rumuński dramat filmowy z 2009
  • Varga – miejscowość na Węgrzech
  • Barnabás Varga (ur. 1994) – węgierski piłkarz
  • Béla Varga (1903-1995) – węgierski duchowny
  • Béla Varga (1888-1967) – węgierski zapaśnik
  • Dacian Varga (ur. 1984) – rumuński piłkarz
  • Dániel Varga (ur. 1983) – węgierski piłkarz wodny, medalista olimpijski
  • Dénes Varga (ur. 1987) – węgierski piłkarz wodny, medalista olimpijski
  • Dóra Varga (ur. 1986) – węgierska szablistka
  • Elizabet Inneh-Varga (ur. 1999) – benińska siatkarka, reprezentantka Rumunii
  • Gabriel Varga (ur. 1985) – kanadyjski kick-boxer
  • Gabriella Varga (ur. 1982) – węgierska florecistka

Wikipedia


vargas

[czytaj: WARgas] nazwisko


SJP.pl


varia

1. różne rzeczy, rozmaitości
2. w czasopiśmie (lub innej publikacji): dział zawierający różnorodne informacje, notatki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) książk. dokumenty lub przedmioty należące do różnych kategorii

 (1.2) książk. bibliot. różne teksty zebrane w jednej publikacji lub rozdziale

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród variów znajdują się przedmioty wykonane z różnych tworzyw i przy użyciu rozmaitych technik, niemieszczące się w innych kolekcjach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) miscellanea

Wiktionary


varicosis

[czytaj: warikos-is] rodzaj schorzenia żył; żylakowatość


SJP.pl


variorum

tekst bądź wydanie, przede wszystkim autora klasycznego, posiadające przypisy, komentarze np. wydawcy


SJP.pl


variété

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. teatr. teatr variété lub przedstawienie w takim teatrze

Wiktionary

Variété – polska grupa muzyczna założona w 1983 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Otrzymawszy żądane papiery, udałem się niezwłocznie do variété, gdzie pracowały obie artystki.

Wiktionary


variétés

[czytaj: wariete]
1. przedstawienie wykorzystujące różne środki artystyczne, składające się z różnych scenek
2. teatr rozrywkowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) teatr. rodzaj przedstawienia rozrywkowego składającego się z różnych form scenicznych: piosenek, monologów, tańców i popisów akrobatycznych

 (1.2) teatr. teatr (instytucja) wystawiający variétés (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czwarty uważany był za wielki talent pianistyczny. Został artystą variétés i wraz ze swoim partnerem zrobił tak naprawdę jedyną w okresie PRL prawdziwą karierę na zachodzie Europy.

 (1.2) Mężczyźni, nie zdejmując kapeluszy ani płaszczy, rozpoczęli obserwację klientów variétés.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) varietes

Wiktionary


varowiec

środowiskowo: sędzia obsługujący elektroniczny system pomocniczy do weryfikowania spornych sytuacji w czasie meczu; VAR-owiec


SJP.pl


varroasis

[czytaj: warroas-is] pasożytnicza choroba pszczół; warroza


SJP.pl


varsaviana

dokumenty, rękopisy, druki o Warszawie, dotyczące Warszawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) druk. księg. wydawnictwa związane z Warszawą

Wiktionary

Va

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasza książnica gromadzi varsaviana w języku polskim oraz wydawnictwa obce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvarsaˈvʲjãna, AS: varsavʹi ̯ãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warszawa ż., warszawka ż., warszawianin mos., warszawianka ż.

 przym. warszawski

Wiktionary


varsavianista

adept varsavianistyki; osoba znająca, badająca dzieje Warszawy; autor pozycji na temat Warszawy lub ich kolekcjoner


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) badacz dziejów Warszawy

Wiktionary


varsavianistka

adeptka varsavianistyki; kobieta znająca, badająca dzieje Warszawy; autorka pozycji na temat Warszawy lub ich kolekcjonerka


SJP.pl


varsavianistyczny

związany z varsavianistyką


SJP.pl


varsavianistyka

nauka historyczna dotycząca dziejów Warszawy, poświęcona badaniom dziejów Warszawy


SJP.pl


varsovianistka

→ varsovianista


SJP.pl

Patrz:

varsovianista

varsovienne

[czytaj: warsowien] wolny taniec w rytmie 3/4, podobny do mazura


SJP.pl


vasari

[czytaj: waZAri] nazwisko


SJP.pl


vasectomia

[czytaj: wazektomia] w medycynie: chirurgiczne podwiązanie nasieniowodów w celach antykoncepcyjnych, prowadzące do nieodwracalnej bezpłodności mężczyzny; wazektomia


SJP.pl


vasisthasana

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jedna z asan; pozycja, w której ciężar ciała spoczywa na jednej ręce i jednej nodze, druga noga jest uniesiona do góry, a drugie ramię na przedłużeniu pierwszego, prostopadle do podłogi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) boczna deska

Wiktionary


vat

[czytaj: wat] (skrót od: value added tax) podatek od towarów i usług dodawany do ich ceny


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekon. zob. podatek od wartości dodanej.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opodatkowaniu VAT-em podlegają wszyscy uczestnicy procesu produkcji danego towaru.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. vatowski

Wiktionary


vat-owiec

osoba lub firma płacąca VAT; vatowiec


SJP.pl


vat-owski

[czytaj: watowski] przymiotnik od: VAT (rodzaj podatku); vatowski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) ekon. zob. vatowski.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dowiedziono, że student za pomocą komputera fabrykował VAT-owskie faktury, a myszkowianin pełnił rolę dilera.

Wiktionary


vatermörder

[czytaj: fatermerder] wysoki kołnierzyk przy męskiej koszuli, mający sztywne, sterczące do góry rogi, charakterystyczny dla mody XIX wieku; fatermerder


SJP.pl


vateryt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał, składnik skał osadowych, polimorficzna, heksagonalna odmiana węglanu wapnia;

Wiktionary

Va

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pospolita w przyrodzie substancja – węglan wapnia wzór chemiczny|CaCO3. tworzy trzy polimorfy: trygonalny kalcyt, rombowy aragonit oraz znacznie rzadziej występujący heksagonalny vateryt.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. vaterytowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) węglan wapnia

Wiktionary


vaticinium

w literaturze: utwór poetycki mający postać przepowiedni, proroctwa związanego z przyszłością świata lub jakiegoś narodu, charakteryzujący się patetycznym, podniosłym stylem oraz wieloznacznym, tajemniczym sposobem obrazowania


SJP.pl


vatowiec

osoba lub firma płacąca VAT; VAT-owiec


SJP.pl


vatowski

[czytaj: watowski] przymiotnik od: VAT (rodzaj podatku); VAT-owski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) ekon. związany z podatkiem od wartości dodanej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyjaśnienia urzędu skarbowego w vatowskiej kwestii rozwiewają wszelkie wątpliwości dotyczące tej sprawy.

Wiktionary

Powiązane:

 skr. VAT

Wiktionary


vaudeville

[czytaj: wodewil] komediowy utwór sceniczny, łączący dialogi z tańcami oraz pantomimą; wodewil


SJP.pl

Vaudeville – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Meurthe i Mozela.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 151 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 17 osób/km² (wśród 2335 gmin Lotaryngii Vaudeville plasuje się na 894. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 675.).

Wikipedia


vaughan

[czytaj: won] nazwisko


SJP.pl

Vaughan – miasto (ang. "city") w Kanadzie, w prowincji Ontario, w regionie York.

Liczba mieszkańców Vaughan wynosi 238 866. Język angielski jest językiem ojczystym dla 45,7%, francuski dla 0,7% mieszkańców (2006).

Wikipedia


vautrin

[czytaj: woTRĘ] główny bohater "Komedii ludzkiej" Honoriusza Balzaka


SJP.pl

Va

Wikipedia


vauxhall

[czytaj: woksl] marka samochodów


SJP.pl

Vauxhall Motors Ltd. – brytyjski producent samochodów osobowych i dostawczych z siedzibą w Luton działający od 1857 roku. Należy do międzynarodowego koncernu Stellantis.

Wikipedia


vba

skrót od: Visual Basic for Applications, w informatyce: język makrodefinicji umożliwiający rozbudowę aplikacji


SJP.pl


vbscript

w informatyce: język skryptowy stworzony przez Microsoft, uproszczona wersja języka Visual Basic


SJP.pl

VB

Wikipedia


vc

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pojemność życiowa (ang. )
  • węglik wanadu
  • VC – kod przypisany Saint Vincent i Grenadynom według standardu ISO 3166-1 alfa-2

Wikipedia


vc.

skrót od: violoncello (wiolonczela)


SJP.pl


vca

skrót od: Voltage Controlled Amplifier - wzmacniacz sterowany napięciem (rodzaj syntezatora)


SJP.pl


vcd

skrót od: Video Compact Disc - format będący poprzednikiem DVD, stworzony w 1993 roku


SJP.pl


vco

skrót od: Voltage Controlled Oscilator - generator sterowany napięciem (rodzaj syntezatora)


SJP.pl


vcr

[czytaj: fał-ce-ER] skrót od: Video Cassette Recording - pierwszy europejski format kaset do magnetowidów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • magnetowid
  • VCR (system kaset wideo)
  • Panhard VCR
  • VCR, singiel zespołu The xx

Wikipedia


veblen

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Veblen – miasto w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Marshall
  • Veblen (ang. Veblen Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Marshall
  • Oswald Veblen – matematyk
  • Thorstein Veblen – ekonomista i socjolog

Wikipedia


vectra

[czytaj: wektra] model samochodu marki Opel


SJP.pl

Vectra S.A. – spółka akcyjna z siedzibą w Gdyni, jeden z największych w Polsce operatorów telewizji kablowej. Oferuje swoje usługi w 439 miastach i według danych Polskiej Izby Komunikacji Elektronicznej, w 2019 posiadała ponad milion abonentów, czyli 22,3% rynku, co dawało jej drugie miejsce pośród wszystkich operatorów kablowych w Polsce.

Wikipedia


vedetta

[czytaj: weDETta] przestarzałe: popularna aktorka lub gwiazda filmowa; wedeta


SJP.pl

„Vedetta” – nazwa noszona na przestrzeni dziejów przez kilka okrętów Regia Marina i Marina Militare:

Wikipedia


vega

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alan Vega – amerykański piosenkarz i muzyk
  • Félix Lope de Vega Carpio – hiszpański dramaturg
  • Jurij Bartolomej Vega – słoweński matematyk i fizyk
  • Patryk Vega – polski reżyser
  • Suzanne Vega – amerykańska piosenkarka
  • Paz Vega – hiszpańska aktorka
  • Vega – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Oldham
  • Vega (ang. Vega Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Marshall
  • Wega – gwiazda
  • Wega – rakieta przeciwlotnicza
  • Vega (rakieta) – rakieta nośna
  • Vega (sondy) – seria radzieckich sond, która badała Wenus i kometę Halleya

Wikipedia


vegantin

nazwa handlowa historycznego leku rozkurczowego stosowanego przy skurczach przewodu pokarmowego, bolesnych miesiączkach i kolkach, zawierającego adyfeninę


SJP.pl


vegeta

mieszanka przypraw i suszonych warzyw używana do zup, dań mięsnych, warzywnych, duszonych i grillowanych; wegeta


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Vegeta (przyprawa) – mieszanka przyprawowo-warzywna firmy Podravka
  • Vegeta (Dragon Ball) – postać z mangi i anime Dragon Ball

Wikipedia


vel

albo, czyli (stosowane tylko przy zestawieniu określeń synonimicznych, przede wszystkim dwu nazwisk tej samej osoby); rzadziej: albo też, albo raczej; np. Pola Negri vel Apolonia Chałupiec


SJP.pl

spójnik

 (1.1) książk. albo, czyli, albo też (używane tylko dla połączenia określeń synonimicznych, szczególnie nazwisk, pseudonimów tej samej osoby)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednym z przedstawicieli pozytywizmu był Bolesław Prus vel Aleksander Głowacki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛl, AS: vel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrót v.; AKA, alias

Wiktionary


velarium

łac. zasłona chroniąca widzów starożytnych rzymskich amfiteatrów przed gorącem bijącym od słońca


SJP.pl

Ve

Wikipedia


veld

płaski step w południowo-wschodniej Afryce, zwykle z rzadka porośnięty krzewami i drzewami; veldt, afrik


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sophie in ’t Veld – holenderska polityk
  • Veld – nazwa Wyżyny Weldów w języku afrikaans
  • Feld
  • Rozendaalse Veld
  • Veldt

Wikipedia


veldshoens

[czytaj: weldszons] rodzaj butów z niewyprawionej skóry, podobny do mokasynów


SJP.pl


veldt

płaski step w południowo-wschodniej Afryce, zwykle z rzadka porośnięty krzewami i drzewami; veld, afrik


SJP.pl

veldt – nazwa zbiorowisk wysokich traw, typu sawanny wykształconych ponad górną granicą lasu w Afryce Południowej, na Wyżynie Weldów, a dokładnie na obszarze Wysokiego Weldu.

Wikipedia


veloce

określenie wykonawcze: lotnie, szybko; volante


SJP.pl


velostrada

droga szybkiego ruchu rowerowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) droga rowerowa przystosowana do szybkiego ruchu rowerów;

Wiktionary

Velostrada (rzadziej określana też mianem rowerostrady) – droga rowerowa, która w swym charakterze ma przypominać autostradę, zapewniając bezkolizyjne przecięcia z pozostałymi drogami, stanowiąc bezkolizyjną wersję dla rowerów. Profesor Andrzej Zalewski definiuje velostradę jako drogę do szybkich codziennych podróży rowerem na dystansach 5 – 30 km, drogę o podwyższonych standardach technicznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Jaworznie otwarto pierwszą w Polsce velostradę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) welostrada, rowerostrada

Wiktionary


velouté

[czytaj: weluTE] rodzaj ciepłego sosu na bazie rosołu


SJP.pl


velux

Velux (zapis stylizowany: VELUX) – duńskie przedsiębiorstwo z siedzibą w Hørsholm specjalizujące się w produkcji okien dachowych, świetlików, okien do płaskiego dachu, a także rolet i żaluzji, systemów inteligentnego domu i produktów montażowych przeznaczonych do instalacji okien dachowych.

Wikipedia


venclova

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antanas Venclova – litewski polityk i pisarz
  • Tomas Venclova – litewski poeta, eseista, publicysta, badacz i tłumacz literatury pięknej

Wikipedia


vendel

Vendel (bret. "Gwennel") – miejscowość i dawna gmina we Francji, w regionie Bretania, w departamencie Ille-et-Vilaine. W 2013 roku populacja ówczesnej gminy wynosiła 400 mieszkańców.

W dniu 1 stycznia 2019 roku z połączenia dwóch ówczesnych gmin – Saint-Georges-de-Chesné, Saint-Jean-sur-Couesnon, Saint-Marc-sur-Couesnon oraz Vendel – powstała nowa gmina Rives-du-Couesnon. Siedzibą gminy została miejscowość Saint-Jean-sur-Couesnon.

Wikipedia


vendergood

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. język sztuczny opracowany przez Williama Jamesa Sidisa

Wiktionary


vendetta

zwyczaj wywierania krwawej zemsty na sprawcy zabójstwa krewnego (lub na kimś z jego rodu); wendeta, wendetta, wróżda


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Vendetta – rodzaj zemsty
  • Vendetta – rodzaj noża
  • Vendetta – niemiecki zespół thrash metalowy
  • Wendeta – opowiadanie Honoriusza Balzaka
  • Vendetta – film z 1946
  • Vendetta – film z 1995
  • Vendetta – film z 1996
  • Vendetta – film z 1999
  • V jak vendetta – film z 2005
  • Vendetta – turecki serial telewizyjny
  • Vendetta – album rapera Mica Geronimo z USA
  • Vendetta – album-składanka Ersguterjunge (rap)

Wikipedia


vending

[czytaj: wending] sprzedaż towarów przez automaty


SJP.pl

rzeczownik

 (1.1) system dystrybucji produktów za pomocą maszyn sprzedających

 (1.2) nazwa branży związanej z automatami do sprzedaży

Wiktionary


vendingowy

→ vending


SJP.pl

Patrz:

vending

vendémiaire

[czytaj: wądemiER] pierwszy jesienny miesiąc we francuskim kalendarzu rewolucyjnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nazwa pierwszego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

Wiktionary

Vendémiaire (łac. "vindemia" = 'winobranie') – pierwszy miesiąc we francuskim kalendarzu rewolucyjnym i jednocześnie pierwszy miesiąc jesienny. Trwał od 22 września do 21 października.

Po vendémiaire następował miesiąc brumaire.

Wikipedia


venflon

rurka wprowadzana do żyły przy długotrwałym podawaniu leków; wenflon


SJP.pl


venta

dom zajezdny w Hiszpanii


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Windawa (lit., łot. Venta) – rzeka w północnej części Litwy i zachodniej części Łotwy (Kurlandia)
  • Wenta (lit. Venta) – miasto na Litwie, położone w okręgu szawelskim

Wikipedia


vento

model samochodu marki Volkswagen


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. mot. jeden z modeli samochodu marki Volkswagen

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilka lat jeździliśmy vento po wujku Cześku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃ntɔ, AS: vẽnto

Wiktionary


ventura

program komputerowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ventura w stanie Iowa
  • Ventura w stanie Kalifornia
  • Ventura w stanie Nowy Meksyk
  • Hrabstwo Ventura (ang. Ventura County) – hrabstwo w stanie Kalifornia
  • macOS Ventura – system operacyjny Apple

Wikipedia


venturi

Venturi – przedsiębiorstwo produkujące samochody sportowe i elektryczne mające swoją siedzibę w Monako. Dawniej przedsiębiorstwo mieściło się w Cholet i Couëron we Francji.

Wikipedia


ventôse

[czytaj: wąTOZ] szósty miesiąc we francuskim kalendarzu rewolucyjnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nazwa szóstego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

Wiktionary

Ventôse (z łac. "ventosus" = 'wietrzny') – szósty miesiąc we francuskim kalendarzu rewolucyjnym, trzeci i ostatni miesiąc zimy. Trwał od 19 lutego do 20 marca.

Wikipedia


venus

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Venus – film z 2006 roku
  • Venus – typ jachtów
  • „Venus” – szwedzki okręt z XVIII wieku
  • Venus – konkurs
  • – nieudana próba wejścia Microsoftu na rynek komputerów osobistych z dolnej półki w Chińskiej Republice Ludowej
  • Venus – zespół muzyczny disco polo
  • „Venus” – singel zespołu Shocking Blue; piosenka nagrana także (jako cover) m.in. przez zespół Bananarama
  • „Venus” – singel Lady Gagi
  • „Venus” – singel zespołu Ira, cover piosenki zespołu Shocking Blue
  • „Venus” – singel Bausy
  • Venus – album Zary Larsson
  • Venus – minialbum grupy Astro

Wikipedia


veracruz

[czytaj: weraKRUS]
1. miasto i stan w Meksyku;
2. miasto w Panamie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Veracruz – dawna nazwa gminy w prowincji Huesca
  • Veracruz – gmina w departamencie Copán
  • Veracruz – miasto w stanie Durango
  • Veracruz – miasto w stanie Veracruz
  • Veracruz – stan
  • Veracruz – miasto
  • CD Veracruz – klub piłkarski
  • Vera Cruz

Wikipedia


veraikon

1. chusta, którą Weronika podała Chrystusowi prowadzonemu na śmierć;
2. obraz z wizerunkiem cierpiącego Jezusa


SJP.pl

Ve

Wikipedia


veramid

historyczna nazwa handlowa leku przeciwbólowego i uspokajającego, zawierającego aminofenazon i barbital; Weramon


SJP.pl


verapamil

organiczny związek chemiczny stosowany w lekach przeciwnadciśnieniowych i przeciwarytmicznych; werapamil


SJP.pl


verbum

1. słowo, zwłaszcza wypowiedziane;
2. w językoznawstwie: czasownik


SJP.pl

Verbum – katolicki kwartalnik kulturalno-religijny wydawany w latach 1934–1939 w Warszawie, założony przez ks. Władysława Korniłowicza związany z prowadzonym przez Zgromadzenie ss. Franciszkanek Zakładem dla Ociemniałych w Laskach. Jego pierwszym redaktorem był Konrad Górski, następnie ks. Korniłowicz. Z pismem tym – jako krytyczka literacka i filozofka – współpracowała Teresa Landy.

Wikipedia


verbungos

taniec węgierski; verbunkos


SJP.pl


verbunkos

taniec węgierski; verbungos


SJP.pl


vercelli

[czytaj: werCZElli] miasto we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w Piemoncie, stolica prowincji Vercelli (1.2);

 (1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w Piemoncie;

Wiktionary

(wł. wym., pol. uproszczona: "werczelli"; piem. Vërsèj) – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Piemont, w prowincji Vercelli.

Vercelli położone jest na Nizinie Padańskiej, nad rzeką Sesia (dopływ Padu). Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 44 950 osób, 569 os./km². Ośrodek handlowy regionu rolniczego (głównie uprawa ryżu). Przemysł maszynowy, chemiczny, włókienniczy, cementowy, drzewny, spożywczy oraz zakłady produkujące instrumenty muzyczne. Węzeł kolejowy i drogowy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Św. Euzebiusz wyróżniał się głęboką wiedzą, miał wielu wybitnych uczniów. Według świadectwa św. Ambrożego miał założyć w Vercelli klasztor męski i żeński, pierwsze w Europie wspólnoty cenobityczne.

Wiktionary


vercors

[czytaj: werKOR] masyw górski we Francji


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Vercors – wapienny masyw górski we Francji
  • Vercors – francuski pisarz

Wikipedia


verdana

czcionka komputerowa


SJP.pl

Verdana – popularny krój pisma dostępny w postaci fontu TrueType, zaprojektowany przez Matthew Cartera, z hintingiem przygotowanym przez Thomasa Ricknera. Celem była maksymalna czytelność na ekranie, nawet przy niewielkim stopniu pisma. Swoją premierę Verdana miała 8 lipca 1996 roku. Nazwa pochodzi od angielskiego przymiotnika "verdant" określającego odcień zieleni. Verdana została zaprojektowana w Seattle charakteryzującym się dużą powierzchnią obszarów zieleni miejskiej.

Wikipedia


verdi

Giuseppe Verdi (1813-1901); kompozytor włoski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Verdi – jednostka osadnicza w USA, w Kalifornii, w hrabstwie Sierra
  • Verdi – obszar niemunicypalny w USA, w Kansas, w hrabstwie Ottawa
  • Verdi – jednostka osadnicza w USA, w Nevadzie, w hrabstwie Washoe
  • Verdi Township – township w USA, Minnesocie, w hrabstwie Lincoln
  • Frank Verdi (1926–2010) – amerykański baseballista
  • Giuseppe Verdi (1813–1901) – włoski kompozytor romantyczny
  • Luigi Verdi (ur. 1958) – włoski kompozytor i dyrygent
  • Robert Verdi (ur. 1968) – amerykańska osobowość telewizyjna
  • Simone Verdi (ur. 1992) – włoski piłkarz
  • (3975) Verdi – planetoida z pasa głównego asteroid
  • Verde

Wikipedia


verdiowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) szt. związany z twórczością Giuseppego Verdiego

Wiktionary


verdun

[czytaj: werDĘ] miasto we Francji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) geogr. miasto w północnej Francji, w Lotaryngii;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Verdun – francuska gmina w regionie Lotaryngia, miejsce zawarcia ważnego traktatu w r. 843 i słynnej bitwy (1916)
  • Verdun – francuska gmina w regionie Midi-Pireneje
  • Verdun – dzielnica Montrealu
  • Verdun – wieś w Słowenii, w gminie miejskiej Novo Mesto
  • Verdun – kraina w stworzonym przez Andrzeja Sapkowskiego świecie
  • Verdun – francuski niszczyciel z okresu II wojny św. typu Guepard (2400-tonowego)
  • Verdun – gra komputerowa z 2015 roku
  • Bitwa pod Verdun
  • Traktat w Verdun

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy mój starszy brat wrócił z wojny miał na czole srebrną gwiazdkę a pod gwiazdką przepaść / to odłamek szrapnela trafił go pod Verdun…

Wiktionary


verheugen

nazwisko


SJP.pl


verhofstadt

[czytaj: ferhofstat] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dirk Verhofstadt – belgijski teoretyk liberalizmu, brat Guya
  • Guy Verhofstadt – belgijski polityk, premier Belgii, brat Dirka

Wikipedia


veritas

z łaciny: prawda


SJP.pl

Veritas (Prawda) – rzymskie uosobienie (personifikacja) prawdy.

Była córką Saturna, zaś jej córką była Cnota. Wizerunkiem Prawdy jest dziewica w białej szacie. W mitologii greckiej znana jako Aletheia.

Wikipedia


verlaine

[czytaj: werLEN] nazwisko francuskie, m.in. Paul Verlaine (1844-1896) - poeta francuski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Verlaine – gmina w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Huy
  • Verlaine – dzielnica (deelgemeente) gminy Neufchâteau w Regionie Walońskim, w prowincji Luksemburg, w okręgu Neufchâteau
  • Verlaine-sur-Ourthe – dzielnica (deelgemeente) gminy Durbuy w Regionie Walońskim, w prowincji Luksemburg, w okręgu Marche-en-Famenne
  • Louis Verlaine – belgijski profesor
  • Paul Verlaine – francuski poeta
  • Verlaine – krater narsjańśki

Wikipedia


verlan

w języku francuskim: przestawienie sylab w celu utworzenie nowych słów slangu


SJP.pl

Ve

Wikipedia


vermont

stan w USA


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. stan na wschodzie Stanów Zjednoczonych;

Wiktionary

Vermont (wym. //) – stan w północno-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, położony w regionie Nowej Anglii.

Na północy graniczy z Kanadą, na południu ze stanem Massachusetts, na wschodzie z New Hampshire, a na zachodzie z Nowym Jorkiem.

Wikipedia


verne

[czytaj: Wern] Juliusz (albo Jules) Verne (1828-1905), pisarz francuski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jules Verne – francuski pisarz, jeden z pionierów gatunku science fiction
  • Michel Verne – francuski pisarz, syn Jules'a Verne’a
  • Paul Verne – francuski pisarz i marynarz, brat Jules'a Verne’a
  • Verne – francuskie miasto
  • Verne – rzeka w południowej Francji
  • La Verne – miasto w Kalifornii
  • Verne – chorwacki producent elektrycznych robotaksówek
  • ATV Jules Verne – Automatyczny Statek Transportowy

Wikipedia


veronese

[czytaj: weroneze] malarz włoski (1528-1588)


SJP.pl


veronica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Veronica – protokół wyszukiwarek internetowych
  • Veronica – nazwa naukowa rodzaju roślin przetacznik

Wikipedia


verrocchio

[czytaj: weROKkjo] nazwisko, m.in. Andrea del Verrocchio (1435-1488), rzeźbiarz wczesnego renesansu


SJP.pl


vers

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Vers – gmina w regionie Burgundia
  • Vers – gmina w regionie Midi-Pireneje
  • Vers – gmina w regionie Rodan-Alpy
  • Vers-en-Montagne – gmina
  • Vers-Pont-du-Gard – gmina
  • Vers-sous-Sellières – gmina
  • Vers-sur-Méouge – gmina
  • Vers-sur-Selle – gmina
  • Vers – osada (buurt) w Willemstadzie, w kraju autonomicznym Curaçao
  • Vers – termin literacki
  • Les Pechs du Vers
  • Saint-Clément-de-Vers

Wikipedia


versace

[czytaj: wersacze]
1. nazwisko, m.in. Gianni Versace (1947-1997) - włoski projektant mody;
2. firma i marka o światowej renomie


SJP.pl

Gianni Versace S.p.A. (), znany jako Versace – włoski dom mody, założony przez Gianniego Versace w 1978 roku we Włoszech.

Wikipedia


verse

z łaciny: przeciwko; kontra; versus, vs, vs.;
1. słowo używane w tekście między pojęciami lub wielkościami przeciwstawnymi, np. dwoma zmiennymi;
2. słowo używane między nazwiskami lub nazwami przeciwników, np. stron procesu, zawodników sportowych


SJP.pl


verso

łac.
1. odwrotna, lewa strona zapisanej karty (manuskryptu);
2. w książce: strona parzysta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) typogr. odwrotna (lewa) strona karty;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Strony verso oznaczane są numerami parzystymi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odwrocie

Wiktionary


versus

z łaciny: przeciwko; kontra; verse, vs, vs.;
1. słowo używane w tekście między pojęciami lub wielkościami przeciwstawnymi, np. dwoma zmiennymi;
2. słowo używane między nazwiskami lub nazwami przeciwników, np. stron procesu, zawodników sportowych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Versus (później NBC Sports Network) – stacja telewizyjna należąca do korporacji Comcast
  • Versus – amerykański zespół muzyczny
  • Versus – album studyjny szwedzkiej grupy muzycznej The Haunted
  • Versus – minialbum Ushera
  • Versus – singel Tomcrafta

Wikipedia


vert

sport wyczynowy na rowerze typu BMX, polegający na wykonywaniu ewolucji w powietrzu na rampie w kształcie półrury


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Vert (Landy) – francuska gmina w regionie Akwitania
  • Vert (Yvelines) – francuska gmina w regionie Île-de-France
  • Vert (Deux-Sèvres) – francuska gmina w regionie Poitou-Charentes
  • Vert (typ rampy)
  • Vert – dyscyplina BMX

Wikipedia


verte

łac. odwróć (kartkę) na drugą stronę


SJP.pl

Verte (z łac. „odwróć”) – słowo umieszczane na końcu stronicy (recto), wskazujące znajdowanie się dalszego ciągu tekstu na odwrocie (na stronie verso).

"Verte" jest głównie umieszczane na ulotkach i folderach, a także na notatkach odręcznych, kiedy zachodzi obawa niedomyślenia się przez czytelnika znajdowania się dalszego ciągu na odwrocie (głównie wtedy, gdy z tekstu nie wynika jego kontynuacja).

Wikipedia


vertical

[czytaj: wertikal] rodzaj pionowej żaluzji, zasłony ze sztywnego materiału; wertikal, wertykal


SJP.pl

Vertical – polska powieść fantastycznonaukowa autorstwa Rafała Kosika, wydana w 2006 r. przez wydawnictwo Powergraph (). Druga powieść tego autora (pierwszą był "Mars").

Wikipedia


vertugadin

[czytaj: wertigadę] z francuskiego: rodzaj krynoliny


SJP.pl


vesa

skrót od: Video Electronic Standards Association, w informatyce: standardy kart graficznych oraz monitorów, ustalone przez producentów


SJP.pl

VE

Wikipedia


veto

1. weto;
a) sprzeciw;
b) niedopuszczenie do przyjęcia uchwały;
c) w polityce: prawo głowy państwa do zgłoszenia sprzeciwu wobec uchwały
2. dawniej: zasada pozwalająca na zerwanie sejmu wskutek protestu jednego z posłów; liberum veto


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • veto – prawo wyrażenia sprzeciwu wobec dowolnej decyzji
  • Veto – gra karciana
  • Veto – polski magazyn konsumentów
  • Veto – album niemieckiej grupy muzycznej Heaven Shall Burn
  • Veto – polskie stowarzyszenie zajmujące się prawami ucznia
  • V.E.T.O. – polska grupa hip-hopowa
  • Weto

Wikipedia


vetulani

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Rodzina Vetulanich – polska rodzina pochodzenia włoskiego.
  • Adam Vetulani (1901–1976) – historyk prawa, kanonista, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego
  • Agnieszka Vetulani-Cęgiel (ur. 1981) – politolożka i prawoznawczyni, profesorka Collegium Polonicum Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Armand Vetulani (1909–1994) – kurator, krytyk i historyk sztuki, dyrektor Centralnego Biura Wystaw Artystycznych
  • Cecylia Vetulani (1908–1980) – historyczka sztuki, konserwatorka zabytków, kustoszka Muzeum Mazurskiego
  • Franciszek Vetulani (1856–1921) – inżynier meliorant, urzędnik i działacz społeczny
  • Grażyna Małgorzata Vetulani (ur. 1956) – filolożka i językoznawczyni, profesorka Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Irena Vetulani (1904–1975) – biolożka, popularyzatorka nauki
  • Jerzy Vetulani (1936–2017) – psychofarmakolog, neurobiolog, biochemik, profesor Instytutu Farmakologii PAN
  • Kazimierz Vetulani (1889–1941) – inżynier, teoretyk budownictwa, profesor Politechniki Lwowskiej
  • Krystyna Vetulani-Belfoure (1924–2004) – tłumaczka, nauczycielka i pisarka
  • Maria Vetulani (1910–1995) – doktorka medycyny, lekarka chirurgii stomatologicznej, działaczka społeczna

Wikipedia


veturilo

sieć wypożyczalni rowerów miejskich


SJP.pl

Veturilo, Warszawski Rower Publiczny – system samoobsługowych wypożyczalni rowerów miejskich, działający w ramach Warszawskiego Transportu Publicznego (WTP), organizowany przez Zarząd Dróg Miejskich (ZDM) w Warszawie od sierpnia 2012. Działa przez 9 miesięcy w roku, od 1 marca do 30 listopada. Do 2015 roku był zarządzany przez Zarząd Transportu Miejskiego (ZTM).

Wikipedia


vevey

Ve

Wikipedia


vga

[czytaj: fał-gie-A] skrót od: Video Graphics Array - standard komputerowych kart graficznych


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) inform. jeden ze standardów komputerowych kart graficznych;

 (1.2) inform. jeden ze standardów interfejsu i złączy komputerowych kart graficznych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fawʲ‿ɟɛ‿ˈa, AS: fau̯ʹ‿ǵe‿a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) D-SUB

Wiktionary


vhf

[czytaj: fał-ha-EF] skrót od: Very High Frequency - międzynarodowe oznaczenie zakresu fal radiowych o częstotliwości 30-300 MHz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) fale ultrakrótkie, UKF

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faw‿xa‿ˈɛf, AS: fau̯‿χa‿ef

Wiktionary


vhs

standard produkcji kaset przeznaczonych do dokonywania i odtwarzania zapisu audiowizualnego


SJP.pl

VHS (ang. "Video Home System") – standard zapisu i odtwarzania kaset wideo przeznaczony dla rynku konsumenckiego.

Wikipedia


vi

liczba rzymska oznaczająca "6"


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Vi – miejscowość w gminie Vig-Mnelë
  • Vî-Walefe – walońska nazwa miejscowości Vieux-Waleffe
  • Vi – miejscowość w Gävleborgs län
  • Vi – miejscowość w gminie Sundsvall
  • Vị Thanh – miasto
  • Vi – (pol. My) – miesięcznik wychodzący w Szwecji od 1913 roku
  • VI – cyfra 6 w rzymskim systemie liczbowym
  • VI – kod ISO 3166 oznaczający Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych
  • VI – album studyjny niemieckiego rapera Sido
  • vi – edytor tekstu dla systemów zgodnych z Unix specyfikowany przez Single UNIX Specification oraz POSIX,
  • vi – kod ISO 639-1 oznaczający język wietnamski
  • „Vi kommer alltid ha Paris” – utwór Veroniki Maggio

Wikipedia


via

[czytaj: wija] książkowo: przez, poprzez, za pośrednictwem (głównie dla określenia celu podróży)


SJP.pl

przyimek

 (1.1) …służący do określenia miejscowości, przez którą przebiega trasa podróży lub transportu

 (1.2) książk. przez, poprzez, za pomocą, za pośrednictwem

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) droga w wyrażeniach typu via crucis, via illuminativa, via purgativa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • VIA Rail – przedsiębiorstwo należące do rządu Kanady obsługujące międzymiastowe pociągi pasażerskie
  • VIA Technologies – tajwański producent układów scalonych
  • Via – album Mariny Arcangeli
  • Air Via – bułgarska linia lotnicza
  • Via – Katolickie Radio Rzeszów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przyjechałyśmy do Katowic via Mikołów.

 (1.2) Przeciąłem wreszcie i pędzę do końca liny związanej via bambus i superhak z końcówką fału.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲija, AS: vʹii ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przez

Wiktionary


viadrina

Uniwersytet Viadrina z Frankfurtu nad Odrą


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Europejski Uniwersytet Viadrina (niem. Europa-Universität Viadrina) we Frankfurcie nad Odrą (założony 1991)
  • Uniwersytet Viadrina (łac. Universitas literarum Viadrina, niem. Brandenburgische Universität Frankfurt) we Franfurcie nad Odrą (1506–1811)
  • wczesna nazwa Uniwersytetu Wrocławskiego po 1811, tj. po połączeniu frankfurckiego Uniwersytetu Viadrina z wrocławską Akademią Leopoldyńską:
    • oficjalna, łac. Universitas litterarum Viadrina Vratislaviensis
    • nieoficjalna, łac. Academia Viadrina Vratislaviensis
    • skrócona, z łac. Viadrina (używana w wielu językach)
  • Euroregion Pro Europa Viadrina z siedzibą w Dobroszynie koło Kostrzyna nad Odrą (utworzony 1993)

Wikipedia


viagra

nazwa handlowa leku stosowanego w leczeniu zaburzeń erekcji, zawierającego syldenafil


SJP.pl


viareggio

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto we Włoszech, w Toskanii;

Wiktionary

Viareggio – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Toskania, w prowincji Lukka. Według danych na rok 2009 gminę zamieszkiwało 64 081 osób, 2010,7 os./km².

Viareggio jest ośrodkiem przemysłowym (przemysł stoczniowy, rybołówstwo), rzemieślniczym oraz rolniczym (uprawa kwiatów), ponadto jest turystycznym kurortem nadmorskim. Odbywa się tutaj co roku Karnawał Viareggio, który gromadzi około 200 tys. uczestników. W mieście znajdują się zabytki architektury eklektycznej, art nouveau oraz art déco.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odpoczywaliśmy w Viareggio nad Morzem Tyrreńskim.

 (1.1) Otrzymałem odpowiedź, że mnie oczekują, ale nie w Bagni San Giuliano, ale w Viareggio. Nie miałem nic przeciwko temu, zwłaszcza że z Viareggio tak do Lukki jak do Pizy jedzie się tylko pół godziny koleją. O Viareggio poprzednio mało słyszałem; wiedziałem tylko, że są to przede wszystkim ściśle włoskie kąpiele morskie i że tam zazwyczaj ambasada rosyjska w Rzymie lato przepędza. Położenie Viareggia nie bardzo mi dogadzało, mieścina ta leży już bowiem tam, gdzie właściwie skończyła się Riviera di Levante ze swoimi malowniczymi górami, a zaczynają się już bagniste okolice Pizy i Livorna, zanadto przypominające – malarię.

 (1.1) Wreszcie wyruszamy do Genui, aby dotrzeć do celu podróży, do Viareggia.

 (1.1) Niewielka Republika Lukki, dotykająca morza nadbrzeżem Viareggia, licząca około 120000 mieszkańców, rządzonych przez szlachtę i kler, była mocno niezadowolona z wcielenia jej ostatnim traktatem do Królestwa Etrurii.

Wiktionary


viatoll

[czytaj: wiatol] system elektronicznego poboru opłat na autostradach; wiatolek


SJP.pl

vi

Wikipedia


vibe

[czytaj: wajb] pozytywne emocje lub dobra atmosfera


SJP.pl

„Vibe” – amerykański magazyn muzyczny założony przez Quincy'ego Jonesa w 1993 roku. Publikacja poświęcona jest przede wszystkim artystom hip-hopowym i R&B.

Wikipedia


vibrato

falowanie częstotliwości i natężenia dźwięku uzyskiwane przez śpiewaka lub instrumentalistę (w grze na instrumentach smyczkowych i dętych); wibracja, wibrato


SJP.pl

rzeczownik

 (1.1) muz. określenie wykonawcze wibracji dźwięku lub głosu;

Wiktionary

Vi

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲiˈbratɔ, AS: vʹibrato

Wiktionary


viburnum

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Viburnum – kalina, rodzaj roślin z rodziny piżmaczkowatych
  • Viburnum – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Missouri

Wikipedia


vicenza

[czytaj: wiczenca] miasto we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina w północno-wschodnich Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska;

 (1.2) geogr. adm. prowincja w północno-wschodnich Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska;

Wiktionary

(, pol. uproszczona: "wiczenca") – miasto i gmina w północno-wschodnich Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska, w prowincji Vicenza. Leży u podnóży Alp Weneckich, nad rzeką Bacchiglione w dorzeczu Brenty, w odległości ok. 60 km na zachód od Wenecji i ok. 200 km na wschód od Mediolanu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najlepsze gliny kaolinowe eksploatowane są na Sardynii, pod Vicenzą, w Toskanii i Lacjum.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wicentyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Vicetia, daw. Vicentia

Wiktionary


vichy

[czytaj: wiSZI]
1. miasto we Francji;
2. sól Vichy - mieszanina soli z leczniczej wody mineralnej z uzdrowiska Vichy;
3. rząd Vichy - (lipiec 1940 - sierpień 1944) francuski rząd utworzony przez marszałka Ph. Pétaina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w środkowej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy;

Wiktionary

Vichy (, Vichèi) – miasto i gmina w środkowej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Allier, na Masywie Centralnym.

Wikipedia


vichyssoise

[czytaj: wiszisŁAZ] z francuskiego: rodzaj gęstej zupy z przetartych ziemniaków


SJP.pl

Vichyssoise – zupa kuchni francuskiej przyrządzana ze zblendowanych porów, ziemniaków, cebuli, bulionu drobiowego i śmietany. Zupę tę zazwyczaj serwuje się na zimno, jednak niekiedy również na gorąco.

Wikipedia


vico

[czytaj: WIko] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Vico – gmina
  • Vico Morcote – gmina w kantonie Ticino, w okręgu Lugano
  • Vico Canavese – gmina
  • Vico del Gargano – gmina
  • Vico Equense – gmina
  • Vico nel Lazio – gmina
  • Lago di Vico – jezioro
  • Antonio Vico – włoski duchowny
  • Federico Vico – hiszpański piłkarz
  • Francesco de Vico – włoski astronom
  • Giambattista Vico – włoski filozof
  • Jovica Vico – bośniacki piłkarz

Wikipedia


victor

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Victor – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie San Joaquin
  • Victor – miasto w stanie Kolorado, w hrabstwie Teller
  • Victor – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Teton
  • Victor – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Poweshiek
  • Victor – jednostka osadnicza w stanie Montana, w hrabstwie Ravalli
  • Victor – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Ontario
  • Victor – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Ontario
  • Victor (ang. Victor Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie DeKalb
  • Victor (ang. Victor Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Osborne
  • Victor (ang. Victor Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Clinton
  • Victor (ang. Victor Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Wright
  • Victor (ang. Victor Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Ontario

Wikipedia


victoria

[czytaj: wiktorja] przestarzale: zwycięstwo; wiktoria


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Seszeli;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Victoria – planetoida o numerze katalogowym 12
  • Victoria – krater marsjański
  • Victoria – nazwa kameruńskiego miasta Limbé do 1982 roku
  • Victoria – miejscowość w Południowej Afryce
  • Victoria – stolica Seszeli
  • Victoria – departament w prowincji Entre Ríos
  • Victoria – miasto w prowincji Buenos Aires
  • Victoria – miasto w prowincji Entre Ríos
  • Victoria – miasto w regionie Araukania
  • Victoria – miasto w parafii Saint Mark
  • Victoria – miejscowość w regionie Demerara-Mahaica
  • Victoria – gmina w departamencie Yoro

Wikipedia


vidal

nazwisko


SJP.pl

Vidal, właśc. Sylvio Vidal Leite Ribeiro (ur. 1 października 1896 w Rio de Janeiro) – piłkarz brazylijski grający na pozycji środkowego obrońcy.

Całą piłkarską karierę Vidal spędził w klubie Fluminense FC, w którym występował w latach 1913–1921.

Największymi sukcesem w karierze klubowej Vidala było trzykrotne zdobycie mistrzostwa Stanu Rio de Janeiro – Campeonato Carioca w 1917, 1918 i 1919 roku.

Wikipedia


vide

[czytaj: wide]
1. patrz, zobacz - wskazówka odsyłająca do innego fragmentu tekstu;
2. w muzyce: wskazówka w nutach pozwalająca opuścić partię utworu zawartą pomiędzy sylabami "vi-de"


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) wskazówka odsyłająca do innego miejsca w tekście

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲidɛ, AS: vʹide

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) patrz

Wiktionary


videlicet

[czytaj: wiDElicet] z łaciny: oczywiście, ma się rozumieć


SJP.pl


videmat

książkowo: pisemne potwierdzenie tego, że dokument został przeczytany przez określoną osobę, która zapoznała się z jego treścią


SJP.pl


video

wideo;
1. technika rejestrowania na taśmie magnetycznej obrazu i dźwięku;
2. potocznie: sprzęt służący do rejestrowania w technice o tej samej nazwie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • w technologii:
    • wideo
    • magnetowid
  • w muzyce:
    • Video (zespół muzyczny)
    • Video (album 2 plus 1)
    • Video (singel)

Wikipedia


videoblog

internetowy pamiętnik w postaci nagrań wideo; vlog, wideoblog


SJP.pl


videoblogerka

→ videobloger


SJP.pl

Patrz:

videobloger

videocast

[czytaj: wideokast] podcast w formie wideo; wideocast, wideokast


SJP.pl


videoclip

ilustracja filmowa piosenki; clip, klip, teledysk, wideoklip


SJP.pl


videofon

aparat telefoniczny lub domofon zaopatrzony w kamerę i monitor; wideofon


SJP.pl


videokaseta

kaseta z taśmą magnetyczną, przeznaczona do rejestrowania obrazu i dźwięku oraz do odtwarzania w magnetowidzie; wideokaseta


SJP.pl


videoklip

ilustracja filmowa piosenki; klip, teledysk, clip, videoclip, wideoklip


SJP.pl


videotelefon

aparat telefoniczny zaopatrzony w kamerę i monitor; wideotelefon, wideofon, videofon


SJP.pl


videowall

[czytaj: widjołol lub wideołol] duży ekran złożony z monitorów przy scenie, stadionie itp., na którym wyświetlają się aktualne wydarzenia


SJP.pl


vidi

łac.
1. widziałem (stwierdzone podpisem, że się widziało, np. umowę);
2. veni, vidi, vici - przyszedłem, zobaczyłem, zwyciężyłem (słowa J. Cezara kierowane do senatu, informujące o zwycięstwie Cezara nad Farnacesem w 47 r. p.n.e.)


SJP.pl


vidor

nazwisko


SJP.pl

Vidor – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska, w prowincji Treviso.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 3752 osoby, 277,5 os./km².

Wikipedia


vidyjo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wideo

Wiktionary


vidżej

widżej, VJ;
1. twórca wizualnej oprawy koncertu lub imprezy muzycznej;
2. prezenter nagrania wideo w dyskotece lub telewizji


SJP.pl


vienne

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto nad Rodanem, położone w południowo-wschodniej Francji w departamencie Isère;

 (1.2) geogr. rzeka w zachodniej Francji, lewy dopływ Loary;

 (1.3) geogr. adm. francuski departament położony w regionie Nowa Akwitania;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Vienne – departament w regionie Nowa Akwitania
  • Vienne – miasto w departamencie Isère, nad Rodanem
  • Vienne – okręg
  • Vienne – potok, dopływ Sekwany
  • Vienne – rzeka, dopływ Loary
  • Vienne – rzeka, dopływ Saâne
  • Vienne – hrabstwo
  • Haute-Vienne

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cztery lata później, w 1311 r., w trakcie soboru w Vienne, wielki mistrz zakonu szpitalników Fulko z Villaret, oznajmił królowi Filipowi IV, że jego zakon jest gotowy podjąć się poniesienia największego ciężaru w planowaćanowanej krucjacie.

 (1.1) Jedynie w Vienne pozostał frankijski garnizon wojskowy, wspierający sojusznika Chlodwiga – Godegizila.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. vienneński, wieneński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Wienna

Wiktionary


vienneński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Vienne, dotyczący Vienne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Vienne

 przym. wieneński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieneński

Wiktionary


vientiane

[czytaj: wienTJAN] stolica Laosu; Wientian


SJP.pl


vietcong

[czytaj: wietkong] komunistyczne oddziały partyzanckie w Wietnamie Południowym; Wietkong


SJP.pl

Zobacz też: Vietcong (gra komputerowa).

Vietcong ( Việt Cộng) – nazwa stworzona przez południowowietnamskich polityków i przyjęta przez żołnierzy amerykańskich, a potem przez światowe media, na określenie partyzantów należących w czasie wojny wietnamskiej do Narodowego Frontu Wyzwolenia Wietnamu Południowego ( National Front for the Liberation of South Vietnam, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam).

Wikipedia


vigilantes

[czytaj: widżilentiz] z angielskiego: nieformalna grupa strzegąca porządku, nieposiadająca prawnej legitymacji do swoich działań


SJP.pl


vigny

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Vigny (Dolina Oise) – francuska gmina w regionie Île-de-France
  • Vigny (Mozela) – francuska gmina w regionie Lotaryngia

Wikipedia


vigo

miasto we wschodniej Hiszpanii


SJP.pl

Vigo (ˈbiɣo) – największe obok A Coruñi miasto hiszpańskiej Galicji, w pobliżu granicy z Portugalią, nad Atlantykiem.

Wikipedia


vigoreksja

obsesyjne dbanie o utrzymanie wysportowanej sylwetki


SJP.pl


vigoroso

[czytaj: wigorozo] z włoskiego, muzyczne określenie wykonawcze: energicznie, żywiołowo


SJP.pl


vihuela

hiszpański strunowy instrument muzyczny


SJP.pl

Vihuela nazwa odnosząca się do dwóch różnych rodzajów instrumentów strunowych szarpanych podobnych do gitary: występującej w XV i XVI w. vihueli hiszpańskiej, zwykle z 5 lub 6 chórami (parami strun), oraz vihueli meksykańskiej, pięciostrunowego instrumentu używanego przez grupy mariachi.

Wikipedia


vii

liczba rzymska oznaczająca "7"


SJP.pl


viii

liczba rzymska oznaczająca "8"


SJP.pl


vijay

Jo

Wikipedia


viking

[czytaj: wajkink]
1. próbnik kosmiczny;
2. czcionka komputerowa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Minnesota Vikings – zawodowy zespół futbolu amerykańskiego z siedzibą w Minneapolis, w stanie Minnesota
  • Viking Gdynia – klub koszykarski
  • Viking FK – norweski klub piłkarski
  • Víkingur Reykjavík – klub piłkarski pochodzący ze stolicy Islandii, Reykjavíku
  • Viking Award – nagroda dla najlepszego szwedzkiego hokeisty w lidze NHL
  • Viking – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Marshall
  • Viking (ang. Viking Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Marshall
  • Viking (ang. Viking Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Richland
  • Viking (ang. Viking Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Traill
  • Viking (ang. Viking Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Perkins
  • MF Viking XPRS – pasażersko-samochodowy prom fińskiego armatora Viking Line pływający po Bałtyku na trasie Helsinki – Tallinn
  • Viking Eggeling – szwedzki artysta, grafik, filmowiec, przedstawiciel dadaizmu

Wikipedia


viktor

imię męskie


SJP.pl

Eric Thompson (ur. 4 grudnia 1980 w Grande Prairie w Albercie) – kanadyjski wrestler, który był najbardziej znany ze swoich występów WWE pod pseudonimem ringowym Viktor. Jest członkiem tag-teamu The Ascension, gdzie wraz z Konnorem jest byłym posiadaczem pasa NXT Tag Team Championship.

Wikipedia


vila

stolica Vanuatu; Port Vila


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Vila – wieś
  • Vila Flores – miasto
  • Vila Lângaro – miasto
  • Vila Maria – miasto
  • Vila Valério – miasto
  • Vila Velha – miasto
  • Vila-real – miasto
  • Vila-rubla – miasto
  • Vila do Conde – miejscowość
  • Vila do Corvo – miasto
  • Vila do Porto – miejscowość
  • Vila Franca do Campo – miejscowość

Wikipedia


villafranca

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Villafranca d’Asti
  • Villafranca di Verona
  • Villafranca in Lunigiana
  • Villafranca Padovana
  • Villafranca Piemonte
  • Villafranca Sicula
  • Villafranca Tirrena
  • Villafranca
  • Villafranca de los Barros
  • Villafranca del Bierzo
  • Vilafranca de Bonany
  • Villafranca de los Caballeros

Wikipedia


villahermosa

Villahermosa (hiszp. "Piękne Miasto", nahuatl "Cualnezcāltepēc") – meksykańskie miasto przemysłu naftowego nad rzeką Grijalva, stolica stanu Tabasco.

Do 1915 roku miasto nosiło nazwę "San Juan Bautista".

Znajduje się tutaj rafineria ropy naftowej. Villahermosa leży w regionie rolniczym, w którym uprawia się kawę, kakao i trzcinę cukrową.

Wikipedia


villancico

[czytaj: wijansiko] z hiszpańskiego:
1. rodzaj dawnego utworu poetycko-muzycznego, popularnego na Półwyspie Iberyjskim i Ameryce Południowej;
2. hiszpańska kolęda


SJP.pl

Villancico – hiszpański gatunek pieśni i poezji wykonywanej bez lub z akompaniamentem instrumentów, utrwalony w XV wieku, rozwijany i zmieniający formę do współczesności, kiedy począwszy od XX wieku stał się synonimem hiszpańskiej kolędy. Wg niektórych muzykologów, w XVI wieku na terenach Hiszpanii, Portugalii, Niderlandów, południowych Włoch i Nowego Świata villancico był bardziej popularny od dominującego wówczas na pozostałych obszarach Europy madrygału.

Wikipedia


villanella

żywa, pogodna pieśń neapolitańska z XVI w.


SJP.pl

Villanella, villanesca (wł. "villano" - wieśniak, parobek) – w okresie renesansu typ wielogłosowej pieśni włoskiej, charakteryzujący się - w odróżnieniu od madrygału - prostą, homofoniczną fakturą oraz budową zwrotkową. Często wykazuje związki z muzyką ludową.

Wikipedia


villas

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Villas – jednostka osadnicza w stanie Floryda, w hrabstwie Lee
  • Villas – jednostka osadnicza w stanie New Jersey, w hrabstwie Cape May
  • André Villas-Boas (ur. 1977) – portugalski trener piłkarski
  • Violetta Villas (1938-2011) – polska piosenkarka
  • Villa
  • Villaz

Wikipedia


villon

[czytaj: wiJĄ albo wiJON] nazwisko francuskie, m.in. Francois Villon (1431-1464) - poeta francuski


SJP.pl

Villon – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Yonne.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 113 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 12 osób/km² (wśród 2044 gmin Burgundii Villon plasuje się na 797. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 964.).

Wikipedia


vilmela

strunowy instrument muzyczny pochodzenia hiszpańskiego


SJP.pl


vilski

→ Vila (stolica Vanuatu)


SJP.pl


vin

[czytaj: win] skrót od: Vehicle Identification Number - złożone zestawienie znaków przyporządkowane pojazdowi przez producenta w celu jego identyfikacji


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) mot. unikatowy numer pojazdu przyporządkowany przez producenta w celu identyfikacji;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Rober van der Vin – holenderski kolarz
  • vin – szósta listera alfabetu gruzińskiego
  • VIN – numer identyfikacyjny pojazdu
  • Ménil-Vin
  • Vien
  • Win

Wikipedia


vina

staroindyjski instrument strunowy szarpany, przypominający lutnię, budowany w wielu odmianach; wina, bina


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Vina – jednostka osadnicza w USA, w stanie Kalifornia, w hrabstwie Tehama
  • Vina – miasto w USA, w stanie Alabama, w hrabstwie Franklin
  • Vina – departament w Kamerunie
  • Vina – rzeka w Afryce
  • Vina – indyjski instrument muzyczny

Wikipedia


vinaigrette

[czytaj: winegret] winegret;
1. sos przygotowywany z octu, oliwy, wody, czosnku, cukru itp.;
2. sałatka przyprawiona sosem o tej samej nazwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zob. winegret.

Wiktionary


vincennes

[czytaj; węSEN] miasto we Francji


SJP.pl

Vincennes – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Île-de-France, w departamencie Dolina Marny, na przedmieściach Paryża.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 42 267 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 22 129 osób/km² (wśród 1287 gmin regionu Île-de-France Vincennes plasuje się na 47. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 865.).

Wikipedia


vincent

1. obce imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Vincent – miejscowość i gmina
  • Vincent – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Shelby
  • Vincent – jednostka osadnicza w stanie Ohio, w hrabstwie Washington
  • Vincent – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Los Angeles
  • Vincent – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Webster
  • Vincent – piosenka Dona McLeana
  • Vincent – singel Sarah Connor
  • Vincent – polski zespół heavymetalowy, powstały w 1981 roku we Wrocławiu
  • Vincent – film krótkometrażowy w reżyserii Tima Burtona (1982)
  • Vincent. Życie i twórczość Vincenta van Gogha – film w reżyserii Paula Coxa (1987)
  • Alex Vincent – amerykański aktor
  • Cerina Vincent – amerykańska aktorka

Wikipedia


vincenz

[czytaj: WINcenz]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl


vinson

szczyt na Antarktydzie


SJP.pl


vintage

[czytaj: wintydż]
1. wino z dobrego rocznika;
2. stare, zabytkowe rzeczy;
3. moda na stare, zabytkowe rzeczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki

 (1.1) szt. styl w modzie, muzyce i sztukach użytkowych, który nawiązuje do przeszłości, łącząc minione style ze współczesnymi;

 (1.2) kulin. określenie wina, które pochodzi ze zbiorów z jednego roku;

Wiktionary

Vintage – styl w kulturze (zwłaszcza modzie) i sztuce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za vintage uznaje się ubrania z poprzednich dekad albo starsze niż 25 lat.

Wiktionary


vintage'owy

→ vintage


SJP.pl

Patrz:

vintage

vintedzianka

środowiskowo: użytkowniczka serwisu internetowego Vinted


SJP.pl


vioform

nazwa handlowa leku przeciwbakteryjnego zawierającego kliochinol


SJP.pl


viola

wiola;
1. dawny instrument muzyczny smyczkowy o wielu odmianach (viola d'amore, viola da braccio, viola da gamba, viola di bordone), podobny do skrzypiec;
2. instrument smyczkowy o 4 strunach, strojony o kwintę niżej od skrzypiec; altówka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Viola – miejscowość i gmina w regionie Piemont, w prowincji Cuneo
  • Viola – miejscowość w stanie Arkansas, w hrabstwie Fulton
  • Viola – miejscowość w stanie Delaware, w hrabstwie Kent
  • Viola – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Mercer
  • Viola – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Sedgwick
  • Viola – jednostka osadnicza w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Rockland
  • Viola – miejscowość w stanie Tennessee, w hrabstwie Warren
  • Viola – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Vernon
  • Viola (ang. Viola Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Lee
  • Viola (ang. Viola Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Audubon
  • Viola (ang. Viola Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Osceola
  • Viola (ang. Viola Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Sac

Wikipedia


violeta

imię żeńskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Violeta – bułgarska piosenkarka
  • Violeta – imię żeńskie
  • Violeta – singiel Chayanne
  • Violeta – singiel Iz*One
  • Violeta Violeta – album Kaizers Orchestra
  • Azul Violeta
  • Ornatos Violeta
  • Quinta Violeta
  • Violetta
  • Wioleta

Wikipedia


violetta

imię żeńskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Violetta – imię żeńskie
  • violetta – dawny instrument smyczkowy, rodzaj violi da gamba
  • Violetta – argentyński serial telewizyjny
  • Violetta – trasa koncertowa Violetty Villas
  • Violeta

Wikipedia


vioxx

nazwa handlowa leku przeciwbólowego i przeciwzapalnego zawierającego rofekoksyb


SJP.pl


vip

Very Important Person, bardzo ważna osobistość


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskoosobowego

 (1.1) ktoś bardzo ważny, najczęściej ze świata polityki lub biznesu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • () – osoba o szczególnym statusie związanym z wykonywaną funkcją lub posiadanym majątkiem, przedmiotem
  • wazoaktywny peptyd jelitowy (ang. ) – hormon
  • V.I.P. – serial przygodowo-sensacyjny produkcji amerykańskiej
  • V.I.P. – film sensacyjny z 1991 roku
  • V.I.P. (zespół muzyczny)
  • VIP (program rozrywkowy)
  • VIP (marka piwa)
  • VIP (protokół internetowy)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To była poważna impreza, na sali było pełno VIP-ów, prezydent miasta, wojewoda, kilku posłów i inne szychy.

 (1.1) W nowym projekcie stadionu zrezygnowano z części ekskluzywnych pomieszczeń dla VIP-ów, dzięki czemu będzie ich więcej dla zwykłych kibiców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲip, AS: vʹip

Wiktionary

Powiązane:

 przym. VIP-owski, vipowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostojnik, dygnitarz, notabl, prominent; pot. gruba ryba, figura, oficjel, rekin, szyszka, szycha, ważniak; przest. oficjał

Wiktionary


vip-owski

→ VIP (bardzo ważna osobistość); vipowski


SJP.pl


vipassana

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) technika medytacyjna w buddyzmie therawada;

Wiktionary

Vipassana (sanskryt: "wipaśjana") – buddyjska technika medytacyjna. Wywodzi się z tradycji therawady. Medytacja vipassany w skrócie polega na utrzymywaniu świadomości na naturalnych doznaniach w obrębie ciała medytującego. Praktyka zwykle zaczyna się od nauki techniki Anapana, czyli koncentracji na naturalnym oddechu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲipasˈːãna, AS: vʹipa•sãna

Wiktionary


viper

[czytaj: wajper] model samochodu marki Dodge


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Viper – obszar niemunicypalny w hrabstwie Perry, stan Kentucky w USA
  • Viper – film
  • Viper – polski zespół muzyczny grający muzykę disco polo
  • Viper – brazylijski zespół muzyczny grający muzykę heavymetalową
  • Dodge Viper – samochód sportowy
  • Viper – granatnik przeciwpancerny
  • Viper – przezwisko samolotu General Dynamics F-16 Fighting Falcon

Wikipedia


vipowski

przymiotnik od: VIP (bardzo ważna osobistość); VIP-owski


SJP.pl


virabhadrasana

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jedna z asan; wykrok z plecyecami wygiętymi do tyłu i rękami uniesionymi do góry

 (1.2) jedna z asan; pozycja stojąca, rozkrok z ciężarem przeniesionym na jedną z nóg i szeroko rozłożonymi ramionami

 (1.3) jedna z asan; stanie na jednej nodze z drugą uniesioną równolegle do podłogi i tułowiem oraz ramionami na przedłużeniu tej nogi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) pozycja wojownika, wojownik

Wiktionary


viral

ciekawa lub śmieszna treść (np. filmik, zdjęcie, slogan), która bardzo szybko rozprzestrzenia się w internecie; wiral


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Things Viral – album zespołu Khanate.
  • V/H/S: Viral – amerykański film grozy z 2014 roku.
  • Viral (film) – amerykański film fabularny z 2016 roku.
  • Pochodzące z języka angielskiego określenie marketingu wirusowego ().

Wikipedia


viralność

→ viralny; viralowość, wiralność, wiralowość


SJP.pl


viralowość

→ viralny; wiralowość, wiralność


SJP.pl


viralowy

→ viral; wiralowy


SJP.pl


virasana

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jedna z asan; siad, w którym kolana są połączone, pośladki spoczywają na podłożu, a łydki i stopy na zewnątrz, wzdłuż ud

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozycja bohatera, bohater

Wiktionary


virelai

typ średniowiecznego utworu wokalnego, uprawiany we Francji przez truwerów


SJP.pl

Virelai – jeden z typów poezji i muzyki francuskiej, charakterystyczny dla średniowiecza. Wywodzi się on z rond tworzonych przez truwerów. Charakterystyczna dla większości virelais jest forma poetycka o budowie: 3 zwrotki 4-wierszowe i refren 2-wierszowy. Forma muzyczna przyjmuje postać AbbA: część A pełni rolę refrenu i drugiej części zwrotki:

Wikipedia


virement

1. przenoszenie kredytów budżetowych regulowane przepisami prawa finansowego, zmniejszenie kredytów na jedne dziedziny, np. konsumpcję zbiorową i przeniesienie ich na inne, np. na kredyty dla przedsiębiorstw;
2. książkowo: zamiana wzajemna, np. miejscami


SJP.pl

Virement - przesuwanie wydatków między różnymi pozycjami budżetu, przenoszenie kredytów budżetowych. Nie należy mylić tego terminu z virement bancaire (poleceniem przelewu) choć etymologia pojęcia odnosi się do tego słowa.

Wikipedia


virga

meteor. pionowe lub skośne smugi opadu atmosferycznego, nie osiągające powierzchni Ziemi na skutek wyparowywania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) meteorol. deszcz zmieniający się w parę wodną przed spadnięciem na ziemię;

 (1.2) muz. jeden z dwóch podstawowych znaków notacji neumatycznej;

Wiktionary

Virga (vir) (łac. gałąź, witka) – opad deszczu, śniegu, kryształków lodu, który nie dociera do powierzchni ziemi, ponieważ paruje lub sublimuje zanim opadnie. Dzieje się tak najczęściej, kiedy dolna część atmosfery ma niską wilgotność.

Virga występuje przeważnie w przypadku chmur Cirrocumulus, Altocumulus, Altostratus, Nimbostratus, Stratocumulus, Cumulus i Cumulonimbus.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Około połowy trzynastego wieku virga zaczęła oznaczać wartość długą w przeciwieństwie do krótkiego punctum.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲirɡa, AS: vʹirga

Wiktionary


virginia

[czytaj: wirdżińja] obce imię żeńskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wirginia (ang. Virginia) – stan w USA
  • Wirginia Zachodnia (ang. West Virginia) – stan w USA
  • Wirginia – imię żeńskie
  • Wirginia – postać legendarna
  • Virginia − odmiana tytoniu
  • Virginia – rodzaj węży z rodziny połozowatych (Colubridae)
  • Virginia – gra komputerowa z 2016 roku
  • Virginia – miasto w Południowej Afryce
  • Virginia – miasto w Australii, w stanie Queensland
  • Virginia – wieś w Australii, w stanie Australia Południowa
  • Virgínia – miejscowość i gmina w Brazylii
  • La Virginia – miasto i gmina w Kolumbii

Wikipedia


virgo

meteor. pionowe lub skośne smugi opadu atmosferycznego, nie osiągające powierzchni Ziemi na skutek wyparowywania


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Panna – gwiazdozbiór (łac. Virgo)
  • Gromada w Pannie – gromada galaktyk
  • John Virgo – snookerzysta angielski
  • Virgo (detektor) – detektor fal grawitacyjnych uruchomiony we Włoszech

Wikipedia


viropexis

sposób wnikania wirusa do wnętrza infekowanej komórki; wiropeksja


SJP.pl


virtu

[czytaj: wirTU] z włoskiego:
1. doskonałość, mistrzostwo w jakiejś dziedzinie sztuki;
2. umiłowanie sztuki i jej znawstwo;
3. kolekcja dzieł sztuki


SJP.pl

Virtu – polski producent dań gotowych, funkcjonujący od 1992 roku.

Wikipedia


vis

pistolet samopowtarzalny skonstruowany przez Polaków, używany w latach trzydziestych i w czasie drugiej wojny światowej; Wis, ViS, WiS


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Vis – wyspa na Adriatyku
  • Vis – miasto na wyspie Vis
  • Vis – rzeka we Francji, przepływająca przez tereny departamentów Gard oraz Hérault, prawy dopływ rzeki Hérault
  • Vis wz. 35 – polski pistolet z okresu II wojny światowej
  • VIS 100 – współczesny polski pistolet
  • VIS Warszawa – Warszawska Wytwórnia Narzędzi
  • VIS – elektroniczny serwis informacyjny Watykanu „Vatican Information Service”
  • VIS – Wizowy System Informacyjny (ang. Visa Information System)

Wikipedia


vis-a-vis

[czytaj: wizaWI] vis-a-vis, vis a vis;
1. naprzeciwko;
2. osoba będąca naprzeciwko


SJP.pl


vis-à-vis

[czytaj: wizaWI] vis-a-vis, vis a vis;
1. naprzeciwko;
2. osoba będąca naprzeciwko


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) naprzeciwko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) daw. osoba będąca naprzeciw kogoś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Vis-à-vis – (wym.: wizawi; z fr: twarzą w twarz; fr: vis – twarz od łac: visus) – naprzeciwko; naprzeciw siebie; osoba znajdująca się (mieszkająca) naprzeciwko.
  • Vis-à-vis – bar w Krakowie
  • Vis-à-vis – typ nadwozia samochodowego
  • Vis-à-vis – rodzaj mebla
  • Władysław Kopaliński, Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych, Wiedza Powszechna, Wydanie XVI rozszerzone 1988 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mieszkam vis-à-vis supermarketu.

 (1.1) Nawet tam, w przedziale wagonowym, mając go vis-à-vis, każdorazowo przypominała sobie dopiero o nim.

 (2.1) Vis-à-vis moje wyglądało do tego stopnia niepocześnie i wyszarzanie, że je brałem za jakiegoś zwykłego skribę sic. [...]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲi‿za‿ˈvʲi, AS: vʹi‿za‿vʹi

Wiktionary


visa

[czytaj: wiza]
1. marka karty płatniczej wydawanej przez organizację Visa International;
2. model samochodu marki Citroën


SJP.pl

Vi

Wikipedia


visconti

[czytaj: wiskonti] nazwisko, m.in. Luchino Visconti (1906-1976) - włoski reżyser filmowy


SJP.pl

Vi

Wikipedia


vishing

[czytaj: wiszing] podawanie się za przedstawiciela danej instytucji lub firmy podczas rozmowy telefonicznej w celu wyłudzenia danych osobowych


SJP.pl

Vi

Wikipedia


vista

[czytaj: wista] jedna z wersji systemu operacyjnego Windows


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Vista – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie San Diego
  • Vista – wieś w stanie Missouri, w hrabstwie St. Clair
  • Vista Center – jednostka osadnicza
  • Vista West – jednostka osadnicza
  • Vista Hundred – dawna jednostka administracyjna
  • Vista – część atmosfery, która otacza Ardę, czyli Ziemię w twórczości J.R.R. Tolkiena.
  • VISTA – (ang. Visible and Infrared Survey Telescope for Astronomy); system podglądu teleskopowego w podczerwieni, wykorzystywany w astronomii.
  • Alto Vista
  • Bella Vista
  • Boa Vista
  • Buena Vista
  • Chula Vista

Wikipedia


vistula

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Vistula Valles (dolina na Marsie),
  • vistulian (zlodowacenie północnopolskie).
  • Uczelnia Vistula (dawniej Wyższa Szkoła Ekonomiczno-Informatyczna w Warszawie),
  • Vistula Group SA (firma odzieżowa).
  • Maersk Vistula (statek kontenerowy).
  • Vistula – dawna marka polskich kombajnów zbożowych.

Wikipedia


vitalium

żarowytrzymały stop metali (chromu, molibdenu, niklu i kobaltu), wykorzystywany przy budowie maszyn pracujących w wysokich temperaturach


SJP.pl


vitara

model samochodu marki Suzuki


SJP.pl


vitaral

nazwa handlowa suplementu diety zawierającego kompleks witamin i składników mineralnych


SJP.pl


vitasom

mikroskopijny nośnik (liposom) zawierający witaminy i składniki odżywcze, stosowany w suplementach diety i kosmetykach, aby ułatwić przenikanie substancji aktywnych do głębszych warstw skóry lub do organizmu; mikroglobal


SJP.pl


viterbo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, stolica prowincji Viterbo (1.2);

 (1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w środkowej części kraju;

Wiktionary

(,

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Św. Jadwiga czekała na kanonizację znacznie krócej niż Stanisław, biskup krakowski. Zmarła bowiem w 1243 roku, a kanonizację papież Klemens IV ogłosił w Viterbo już 26 marca 1267 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. witerbski

Wiktionary


vito

model samochodu marki Mercedes


SJP.pl


vitromozaika

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. polski materiał na okładziny zewnętrzne budynków, produkowany w czasach PRL, w formie kolorowych, szklanych kwadracików

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲitrɔ̃mɔzajka, AS: vʹitrõmozai ̯ka

Wiktionary


vittoria

Nie mylić z: Vitoria i Vitória.

Vittoria – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Sycylia, w prowincji Ragusa.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkuje 54 320 osób, 300,1 os./km².

Wikipedia


viva

polski dwutygodnik


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • „Viva” – utwór niemieckiego muzyka Tomcrafta.
  • Viva! – czasopismo.
  • Fundacja Viva! – fundacja zajmująca się ochroną zwierząt
  • Viva – album zespołu Xmal Deutschland.
  • Viva – stacja telewizyjna.
    • Viva Polska – nadawała od czerwca 2000 do października 2017 roku w języku polskim.
    • Viva Plus – stacja, która zastąpiła Viva Zwei.
  • Viva Entertainment – filipińskie przedsiębiorstwo mediowe.
  • Viva.co.id (dawniej Viva News) – indonezyjski serwis internetowy.

Wikipedia


vivace

określenie wykonawcze: żywo, z temperamentem, w szybkim tempie; vivo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. wykonanie żywo, z temperamentem;

 (1.2) muz. część utworu wykonana w vivace (1.1)

 (1.3) muz. utwór wykonany w vivace (1.1)

przymiotnik

 (2.1) muz. żywy

przysłówek

 (3.1) muz. żywo, z temperamentem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈvat͡ʃɛ, AS: vʹivače

Wiktionary


vivacissimo

[czytaj: wiwaCZIss-imo] określenie wykonawcze: bardzo żywo, energicznie


SJP.pl


vivaldi

nazwisko, m.in.: Antonio Vivaldi (1678-1741), włoski kompozytor i skrzypek


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • – krater na Merkurym
  • Vivaldi – przeglądarka internetowa
  • Antonio Vivaldi (1678–1741) – włoski kompozytor
  • Antonio Vivaldi (ur. 1942) – włoski brydżysta
  • Vandino i Ugolino Vivaldi (fl. 1291) – bracia, genueńscy kupcy i odkrywcy

Wikipedia


vivarium

pomieszczenie dostosowane do hodowli, obserwacji niedużych zwierząt ziemno-wodnych (np. płazów) w warunkach możliwie najbardziej zbliżonych do naturalnych; wiwarium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zootechn. inaczej → wiwarium

Wiktionary

Vi

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) zob. wiwarium.

Wiktionary


vivat

łac. niech żyje!


SJP.pl

Vi

Wikipedia


vivendi

[czytaj: wiwendi] francuski koncern medialny


SJP.pl

Vivendi SA (do kwietnia 2006 roku jako Vivendi Universal) – francuski koncern mediowy obecny na rynku muzycznym, telewizyjnym, telekomunikacyjnym, filmowym, wydawniczym, internetowym i gier komputerowych. Wywodzi się z założonej w 1853 roku spółki "Compagnie Générale des Eaux" ("CGE").

Wikipedia


vivienne

[czytaj: wiwjen]
1. obce imię żeńskie;
2. czcionka komputerowa


SJP.pl


vivitone

1. instrument muzyczny, elektryczny lub akustyczny, wyprodukowany przez firmę ViVitone;
2. rodzaj gongu elektrycznego;
3. pierwowzór pianina elektrycznego


SJP.pl


vivo

polski dwutygodnik


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Vivo – specjalne tempo w muzyce
  • Vivo – izraelski piosenkarz
  • Vivo – amerykański film animowany z 2021 roku
  • Vivo – polska powieść SF z 2017
  • Vivo – przedsiębiorstwo
  • VIVO – akronim Video In Video Out
  • Vivo Software – rozszerzenie typu viv programu RealPlayer

Wikipedia


vixit

z łaciny: przeżył, dokonał żywota; formuła na zawiadomieniach o śmierci


SJP.pl


vizsla

węgierski pies myśliwski przypominający wyżła pointera


SJP.pl


vj

vidżej, widżej;
1. twórca wizualnej oprawy koncertu lub imprezy muzycznej;
2. prezenter nagrania wideo w dyskotece lub telewizji


SJP.pl

VJ lub veejay (od słowa Video Jockey, analogicznie jak disc jockey czyli DJ lub „deejay”) – termin, który powstał we wczesnych latach 80., by opisać ludzi, którzy prezentowali klipy video dla MTV i MuchMusic. Słowo VJ reprezentuje również osobę, która tworzy wizualizacje na żywo do wszystkich typów muzyki.

Wikipedia


vladimir

obce imię męskie


SJP.pl

Vladimir – męskie imię pochodzenia słowiańskiego. Stanowi czeski, słowacki, serbski (latinica), chorwacki, słoweński oraz angielski i hiszpański odpowiednik staropolskiego imienia Włodzimir lub polskiego Włodzimierz.

Wikipedia


vladislav

Vladislav – miejscowość i gmina (obec) w Czechach, w kraju Wysoczyna, w powiecie Třebíč. W 2022 roku liczyła 1167 mieszkańców.

Wikipedia


vlaminck

[czytaj: wlamę:k] nazwisko, np.: Maurice de Vlaminck (1876-1958) - malarz francuski, jeden z głównych przedstawicieli fowizmu


SJP.pl


vlan

skrótowiec, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. wirtualna sieć lokalna

Wiktionary


vlepka

własnoręcznie wykonana mała naklejka samoprzylepna do rozlepiania w miejscach publicznych; wlepka


SJP.pl


vlog

internetowy pamiętnik w postaci nagrań wideo; wideoblog, videoblog


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) blog złożony z zapisów wideo, najczęściej krótkich filmików, w których autor wypowiada się na aktualne tematy lub opowiada o wydarzeniach ze swojego życia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vlɔk, AS: vlok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. vloger m., vlogerka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wideoblog

Wiktionary


vloger

osoba zamieszczająca na blogu głównie nagrania wideo; wloger


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) autor vloga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adam Świeciaszek w USA jest kierowcą ciężarówki, a w Polsce znanym vlogerem, który na YouTubie publikuje filmy o życiu w Ameryce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvlɔɡɛr, AS: vloger

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. vlog m.

:: fż. vlogerka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wideobloger

Wiktionary


vlogerka

kobieta zamieszczająca na blogu głównie nagrania wideo; wlogerka


SJP.pl


vlogerski

→ vloger


SJP.pl

Patrz:

vloger

vlogować

prowadzić internetowy pamiętnik w postaci nagrań wideo; wlogować


SJP.pl


vlogowy

→ vlog


SJP.pl

Patrz:

vlog

vobis

sieć sklepów oraz sklep internetowy


SJP.pl

Vo

Wikipedia


vocativus

[czytaj: wokatiwus] wokatiwus, wokatyw, wołacz; w językoznawstwie:
1. ostatni przypadek w deklinacji łacińskiej (szósty z kolei), polskiej (siódmy) oraz niektórych innych językach, używany w momencie, gdy nadawca zwraca się do kogoś, rzadziej czegoś;
2. forma wyrazowa tego przypadka, np. Boże!, Polsko!, Krzysiu!


SJP.pl


vocoder

zespół urządzeń do przetwarzania sygnału mowy; wokoder


SJP.pl

Vo

Wikipedia


vod

[czytaj: wod] skrót od: video on demand - usługa umożliwiająca zobaczenie w późniejszym czasie programu telewizyjnego lub transmisji na żywo; wideo na życzenie


SJP.pl


vogel

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Beniamin Vogel (ur. 1945) – polski muzykolog
  • Christian Leberecht Vogel (1759-1816) – malarz niemiecki
  • Dawid Vogel (1891-1944) – poeta żydowski
  • Debora Vogel (1900-1942) – pisarka polsko-żydowska
  • Dionizy Vogel (1896-1986) – podpułkownik Wojska Polskiego
  • Eberhard Vogel (ur. 1943) – piłkarz niemiecki
  • Edward Vogel (1829-1856) – niemiecki podróżnik
  • Hans-Jochen Vogel (1926-2020) – niemiecki polityk
  • Hermann Karl Vogel (1841-1907) – astronom niemiecki
  • Hermann Wilhelm Vogel (1834-1898) – fotochemik niemiecki
  • Hermann Vögel (1902–1944) - zbrodniarz nazistowski, członek załogi niemieckiego obozu koncentracyjnego Majdanek
  • Hugo Vogel (1855-1934) – malarz niemiecki

Wikipedia


vogt

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Vogt – gmina w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w powiecie Ravensburg
  • Vogt – wspólnota administracyjna w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w powiecie Ravensburg
  • Alfred Vogt, szwajcarski okulista
  • Alfred Elton van Vogt (1912–2000), amerykański pisarz
  • Carina Vogt, niemiecka skoczkini narciarska, złota medalistka z Soczi
  • Carl de Vogt (1885–1970), niemiecki aktor
  • Cécile Vogt (1875–1962), francuska neurolog
  • Doug Vogt, kanadyjski reporter
  • Erich Vogt, kanadyjski fizyk
  • Franciszek Antoni Vogt, rzeźbiarz okresu rokoka czynny w Warszawie w 3. ćwierci XVIII w.
  • Heinrich Vogt (1875–1936), niemiecki neurolog
  • Heinrich Vogt (1890–1968), niemiecki astronom

Wikipedia


vogue

[czytaj: wog] magazyn dla kobiet, jedno z najpopularniejszych światowych pism kobiecych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • „Vogue” – amerykańskie czasopismo o zasięgu międzynarodowym
  • Vogue – singel Madonny
  • vogue – czternasty singel Ayumi Hamasaki
  • Vogue – singel Bedoesa i Lanka
  • Vogue – marka papierosów należąca do British American Tobacco
  • „Teen Vogue” – czasopismo dla nastolatek
  • vogue – styl tańca

Wikipedia


vogueing

[czytaj: wołging] współczesny taniec stylizowany na wzór muzyki house; voguing


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) choreogr. housowy taniec imitujący zachowanie modelek na pokazie mody

Wiktionary


voguing

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) choreogr. stylizowany, nowoczesny taniec house, wywodzący się z późnych lat 80., który wyewoluował ze sceny baletowej Harlemu z lat 60. XX wieku

Wiktionary


voice-over

[czytaj: wojs ołwer] nałożenie głosu lektora na oryginalną ścieżkę dźwiękową; voiceover


SJP.pl


voiceover

[czytaj: wojs ołwer] nałożenie głosu lektora na oryginalną ścieżkę dźwiękową; voice-over


SJP.pl


voilà

[czytaj: wuaLA lub właLA] zwrot używany do zasygnalizowania, że coś jest gotowe lub do przedstawienia czegoś lub kogoś, oznaczający "oto" lub "proszę bardzo"


SJP.pl


voit

[czytaj: Fojt] nazwisko


SJP.pl


vol-au-vent

[czytaj: wol-o-wą] danie z ciasta francuskiego z nadzieniem, zwykle mięsnym


SJP.pl

Vol-au-vent (wym. wolowã; tłum. z fr. "lot z wiatrem") – danie kuchni francuskiej, pasztecik wykonany z ciasta francuskiego upieczonego na kształt okrągłej, pustej w środku formy, wypełnionej po upieczeniu gorącym nadzieniem. Nadzieniem jest najczęściej "ragoût" z mięsa kurczaka z pieczarkami.

Wikipedia


vol.

skrót od: volumen


SJP.pl


volaille

[czytaj: woLAJ] z francuskiego: drób, dania z drobiu


SJP.pl


volante

określenie wykonawcze: lotnie, szybko; veloce


SJP.pl


volapük

wolapik;
1. sztuczny język międzynarodowy;
2. niezrozumiały i zagmatwany język lub styl


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. dziewiętnastowieczny język sztuczny oparty na łacinie, niemieckim, francuskim i angielskim;

 (1.2) przen. niezrozumiały, zagmatwany język; mieszanina różnych języków

Wiktionary

Volapük, wolapik (nazwa oznacza „język (ogólno)światowy” od world „świat” i speak „mowa”) – język sztuczny opracowany w 1879 roku przez niemieckiego księdza Johanna Martina Schleyera, który wierzył, że robił to z nakazu Boga. Powstał w oparciu o łacinę, niemiecki, francuski i angielski, przy czym najwięcej elementów pochodzi z tego ostatniego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Volapük co prawda wystrzegał się dowolności całkowitej w tworzeniu słów; czerpał obficie z angielszczyzny, ale przeinaczał wyrazy angielskie w sposób tak daleko idący i tak dowolny, że z trudem można je było w tym przebraniu rozpoznać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈlapʲik, AS: volapʹik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wolapik

Wiktionary


volkizm

niemiecka ideologia o charakterze rasistowskim, irracjonalnym i neoromantycznym


SJP.pl

Volkizm – niemiecka skrajnie prawicowa ideologia o charakterze neoromantycznym, irracjonalnym i rasistowskim, skłaniającym się do panteistycznej, neopogańskiej mistyki „krwi i ziemi” ("Blut und Boden"), wyrastająca z protestanckiej idei predestynacji.

Wikipedia


volksbund

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Deutsch-oberschlesischer Volksbund für Polnisch Schlesien zur Wahrung der Minderheitsrechte – niemiecki związek narodowościowy na Śląsku
  • Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge – niemiecki związek opieki nad grobami
  • Volksbund (Szwajcaria) – partia polityczna w Szwajcarii istniejąca przed II wojną światową
  • Volksbund (Węgry) – niemiecki związek narodowościowy na Węgrzech, istniejący podczas II wojny światowej

Wikipedia


volksdeutsch

[czytaj: folksdojcz] w okresie okupacji hitlerowskiej: osoba znajdująca się na liście ludzi pochodzenia niemieckiego (często rzekomego), na której obecność gwarantowała wiele przywilejów w stosunku do pozostałej ludności polskiej; folksdojcz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. zob. folksdojcz.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Salomon Morel był m.in. komendantem obozu pracy dla Niemców w Świętochłowicach. Przebywali tam jednak nie tylko Niemcy i volksdeutsche, zsyłano do niego także ludzi niewygodnych dla komunistycznych władz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) folksdojcz

Wiktionary


volksdeutschka

→ volksdeutsch [czytaj: folksdojczka]; folksdojczka


SJP.pl


volkskammer

jednoizbowy parlament w dawnej Niemieckiej Republice Demokratycznej; Izba Ludowa


SJP.pl

Volkskammer (z niem. Izba Ludowa) – izba niższa (1949–1958), a następnie jednoizbowy parlament Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD) (1958–1990). Do pierwszych wolnych wyborów parlamentarnych 18 marca 1990 nie posiadał demokratycznej legitymacji i pełnił fasadową rolę wobec rządzącej Socjalistycznej Partii Jedności Niemiec.

Wikipedia


volkslista

lista obywateli pochodzenia niemieckiego w okupowanym przez Niemcy kraju w okresie okupacji hitlerowskiej, którzy zadeklarowali przynależność do narodowości niemieckiej; folkslista


SJP.pl

Volkslista (niem. "Deutsche Volksliste" ("DVL"), pol. folkslista) – niemiecka lista narodowościowa wprowadzona 2 września 1940 na podstawie reskryptu Heinricha Himmlera jako komisarza Rzeszy do spraw wzmacniania niemczyzny. Na terenach Rzeczypospolitej Polskiej anektowanych przez III Rzeszę w czasie II wojny światowej volkslistę wprowadzono zarządzeniem z 4 marca 1941.

Wikipedia


volkswagen

[czytaj: FOLKSwagen] marka samochodów i firma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mot. samochód produkowany przez firmę Volkswagen;

Wiktionary

Volkswagen [] – marka samochodów produkowanych przez niemiecki koncern Volkswagen AG. W dosłownym tłumaczeniu znaczy „samochód dla ludu”. Spółka jest notowana na giełdzie od 2003 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kupiliśmy najnowszego volkswagena.

 (1.1) Na parkingu stały cztery volkswageny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Volkswagen mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. VW

Wiktionary


volley

rodzaj uderzenia piłki w sporcie, wolej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) sport. zob. wolej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔlɛj, AS: volei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolej

Wiktionary


volpone

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Volpone albo lis – film francuski
  • Volpone albo lis – spektakl Teatru Telewizji
  • Volpone albo lis – sztuka Bena Jonsona
  • Volpone – tytułowa postać sztuki

Wikipedia


volt

jednostka napięcia elektrycznego, potencjału elektrycznego, a także siły elektromotorycznej; wolt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. elektr. wolt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔlt, AS: volt

Wiktionary


volta

wł. odrębne zakończenie fragmentu kompozycji muzycznej:
1. prima volta - pierwsze, przed repetycją;
2. seconda volta - drugie, po repetycji


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Volta – w muzyce: jedno z zakończeń przed lub po repetycji, element notacji muzycznej;;
  • Volta – jednostka osadnicza w USA, w stanie Kalifornia, w hrabstwie Merced;
  • Volta – szósty solowy album Björk;
  • Alessandro Volta (1745–1827) – włoski fizjolog, fizyk i wynalazca;
  • Krok samby;
  • „Volta” – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej;
  • Volta – filipiński film przygodowy z 2004 roku;
  • Volta – polska komedia kryminalna z 2017 roku;
  • Volta – singel Sarsy z albumu Pióropusze.
  • Wolta

Wikipedia


voltaire

[czytaj: wolTER] pisarz i filozof francuski (1694-1778); Wolter


SJP.pl

Voltaire, pol. Wolter, właśc. François-Marie Arouet (ur. 21 listopada 1694 w Paryżu, zm. 30 maja 1778 tamże) – francuski pisarz epoki oświecenia, filozof, historyk i publicysta. Tworzył satyry, powieści, dramaty oraz „Listy”.

Prowadził ożywioną korespondencję (zachowały się 23 tysiące jego listów). Bulwersował opinię publiczną krytycyzmem i śmiałością przekonań. Wiele podróżował.

Wikipedia


volte-face

[czytaj: wolt fas] z francuskiego: obrót, zwrot o 180 stopni; w przenośni: nagła, całkowita zmiana opinii, poglądów; wolta


SJP.pl


volteggiando

[czytal: woltedżando] z włoskiego, w muzyce: grać na klawiaturze krzyżując ręce


SJP.pl


volubile

określenie wykonawcze: zmiennie, chwiejnie, niestale


SJP.pl


volumen

wolumen;
1. wielkość, wysokość czegoś, np. importu, produkcji; wolumin;
2. w muzyce: donośność dźwięku, stopień jego nasycenia


SJP.pl


volvo

marka samochodów i firma


SJP.pl

Volvo – szwedzki koncern motoryzacyjny zajmujący się produkcją samochodów ciężarowych, autobusów, pojazdów specjalistycznych, urządzeń transportowych i silników, z siedzibą w Göteborgu, działający od 1927 roku.

Wikipedia


vomitorium

przejście w różnego rodzaju budowlach o charakterze amfiteatralnym; womitorium


SJP.pl


vonnegut

[czytaj: WOnegat lub WOnegut] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bernard Vonnegut (1914–1997) – amerykański fizyk atmosfery, starszy brat Kurta Vonneguta
  • Kurt Vonnegut (1922–2007) – amerykański pisarz
  • Mark Vonnegut – amerykański pisarz, syn Kurta Vonneguta
  • (25399) Vonnegut – planetoida z pasa głównego planetoid

Wikipedia


voodoo

rodzaj magii pochodzenia afrykańskiego, opartej na kulcie przodków; voudou; wudu


SJP.pl

Vo

Wikipedia


voralbergski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przest. vorarlberski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Vorarlberg mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) vorarlberski; daw. przedarulański

Wiktionary


vorarlberg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. najbardziej wysunięty na zachód kraj związkowy Austrii, jego stolicą jest miasto Bregencja;

Wiktionary

Vorarlberg (łac. "Cisarulana", pol. dawniej "Przedarulania") – najbardziej wysunięty na zachód kraj związkowy Austrii. Jego stolicą jest miasto Bregencja. Jako jedyny austriacki kraj związkowy należy w części do zlewiska Morza Północnego. Ustanowiony w 1923 herb kraju jest herbem hrabiów Montfort.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. vorarlberski, przest. voralbergski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Przedarulania

Wiktionary


vorarlberski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Vorarlbergiem, dotyczący Vorarlbergu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Vorarlberg mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. przedarulański

Wiktionary


vossler

[czytaj: FOSler] nazwisko


SJP.pl


vostro

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bank. rachunek innego banku utrzymywany w naszym banku do celów rozliczeniowych

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) loro

Wiktionary


votum

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. kult. przedmiot ofiarowywany Bogu, który zawieszany jest przy ołtarzu lub świętym obrazie czy figurze;

 (1.2) daw. kult. ślub, złożone przyrzeczenie

 (1.3) głos, wyrażenie zdania

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • votum – dar wotywny
  • Votum – zespół muzyczny
  • votum separatum

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jako votum Jan Paweł II ofiarował złotą różę.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wotywny

 rzecz. wotum n.

Wiktionary


voucher

[czytaj: wałczer]
1. dowód na piśmie;
2. dokument świadczący o zawarciu transakcji;
3. oświadczenie lub upoważnienie na piśmie;
4. certyfikat, list uwierzytelniający


SJP.pl

Voucher (ang. "talon") – czek podróżny, dokument kredytowy umożliwiający realizację świadczeń zamówionych przez biuro podróży u zagranicznego kontrahenta. Wymienione na voucherze świadczenia są przez klienta zapłacone i powinny być wydane w ilości i jakości zaznaczonej na voucherze.

Wikipedia


voudou

rodzaj magii pochodzenia afrykańskiego, opartej na kulcie przodków; voodoo; wudu


SJP.pl


vouvray

[czytaj: wuwREJ] rodzaj francuskiego białego wina z Doliny Loary


SJP.pl

Vouvray – miejscowość i gmina we Francji, w Regionie Centralnym, w departamencie Indre i Loara.

Vouvray jest główną miejscowością winnej apelacji Vouvray

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 2933 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 128 osób/km² (wśród 1842 gmin Regionu Centralnego Vouvray plasuje się na 117. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 560.).

Wikipedia


vox

dźwięk, zjawisko głosowe realizowane przez ludzki aparat artykulacyjny bądź przez instrument muzyczny


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Vox – hiszpańska prawicowa partia polityczna
  • VOX – niemiecka stacja telewizyjna
  • Vox – polski zespół muzyczny
  • Vox FM – polska stacja radiowa
  • VOX – aktywacja głosowa w radiotelefonach
  • VOX – polska grupa przedsiębiorstw działających w branży wyposażenia wnętrz oraz materiałów wykończeniowych.
  • Vox – angielski producent wzmacniaczy muzycznych, jak również elektrycznych organów i gitar
  • Vox – płyta Andreasa Vollenweidera

Wikipedia


voyager

[czytaj: wojadżer]
1. każda z dwóch sond kosmicznych wysłanych przez NASA celem badania planet Układu Słonecznego;
2. model samochodu marki Chrysler


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Voyager NCC-74656
  • Star Trek: Voyager
  • Voyager 1
  • Voyager 2
  • Program Voyager
  • Voyager Golden Record
  • Voyager – australijski zespół muzyczny grający progresywny metal
  • – brytyjski zespół muzyczny grający pop-rock
  • Voyager – polski zespół muzyczny grający disco polo
  • Voyager – album Mike’a Oldfielda
  • – album Manilla Road (2008)
  • Voyager – singel Pendulum z 2004 roku

Wikipedia


voyeryzm

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) psych. seks. zob. oglądactwo.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Voyeryzm ujmowany w funkcji epistemologicznej posiada również wyraźny podtekst seksualny – tym lepiej wpisuje się również w pierwotne znaczenie terminu zaczerpniętego z psychologii.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wojeryzm, voyeuryzm, skopofilia, skoptofilia

Wiktionary


voyeur

[czytaj: właJER] osoba czerpiąca przyjemność erotyczną z podglądania par uprawiających seks; podglądacz, wojerysta


SJP.pl


voyeurka

→ voyeur [czytaj: wojerka]; wojerystka, podglądaczka


SJP.pl


voyeurysta

[czytaj: wojerysta] osoba czerpiąca przyjemność erotyczną z podglądania par uprawiających seks; voyeur, wojerysta, podglądacz


SJP.pl


voyeurystyczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z voyeuryzmem, dotyczący voyeuryzmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. voyeuryzm m.

Wiktionary


voyeuryzm

[czytaj: wojeryzm] dewiacja seksualna charakteryzująca się skłonnością do oglądania osób uprawiających seks; podglądactwo, oglądactwo, wojeryzm, skopofilia, skoptofilia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) psych. seks. zob. oglądactwo.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. voyeurystyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wojeryzm, voyeryzm, skopofilia, skoptofilia

Wiktionary


voyeuse

[czytaj: włajez] rodzaj krzesła z oparciem z przodu dla ramion i brody


SJP.pl

Vo

Wikipedia


vr

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. rzeczywistość wirtualna;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • VR (przewoźnik kolejowy)
  • rzeczywistość wirtualna
  • Vengeance Rising
  • Virgin Racing

Wikipedia

Powiązane:

 przym. VR-owy

Wiktionary


vranitzky

[czytaj: wraNICki] nazwisko


SJP.pl


vratislaviana

książki podejmujące tematykę związaną z Wrocławiem


SJP.pl


vriksasana

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jedna z asan; pozycja stojąca, w której jedna ze stóp oparta jest o wewnętrzną część uda drugiej nogi, dłonie połączone nad głową

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozycja drzewa, drzewo

Wiktionary


vrml

skrót od: Virtual Reality Modeling Language, w informatyce: język modelowania rzeczywistości wirtualnej, umożliwiający opisywanie obiektów i animacji


SJP.pl

VRML ( Virtual Reality Modelling Language), pol. język modelowania rzeczywistości wirtualnej, początkowo znany przed 1995 jako "Virtual Reality Markup Language" – wolny od tantiem standard formatu pliku ISO/IEC, deklaratywnie opisujący grafikę trójwymiarową (3D), interaktywną grafikę wektorową, projektowaną głównie z myślą o stronach WWW. VRML został zastąpiony przez X3D (Extensible 3D).

Wikipedia


vs

z łaciny, skrót od: verse, versus; przeciwko, kontra; vs.;
1. słowo używane w tekście między pojęciami lub wielkościami przeciwstawnymi, np. dwoma zmiennymi;
2. słowo używane między nazwiskami lub nazwami przeciwników, np. stron procesu, zawodników sportowych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • VS – kanton Valais w Szwajcarii (oznaczenie kodowe ISO 3166-2)
  • VS – brytyjski zespół muzyczny
  • VS Vereinigte Spezialmöbelfabriken – niemiecki producent meblowy

Wikipedia


vs.

z łaciny, skrót od: verse, versus; przeciwko, kontra; vs;
1. słowo używane w tekście między pojęciami lub wielkościami przeciwstawnymi, np. dwoma zmiennymi;
2. słowo używane między nazwiskami lub nazwami przeciwników, np. stron procesu, zawodników sportowych


SJP.pl

skrót

 (1.1) = łac. versus → kontra, przeciw;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla mnie wybór Komorowski vs. Kaczyński to nie walka klas, lecz test na naiwność Polaków.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kontra

Wiktionary


vsop

skrót od: very superior old pale - wysokogatunkowa stara czysta, napis na etykietach alkoholi różnego gatunku, informujący o ich najwyższej jakości; V.S.O.P.


SJP.pl


vukovar

miasto w Chorwacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto we wschodniej Chorwacji, leżące przy granicy z Serbią;

Wiktionary

Vukovar – miasto we wschodniej Chorwacji, w Slawonii, stolica żupanii vukowarsko-srijemskiej, siedziba miasta Vukovar. Miasto leży u ujściu Vuki do Dunaju, w pobliżu granicy z Serbią. Miasto jest znane z przemysłu włókienniczego (produkcja pończoch) i spożywczego. Ponadto w Vukovarze mieści się port rzeczny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obrona miasta urosła w legendę – Vukovar został ogłoszony chorwackim „gradom herojem”, czyli miastem-bohaterem, i wszedł na listę narodowych świętości Chorwacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vuˈkɔvar, AS: vukovar

Wiktionary


vukovarski

→ Vukovar


SJP.pl

Patrz:

Vukovar

vulgo

łac. zwykle, powszechnie (zwany); to jest, albo (zwyczajnie mówiąc)


SJP.pl


vulpius

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • (162001) Vulpius – planetoida
  • Christian August Vulpius – niemiecki dramatopisarz
  • Christiane Vulpius – żona Goethego
  • – niemiecki kompozytor
  • Oskar Vulpius – niemiecki lekarz ortopeda

Wikipedia


vulvovaginitis

grzybicze zapalenie sromu i pochwy


SJP.pl


vuvuzela

plastikowa, hałaśliwa trąbka używana przez kibiców piłki nożnej; wuwuzela


SJP.pl


vw

skrót od: Volkswagen


SJP.pl


vác

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w północnych Węgrzech, położone nad Dunajem;

Wiktionary

Vác ( Vacov, Waitzen) – miasto (34,5 tys. mieszkańców w styczniu 2011 r.) położone nad Dunajem na północy Węgier.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Według relacji kroniki założycielem obu kościołów w Vácu miał być król Gejza w latach 1074 — 1077. Według niej miał on być również założycielem biskupstwa w Vácu.

 (1.1) Wycofane spod Koszyc oddziały Czechów i dawnych weteranów Macieja rozłożyły się między Vácem i Egerem, łupiąc bezlitośnie otaczający kraj.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Waców

Wiktionary


vézelay

[czytaj: wezLE] miasto we Francji


SJP.pl

Vézelay – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Yonne.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 571 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 26 osób/km² (wśród 2044 gmin Burgundii Vézelay plasuje się na 410. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 375.).

Wikipedia


w

1. spółgłoska;
2. litera;
3. przyimek łączący się z rzeczownikiem lub wyrazem pełniącym jego funkcję, spełniający wiele funkcji w zdaniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. dwudziesta ósma litera polskiego alfabetu;

przyimek

 (2.1) …określający wnętrze miejsca wykonywania czynności (również przenośne: umysł, mózg, serce itp.)

 (2.2) …określający kierunek czynności

 (2.3) …określający stan podmiotu

 (2.4) …określający czas zaistnienia czynności; czas trwania czynności

 (2.5) …określający wzór na materiale, kształt czegoś

 (2.6) …określający ubiór

 (2.7) …określający ilość lub liczbę elementów

 (2.8) …określający otoczenie

Wiktionary

W w

W (wymowa: "wu", minuskuła: w) – dwudziesta trzecia litera alfabetu łacińskiego, dwudziesta ósma litera alfabetu polskiego. W języku polskim, niemieckim, kaszubskim i wilamowskim oznacza spółgłoskę [], a w angielskim – [].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na kurtce miała wyszytą wielką literę „W”.

 (1.1) Od litery „W” zaczynają się tablice rejestracyjne województwa mazowieckiego.

 (2.1) Eleonora mieszka w Sopocie.

 (2.1) Długo nie było go w domu.

 (2.1) Żegnałem ją ze smutkiem w sercu.

 (2.2) Spojrzałem w niebo.

 (2.2) Statek wypłynął w morze.

 (2.3) Jestem w szoku.

 (2.3) Alpinista spadł ze skały i jest w ciężkim stanie.

 (2.4) W piątek mam urodziny.

 (2.4) Rolnik z Wituni przebiegł w tydzień 800 km – od Zakopanego po Sopot.

 (2.5) Zosia ma sukienkę w zielone kwadraty.

 (2.6) Nie lubię chodzić w krawacie.

 (2.7) Napisał powieść w dwóch tomach.

 (2.8) Azotek galu jest piekielnie wytrzymałym materiałem — topi się w temperaturze kilku tysięcy stopni i ciśnieniu kilkanaście tysięcy razy większym od atmosferycznego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wewnątrz

 (2.2) do

Wiktionary


w-

przedrostek

 (1.1) …określający ruch w środku lub do środka

 (1.2) …określający ruch do góry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) w- + rzucić — wrzucić'''

 (1.2) w- + stać — wstać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: f

Wiktionary


w-kształtny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma kształt litery W

Wiktionary


w-w

skrót

 (1.1) = geogr. Wrocław

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɔt͡swaf, AS: vrocu̯af

Wiktionary


w-wa

skrót od: Warszawa


SJP.pl

skrót

 (1.1) = geogr. Warszawa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvava|varˈʃava, AS: vava|varšava

Wiktionary


w-z

(Trasa) Wschód-Zachód


SJP.pl


w.

skrót od: wołacz


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wiek

 (1.2) = wieś

 (1.3) = wers

Wiktionary

W. – amerykański dramat biograficzny z 2008 roku w reżyserii Olivera Stone’a.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Internet jest obecnie przestrzenią kwitnącej aktywności artystycznej, przy której oblężony przez artystów Paryż przełomu XIX i XX w. wygląda jak prowincjonalny grajdoł.

 (1.2) Gwara koronna, o ile zbadać mogłem, występuje […] w powiecie białostockim w parafiach: bierezowskiej (w. Bierezowa, Bobrówka i inne pobl.); dolistowskiej (w. Jaćwież mały, Jaćwież wielki i inne pobl.); jesionowskiej (we wszystkich wsiach), przytem, jak to słyszałem z ust wiarygodnych, gwara ta występuje jeszcze w wielu wsiach par. goniadzkiej i knyszyńskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛk, AS: vʹi ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wymieniony

Wiktionary


w.c.

[czytaj: wu-CE] skrót od angielskiego: water closet (ubikacja, toaleta); wc, WC


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zob. WC.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli szukacie w.c., znajdziecie je obok wind.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) WC

Wiktionary


w.ks.lit.

skrótowiec

 (1.1) = hist. Wielkie Księstwo Litewskie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) WKL, WXL, WXLit

Wiktionary


wa

1. (z japońskiego: harmonia, dobre współżycie) specyficzna, japońska forma współżycia społecznego
2. gwarowe, w wykrzyknieniu: o wa (używane na wyrażenie powątpiewania, niezadowolenia z czegoś itp.)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wa – miasto w regionie Upper West
  • Wa – dystrykt w regionie Upper West
  • Wa – grupa etniczna zamieszkująca pogranicze Mjanmy i Chin
  • Wa – język z rodziny języków austroazjatyckich
  • Wa – dawna nazwa Japonii
  • Va
  • WA

Wikipedia


wa-wa

[czytaj: ło-ło] ciągła zmiana barwy dźwięku na instrumentach dętych oraz w urządzeniach elektroakustycznych; wah-wah


SJP.pl


wab

1. wabienie zwierzyny łownej podczas polowania,
2. część wyrażenia potocznego: na wabia


SJP.pl

Wab – w łowiectwie, wabienie zwierzyny podczas polowania poprzez naśladowanie głosów zwierząt za pomocą wabików lub wystawienie żywego albo wypchanego ptaka.

Wikipedia


wabidło

dawniej: kukła ptaka wykorzystywana do zwabienia ptaka łowczego na rękawicę


SJP.pl


wabienice

Wabienice (niem. "Wabnitz") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Bierutów.

Wikipedia


wabienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wabić.

Wiktionary

Wabienie – zespół czynności dokonywanych przez myśliwego, mających na celu sprowokowanie danego zwierzęcia do zbliżenia się lub odpowiedzi głosowej. Najczęściej polega na naśladowaniu odgłosów zwierzęcych (m.in. ptasich).

Wikipedia

Powiązane:

 czas. zwabić

 rzecz. wabik mrz.

Wiktionary


wabik

1. coś co wabi, pociąga;
2. gwizdek używany do wabienia zwierząt na polowaniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przedmiot służący do wabienia zwierząt

 (1.2) przen. przedmiot lub działanie służące do budzenia zainteresowania u ludzi

Wiktionary

Wabik – przyrząd do wabienia zwierzyny poprzez imitowanie głosów zwierząt i ptaków. Przy pomocy wabika myśliwy wydaje odgłosy godowe lub oznaczające znalezienie pokarmu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wabiki możesz kupić w sklepie wędkarskim koło poczty.

 (1.2) Rabaty na niektóre produkty są tylko wabikiem na przyciągnięcie klientów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wabienie n.

 czas. wabić ndk., zwabić dk.

Wiktionary


wabikowy

→ wabik


SJP.pl

Patrz:

wabik

wabiący

atrakcyjny, kuszący


SJP.pl


wabić

1. przynęcać zwierzęta, np. naśladując ich głosy
2. kusić, nęcić
3. o zwierzu: przywoływać inne zwierzę, wydając typowe głosy
4. nazywać zwierzę, przywoływać je
5. wabić się (o zwierzętach):
a) nazywać się
b) przywoływać się nawzajem


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) łow. wydawać głos nawołujący zwierzęta, udając ich głos (by je złapać)

 (1.2) działać przyciągająco

czasownik zwrotny niedokonany wabić się

 (2.1) o zwierzętach: nazywać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nauczył mnie kryć się w trawie lub na drzewie i wabić znajdujące się w pobliżu ptaki.

 (1.2) Nie mogła pojąć, jak taki szorstki człowiek mógł umieć tak łagodnie wabić.

 (2.1) Jak się wabi twój pies?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wabik m., powab m.

 przym. wabiący, powabny

 przysł. wabiąco

 czas. zwabić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przynęcać przyzwyczajać, wywabić

 (1.2) czarować, kusić, nęcić, omamić, oszałamiać, pociągać, skinąć, uwodzić

Wiktionary


wabny

przymiotnik

 (1.1) stpol. powabny, piękny, przyciągający wzrok

 (1.2) stpol. (wabny na coś) spragniony (czegoś), oczekujący (na coś)

Wiktionary


wacan

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. zob. waszmość pan.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wacan jako podłowczy i mój podkomendny zrobiłeś, co do niego należało; a czy dobrze? to się okaże.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wacanna ż.

:: fż. wacani ż.

Wiktionary


wacanna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. zob. waszmość panna.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widzisz mi płaksę?… Obetrzyj wacanna łzy i podnieś oczy!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wacan m., wacani ż.

Wiktionary


waceczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. zdrobn. od: wacek – skórzana sakiewka na pieniądze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odejmie pan córom syjońskim płaszcze, tkanice i waceczki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈt͡sɛt͡ʃɛk, AS: vaceček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wacek, wackarz, wacuś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mieszek, sakiewka

Wiktionary


wacek

1. żartobliwie: męski członek; kuśka, pitol, ptaszek, pisior;
2. w środowisku brydżowym: walet;
3. dawniej: skórzany woreczek na pieniądze, zawieszany na szyi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) daw. skórzany woreczek na pieniądze, zawieszony na szyi, ściągany rzemykiem lub zameczkiem; Gloger.

 (1.2) pot. rub. penis

 (1.3) karc. walet

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wacek − zdrobnienie imienia Wacław
  • Tomasz Wacek − polski piłkarz
  • Rudolf Wacek − polski nauczyciel, propagator, działacz i dziennikarz sportowy, pisarz i publicysta
  • Marek i Wacek − polski duet fortepianowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szeląga nie masz w wacku, a długów po uszy.

 (1.1) Odział się zaraz potem paradnie Lisicki, nabity dobrze wacek wsunął do kieszeni i poszedł na miasto.

 (1.2) Te slipki uciskają mi wacka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈva.t͡sɛk, AS: va.cek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wackarz, Wacek

:: zdrobn. wacuś, waceczek

 czas. wackować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sakiewka, trzos, mieszek, torba, kabza; przest. mantelzak, nosigrosz, burska, kaletka

 (1.2) prącie, członek, fallus, grub. kutas, pyta, wulg. chuj, fiut

 (1.3) walet, dupek, jopek, bubek

Wiktionary


wach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydrol. rzeka w azjatyckiej części Rosji, na Nizinie Zachodniosyberyjskiej, prawy dopływ Obu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Wach (* 1955) – prezes zarządu, były dyrektor generalny PKP S.A.
  • Andrzej Wach (prawnik) (* 1954) – polski prawnik, radca prawny i nauczyciel akademicki
  • Krzysztof Wach – ujednoznacznienie
  • Jerzy Wach (* 1937) – polski pięcioboista nowoczesny
  • Mariusz Wach (* 1979) – polski bokser
  • Piotr Wach (* 1944) – polski inżynier, polityk, nauczyciel akademicki i senator
  • Ryszard Wach (* 1946) – polski pięcioboista
  • Władysław Wach (1908–1980) – polski działacz ludowy na Warmii i Mazurach
  • Wach – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Kadzidło.
  • Wach (gmina) (od 1931: gmina Czarnia), dawna gmina wiejska istniejąca do 1931 roku w woj. białostockim
    • Gmina Czarnia (do 1931: gmina Wach), gmina wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim
  • Stróża (niem. Wach Berg), góra w Sudetach Środkowych

Wikipedia


wach.

skrót od: wachmistrz; wachm.


SJP.pl


wacha

1. inaczej: wartownia, wartownicy;
2. ryba z rodziny makrelowatych;
3. potocznie: benzyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Acanthocybium solandri|ref=tak., gatunek ryby morskiej, zaliczanej do rodziny makrelowatych

 (1.2) środ. mot. benzyna

 (1.3) gwara więzienna deszcz

 (1.4) stpol. lwów. warta

 (1.5) środ. żegl. morze, woda morska

 (1.6) skrzynia na zboże

 (1.7) daw. gwara. więz. woda

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wacha – miasto
  • Peter Wacha – niemiecki DJ
  • Przemysław Wacha – polski badmintonista
  • wacha (Acanthocybium solandri) – gatunek morskiej ryby z rodziny makrelowatych
  • Vacha
  • Vácha

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈva.xa, AS: va.χa

Wiktionary

Powiązane:

 (1.4) wacharz, odwach

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wahoo, solandra

 (1.2) benzyna, paliwo; pot. bajura

 (1.4) straż, warta, szyldwach, odwach

Wiktionary


wachan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. pas terytorium Afganistanu oddzielający Tadżykistan od Pakistanu;

 (1.2) geogr. adm. powiat w afgańskiej prowincji Badachszan

 (1.3) geogr. hydrol. rzeka we wschodnim Afganistanie;

Wiktionary

Wachan (t. Wachan-daria, Wach) – rzeka we wschodnim Afganistanie. Długość - 220 km.

Wachan powstaje na wysokości 3860 m n.p.m. z połączenia dwóch sporych górskich potoków spływających spod górskich lodowców Pamiru. Niedaleko na północ od tego miejsca znajdują się źródła Oksu, płynącego w odwrotną stronę. Wachan płynie wysokogórską doliną między skrajnym północnym pasmem Hindukuszu a pamirskim pasmem Gór Wachańskich. Na ich zachodnim krańcu łączy się z rzeką Pamir, tworząc rzekę Pandż.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szlak przez Wachan wykorzystywany jest przez przemytników.

 (1.2) Administracyjnie Korytarz Wachański należy do dystryktu Wachan prowincji Badachszan.

 (1.3) Dolina Wachanu zajmuje szerszą, wschodnią część Korytarza Wachańskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wachański

 rzecz. wachański mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Korytarz Wachański

Wiktionary


wachański

1. związany z Wachanem (Korytarzem Wachańskim);
2. język wachański - język z grupy języków wschodnioirańskich, którym posługują się niektórzy mieszkańcy Tadżykistanu, Chin i Pakistanu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wachanem, dotyczący Wachanu (rzeki lub regionu)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język wachański;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wachan mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wachi, wachni

Wiktionary


wachel

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) stpol. wachlarz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wachlarz mrz.

Wiktionary


wachholz

[czytaj: WAcholc] nazwisko


SJP.pl


wachlarek

rodzaj ryb z rodziny strumieniakowatych


SJP.pl


wachlarz

1. płaski, lekki, zwykle rozkładany przedmiot używany do chłodzenia się ruchem powietrza;
2. w łowiectwie: ogon głuszca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ręczny przyrząd do ochładzania za pomocą ruchów powietrza, rozkładany kolisto;

 (1.2) przen. skala, rozpiętość, różnorodność

 (1.3) środ. sport. w kolarstwie: jeden ze stylów jazdy w grupie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wachlarz (przedmiot)
  • Wachlarz (organizacja zbrojna)
  • Wachlarz (taniec z ogniem)
  • rypida, zwana też wachlarzem

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten wachlarz został wyprodukowany w Japonii.

 (1.2) Nasza firma oferuje pełny wachlarz usług ubezpieczeniowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvaxlaʃ, AS: vaχlaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wachlowanie n., wachel m.

:: zdrobn. wachlarzyk m.

 czas. wachlować

 przym. wachlarzowy, wachlarzowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. wachel m.

 (1.3) drafting, jazda na wachlarzu

Wiktionary


wachlarzorogi

o cechach wachlarzorogich (rodzina chrząszczy)


SJP.pl


wachlarzorogie

rodzina chrząszczy


SJP.pl


wachlarzoskrzydłe

rząd bardzo małych owadów pasożytujących w innych owadach, głównie w żądłówkach, których bezskrzydłe samice pozostają przez całe życie w ciele swych żywicieli, a samce, o słabo rozwiniętych skrzydłach przednich i wachlarzowatych tylnych, żyją krótko, nie pobierając pożywienia


SJP.pl

Wa

Wikipedia


wachlarzoskrzydły

o cechach wachlarzoskrzydłych (rodzina owadów)


SJP.pl


wachlarzowaty

przypominający kształtem wachlarz, podobny do wachlarza


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przypominający wachlarz, mający kształt wachlarza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wachlarz, wachlarzowiec, wachlarzyk

 przysł. wachlarzowato

Wiktionary


wachlarzowiec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wachlarzowiec – rodzaj grzybów z rodziny wachlarzowcowatych
  • wachlarzowiec – rodzaj roślin z rodziny arekowatych

Wikipedia


wachlarzowy

→ wachlarz


SJP.pl

Patrz:

wachlarz

wachlarzyk

mały wachlarz


SJP.pl

Wachlarzyk (łac., ang. "rhipidium") – rodzaj kwiatostanu z grupy wierzchotek jednoramiennych. Ma kwiat na szczycie pędu. Rozgałęzia się naprzemiennie z kąta liścia po jednej stronie osi, a następnie z kąta liścia po drugiej stronie, przy czym kwiaty osadzone są w jednej płaszczyźnie. Niekiedy, przy szypułkach różnej długości (gdy wszystkie kwiaty dorastają mniej więcej do tego samego poziomu), cały kwiatostan przypomina baldachogrono.

Wikipedia


wachlarzykowaty

przypominający kształtem wachlarzyk, podobny do wachlarzyka


SJP.pl


wachlarzówka

wachlarzówka posępna, wachlarzówka smolista - gatunki ptaków z rzędu wróblowych


SJP.pl


wachlica

Wa

Wikipedia


wachlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wachlować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvaxlɔˈvãɲɛ, AS: vaχlovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wachlować ndk.

 rzecz. wachlarz m.

Wiktionary


wachlować

1. chłodzić wymuszając ruch powietrza przedmiotem o dużej powierzchni;
2. poruszać skrzydłami


SJP.pl


wachm.

skrót od: wachmistrz; wach.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wojsk. wachmistrz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grupa dowodzona przez wachm. „Dęba” unieszkodliwiła strażników i otoczyła siedzibę białoruskiej policji, gdzie przetrzymywani byli AK-owcy i wezwała obrońców do poddania się.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wach.

Wiktionary


wachmajster

strażnik, dozorca więzienny


SJP.pl


wachmajsterka

→ wachmajster


SJP.pl

Patrz:

wachmajster

wachman

strażnik obozowy za okupacji hitlerowskiej


SJP.pl


wachmanka

→ wachman


SJP.pl


wachmistrz

stopień podoficerski w kawalerii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zaw. daw. komendant posterunku policji

Wiktionary

Wachmistrz ( Wachtmeister) – stopień wojskowy w kawalerii i żandarmerii odpowiadający sierżantowi innych wojsk.

Wikipedia


wachmistrzyni

→ wachmistrz


SJP.pl

Patrz:

wachmistrz

wachnia

gatunek oceanicznej ryby ławicowej z rodziny dorszowatych; nawaga pacyficzna


SJP.pl

Wachnia, nawaga pacyficzna ("Eleginus gracilis") – gatunek ławicowej ryby oceanicznej z rodziny dorszowatych (Gadidae).

Wikipedia


wachnicki

nazwisko


SJP.pl


wachnik

nazwisko


SJP.pl


wachnowski

nazwisko


SJP.pl


wachowiak

nazwisko


SJP.pl


wachowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wachowicz – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku Polskę zamieszkiwało ponad 3 tys. osób je noszących.
  • Andrzej Wachowicz – ujednoznacznienie
  • Barbara Wachowicz (1937-2018) – polska pisarka, fotografik, scenarzystka;
  • Ewa Wachowicz (ur. 1970) – polska producentka telewizyjna, Miss Polonia 1992, III wicemiss w konkursie Miss Świata
  • Franciszek Wachowicz (1916-1988) – polski polityk komunistyczny, poseł na Sejm PRL II, III, IV i V kadencji
  • Henryk Wachowicz (1909–1967) – łódzki działacz socjalistyczny;
  • Janusz Wachowicz (ur. 1949) – dziennikarz radiowy, lektor telewizyjny, publicysta prasowy;
  • Marcin Wachowicz (ur. 1981) – polski piłkarz występujący na pozycji napastnika;
  • (ur. 1971) – pisarz, publicysta, politolog;
  • Włodzimierz Wachowicz (ur. 1946) – polski piłkarz ręczny, uczestnik Igrzysk Olimpijskich w 1972 roku;
  • Zbigniew Wachowicz (ur. 1972) – polski piłkarz występujący na pozycji obrońcy;
  • Artur Wachowicz (ur. 1971) – polski matematyk, profesor Politechniki Łódzkiej;

Wikipedia


wachowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Wachowska (1929– 2005) – historyk, nauczycielka akademicka
  • Barbara Dietrych-Wachowska
  • Eugeniusz Wachowski (1932– 2000) – polski dyskobol, trener reprezentacji
  • Kazimierz Wachowski (1873–1943) – polski historyk
  • Krzysztof Wachowski (ur. 1942), polski archeolog
  • Mieczysław Wachowski (ur. 1950), polski polityk
  • Piotr Wachowski (ur. 1976) – polski artysta malarz
  • Ryszard Wachowski (1930–1985) – polski rzeźbiarz
  • Seweryn Wachowski (1859–1934) – polski inżynier technolog i budowniczy kolei wschodniochińskiej, działacz społeczny
  • Tomasz Wachowski (1899–1939) – polski żołnierz, powstaniec wielkopolski
  • Urszula Wachowska (1938–2007) – polska polityk, nauczycielka, posłanka na Sejm III
  • Lana i Lilly Wachowski – amerykańskie rodzeństwo filmowców

Wikipedia


wachta

1. okres (zwykle 4 godziny), podczas którego pełni służbę jedna zmiana załogi statku
2. część załogi statku, pełniąca służbę w określonym czasie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. służba pełniona przez marynarza na statku

 (1.2) żegl. grupa marynarzy pełniących służbę

Wiktionary

Wachta – część załogi jednostki pływającej (żaglowej lub motorowej), pełniąca służbę w określonym czasie (zazwyczaj 4 godziny). Jest to również czas pełnienia służby np. w godzinach 00:00-04:00, 04:00-08:00, 08:00-12:00, 12:00-16:00, 16:00-20:00, 20:00-00:00 itd. (przy 3 wachtowym systemie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Dudnią kroki po deskach pokładu i, śmignąwszy po schodni na rufę, przed oficerem wachtowym staje uczeń trzeciego kursu, pełniący w mojej wachcie służbę bosmańską.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wachtarz mos., wachtowy mos.

 przym. wachtowy

Wiktionary


wachtarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. pełniący wachtę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wachta ż., wachtowy mos.

 przym. wachtowy

Wiktionary


wachtmeister

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Carl Johan Wachtmeister – szwedzki szermierz
  • Ian Wachtmeister – szwedzki przemysłowiec, polityk
  • Peder Wachtmeister – szwedzki polityk, rolnik, samorządowiec

Wikipedia


wachtowy

przymiotnik od: wachta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) żegl. marynarz pełniący wachtę

przymiotnik relacyjny

 (2.1) żegl. związany z wachtą, dotyczący wachty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednym z kanonów prawa morskiego jest obowiązek wachtowego na „oku“ meldować kapitanowi wszelkie stwory czy to żywe, czy martwe, ukazujące się na widnokręgu lub na horyzoncie.

 (2.1) Ponieważ drugi oficer zachorował w ciągu podróży, awansowałem na oficera wachtowego, czuwającego samodzielnie nad pokładem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wachta ż., wachtarz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. wachtarz

Wiktionary


wachów

nazwisko


SJP.pl

Wachów (niem. "Wachow") – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Olesno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego. W Wachowie znajduje się zabytkowy kościół z 1706 r.

W 1936 roku hitlerowska administracja III Rzeszy, chcąc zatrzeć słowiańskie pochodzenie nazwy wsi, przemianowały ją ze zgermanizowanej na nową, całkowicie niemiecką nazwę "Wallhof"

Wikipedia


wacia

zdrobnienie od: Wacława (imię żeńskie); Wacka


SJP.pl


waciak

potocznie: watowana kurtka robocza


SJP.pl


waciany

zrobiony z waty


SJP.pl


waciarz

1. potocznie: sprzedawca waty cukrowej;
2. dawniej: producent lub sprzedawca waty - luźnej masy włókien bawełny


SJP.pl


wacik

kłębek waty używany m.in. do oczyszczania ran, podawania leku; tampon z waty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. kosmet. kulisty bądź spłaszczony kawałek waty służący m.in. do dezynfekcji lub demakijażu

 (1.2) rzad. kosmet. kawałek waty nawinięty na patyczek służący do mycia uszu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skończyły mi się waciki, a muszę zmyć makijaż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvat͡ɕik, AS: vaćik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wata ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gazik

 (1.2) patyczek do uszu, patyczek higieniczny

Wiktionary


wacikowy

1. dieta wacikowa - spożywanie wacików kosmetycznych nasączonych płynem w celach odchudzających;
2. → wacik


SJP.pl

Patrz:

wacik

waciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Waci lub z nią związany


SJP.pl


wacio

zdrobnienie od: Wacław (imię męskie); Wacuś, Wacek, Wacunio


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Wacław

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeżeli wasz Wacio nie broni przed karą swego pudla, siostrzyczki, służącej, która zbiła wazon pamiątkowy po ciotecznej babce — nie pozwólcie mu być obrońcą sądowym — tem bardziej, gdy jest prawdomówny.

 (1.1) Słysząc to mała wróżka, zadzwoniła leciutko dzwoneczkiem i natychmiast spuścił się do Wacia obłoczek.

 (1.1) Matka odczytała mu list i rzekła: — Widzisz, jak Waciowi tam dobrze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wacek mos., Wacław mos., Wacława ż., Wacuś mos.

 przym. Wacławowy, Wackowy, Wacusiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wacek, Wacuś

Wiktionary


wacka

1. żartobliwie: męski członek; kuśka, pitol, ptaszek, pisior;
2. w środowisku brydżowym: walet;
3. dawniej: skórzany woreczek na pieniądze, zawieszany na szyi


SJP.pl


wackarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. ten który robi wacki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dawniej wackiem nazywano woreczek na pieniądze, a rzemieślnika, który je wyrabiał, zwano wackarzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvat͡skaʃ, AS: vackaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waceczek mrz., wacek mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaletnik

Wiktionary


wackowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wackować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wackować ndk.

Wiktionary


wackowie

zdrobnienie od: Wacław (imię męskie); Wacuś, Wacławek


SJP.pl


wackowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wacka lub z nim związany


SJP.pl


waco

miasto w USA


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Waco – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie McLennan
  • Waco – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Haralson
  • Waco – miejscowość w stanie Missouri, w hrabstwie Jasper
  • Waco – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie York
  • Waco – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Cleveland
  • Waco (ang. Waco Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Sedgwick
  • Waco – polski muzyk, raper.

Wikipedia


wacpan

dawniej: tytuł grzecznościowy, skrót od wyrażenia "waszmość pan", zwykle jako zwrot kierowany wprost do rozmówcy, odpowiadający dzisiejszemu "pan", "wy" (zwykle z odcieniem lekceważenia); aćpan, acpan, aspan, waćpan, waspan, asan, acan


SJP.pl


wacunio

zdrobnienie od: Wacław (imię męskie); Wacuś, Wacek, Wacio


SJP.pl


wacusiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wacusia lub z nim związany


SJP.pl


wacuś

zdrobnienie od: Wacław (imię męskie); Wacek, Wacławek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mały wacek

Wiktionary

Wacuś – polski film komediowy z 1935 r. w reżyserii Michała Waszyńskiego. Film opowiada historię Tadeusza Rosołka (Adolf Dymsza), który pragnąc pomóc pięknej Kazi (Jadwiga Andrzejewska), wciela się w fikcyjną rolę brata Wacusia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. waceczek mrz., wacek mzw.

Wiktionary


wacyk

nazwisko


SJP.pl


waczków

nazwisko


SJP.pl


waczyński

nazwisko


SJP.pl


wacław

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sklepie u Wacława widziałam pistolety na wodę.

 (1.1) Heniek z Wacławem zmartwychwstali po wczorajszej bibie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvat͡swaf, AS: vacu̯af

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wacławowa ż., Wacławówna ż.

:: fż. Wacława ż.

:: zdrobn. Wacek mos., Wacio mos., Wacławek mos., Wacuś mos.

 przym. wacławski, Wacławowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Wacek, Wacio, Wacuś

Wiktionary


wacława

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od: Wacław

Wiktionary

Wacława – żeński odpowiednik imienia Wacław. Forma Wacława jest czechizmem. W źródłach polskich imię to poświadczone jest w staropolskiej formie Więcesława (1263 rok) i Więcsława (1314 rok).

Wacława imieniny obchodzi 13 października i 28 września.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A jednak stało się! Powiedziałem tej bladolicej dziewczynie, że ją kocham, i jutro slę mego groma Leonarda na siwym rumaku do jej babki z epistołą błagającą, aby wstawiła się za mną do jej matki etc., etc., aby na koniec rączka panny Wacławy została własnością twego wiernego sługi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wacław m., Wacio mos.

Wiktionary


wacławczyk

nazwisko


SJP.pl


wacławek

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Wacław (imię męskie); Wacuś, Wacek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|m. Wacław

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jakub Wacławek – polski architekt
  • Jan Wacławek – polsko-czeski duchowny luterański
  • Krzysztof Wacławek – polski urzędnik państwowy i funkcjonariusz organów bezpieczeństwa
  • Zbigniew Wacławek – polski architekt, nauczyciel akademicki

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wacław mos.

Wiktionary


wacławiak

nazwisko


SJP.pl


wacławice

Wacławice – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Orły. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Wikipedia


wacławik

nazwisko


SJP.pl


wacławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wacławy lub z nią związany


SJP.pl


wacławka

zdrobnienie od: Wacława (imię żeńskie)


SJP.pl

Wacławka, także Działynia (nazwa lokalna – Kople oraz Skałki) – najwyższa góra Wzgórz Bielawskich, a także Wzgórz Niemczańsko-Strzelińskich o wysokości 473,8 m n.p.m.. Nie jest zagospodarowana turystycznie, w przeciwieństwie do pobliskiej Góry Parkowej.

Wikipedia


wacławkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wacławka lub z nim związany


SJP.pl


wacławostwo

Wacław z małżonką; Wacławowie


SJP.pl


wacławowie

Wacław z małżonką; Wacławostwo


SJP.pl


wacławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wacława lub z nim związany


SJP.pl


wacławski

nazwisko


SJP.pl


wad

uwodniony tlenek magnezu, minerał o czarnej lub brunatnej barwie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wad – jezioro
  • Wad – miejscowość w Republice Komi
  • Wad – wieś w obwodzie niżnonowogrodzkim
  • Wad – rzeka, dopływ Mokszy
  • Wad Madani – miasto
  • Gustav Ludvig Wad – duński archiwista
  • Svend Wad – duński bokser
  • Wad Motors – malijski producent samochodów
  • Vad

Wikipedia


wada

1. przywara; ujemna cecha charakteru;
2. defekt czegoś, usterka, uszkodzenie;
3. niedorozwój, zniekształcenie, nieprawidłowa budowa, złe funkcjonowanie jakiegoś narządu organizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ujemna cecha charakteru

 (1.2) cecha obniżająca wartość przedmiotu

 (1.3) med. wet. nieprawidłowa budowa lub złe funkcjonowanie jakiegoś narządu w organizmie żywej istoty

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wada w etyce
  • Światowa Agencja Antydopingowa (WADA)
  • Wada – chutor na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim
  • Wada – dawny zaścianek na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Kolczuny.
  • Wada – stacja kolejowa w Akicie w prefekturze Akita
  • wada bizantyjska
  • wada drewna
  • wada postawy
  • wada serca
  • wada wrodzona
  • wada wymowy
  • wada wzroku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wadą mojego wujka jest łatwość popadania w gniew.

 (1.2) Ten telefon ma same wady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvada, AS: vada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wadliwość ż.

 przym. wadliwy

 przysł. wadliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przywara, słabość

 (1.2) defekt, skaza, brak

Wiktionary


wadas

nazwisko, m.in. Jan Wadas - polski bokser


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bronisław Wadas – żołnierz Wojska Polskiego II RP (major), d-ca I/144 pp., d-ca obrony Fortu P Twierdzy Warszawa we wrześniu 1939
  • Jan Wadas (ur. 1944) – polski bokser, olimpijczyk
  • Jan Wadas (1899?–2003) – 104 lata, ostatni powstaniec śląski
  • Ryszard Wadas – chrześniak marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza, zginął 4 lutego 1944 w kościele w Łanowcach z rąk nacjonalistów ukraińskich

Wikipedia


wadecki

nazwisko


SJP.pl


wademekum

wydawnictwo o charakterze informacyjno-praktycznym; zawierające podstawowe, niezbędne wiadomości z zakresu jednej dziedziny; vademecum, vade mecum, przewodnik, informator


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. podręczna książka zawierająca podstawowe wiadomości, praktyczne wskazówki z jakiejś dziedziny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvadɛ̃ˈmɛkũm, AS: vadẽmekũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) informator, poradnik, przewodnik

Wiktionary


wadera

samica wilka; wilczyca, basiora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) łow. samica wilka;

Wiktionary

Wadera – samica wilka, wilczyca. Jest mniejsza i lżejsza od samca (basiora). Wadery osiągają dojrzałość płciową w drugim roku życia. Do rozrodu przystępują jedynie samice najwyżej stojące w hierarchii watahy, czasami tylko dominująca w stadzie "samica alfa". Ciąża wadery trwa 60–65 dni. W miocie jest zwykle 4–6, maksymalnie 12 młodych. Wychowaniem młodych zajmują się oboje rodzice, a ich pozycja w stadzie, zwłaszcza społeczny status wadery, ma wpływ na późniejszą pozycję społeczną młodych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pomiędzy drzewami przemknęła wadera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈdɛra, AS: vadera

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wilczyca, basiora

Wiktionary


wadery

spodnie połączone z butami, używane przez wędkarzy i myśliwych; spodniobuty, wodery


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) łow. ryb. rodzaj ochronnego ubrania z nieprzemakalnego materiału mającego formę butów połączonych ze spodniami sięgającymi pod pachy i używanego przez myśliwych i rybaków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈdɛrɨ, AS: vadery

Wiktionary


wadi

bardzo długa, kręta, sucha dolina na pustyni, wypełniająca się wodą w czasie okresowych deszczów; wadis, ued, uedy, uadi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. geol. sucha dolina charakterystyczna dla obszarów pustynnych wyżłobiona przez strumień okresowy;

Wiktionary

Wadi, wadis, ued (arab. وادي, "wādī" – dolina, łożysko rzeki) – suche formy dolinne występujące na obszarach pustynnych, w czasie pory deszczowej wypełniają się wodą, tworząc niekiedy wartkie, szerokie, długie i kręte rzeki.

Doliny wadi zostały najprawdopodobniej wyżłobione w plejstocenie w warunkach pluwialnych. Współcześnie są odmładzane i przekształcane przez wodę rzek epizodycznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gwiazdy wprawdzie świeciły, ale światło ich docierało na dno wadi tak słabe, że trudno było haik odróżnić od rumowiska skalnego.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ued, wadis

Wiktionary


wadialny

przymiotnik od: wadium


SJP.pl


wadima

producent bielizny


SJP.pl


wadis

bardzo długa, kręta, sucha dolina na pustyni, wypełniająca się wodą w czasie okresowych deszczów; ued, uedy, uadi, wadi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. geol. sucha dolina charakterystyczna dla obszarów pustynnych wyżłobiona przez strumień okresowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na dnie wadisu płynęła maciupka strużka.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ued, wadi

Wiktionary


wadium

pewna suma pieniędzy składana przez jakąś osobę jako gwarancja, że nie wycofa się ona z transakcji i podpisze w odpowiednim czasie umowę; zastaw; rękojmia; kaucja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) praw. kwota wpłacana przed przetargiem jako zabezpieczenie dotrzymania warunków umowy; gwarancja, że oferta nie zostanie zmieniona ani wycofana;

Wiktionary

Wadium (z vadium a. vadimonium, bid deposit, bid bond, tender guarantee) – określona suma pieniędzy lub zabezpieczenie jej zapłaty (np. gwarancja, poręczenie) składane w celu zagwarantowania dotrzymania warunków postępowania prowadzącego do zawarcia umowy (w szczególności przetargu lub aukcji) oraz zapewnienia samego zawarcia tejże umowy. Stanowi wyraz zabezpieczenia organizatora przed niesolidnym oferentem czy ofertą złożoną w celu „rozbicia przetargu”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvadʲjũm, AS: vadʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wadialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rękojmia

Wiktionary


wadliwie

przysłówek

 (1.1) w sposób wadliwy, nieprawidłowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odrzuca ona stawiane budowniczym promu zarzuty i wskazuje, że był on wadliwie eksploatowany, załoga niekompetentna, a w chwili wypadku "Estonia" rozwijała nadmierną prędkość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈdlʲivʲjɛ, AS: vadlʹivʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wada, wadliwość

 przym. wadliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieprawidłowo, błędnie

Wiktionary


wadliwiej

stopień wyższy od przysłówka: wadliwie


SJP.pl


wadliwość

posiadanie wad, usterek, błędów; niedoskonałość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co wadliwe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wada ż., wadność ż.

 przym. wadliwy, wadny

 przysł. wadliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ułomność, niedoskonałość, niedociągnięcie, uchybienie; daw. wadność

Wiktionary


wadliwy

mający usterki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający wady, usterki, defekty, braki lub błędy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poprzez pełne namaszczenia i wadliwych akcentów dukanie szefa słyszeliśmy odgłosy trwającej nadal walki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈdlʲivɨ, AS: vadlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wada ż., wadliwość ż.

 przysł. wadliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) felerny

Wiktionary


wadm.

skrót

 (1.1) = wojsk. mar. wiceadmirał

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. wiceadm.

Wiktionary


wadochowice

Wadochowice (niem. "Wiesenthal") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Ziębice, na Dolnym Śląsku.

Wikipedia


wadowianin

mieszkaniec Wadowa


SJP.pl


wadowianka

mieszkanka Wadowa


SJP.pl


wadowice

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce w województwie małopolskim;

Wiktionary

Wadowice (średniowieczna nazwa Frauenstadt) – miasto w południowej Polsce, w województwie małopolskim, siedziba władz powiatu wadowickiego i gminy miejsko-wiejskiej Wadowice. Położone jest w zachodniej części na Pogórzu Śląskim, południowej w Beskidzie Małym, nad rzeką Skawą. Przez miasto przebiegają: droga krajowa nr 28, droga krajowa nr 52 i linia kolejowa nr 117.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obszar Wadowic charakteryzuje się dużym zróżnicowaniem wysokości względnej.

 (1.1) Wzięli ślub u karmelitów w Wadowicach na górce.

 (1.1) Miastami partnerskimi Wadowic są Asyż i San Giovanni Rotondo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvadɔˈvʲit͡sɛ, AS: vadovʹice

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wadowiczanin mos., wadowiczanka ż.

 przym. wadowicki, podwadowicki

Wiktionary


wadowicki

związany z Wadowicami, dotyczący Wadowic; wadowski (regionalnie)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wadowicami, odnoszący się do Wadowic

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jesienią 1939 roku Niemcy wysadzili w powietrze wadowicką synagogę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvadɔˈvʲit͡sʲci, AS: vadovʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wadowice nmos., wadowiczanin mos., wadowiczanka ż.

 przym. wadowski, podwadowicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. wadowski

Wiktionary


wadowiczanin

mieszkaniec Wadowic


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Wadowic

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvadɔvʲiˈt͡ʃãɲĩn, AS: vadovʹičãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wadowice, wadowiczanka

 przym. wadowicki, podwadowicki

Wiktionary


wadowiczanka

mieszkanka Wadowic


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Wadowic

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvadɔvʲiˈt͡ʃãnka, AS: vadovʹičãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wadowice, wadowiczanin

 przym. wadowicki, podwadowicki

Wiktionary


wadowski

1. regionalnie: dotyczący Wadowic, Wadowic Górnych, związany z Wadowicami; wadowicki;
2. dotyczący Wadowa, związany z Wadowem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wadowem, dotyczący Wadowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wadów m.

 przym. wadowicki

Wiktionary


waduski

→ Vaduz (stolica Liechtensteinu)


SJP.pl


wadwicz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) herald. polski herb szlachecki;

Wiktionary


wadzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wadzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: vaʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wadzić

Wiktionary


wadzić

przestarzałe:
1. być przeszkodą, zawadzać, przeszkadzać;
2. przestarzałe: doprowadzać do sporów, nieporozumień; kłócić, różnić;
3. wadzić się - spierać się, kłócić się z kimś


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) książk. być przeszkodą, zawadą; przeszkadzać, zawadzać

 (1.2) przest. doprowadzać do nieporozumień; różnić kogoś z kimś

czasownik zwrotny

 (2.1) przest. (współcz. gw-pl|Śląsk Cieszyński.) kłócić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Paweł, spokojny, nie wadził nikomu, • Gaweł najdziksze wymyślał swawole.

 (2.1) Wczoraj z Ewą się powadziliśmy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvad͡ʑit͡ɕ, AS: vaʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wadzenie n., zawada ż.

Wiktionary


wadów

uwodniony tlenek magnezu, minerał o czarnej lub brunatnej barwie


SJP.pl

Wadów – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy XVII Wzgórza Krzesławickie.

Wikipedia


wadąg

jezioro w Olsztyńskiem


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wadąg – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Dywity
  • Wadąg – jezioro w woj. warmińsko-mazurskim
  • Wadąg – rzeka w woj. warmińsko-mazurskim

Wikipedia


wadźrajana

kierunek buddyzmu, który wyodrębnił się w II wieku n.e. z tradycji mahajany i pielęgnował ideał bodhisattwy; wadżrajana; mantrajana; tantrajana; buddyzm tantryczny


SJP.pl


wadżda

marokańskie miasto


SJP.pl

Wadżda (arab. وجدة, "Waǧda"; marok. arab. "Wežda"; fr. "Oujda") – miasto w północno-wschodnim Maroku, w pobliżu granicy z Algierią, na północnym stoku Atlasu Tellskiego, siedziba Regionu Wschodniego. W 2024 roku liczyło ok. 506 tys. mieszkańców. Ośrodek przemysłu spożywczego, chemicznego, metalurgicznego, cementowego i drzewnego. Węzeł drogowy, międzynarodowy port lotniczy. Muzeum etnograficzne, wielki meczet z XII wieku.

Wikipedia


wadżdyjski

→ Wadżda (miasto w Maroku)


SJP.pl


wadżrajana

kierunek buddyzmu, który wyodrębnił się w II wieku n.e. z tradycji mahajany i pielęgnował ideał bodhisattwy; wadźrajana; mantrajana; tantrajana; buddyzm tantryczny


SJP.pl

Wadżrajana – kierunek buddyzmu związany z praktyką tantr, który wyodrębnił się ok. II wieku n.e. w Indiach w ramach tradycji mahājāny. Praktycy uważają, że posiada metody bezpośredniego doświadczenia natury rzeczywistości, na temat której „wnioskuje się” według tzw. prawomocnego poznawania (sanskryt. pramana, ang. logic/valid cognition) w teoriach mahajany.

Wikipedia


wafel

cienkie, kruche ciastko, zwykle płaskie (do tortów) lub w kształcie stożka (do lodów)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. rodzaj ciasta cienko sprasowanego, łamliwego, służącego do przekładania nadzieniem lub jako foremka na lody czy inną masę

 (1.2) kulin. kruche ciastko złożone z kilku warstw wafla (1.1), przełożonych określonym nadzieniem

Wiktionary

Wafel – rodzaj pieczywa cukierniczego trwałego, wyrób ciastkarski w postaci cienkiego, łamliwego płata – zależnie od przeznaczenia, w formie blatu, rożka, rurki itp. Andruty są to cienkie wafle o kratkowanej fakturze, wypiekane w specjalnych formach. Oblaty to cienkie, okrągłe wafle z wody, mąki pszennej i oleju, wypiekane w specjalnych formach. W szerszym znaczeniu, definicja wafli obejmuje gofry.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wafelek mrz.

 przym. waflowy

Wiktionary


wafelek

zdrobnienie od: wafel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: wafel

 (1.2) mały wafel

 (1.3) kulin. rodzaj słodyczy z wafli przekładanych słodką masą i pokrojonych na porcje, czasem z polewą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈfɛlɛk, AS: vafelek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wafel

 przym. waflowy

Wiktionary


wafelkowy

→ wafelek


SJP.pl

Patrz:

wafelek

waflownica

urządzenie elektryczne do pieczenia wafli; gofrownica


SJP.pl


waflowy

przymiotnik od: wafel


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zrobiony z wafla

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cienkim lejkiem przygotowane ciasto wędrowało na gofrownicę, z której błyskawicznie wyskakiwały rumiane listki waflowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wafelek mrz., wafel mrz.

Wiktionary


wag

1. ciężar ciała;
2. przyrząd do wyznaczania masy ciał;
3. w różnych sportach walki i siłowych określenie kategorii zawodnika;
4. ważność, znaczenie czegoś;
5. ważenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w zachodniej Słowacji, dopływ Dunaju;

Wiktionary

Wag (słow. "Váh", węg. "Vág", niem. "Waag") – rzeka w zachodniej Słowacji, w dorzeczu Dunaju. Długość – 403 km, powierzchnia zlewni – 10 640 km², średni roczny przepływ u ujścia – 196 m³/s. Do dorzecza Wagu należy także polska część Orawy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Poważe n.

 przym. waski, powaski, dolnowaski

Wiktionary


waga

1. ciężar ciała;
2. przyrząd do wyznaczania masy ciał;
3. w różnych sportach walki i siłowych określenie kategorii zawodnika;
4. ważność, znaczenie czegoś;
5. ważenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) metrol. urządzenie do pomiaru ciężaru;

 (1.2) pot. ciężar czegoś lub kogoś

 (1.3) sport. w boksie: kategoria zawodników o zbliżonej wadze (1.2)

 (1.4) przen. znaczenie, wartość

 (1.5) mat. stat. liczba przez którą mnoży się dany składnik w średniej ważonej

 (1.6) inform. liczba przez którą mnoży się dane wejście neuronu w sztucznej sieci neuronowej

Wiktionary

Waga – przyrząd do wyznaczania masy ciał z użyciem siły ciążenia. Działa na zasadzie równoważenia sił lub wykorzystania zjawisk fizycznych. W prostej wadze szalkowej jedną z sił jest ciężar ciała o mierzonej masie, drugą – ciężar odważników lub inna wyskalowana siła.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy byłem u lekarza, to musiałem stanąć na wadze.

 (1.2) Ten przedmiot ma wagę 100 kg.

 (1.3) W wieku 18 lat został mistrzem świata wagi ciężkiej.

 (1.4) To sprawa najwyższej wagi państwowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvaɡa, AS: vaga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeciwwaga ż., szynwaga ż., Waga ż., odważnik m., ważenie n., zważenie n., odważenie n., podważenie n., wyważenie n., wagowy mos.

 czas. ważyć ndk., odważyć dk., zważyć dk., podważyć dk., wyważyć dk.

 przym. ważny, wagowy, ważki

 przysł. wagowo, ważnie, ważko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ciężar, masa

Wiktionary


wagabunda

człowiek lubiący się włóczyć; obieżyświat, tramp, włóczęga, włóczykij


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. człowiek lubiący się włóczyć

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wagabunda – kabaret
  • Wagabunda – amerykański film z 1964
  • Wagabunda – powieść Bernarda Cornwella

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To jest jakaś nacja sama w sobie, odmienna od tej miejskiej, wiejskiej, osiadłej. To ci, co nie przynależą do żadnego pana ani do żadnej gminy, wałęsi różni, wagabundy, swawolni bandosi, bieguni różnego rodzaju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvaɡaˈbũnda, AS: vagabũnda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wagusy lm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obieżyświat, tramp, włóczęga, włóczykij; daw. wałęsa

Wiktionary


wagadugański

przymiotnik od: Wagadugu (stolica Burkina Faso); wagaduguański


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wagadugu, dotyczący miasta Wagadugu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wagadugu n., wagaduguańczyk mos., wagaduguanka ż.

 przym. wagaduguański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wagaduguański

Wiktionary


wagadugu

stolica Burkina Faso


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Burkiny Faso;

Wiktionary

Wagadugu (diula i fr. "Ouagadougou", IPA: ; mossi "Waogdgo", IPA:) – miasto w środkowej Burkinie Faso, stolica i największe miasto tego kraju, ośrodek administracyjny prowincji Kadiogo. W 2019 roku zamieszkiwane przez blisko 2,5 mln mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wagaduguańczyk mos., wagaduguanka ż.

 przym. wagadugański, wagaduguański

Wiktionary


wagaduguanka

mieszkanka Wagadugu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Wagadugu; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wagadugu n.

:: fm. wagaduguańczyk mos.

 przym. wagadugański, wagaduguański

Wiktionary


wagaduguańczyk

mieszkaniec Wagadugu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Wagadugu; osoba z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wagadugu n.

:: fż. wagaduguanka ż.

 przym. wagadugański, wagaduguański

Wiktionary


wagaduguański

przymiotnik od: Wagadugu (stolica Burkina Faso); wagadugański


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Wagadugu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wagaduguańczyk mos., wagaduguanka ż., Wagadugu

 przym. wagadugański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wagadugański

Wiktionary


wagancki

dotyczący waganta, związany z wagantem


SJP.pl


waganiec

wieś w Polsce


SJP.pl

Waganiec – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim, w gminie Waganiec, w bliskim sąsiedztwie Nieszawy oraz Ciechocinka.

Wikipedia


waganiecki

→ Waganiec


SJP.pl

Patrz:

Waganiec

waganka

wieś w Polsce


SJP.pl

Waganka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, w gminie Tłuszcz. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Stanisława w Postoliskach.

Wikipedia


waganowice

Waganowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Słomniki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia


wagant

średniowieczny, wędrowny aktor, śpiewak; truwer; goliard


SJP.pl


wagarowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) chodzenie na wagary

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wagary nmos., wagarowicz m., wagarowiczka ż.

 czas. wagarować ndk.

Wiktionary


wagarować

czasownik

 (1.1) opuszczać zajęcia szkolne samowolnie, bez uzasadnionej przyczyny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uczennica notorycznie wagaruje, przez co może nie zostać dopuszczona do matury.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wagarowanie n., wagarowicz m., wagarowiczka ż., wagary nmos.

 czas. powagarować

Wiktionary


wagarowicz

uczeń chodzący na wagary


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) eduk. uczeń chodzący na wagary, opuszczający lekcje

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wagary lm nm., wagarowanie n.

:: fż. wagarowiczka ż.

 czas. wagarować ndk.

 przym. wagarowy

Wiktionary


wagarowiczka

uczennica chodząca na wagary


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) eduk. uczennica chodząca na wagary, opuszczająca lekcje

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wagary nmos., wagarowanie n.

:: fm. wagarowicz m.

 czas. wagarować ndk.

 przym. wagarowy

Wiktionary


wagary

potocznie: dzień opuszczony w szkole, bez zgody rodziców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) nieuzasadniona jedno- lub wielokrotna celowa nieobecność ucznia na obowiązkowych zajęciach w szkole;

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „Dzień wagarowicza”. Zobacz też: film pt. "Dzień wagarowicza".

Wagary, ucieczka z lekcji ( vagari „błąkać się, wałęsać się”) – samowolne uchylanie się od obowiązku szkolnego przez ucznia, nieuzasadniona (z punktu widzenia władz szkolnych; nieobejmująca np. choroby), jedno- lub wielokrotna, celowa oraz świadoma nieobecność ucznia na obowiązkowych zajęciach lekcyjnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wychowawczyni skarży się, że nasz Jacek chadza na wagary i opuszcza się w nauce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈɡarɨ, AS: vagary

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wagarowicz mos., wagarowiczka ż., wagarowanie n.

 czas. wagarować ndk., zwagarować dk.

 przym. wagarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wagarowanie, ucieczka z lekcji; reg. pozn. blałka, blauka; gw. Górny Śląsk baje, gw. Śląsk Cieszyński szwyncka; daw. żmudy szkolne; uczn. waksy

Wiktionary


wagarz

specjalista zajmujący się naprawą i konstrukcją wag


SJP.pl


wagina

końcowy odcinek dróg rodnych kobiety i samic ssaków, prowadzący do macicy; vagina, pochwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. zob. pochwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. neowagina ż.

 przym. waginalny

 przysł. waginalnie

Wiktionary


waginalnie

przysłówek

 (1.1) w sposób waginalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wagina ż., neowagina ż.

Wiktionary


waginalny

dotyczący waginy, związany z waginą


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pochwą (waginą), dotyczący pochwy (waginy)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. neowagina ż., wagina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pochwowy

Wiktionary


waginektomia

operacyjne usunięcie pochwy; vaginectomia


SJP.pl


waginizm

bolesny skurcz mięśni okolicy sromu i krocza przy próbie stosunku płciowego lub badania ginekologicznego; pochwica


SJP.pl


waginka

zdrobnienie od: wagina


SJP.pl


waginoplastyka

chirurgiczna korekcja szerokości pochwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zabieg chirurgiczny mający na celu utworzenie lub odtworzenie pochwy;

Wiktionary

Wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rosnąca akceptacja społeczna osób transpłciowych oraz rozwój chirurgii plastycznej i rekonstrukcyjnej doprowadziły do wzrostu popularności waginoplastyki wśród transpłciowych kobiet.

Wiktionary


waginsy

potocznie: obcisłe spodnie wcinające się w kobiecy srom


SJP.pl


waglewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojciech Waglewski – polski muzyk, lider zespołu Voo Voo, ojciec Piotra i Bartosza Waglewskich
  • Bartosz Waglewski – „Fisz”, polski muzyk
  • Piotr Waglewski – Emade, DJ M.A.D, muzyk hip-hopowy
  • Jerzy Waglewski – dziennikarz
  • Morawski Waglewski Nowicki Hołdys – zespół rockowy

Wikipedia


waglowski

nazwisko


SJP.pl


wagner

nazwisko


SJP.pl

Wagner – nazwisko to pochodzi od germańskiego słowa „Waganari” określającego woźnicę lub budowniczego wozów (szczególnie wśród pensylwańskich Holendrów). Otrzymywały je osoby trudniące się zawodowo transportem szeroko pojętych dóbr, w zaprzęgniętych wozach lub furmankach z wysokimi burtami.

Wikipedia


wagneriana

wszystko to, co związane jest z życiem i twórczością Wagnera


SJP.pl


wagnerowiec

najemnik Grupy Wagnera - prywatnej firmy wojskowej, powiązanej z rosyjskim wywiadem wojskowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. członek Grupy Wagnera, prywatnej firmy wojskowej powiązanej z Federacją Rosyjską

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powtórzył też, że bunt został wywołany atakiem rakietowym na siły wagnerowców, w którym zginęło — wedle jego słów — 30 najemników.

Wiktionary


wagnerowski

właściwy Wagnerowi, charakterystyczny dla twórczości Wagnera


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący twórczości Wagnera, charakterystyczny dla twórczości Wagnera

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvaɡnɛˈrɔfsʲci, AS: vagnerofsʹḱi

Wiktionary


wagnerowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wagnera lub z nim związany


SJP.pl


wagomiar

liczba pocisków kulistych dla danej lufy, które można odlać z funta ołowiu


SJP.pl


wagon

pojazd służący do przewozu osób, ładunków lub urządzeń w kolejowym transporcie lądowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kolej. pojazd szynowy, zazwyczaj bez własnego napędu, przeznaczony do przewozu pasażerów lub towarów;

 (1.2) techn. kryty pojazd kolejki linowej

 (1.3) slang. opakowanie zbiorcze czegoś, np. zgrzewka piwa, karton papierosów (200 sztuk = 10 paczek)

Wiktionary

Wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bagaże te i niepomierna tusza utrudniały jej dźwignięcie się na wysoki stopień wagonu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvaɡɔ̃n, AS: vagõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wagonówka ż., wagonownia ż.

:: zdrobn. wagonik mrz.

 przym. wagonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gondola

Wiktionary


wagonetka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kolej. pot. mały, otwarty wagon kolejki wąskotorowej, służący do przewozu m.in. towaru, materiałów budowlanych czy węgla;

Wiktionary

Wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Właśnie miniaturowy parowozik zaczął sapać i syczeć, usiłując ruszyć z miejsca kilkanaście wagonetek, naładowanych wielkimi klocami. Dopomagały mu w tym dwa szeregi robotników, popychających z obu stron wagonetki.

Wiktionary


wagonik

zdrobnienie od: wagon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: wagon

 (1.2) mały wagon, np. miniatura lub zabawka

 (1.3) gondola kolejki linowej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈɡɔ̃ɲik, AS: vagõńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wagonówka ż., wagon m., wagonownia ż.

 przym. wagonowy

Wiktionary


wagonownia

warsztat, w którym remontuje się wagony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kolej. pomieszczenie do postoju, remontów i konserwacji wagonów;

Wiktionary

Za

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wagon mrz., wagonik mrz., wagonówka ż.

 przym. wagonowy

Wiktionary


wagonowy

przymiotnik od: wagon


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący wagonu, znajdujący się w wagonie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W barze wagonowym podają całkiem dobrą kawę, chcesz jedną?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvaɡɔ̃ˈnɔvɨ, AS: vagõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wagon m.

:: zdrobn. wagonik m.

Wiktionary


wagonówka

1. potocznie: fabryka wagonów;
2. tarcica produkowana z przeznaczeniem do budowy i naprawy wagonów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. fabryka wagonów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wagonownia ż., wagon, wagonik

 przym. wagonowy

Wiktionary


wagopakowarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. maszyna do odmierzania i pakowania towarów sypkich, płodów rolnych itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvaɡɔpakɔˈvarka, AS: vagopakovarka

Wiktionary


wagotomia

Wagotomia – zabieg operacyjny polegający na przecięciu włókien nerwu błędnego, odpowiedzialnego za fazę nerwową wydzielania soku żołądkowego. Stosowany zazwyczaj w leczeniu chirurgicznym choroby wrzodowej dwunastnicy.

Wikipedia


wagotonia

wzmożona czynność przywspółczulnego układu nerwowego; parasympatykotonia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. stan wzmożonego napięcia nerwu błędnego lub układu przywspółczulnego

Wiktionary

Wagotonia (vagus (łac.) "błąkający się, chwiejny" i tónos (gr.) "naprężenie"), parasympatykotonia – stan wzmożonego napięcia nerwu błędnego bądź szerzej układu przywspółczulnego, wyrażający się stałym zwiększeniem wpływu napięcia nerwu błędnego na unerwiane narządy człowieka.

Wikipedia


wagotoniczny

→ wagotonia


SJP.pl

Patrz:

wagotonia

wagotonina

hormon trzustki


SJP.pl


wagowa

przymiotnik od: waga


SJP.pl

Wagowa – część wsi Białogarda w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie lęborskim, w gminie Wicko.

W latach 1975–1998 Wagowa położona była w województwie słupskim.

Wikipedia


wagowe

przymiotnik od: waga


SJP.pl


wagowy

przymiotnik od: waga


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) fiz. związany z wagą, dotyczący wagi

 (1.2) związany z wagą (urządzeniem); działający jak waga (szalkowa)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) daw. urzędnik pilnujący wagi skarbowej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waga ż., Waga ż., odważnik m., ważenie n., zważenie n., odważenie n., podważenie n., wyważenie n.

 czas. ważyć ndk., odważyć dk., zważyć dk., podważyć dk., wyważyć dk.

 przym. ważny, ważki

 przysł. wagowo, ważnie, ważko

Wiktionary


wagram

miejscowość w Austrii


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wagram – miasto w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Scotland
  • Wagram – dzielnica St. Pölten
  • Wagram – krawędź
  • Wagram – wieś w Polsce, w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Łuków
  • Wagram – stacja metra w Paryżu
  • Deutsch-Wagram
  • bitwa pod Wagram

Wikipedia


wagramski

→ Wagram


SJP.pl

Patrz:

Wagram

wagria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna w północnych Niemczech, we wschodniej części Holsztynu, ograniczona od zachodu murem saskim (Limes saxonicus) od południa biegiem rzeki Trawny z pozostałych zaś stron Bałtykiem;

Wiktionary

Wagria ( Wagrien) – kraina historyczna w północnych Niemczech, we wschodniej części Holsztynu. Granice Wagrii wyznaczały Bałtyk od północy i wschodu, od południa dolny bieg rzeki Trawny, zaś od zachodu Limes Saxoniae. We wczesnym średniowieczu stanowiła najdalej na zachód wysunięty ośrodek osadnictwa słowiańskiego, jej nazwa pochodzi od zamieszkującego ją połabskiego plemienia Wagrów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wagryjski

Wiktionary


wagrowie

plemię słowiańskie z grupy Obodrzyców


SJP.pl

Wagrowie – najdalej na zachód wysunięte nadmorskie plemię połabskie (Wagria nad Bałtykiem), odłam Obodrytów, graniczące od zachodu z plemionami germańskich Nordalbingów.

Wikipedia


wagryjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wagrią, dotyczący Wagrii lub Wagrów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wagria ż., Wagrowie lm m.

Wiktionary


wags

[czytaj: wags lub łags] żony lub partnerki popularnych sportowców; WAGs, WAGsy


SJP.pl

Wa

Wikipedia


wagsy

[czytaj: wagsy lub łagsy] żony lub partnerki popularnych sportowców; WAGs, wags


SJP.pl


wagyu

[czytaj: wagju] wagyū;
1. japońska rasa bydła;
2. wołowina z tego bydła


SJP.pl


wagyū

[czytaj: wagju] wagyū;
1. japońska rasa bydła;
2. wołowina z tego bydła


SJP.pl

Wa

Wikipedia


wah-wah

[czytaj: ło-ło] ciągła zmiana barwy dźwięku na instrumentach dętych oraz w urządzeniach elektroakustycznych; wa-wa


SJP.pl

Wah-wah (lub tzw. kaczka) – podłogowy efekt gitarowy z rodziny pedałów ekspresji do gitar elektrycznych i gitar basowych, charakteryzujący się możliwością zmiany parametrów jego działania w czasie grania, kiedy ręce gitarzysty są zajęte. Wah-wah to filtr obwiedni, w oryginalnej postaci było to urządzenie do regulacji szerokości pasma przenoszenia, dodatkowo jednak urządzenie potrafi wzbogacić brzmienie o charakterystyczny efekt „mówienia” gitary, stąd też nazwa samego efektu.

Wikipedia


wahabicki

odnoszący się do wahabity, właściwy wahabitom


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rel. związany z wahhabizmem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ogromne znaczenie w popieraniu odrodzenia islamskiego ma fanatyzm wahabicki promowany przez Saudyjczyków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌwaxaˈbʲit͡sʲci, AS: u̯aχabʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wahhabizm m., wahabita m.

Wiktionary


wahabita

wyznawca muzułmańskiej doktryny religijnej, która głosi powrót do pierwotnej czystości islamu oraz surowości i prostoty obyczajów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. zwolennik wahhabizmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak jak wszędzie indziej na Bałkanach, najazd wahabitów i strumień saudyjskich pieniędzy za nim zdążający, doprowadził w Bułgarii do walki o kontrolę nad religią i islamskimi nieruchomościami należącymi do wspólnoty sunnickiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌwaxaˈbʲita, AS: u̯aχabʹita

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wahabicki

 rzecz. wahhabizm m.

Wiktionary


wahabitka

→ wahabita; wahhabitka


SJP.pl


wahabityzm

islamski kierunek teologiczny, głoszący powrót do pierwotnej czystości islamu; wahabizm, wahhabizm


SJP.pl


wahabizm

islamski kierunek teologiczny, głoszący powrót do pierwotnej czystości islamu; wahhabizm, wahabityzm


SJP.pl


wahacz

dźwignia wykonująca ruch wahadłowy, przenosząc siłę między elementami współpracującymi


SJP.pl

Wahacz – sztywny człon mechanizmu wykonujący cykliczny ruch obrotowy wokół stałej osi obrotu o ograniczonym kącie obrotu.

Po wykonaniu ruchu wahacz wraca do położenia wyjściowego kończąc cykl pracy. Bieg powrotny może być ruchem czynnym lub jałowym.

Wikipedia


wahaczowy

→ wahacz


SJP.pl

Patrz:

wahacz

wahadełko

zdrobnienie od: wahadło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od wahadło

 (1.2) małe wahadło

 (1.3) przyrząd radiestety do poszukiwania żył wodnych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wahadło n., wahadłowiec m., wahacz m., wahanie n., zawahanie n., wahnięcie n., wahliwość ż., wahadłowość ż.

 czas. wahać ndk., zawahać dk.

 przym. wahadłowy, wahliwy

 przysł. wahadłowo

Wiktionary


wahadło

1. część zegara do pomiaru czasu, kołysząca się miarowo;
2. ciało zawieszone na sznurku lub pręcie, wychylające się na boki;
3. ruch cykliczny wokół położenia równowagi;
4. środek transportu kursujący tam i z powrotem po tej samej trasie; wahadłowiec;
5. naprzemienne zamykanie i otwieranie ruchu w przeciwnych kierunkach na drodze;
6. zjawiska przeciwstawne następujące po sobie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ciało poruszające się wokół nieruchomego punktu lub poziomej osi nie przechodzącej przez środek ciężkości tego ciała

 (1.2) sport. ćwiczenie gimnastyczne polegające na wykonywaniu ciałem ruchów wahadłowych

Wiktionary

Wahadło – ciało zawieszone w jednorodnym polu grawitacyjnym w taki sposób, że może wykonywać drgania wokół poziomej osi nieprzechodzącej przez środek ciężkości zawieszonego ciała.

W mechanice wyróżnia się dwa podstawowe modele fizyczne wahadeł:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wahadełko n., wahadłowiec mrz., wahanie n., wahliwość ż., wahnięcie n.

 przym. wahadłowy

 przysł. wahadłowo

 czas. wahać ndk., zawahać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) balans

Wiktionary


wahadłowiec

1. statek kosmiczny przystosowany do wielokrotnych lotów na orbitę okołoziemską; prom kosmiczny, kosmoplan;
2. środek transportu kursujący tam i z powrotem po tej samej trasie;
3. dawniej: zegar wahadłowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) astronaut. statek kosmiczny zdolny do wielokrotnego startu i powrotu na Ziemię;

Wiktionary

Wa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvaxadˈwɔvʲjɛt͡s, AS: vaχadu̯ovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wahadło n., wahadełko n., wahacz m., wahadłówka ż., wahliwość ż., wahadłowość ż., wahanie n., wahnięcie n., zawahanie n.

 czas. wahać ndk., wahnąć dk., zawahać dk.

 przym. wahliwy, wahadłowy, wahadłowcowy

 przysł. wahliwie, wahadłowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prom kosmiczny

Wiktionary


wahadłowo

przysłówek

 (1.1) w sposób przypominający ruch wahadła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wahadełko n., wahadło n., wahadłowiec m., wahanie n., wahliwość ż., wahnięcie n.

 przym. wahadłowy

Wiktionary


wahadłowy

1. dotyczący wahadła, zaopatrzony w wahadło;
2. kursujący tam i z powrotem po jakiejś trasie;
3. związany ze zjawiskami mającymi cechy przeciwstawne w stosunku do siebie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) fiz. techn. związany z wahadłem, działający w oparciu o wahadło

 (1.2) kursujący tam i z powrotem po określonej krótkiej trasie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvaxadˈwɔvɨ, AS: vaχadu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wahadłowiec mrz., wahadło n., wahadełko n., wahacz m., wahadłówka ż., wahliwość ż., wahadłowość ż., wahanie n., wahnięcie n., zawahanie n.

 czas. wahać ndk., wahnąć dk., zawahać dk.

 przym. wahliwy

 przysł. wahadłowo, wahliwie

Wiktionary


wahadłówka

błystka wahadłowa; rodzaj sztucznej przynęty wędkarskiej


SJP.pl

Wa

Wikipedia


wahan

obce imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wahan – wieś w Armenii, w prowincji Gegharkunik
  • Wahan – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie łuninieckim

Wikipedia


wahania

1. rzadko: poruszać czymś lub poruszać się ruchem wahadłowym;
2. wahać się:
a) poruszać się ruchem wahadłowym; kołysać się;
b) nie móc podjąć jednoznacznej decyzji;
c) zmieniać się w jakichś granicach; oscylować


SJP.pl


wahanie

1. rzadko: poruszać czymś lub poruszać się ruchem wahadłowym;
2. wahać się:
a) poruszać się ruchem wahadłowym; kołysać się;
b) nie móc podjąć jednoznacznej decyzji;
c) zmieniać się w jakichś granicach; oscylować


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) brak zdecydowania

 (1.2) ruch okresowy zbliżony do ruchu wahadła

 (1.3) zmienność określonej wielkości (cen, temperatur) w określonych granicach

 (1.4) odczasownikowy od|wahać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy zapytałam o największą atrakcję turystyczną, czarnoskóry kolega odpowiedział bez wahania: Wodospady Wiktorii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈxãɲɛ, AS: vaχãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wahadło n., wahadełko n., wahacz m., wahadłówka ż., wahliwość ż., wahadłowość ż., wahnięcie n., zawahanie n., wahadłowiec mrz.

 czas. wahać ndk., wahnąć dk., zawahać dk.

 przym. wahliwy, wahadłowy, wahadłowcowy

 przysł. wahadłowo, wahliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwiejność, niepewność, niezdecydowanie

 (1.2) oscylacja, ruch wahadłowy

 (1.3) fluktuacja, zmienność

Wiktionary


wahać

1. rzadko: poruszać czymś lub poruszać się ruchem wahadłowym;
2. wahać się:
a) poruszać się ruchem wahadłowym; kołysać się;
b) nie móc podjąć jednoznacznej decyzji;
c) zmieniać się w jakichś granicach; oscylować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wahnąć)

 (1.1) rzad. poruszać czymś lub poruszać się ruchem wahadłowym

czasownik zwrotny niedokonany wahać się (dk. wahnąć się)

 (2.1) poruszać się ruchem wahadłowym

 (2.2) nie móc podjąć jednoznacznej decyzji, zastanawiać się nad nią

 (2.3) (o liczbach, wartościach) zmieniać się w jakichś granicach

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Dlaczego tak bardzo się wahasz? Przecież nie masz nic do stracenia.

 (2.3) Ceny kapusty mocno się wahają pod wpływem spekulacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvaxat͡ɕ, AS: vaχać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wahadło n., wahacz m., wahanie n., wahadłowiec mrz., wahadełko n., wahliwość ż., wahnięcie n.

 czas. zawahać

 przym. wahadłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kołysać się

 (2.3) oscylować

Wiktionary


wahański

→ Wahan


SJP.pl

Patrz:

Wahan

wahhabita

wyznawca wahhabizmu; wahabita


SJP.pl


wahhabitka

→ wahhabita; wahabitka


SJP.pl


wahhabizm

islamski kierunek teologiczny, głoszący powrót do pierwotnej czystości islamu; wahabizm, wahabityzm


SJP.pl

Wahhabizm (lub wahabizm) ( ‏الوهابية‎, "al-wahhābija") – ruch reformatorski i religijno-polityczny w łonie islamu sunnickiego powstały w XVIII wieku na terenie Arabii. Jest określany terminami; „ultrakonserwatywny”, „surowy”, „fundamentalistyczny”, „purytański”. Jego głównymi inspiratorami są Ahmad Ibn Hanbal i Ibn Tajmijja, a także sam twórca ruchu, Muhammad ibn Abd al-Wahhab.

Wikipedia


wahl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wahl – wieś w gminie Grosbous-Wahl, w kantonie Redange
  • Wahl – dzielnica Möckern
  • Alicja Wahl – polska malarka
  • Arthur Wahl – amerykański naukowiec
  • Bożena Wahl – polska malarka
  • Edgar de Wahl – twórca sztucznego języka occidental
  • Eduard Georg von Wahl – niemiecki chirurg
  • Harry Wahl – fiński żeglarz
  • Heinz Wahl – niemiecki kolarz torowy
  • Johann Wahl – burmistrz Gdańska
  • Ken Wahl – amerykański aktor
  • Saul Wahl – litewski rabin

Wikipedia


wahliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co wahliwe

 (1.2) cecha tych, którzy są wahliwi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wahadło n., wahadełko n., wahacz m., wahadłowiec m., wahadłówka ż., wahadłowość ż., wahanie n., wahnięcie n., zawahanie n.

 czas. wahać ndk., wahnąć dk., zawahać dk.

 przym. wahliwy, wahadłowy

 przysł. wahliwie, wahadłowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chybotliwość, chybkość, chwiejność, wywrotność, niestabilność

 (1.2) zmienność, labilność, chwiejność, niestałość, niestabilność

Wiktionary


wahliwy

1. odchylający się od prawidłowego położenia; chwiejny, niestabilny;
2. wykonujący ruchy wahadłowe;
3. mający zmienne nastroje, niestabilny psychicznie; chwiejny


SJP.pl


wahnienie

rzadko:
1. poruszyć czymś lub poruszyć się ruchem wahadłowym;
2. wahnąć się - poruszyć się ruchem wahadłowym; zakołysać się


SJP.pl


wahnik

element zespołu naciągu automatycznego zegarka


SJP.pl

Wahnik (zamiennie rotor) – część mechanizmu najczęściej automatycznego zegarka, którego zadaniem jest dostarczenie energii, wynikającej z ruchów nadgarstka, niezbędnej do wykonania odpowiednich obrotów czasomierza. Element ten nazywany również z angielska „rotor” i jest częścią zespołu naciągu, służy do generowania momentu obrotowego, niezbędnego do naciągania sprężyny napędowej.

Wikipedia


wahnięcie

rzadko:
1. poruszyć czymś lub poruszyć się ruchem wahadłowym;
2. wahnąć się - poruszyć się ruchem wahadłowym; zakołysać się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wahnąć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wahadłowiec mrz., wahadło n., wahadełko n., wahacz m., wahadłówka ż., wahliwość ż., wahadłowość ż., wahanie n., zawahanie n.

 czas. wahać ndk., wahnąć dk., zawahać dk.

 przym. wahliwy, wahadłowy, wahadłowcowy

 przysł. wahadłowo, wahliwie

Wiktionary


wahnąć

rzadko:
1. poruszyć czymś lub poruszyć się ruchem wahadłowym;
2. wahnąć się - poruszyć się ruchem wahadłowym; zakołysać się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wahać)

 (1.1) dokonany od|wahać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvaxnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: vaχnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wahnięcie n., wahadłowiec mrz., wahanie n., wahliwość ż.

 przym. wahadłowy

Wiktionary


wahować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pilnować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kury jak to kury, granice łod somsiadów ich nie łobchodzyły, dlatego też trza było cołki czas te kury wahować, żeby do somsiada nie lotały.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wahowanie n.

Wiktionary


wai

ang. Web Accessibility Initiative, inicjatywa na rzecz dostępności stron WWW


SJP.pl

zaimek

 (1.1) slang. internetowy dlaczego, czemu

spójnik

 (2.1) slang. internetowy dlatego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wai – plaża w Grecji
  • Wai – tajskie przywitanie
  • Tai Wai

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Weź mnie nie denerwuj! Wai chcesz to skasować?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: waj, AS: u̯ai ̯

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

 etymn|ang|why.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== wai (język fidżyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) woda

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

 etymn|ang|why.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== wai (język fidżyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) woda

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


waif

skrót od: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe


SJP.pl


waitlista

[czytaj: łejtlista] potocznie: lista oczekujących


SJP.pl


wajandot

amerykańska rasa kur typu ogólnoużytkowego, wyhodowana około roku 1870 w Ameryce Południowej; wyandotte


SJP.pl


wajandoty

rasa kur, wyhodowana w Ameryce Płd.


SJP.pl


wajb

potocznie: klimat, nastrój lub pozytywne odczucia; vibe


SJP.pl


wajcha

potocznie: dźwignia, korba lub inny element służący do obsługi jakiegoś urządzenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. dźwignia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przesunąłem wajchę i nagle poczułem się jak maszynista w starym filmie.

 (1.1) Kiedy przestawisz tę wajchę, nic się nie stanie, ale przynajmniej będzie to wyglądało bardzo profesjonalnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvajxa, AS: vai ̯χa

Wiktionary


wajchowy

→ wajcha


SJP.pl

Patrz:

wajcha

wajco

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk, Zaolzie. jajko, jajco

Wiktionary


wajczyć

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Spisz. w odniesieniu do modlitwy żydowskiej: deklamować pismo z rytmicznym poruszaniem ciała

Wiktionary


wajda

nazwisko polskie, m.in. Andrzej Wajda (1926-2016) - reżyser filmowy i teatralny, w 2000 r. nagrodzony Oscarem za całokształt twórczości


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wajda – urząd
  • Wajda – nazwisko
  • Andrzej Wajda (1926–2016) – polski reżyser filmowy i teatralny, scenarzysta, scenograf, senator, laureat Oscara
  • Augustyn Wajda (ur. 1927) – polski socjolog
  • Bronisław Wajda (1920–2007) – polski działacz kombatancki
  • Grzegorz Wajda (ur. 1980) – polski muzyk rockowy.
  • Katarzyna Wajda (ur. 1986) – polska aktorka
  • Kazimierz Wajda „Szczepcio” (1905–1955) – polski aktor
  • Józef Wajda (1849–1923) – polski duchowny rzymskokatolicki, działacz społeczny i narodowy na Górnym Śląsku
  • Jakub Wajda (1900–1940) – polski żołnierz, kapitan piechoty, ojciec Andrzeja
  • Leszek Wajda (1927–2015) – polski scenograf, brat Andrzeja
  • Patryk Wajda (ur. 1988) – polski hokeista, reprezentant Polski

Wikipedia


wajdelota

w czasach przedchrześcijańskich na Litwie:
1. wróżbita pełniący funkcję kapłana niższego rzędu;
2. śpiewak, bard


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. litewski pogański wieszczek, guślarz, pieśniarz pełniący w kulcie rolę kapłana niższego stopnia;

 (1.2) przen. postać wybitna, przewodnia w jakimś środowisku, zwłaszcza artystycznym lub naukowym

Wiktionary

Wajdelota – kapłan niższego rzędu w przedchrześcijańskich Prusach i Litwie, wieszcz oraz wróżbita.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Witołd wszystkich gasi. Jego, jakoby drugiego Mindowę, na ucztach wielbią wajdeloci nasi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvajdɛˈlɔta, AS: vai ̯delota

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wurszajta; war. wejdalota, wajdeluta

 (1.2) koryfeusz

Wiktionary


wajdelotka

→ wajdelota


SJP.pl

Patrz:

wajdelota

wajdowski

właściwy Wajdzie, charakterystyczny dla kina Wajdy


SJP.pl


wajdzik

nazwisko


SJP.pl


wajecznica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kulin. jajecznica

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jajecznica

Wiktionary


wajgela

krzew pochodzący z Azji i Ameryki Płn., hodowany jako roślina ozdobna; krzewuszka; zakrzewnia; wajgelia


SJP.pl


wajgelia

roślina z rodziny przewiertniowatych; krzewuszka; zakrzewnia; wajgela


SJP.pl


wajków

Wajków – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Mielnik.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Parafia Przemienienia Pańskiego w Mielniku. We wsi znajduje się kaplica dojazdowa pw. Niepokalanego Serca NMP, wybudowana w 1998–1999.

Wikipedia


wajmutka

sosna o gładkiej korze i długich, cienkich igłach zebranych w pęczki po pięć; wejmutka


SJP.pl


wajrak

nazwisko


SJP.pl


wajs

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Agnieszka Wajs
  • Bronisława Wajs-Papusza
  • Joanna Wajs
  • Symcha Binem Wajs
  • Karol Wajs
  • Jadwiga Wajs

Wikipedia


wajszczuk

nazwisko


SJP.pl


waju

Waju (dewanagari वायु, też: Wajudewa, śr per. Wej, Wat) – bóstwo nieskończonej przestrzeni i wiatru, czczone w wierzeniach Indii i Persji.

Wikipedia


wajśja

członek dawnej kasty indyjskiej, utworzonej głównie z rolników, kupców i rzemieślników


SJP.pl

Waiśja (dewanagari वैश्य, ang. vaishya) – trzecia w hierarchii, zaraz po kszatrijach, warna. Spośród czterech warn - statusów społecznych wyżej stoją kszatrijowie a najwyżej bramini. Waiśowie zajmują się produkcją, handlem, rolnictwem itp.

Wikipedia


waka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. gatunek liryki, klasyczna poezja japońska

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Waka – rzeka na Litwie
  • Waka – część Wilna
  • waka – maoryska łódź wiosłowa
  • waka – japoński utwór poetycki
  • Wak'a – miejsce kultu Inków
  • Waka – skała okruchowa
  • Waka Biała – miasto na Litwie, w rejonie solecznickim
  • Waka Biała – wieś na Litwie, w rejonie wileńskim, w starostwie Pogiry; niegdyś osada fabryczna i majątek ziemski w gminie Rudomino
  • Waka Czarna – wieś na Litwie, w rejonie wileńskim, w starostwie Pogiry; niegdyś folwark i zaścianek w gminie Rudomino
  • Waka Kowieńska – dawna wieś na Litwie, w obecnym rejonie trockim, na obszarze starostwa Landwarów; niegdyś w gminie Troki
  • Waka Metropolitalna – część Wilna na Litwie; niegdyś majątek ziemski w gminie Troki
  • Waka Murowana – część Wilna na Litwie; niegdyś osada fabryczna w gminie Troki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈwaka, AS: u̯aka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tanka, yamato-uta

Wiktionary


wakacje

okres wolny od zajęć szkolnych; ferie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) eduk. letnia przerwa od zajęć szkolnych

 (1.2) przen. każdy okres wolny od zajęć szkolnych / pracy / obowiązków;

Wiktionary

Wakacje ( vacatio, uwolnienie) – okres wolny od nauki szkolnej.

Terminy i długości wakacji są zróżnicowane w wielu krajach, a nawet w ich poszczególnych częściach. Istotnymi czynnikami mającymi wpływ na terminy wakacji były święta religijne oraz rytm pracy rolników i związana z tym konieczność udziału wszystkich członków rodziny, w tym dzieci, w pracach rolniczych, a także klimat.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sierpień jest ostatnim miesiącem wakacji.

 (1.2) Jutro robię sobie wakacje. Nie chcę w ogóle myśleć o swojej pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈkat͡sʲjɛ, AS: vakacʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wakacjowanie n., wakacjusz mos., wakacjuszka ż.

 czas. wakacjować ndk.

 przym. wakacyjny

 przysł. wakacyjnie

Wiktionary


wakacjować

potocznie: spędzać wakacje


SJP.pl


wakacjowicz

osoba będąca na wakacjach


SJP.pl


wakacjowiczka

kobieta będąca na wakacjach


SJP.pl


wakacjusz

osoba będąca na wakacjach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) turyst. ktoś, kto przebywa na wakacjach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wakacje nmos., wakat m., wakacjowanie n.

:: fż. wakacjuszka ż.

 czas. wakacjować ndk.

 przym. wakacyjny

 przysł. wakacyjnie

Wiktionary


wakacjuszka

kobieta będąca na wakacjach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) turyst. kobieta, która przebywa na wakacjach

Wiktionary


wakacyjnie

przysłówek

 (1.1) w sposób wakacyjny

Wiktionary


wakacyjny

→ wakacje


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wakacjami, dotyczący wakacji, odbywający się w wakacje

Wiktionary

Patrz:

wakacje

Przykłady

 (1.1) W Hiszpanii pracownik otrzymuje 14 pensji w roku – dodatkową w grudniu i w okresie wakacyjnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvakaˈt͡sɨjnɨ, AS: vakacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wakacje nmos., wakacjowanie n., wakacjusz mos., wakacjuszka ż.

 czas. wakacjować ndk.

 przysł. wakacyjnie

Wiktionary


wakajki

potocznie: wakacje


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, liczba mnoga

 (1.1) pot. wakacje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W czasie głosowania będziesz za granicą na wakajkach?

Wiktionary


wakame

gatunek brunatnicy, glon popularny w kuchni japońskiej; undaria pierzastodzielna, undaria pierzasta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spoż. rodzaj jadalnych glonów morskich z gatunku nazwa systematyczna|undaria pierzastodzielna., składnik kuchni dalekowschodnich

Wiktionary


wakan

w wierzeniach Siuksów nadnaturalna potęga objawiająca się w zwierzętach i przedmiotach, udzielająca im niezwykłych właściwości; wakonda


SJP.pl


wakancja

defekt punktowy sieci krystalicznej w postaci nieobsadzonego węzła


SJP.pl


wakandyjczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sf. mieszkaniec Wakandy (fikcyjnej krainy)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wakanda ż.

:: fż. Wakandyjka ż.

 przym. wakandyjski

Wiktionary


wakans

przestarzale o wolnej posadzie; wakat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. lub książk. wakat, nieobsadzone stanowisko

 (1.2) fiz. rodzaj defektu punktowego sieci krystalicznej;

Wiktionary

Pr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zapisywano jej adres, telefon i obiecywano zawiadomić, gdyby wakans się otworzył.

 (1.2) Składowa τ1 jest odpowiedzialna za anihilację swobodną pozytonów i anihilację z elektronami defektów punktowych typu wakans.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wakansowość ż.

 przym. wakansowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wakancja, wakansja

Wiktionary


wakasa

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Masashi Wakasa – japoński piłkarz
  • Minoru Wakasa – japoński skoczek narciarski, olimpijczyk
  • Shigeyuki Wakasa – japoński skoczek narciarski

Wikipedia


wakat

1. wolna posada; wakans (przestarzałe);
2. niezadrukowana stronica książki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wolna posada, nieobsadzone stanowisko

 (1.2) niezadrukowana stronica książki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wakat (łac. vacat) – wolne, nieobsadzone stanowisko
  • wakat na Stolicy Apostolskiej
  • wakat w poligrafii
  • „Wakat” – czasopismo
  • wakat – ludowy instrument perkusyjny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvakat, AS: vakat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wakacjusz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. wakans

Wiktionary


wakatowy

→ wakat, np. wakatowe stanowisko


SJP.pl


wakcyna

tyle co: szczepionka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. szczepionka

Wiktionary


wakcynacja

uodpornienie organizmu przed działaniem zakaźnych czynników chorobotwórczych poprzez szczepienie


SJP.pl


wakcynolog

specjalista nauki o szczepionkach i szczepieniach


SJP.pl


wakcynologia

nauka o szczepionkach i szczepieniach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. dziedzina medycyny zajmująca się szczepieniami ochronnymi;

Wiktionary

Wakcynologia – to dziedzina medycyny zajmująca się szczepieniami ochronnymi, zarówno w fazie badań naukowych nad opracowaniem nowych szczepionek, jak i ich późniejszym stosowaniem. Jest nową gałęzią medycyny, która wyodrębniła się z chorób zakaźnych (Polskie Towarzystwo Wakcynologii zostało powołane w 2001).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rozpoczynająca się jutro I Konferencja Towarzystwa Wakcynologii poświęcona będzie w dużej części nowym badaniom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wakcynolog mos./ż.

 przym. wakcynologiczny

Wiktionary


wakcynologiczny

→ wakcynologia


SJP.pl

Patrz:

wakcynologia

wakcynolożka

→ wakcynolog


SJP.pl

Patrz:

wakcynolog

wakcynoterapia

leczenie za pomocą szczepionek niektórych przewlekłych chorób bakteryjnych


SJP.pl


wakcynować

przestarzale: uodporniać organizm przed działaniem zakaźnych czynników chorobotwórczych poprzez szczepienie


SJP.pl


wake

[czytaj: łejk] terytorium zamorskie USA w Oceanii


SJP.pl

Wake (ang. "Wake Island") – atol na Oceanie Spokojnym, na obszarze Oceanii, położony w około dwóch trzecich odległości pomiędzy Hawajami a Marianami Północnymi stanowiący terytorium zależne Stanów Zjednoczonych. Atol nie ma rdzennej ludności.

Wikipedia


wakeboard

[czytaj: łejkbord] sport ekstremalny polegający na jeździe na desce ciągniętej przez motorówkę; wakeboarding


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. szeroka deska używana do płynięcia po wodzie w wakeboardingu

 (1.2) sport. dyscyplina sportu wodnego, polegający na jeździe lub wykonywaniu ewolucji na specjalnej desce;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Maciek używa specjalnej deski zwanej wakeboardem.

 (1.2) Już po raz trzeci specjaliści od wakeboardu motorówkowego walczyli o laury w Mistrzostwach Polski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wakeboarding mrz.

Wiktionary


wakeboarder

[czytaj: łejkborder] osoba uprawiająca wakeboarding; wakeboardzista


SJP.pl


wakeboarderka

[czytaj: łejkborderka] kobieta uprawiająca wakeboarding; wakeboardzistka


SJP.pl


wakeboarding

[czytaj: łejkbording] sport ekstremalny polegający na jeździe na desce ciągniętej przez motorówkę; wakeboard


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. dyscyplina sportu wodnego, polegająca na jeździe lub wykonywaniu ewolucji na specjalnej desce;

Wiktionary

Nie mylić z: Waterboarding.

Wakeboarding – sport wodny polegający na płynięciu po powierzchni wody na desce, trzymając się liny ciągniętej przez łódź lub za pomocą wyciągu. Wakeboarding powstał z połączenia nart wodnych, snowboardingu i surfingu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Deskę do wakeboardingu pożyczyłem od kolegi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wakeboard mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wakeboard

Wiktionary


wakeboardingowy

→ wakeboarding [czytaj: łejkbordingowy]; wakeboardowy


SJP.pl


wakeboardowy

→ wakeboard [czytaj: łejkbordowy]; wakeboardingowy


SJP.pl


wakeboardzista

[czytaj: łejkbordzista] osoba uprawiająca wakeboarding; wakeboarder


SJP.pl


wakeboardzistka

[czytaj: łejkbordzistka] kobieta uprawiająca wakeboarding; wakeboarderka


SJP.pl


waki

w japońskim teatrze no: aktor pomocniczy, grający drugą obok shite postać przedstawienia


SJP.pl

Waki (nazwa oboczna: Wakowy) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Kościelec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

We wsi znajduje się przeprawa promowa na rzece Warcie.

Wikipedia


wakijów

Wakijów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Tyszowce.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Tyszowce. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 200 mieszkańców.

Wikipedia


wakizashi

średniej długości miecz samurajski


SJP.pl

Wakizashi (jap. 脇差) – japońska krótka sieczna broń biała, należąca do grupy tzw. "mieczy japońskich" (nihon-tō). Skrócona wersja katany, z głownią długości 30-60 cm, w większości przypadków z wzdłużną, wzmacniającą krawędzią zwaną "shinogi". Przy pochwie wakizashi noszono krótki nożyk, szpikulec "kōgai" i pałeczki "wari-kōgai". Rękojeść wakizashi nosi nazwę "tsuka" i jest opleciona ozdobnym sznurem "uchi-himo".

Wikipedia


wakonda

w wierzeniach Indian północnoamerykańskich: nadnaturalna, niematerialna moc posiadana przez każdego człowieka, przedmiot, zjawisko przyrody


SJP.pl

Wakonda – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Clay.

Wikipedia


wakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wakować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wakować ndk.

Wiktionary


wakować

1. urzędowo o posadzie, stanowisku itp.: być wolnym, nieobsadzonym, niezajętym;
2. potocznie: zrzekać się tytułu mistrzowskiego w boksie


SJP.pl

czasownik

 (1.1) o stanowisku, funkcji: być wolnym, nieobsadzonym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O wakujących 13 miejsc w izbie niższej parlamentu, Izbie Reprezentantów, walczyło 61 kandydatów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wakowanie n.

Wiktionary


waksman

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) herald. polski herb szlachecki;

Wiktionary

Waksman (Waxman, Zbroyny Mąż) – polski herb szlachecki z nobilitacji.

Wikipedia


waksmund

wieś w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim


SJP.pl

Waksmund – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Nowy Targ.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Wikipedia


waksmundzki

przymiotnik od: Waksmund (wieś w Polsce)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ostry Wierch Waksmundzki – szczyt Tatr
  • Przysłop Waksmundzki – przełęcz w Tatrach
  • Suchy Wierch Waksmundzki – szczyt Tatr
  • Waksmundzki Potok – potok w południowej Polsce, dopływ Białki
  • Waksmundzki Wierch – szczyt Tatr
  • Andrzej Waksmundzki – polski chemik
  • Krystian Waksmundzki – Komendant Naczelny Związku Legionistów Polskich
  • Waksmundzka
  • Waksmund

Wikipedia


waksy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) slang. uczn. wagary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sabina uciekła z wuefu i poszła na waksy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wagary

Wiktionary


wakuf

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekon. rel. tradycyjna muzułmańska darowizna na cele religijne;

Wiktionary


wakuliński

nazwisko


SJP.pl


wakumetr

przyrząd do pomiaru podciśnienia; wakuometr; próżniomierz


SJP.pl


wakuola

wypełniona płynem przestrzeń w obrębie cytoplazmy komórkowej; wodniczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mikrobiol. owalna organella w strukturze komórki wypełniona sokiem komórkowym;

Wiktionary

Wakuole, wodniczki – struktury komórkowe występujące u roślin i niektórych pierwotniaków oraz w komórkach grzybów. W komórkach grzybów występuje wiele małych wodniczek (wakuol), natomiast w roślinnych jedna lub kilka dużych. U pierwotniaków występują wodniczki tętniące, odpowiedniki wakuoli, ale są one od wakuoli o wiele mniejsze. Zajmują do 90% komórki. Ze starzeniem się komórki zachodzi proces rozrośnięcia się i zamienienia wakuoli w jedną wodniczkę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze starzeniem się komórki zachodzi proces rozrośnięcia się i zamienienia wakuoli w jedną wodniczkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wakuolarność ż.

 przym. wakuolarny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wodniówka, wodniczka

Wiktionary


wakuom

zespół wakuoli jednej komórki roślinnej lub zwierzęcej


SJP.pl

Wa

Wikipedia


wakuometr

przyrząd do pomiaru podciśnienia; wakumetr; próżniomierz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. przyrząd do pomiaru ciśnienia niższego od ciśnienia atmosferycznego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvakuˈwɔ̃mɛtr̥, AS: vakuu̯õmetr̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wakuometryczny

Wiktionary


wakuum

obszar wypełniony gazem o ciśnieniu mniejszym od ciśnienia atmosferycznego; próżnia; vacuum


SJP.pl


wakuła

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Leszek Wakuła (ur. w 1961) – polski duchowny baptystyczny i działacz ekumeniczny, prezes Komitetu Krajowego Towarzystwa Biblijnego w Polsce
  • Paweł Wakuła (ur. w 1961) – polski rysownik prasowy, ilustrator i pisarz
  • Władysław Wakuła (ur. w 1999) – ukraiński piłkarz

Wikipedia


wal

1. nazwa niektórych gatunków wielorybów;
2. dawniej: gramorównoważnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa niektórych gatunków wielorybów

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: walić

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wal – luksemburska nazwa wsi Wahl
  • wal – nazwa niektórych gatunków wielorybów
  • wal (gramorównoważnik) – dawna jednostka masy, niezalecana przez IUPAC
  • wal, inaczej wual – w tradycji okultystycznej, czterdziesty siódmy duch Goecji
  • Waal
  • Wahl

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wielorybnicy wciągnęli mięso wala na pokład statku.

 (2.1) — Mam do ciebie pewną sprawę, ale nie wiem, jak zacząć… — Wal prosto z mostu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: val, AS: val

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waleń mzw., walowate lm nm.

Wiktionary


wal.

skrót

 (1.1) = walijski

Wiktionary


wala

potocznie:
1. brudzić;
2. walać się:
a) brudzić własną osobę;
b) o ubraniu: być brudzonym, stawać się brudnym;
c) o przedmiotach: być rozrzuconym; poniewierać się


SJP.pl

rzeczownik, forma fleksyjna

 (1.1) D. lp. od: wal

Wiktionary

Wala ("pełna nazwa" Wala Heilmittel GmbH) - to założona przez Rudolfa Hauschka w 1935 roku firma, produkująca kosmetyki (około 100 różnych produktów) oraz maści (około 1000 różnych produktów). Nazwa Wala jest skrótem od Wärme – Asche, Licht – Asche, co oznacza: Ciepło - popiół, światło - popiół. Leki są wytwarzane zgodnie z zasadami antropozofii.

Wikipedia


walabia

walabia bagienna - gatunek ssaka z rodziny kangurowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Wallabia|Trouessart|ref=tak., rodzaj torbacza z podrodziny kangurów;

 (1.2) zool. torbacz z rodzaju walabia (1.1)

Wiktionary

Walabia ("Wallabia") – rodzaj ssaka z podrodziny kangurów (Macropodinae) w obrębie rodziny kangurowatych (Macropodidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Samica walabii rodzi zwykle jedno młode.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) walabia bagienna

Wiktionary


walanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|walać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. walać

Wiktionary


walansjenka

dawna delikatna koronka z deseniem kwiatowym na tiulowym tle; walensjenka


SJP.pl


walas

nazwisko


SJP.pl


walasek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Walasek – polskie nazwisko
  • Artur Walasek (ur. 1971) – polski samorządowiec,
  • Bartosz Walasek (ur. 1976) – polski piłkarz ręczny,
  • Bożena Walasek (ur. 1961) – polska piłkarka ręczna,
  • Franciszek Walasek (ur. 1881) – polski duchowny rzymskokatolicki,
  • Grzegorz Walasek (ur. 1976) – żużlowiec polski,
  • Jan Walasek (1928–2017) – polski multiinstrumentalista
  • Lech Walasek – polski lekarz, nefrolog,
  • Stefania Walasek (ur. 1947) – polska pedagog,
  • Tadeusz Walasek (1936–2011) – polski bokser,
  • Zofia Walasek (ur. 1933) – polska lekkoatletka,

Wikipedia


walasik

nazwisko


SJP.pl


walaszczyk

nazwisko


SJP.pl


walaszek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Walaszek (ur. 1951) – polski historyk, profesor nauk humanistycznych
  • Alojzy Walaszek (1923–?) – polski dyplomata
  • Anna Walaszek-Pyzioł – polska prawnik, profesor Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego
  • Antoni Walaszek (1923–1995) – polski ekonomista, poseł na Sejm PRL III, IV i V kadencji
  • Bartosz Walaszek (ur. 1977) – polski filmowiec i muzyk
  • Bronisław Walaszek (1910–1974) – polski prawnik, profesor Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego
  • Igor Marek Walaszek (ur. 1992) – polski piosenkarz
  • Leon Walaszek (1915–1996) – polski salezjanin
  • Marek Walaszek (ur. 1981) – polski reżyser dźwięku, kompozytor, producent muzyczny

Wikipedia


walatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. wielkanocny zwyczaj stukania się jajkami;

Wiktionary

Walatka (zwana też "na wybitki") – dawna zabawa wielkanocna. Polegała na takim toczeniu pisanek po stole, by się zderzyły. Właściciel „silniejszego” jajka zabierał rozbitą pisankę przeciwnika. W innym wariancie "walatki" jajka brano do ręki i stukano się ich czubkami.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) na wybitki

Wiktionary


walać

potocznie:
1. brudzić;
2. walać się:
a) brudzić własną osobę;
b) o ubraniu: być brudzonym, stawać się brudnym;
c) o przedmiotach: być rozrzuconym; poniewierać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. uwalać)

 (1.1) pot. czynić coś brudnym, plamić, zanieczyszczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) formować coś poprzez taczanie, kulanie lub wałkowanie

czasownik zwrotny niedokonany walać się (dk. uwalać się)

 (3.1) brudzić samego siebie lub swoje ubranie

 (3.2) stawać się brudnym, ulegać zabrudzeniu (np. o ubraniu leżącym na ziemi)

 (4.2) o ludziach i zwierzętach: tarzać się po ziemi, taczać się (często w kontekście upodlenia lub walki)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adama polubił za to, że [...] książek nie niszczył, nie walał

 (3.1) W mieszkaniu zastajesz stosy gruzów, wapna, walasz się w farbach olejnych [...]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: 'valat͡ɕ, AS: valać]

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wałować, uwalać dk., uwalić dk., powalać dk., zawalać dk., wywalać ndk., wywalić dk., zwalać ndk., zwalić dk.

 rzecz. walanie n., wał mrz., wałek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brudzić, plamić, zanieczyszczać; pot. babrać, paprać, smolić, tytłać, świnić

 (2.1) kulać, taczać, wałkować

 (2.2) wyśmiewać się, drwić, szydzić

 (3.1) brudzić się, plamić się; pot. babrać się, paprać się, tytłać się, świnić się

 (4.1) poniewierać się, leżeć

 (4.2) tarzać się, taczać się

Wiktionary


walbach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) herald. polski herb szlachecki;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Walbach – gmina;
  • Walbach – rzeka, dopływ Fecht.
  • Walbach – dzielnica Donauwörth.
  • Walbach – polski herb szlachecki.
  • Wahlbach
  • Wallbach

Wikipedia


walburga

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

– imię żeńskie pochodzenia germańskiego, powstałe jako złożenie członów "waldan" – „rządzić, panować” i "burg" – „gromadzić, strzec, pilnować, ochraniać”. Patronką tego imienia jest św. Walburga, zakonnica, zm. w 779 roku. Imię to zapisywano również w formie Walpurga, stąd noc Walpurgi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja nauczycielka niemieckiego ma na imię Walburga.

 (1.1) Walburgi dzień swej patronki, czyli imieniny, obchodzą 25 lutego, a także 4 marca i 1 maja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: valˈburɡa, AS: valburga

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Walburżyn

 zob. Walpurga, Walpurgia.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Walpurga, Walpurgia

Wiktionary


walc

taniec towarzyski w takcie 3/4, spopularyzowany w XIX w.; muzyka do tego tańca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) choreogr. taniec wirowy wykonywany w parach do melodii w metrum 3/4;

 (1.2) muz. taneczny utwór muzyczny oparty na walcu (1.1);

Wiktionary

Walc – taniec wirowy pochodzenia niemieckiego o umiarkowanym tempie, w metrum 3/4 oraz budowie okresowej. Za prototyp walca uchodzą tzw. taniec niemiecki (niem. "Deutscher Tanz, Deutsche") w takcie 3/8 oraz pokrewne lendler, "Steirischer" (zwany w Polsce sztajerkiem), "Dreher" czyli obracany oraz "Roller" czyli toczony.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: valt͡s, AS: valc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walcowanie n.

:: zdrobn. walczyk m.

 czas. walcować ndk.

 przym. walcowy

Wiktionary


walca

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. wałek malarski

Wiktionary


walcarka

1. maszyna do formowania metalu, wyposażona w obracające się wały;
2. maszyna do mieszania lub rozgniatania czegoś, wyposażona w obracające się wały


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hutn. zespół urządzeń do walcowania metalu na blachy, pręty, kształtowniki, rury itp.

Wiktionary

Walcarka – zespół urządzeń do wykonywania czynności walcowania mający jeden autonomiczny napęd główny, który służy do napędzania walców.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. walec mrz.

Wiktionary


walcarz

specjalista w zakresie walcowania metali i obsługi walcarek; walcownik


SJP.pl


walce

1. zorganizowane działania militarne wrogich wojsk; bitwa, starcie, wojna
2. zmagania przeciwników, sportowców
3. działania w celu zlikwidowania czegoś negatywnego lub uzyskania czegoś pozytywnego
4. konfrontacja sprzecznych stanowisk, interesów


SJP.pl

Walce (dodatkowa nazwa w j. niem. Walzen) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, w gminie Walce, której jest siedzibą. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest w Kotlinie Raciborskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez nią rzeka Stradunia.

Wikipedia


walcer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. muz. walczyk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk waloszek

Wiktionary


walcerz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) stpol. imię|polski|m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvalt͡sɛʃ, AS: valceš

Wiktionary


walchia

najstarsze kopalne drzewo iglaste


SJP.pl


walconogi

drobny mięczak morski o ciele okrytym rurkowatą muszlą; łódkonóg


SJP.pl


walconóg

drobny mięczak morski o ciele okrytym rurkowatą muszlą; łódkonóg


SJP.pl


walcott

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Walcott – miejscowość w hrabstwie Lincolnshire
  • Walcott – miejscowość w hrabstwie Norfolk
  • Walcott – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Scott
  • Walcott – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Richland
  • Walcott (ang. Walcott Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Rice
  • Walcott (ang. Walcott Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Richland
  • Charles Walcott − amerykański paleontolog
  • Derek Walcott − pisarz i poeta z Saint Lucia, noblista
  • Jersey Joe Walcott − amerykański zawodowy bokser, mistrz świata wagi ciężkiej
  • Joe Walcott − barbadoski zawodowy bokser, mistrz świata wagi półśredniej
  • Keshorn Walcott – reprezentujący Trynidad i Tobago lekkoatleta (oszczepnik), mistrz olimpijski
  • Theo Walcott − angielski piłkarz

Wikipedia


walcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|walcować.

Wiktionary

Walcowanie – rodzaj obróbki plastycznej metali wykonywany na walcarkach.

Walcowanie polega na kształtowaniu materiału między obracającymi się walcami, tarczami, rolkami lub przemieszczającymi się względem siebie narzędziami płaskimi.

Sposoby walcowania ze względu na ruch walców:

Wikipedia

Powiązane:

 czas. walcować ndk.

 rzecz. walc mrz.

 przym. walcowaty

Wiktionary


walcowany

w hutnictwie: otrzymany w wyniku walcowania


SJP.pl


walcowaty

przypominający kształtem walec; wałkowaty


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który przypomina kształtem walec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sromotnik bezwstydny ma wysokość od 10 do 30 cm, jest walcowaty, górą wąski, porowaty, łamliwy i pusty w środku; wydziela nieprzyjemny, przypominający padlinę zapach.

 (1.1) Kształt ścięgien jest bardzo różny: jedne są walcowate, inne spłaszczone.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walec mrz., wał mrz., walcowanie n.

 czas. walcować ndk.

 przym. walcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cylindryczny

Wiktionary


walcować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zwalcować, rozwalcować)

 (1.1) techn. odkształcać materiał (głównie metale, ich stopy lub szkło) plastycznie poprzez przepuszczanie go między obracającymi się wałami w celu zmiany jego kształtu lub grubości

 (1.2) techn. roln. ubijać, spłaszczać i wyrównywać podłoże za pomocą ciężkiego walca

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozwalcować)

 (2.1) nadawać plastycznyastycznej masie formę walca poprzez jej ugniatanie lub toczenie

czasownik przechodni niedokonany (dk. przewalcować)

 (3.1) wulg. odbywać stosunek płciowy

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (4.1) pot. lub przest. tańczyć walca lub inny taniec oparty na ruchu wirowym; niekiedy również: tańczyć w sposób pozbawiony gracji

 (4.2) gw-pl|Kujawy Zachodnie. chodzić, uczęszczać

czasownik zwrotny niedokonany walcować się (dk. brak)

 (5.1) techn. ulegać procesowi odkształcenia plastycznyastycznego pod wpływem urządzenia wyposażonego w obracające się wały

 (5.2) pot. przetaczać ciało po powierzchni w celu przyjęcia wygodnej pozycji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walc mzw., walcowanie n., walec mrz.

 przym. walcowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwalcowywać, płaszczyć, laminować

 (1.2) ugniatać, wyrównywać, wałować, ubijać

 (2.1) wałkować

 (4.1) wirować (w walcu)

Wiktionary


walcowina

zgorzelina powstająca przy walcowaniu metalu na gorąco


SJP.pl


walcownia

1. dział huty wyposażony w urządzenia do walcowania metali i otrzymywania z nich pewnych wyrobów; slabing;
2. urządzenie wyposażone w wały do formowania metalu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dział huty wyposażony w urządzenia do walcowania metali

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walec mrz.

Wiktionary


walcowniany

→ walcownia, np. wyroby walcowniane


SJP.pl


walcownica

rodzaj muchówek z rodziny rączycowatych; Cylindromyia


SJP.pl


walcownictwo

1. dział przemysłu zajmujący się produkcją walcowanych wyrobów i półwyrobów;
2. dziedzina wiedzy o wytwarzaniu walcowanych wyrobów i półwyrobów


SJP.pl


walcowniczy

→ walcownictwo, np. urządzenia walcownicze


SJP.pl


walcownik

1. specjalista w zakresie walcowania metali i obsługi walcarek; walcarz;
2. żartobliwie: osoba specjalizująca się w tańczeniu walca


SJP.pl


walcowość

→ walcowy


SJP.pl

Patrz:

walcowy

walcowy

→ walec, → walc


SJP.pl

Patrz:

walec, → walc

walczak

1. rodzaj zbiornika w kształcie walca, wykorzystywanego zwykle w kotłach parowych;
2. potocznie: osoba dająca się z siebie wszystko, by osiągnąć postawiony sobie cel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. zbiornik ciśnieniowy w kształcie walca, stanowiący część kotła parowego lub grzewczego;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pot. osoba nie poddająca się, walcząca do końca

Wiktionary

Walczak – element obiegowego kotła parowego albo grzewczego, będący cylindrycznym zbiornikiem ciśnieniowym, albo inny zbiornik o podobnym kształcie i funkcji.

Jest to cylindryczny zbiornik zakończony dennicą lub ścianą sitową. Czasem przechodzi w inny element kotła np. stojak, dymnicę.

Wikipedia


walczakowa

przymiotnik od: walczak


SJP.pl


walczakowy

przymiotnik od: walczak


SJP.pl


walczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|walczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: valˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: valčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. walczyć, wywalczyć

 rzecz. waleczność ż., walka ż.

Wiktionary


walczerz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. bojownik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvalt͡ʃɛʃ, AS: valčeš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walka

 czas. walczyć

 przym. waleczny

Wiktionary


walczewski

nazwisko


SJP.pl


walczuk

nazwisko


SJP.pl


walczyk

1. zdrobnienie od: walc;
2. zdrobnienie od: walec; mały walec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od walc (tańca)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) zdrobn. od walc (małego walcowatego przedmiotu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyznał jej, że ją kocha, tańcząc walczyka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walc mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk walcer, waloszek

Wiktionary


walczyć

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) toczyć walkę, uczestniczyć w walce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Całe życie walczył o lepsze warunki pracy dla swoich kolegów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvalt͡ʃɨt͡ɕ, AS: valčyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walczerz mos., waleczność ż., walczenie n., walka

 przym. waleczny

 czas. wywalczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) toczyć walkę, przest. wojować

Wiktionary


walczyński

nazwisko


SJP.pl


walczący

→ walczyć


SJP.pl

Patrz:

walczyć

walcówka

1. pręt lub kształtownik do wyrobu drutów, śrub itp.;
2. maszyna cukiernicza do rozgniatania czegoś na masę


SJP.pl

Walcówki – pręty lub kształtowniki o małym, w stosunku do długości, przekroju poprzecznym, otrzymywane metodą walcowania.

Walcówka stalowa jest popularnym wyrobem i ma szerokie zastosowania. Podstawowymi parametrami walcówki stalowej są: kształt przekroju (okrągłe, kwadratowe, prostokątne, sześciokątne), średnica lub wymiary przekroju, gatunek stali oraz jej klasa.

Wikipedia


waldeczek

zdrobnienie od: Waldemar (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|m. Waldemar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Waldemar mos.

Wiktionary


waldeczka

zdrobnienie od: Waldemar (imię męskie)


SJP.pl


waldeczkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Waldeczka lub z nim związany


SJP.pl


waldek

zdrobnienie od: Waldemar, Oswald, Ewald (imiona męskie); Walduś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|m. Waldemar

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zapytaj Waldka, czy mi się da przejechać.

 (1.1) O, pan naczelnik! – wykrzyknęła trochę zbyt głośno pani Małgosia, poprawiając odruchowo nieco zmierzwioną blond grzywkę, do której rozczochrania przyczyniła się przed chwilą wprawna ręka Waldka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Waldemar m.

 przym. Waldkowy

Wiktionary


waldemar

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Waldemar – imię męskie, którego etymologia nie jest pewna. Uważa się, że pochodzi ono z języka germańskiego od słowa „wald” oznaczającego władcę oraz słowa „meri” – „sławnego”. Możliwe również, że jest zgermanizowaną formą słowiańskiego Vladimir-a utworzonego z członów „vladi” oraz „mir” oznaczających kolejno: władzę oraz pokój.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Waldemar wyrósł na przystojnego kawalera.

 (1.1) Teraz jego detektywi wysłali do CBŚ i Prokuratury Apelacyjnej w Poznaniu dokumenty, które według detektywa Waldemara Czerwińskiego dowodzą, że Jurkiewicz został zamordowany na zlecenie.

 (1.1) Rozwój osady zaczął się 100 lat później, kiedy to król duński Waldemar I podarował ją biskupowi Absalonowi.

 (1.1) Nadinsp. Michał Ledzion, dotychczasowy komendant wojewódzki, przekazał garnizon swojemu następcy, insp. Waldemarowi Wołowcowi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: valˈdɛ̃mar, AS: valdẽmar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Waldemarowa ż., Waldemarówna ż.

:: zdrobn. Waldek, Walduś, Waldeczek, Waldi

:: fż. Waldemara ż.

 przym. Waldkowy

Wiktionary


waldemara

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Waldemar mos.

Wiktionary


waldemarek

zdrobnienie od: Waldemar (imię męskie)


SJP.pl


waldemarkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Waldemarka lub z nim związany


SJP.pl


waldemarostwo

Waldemar z małżonką; Waldemarowie


SJP.pl


waldemarowie

Waldemar z małżonką; Waldemarostwo


SJP.pl


waldemarowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Waldemara lub z nim związany


SJP.pl


waldemarzyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Waldemary lub z nią związany


SJP.pl


waldens

członek francuskiego ruchu religijnego z XII w., ścigany przez inkwizycję


SJP.pl


waldensi

członek francuskiego ruchu religijnego z XII w., ścigany przez inkwizycję


SJP.pl

Waldensi – ugrupowanie chrześcijańskie, zainicjowane przez Piotra Waldo, zawiązane w południowej Francji około 1170 jako tzw. „ubodzy z Lyonu”, działające we Francji, Włoszech, Niemczech, Czechach i Polsce (Śląsk), występujące przeciw władzy i bogactwu Kościoła. Potępieni przez papiestwo, ekskomunikowani i prześladowani przez inkwizycję.

Wikipedia


waldhar

rosnąca dziko roślina z rodziny turzycowatych używana dawniej do wyrobu materaców


SJP.pl


waldheim

Waldheim − miasto w Niemczech, w kraju związkowym Saksonia, w powiecie Mittelsachsen (do 31 lipca 2008 w powiecie Döbeln), do 31 grudnia 2012 siedziba wspólnoty administracyjnej Waldheim. Do 29 lutego 2012 miasto należało do okręgu administracyjnego Chemnitz.

Wikipedia


waldi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|m. Waldemar

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Claudia Waldi – niemiecka wioślarka
  • Zonny Waldi – indonezyjski polityk
  • Waldi – maskotka Letnich Igrzysk Olimpijskich z 1972 r.
  • Waldi – inna forma imienia Waldemar
  • Wäldi

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Waldemar mos.

Wiktionary


waldka

zdrobnienie od: Waldemara (imię żeńskie)


SJP.pl


waldkorn

rodzaj ciemnego chleba z ziarnami


SJP.pl


waldkowie

Waldek z małżonką


SJP.pl


waldkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Waldka lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Waldka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeździłeś już na Waldkowym rowerze?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Waldek mos., Waldemar mos.

Wiktionary


waldner

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Benita Ferrero-Waldner
  • Jan-Ove Waldner

Wikipedia


waldo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Waldo – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Talladega
  • Waldo – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Columbia
  • Waldo – miasto w stanie Floryda, w hrabstwie Alachua
  • Waldo – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Russell
  • Waldo – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Waldo
  • Waldo – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Marion
  • Waldo – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Sheboygan
  • Waldo (ang. Waldo Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Columbia
  • Waldo (ang. Waldo Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Livingston
  • Waldo (ang. Waldo Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Russell
  • Waldo (ang. Waldo Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie Waldo
  • Waldo (ang. Waldo Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Richland

Wikipedia


waldorf

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Waldorf – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Ahrweiler
  • Waldorf – były urząd
  • Waldorf – jednostka osadnicza w stanie Maryland, w hrabstwie Charles
  • Waldorf – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Waseca
  • Waldorf=Astoria – sieć luksusowych hoteli działająca w korporacji Hilton
  • Hotel Waldorf-Astoria – hotel w Nowym Jorku
  • Waldorf Music – niemiecki producent syntezatorów
  • Waldorf Music Hall Records – marka fonograficzna
  • Sałatka Waldorf – rodzaj sałatki wynalezionej przez Waldorf-Astoria
  • Waldorf – postać z programu The Muppet Show
  • Waldorf – nazwisko postaci z serii książek pt. Plotkara, pisanych przez Cecily von Ziegesar
  • Jerzy Waldorff

Wikipedia


waldozaur

rodzaj dinozaura z rodziny driozaurów


SJP.pl

Wa

Wikipedia


waldryjan

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) stpol. kozłek, waleriana

Wiktionary

Wymowa:

IPA: valˈdrɨjãn, AS: valdryi ̯ãn

Wiktionary


waldusiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Waldusia lub z nim związany


SJP.pl


walduś

zdrobnienie od: Waldemar, Oswald, Ewald (imiona męskie); Waldek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|m. Waldemar

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idź, Walduś, idź, a jakby co, to jeszcze cię wydzwonię – powiedziała, ale tak jakoś bez przekonania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Waldemar mos.

Wiktionary


waldzio

zdrobnienie od: Waldemar (imię męskie); Waldek, Walduś


SJP.pl


walec

1. w matematyce: obrotowa bryła geometryczna powstała w wyniku obrotu prostokąta wokół prostej zawierającej jeden z jego boków;
2. maszyna samobieżna lub doczepna z ciężkimi stalowymi wałami lub ogumionymi kołami, służąca do ugniatania, ubijania, wygładzania i wyrównywania różnych rodzajów gruntów podłoża i nawierzchni przy budowie i remoncie dróg, lotnisk, itp.;
3. element występujący w wielu maszynach roboczych, np. walcarkach, młynach, osadzony obrotowo na osi, służący do prasowania, ugniatania, wygładzania czegoś swoją zewnętrzną boczną powierzchnią


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pojazd budowlany, z szerokim kołem na przedniej osi, służący do wyrównywania nawierzchni;

 (1.2) mat. bryła o przekroju pionowym prostokąta i o podstawie będącej kołem;

 (1.3) przedmiot w kształcie walca (1.2)

 (1.4) masz. maszyna lub część maszyny do obróbki niektórych typów materiałów, np. metalu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • walec – bryła geometryczna
  • walec – maszyna (lub część maszyny) do walcowania lub zagęszczania
  • Walec – skała wspinaczkowa na Garbie Tenczyńskim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do wyrównywania asfaltu na jezdni używa się walców.

 (1.2) Płaszczyzna boczna walca po rozwinięciu tworzy prostokąt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvalɛt͡s, AS: valec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walcownia ż., walcarka ż.

 czas. walcować ndk.

 przym. walcowy, walcowaty, walcowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wał drogowy

 (1.3) tuleja, cylinder

 (1.4) walcarka

Wiktionary


walecik

zdrobnienie od: walet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od walet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walet m.

Wiktionary


walecki

przymiotnik od: Walce


SJP.pl


waleczek

nazwisko


SJP.pl


walecznie

przysłówek

 (1.1) w sposób waleczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piąłem się walecznie w górę, dałem z siebie wszystko i tylko ja wiem, ile mnie to kosztowało.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waleczność ż.

 przym. waleczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wojowniczno, bitnie

Wiktionary


waleczniej

stopień wyższy od przysłówka: walecznie


SJP.pl


waleczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: waleczny


SJP.pl


waleczność

dzielność w boju, męstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wyjątkowe poświęcenie walce, odwaga; cecha tego, kto jest waleczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krzyż ten miał być nagrodą za waleczność, a także służył jako upamiętnienie działań formacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈlɛt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: valečność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walka ż., walczenie n.

 czas. walczyć ndk.

 przym. waleczny

 przysł. walecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzielność, męstwo, odwaga

Wiktionary


waleczny

odznaczający się męstwem i odwagą w walce; świadczący o męstwie


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) odznaczający się męstwem, odwagą w walce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sycylio, ojczyzno ma, Sycylio waleczna, daleka, Twój bój o wolność wciąż trwa,

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈlɛt͡ʃnɨ, AS: valečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waleczność ż., walczerz mos., walka ż.

 czas. walczyć ndk.

 przysł. walecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mężny, odważny

Wiktionary


walek

zdrobnienie od: Walenty (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|m. od: Walenty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Walenty mos., Walentyna ż.

Wiktionary


walenciak

nazwisko


SJP.pl


walencik

nazwisko


SJP.pl


walencja

1. sposób łączenia zwłaszcza czasownika, z innymi wyrazami; łączliwość;
2. w chemii: wartościowość;
3. w socjologii: przyswojona za własną kultura i identyfikacja narodowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. zdolność otwierania pozycji w wyrazie, które mogą być zajęte przez inne elementy gramatyczne lub leksykalne;

Wiktionary

Walencja (wal. i oficj. "València", wym. []; hiszp. "Valencia", wym. []) – miasto we wschodniej Hiszpanii, nad Morzem Śródziemnym. Stolica prowincji i wspólnoty autonomicznej o tej samej nazwie. Trzecie co do wielkości miasto Hiszpanii z 801 545 mieszkańcami w granicach administracyjnych gminy ("municipio") oraz 1 582 387 mieszkańcami w granicach metropolii.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) łączliwość, konotacja, intencja

Wiktionary


walencjanin

mieszkaniec Walencji (miasta w Hiszpanii)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Walencji; osoba z tego miasta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cóż dziwnego, że właśnie walencjanin Guillen de Castro jest autorem słynnego dyptyku dramatycznego o młodości Cyda!

 (1.1) Po beatyfikacji Szymona de Rojas powstało niemało rycin, głównie o charakterze dewocyjnym, eksponujących jego troskę o ubogich. Do typowych przykładów takiego ujęcia należy miedzioryt z akwafortą walencjanina Manuela Bru (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Walencja ż., Walencjanin mos., Walencjanka ż.

:: fż. walencjanka ż.

 przym. walencki

Wiktionary


walencjanka

mieszkanka Walencji (miasta w Hiszpanii)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Walencji; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Walencja ż., Walencjanin mos., Walencjanka ż.

:: fm. walencjanin mos.

 przym. walencki

Wiktionary


walencki

odnoszący się do Walencji


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Walencji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Walencjanka ż., Walencjanin mos., walencjanka ż., walencjanin mos., Walencja ż.

Wiktionary


walencyjny

1. w językoznawstwie: łączący się w określony sposób z innymi wyrazami;
2. tworzący określoną liczbę wiązań chemicznych


SJP.pl


walendowski

nazwisko


SJP.pl


walendziak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bogdan Walendziak (1933–2017) – polski zawodnik oraz działacz łyżwiarstwa szybkiego
  • Ewelina Walendziak (ur. 1985) – polska aktorka
  • Renata Walendziak (ur. 1950) – polska lekkoatletka, specjalistka biegów długodystansowych
  • Wiesław Walendziak (ur. 1962) – polski polityk, dziennikarz, publicysta i menedżer
  • Wojciech Walendziak (1952–2020) – polski inspektor policji, współtwórca CBŚ

Wikipedia


walendzik

nazwisko


SJP.pl


walendów

Walendów – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, w gminie Nadarzyn. Leży nad rzeką Utratą.

Wieś szlachecka Walentowo położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie błońskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego. Na terenie wsi znajduje się kilkanaście zbiorników wodnych (m.in. Staw Oborowy, Staw Młyński).

Wikipedia


walenie

jeden z rzędów ssaków łożyskowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|walić.

 (1.2) pot. odgłos walenia (1.1), uderzania, np. w drzwi

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (2.1) zool. nazwa systematyczna|Cetacea|ref=tak., rząd ssaków żyjących wyłącznie w wodzie, np. delfiny, wieloryby;

forma rzeczownika.

 (3.1) M., B. i W. lm. od: waleń

Wiktionary

Walenie (Cetacea) – podrząd ssaków (w kladystyce to klad w obrębie parzystokopytnych) z rzędu parzystokopytnych (Artiodactyla). Występują one głównie w oceanach. Wyjątkiem są delfiny słodkowodne, zamieszkujące rzeki, oraz nieliczne gatunki żyjące na styku tych dwóch środowisk (estuaria).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) (…) zbudziło (go) wołanie i silne walenie w drzwi pięścią, aż szyby w oknach brzęczały.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈlɛ̃ɲɛ, AS: valẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. walić ndk.

 przym. walnięty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łomotanie, głośne stukanie, głośne pukanie

 (1.2) łomotanie

Wiktionary


walenrodyzm

dywersja, wcielenie się w szeregi wroga w celu zniszczenia go od wewnątrz; wallenrodyzm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. zob. wallenrodyzm.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dyskusja o walenrodyzmie dotyczyła szczególnie rosyjskich oficerów oraz polityków ugodowych — za Wallenroda niektóre środowiska uważały na przykład Aleksandra Wielopolskiego.

Wiktionary


walenrodyzować

udawać współpracę z wrogiem w celu pokonania go; wallenrodyzować


SJP.pl


walensjenka

dawna delikatna koronka z deseniem kwiatowym na tiulowym tle; walansjenka


SJP.pl


walentny

mający określoną wartość lub zdolność łączenia się z czymś innym


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. wartościowy, mający wartość lub znaczenie

 (1.2) med. zawierający X podtypów antygenów tego samego gatunku drobnoustroju chorobotwórczego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielość możliwych konkretyzacji i wiążąca się z tym wieloznaczność, niespójność, stanowi niekiedy zamierzony czynnik aksjologicznie walentny metafory.

 (1.2) Do powszechnych szczepień używany jest skoniugowany preparat 10-walentny, choć można zaszczepić dziecko odpłatnie preparatem 13-walentnym.

Wiktionary


walentostwo

Walenty z małżonką; Walentowie


SJP.pl


walentowicz

nazwisko


SJP.pl


walentowie

Walenty z małżonką; Walentostwo


SJP.pl


walentowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Walentowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Kikół
  • Walentowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski

Wikipedia


walentowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Walentego lub z nim związany


SJP.pl


walenty

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Walenty, Walentyn – imię męskie pochodzenia łacińskiego, które wywodzi się od przydomka "Valentinus", utworzonego od łac. "valens" – „mocny, silny, zdrowy”. Imię to było notowane w Polsce od XIII w. w formie "Valentinus", natomiast w formie Walenty i Walentyn – od XV w. (zapis formy Walentyn jest o niemal 30 lat późniejszy niż formy Walenty).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz stary zakrystian ma na imię Walenty.

 (1.1) Walentowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 14 lutego.

 (1.1) 7 czerwca 1952 r. przyjął święcenia kapłańskie z rąk abpa Walentego Dymka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈlɛ̃ntɨ, AS: valẽnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Walentynka ż., walentynki nmos., walentynka ż., walentynkowość ż.

:: zdrobn. Walek mos., Waluś mos.

:: fż. Walentyna ż.

 przym. Walentowy, walentynkowy

 przysł. walentynkowo

 zob. Walentyn.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Walentyn; zdrobn. Walek, Waluś

Wiktionary


walentyn

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walentynki nmos., Walentyna ż.

 przym. walentynkowy

Wiktionary


walentyna

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Walentyna – imię pochodzenia łacińskiego, żeński odpowiednik imienia Walenty, Walentyn.

W XXI wieku imię stosunkowo rzadkie. W styczniu 2024 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 5852 kobiet o imieniu Walentyna nadanym jako imię pierwsze. Imię straciło na popularności, w 2008 roku nosiły je 15433 kobiety w Polsce, spośród których 80 procent urodziło się w pierwszej połowie XX wieku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvalɛ̃nˈtɨ̃na, AS: valẽntỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Walek mos., Waluś mos., Walentyn mos., walentynka ż., walentynkowość ż.

:: zdrobn. Walentynka ż., Wala ż.

:: fm. Walenty mos.

 przym. walentynkowy

 przysł. walentynkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Walentynka, Wala

Wiktionary


walentynian

imię kilku cesarzy rzymskich


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Walentynian I
  • Walentynian II
  • Walentynian III
  • Walentyn Egipcjanin – chrześcijański gnostyk, eponimiczny twórca walentynianizmu

Wikipedia


walentyniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Walentyny lub z nią związany


SJP.pl


walentynit

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) miner. minerał z grupy tlenków;

Wiktionary

Walentynit – minerał z grupy tlenków.

Wikipedia


walentynka

kartka pocztowa wysyłana do ukochanej lub lubianej osoby na dzień św. Walentego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anonimowy drobny upominek lub kartka z życzeniami na walentynki, zwykle ozdobiona sercem, będąca wyrazem adoracji

 (1.2) liter. krótki wiersz o charakterze madrygału, zawierający wyznania miłosne lub komplement;

 (1.3) osoba obdarowana z okazji walentynek

Wiktionary

Wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jacku, pamiętaj, że walentynek nie podpisuje się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvalɛ̃nˈtɨ̃nka, AS: valẽntỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walentynki nmos., Walenty m., Walentyna ż.

 przym. walentynkowy

Wiktionary


walentynki

okolicznościowy dzień wręczania prezentów i wyznawania miłości przez zakochanych w dniu św. Walentego (14 lutego); święto zakochanych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) zwyczaj obdarowywania się walentynkami, kwiatami, drobnymi prezentami 14 lutego (w Dzień Świętego Walentego);

 (1.2) uroczystość, przyjęcie, zabawa, impreza z okazji walentynek (1.1)

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: walentynka

Wiktionary

Wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na walentynki dostałem dwie pary bokserek z zabawnym nadrukiem z przodu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvalɛ̃nˈtɨ̃nʲci, AS: valẽntỹnʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walentynka ż., walentynkowość ż.

 przym. walentynkowy

 przysł. walentynkowo

 zob. Walenty, Walentyn, Walentyna.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzień zakochanych

Wiktionary


walentynkowy

przymiotnik od: walentynki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z walentynkami, dotyczący walentynek, odbywający się w walentynki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvalɛ̃ntɨ̃ŋˈkɔvɨ, AS: valẽntỹŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walentynki nmos., walentynka ż., Walenty m., Walentyn m., Walentyna ż., Walentynowicz m.

 przym. Walentowy

Wiktionary


walentynowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Walentynowicz (ur. 1929, zm. 2010) – polska robotnica i działaczka związkowa, działaczka Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża, dama Orderu Orła Białego
  • Bohdan Walentynowicz (ur. 1912, zm. 1984) – polski oficer, profesor Polskiej Akademii Nauk
  • Józef Walentynowicz herbu Łabędź – sędzia grodzki inflancki
  • Krzysztof Walentynowicz Teliszewski herbu Abdank – stolnik nowogrodzkosiewierski
  • Małgorzata Walentynowicz (ur. 1979) – polska pianistka
  • Marian Walentynowicz (ur. 1896, zm. 1967) – polski rysownik, architekt
  • Władysław Walentynowicz (ur. 1902, zm. 1999) – polski pianista, kompozytor, pedagog

Wikipedia


walentynowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Walentynowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Dąbrowa Biskupia
  • Walentynowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Łobżenica
  • Walentynowo – dawna kolonia w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Dołhinów.

Wikipedia


walentów

Walenty z małżonką; Walentostwo


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Walentów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Dobre
  • Walentów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawski zachodnim, w gminie Leszno

Wikipedia


waleologia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. med. nauka o zdrowiu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waleolog m., waleolożka ż., waleogeneza ż.

 przym. waleologiczny

 przysł. waleologicznie

Wiktionary


walercia

zdrobnienie od: Waleria (imię żeńskie)


SJP.pl


walercin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Walerci lub z nią związany


SJP.pl

Walercin – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Dębe Wielkie.

Od 1 stycznia 1973 w gminie Dębe Wielkie. 5 października 1973 od sołectwa Walercin odłączono miejscowość Walercin-Kolonia i włączono ja do gminy Stanisławów.

Wikipedia


walerciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Walerci lub z nią związany


SJP.pl


walerek

zdrobnienie od: Walerian, Walery (imiona męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. zdrobnienie od|Walery.

 (1.2) imię|polski|m. zdrobnienie od|Walerian.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Walery mos., Walerian mos., Waleriusz mos., Waleria ż.

Wiktionary


waleria

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mimo że nie wyróżniała się urodą, Waleria często grała w przedstawieniach role amantek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Walercia ż., Walerka ż.

:: fm. Walery m., Waleriusz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Walercia, Walerka

Wiktionary


walerian

1. roślina lecznicza;
2. preparat przygotowany z tej rośliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Walerian – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „mocny”, „silny”, „zdrowy”. Wśród patronów – św. Walerian, męczennik z III wieku (wspominany 14 kwietnia).

Walerian imieniny obchodzi: 29 stycznia, 14 kwietnia, 14 czerwca, 23 sierpnia i 15 grudnia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój brat ma na imię Walerian.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈlɛrʲjãn, AS: valerʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Waleriusz mos., Walerek mos.

Wiktionary


waleriana

1. roślina lecznicza;
2. preparat przygotowany z tej rośliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. pot. nazwa systematyczna|Valeriana officinalis|L.|ref=tak., kozłek lekarski

 (1.2) farm. wyciąg, nalewka lub tabletki z korzenia kozłka lekarskiego, środek uspokajający;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Waleriana – imię żeńskie
  • waleriana – potoczna nazwa kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis)
  • waleriana – lek uspokajający robiony z kozłka lekarskiego

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvalɛrʲˈjãna, AS: valerʹi ̯ãna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. walerianowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baldrian, biedrzan, biełdrzan, kocia trawa, odolan, stoniebo

Wiktionary


walerianek

zdrobnienie od: Walerian (imię męskie)


SJP.pl


waleriankowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Walerianka lub z nim związany


SJP.pl


walerianostwo

Walerian z małżonką; Walerianowie


SJP.pl


walerianowie

Walerian z małżonką; Walerianostwo


SJP.pl


walerianowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Walerianowo – kolonia w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Sierpc
  • Walerianowo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Wierzbinek
  • Walerianowo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Komorniki

Wikipedia


walerianowy

przymiotnik od: waleriana


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z walerianą; zawierający walerianę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waleriana ż.

Wiktionary


walerij

imię męskie


SJP.pl


waleriusz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Waleriusz – imię męskie i oboczna forma imienia Walery.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 396 roku umarł biskup Hippony Waleriusz, a Augustyn został obrany jego następcą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Walerek mos., Waleria ż., Walery m., Walerian m.

Wiktionary


walerka

zdrobnienie od: Walerian, Walery (imiona męskie)


SJP.pl


walerostwo

Walery z małżonką; Walerowie


SJP.pl


walerowie

Walery z małżonką; Walerostwo


SJP.pl


walerowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Walerego lub z nim związany


SJP.pl


walery

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Zobacz też: Walery – wieś w województwie mazowieckim.

Walery – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Powstało ono z przydomka "Valerius", który pochodzi z nazwy rodu "Waleriuszów" i oznaczał pierwotnie „człowieka z rodu Waleriuszów”. Porównaj z: Waleriusz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszystkie zebrane środki na bieżąco są przeznaczane na leczenie i rehabilitację Walerego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈlɛrɨ, AS: valery

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Walerek mos., Waleriusz mos., Waleria ż.

Wiktionary


walerów

Walery z małżonką; Walerostwo


SJP.pl

Walerów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sokołowskim, w gminie Sokołów Podlaski. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni kKościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela w Czerwonce Grochowskiej

Wikipedia


wales

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jimmy Wales – założyciel Wikipedii
  • Wales – miasto w stanie Alaska, w okręgu Nome
  • Wales – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Cavalier
  • Wales – miejscowość w stanie Massachusetts, w hrabstwie Hampden
  • Wales – miejscowość w stanie Maine, w hrabstwie Androscoggin
  • Wales – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Erie
  • Wales – miejscowość w stanie Utah, w hrabstwie Sanpete
  • Wales – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Waukesha
  • Wales (ang. Wales Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie Androscoggin
  • Wales (ang. Wales Town) – gmina w stanie Massachusetts, w hrabstwie Hampden
  • Wales (ang. Wales Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie St. Clair
  • Wales (ang. Wales Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Erie

Wikipedia


walesiak

nazwisko


SJP.pl


waleska

1. imię żeńskie;
2. legendarna założycielka miasta Kłodzka


SJP.pl

Waleska (Walaska, Valeska, Valaska lub Valiska) – legendarna założycielka miasta Kłodzka, która miała panować na grodzie na Zamkowej Górze w czasach pogańskich. Postać funkcjonowała w tradycji ludowej ziemi kłodzkiej jeszcze do czasów wymiany narodowościowej na tym terenie po II wojnie światowej.

Wikipedia


waleszczak

nazwisko


SJP.pl


walet

figura karciana mająca najniższą wartość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) karc. najsłabsza figura w kartach, starsza od blotek, oznaczona literą W (J, V lub B w innych językach);

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (2.1) pot. osoba mieszkająca nielegalnie w akademiku

Wiktionary

Wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dołożyłem waleta kier.

 (2.1) Mamy bardzo ciasno w pokoju, bo mieszka z nami dwóch waletów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvalɛt, AS: valet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waletowanie n., walecik mrz.

 czas. waletować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jopek, bubek, wacek, dupek

Wiktionary


waleta

1. wiersz pożegnalny rozstających się kochanków, charakterystyczny dla epoki renesansu i baroku;
2. dawniej: rozstanie, pożegnanie


SJP.pl


waletowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|waletować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. waletować ndk.

 rzecz. walet mos./mzw.

Wiktionary


waletować

potocznie: nocować, mieszkać bez meldunku w domu akademickim


SJP.pl

czasownik

 (1.1) mieszkać bez meldunku w akademiku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvalɛˈtɔvat͡ɕ, AS: valetovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waletowanie n., walet

Wiktionary


walewice

nazwa kilku miejscowości w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Walewice – wieś w województwie lubuskim, w powiecie sulęcińskim, w gminie Torzym
  • Walewice – wieś w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Zelów
  • Walewice – wieś w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Bielawy
  • Walewice – osada w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Bielawy
  • Walewice – przysiółek wsi Wola Wydrzyna w woj. łódzkim w pow. pajęczańskim w gminie Sulmierzyce
  • Walewice – przysiółek wsi Karolina w woj. mazowieckim w pow. piaseczyńskim w gminie Góra Kalwaria
  • Walewice – dawna gmina wiejska w guberni warszawskiej
  • Walewice – dawna gromada w powiecie łaskim w województwie łódzkim
  • Stadnina Koni Walewice

Wikipedia


walewicki

przymiotnik od: Walewice


SJP.pl


walewski

nazwisko


SJP.pl

Walewski (forma żeńska: Walewska; liczba mnoga: Walewscy) – polskie nazwisko. Pierwsza wzmianka w 1386, powstało poprzez dodanie formantu "ski" do nazw miejscowych Walew, Walewice, Walowice (kilka wsi). Nazwisko to nosiło w Polsce kilka rodów szlacheckich. Byli to Walewscy herbu Amadej, Bończa oraz herbu Kolumna (z tego rodu wywodziła się linia hrabiowska).

Wikipedia


walezjusz

członek dynastii królów francuskich panującej w latach 1328-1589


SJP.pl


walezjusze

dynastia francuska


SJP.pl

Walezjusze (fr. "Valois") – dynastia królów francuskich panująca w latach 1328–1589. Jej założycielem był Karol de Valois – ojciec Filipa VI i syn Filipa III Śmiałego. Dynastia była faktycznie boczną linią dynastii Kapetyngów.

Wikipedia


walezjuszostwo

Walezjusz z małżonką; Walezjuszowie


SJP.pl


walezjuszowie

Walezjusz z małżonką; Walezjuszostwo


SJP.pl


walezjuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Walezjusza lub z nim związany


SJP.pl


walezostwo

Walezy z małżonką; Walezowie


SJP.pl


walezowie

Walezy z małżonką; Walezostwo


SJP.pl


walezowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Walezego lub z nim związany


SJP.pl


walezy

imię męskie


SJP.pl


walezyjczycy

narodowość w Szwajcarii


SJP.pl


walezyjczyk

członek jednej z narodowości w Szwajcarii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. członek narodu zamieszkującego w Szwajcarii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Walezyjka ż.

 przym. walezyjski

Wiktionary


walezyjka

członkini jednej z narodowości w Szwajcarii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. członkini narodu zamieszkującego w Szwajcarii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Walezyjczyk

 przym. walezyjski

Wiktionary


walezyjski

dotyczący Walezyjczyków


SJP.pl


waleń

zwierzę należące do rzędu ssaków morskich niezdolnych do życia na lądzie, np. delfin, kaszalot, wieloryb


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. zwierzę należące do rzędu waleni

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: walenie

Wiktionary

Waleń ("Eubalaena") – rodzaj ssaków z rodziny walowatych (Balaenidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wydaje mi się, że widziałam wczoraj walenia w Zatoce Puckiej!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvalɛ̃ɲ, AS: valẽń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wal mzw.

Wiktionary


waleńczów

Waleńczów (daw. "Walenczów") – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie kłobuckim, w gminie Opatów.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wieś zamieszkuje ponad 1100 mieszkańców. Jest położona przy drodze krajowej nr 43 łączącej Częstochowę z Wieluniem.

Wikipedia


walgancyklowir

organiczny związek chemiczny stosowany w zapobieganiu i leczeniu cytomegalii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. farmaceutyk przeciwwirusowy używany do leczenia i zapobiegania cytomegalii; prolek gancyklowiru (jego ester L-walinowy)

Wiktionary

Walgancyklowir ( valganciclovirum) – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, ester -walinowy gancyklowiru, stosowany jako prolek w zapobieganiu i leczeniu infekcji wirusem cytomegalii (CMV) u pacjentów z niedoborem odporności.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po spożyciu walgancyklowiru zachodzi szybki jego metabolizm do aktywnego leku, tj. gancyklowiru.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wzór sumaryczny: C14H22N6O6; nazwy handlowe: Ceglar, Sperart, Valcyclox, Valcyte, Valhit

Wiktionary


walgina

walgina rdestniak - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych


SJP.pl


walhalla

mit. germ. miejsce przyjmowania przez boga Odyna dusz poległych w walce bohaterów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mit. w mitologii nordyckiej raj, który czeka wojowników poległych w boju

Wiktionary

Walhalla, Valhalla (staronord. "Valhöll" – komnata, pałac poległych) – w mitologii nordyckiej miejsce przebywania poległych w chwale wojowników (tzw. Einherjerów), których z pola bitwy zabierały walkirie, a na progu Walhalli witał ich Bragi. Walhalla to kraina wiecznego szczęścia.

Wikipedia


wali

zarządca wilajetu w Turcji


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wali – wieloznaczny termin arabski
  • wali – gubernator wilajetu
  • Wali – bóg w mitologii nordyckiej
  • Wali – indonezyjski zespół muzyczny

Wikipedia


walia

1. kraj będący częścią składową Wielkiej Brytanii;
2. Nowa Południowa Walia - stan w Australii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. jeden z czterech historycznych krajów Wielkiej Brytanii;

Wiktionary

Walia ( Cymru, wym. ; Wales, wym.) – część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Także celtycka kraina historyczna. Kraj jest położony w południowo-zachodniej części wyspy Wielka Brytania, na zachód od Anglii, nad morzami Irlandzkim i Celtyckim. Stolicą Walii jest Cardiff.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Walia położona jest na zachód od Anglii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvalʲja, AS: valʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walijski mrz., Walijczyk mos., Walijka ż., walijskość ż.

 przym. walijski

Wiktionary


walicha

zgrubienie od: walizka


SJP.pl


walichnowski

nazwisko


SJP.pl


walicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Walicki (1930–2020) – historyk filozofii i idei
  • Bazyli Walicki herbu Łada (ok. 1750–1802) – członek Sejmu Czteroletniego, senator
  • Franciszek Walicki (1874–1964) – inżynier, geodeta
  • Franciszek Walicki (1921–2015) – dziennikarz muzyczny, publicysta
  • Jacek Walicki (ur. 1961) – historyk
  • Józef Walicki (1903-1942) – ułan, rotmistrz Wojska Polskiego
  • Michał Walicki (1746-1828) – szlachcic i hazardzista
  • Michał Walicki (1904–1966) – historyk sztuki
  • Marek Walicki (ur. 1931) – dziennikarz emigracyjny
  • Olo Walicki (ur. 1974) – kontrabasista jazzowy
  • Paweł Walicki – reżyser filmów animowanych
  • Tadeusz Walicki (1863-1919) – ziemianin, poseł do Dumy

Wikipedia


waliczek

nazwisko


SJP.pl


walida

w dawnej Turcji: żyjąca matka panującego sułtana


SJP.pl


walidacja

1. badanie odpowiedniości, trafności lub dokładności czegoś;
2. w psychologii:
a) sprawdzenie zgodności spostrzeżeń ze spostrzeżeniami innych ludzi;
b) oszacowanie trafności testu;
3. dawniej: potwierdzenie, uprawomocnienie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • walidacja (geriatria)
  • walidacja (psychologia)
  • walidacja (psychometria) – metoda stosowana podczas tworzenia narzędzi psychologicznych
  • walidacja (rynek pracy)
  • walidacja (system kwalifikacji)
  • walidacja (technika)

Wikipedia


walidacyjny

→ walidacja


SJP.pl

Patrz:

walidacja

walidator

program komputerowy sprawdzający poprawność danych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. program sprawdzający poprawność dokumentu o określonej składni;

Wiktionary

Walidator – program sprawdzający poprawność dokumentu o określonej składni. Walidatory stały się na tyle popularną usługą, że niektóre z nich ewoluowały w multiwalidatory przeprowadzające kilka wariantów walidacji jednocześnie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Walidator nie znalazł błędów w kodzie XML.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvalʲiˈdatɔr, AS: valʹidator

Wiktionary

Powiązane:

 czas. walidować ndk.

Wiktionary


walidować

1. badać (zbadać) odpowiedniość, trafność lub dokładność czegoś;
2. nadawać (nadać) prawomocność dokumentowi urzędowemu


SJP.pl


waligóra

1. baśniowy olbrzym, mogący unieść lub przewrócić górę; Waligóra;
2. potocznie, żartobliwie: mężczyzna o potężnej budowie ciała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. siłacz unoszący lub przewracający góry

Wiktionary

Waligóra (niem. "Heidelberg") – najwyższy szczyt Gór Suchych i jednocześnie całych Gór Kamiennych (933,88 lub 936 m n.p.m.), leżący odpowiednio w ich północnej i środkowej części. Jest jedną z najwyższych gór Sudetów Środkowych.

Ukształtowanie terenu i budowa geologiczna.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvalʲiˈɡura, AS: valʹigura

Wiktionary


waligórski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Waligórski – generał
  • Andrzej Waligórski – poeta, satyryk
  • Andrzej Waligórski – antropolog kultury, afrykanista
  • Ewaryst Waligórski – polityk
  • Teofil Waligórski – polityk

Wikipedia


walijczyk

potocznie: pies rasy springer spaniel walijski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Walii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈlʲijt͡ʃɨk, AS: valʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Walia ż.

:: fż. Walijka ż.

 przym. walijski

Wiktionary


walijka

potocznie: suczka rasy springer spaniel walijski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Walii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Walia ż.

:: fm. Walijczyk mos.

 przym. walijski

Wiktionary


walijski

związany z Walią


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Walią, dotyczący Walii

 (1.2) związany z Waliss, dotyczący Walissfakt.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język walijski (1.1); język z grupy języków celtyckich, którym posługuje się ponad 600 tys. mieszkańców Walii;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈlʲijsʲci, AS: valʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Walia ż., Walijka ż., Walijczyk mos., walijskość ż.

Wiktionary


walijskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem walijskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem walijskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku walijskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈlʲijskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: valʹii ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


walijskość

→ walijski


SJP.pl

Patrz:

walijski

walim

zarządca wilajetu w Turcji


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Walim – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wałbrzyskim, w gminie Walim
  • Walim – wieś w woj. mazowieckim, w pow. łosickim, w gminie Stara Kornica
  • Walim – stacja kolejowa we wsi Walim
  • Walim Dolny

Wikipedia


walimianin

mieszkaniec Walimia (wsi w Polsce)


SJP.pl


walimianka

mieszkanka Walimia (wsi w Polsce)


SJP.pl


walimski

→ Walim


SJP.pl

Patrz:

Walim

walina

aminokwas egzogenny, składnik białek roślinnych i zwierzęcych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. organiczny związek chemiczny, kwas aminoizowalerianowy;

 (1.2) daw. zwalony gruz

Wiktionary

Walina (nazwa skrótowa Val, V) – organiczny związek chemiczny, aminokwas egzogenny, kodowany przez kodony GUU, GUC, GUA oraz GUG.

Jest aminokwasem niepolarnym o alifatycznym, rozgałęzionym łańcuchu bocznym -CH-(CH3)2.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ser edamski tłusty zawiera walinę i alaninę.

Wiktionary


waliska

nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Waliska – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Nowe Miasto nad Pilicą
  • Waliska – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Latowicz

Wikipedia


walisneria

roślina wodna żyjąca w wodach słodkich; hodowana w akwariach; nurzaniec


SJP.pl


waliszewice

Waliszewice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Goszczanów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia


waliszewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Waliszewski – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 2273 osoby.
  • Andrzej Waliszewski (ur. 1955) – polski polityk, wicewojewoda śląski;
  • Feliks Waliszewski (14??–1526) – stolnik łęczycki w latach 1520–1526;
  • Kazimierz Waliszewski (1849–1935) – polski i francuski historyk, pisarz i publicysta;
  • Krzysztof Waliszewski (ur. 1981) – polski ekonomista;
  • Leszek Waliszewski (ur. 1953) – polski inżynier, przedsiębiorca i menedżer;
  • Stanisław Waliszewski (XVI wiek) – poseł ziemi dobrzyńskiej na sejm 1576/1577 roku;
  • Włodzimierz Waliszewski (1934–2013) – polski matematyk;
  • Zygmunt Waliszewski (1897–1936) – polski malarz i rysownik.

Wikipedia


waliza

duża walizka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. walizka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Włożyłaś już szlafrok do walizy?

 (1.1) Gdzie się pan pchasz z tą walizą?

 (1.1) Chyba nie weźmiesz tych wszystkich waliz ze sobą do pociągu?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walizeczka ż., walizka

 przym. walizkowy

Wiktionary


walizeczka

zdrobnienie od: walizka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od walizka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvalʲiˈzɛt͡ʃka, AS: valʹizečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waliza ż., walizka ż.

 przym. walizkowy

Wiktionary


walizka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzaj torby podróżnej w formie sztywnego prostopadłościanu z uchwytem;

 (1.2) gw-pl|Warszawa. brzuch

Wiktionary

Wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Udało mi się spakować wszystkie rzeczy tylko w jedną małą walizkę.

 (1.2) Gruby, wciągnij walizkie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈlʲiska, AS: valʹiska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. walizeczka ż.

:: zgrub. waliza ż.

 przym. walizkowy

Wiktionary


walizkownia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce wytwarzania lub sprzedawania walizek

Wiktionary


walizkowy

przymiotnik od: walizka


SJP.pl


walić

1. burzyć, rozwalać, obalać;
2. potocznie:
a) uderzać, stukać, łomotać;
b) rzucać, strzelać, trafiać;
c) wybuchać;
d) iść gromadnie, w wielkiej masie; pędzić tłumnie;
e) wydobywać się, sypać, buchać itp.;
f) mówić bez ogródek, wprost;
3. walić się:
a) rozpadać się, grozić zawaleniem;
b) potocznie: bić się, rozbijać się; bić się nawzajem;
c) potocznie: spadać, osypywać się, osuwać się;
d) potocznie: kłaść się ciężko, upadać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. walnąć)

 (1.1) pot. wydobywać nagły, głośny, donośny dźwięk z instrumentu

 (1.2) pot. strzelać z broni

 (1.3) pot. o uderzeniach pioruna uderzać

 (1.4) pot. rzucać coś gwałtownie, byle jak lub byle gdzie

 (1.5) pot. mówić coś wprost, dosadnie

 (1.6) pot. robić coś niedelikatnie, zdecydowanie

 (1.7) pot. psuć się (o przedmiocie)

 (1.8) pot. zabijać

 (1.9) pot. kraść

 (1.10) pot. przewracać coś

 (1.11) pot. wydobywać się skądś w dużych ilościach, gwałtownie

 (1.12) pot. przemieszczać się szybko i zdecydowanie, zwłaszcza tłumnie

 (1.13) pot. odbywać stosunek płciowy jako strona aktywna

 (1.14) pot. grub. wydzielać nieprzyjemny zapach

 (1.15) pot. pić alkohol

czasownik przechodni niedokonany (dk. walnąć)

 (2.1) pot. mocno coś lub kogoś uderzać

czasownik zwrotny niedokonany walić się (dk. walnąć się)

 (3.1) posp. bić siebie samego

 (3.2) bić się nawzajem

 (3.3) upadać

czasownik zwrotny niedokonany walić się (dk. brak)

 (4.1) popadać w ruinę

 (4.2) wulg. iść precz, zostawić kogoś w spokoju

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Całą wczorajszą noc waliły pioruny.

 (1.5) Nie cackaj się. Wal prosto z mostu.

 (1.11) Jak się dobrze pali, to dym powinien walić drzwiami i oknami.

 (1.12) Lepiej wyjdźmy po cichu. Nie musimy walić środkiem sali.

 (1.13) Chciałbym ją mieć dla siebie i walić ją co wieczór.

 (1.14) Nie lubię z nim gadać, strasznie mu wali z gęby.

 (1.15) Wczoraj waliliśmy wódę do późna w nocy.

 (3.3) Widziałem, jak od uderzenia pioruna drzewo wali się na ziemię.

 (4.1) Ten stary dom się wali już.

 (4.1) Ponad trzydzieści lat temu sinolog tłumaczył również aktualność dzieła Konfucjusza: Czytając go, można odnaleźć w jego lęku jakby echo obaw, które odczuwamy obecnie na Zachodzie – poczucie, że żyjemy w świecie, który się wali.

 (4.2) Wal się, cioto! Nie będziesz obrażał mojej matki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvalʲit͡ɕ, AS: valʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walenie n., walnięcie n., zwał mrz.

 przym. walnięty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) strzelać, uderzać, rąbać

 (1.7) psuć się

 (1.8) zabijać, mordować, ubijać

 (1.9) kraść

 (1.10) wywracać, obalać

 (1.11) bić

 (1.13) rżnąć, bzykać, dymać

 (2.1) uderzać, rąbać, wbijać

 (3.1) bić się, tłuc się

 (3.2) bić się, tłuc się

 (3.3) fikać, obalać się

 (4.2) spierdalać, wypierdalać

Wiktionary


waliński

nazwisko


SJP.pl


walk

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: walka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Valka – miasto na Łotwie.
  • Valga – miasto w Estonii.
  • Valka – okręg w północnej Łotwie.
  • Valga Warrior – estoński klub piłkarski.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: valk, AS: valk

Wiktionary


walka

1. zorganizowane działania militarne wrogich wojsk; bitwa, starcie, wojna
2. zmagania przeciwników, sportowców
3. działania w celu zlikwidowania czegoś negatywnego lub uzyskania czegoś pozytywnego
4. konfrontacja sprzecznych stanowisk, interesów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) siłowe lub zbrojne rozstrzyganie konfliktu

 (1.2) przen. zmaganie z czymś, zwalczanie czegoś

 (1.3) sport. mecz bokserski lub mecz innego sportu kontaktowego

Wiktionary

Wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W stolicy kraju wybuchły walki pomiędzy rywalizującymi ze sobą przywódcami rebeliantów.

 (1.1) W shōnenach najbardziej lubię sceny walk.

 (1.2) W amerykańskiej polityce zagranicznej najważniejsza jest obecnie walka z terroryzmem.

 (1.2) Kolarz na wyścigu toczy walkę nie tylko z rywalami, ale też z bólem i własnymi słabościami.

 (1.3) Walka Andrzeja Gołoty z Lennoksem Lewisem skończyła się już w pierwszej rundzie nokautem polskiego boksera.

 (1.3) Na dzisiejszą galę boksu w Las Vegas przewidziane są cztery walki, wśród nich o pas mistrza świata federacji WBF.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvalka, AS: valka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waleczność ż., walczerz m., walczenie n., powalczenie n., zwalczanie n., zwalczenie n.

 czas. wywalczyć, walczyć ndk., powalczyć dk., zwalczać ndk., zwalczyć dk.

 przym. waleczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wojna, konflikt, starcie, potyczka, bój, wojowanie

 (1.2) zmaganie

 (1.3) starcie, mecz

Wiktionary


walker

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Walker – amerykańsko-meksykańsko-hiszpański film dramatyczny z 1987 roku
  • Walker – polski film krótkometrażowy z 2004 w reżyserii Macieja Dejczera
  • Strażnik Teksasu, (Walker, Texas Ranger) – amerykański serial telewizyjny z 1993
  • Walker – amerykański serial telewizyjny z 2021
  • Walker – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Mono
  • Walker – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Linn
  • Walker – miejscowość w stanie Luizjana, w parafii Livingston
  • Walker – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Kent
  • Walker – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Cass
  • Walker – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Vernon
  • Walker (ang. Walker Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Faulkner
  • Walker (ang. Walker Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Franklin

Wikipedia


walkie-talkie

[czytaj: łoki-toki] mały radiotelefon służący do porozumiewania się na niewielką odległość


SJP.pl

Walkie-talkie – radiotelefon służący do dwukierunkowej łączności (półdupleks) w technologii "naciśnij i mów" między użytkownikami, wyposażonymi w identyczne lub kompatybilne ze sobą urządzenia, bez pośrednictwa sieci radiotelefonicznej. Walkie-talkie używany obecnie jest urządzeniem osobistym, głównie w postaci wielokanałowego (8–25 kanałów) przenośnego kieszonkowego radiotelefonu. Ze względu na małą moc nadajnika (0,1–0,5 W) walkie-talkie ma mały zasięg wynoszący maksymalnie do kilku kilometrów.

Wikipedia


walkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Agnieszka Walkiewicz-Pietrzykowska – polska chemiczka fizyczna zajmująca się badaniami molekularnymi
  • Bogdan Walkiewicz (ur. 1960) – polski archeolog, kustosz, kolekcjoner, modelarz i fajczarz
  • Eugeniusz Walkiewicz (1880–1946) – polsko-amerykański organista, muzyk kościelny i kompozytor
  • Feliks Walkiewicz (1869–1926) – polski grafik
  • Grzegorz Walkiewicz – polski prezbiter rzymskokatolicki
  • Jacek Walkiewicz (ur. 1962) – polski psycholog, mówca motywacyjny i inspiracyjny, trener i mentor
  • Katarzyna Walkiewicz – polski lekarz zajmujmijący się badaniami tumorów przewodu pokarmowego
  • Leszek Józef Walkiewicz (ur. 1938) – polski dziennikarz, fotoreporter i pedagog
  • Maciej Walkiewicz – polski lekarz i psycholog, naukowiec
  • Mieczysław Walkiewicz (ur. 1949) – polski polityk, lekarz, poseł na Sejm
  • Michał Walkiewicz (ur. 1985) – polski krytyk filmowy i dziennikarz
  • Wiesław Walkiewicz (ur. 1949) – polski historyk i badacz stosunków międzynarodowych

Wikipedia


walkiria

(mitologia nordycka) wysłanniczka boga Odyna, opiekunka wojowników przebywających w Walhalli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mitgerm. każda z pomniejszych bogiń nordyckich, córek Odyna, przedstawianych jako piękne dziewice-wojowniczki dosiadające skrzydlatych koni lub wilkow;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Walkirie – boginie z mitologii nordyckiej
  • Walkiria – opera Richarda Wagnera
  • Operacja Walkiria – plan przejęcia władzy po śmierci Hitlera
  • Walkiria – amerykański dramat historyczny z 2008 r. w reżyserii Bryana Singera
  • Walkirie – powieść Paula Coelha z 1992
  • Walkiria – południowoafrykańska samobieżna wyrzutnia rakietowa opracowana w 1980
  • XB-70 Walkiria – amerykański naddźwiękowy samolot eksperymentalny z początku lat 60. XX wieku

Wikipedia


walkman

[czytaj: łokmen] przenośny odtwarzacz kaset magnetofonowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) elektron. mały, przenośny magnetofon kasetowy lub radiomagnetofon wyposażony w słuchawki;

Wiktionary

Walkman – przenośny, zminiaturyzowany odtwarzacz kaset magnetofonowych, odporny na wstrząsy. Większość modeli nie posiadała głośników, lecz istnieją również wyjątki z małym głośnikiem umożliwiającym słuchanie bez użycia słuchawek. Nazwa Walkman jest znakiem towarowym firmy Sony, lecz popularnie "walkmanami" nazywa się także odtwarzacze innych firm.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jadąc pociągiem, wolę poczytać książkę niż słuchać walkmana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈwɔkmɛ̃n, AS: u̯okmẽn

Wiktionary


walkower

przyznanie zwycięstwa drużynie lub zawodnikowi z powodu niestawienia się przeciwnika (bądź drużyny przeciwnej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) sport. przyznanie zwycięstwa z powodu nieobecności przeciwnika, jego wycofania się lub dyskwalifikacji;

Wiktionary

Walkower ( walk-over, potocznie: łatwa wygrana) – w sporcie to przyznanie zwycięstwa jednej z rywalizujących stron z powodu braku przeciwnika, jego wycofania się z zawodów, turnieju lub dyskwalifikacji (np. za występ w drużynie nieuprawnionego zawodnika, stosowanie dopingu lub inne naruszenia regulaminów zawodów jak np. nieodpowiednie zachowanie kibiców drużyny podczas zawodów sportowych). Stosowanym w Polsce skrótem oznaczającym walkower jest „wo”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Włoska zawodniczka oddała mecz walkowerem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: valˈkɔvɛr, AS: valkover

Wiktionary


walkowiak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Walkowiak
  • Daniela Walkowiak
  • David Walkowiak
  • Elżbieta Walkowiak-Grześczyk
  • Maciej Walkowiak
  • Roger Walkowiak

Wikipedia


walkowice

Walkowice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Czarnków.

Wikipedia


walkowicz

nazwisko


SJP.pl


walkusz

nazwisko


SJP.pl


walków

zdrobnienie od: Walenty (imię męskie)


SJP.pl

Walków – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Osjaków, nad rzeką Wartą.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego. Na terenie wsi Walków przez wiele lat prowadzone były prace wykopaliskowe przez Muzeum Ziemi Wieluńskiej.

Wikipedia


wallace

[czytaj: łolis] nazwisko, m.in. William Wallace (1270-1305) - szkocki bohater narodowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wallace – szkockie nazwisko i nazwa klanu
  • Wallace Oliveira dos Santos – brazylijski piłkarz
  • Alfred Russel Wallace – brytyjski biolog, niezależnie od Karola Darwina zaproponował teorię ewolucji w konsekwencji doboru naturalnego
  • Ben Wallace – amerykański koszykarz występujący w lidze NBA
  • George Wallace (1919–1998) – amerykański polityk, trzykrotny gubernator stanu Alabama, obrońca segregacji rasowej
  • Henry Wallace (1888–1965) – amerykański polityk, 33 wiceprezydent Stanów Zjednoczonych
  • Rasheed Wallace – amerykański koszykarz występujący w lidze NBA
  • Richard Wallace (1818–1890) – brytyjski milioner, kolekcjoner sztuki
  • William Wallace (1270–1305) – przywódca szkockiego powstania przeciwko angielskim rządom Edwarda I Długonogiego
  • William Vincent Wallace (1812–1865) – irlandzki kompozytor, skrzypek i pianista
  • Wallace – jednostka osadnicza w stanie Floryda, w hrabstwie Santa Rosa
  • Wallace – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Calaveras

Wikipedia


wallacea

region zoogeograficzny, leżący pomiędzy krainami orientalną i australijską


SJP.pl


wallek

nazwisko


SJP.pl


wallek-walewski

nazwisko, np. Bolesław Wallek-Walewski (1885-1944), dyrygent, kompozytor i pedagog muzyczny


SJP.pl


wallenrod

bohater powieści poetyckiej "Konrad Wallenrod" Adama Mickiewicza


SJP.pl


wallenrodyzm

dywersja, wcielenie się w szeregi wroga w celu zniszczenia go od wewnątrz; walenrodyzm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. postępowanie polegające na pozornym współdziałaniu z wrogiem w celu pokonania go;

Wiktionary

Wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tymczasem propaganda stanu wojennego nie wahała się sugerować wallenrodyzmu generała Jaruzelskiego i jego ekipy ocalenia narodowego.

Wiktionary


wallenrodyzować

udawać współpracę z wrogiem w celu pokonania go; walenrodyzować


SJP.pl


wallenstein

[czytaj: WAlensztajn] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Albrecht von Wallenstein – czeski polityk
  • Alfred Wallenstein – amerykański dyrygent i wiolonczelista
  • Wallenstein – niemiecki zespół grający rock elektroniczny
  • Wallerstein

Wikipedia


wallhack

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) środ. grykomp. rodzaj cheata, umożliwiającego widzenie przeciwników przez ściany

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wallhacz mos./mrz./mzw.

Wiktionary


wallombrozjanie

męski zakon katolicki w ramach rodziny zakonów benedyktyńskich


SJP.pl


wallombrozjanin

członek zakonnego zgromadzenia kontemplacyjnego jednej z kongregacji benedyktyńskich


SJP.pl


wallota

pochodząca z Afryki roślina z rodziny amarylkowatych, uprawiana w doniczkach ze względu na duże lejkowate kwiaty


SJP.pl

Wa

Wikipedia


walmowy

dach walmowy - dach powstający przez zastąpienie trójkątnych ścian szczytowych w dachu dwuspadowym trójkątnymi połaciami dachowymi; dach czterospadowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) bud. (o dachu) czterospadowy, czteropołaciowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czterospadowy

Wiktionary


walniej

stopień wyższy od przysłówka: walnie


SJP.pl


walniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: walny


SJP.pl


walnięcie

uderzyć z dużą siłą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|walnąć.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. walnięty

 czas. walić

Wiktionary


walnięty

uderzyć z dużą siłą


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zwariowany, niespełna rozumu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walnięcie n., walenie n.

 czas. walnąć dk., walić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kopnięty, pieprznięty, stuknięty

Wiktionary


walny

1. dotyczący wszystkich członków jakiejś społeczności, organizacji, jakiegoś stowarzyszenia itp., np. walny zjazd;
2. rozstrzygający, decydujący, np. walna bitwa;
3. mający dużą wagę, np. walny udział; znaczny, istotny;
4. sejm walny - w dawnej Polsce: najwyższy organ ustawodawczy państwa złożony z króla, senatu i izby poselskiej;
5. dolina walna - dolina górska biegnąca od grani głównej aż do podnóża gór


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) ogólny, powszechny

 (1.2) mający decydujące znaczenie

 (1.4) angażujący znaczne siły wojsk

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Przewidywała ona przeprowadzenie walnej bitwy z armią rosyjską na linii rzek: Orzyc, Narew, Wisła, Wieprz i na linii Lwowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvalnɨ, AS: valny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. walnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ogólny, powszechny

 (1.2) istotny, znaczny, ważny, decydujący

Wiktionary


walnąć

uderzyć z dużą siłą


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. walić)

 (1.1) dokonany od|walić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyrzucił ramiona do przodu, uderzył Pozma w pierś, walnął pięścią w twarz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvalnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: valnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. walnięty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bachnąć, chlasnąć, gruchnąć, huknąć, łupnąć, palnąć, przydzwonić, przyfasolić, przyłożyć, przypieprzyć, puknąć, razić, rąbnąć, trzasnąć, uderzyć, zasunąć, zdzielić, uderzyć, palnąć, wulg. jebnąć, wulg. pierdolnąć, wulg. przyjebać, wulg. przypierdolić

Wiktionary


waloch

nazwisko


SJP.pl


walon

mieszkaniec Walonii (regionu w Belgii); Walończyk


SJP.pl


walonek

wojłokowy but z cholewką; walonka, filcówka


SJP.pl


walonia

region autonomiczny w południowej Belgii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. kraina historyczna w południowej Belgii

 (1.2) geogr. adm. jeden z trzech regionów federalnych Belgii

 (1.3) geogr. jęz. obszar języka walońskiego w Belgii

 (1.4) geogr. jęz. region języka francuskiego, jeden z czterech regionów językowych Belgii

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Walonia – jeden z trzech regionów federalnych
  • Walonia-Bruksela – dawna nazwa Francuskiej Wspólnoty Belgii
  • Walonia pikardyjska – region z językiem pikardyjskim
  • Wallonia
  • Walonowie

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Walon mos., Walończyk mos., Walonka ż., waloński mrz.

 przym. waloński

Wiktionary


walonka

wojłokowy but z cholewką; walonek, filcówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Walonii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Walonia ż., waloński mrz.

:: fm. Walon mos., Walończyk mos.

 przym. waloński

Wiktionary


walonkarski

dotyczący produkcji walonków


SJP.pl


walonki

wojłokowy but z cholewką; walonek, filcówka


SJP.pl

Walonki ( ва́ленки) – ciepłe obuwie do połowy łydki (czasem do kolan).

Tworzone są z grubego filcu, tzw. wojłoku, formowanego z wielu warstw przy użyciu pary i specjalnego klocka, służącego do nadawania kształtu. Spód jest powlekany gumą. W wersji niegumowej podeszwy mogą być używane jak skarpeta, nakłada się na nie wtedy „właściwe” obuwie.

Wikipedia


walor

1. zaleta, pozytywna cecha;
2. papier wartościowy;
3. w sztuce: różny stopień natężenia barwy i cienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) cecha wyróżniająca, szczególnie pozytywna

 (1.2) papier wartościowy

 (1.3) szt. różny stopień natężenia barwy i cienia; barwa zależna od oświetlenia i sąsiedztwa przedstawianego obiektu

Wiktionary

Wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Porozmawiajmy dziś o wszystkich walorach, jak też uchybieniach tego nowego filmu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvalɔr, AS: valor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waloryzowanie n., zwaloryzowanie n., waloryzacja ż.

 czas. waloryzować ndk., zwaloryzować dk.

 przym. waloryzacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cnota, korzyść, plus, przymiot, wartość, zaleta, znaczenie

Wiktionary


walorowy

→ walor


SJP.pl

Patrz:

walor

waloryzacja

zmiana wartości bezwzględnej wypłacanego zobowiązania pieniężnego na skutek zmiany siły nabywczej pieniądza


SJP.pl

Wa

Wikipedia


waloryzacyjny

dotyczący waloryzacji


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) ekon. związany z waloryzacją, dotyczący waloryzacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walor mrz., waloryzacja ż., waloryzowanie n.

 czas. waloryzować

Wiktionary


waloryzator

środek używany w celu wywołania konkretnej oceny wartości czegoś u odbiorcy


SJP.pl


waloryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|waloryzować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewaloryzowanie n., zwaloryzowanie n., walor m., waloryzacja ż.

 czas. waloryzować ndk., zwaloryzować dk.

 przym. waloryzacyjny

Wiktionary


waloryzować

zmieniać wartość bezwzględną wypłacanego zobowiązania pieniężnego na skutek zmiany siły nabywczej pieniądza


SJP.pl


waloszczyk

nazwisko


SJP.pl


waloszek

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. muz. walczyk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk walcer

Wiktionary


walowate

o cechach walowatych (rodzina waleni)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Balaenidae|Gray|ref=tak., rodzina ssaków morskich z infrarzędu waleni;

Wiktionary

Wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Należące do walowatych żerują na widłonogach i krylu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wal mzw.

Wiktionary


walowaty

o cechach walowatych (rodzina waleni)


SJP.pl


walończyk

mieszkaniec Walonii (regionu w Belgii); Walon


SJP.pl


waloński

przymiotnik od: Walonia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Walonią lub Walonami, dotyczący Walonii lub Walonów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język waloński;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Walonia ż., Walon mos., Walonka ż.

Wiktionary


walpole

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Walpole – miasto w Australii Zachodniej
  • Walpole – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Norfolk
  • Walpole – jednostka osadnicza w stanie Massachusetts, w hrabstwie Norfolk
  • Walpole – miasto w stanie New Hampshire, w hrabstwie Cheshire
  • Walpole – jednostka osadnicza w stanie New Hampshire, w hrabstwie Cheshire
  • Walpole (ang. Walpole Town) – gmina w stanie Massachusetts, w hrabstwie Norfolk
  • Walpole (ang. Walpole Town) – gmina w stanie New Hampshire, w hrabstwie Cheshire
  • Walpole – miejscowość w hrabstwie Norfolk (Anglia)
  • Walpole – miejscowość w hrabstwie Somerset (Anglia)
  • Walpole – miejscowość w hrabstwie Suffolk (Anglia)
  • Walpole (ród), z którego wywodzili się m.in.:
  • Robert Walpole (1676-1745) – brytyjski polityk,

Wikipedia


walpurga

w tradycji germańskiej: noc z 30 kwietnia na 1 maja, noc duchów, podczas której miał odbywać się sabat czarownic; Walpurgia, noc Walpurgii, noc Walpurgi


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Walburga, Walpurga – imię żeńskie
  • Walburga, Walpurga – mniszka żyjąca w VIII wieku, święta
  • noc Walpurgi
  • Noc Walpurgii - powieść Gustava Meyrinka
  • (256) Walpurga

Wikipedia


walpurgia

w tradycji germańskiej: noc z 30 kwietnia na 1 maja, noc duchów, podczas której miał odbywać się sabat czarownic; Walpurga, noc Walpurgii, noc Walpurgi


SJP.pl


walsall

miasto w Anglii


SJP.pl

Walsall – miasto w środkowej Anglii (Wielka Brytania), w hrabstwie metropolitalnym West Midlands, w dystrykcie metropolitalnym Walsall, w zespole miejskim Birmingham. W 2021 roku miasto liczyło 70 775 mieszkańców.

W mieście rozwinął się przemysł skórzany, metalowy, lotniczy, maszynowy, chemiczny, elektrotechniczny oraz elektroniczny.

Wikipedia


walsartan

organiczny związek chemiczny, środek o działaniu przeciwnadciśnieniowym


SJP.pl

Walsartan – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, lek kardiologiczny będący swoistym, wybiórczym antagonistą receptora angiotensyny II (sartanem) typu AT1.

Wikipedia


walski

nazwisko


SJP.pl


walt

[czytaj: łolt] obce imię męskie


SJP.pl


walter

1. imię męskie;
2. [czytaj: łolter] angielskie imię męskie;
3. nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Walter – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słów "waltan" i "heri" oznaczających „panować” i „lud”. Imię to było znane w średniowiecznej Polsce w formie Walcerz.

Walter imieniny obchodzi: 8 kwietnia, 2 maja, 5 czerwca i 29 listopada.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Walter Kridl, recepcjonista z hotelu „Kärntnerhof” usiadł za ladą i odruchowo sięgnął po gazety, które abonował właściciel hotelu pan Alfred Anhauser.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walterowiec m., Walterówka ż.

 przym. Walterowy, walterowski

Wiktionary


walterek

zdrobnienie od: Walter (imię męskie)


SJP.pl


walterkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Walterka lub z nim związany


SJP.pl


walterostwo

Walter z małżonką; Walterowie


SJP.pl


walterowie

Walter z małżonką; Walterostwo


SJP.pl


walterowiec

[czytaj: łolterowiec] członek powstałej w 1954 roku organizacji młodzieżowej, która miała za zadanie stworzenie w Polsce drużyn młodzieżowych na wzór Wszechzwiązkowej Organizacji Pionierskiej imienia W.I. Lenina


SJP.pl


walterowski

taki jak u Stefana Waltera, charakterystyczny dla Stefana Waltera


SJP.pl


walterowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Waltera lub z nim związany


SJP.pl


walters

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Walters – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Faribault
  • Walters – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Cotton
  • Walters (ang. Walters Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Stutsman

Wikipedia


walterscotyzm

[czytaj: walterskotyzm] walterskotyzm (częściej);
1. zespół cech charakterystycznych dla nowożytnej powieści historycznej mający źródło w twórczości Waltera Scotta;
2. naśladownictwo powieści Waltera Scotta; wzorowanie się na sposobie opisywania przeszłości historycznej w utworach Waltera Scotta


SJP.pl

Walterscotyzm, Walterskotyzm – nurt rozwijający się w powieści historycznej w literaturze europejskiej XIX wieku pod wpływem twórczości szkockiego pisarza Waltera Scotta, autora takich powieści, jak: Waverley (1814), Rob Roy (1818), Ivanhoe (1820).

Cechami charakterystycznymi tych powieści są: szerokie tło wydarzeń społecznych i narodowych, obyczajowych, na których autor umieszcza swoich bohaterów, uczestniczących w niezwykle dynamicznej akcji.

Wikipedia


walterskotyzm

walterscotyzm (rzadko);
1. zespół cech charakterystycznych dla nowożytnej powieści historycznej mający źródło w twórczości Waltera Scotta;
2. naśladownictwo powieści Waltera Scotta; wzorowanie się na sposobie opisywania przeszłości historycznej w utworach Waltera Scotta


SJP.pl


walther

[czytaj: wolter] marka broni strzeleckiej i niemiecki producent broni


SJP.pl


walton

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Walton – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Cass
  • Walton – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Harvey
  • Walton – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Boone
  • Walton – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Delaware
  • Walton – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Delaware
  • Walton – jednostka osadnicza w stanie Nebraska, w hrabstwie Lancaster
  • Walton (ang. Walton Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Harvey
  • Walton (ang. Walton Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Labette
  • Walton (ang. Walton Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Sumner
  • Walton (ang. Walton Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Eaton
  • Walton (ang. Walton Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Washington
  • Walton (ang. Walton Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Delaware

Wikipedia


waltornia

1. instrument dęty blaszany w kształcie zwiniętej trzykrotnie rury, rozszerzającej się na końcu; róg;
2. przenośnie: człowiek otyły, ociężały


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. instrument muzyczny dęty blaszany;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krzysztof przez dwa lata uczył się grać na waltorni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: valˈtɔrʲɲa, AS: valtorʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waltornista m., waltornistka ż.

 przym. waltorniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) róg

Wiktionary


waltorniowy

przymiotnik od: waltornia


SJP.pl


waltornista

muzyk grający na waltorni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. muzyk, który gra na waltorni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waltornia ż.

:: fż. waltornistka ż.

 przym. waltorniowy

Wiktionary


waltornistka

kobieta grająca na waltorni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. kobieta, która gra na waltorni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waltornia ż., waltornista m.

Wiktionary


waltornistyka

sztuka gry na waltorni


SJP.pl


waltoś

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jacek Waltoś (ur. 1938) – malarz i rzeźbiarz
  • Stanisław Waltoś (ur. 1932) – prawnik

Wikipedia


waltz

[czytaj: walc] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Christoph Waltz – austriacki aktor
  • Gustavus Waltz – niemiecki śpiewak
  • Hanna Gronkiewicz-Waltz – polska polityk
  • Ian Waltz – niemiecki lekkoatleta
  • Kenneth Waltz – amerykański naukowiec
  • Psychotic Waltz
  • The Black Waltz
  • The Last Waltz
  • Walc
  • Walz

Wikipedia


waluch

nazwisko


SJP.pl


waluciara

kobieta zajmująca się nielegalnym handlem obcymi walutami


SJP.pl


waluciarski

przymiotnik od: waluciarz


SJP.pl


waluciarstwo

zajmowanie się nielegalnym handlem obcymi walutami


SJP.pl


waluciarz

potocznie: człowiek nielegalnie handlujący obcymi walutami; cinkciarz, dewiziarz


SJP.pl


waluk

nazwisko


SJP.pl

Waluk (VII wiek) – jeden z pierwszych zanotowanych w źródłach władców słowiańskich, przywódca ludności zamieszkującej tereny późniejszej Karyntii, uznawany za pierwszego księcia państwa karantańskiego.

Waluk panował równolegle z Samonem i około 630 roku przyłączył się do jego związku plemiennego. Po upadku państwa Samona następcy Waluka zdołali zachować niezależność.

Wikipedia


walukiewicz

nazwisko


SJP.pl


walusiak

nazwisko


SJP.pl


waluta

1. jednostka monetarna w danym kraju;
2. monety i banknoty zagraniczne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wymienialny środek płatniczy

 (1.2) bank. oficjalna jednostka monetarna danego państwa;

 (1.3) pot. łatwo wymienialny (w danym kraju) środek płatniczy (w Polsce np.: dolar, euro, daw. marka)

Wiktionary

Waluta (wł. "valuta" „wartość” z łac. "valere" „być silnym, mieć moc”), jednostka monetarna – nazwa pieniądza obowiązującego w danym państwie.

Nazwę tę stosuje się przede wszystkim w kontekście wymiany międzynarodowej.

Waluta jest wtedy środkiem rozliczeniowym (czyli miernikiem wartości) oraz środkiem regulowania płatności (należności i zobowiązań) w transakcjach międzynarodowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Walutą Japonii jest jen.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈluta, AS: valuta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewalutowanie n., przewalutowywanie n., walutowanie n.

 czas. przewalutować dk., przewalutowywać ndk., walutować ndk.

 przym. walutowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednostka monetarna, jednostka pieniężna

Wiktionary


walutowy

przymiotnik od: waluta


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący waluty, związany z walutą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvaluˈtɔvɨ, AS: valutovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waluta ż., waluciarstwo n., waluciarz m., walutowanie n., przewalutowanie n.

 czas. walutować, przewalutować

 przym. waluciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dewizowy

Wiktionary


waluś

1. zdrobnienie od: Walenty (imię męskie);
2. nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|m. Walenty

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Janusz Waluś (ur. 1953) – polski skoczek narciarski uczestnik olimpijczyk, trzykrotny medalista mistrzostw Polski
  • Janusz Waluś (ur. 1953) – polski emigrant, zabójca lidera Południowoafrykańskiej Partii Komunistycznej Chrisa Haniego.
  • Mietall Waluś (ur. 1978) – polski muzyk i wokalista rockowy
  • Mirosław Waluś (ur. 1956, zm. 2017) – polski nauczyciel i samorządowiec, wieloletni burmistrz Krobi
  • WaluśKraksaKryzys właśc. Sebastian Łukasz Gugulski (ur. 1996) – polski muzyk

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Walenty mos., Walentyna ż.

Wiktionary


wam

zaimek osobowy


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Wojskowa Agencja Mieszkaniowa

 (1.2) = Wojskowa Akademia Medyczna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojskowa Agencja Mieszkaniowa
  • Wojskowa Akademia Medyczna im. gen. dyw. Bolesława Szareckiego w Łodzi (1957-2003) → Uniwersytet Medyczny w Łodzi
  • Wojskowa Akademia Medyczna im. Siergieja Kirowa w Petersburgu
  • Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy w Krakowie (1872-1918 i 1935-1994) → Wydawnictwo WAM (od 1994)
  • WAM – kod IATA portu lotniczego Ambatondrazaka

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Studiowałem w WAM.

 (1.2) Studiowałem w WAM-ie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu‿a‿ˈɛ̃m, AS: vu‿a‿ẽm

Wiktionary


wambierzyce

wieś w Polsce


SJP.pl

Wambierzyce (niem. "Albendorf", czes. "Vambeřice") – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Radków. Ośrodek pielgrzymkowy i turystyczny, zwany śląskim Jeruzalem.

Wikipedia


wambierzycki

przymiotnik od: Wambierzyce


SJP.pl


wamp

kobieta atrakcyjna, wyzywająca i tajemnicza, uwodząca mężczyzn i doprowadzająca ich do zguby; wampirzyca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) demoniczna, uwodzicielska kobieta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vãmp, AS: vãmp

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wampowaty

 rzecz. wampirzyca ż.

Wiktionary


wampir

1. według dawnych wierzeń ludowych: trup wstający z grobu i wysysający krew ludzi śpiących;
2. potocznie: człowiek, który popełnił szereg morderstw na skutek zaburzeń psychicznych, zwykle o podłożu seksualnym;
3. przenośnie: ktoś czerpiący siłę i energię kosztem innych ludzi;
4. nietoperz z rodziny o tej samej nazwie, żywiący się wyłącznie krwią ssaków i ptaków, którą wysysa po przecięciu skóry ostrymi zębami przekształconymi w wąskie blaszki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mit. fant. upiór wysysający krew z żyjących;

 (1.2) przen. zabójca na tle seksualnym

 (1.3) przen. osoba żerująca na uczuciach, pieniądzach itd. innych osób

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zool. gatunek nietoperza żywiącego się krwią ssaków;

Wiktionary

Wampir – istota demoniczna, zazwyczaj pijąca krew ludzi, obecna w wierzeniach ludowych w wielu kulturach oraz współcześnie w kulturze popularnej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wampir powoli sączył krew ze srebrnej czaszy.

 (1.2) Wampir z Koluszek wpadł w końcu w sidła policji.

 (2.1) Zoo zakupiło czternaście wampirów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvãmpʲir, AS: vãmpʹir

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wampirzyca ż., wampiryzm m., wampirek m., wampirzysko n.

 przym. wampirzy, wampiryczny, wampirski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) upiór, zmora, nosferatu, krwiopijca

 (1.3) pijawka

Wiktionary


wampirek

zdrobnienie od: wampir


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wampirek – film z 2000 roku
  • Wampirek – powieść Angeli Sommer-Bodenburg
  • Wampirek – skała wspinaczkowa w Czatachowej na Wyżynie Częstochowskiej

Wikipedia


wampirki

zdrobnienie od: wampir


SJP.pl


wampirski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wampirem, dotyczący wampira

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wampir mos.

Wiktionary


wampiry

1. według dawnych wierzeń ludowych: trup wstający z grobu i wysysający krew ludzi śpiących;
2. potocznie: człowiek, który popełnił szereg morderstw na skutek zaburzeń psychicznych, zwykle o podłożu seksualnym;
3. przenośnie: ktoś czerpiący siłę i energię kosztem innych ludzi;
4. nietoperz z rodziny o tej samej nazwie, żywiący się wyłącznie krwią ssaków i ptaków, którą wysysa po przecięciu skóry ostrymi zębami przekształconymi w wąskie blaszki


SJP.pl

Wampiry (Desmodontinae) – podrodzina ssaków z rodziny liścionosowatych (Phyllostomidae) odżywiających się krwią zwierząt. Nietoperze te polują głównie w nocy, atakując zwierzęta (wyłącznie stałocieplne) w sposób praktycznie niezauważalny. Jest to możliwe dlatego, że ich zęby są bardzo ostre, a ślina zawiera specjalne substancje znieczulające i zapobiegające krzepnięciu krwi (antykoagulanty). Wampiry przecinają skórę zaatakowanych zwierząt i spijają spływającą krew.

Wikipedia


wampirzy

→ wampir


SJP.pl

Patrz:

wampir

wampirzyca

1. kobieta wampir;
2. kobieta atrakcyjna, wyzywająca i tajemnicza, uwodząca mężczyzn i doprowadzająca ich do zguby; wamp


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta-wampir

 (1.2) zool. głowonóg z rzędu wampirzyc, nazwa systematyczna|Vampyromorphida|ref=tak.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wampiryzm m., wamp m., wampirek m., wampiryczność ż., wampirzyce nmos.

:: fm. wampir m.

 przym. wampirzy, wampiryczny, wampowaty

Wiktionary


wampowaty

o kobiecie: uwodzicielska, ubrana lub zachowująca się wyzywająco; wydrowaty


SJP.pl


wampuka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) parodia opery natrząsająca się ze sztuczności i konwencji klasycznych przedstawień operowych

 (1.2) niewiarygodny, niedorzeczny konwenans w operze

 (1.3) bezwartościowy, lichy i pretensjonalny spektakl teatralny

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) O ileż bardziej wartościowa jest taka amatorska, w dobrym znaczeniu słowa, praca u podstaw niż ociekająca tandetą wampuka znanego zawodowca.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) chałtura, chała

Wiktionary


wampum

paciorki używane dawniej przez Indian Ameryki Północnej m. in. jako środek płatniczy lub do przekazywania wiadomości


SJP.pl

Zo

Wikipedia


wams

barokowe okrycie męskie, rodzaj peleryny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kraw. odzież. dawny męski krótki kaftan;

Wiktionary

Wams (niem.) – rodzaj krótkiego obcisłego kaftana noszonego przez mężczyzn od połowy XVI do połowy XVII wieku, rozpowszechnionego przede wszystkim w Hiszpanii i Niemczech.

Jako przekształcenie włoskiego sajana był on bardziej dopasowany i z przodu cienko podwatowany, pozbawiony dekoltu i o usztywnionych ramionach, a w talii wcięty, spiczasto wydłużony i zakończony krótką baskiną. Jego nazwę wywodzi się od starofrancuskiego "wambais", jak w średniowieczu określano kaftan zakładany pod zbroję.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Malarz przedstawił królewicza w wamsie z czarnego aksamitu i bufiastych pludryudrach.

Wiktionary


wamże

zaimek osobowy "wam" wzmocniony partykułą "-że" (np. "Wamże winienem wolność?")


SJP.pl


wan

typ samochodu przeznaczony do przewozu większej liczby pasażerów; van


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wan – jezioro
  • Wan – miasto
  • Wan – prowincja
  • Skała Wan – szczyt
  • WAN – informatyka
  • Wann

Wikipedia


wanad

pierwiastek chemiczny o symbolu V


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu V i liczbie atomowej 23;

Wiktionary

Wanad (V, vanadium) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych.

Ma 11 izotopów z przedziału mas 44–55 oraz izomery jądrowe 50m i 52m. Trwały jest tylko izotop 51. W skorupie ziemskiej jest go 160 ppm, w postaci minerałów: patronitu (), karnotytu i wanadynitu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma wanad?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvãnat, AS: vãnat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wanadowiec m., wanadowanie n., wanadynit m.

 czas. wanadować ndk.

 przym. wanadowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. V

Wiktionary


wanadonośny

obfitujący w wanad; dostarczający wanadu


SJP.pl


wanadowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wanadować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wanad m., wanadowiec m., wanadynit m.

 czas. wanadować ndk.

 przym. wanadowy

Wiktionary


wanadowce

grupa pierwiastków chemicznych stanowiąca V grupę główną układu okresowego: wanad, niob, tantal i dubn


SJP.pl

Wanadowce

Wikipedia


wanadowiec

każdy pierwiastek z piątej grupy układu okresowego Mendelejewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. jeden z pierwiastków piątej grupy układu okresowego (wanad, niob, tantal lub dubn), z których większość jest trudnotopliwymi metalami;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakoż w głąb skorupy prześwietlonego globu wchodziła niewyraźna sieć wyrysowana wanadowców, chromowców i platynowiecatynowców z grupy ciężkich jak osm i iryd.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wanad m., wanadowanie n.

 przym. wanadowy

Wiktionary


wanadowy

→ wanad


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący lub zrobiony z wanadu

Wiktionary

Patrz:

wanad

Przykłady

 (1.1) Konstrukcja akumulatora wanadowego jest niezwykle oryginalna i stosunkowo prosta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wanad m., wanadowanie n., wanadowiec m.

Wiktionary


wanadynit

minerał występujący w strefie utlenienia niektórych złóż rud ołowiu, stanowiący źródło otrzymywania wanadu


SJP.pl

Wanadynit (vanadynit) – minerał z gromady wanadanów. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich, tylko lokalnie tworzy duże wystąpienia.

Nazwa pochodzi od pierwiastka wanadu, który jest składnikiem tego minerału.

Wikipedia


wanat

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Wanat – polski krytyk teatralny i reżyser
  • Benignus Wanat – katolicki zakonnik, teolog, historyk sztuki, archiwista, pisarz
  • Ewa Wanat – polska dziennikarka radiowa i telewizyjna
  • Józef Wanat – polski wojskowy
  • Józef Wanat – polski inżynier
  • Leon Wanat – polski nauczyciel i pisarz
  • Maciej Wanat – polski perkusista
  • Wanat – część wsi Wólka w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Jędrzejów

Wikipedia


wancerzów

Wancerzów – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Mstów. Bezpośrednio graniczy z gminnym Mstowem.

Do 1952 roku miejscowość była siedzibą gminy Wancerzów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia


wancioch

potocznie: brzuch; bandzioch, bańdzioch, bebech, brzucho, wancioł


SJP.pl


wancioł

potocznie: brzuch; bandzioch, bańdzioch, bebech, brzucho, wancioch


SJP.pl


wancka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. pchła

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ent. pluskwa

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. ent. wesz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk błecha, skoczka, płaszczyca, gw. Śląsk Cieszyński płoszczyca

Wiktionary


wanda

gatunek storczyka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

 (1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 1057;

 (1.3) astr. krater na powierzchni Wenus;

 (1.4) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wanda – imię żeńskie
  • wanda – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych
  • Wanda – legendarna księżniczka polska
  • Lodowiec Wandy (Wanda Glacier) - lodowiec na Wyspie Króla Jerzego
  • Wanda – krater na powierzchni Wenus
  • Wanda – planetoida o numerze katalogowym 1057
  • Wanda – część miasta Trzebinia, w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Trzebinia
  • Wanda – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. ostrzeszowskim, w gminie Mikstat
  • Wanda – miejscowość w USA, w stanie Minnesota
  • Wanda Township – gmina w USA, w stanie Nebraska
  • Wanda – miejscowość w Argentynie w prowincji Misiones, ośrodek życia polonijnego
  • Wanda – polski film z 2027 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy jednak przekonał się, że miał mylne o Oskarze wyobrażenie, przyznał Wandzie rację i wręcz powiedział jej: pomyliłem się.

 (1.2) Planetoida Wanda obiega Słońce w 4 lata 333 dni 20 godzin.

 (1.3) Dno krateru Wandy jest gładkie, gdyż zostało pokryte zastygłą lawą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvãnda, AS: vãnda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wanda ż.

:: zdrobn. Wandzia ż., Wandusia ż., Wandeczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Wandzia, Wandusia, Wandeczka

Wiktionary


wandachowicz

nazwisko


SJP.pl


wandal

osoba specjalnie niszcząca czyjąś własność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba bezsensownie i bezmyślnie niszcząca rzeczy, wartości kulturalne, dzieła sztuki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wandalowie – plemiona germańskie
  • wandal – osoba celowo niszcząca czyjąś własność

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvãndal, AS: vãndal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wandal m., wandalizm m., wandalski mrz.

 czas. wandalizować

 przym. wandalski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barbarzyńca, dewastator, niszczyciel, chuligan, łobuz, hultaj, pot. dres, dresiarz

Wiktionary


wandalin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wandalin – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Opole Lubelskie
  • Wandalin – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzkim wschodnim, w gminie Brójce
  • Wandalin – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Złoczew
  • Wandalin – osada w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Boćki
  • Wandalin – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie żabineckim
  • Wandalin nad Szosą; Wendelin

Wikipedia


wandalistyczny

→ wandal; wandaliczny, wandalski


SJP.pl


wandalizm

umyślne niszczenie jakichś dóbr i wartości kulturalnych; barbarzyństwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) akt bezmyślnego zniszczenia

 (1.2) rezultat wandalizmu (1.1)

 (1.3) barbarzyńskie postępowanie

Wiktionary

Wandalizm – umyślne niszczenie cudzego mienia, zwłaszcza publicznego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vãnˈdalʲism̥, AS: vãndalʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wandalski mrz., wandal m., Wandal m., Wandalka ż.

 czas. wandalizować

 przym. wandalski, wandaliczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1,3) barbarzyństwo

Wiktionary


wandalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wandalizować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zwandalizowanie n.

 czas. wandalizować ndk., zwandalizować ndk.

Wiktionary


wandalizować

umyślnie niszczyć jakieś dobra i wartości kulturalne


SJP.pl


wandalka

→ wandal


SJP.pl

Patrz:

wandal

wandaloodporny

zabezpieczony przed wandalami


SJP.pl


wandalowie

członek ludu wschodniogermańskiego, znanego z podbicia w 455 r. Rzymu i zniszczenia wielkiej ilości tamtejszych dzieł sztuki


SJP.pl

Wa

Wikipedia


wandalski

przymiotnik

 (1.1) hist. związany z Wandalami, dotyczący Wandalów

 (1.2) związany z wandalami albo wandalizmem, będący przejawem wandalizmu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język wandalski, wymarły język germański;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wandal mos., wandal mos., wandalizm mrz.

Wiktionary


wandas

nazwisko


SJP.pl


wandea

bardzo rzadko: dążenie do zachowania dotychczasowego ustroju, porządku publicznego itp.; termin wywodzący się od Wandei, departamentu w zachodniej Francji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. kraina historyczna w zachodniej Francji

 (1.2) geogr. adm. francuski departament w regionie Kraj Loary;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wandea, fr. Vendée – francuski departament, kraina historyczna
  • Wandea, fr. Vendée – rzeka
  • Szkaplerz wandejski – powieść polskiej pisarki Haliny Popławskiej.
  • Tour de Vendée – francuski wyścig kolarski
  • Vendée Globe – samotne regaty bez zawijania do portu
  • Wojny wandejskie, fr. guerres de Vendée – powstanie rojalistyczne z 1793

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dało to powód do licznych zaburzeń, zwłaszcza w Wandei, gdzie lud usuwał przemocą narzuconych mu księży rządowych.

 (1.2) Departament Wandea został utworzony w 1790 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wandejczyk mos., Wandejka ż.

 przym. wandejski

Wiktionary


wandeczka

zdrobnienie od: Wanda (imię żeńskie); Wandusia


SJP.pl


wandejczyk

mieszkaniec Wandei (krainy historycznej i departamentu w zachodniej Francji)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Wandei

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wandea ż.

:: fż. Wandejka ż.

 przym. wandejski

Wiktionary


wandejka

mieszkanka Wandei (krainy historycznej i departamentu w zachodniej Francji)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Wandei

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wandea ż.

:: fm. Wandejczyk mos.

 przym. wandejski

Wiktionary


wandejski

→ Wandea (kraina historyczna we Francji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wandeą lub jej mieszkańcami, dotyczący Wandei

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wandea ż., Wandejczyk mos., Wandejka ż.

Wiktionary


wandelia

ryba z rodziny Trichomycteridae, z podrzędu sumowców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Vandellia cirrhosa|ref=tak., pasożytnicza ryba z dorzecza Amazonki i Orinoko

Wiktionary

Wandelia, kandyra, karnero ("Vandellia cirrhosa") – gatunek słodkowodnej pasożytniczej ryby sumokształtnej z rodziny Trichomycteridae.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vãnˈdɛlʲja, AS: vãndelʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kandyra

Wiktionary


wander

Wa

Wikipedia


wandowo

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wandowo – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Lubiewo
  • Wandowo – część wsi Wojtkowa Wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Ojrzeń
  • Wandowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kwidzyńskim, w gminie Gardeja
  • Wandowo – część wsi Czartówek w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Skulsk

Wikipedia


wandusia

zdrobnienie od: Wanda (imię żeńskie); Wandeczka


SJP.pl


wandycz

nazwisko


SJP.pl


wandynów

Wandynów – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Koło.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wikipedia


wandzia

zdrobnienie od: Wanda (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. poufała forma imienia Wanda

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rysiu przesyłał Wandzi ukradkiem całuski.

 (1.1) Rodzice często zabierali małą Wandzię na groby dziadków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wanda ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wandusia, Wandeczka, Wanda

Wiktionary


wandziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wandy lub z nią związany


SJP.pl


wandzinów

Wandzinów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim, w gminie Odrzywół.

Wieś wchodzi w skład sołectwa "Dębowa Góra".

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wikipedia


wandzka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. pchła

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ent. pluskwa

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. ent. wesz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk błecha, skoczka

Wiktionary


wandów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wandów – wieś w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Wola Mysłowska
  • Wandów – część wsi Mariantów w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Władysławów

Wikipedia


wanesa

imię żeńskie


SJP.pl

Wanesa, Wanessa – żeńskie imię pochodzenia literackiego, stworzone przez irlandzkiego pisarza Jonathana Swifta od pierwszych sylab imienia i nazwiska jego przyjaciółki Esther Vanhomrigh. Nie ma męskiego odpowiednika. W Polsce imię zostało nadane po raz pierwszy w latach 60. XX wieku.

Wikipedia


wanessa

imię żeńskie


SJP.pl


wanga

1. belka, na której opierają się schody, prostopadła do ich linii;
2. przedstawiciel madagaskarskiej rodziny ptaków z rzędu wróblowatych


SJP.pl

Wanga, Wanga (Ванга), Baba Wanga (Баба Ванга), Lelja Wanga (Леля Ванга), Petriczkata wraczka (Петричката врачка), Byłgarska proroczica (Българска пророчица), Wanga gledaczkata (Ванга гледачката), właśc. Wangelija Pandewa Dimitrowa (Вангелия Пандева Димитрова); ur. 31 stycznia 1911 w Strumicy, zm. 11 sierpnia 1996 w Petriczu) – bułgarska niewidoma mistyczka, znachorka i jasnowidząca.

Wikipedia


wangal

torbacz z rodziny pałanek; kuskus


SJP.pl


wangelis

grecki kompozytor i pianista; Vangelis


SJP.pl


wangiri

oszustwo polegające na wykonaniu krótkiego połączenia, by nakłonić odbiorcę do oddzwonienia na płatny numer


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) telekom. oszustwo telefoniczne polegające na wyciąganiu od abonentów wysokich opłat za oddzwanianie po uprzednim wysłaniu sygnału na telefon

Wiktionary


wangowate

o cechach wangowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl

Wangowate (Vangidae) – rodzina ptaków z podrzędu śpiewających (Oscines) w obrębie rzędu wróblowych (Passeriformes).

Wikipedia


wangowaty

o cechach wangowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


wania

potocznie: handlarz zza wschodniej granicy; wańka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. przybysz, często handlarz, z Ukrainy, Rosji lub Białorusi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wania m., wańka m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wańka

Wiktionary


waniek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Danuta Waniek (ur. 1946) – polska polityk
  • Eugeniusz Waniek (1906-2009) – polski malarz
  • Henryk Waniek (ur. 1942) – śląski malarz, grafik, pisarz, publicysta
  • Monika Waniek (ur. 1967) – polska tenisistka

Wikipedia


wanielijo

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. ewangelia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wanielik mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ewangelijo

Wiktionary


wanielik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. ewangelik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wanielijo ż.

Wiktionary


wanieneczka

zdrobnienie od: wanienka


SJP.pl


wanienka

1. mała wanna do kąpieli;
2. podłużne naczynie laboratoryjne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: wanna

 (1.2) nieduża wanna do kąpania niemowląt

 (1.3) niewielkie, płytkie naczynie służące do czynności laboratoryjnych, kuchennych itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiliśmy nową wanienkę dla dziecka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vãˈɲɛ̃nka, AS: vãńẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wanna ż.

 przym. wannowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) kuweta

Wiktionary


waniewo

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Waniewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Narew
  • Waniewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Sokoły

Wikipedia


wanigan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) skrzynka na ekwipunek podróżny

Wiktionary


wanilia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny storczykowatych;

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „Vanilla”. Zobacz też: Vanilla (ujednoznacznienie).

Wanilia ("Vanilla" Mill.) – rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny storczykowatych ("Orchidaceae"), liczący 109 gatunków występujących w strefie tropikalnej. Owoce wanilii płaskolistnej są źródłem przyprawy zwanej laskami wanilii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wanilia liczy około 100 gatunków rosnących dziko w strefach tropikalnych.

 (1.1) Mleko owsiane zwykle robi się z owsa, wody i oleju słonecznikowego, ale można je też wzbogacić wapniem, wanilią i witaminami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vãˈɲilʲja, AS: vãńilʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waniliówka ż., wanilina ż.

 przym. waniliowy, wanilinowy

Wiktionary


wanilina

organiczny związek chemiczny, stanowi jeden ze składników aromatycznych wanilii, sztucznie otrzymywana i powszechnie stosowana w przemyśle spożywczym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. spoż. aromatyczna substancja występująca w owocach wanilii, otrzymywana również syntetycznie;

Wiktionary

Wanilina, 4-hydroksy-3-metoksybenzaldehyd – organiczny związek chemiczny zbudowany z pierścienia benzenowego podstawionego trzema grupami funkcyjnymi: aldehydową, hydroksylową i metoksylową. Stanowi jeden ze składników zapachowych wanilii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kawę zbożową otrzymuje się przez mieszanie w odpowiednich proporcjach uprażonych i zmielonych ziaren: żyta i jęczmienia oraz korzenia cykorii, z ewentualnym dodatkiem waniliny, cukru i innych dodatków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waniliówka ż., wanilia ż.

 przym. waniliowy, wanilinowy

Wiktionary


wanilinowy

przymiotnik od: wanilina


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) biochem. dotyczący waniliny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cukier wanilinowy stosuje się jako przyprawę do potraw słodkich i wyrobów cukierniczych. Produkcja cukru wanilinowego polega na zmieszaniu cukru z waniliną lub etylowaniliną (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waniliówka ż., wanilina ż., wanilia ż.

 przym. waniliowy

Wiktionary


waniliowy

1. mający smak wanilii;
2. wyrabiany z dodatkiem wanilii lub waniliny;
3. związany z wanilią (rośliną);
4. przenośnie: nieodbiegający od normy, bez urozmaiceń, np. waniliowy seks


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od: wanilia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Budyń jest na długowieczność. Z tym że waniliowy – szeptały kobiety, usiłując wytłumaczyć w ten sposób upodobania doktora do mlecznych deserów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvãɲiˈlʲjɔvɨ, AS: vãńilʹi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wanilia ż., waniliówka ż., wanilina ż.

 przym. wanilinowy

Wiktionary


waniliówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. nalewka zaprawiana wanilią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naleję ci trochę waniliówki na rozgrzewkę?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wanilia ż., wanilina ż.

 przym. waniliowy, wanilinowy

Wiktionary


waniorek

nazwisko


SJP.pl


wanitatywny

związany z ulotnością ludzkiego życia, daremnością starań i nieuchronnością przemijania


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) szt. liter. nawiązujący do ulotności ludzkiego życia, próżności, daremności starań oraz nieuchronności przemijania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W nowożytnej ikonografii świeckiej oset należał do obiegowych symboli wanitatywnych i mortualnych – czego szczególnie wyrazistymi przykładami są holenderskie martwe natury, malowane np. przez Jana Davidsz de Heem czy Otto Marseusa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. vanitas n.

Wiktionary


wankel

nazwisko


SJP.pl


wankiewicz

nazwisko


SJP.pl


wankomycyna

organiczny związek chemiczny, antybiotyk o działaniu bakteriobójczym


SJP.pl

Wankomycyna – organiczny związek chemiczny, antybiotyk glikopeptydowy o działaniu bakteriobójczym. Wprowadzona do lecznictwa w 1958 r. przez firmę farmaceutyczną "Eli Lilly".

Wikipedia


wanna

duże naczynie do kąpieli, ceramiczne lub metalowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) duże naczynie do kąpieli

 (1.2) gw-pl|Bukowina. łazienka

Wiktionary

Wanna – urządzenie sanitarne służące do kąpieli. Współcześnie wanny wykonuje się z włókna szklanego lub akrylu, jednak wciąż produkuje się także wanny porcelanowe i metalowe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Józek, zakręć kran, bo wanna jest już pełna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvãnːa, AS: vã•na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. wanienka ż.

 przym. wannowy

Wiktionary


wannanozaur

rodzaj małego dinozaura z rodziny pachycefalozaurów


SJP.pl

Wannanozaur ( Wannanosaurus yansiensis) – mały dinozaur z rodziny pachycefalozaurów (Pachycephalosauridae).

Wikipedia


wannowy

przymiotnik od: wanna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wanną, dotyczący wanny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wanna ż., wanienka ż.

 przym. podwannowy, nawannowy

Wiktionary


wanta

1. stalowa lina na statku, która wchodzi w skład jego olinowania stałego;
2. gwarowo: duży głaz, kamień


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. lina podtrzymująca i usztywniająca maszt w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny symetrii kadłuba jachtu;

 (1.2) techn. lina stalowa podtrzymująca przęsło w moście podwieszanym

 (1.3) gw-pl|Spisz,Zagórze,Podhale. wielki głaz, najczęściej górski

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wanta – lina stalowa w moście wantowym (podwieszanym)
  • wanta – lina olinowania stałego podtrzymująca maszt
  • wanta – duży blok skalny, stąd nazwy geograficzne:
    • Wanta (jedna przy szosie do Morskiego Oka, druga na wsch. stokach Wołoszyna)
    • Czarna Wanta – w masywie Kościelca w Czarnej Dolinie Gąsienicowej
    • Mokra Wanta – w Dolinie Wielickiej w Tatrach
    • Mokra Wanta – pod Rysami w Tatrach
    • Zbójnickie Wanty
    • Wantule

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvãnta, AS: vãnta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wantówka ż., wantownik m.

 przym. wantowy

Wiktionary


wantować

1. osadzać na statku wanty;
2. regionalnie: podważać


SJP.pl


wantownik

Wantownik, podwięź wantowa lub podwięź burtowa – metalowe okucie służące do mocowania want lub innych lin olinowania stałego do kadłuba. Jego zadaniem jest rozłożenie naprężeń na jak największą liczbę elementów konstrukcyjnych kadłuba jednostki. Może mieć otwory służące do regulacji napięcia, gdy zachodzi potrzeba zbudowania tzw. drabinki wantowej. Konstrukcja podwięzi burtowej może być bardzo różna i zależy od rozmiarów kadłuba oraz techniki jego wykonania.

Wikipedia


wantowy

lina wantowa: stalowa lina na statku, która wchodzi w skład jego olinowania stałego; wanta


SJP.pl


wantuch

nazwisko


SJP.pl


wanuacki

→ Vanuatu (wyspiarskie państwo w Oceanii)


SJP.pl


wap

1. Wireless Application Protocol - technologia umożliwiająca wykorzystywanie telefonu komórkowego jako terminalu umożliwiającego dostęp do Internetu i serwisów informacyjnych;
2. Wojewódzkie Archiwum Państwowe;
3. Wojskowa Akademia Polityczna


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojskowa Akademia Polityczna im. Feliksa Dzierżyńskiego
  • Wireless Application Protocol
  • WAP – singel Cardi B i Megan Thee Stallion

Wikipedia


waper

palacz papierosów elektronicznych; e-palacz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) slang. zob. e-palacz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wapowanie n.

 czas. wapować ndk.

 przym. waperski

Wiktionary


waperka

palaczka papierosów elektronicznych; e-palaczka


SJP.pl


waperski

→ waper


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) slang. charakterystyczny dla waperów (e-palaczy)

Wiktionary

Patrz:

waper

Powiązane:

 rzecz. waper mos., wapowanie n.

 czas. wapować ndk.

Wiktionary


wapienica

dzielnica Bielska-Białej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. dawniej wieś, a obecnie dzielnica Bielska-Białej;

 (1.2) geogr. rzeka, prawy dopływ Wisły;

 (1.3) geogr. szczyt w Beskidzie Andrychowskim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dzielnica Bielska-Białej
  • szczyt w Beskidzie Małym
  • rzeka w okolicach Bielska-Białej
  • Wapienica – dawny zaścianek na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie święciańskim, w gminie Podbrodzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Wapienicy znajduje się zapora wodna.

 (1.2) Wapienica ma źródła na stokach Błatniej.

 (1.3) Po raz trzeci zdobyłem Wapienicę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvapʲjɛ̇̃ˈɲit͡sa, AS: vapʹi ̯ė̃ńica

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wapienicki

 rzecz. wapieniczanin/wapieniczanka

Wiktionary


wapienicki

przymiotnik od: Wapienica (rzeka, szczyt lub dzielnica)


SJP.pl


wapieniolubne

organizm wapieniolubny - organizm, dla którego najbardziej sprzyjającym środowiskiem do życia są wody lub gleby bogate w związki wapnia; kalcyfil


SJP.pl


wapieniolubny

organizm wapieniolubny - organizm, dla którego najbardziej sprzyjającym środowiskiem do życia są wody lub gleby bogate w związki wapnia; kalcyfil


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biol. taki, który rośnie intensywniej na glebach lub skałach obfitujących w wapienie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kozieradka jest wybitnie wapieniolubna.

Wiktionary


wapiennictwo

ogół spraw związanych z produkcją wapna


SJP.pl


wapiennik

1. piec do prażenia wapienia;
2. kopalnia wapienia;
3. zakład przemysłowy do produkcji wapnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. piec służący do wypalania wapienia w celu uzyskania wapna palonego;

 (1.2) zakład zajmujący się produkcją wapna

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) robotnik pracujący przy wypalaniu wapna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wapiennik – piec do przerabiania skał wapiennych
    • Wapiennik w Starej Morawie
  • Wapiennik – część miasta Bukowno
  • Wapiennik – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Gostycyn
  • Wapiennik – osada w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Kłobuck
  • Wapiennik – wieś w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Lipie
  • Wapiennik – wieś w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Miedźno
  • Wapiennik – część wsi Janów w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Piekoszów
  • Wapiennik – skała w Ojcowskim Parku Narodowym
  • Wapiennik – szczyt w Pieninach
  • Wapienniki

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Przyparty do zbocza góry olbrzymi cylinder szachtowego wapiennika wyrzucał w mokre mgły snopy iskier.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wapień m., wapnienie n., wapno n., wapń m., zwapnienie n., wapniak mzw./mos.

 czas. wapnienie ndk., zwapnienie dk.

 przym. wapienny, wapniowy, wapnisty, zwapniały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piec wapienniczy, piec wapienny

Wiktionary


wapienno

Wapienno – osada w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Barcin, na trasie linii kolejowej Inowrocław – Pakość – Barcin – Żnin. Osada jest częścią składową sołectwa Krotoszyn.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia


wapienny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący wapienia, wykonany z wapienia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W wapiennych skałach Ciemniaka znajdują się liczne jaskinie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wapień mrz., wapniak mos., wapno n., wapń mrz., wapiennik mos./mrz.

Wiktionary


wapień

skała osadowa (chemogeniczna lub organogeniczna) zbudowana głównie z węglanu wapnia, przede wszystkim w postaci kalcytu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. skała osadowa pochodzenia organicznego lub chemicznego zbudowana z węglanu wapnia;

Wiktionary

Wapień – skała osadowa (chemogeniczna lub organogeniczna) zbudowana głównie z węglanu wapnia, przede wszystkim w postaci kalcytu. Występuje w pokładach skorupy ziemskiej, które mogą mieć nawet do 1000 m grubości. Wapień tworzy całe pasma górskie, takie jak Alpy, Tatry czy Pieniny. Jest istotnym materiałem budowlanym, ale nie wszystkie rodzaje wapienia nadają się do budowy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvapʲjɛ̇̃ɲ, AS: vapʹi ̯ė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wapiennik m., wapń m., wapno n., wapnowanie n., powapnowanie n., wapniak m., wapniara ż., Wapnica ż., Wapniarka ż., Wapienno n.

 czas. wapnować ndk., powapnować dk.

 przym. wapienny, wapnisty, wapniowy

 przysł. wapiennie, wapniście, wapniowo

Wiktionary


wapieński

przymiotnik od: Wapno (miejscowość)


SJP.pl


waping

palenie e-papierosów


SJP.pl


wapiti

gatunek ssaka z rodziny jeleniowatych; jeleń kanadyjski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Cervus canadensis|ref=tak., duży, północnoamerykański jeleń;

Wiktionary


wapiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Eliasz Wapiński
  • Pelagia Wapińska
  • Andrzej Wapiński
  • Ignacy Wapiński
  • Roman Wapiński
  • Wapiński (herb szlachecki)

Wikipedia


waplewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Waplewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Olsztynek
    • Waplewo – przystanek kolejowy odległy ok. 3 km od powyższej miejscowości
  • Waplewo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Olsztynek
  • Waplewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Jedwabno
  • Waplewo Wielkie

Wikipedia


waplinek

roślina z goździkowatych; gipsówka; łyszczec wiechowaty


SJP.pl


wapnamon

sztuczny dwuskładnikowy nawóz azotowo-wapniowy, powstający przez zmieszanie chlorku amonowego ze zmielonym węglanem wapniowym


SJP.pl


wapniacki

→ wapniak; wapniarski, wapniaczy


SJP.pl


wapniaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od wapniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wapniak m.

Wiktionary


wapniaczy

→ wapniak; wapniarski, wapniacki


SJP.pl


wapniak

1. zmielony wapień używany jako nawóz sztuczny;
2. skała wapienna, wapień;
3. jajo przechowywane przez dłuższy czas w wodzie wapiennej dla zabezpieczenia przed zepsuciem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) slang. lekcew. rodzic lub inny człowiek dorosły

 (1.2) stary człowiek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wapniak (dopływ Pląsawy) – potok górski w Sudetach Zachodnich
  • wapniak – zmielony wapień, stosowany do np. nawożenia gleb (zob. wapnowanie gleby) lub do odsiarczania spalin (metoda wapniakowa)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jutro pogadam z wapniakami, żeby dali mi trochę forsy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvapʲɲak, AS: vapʹńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wapno n., wapień m., wapnowanie m., wapiennik m., wapniarka ż.

:: zdrobn. wapniaczek m.

:: fż. wapniaczka ż.

 czas. wapnować ndk.

 przym. wapienny, wapniowy, wapienniczy

Wiktionary


wapniaki

1. zmielony wapień używany jako nawóz sztuczny;
2. skała wapienna, wapień;
3. jajo przechowywane przez dłuższy czas w wodzie wapiennej dla zabezpieczenia przed zepsuciem


SJP.pl


wapnianin

mieszkaniec Wapna (wsi w Polsce)


SJP.pl


wapnianka

mieszkanka Wapna (wsi w Polsce)


SJP.pl


wapniarka

Wapniarka albo Bielica – wzniesienie 532 m n.p.m. w południowo-zachodniej Polsce w Sudetach Wschodnich, w Masywie Śnieżnika – Krowiarkach.

Wikipedia


wapniarnia

stacja przygotowania mleka wapiennego wraz z podręcznym magazynem wapna palonego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wapniarnia Pierwsza
  • Wapniarnia Trzecia

Wikipedia


wapniarski

→ wapniarz, → wapniarstwo; wapniaczy, wapniacki


SJP.pl


wapniarstwo

1. produkcja wapna;
2. konserwatywny stosunek dorosłych do innych ludzi lub spraw, postrzegany jako nienowoczesny i zacofany


SJP.pl


wapniarz

dawniej: osoba zajmująca się produkcją wapna


SJP.pl


wapnica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wapnica – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Międzyzdroje
  • Wapnica – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Suchań

Wikipedia


wapniolubny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biol. taki, który do swojego prawidłowego rozwoju wymaga podłoża bogatego w związki wapnia

Wiktionary


wapniowce

każdy pierwiastek z drugiej grupy układu okresowego Mendelejewa: beryl, magnez, wapń, stront, bar lub rad; berylowiec


SJP.pl


wapniowcowy

1. → wapniowiec;
2. gleby wapniowcowe - rząd gleb litogenicznych


SJP.pl


wapniowiec

każdy pierwiastek z drugiej grupy układu okresowego Mendelejewa: beryl, magnez, wapń, stront, bar lub rad; berylowiec


SJP.pl


wapniowy

→ wapń


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący wapnia

Wiktionary

Patrz:

wapń

Powiązane:

 rzecz. wapń mrz., wapień mrz., wapniak mos., wapno n., wapiennik mos./mrz.

 przym. wapnisty

Wiktionary


wapnisty

przymiotnik

 (1.1) zawierający węglan wapnia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vapʲˈɲistɨ, AS: vapʹńisty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wapień mrz., wapń m., wapno n., wapiennik mos./mrz.

 przym. wapniowy

Wiktionary


wapno

1. tlenek wapnia otrzymywany w wyniku prażenia wapieni w postaci białego proszku;
2. potocznie: lekarstwo zawierające przyswajalny związek wapnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) chem. potoczna nazwa kilku związków wapnia i różnych surowców mających zastosowanie w budownictwie, przemyśle, rolnictwie i medycynie;

 (1.2) sport. slang. w piłce nożnej miejsce w polu karnym, z którego wykonuje się rzut karny

 (1.3) slang. przest. lekcew. rodzice lub inni dorośli

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wapno (spoiwo) – materiał budowlany i chemiczny
    • wapno palone – tlenek wapnia, CaO
    • wapno gaszone – wodorotlenek wapnia, Ca(OH)2
  • wapno szare – techniczny octan wapnia, Ca(CH3COO)2
  • mleczan wapnia (pot. „wapno”, Calcium lactate, E327) – sól wapniowa kwasu mlekowego, składnik suplementów diety będących źródłem wapnia dla organizmu
  • Wapno – wieś w pow. wągrowieckim w woj. wielkopolskim
    • Wapno – gmina w pow. wągrowieckim w woj. wielkopolskim
  • Wapno Południowe – wieś w pow. wągrowieckim w województwie wielkopolskim
  • Wapno – wyludniona wieś w pow. kamieńskim w woj. zachodniopomorskim
  • woda wapienna

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ciągle żałuję tej sytuacji i nie rozumiem, dlaczego sędzia nie wskazał na wapno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wapień mrz., wapń mrz., wapniak mrz. / mzw. / mos., wapniara ż., wapnowanie n., powapnowanie n., zwapnienie n., wapiennik mrz. / mos., wapniarka ż., Wapniarka ż.

 czas. wapnować ndk., powapnować dk.

 przym. wapienny, wapnisty, wapniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) wapniaki

Wiktionary


wapnowanie

nawozić pola wapnem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wapnować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wapień mrz., wapniak mos., wapno n.

 czas. wapnować ndk.

Wiktionary


wapnować

nawozić pola wapnem


SJP.pl


wapor

dawniej: wyziew, opar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. wyziew, opar

 (1.2) zob. wapory.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wapory nmos.

 przym. waporowy

Wiktionary


waporacja

dawniej: wydzielanie pary wodnej, oparów; waporyzacja, parowanie


SJP.pl


wapory

dawniej: atak histerii, płaczu; spazmy, fumy


SJP.pl

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

 (1.1) plural|wapor.

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (2.1) przest. psych. atak histerii, spazmów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wapor m.

 przym. waporowy

Wiktionary


waporyzacja

1. rodzaj inhalacji przeprowadzanej przez podgrzewanie strumieniem powietrza ziół, olejków eterycznych itp.;
2. dawniej: wydzielanie pary wodnej, oparów; waporacja, parowanie


SJP.pl


waporyzator

urządzenie do podgrzewania i odparowywania jakiejś substancji w celu inhalacji; waporyzer


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. urządzenie służące do waporyzacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waporyzacja ż., waporyzer m., waporyzowanie n.

 czas. waporyzować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) waporyzer

Wiktionary


waporyzer

urządzenie do podgrzewania i odparowywania jakiejś substancji w celu inhalacji; waporyzator


SJP.pl


waporyzować

powodować przemianę substancji z formy stałej lub ciekłej w gazową


SJP.pl


wapotron

lampa, w której elementem chłodzącym jest parująca ciecz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektron. próżniowa lampa elektronowa dużej mocy o chłodzeniu wrzeniowym;

Wiktionary

Wa

Wikipedia


wapowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) slang. palenie e-papierosa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waper mos.

 czas. wapować ndk.

 przym. waperski

Wiktionary


wapować

palić papierosy elektroniczne; e-palić, vapować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) pot. trzymając elektroniczny papieros w ustach, na przemian wdychać i wydychać wytwarzany przez niego aerozol

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Okazało się, że w Anglii liczba dorosłych wapujących, którzy nigdy wcześniej regularnie nie palili wzrosła gwałtownie od roku 2021, kiedy to stały się popularne jednorazowe e-papierosy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waper m., wapowanie n.

 przym. waperski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) e-palić

Wiktionary


wapowski

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Wapowski – podkomorzy sanocki
  • Bernard Wapowski – polski kartograf i astronom
  • Wapowski – krater na Księżycu

Wikipedia


wapń

pierwiastek chemiczny o symbolu Ca; kalcjum


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Ca i liczbie atomowej 20;

Wiktionary

Wapń (Ca, łac. "calcium"; nazwa ta pochodzi od łacińskiego rzeczownika "calx" – wapno, co oznacza więc „metal z wapna”) – pierwiastek chemiczny z grupy berylowców (metali ziem alkalicznych) w układzie okresowym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma wapń?

 (1.1) Mleko owsiane zwykle robi się z owsa, wody i oleju słonecznikowego, ale można je też wzbogacić wapniem, wanilią i witaminami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vapʲɲ̊, AS: vapʹń̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wapień m., wapno n., wapiennik mos./mrz.

 przym. wapniowy, wapienny, wapnisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Ca

Wiktionary


war

1. wrzący, gotujący się płyn; ukrop, wrzątek;
2. wielkie gorąco; żar;
3. przenośnie: wrażenie gorąca odczuwane w jakiejś części ciała z powodu wstydu, lęku, podniecenia itp.;
4. przenośnie: gwałtowność, wielkie nasilenie czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. wrzątek

 (1.2) daw. upał

 (1.3) elektr. jednostka mocy biernej;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: wara

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • War – miasto w USA
  • War – w mitologii perskiej to podziemne schronienie wybudowane przez Jimę
  • War – postać z mitologii nordyckiej
  • War – amerykański zespół muzyczny
  • War – polski zespół muzyczny, grający Black Metal
  • War – szwedzki zespół muzyczny, grający Black Metal
  • War – album zespołu muzycznego U2
  • War – album Born from Pain
  • war – jednostka mocy biernej [VA]
  • war – skrót dla języka warajskiego (Waray)
  • WAR – skrót od gry Warhammer Online: Age of Reckoning
  • WAR – skrót od nazwy amerykańskiej organizacji White Aryan Resistance

Wikipedia

Wymowa:

IPA: var, AS: var

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

:: rzecz. warząchew ż., warzywko n., warzenie n., wywar m., odwar m.

:: czas. wrzeć, warzyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrzątek, ukrop

Wiktionary


wara

okrzyk wyrażający zakaz zbliżania się do kogoś, zabraniający czegoś; precz


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) pot. …wyrażający kategoryczny zakaz zbliżania się do osoby, rzeczy lub wtrącania w sprawę, o której mowa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) slang. zgrub. od: warga

Wiktionary

Wara – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, w gminie Nozdrzec. Ma status sołectwa.

Wieś leży nad rzeką San oraz Magierką na pograniczu Pogórza Dynowskiego oraz Pogórza Przemyskiego. Sąsiaduje z Nozdrzcem na północy, na wschodzie z Siedliskami i Wołodzem na południu z Niewistką, a także z Obarzymem (granica przez las), na zachodzie z Izdebkami i Hłudnem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wara ci od mojej dziewczyny!

 (2.1) Dziś na treningu rozwaliłem warę.

 (2.1) Jak zobaczyłem cenę tego nowego telefonu, to mi wara opadła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvara, AS: vara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warga ż.

Wiktionary


waradyński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Wielkim Waradynem, dotyczący Wielkiego Waradynu (współcz. Oradea)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielki Waradyn mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. wielkowaradyński; współcz. oradejski

Wiktionary


warajski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. język austronezyjski używany w trzech filipińskich prowincjach;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) waray

Wiktionary


warakomski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Janusz Warakomski – polski prawnik, urzędnik państwowy i samorządowiec
  • Romuald Warakomski – katolicki zakonnik, plastyk, żołnierz Armii Krajowej
  • Tomasz Warakomski – polski szachista, arcymistrz

Wikipedia


waraksa

nazwisko


SJP.pl


waraktor

rodzaj diody


SJP.pl


waran

jaszczurka drapieżna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) herp. rodzaj dużej jaszczurki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chciałbym znaleźć jakiegoś warana, gdy będę na Timorze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvarãn, AS: varãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warany lm nm., waranowate lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) młody waran • głowa / jad / jajo / ogon / samica / samiec / ślina / tułów warana • wyklute warany

Wiktionary


warana

każdy z czterech stanów społeczeństwa hinduistycznego w Indiach


SJP.pl


waranasi

miasto w Indiach; Benares


SJP.pl

Wa

Wikipedia


waranowate

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. herp. nazwa systematyczna|Varanidae|ref=tak., rodzina jaszczurek z rzędu łuskonośnych;

Wiktionary

Waranowate, warany (Varanidae) – rodzina jaszczurek. Obejmuje w zależności od przyjmowanej definicji filogenetycznej (patrz niżej) 1 lub 2 współczesne rodzaje i ponad 80 gatunków – wśród nich największe ze współcześnie żyjących jaszczurek: waran z Komodo, waran papuaski, waran paskowany i waran wielki – oraz kilka rodzajów wymarłych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przedstawiciele waranowatych żyją na Timorze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waran mzw., warany lm nm.

Wiktionary


waranozaur

rodzaj pelykozaura z rodziny ofiakodontów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Varanosaurus., drapieżny pelykozaur przypominający współczesnego warana;

Wiktionary

Varanosaurus jest nazwą rodzajową drapieżnego pelykozaura, żyjącego w permie (286-260 milionów lat temu). Nazwa zwierzęcia związana jest z jego wyglądem, do złudzenia przypominającym współczesne warany. Jego szczątki odkryto na terenie Teksasu.

Wikipedia


warany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. herp. nazwa systematyczna|Varanidae|ref=tak., rodzina jaszczurek z rzędu łuskonośnych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przedstawiciele waranów żyją na Cejlonie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waran mzw., waranowate lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) waranowate

Wiktionary


warasz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w zachodniej części Ukrainy;

Wiktionary

Warasz (ukr. Вараш; dawniej Kuzniecowsk – ukr. Кузнецо́вськ) – miasto na Ukrainie, w obwodzie rówieńskim, nad rzeką Styr. W 2022 liczyło 41 711 mieszkańców. Zlokalizowana tu jest Rówieńska Elektrownia Jądrowa. Ośrodek przemysłu spożywczego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. waraski

Wiktionary


warblewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Warblewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Redzikowo
  • Warblewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów

Wikipedia


warblino

Warblino (kaszb. "Wôrblënò", Warbelin) – stara wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Główczyce. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia


warcab

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pionek w grze w warcaby

Wiktionary

Warcabowie ("Varczab", "Warczab", "Warczaba") – rodzina mieszczan radomskich.

Pierwsze wzmianki o rodzinie Warcabów w Radomiu znajdują się w "Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis" Jana Długosza, który tworząc owo zestawienie w latach 1440–1480 wśród właścicieli ogrodów w podradomskim Dzierzkowie wymienia właśnie Warcabów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeden z warcabów potoczył się pod lodówkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warcaby nmos., warcabnica ż., warcaba ż., warcabiarz m., warcabista m.

 przym. warcabowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warcaba

Wiktionary


warcaba

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pionek warcabowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod łóżkiem poniewierała się jakaś stara warcaba.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warcaby nmos., warcabnica ż., warcab m., warcabiarz m., warcabista m.

 przym. warcabowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warcab

Wiktionary


warcabiarz

przestarzale: warcabista - osoba grająca w warcaby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba grająca w warcaby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W niedzielne popołudnia w parku rozsiadają się warcabiarze i szachiści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warcab m., warcaba ż., warcaby nmos., warcabnica ż., warcabista m.

 przym. warcabowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warcabista

Wiktionary


warcabista

gracz w warcaby; warcabiarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba grająca w warcaby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mówiła o swym dziadku warcabista, bo całe sobotnie popołudnia spędzał na grze w warcaby.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warcab m., warcaba ż., warcaby nmos., warcabnica ż., warcabiarz m.

 przym. warcabowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warcabiarz

Wiktionary


warcabistka

→ warcabista


SJP.pl

Patrz:

warcabista

warcabnica

przestarzałe: plansza do gry w warcaby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) plansza do warcabów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W parku ustawili betonowe stoliki z warcabnicami w blatach.

 (1.1) (…) warcabnica z figurami oraz gra w gąskę; zabawy stanowiące bardzo miłe zajęcie w chwilach wywczasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvart͡sabʲˈɲit͡sa, AS: varcabʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warcaby nmos., warcab m., warcaba ż., warcabiarz m., warcabista m.

 przym. warcabowy

Wiktionary


warcabnik

gatunek ptaka z rodziny burzykowatych


SJP.pl

Warcabnik ("Daption capense") – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny burzykowatych (Procellariidae), jedyny przedstawiciel rodzaju "Daption". Występuje na oceanach półkuli południowej aż po Antarktydę. Żeruje, osiadając na wodzie i zanurzając głowę lub płytko nurkując.

Wikipedia


warcabnikowate

rodzina motyli dziennych; powszelatkowate, karłątkowate


SJP.pl


warcabnikowaty

o cechach warcabnikowatych (rodzina motyli dziennych)


SJP.pl


warcabowy

przymiotnik od: warcaby


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z warcabami, dotyczący warcabów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Organizatorzy zimowiska zorganizowali dla uczestników turniej warcabowy z nagrodami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warcab m., warcaba ż., warcaby nmos., warcabnica ż., warcabiarz m., warcabista m.

Wiktionary


warcaby

1. gra planszowa dla dwóch osób;
2. komplet pionków w kształcie krążków i planszy (szachownicy) do gry w warcaby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy identycznymi bierkami na planszaanszy;

 (1.2) pot. plansza i pionki do warcabów (1.1)

forma rzeczownika.

 (2.1) M. i B. lm. od: warcaba (pionek)

 (2.2) M. i B. lm. od: warcab (pionek)

Wiktionary

Warcaby – gra planszowa powstała w XII wieku, najprawdopodobniej na południu Francji lub w Hiszpanii.

Gra posiada wiele odmian, spośród których uważane za dyscyplinę sportową są jedynie warcaby polskie (stupolowe) nazywane też międzynarodowymi. W większości krajów gra odbywa się jednak przeważnie na warcabnicy posiadającej 64 pola (często zastępowanej szachownicą), z wykorzystaniem 24 pionków (po 12 dla każdego z graczy).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cały czas lało, dzieci grały w warcaby, a my oglądaliśmy jakiś stary kryminał.

 (1.2) Pod telewizorem leżało kilka kaset, warcaby i szklana popielniczka z herbem Rzymu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warcab m., warcaba ż., warcabnica ż., warcabiarz m., warcabista m., warcabnik m.

 przym. warcabowy

Wiktionary


warchalking

[czytaj: łorczoking] rysowanie symboli w miejscach publicznych z dostępną siecią bezprzewodową


SJP.pl

Warchalking – oznaczanie miejsc, w których dostępne są sieci bezprzewodowe.

Słowo to pochodzi z języka angielskiego i powstało jako połączenie W.A.R. czyli Wireless Access Revolution (Rewolucja bezprzewodowego dostępu) oraz chalk (kreda). Oznaczanie odbywa się za pomocą specjalnych symboli, które rysowane są kredą na murach, ulicach czy słupach.

Wikipedia


warchały

wieś w Polsce


SJP.pl

Warchały – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Jedwabno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wieś położona między jeziorami: Brajnickim i Warchałdzkim.

Wikipedia


warchlaczek

zdrobnienie od: warchlak


SJP.pl


warchlak

1. młode dzika;
2. prosię świni domowej w wieku od 2 do 4 miesięcy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) młode dzika w pierwszym roku życia;

 (1.2) młode świni domowej w pierwszym roku życia

Wiktionary

Warchlak, warchlę, podświnek – gwarowe określenie prosięcia odłączonego od lochy, zwykle w wieku 2—6 miesięcy, o masie 26—85 kg. W łowiectwie to młody dzik, w wieku od narodzin do 31 marca roku następnego – zgodnie z definicją z rozporządzenia ministra środowiska w sprawie określenia okresów polowań na zwierzęta łowne, posiadający sierść o charakterystycznych podłużnych jasnych oraz ciemnych pasach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvarxlak, AS: varχlak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. warchlaczek m.

 przym. warchlaczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warchlę

 (1.2) prosię, prosiak

Wiktionary


warchlakarnia

pomieszczenie przeznaczone do hodowli prosiąt


SJP.pl


warchlarnia

pomieszczenie, gdzie trzymane są warchlaki


SJP.pl


warchlino

Warchlino ( Groß Wachlin) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Stargard.

We wsi znajdują się pozostałości po XVII w. cmentarzu ewangelickim.

Według danych z 2011 roku wieś liczyła 180 mieszkańców.

Wikipedia


warchlę

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzad. młode dzika w pierwszym roku życia

 (1.2) rzad. młode świni domowej w pierwszym roku życia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. warchlątko m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warchlak

 (1.2) prosię, prosiak, warchlak

Wiktionary


warcholić

wichrzyć;
1. zachowywać się jak warchoł, wywoływać zamęt, kłótnie; awanturować się;
2. być w opozycji, sprzeciwiać się, oponować; frondować


SJP.pl


warcholski

przymiotnik od: warchoł, np. warcholska natura, warcholskie czyny


SJP.pl


warcholstwo

awanturnictwo, wichrzycielstwo, sianie zamętu politycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) awanturnictwo, wichrzycielstwo, kłótliwość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szlachtę szesnastowieczną cechowało warcholstwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: varˈxɔlstfɔ, AS: varχolstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warchoł m.

 czas. warcholić

 przym. warcholski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awanturnictwo

Wiktionary


warchoł

ktoś, kto przez swoją samowolę wywołuje zamieszki, łamie prawo; wichrzyciel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba łamiąca prawo, niepodporządkowująca się władzy, wywołująca kłótnie i zamęt swoją samowolą

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • warchoł – potoczne określenie hulaki, przestępcy i samowładcy, człowieka siejącego zamęt w imię tylko własnych celów.
  • Grzegorz Warchoł – polski gitarzysta basowy i kontrabasista
  • Grzegorz Warchoł – polski aktor
  • Marcin Warchoł – polski polityk, w latach 2015–2019 podsekretarz stanu, a w latach 2019–2023 sekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, w 2023 minister sprawiedliwości i prokurator generalny
  • Paweł Warchoł – polski grafik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dobie zaborów za naganne uznano także zbyt łagodne traktowanie zdrajców czy warchołów, którzy stawali na czele buntów przeciwko monarsze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvarxɔw, AS: varχou̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warcholstwo n.

 czas. warcholić ndk.

 przym. warcholski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awanturnik, rozrabiaka, rozrabiacz; przest. hałaburda

Wiktionary


warchołka

→ warchoł; wichrzycielka


SJP.pl


warcianin

mieszkaniec Warty (miasta)


SJP.pl


warcianka

mieszkanka Warty (miasta)


SJP.pl


warciański

1. przymiotnik od: Warta (miasto), Warta Bolesławiecka (wieś); warecki; warcki;
2. przymiotnik od: Warta (rzeka)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wartą, dotyczący Warty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warta ż.

 przym. nadwarciański

Wiktionary


warcimino

Warcimino (kaszb. "Wôrcémino") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Potęgowo.

Administracyjnie na terenie wsi utworzuno dwa sołectwa "Warcimino" i "Warcimino-Osiedle".

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia


warcin

Warcin (niem. "Wallhof") – osada w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Skwierzyna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Wikipedia


warcino

Warcino (kaszb. "Warcëno", niem. "Varzin") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Kępice. Ma status sołectwa.

Warcino leży przy drodze wojewódzkiej nr 208. W kierunku północno-zachodnim, przy granicy z województwem zachodniopomorskim znajduje się jezioro Lewarowe.

Wikipedia


warcisław

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) stpol. imię|polski|m.

Wiktionary

Warcisław, Warcsław, Warsław – staropolskie imię męskie. Składa się z członu "Wroci-" („wrócić, wrócić się, przywrócić”) w formie "Warci-" i "-sław" („sława”). Może zatem oznaczać „ten, który przywróci sławę”. Od skróconej formy tego imienia, Warsz, w formie dzierżawczej, pochodzi nazwa miasta Warszawa, dawniej Warszewa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Książę Warcisław powitał misjonarza na granicy swoich domen, w okolicach Santoka.

Wiktionary


warcki

przymiotnik od: Warta (miasto), Warta Bolesławiecka (wieś); warciański; warecki


SJP.pl


warczak

nazwisko


SJP.pl


warczanin

mieszkaniec Warki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Warki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: varˈt͡ʃãɲĩn, AS: varčãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warka ż.

:: fż. warczanka ż.

 przym. warecki

Wiktionary


warczanka

mieszkanka Warki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Warki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: varˈt͡ʃãnka, AS: varčãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warka, warczanin

 przym. warecki

Wiktionary


warczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|warczeć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. warczeć ndk., zawarczeć dk.

 rzecz. warknięcie n.

Wiktionary


warczeć

wydawać terkoczące dźwięki, głos wyrażający złość (najczęściej o psach)


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. warknąć)

 (1.1) o stworzeniach wydawać gardłowe, niskie dźwięki ostrzegawcze jako forma gniewu, chęci ataku

 (1.2) o urządzeniach wydawać niskie dźwięki przy pracy

 (1.3) pot. mówić opryskliwie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pies szczekał zdenerwowany, warczał i szczerzył zęby.

 (1.2) Stojący człowiek trzymał ręce, wzniesione nad głową, i potrząsał grzechotką, wydającą głuche, warczące dźwięki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warczenie n., warknięcie n., warkot mrz.

 czas. warknąć, warkotać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mruczeć, pomrukiwać

Wiktionary


warczący

→ warczeć


SJP.pl

Patrz:

warczeć

ward

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ward – miasto w regionie Marlborough
  • Ward – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Lonoke
  • Ward – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Boulder
  • Ward – miejscowość w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Saluda
  • Ward – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Moody
  • Ward – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Allegany
  • Ward (ang. Ward Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Johnson
  • Ward (ang. Ward Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Lonoke
  • Ward (ang. Ward Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Yell
  • Ward (ang. Ward Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Randolph
  • Ward (ang. Ward Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Clarke
  • Ward (ang. Ward Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Todd

Wikipedia


warda

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Warda – część wsi Kotłówka położona w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Żelechów
  • Barbara Warda
  • Baszszar Warda
  • Edmund Warda
  • Maciej Warda
  • Małgorzata Warda
  • Wincenty Warda
  • Warda al-Dżaza’irija
  • Warda – pseudonim Janusza Wojtasiewicza
  • Warda – dzielnica lub miejski okręg wyborczy w USA
  • Varda

Wikipedia


wardak

nazwisko


SJP.pl

Wardak (paszto: پښتو, perski: وردګ; transkrypcje: wardak, vardag, vardak) – jedna z 34 prowincji afgańskich położona w centrum kraju. Stolica w Mejdan Szar. W 2021 roku zamieszkiwało ją prawie 672 tys. mieszkańców.

Wikipedia


wardar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Macedonii Północnej i regionie Macedonia północnej Grecji;

Wiktionary

Wardar ( Вардар – "Wardar", Αξιός – "Aksiós") – rzeka w Macedonii Północnej i regionie Macedonia północnej Grecji. Długość – 388 km (301 km w Macedonii Północnej, 87 km w Grecji), powierzchnia zlewni – 23 747 km² (20 535 km² w Macedonii Północnej, 3.212 km² w Grecji), średni przepływ – 135,96 m³/s (w Gewgeliji), głębokość rzeki sięga 4 metrów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wardarski

Wiktionary


wardarski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wardarem, dotyczący Wardaru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wardar mrz.

Wiktionary


wardawy

przymiotnik

 (1.1) stpol. leworęczny (mańkut)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: varˈdavɨ, AS: vardavy

Wiktionary


warden

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Warden – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Kent
  • Warden – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Northumberland
  • Warden – miejscowość w stanie Waszyngton, w hrabstwie Grant

Wikipedia


wardriver

[czytaj: łordrajwer] osoba jeżdżąca autem i wyszukująca sieci bezprzewodowe za pomocą odpowiedniego sprzętu


SJP.pl


wardriving

[czytaj: łordrajwing] jeżdżenie autem i wyszukiwanie sieci bezprzewodowych za pomocą odpowiedniego sprzętu


SJP.pl

Wardriving – słowo to pochodzi od „wardialingu” – techniki używanej kiedyś do wyszukiwania modemów w sieci telekomunikacyjnej. Do wardrivingu używa się sprzętu potrzebnego do wykrywania sieci bezprzewodowych – notebooka lub palmtopa wyposażonego w antenę (najlepiej zewnętrzną) i kartę sieciową WLAN oraz odpowiednie oprogramowanie, ale i samochodu — -driving. Nieraz zestaw taki jest dozbrajany w odbiornik GPS w celu dokładnej lokalizacji miejsca znalezienia sieci.

Wikipedia


wardrobing

[czytaj: łordrobing] kupowanie elementów garderoby z zamiarem ich czasowego użycia, a następnie oddania do sklepu w celu odzyskania zapłaconej kwoty


SJP.pl

Wardrobing (od ang. "wardrobe") – forma nadużycia mechanizmu zwrotu towarów w handlu detalicznym i handlu elektronicznym, polegająca na zakupie produktu z zamiarem krótkotrwałego użycia, a następnie zwróceniu go sprzedawcy, zwykle w celu otrzymania pełnego zwrotu zapłaconej kwoty. Zjawisko jest najczęściej opisywane na przykładzie odzieży i obuwia, zwłaszcza produktów kupowanych na jednorazową okazję, lecz może dotyczyć także innych produktów, m.in. elektroniki, sprzętu rekreacyjnego i narzędzi.

Wikipedia


wardyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Wardyński (1866–1937) - polskiej lekarz i społecznik;
  • Mateusz Wardyński (ur. 2000) – polski raper, aktor, performer;
  • Sławomir Wardyński (1906–1940) – polski lekarz, podporucznik, ofiara zbrodni katyńskiej;
  • Zofia Wardyńska-Wojewódzka (1919–2010) – polska siatkarka i koszykarka.

Wikipedia


wardzanka

wardzanka żądlica - gatunek błonkówki z rodziny grzebaczowatych


SJP.pl

Wardzanka ("Bembix rostrata") – gatunek żądłówki z rodziny Otrętwiaczowatych (Crabronidae). Tworzy kolonie składające nawet z kilkuset osobników. Podobnie jak inne grzebaczowate, również wardzanka kopie norki w piasku gdzie kładzie złapaną ofiarę (są nimi głównie muchówki), a potem składa w nich jaja. Jest podobna do osy, lecz większa i masywniejsza. W przeciwieństwie do osy ma spore oczy.

Wikipedia


wardzała

nazwisko


SJP.pl


wardziak

nazwisko


SJP.pl


wardziński

nazwisko


SJP.pl


wardzyński

nazwisko


SJP.pl


wardęga

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. dobytek

Wiktionary

Wardęga – struga w Polsce, uchodząca do Jeziora Tumiańskiego, dopływ rzeki Dadaj.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: varˈdɛ̃ŋɡa, AS: vardẽŋga

Wiktionary


wardęgowo

Wardęgowo – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nowomiejskim, w gminie Biskupiec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Wikipedia


warecki

1. przymiotnik od: Warta (miasto), Warta Bolesławiecka (wieś); warciański;
2. przymiotnik od: Warka (miasto)


SJP.pl


wareczka

zdrobnienie od: warka


SJP.pl


wareg

staroruska nazwa wikinga


SJP.pl


waregem

Waregem (vls. "Woaregem") – miasto w Belgii, w Regionie Flamandzkim, w prowincji Flandria Zachodnia, w okręgu Kortrijk. Liczy 39 997 mieszkańców (1 stycznia 2024) na powierzchni 44,50 km².

Waregem jest znane z corocznych wyścigów konnych Waregem Koerse na miejscowym hipodromie, którym towarzyszy tydzień festiwali. Wydarzenie to ma miejsce zawsze we wtorek po ostatnim weekendzie sierpnia.

Wikipedia


waregowie

zespół plemion szwedzkich wikingów, którzy od ok. 800 roku do połowy XI wieku organizowali wyprawy rabunkowe, handlowe i wojenne


SJP.pl

Waregowie, Wariagowie – skandynawscy wikingowie głównie pochodzący z obecnej Szwecji, którzy w VIII i IX wieku działali w rejonach obecnej Ukrainy, Białorusi i Rosji, tworząc tam w późniejszym okresie Ruś Kijowską.

Wikipedia


warenik

(zwykle w liczbie mnogiej) półksiężycowaty pierożek nadziewany zwykle twarogiem, mięsem lub kapustą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. gotowany pierożek, tradycyjnie przygotowywany w kuchni ukraińskiej i rosyjskiej;

Wiktionary


warenka

wieś w Polsce


SJP.pl

Warenka – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Turek.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wikipedia


wareski

dotyczący Waregów, charakterystyczny dla Waregów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Waregami, dotyczący Waregów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wareg mos.

Wiktionary


warez

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. serwer FTP lub WWW zawierający pirackie oprogramowanie, gry, muzykę, filmy itp.

 (1.2) inform. treści zawarte w takim serwerze

Wiktionary

Warez (z przekształconego software – oprogramowanie) – żargonowe określenie pirackiego oprogramowania.

Określenie to dotyczy głównie płatnego zamkniętego oprogramowania i zmodyfikowanych wersji oprogramowania (shareware, adware), rozpowszechnianego nielegalnie, szczególnie po usunięciu zabezpieczeń przed kopiowaniem. Czasem stosuje się je także do innych materiałów dystrybuowanych z naruszeniem praw autorskich, takich jak muzyka, filmy czy e-booki.

Wikipedia


warezowy

→ warez


SJP.pl

Patrz:

warez

warfaryna

organiczny związek chemiczny, lek zmniejszający krzepliwość krwi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. lek przeciwkrzepliwy, pochodna kumaryny, antagonista witaminy K

Wiktionary

Warfaryna – organiczny związek chemiczny, pochodna kumaryny, będąca antagonistą witaminy K. Jest używana w medycynie jako doustny środek przeciwzakrzepowy. Warfaryna hamuje proces tworzenia aktywnej formy witaminy K. Jest związkiem chiralnym, produkt farmaceutyczny jest mieszaniną racemiczną obu enancjomerów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy stosujesz warfarynę, pamiętaj o pewnych ograniczeniach w żywieniu!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 4-hydroksykumaryna, nazwy handlowe Coumadin, Warfin

Wiktionary


warga

1. dolny bądź górny fałd skórny, tworzący wspólnie z drugim fałdem ograniczenie otworu jamy ustnej;
2. część korony niektórych typów kwiatów, występująca w parze;
3. część narządu gębowego owada


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. parzysty fałd skórny ograniczający usta;

 (1.2) bot. część korony niektórych kwiatów

 (1.3) zool. część narządu gębowego owadów

 (1.4) anat. zob. warga sromowa.

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: warg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kobieta w płaszczu zapiętym pod szyję poinformowała później krewnych matematyka, iż już w pozycji leżącej, z powiekami zamkniętymi, wciąż ściskając parasol w kurczowo zaciśniętej dłoni, profesor wyszeptał sinymi wargami słowa, które mogły znaczyć "O, Polsko!" lub "Oj, Polacy!", ale sprawa pozostała nie wyjaśniona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvarɡa, AS: varga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wargacz m., wargaczowate nmos.

:: zgrub. wara ż.

 przym. wargowy, wargaczowaty

 wykrz. wara

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zool. lm. fafle

Wiktionary


wargacki

nazwisko


SJP.pl


wargacz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Melursus|F.A. Meyer|ref=tak., rodzaj południowoazjatyckich ssaków drapieżnych należących do rodziny niedźwiedziowatych;

 (1.2) icht. ryba słonowodna o grubych, wydatnych wargach

Wiktionary

Wargacz ("Melursus") – rodzaj ssaka drapieżnego z podrodziny Ursinae w obrębie rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. warga ż.

 przym. wargowy

Wiktionary


wargaczowate

o cechach wargaczowatych (rodzina ryb)


SJP.pl

Wargaczowate (Labridae) – jedna z najbardziej licznych w gatunki – po babkowatych i pielęgnicowatych – rodzin ryb okoniokształtnych (Perciformes). Obejmuje ponad 500 współcześnie żyjących gatunków bardzo zróżnicowanych morfologicznie i ekologicznie, szeroko rozprzestrzenionych w wodach morskich. W zapisie kopalnym znane są od paleocenu.

Wikipedia


wargaczowaty

o cechach wargaczowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


wargatek

wargatek czyściciel - gatunek ryby z rodziny wargaczowatych


SJP.pl


wargielt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. grzywna za zabicie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvarʲɟɛlt, AS: varʹǵelt

Wiktionary


wargocki

nazwisko


SJP.pl


wargowate

rodzina roślin z rzędu jasnotowców; wargowe, jasnotowate


SJP.pl


wargowce

rząd roślin okrytonasiennych z kladu astrowych; jasnotowce


SJP.pl


wargowe

rodzina roślin z rzędu jasnotowców; jasnotowate, wargowate


SJP.pl


wargowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z kladu astrowych; jasnotowiec


SJP.pl


wargowy

przymiotnik od: warga


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) anat. dotyczący warg, ust

 (1.2) fonet. związany z artykulacją ustami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wargacz mzw., warga ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) labialny

Wiktionary


warhol

[czytaj: łorhol] nazwisko, m.in. Andy Warhol (1928-1987) - artysta amerykański


SJP.pl


warholowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z twórczością Andy'ego Warhola

Wiktionary


wari

1. małpiatka z rodziny lemurów żyjąca na Madagaskarze;
2. gra popularna w Afryce, Azji Płd i Ameryce Łacińskiej; mankala


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Varecia|J.E. Gray|ref=tak., zagrożony wyginięciem ssak z rzędu naczelnych, z rodziny lemurowatych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wari (gra planszowa)
  • Warri – miejscowość w Nigerii
  • Wari (kultura) – kultura w Ameryce Południowej z czasów przedinkaskich
  • Wari-Wula-Wuliagmeni – gmina w Grecji
  • Imperium Tiwanaku-Wari – państwo historycznie w Ameryce Południowej w czasach przedinkaskich
  • Lemur wari – gatunek małpiatki z rodziny lemurowatych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wari są największymi z lemurowatych.

Wiktionary


wariabilistyczny

→ wariabilizm


SJP.pl

Patrz:

wariabilizm

wariabilizm

pogląd filozoficzny, według którego wszystko jest zmienne; teoria zmienności


SJP.pl

Wariabilizm (od łac. "variabilis" zmienny) – pogląd filozoficzny, według którego rzeczywistość jest zmienna; dobrze oddaje to myśl Heraklita z Efezu "wszystko płynie" (gr. παντα ρει, "panta rhei").

Wariabilizm jest poglądem przeciwstawnym do poglądu Parmenidesa z Elei o jedności i stałości bytu, nazywanego "statyzmem" (od gr. "στάσις" – stanie, trwanie).

Wikipedia


wariacik

zdrobnienie od: wariat


SJP.pl


wariacja

1. choroba umysłowa, obłęd, szaleństwo;
2. utwór instrumentalny składający się z kilku odmian podanego tematu muzycznego;
3. w kombinatoryce: dowolny ciąg utworzony z elementów danego zbioru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. utwór ze zmianami tematu, melodii, tempa itp.;

 (1.2) rodzaj obłędu

 (1.3) zmienność, zróżnicowanie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wariacja bez powtórzeń
  • wariacja z powtórzeniami
  • wariacja funkcjonału
  • wariacja (astronomia) – nieregularność ruchu Księżyca
  • wariacja (muzyka)
  • wariacja (językoznawstwo)
  • wariancja
  • wariant

Wikipedia

Wymowa:

IPA: varʲˈjat͡sʲja, AS: varʹi ̯acʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wariacyjność ż.

 przym. wariacyjny

Wiktionary


wariacje

1. choroba umysłowa, obłęd, szaleństwo;
2. utwór instrumentalny składający się z kilku odmian podanego tematu muzycznego;
3. w kombinatoryce: dowolny ciąg utworzony z elementów danego zbioru


SJP.pl

Wariacje, temat z wariacjami – samodzielna forma muzyczna lub część większego utworu instrumentalnego: sonaty, symfonii, koncertu o dość swobodnej budowie. Istotą tej formy są zmiany, jakim podlega temat lub jego motywy. Liczba i rodzaj wariacji zależy od inwencji kompozytora, waha się od kilku do kilkunastu. Temat może być własny, zaczerpnięty z dzieła innego kompozytora lub oparty na motywach z muzyki ludowej.

Wikipedia


wariacki

właściwy wariatowi, odnoszący się do wariata


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) właściwy wariactwu i/lub wariatowi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wariactwo n., wariat m., wariatka ż., wariowanie n., wariatuńcio mos.

 przysł. wariacko

 czas. wariować

Wiktionary


wariacko

przysłówek

 (1.1) w sposób wariacki, szalony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Jechał wariacko, bez pomysłu, a przecież widział, że drogą idą dzieci - mówi Piotr.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: varʲˈjat͡skɔ, AS: varʹi ̯acko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wariat m., wariatka ż., wariatuńcio m., wariowanie n.

 przym. wariacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szaleńczo

Wiktionary


wariactwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. szalone zachowanie, czyn niedorzeczny, sprzeczny ze zdrowym rozsądkiem

 (1.2) pot. cecha wariata, szaleństwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wariat m., wariatka ż., wariowanie n.

 przym. wariacki

 czas. wariować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szaleństwo, wygłup, wybryk

Wiktionary


wariacyjny

dotyczący wariacji


SJP.pl


wariak

transformator lub autotransformator, w którym napięcie wyjściowe można regulować w sposób płynny


SJP.pl


wariancik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od wariant

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie wariant, lecz tylko śmieszny wariancik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wariant m.

Wiktionary


wariancja

miara zmienności, zróżnicowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stat. miara zmienności, odzwierciedlająca zróżnicowanie zbiorowości; jest kwadratem odchylenia standardowego;

Wiktionary

Wariancja – miara zmienności zmiennej losowej będąca wartością oczekiwaną kwadratu różnicy wartości zmiennej losowej X i jej wartości oczekiwanej. W statystyce opisowej obliczana jest jako średnia arytmetyczna kwadratów odchyleń (różnic) poszczególnych wartości cechy od średniej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: varʲˈjãnt͡sʲja, AS: varʹi ̯ãncʹi ̯a

Wiktionary


wariancyjny

→ wariancja


SJP.pl

Patrz:

wariancja

wariant

odmiana; modyfikacja; możliwość; wersja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inne rozwiązanie, opracowanie, inna wersja

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wariant – wyodrębniona odmiana, wersja czegoś
  • wariant (językoznawstwo) – rodzaj elementu językowego
  • wariant (językoznawstwo) – forma systemu językowego
  • wariant stylistyczny języka
  • wariant moskiewski
  • warianty systemu GNU
  • warianty tekstowe Nowego Testamentu
  • wariacja
  • wariancja
  • wariancja fenotypowa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Informatyk przedstawił kilka wariantów nowego oprogramowania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvarʲjãnt, AS: varʹi ̯ãnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wariantowy, wariantywny

 przysł. wariantywnie

 rzecz. wariancik mrz.

Wiktionary


wariantowość

→ wariantowy; wariantywność


SJP.pl


wariantowy

występujący w różnych odmianach, w postaci wariantów; wariantywny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) stanowiący wariant, dotyczący wariantu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wariant m., wariantowość ż.

Wiktionary


wariantywność

→ wariantywny; wariantowość


SJP.pl


wariantywny

występujący w różnych odmianach, w postaci wariantów; wariantowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) stanowiący jeden z możliwych wariantów tej samej rzeczy lub zjawiska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wariant mrz.

 przysł. wariantywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alternatywny

Wiktionary


wariat

potocznie o człowieku chorym psychicznie; potocznie o osobie postępującej nieobliczalnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. człowiek chory psychicznie, obłąkany

 (1.2) pot. ktoś zachowujący się nieodpowiedzialnie, nieobliczalnie, niekonwencjonalnie; nierozważny, zwariowany

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wariat (oryg. Maniac) – amerykański serial telewizyjny
  • Wariat – zbiór opowiadań Huberta Klimko-Dobrzanieckiego
  • Wariat – singel zespołu Strachy na Lachy
  • Wiesław Niewiadomski ps. Wariat – polski przestępca, szaf gangu ząbkowskiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten mężczyzna to wariat, bo dziwnie się zachowuje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvarʲjat, AS: varʹi ̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wariatkowo n., wariowanie n., zwariowanie n., wariatuńcio mos.

:: fż. wariatka ż.

 czas. wariować ndk., zwariować dk.

 przym. wariacki, zwariowany

 przysł. wariacko, na wariata, po wariacku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. czubek, obłąkaniec, szaleniec, świr, świrus

 (1.2) pot. bzik, narwaniec, opętaniec, oszołom, paranoik, pomyleniec, postrzeleniec, szajbus, świr, świrus, zajob; gwara. szplin

Wiktionary


wariatka

→ wariat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kobieta chora psychicznie

 (1.2) pot. kobieta zachowująca się nieobliczalnie, niekonwencjonalnie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wariatka – amerykański film z 1987 w reżyserii Martina Ritta
  • Wariatka – powieść Joanny Jodełki
  • wariat
  • wariatki

Wikipedia

Patrz:

wariat

Przykłady

 (1.1) Powinni zamknąć tę wariatkę, jest niebezpieczna dla innych.

 (1.2) Ale z tej Moniki jest wariatka, zafarbowała włosy na zielono.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: varʲˈjatka, AS: varʹi ̯atka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wariactwo n., wariatkowo n., wariowanie n., zwariowanie n., wariatuńcio mos.

:: fm. wariat m.

 czas. wariować ndk., zwariować dk.

 przym. wariacki, zwariowany

 przysł. wariacko, na wariata, po wariacku

Wiktionary


wariatkowo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. pejor. placówka medyczna dla osób chorych umysłowo

 (1.2) pot. żart. miejsce lub sytuacja, w której wszyscy postępują dziwnie, niezrozumiale

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyscy się martwimy, bo mój brat kolejny raz trafił do wariatkowa.

 (1.2) Oni kompletnie zbzikowali! To nie jest firma, tylko jakieś kompletne wariatkowo!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvarʲjatˈkɔvɔ, AS: varʹi ̯atkovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wariat mos., wariatka ż., wariowanie n., wariatuńcio mos.

 czas. zwariować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czubki, dom wariatów, dom bez klamek, psychiatryk, psychuszka

 (1.2) dom wariatów

Wiktionary


wariator

Wariator – bezstopniowa skrzynia biegów, w której o aktualnym przełożeniu decydują stożkowe koła współpracujące z paskiem lub łańcuchem.

Pierwsze szkice bezstopniowych rozwiązań zmiany przełożenia tworzył Leonardo da Vinci w 1490 roku.

W roku 1958 firma DAF wyprodukowała pierwszy samochód DAF 600 z bezstopniową przekładnią.

Wikipedia


wariatowaty

wariacki; potocznie:
1. właściwy osobie umysłowo lub psychicznie chorej;
2. zachowujący się szalenie, nieodpowiedzialnie; niepoważny, obłędny, obłąkańczy


SJP.pl


wariatuńcia

żartobliwe zdrobnienie od: wariat


SJP.pl


wariatuńcio

żartobliwe zdrobnienie od: wariat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) żart. zdrobn. od: wariat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nasz wujcio wariatuńcio / Lubi przebrać się, żartować i wygłupiać / Wszystkie dzieci go kochają / Przy nim zawsze coś wybucha.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wariat mos., wariatka ż., wariatkowo n., wariowanie n., zwariowanie n.

 czas. wariować ndk., zwariować dk.

 przym. wariacki, zwariowany

 przysł. wariacko, na wariata, po wariacku

Wiktionary


waribasi

para drewnianych pałeczek do jedzenia potraw


SJP.pl


warikap

rodzaj diody


SJP.pl


warikapowy

→ warikap


SJP.pl

Patrz:

warikap

wariofon

przyrząd do wmontowywania dźwięków na taśmę filmową


SJP.pl


wariograf

wykrywacz kłamstw; poligraf


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urządzenie służące do rejestrowania nieświadomych reakcji przesłuchiwanego na zadawane pytania, pomagające wnioskować o jego prawdomówności;

Wiktionary

Wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prokuratura stosuje badanie przy użyciu wariografu w celu wyeliminowania z dużego kręgu podejrzanych pewnej liczby osób.

 (1.1) (…) badania z wariografem (…) nie ujawniły autora przecieku.

 (1.1) Wiem, jak działa wariograf i wiem, że stosunkowo łatwo można oszukać tę maszynę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wariografia ż.

 przym. wariograficzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wykrywacz kłamstw, detektor kłamstw, poligraf

Wiktionary


wariogram

w matematyce: funkcja dwóch zmiennych opisująca zmienność pola losowego dla każdej pary punktów tego pola


SJP.pl


wariolacja

zaniechane szczepienie chorego człowieka zakaźnym materiałem pochodzącym z krost ospowych; wariolizacja


SJP.pl


wariolizacja

zaniechane szczepienie chorego człowieka zakaźnym materiałem pochodzącym z krost ospowych; wariolacja


SJP.pl

Wariolizacja, wariolacja – pochodząca z Chin metoda prewencyjnego zakażania ospą prawdziwą zdrowych ludzi, udokumentowana od XVI w., która rozpowszechniła się głównie w Chinach, Indiach i Turcji. Polegała na przenoszeniu wydzieliny ropnej lekko chorych na zdrowych pacjentów, przede wszystkim dzieci. Była pierwowzorem współczesnych szczepionek ochronnych.

Wikipedia


wariometr

w samolocie: przyrząd wskazujący prędkość wznoszenia się lub opadania


SJP.pl

Wariometr (VSI) (ang. "Vertical Speed Indicator") – przyrząd wskazujący prędkość pionową statku powietrznego, czyli prędkości wznoszenia się lub opadania. Działa na zasadzie pomiaru zmian ciśnienia statycznego. Wariometr może być wyskalowany w m/s, m/min lub ft/min. Obok wysokościomierza i prędkościomierza jeden z podstawowych przyrządów pokładowych wykorzystywanych na wszystkich typach statków powietrznych od lotni i paralotni do samolotów komunikacyjnych.

Wikipedia


wariopleks

w telegrafii: system multipleksowy o zmiennej krotności, zależnej od natężenia ruchu w poszczególnych połączeniach


SJP.pl


wariowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. popadanie w obłęd, chorobę psychiczną

 (1.2) pot. zachowywanie się w sposób szalony, nieobliczalny

 (1.3) pot. przejawianie swoich uczuć, np. miłości, w sposób ekstremalny

 (1.4) pot. zachowywanie się w sposób niepoważny, swobodny, hałaśliwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wariat m., wariatuńcio m., wariatka ż., wariactwo n., wariatkowo n.

 czas. wariować ndk., zwariować dk.

 przym. wariacki, zwariowany, wariatowaty

 przysł. wariacko, na wariata, po wariacku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tracenie zmysłów; pot. bzikowanie, fiksowanie

 (1.4) dokazywanie; pot. bzikowanie, chodzenie na rzęsach

Wiktionary


wariować

potocznie:
1. zachowywać się hałaśliwie, swobodnie albo nieobliczalnie;
2. zapadać na chorobę umysłową


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zwariować)

 (1.1) pot. zapadać na chorobę psychiczną

 (1.2) pot. zachowywać się nieobliczalnie, szalenie, nienormalnie; tracić zmysły

 (1.3) pot. przejawiać uczucia w sposób niepohamowany

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. powariować)

 (2.1) pot. być hałaśliwym w zachowaniu lub zabawie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wariatuńcio mos., wariat mos., wariatka ż., wariactwo n., wariowanie n.

 czas. powariować dk., zwariować dk.

 przym. wariacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fiksować

 (1.2) szaleć, gw. Górny Śląsk dziwoczyć, wyrobiać

 (1.3) przepadać, szaleć

 (2.1) gw. Górny Śląsk wyrobiać

Wiktionary


wark

warczenie, warkotanie, warkot


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wark on Tyne – miejscowość w hrabstwie Northumberland (Anglia)
  • Wark on Tweed – miejscowość w hrabstwie Northumberland (Anglia)

Wikipedia


warka

1. proces wytwarzania piwa;
2. ilość piwa, cukru itp., otrzymywana z jednorazowego warzenia; war


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, niedaleko Grójca;

Wiktionary

– miasto w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Warka. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa radomskiego.

Miasto położone jest na pograniczu Równiny Warszawskiej i Równiny Kozienickiej, a pomiędzy nimi znajduje się Dolina Dolnej Pilicy. Wymienione regiony należą do Niziny Środkowomazowieckiej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvarka, AS: varka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warczanin mos., warczanka ż.

 przym. warecki

Wiktionary


warknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|warknąć.

 (1.2) odgłos wydawany przez zezłoszczonego psa

 (1.3) pot. czyjaś krótka, niegrzeczna odpowiedź

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mormi komunikują się przez syczenia, miauknięcia, mruczenia i warknięcia.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. warczeć ndk., warknąć dk.

 rzecz. warczenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) odburknięcie

Wiktionary


warkocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od warkot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie warkot, lecz tylko cichutki warkocik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warkot m.

Wiktionary


warkocki

nazwisko


SJP.pl


warkocz

1. splot najczęściej z trzech pasm długich włosów;
2. coś, co przypomina taki splot;
3. poetycko: pasmo, smuga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fryzj. splot zazwyczaj z trzech pasm włosów

 (1.2) coś zaplecionego tak jak warkocz (1.1)

 (1.3) poet. coś długiego i wąskiego, wiszącego, ciągnącego się lub płożącego się

 (1.4) astr. strumień gazów i pyłu wydobywający się z komety pod wpływem oddziaływania wiatru słonecznego;

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: warkotać

Wiktionary

Warkocz – uczesanie z trzech (lub więcej) pasm długich, splecionych włosów, zabezpieczone przed rozplataniem (np. wstążką, czasem związaną w kokardę, frotką, itp.). W tradycji europejskiej włosy były splatane w jeden warkocz, noszony z tyłu głowy lub dwa, symetrycznie po bokach głowy – czasem dodatkowo upięte. W kulturach afrykańskich fryzura może składać się z bardzo wielu cienkich warkoczyków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pamiętam Ulę, jak w podstawówce miała warkocz do pasa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvarkɔt͡ʃ, AS: varkoč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. warkoczyk m.

 przym. warkoczowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. lub poet. kosa

 (1.3) pasmo, smuga

 (1.4) ogon

Wiktionary


warkocznica

rodzaj roślin z rodziny szparagowatych; eukomis


SJP.pl

Warkocznica, eukomis ("Eucomis" L'Hér) – rodzaj roślin z rodziny szparagowatych. Obejmuje 12 gatunków. Rośliny te rosną w stanie dzikim w południowej Afryce. Niektóre gatunki, także w Europie Środkowej, uprawiane są jako rośliny ozdobne.

Wikipedia


warkoczowy

→ warkocz


SJP.pl

Patrz:

warkocz

warkoczyk

zdrobnienie od: warkocz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: warkocz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zakolegowałam się z tą dziewczynką z warkoczykami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: varˈkɔt͡ʃɨk, AS: varkočyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warkocz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mysi ogonek

Wiktionary


warkot

dźwięk podobny do warczenia, wydawany przez niektóre maszyny, silniki, przedmioty będące w ruchu; turkot, terkot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dźwięk wydawany przez maszyny, silniki w ruchu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oddalały się od skutej lodem powierzchni Hoth, gdy wstrząsy wtórne wystrzału działa jonowego sprawiały, że przez bazę niosły się warkoty i trzaski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvarkɔt, AS: varkot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warkotliwość ż., warkotanie n., warkocik mrz.

 czas. warczeć, warkotać ndk.

 przym. warkotliwy

 przysł. warkotliwie

Wiktionary


warkotliwiej

stopień wyższy od przysłówka: warkotliwie


SJP.pl


warkotliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest warkotliwe; cecha tych, którzy są warkotliwi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. warkotliwy

 przysł. warkotliwie

 rzecz. warkot mrz.

Wiktionary


warkotliwy

warczący, wydający warkot


SJP.pl


warlikowski

nazwisko


SJP.pl


warlubie

1. wieś w Polsce;
2. osada leśna w Polsce


SJP.pl

Warlubie ( Warlubien, Warlieb) – sołecka wieś kociewska w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, siedziba gminy Warlubie.

Wieś ma charakter małomiasteczkowy. W Warlubiu droga krajowa nr 91 krzyżuje się z drogami wojewódzkimi nr 214, nr 217, 238 i 391. W pobliżu wsi znajduje się węzeł autostrady A1.

Wikipedia


warlubski

przymiotnik od: Warlubie (wieś)


SJP.pl


warm.

skrót

 (1.1) = warmiński

Wiktionary


warmia

kraina historyczna w województwie warmińsko-mazurskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. kraina historyczna w północno-wschodniej Polsce, na wschód od Pasłęki;

Wiktionary

Warmia ( Warmia, Varmia, Ermland, warm. "Warńija", prus. *Wormyan, Wārmi) – kraina historyczna w północno-wschodniej Polsce, stanowiąca część regionu historycznego Prusy. Autonomiczne państwo kościelne istniejące w latach 1243–1772, które w latach 1466–1772 należało do Polski jako księstwo warmińskie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Akcja którejś z tych powieści rozgrywa się w posiadłości krzyżackiej na Warmii.

 (1.1) Na Kurpiach, Podlasiu, Warmii i Mazurach wypiekano w wigilię Nowego Roku lub w święto Trzech Króli figurki zwierząt (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvarmʲja, AS: varmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. warmiński

 rzecz. Warmiak mos., Warmiaczka ż.

Wiktionary


warmiaczka

mieszkanka Warmii (krainy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta pochodząca z Warmii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: varˈmʲjat͡ʃka, AS: varmʹi ̯ačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warmia ż.

:: fm. Warmiak mos.

 przym. warmiński

Wiktionary


warmiak

mieszkaniec Warmii (krainy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek pochodzący z Warmii

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Warmiak – mieszkaniec Warmii
  • Warmiak – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Łyse
  • Warmiak Łukta – klub piłkarski

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvarmʲjak, AS: varmʹi ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warmia ż.

:: fż. Warmiaczka ż.

 przym. warmiński

Wiktionary


warmijski

→ Warmia; warmiński (częściej)


SJP.pl


warmiński

→ Warmia; warmijski (rzadko)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Warmii, związany z Warmią, pochodzący z Warmii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na długo przed ukończeniem fasady kościoła, bo już 15 sierpnia 1693, biskup warmiński Jan Stanisław Zbąski dokonał uroczystej konsekracji kościoła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: varˈmʲĩj̃sʲci, AS: varmʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warmia ż., Warmiaczka ż., Warmiak mos.

Wiktionary


warmińsko-mazurski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geogr. dotyczący regionu obejmującego Warmię i Mazury

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Są chętni do uczestnictwa w targach turystycznych organizowanych w Itzehoe. Oprócz Miasta i Gminy Pasłęk swoje walory zaprezentują gospodarstwa agroturystyczne, Koło Łowieckie Bóbr i Warmińsko-Mazurski Związek Pszczelarzy.

Wiktionary


warmińskość

→ warmiński


SJP.pl

Patrz:

warmiński

warmątowice

Warmątowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Warmuntowitz, 1936-1945 "Niedersteine") – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Strzelce Opolskie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Wikipedia


warna

jednostka podziału społeczeństwa hinduskiego; są 4 warny: bramini, kszatrijowie, wajśjowie, śudrowie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) socjol. klasa społeczna w tradycyjnym indyjskim podziale społecznym, dzieląca się dalej na kasty;

Wiktionary

Warna ( Варна) – miasto w Bułgarii. Stolica obwodu Warna i gminy Warna. Port nad Morzem Czarnym. Jest trzecim pod względem liczby ludności miastem Bułgarii (po Sofii i Płowdiwie). Według danych szacunkowych Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 września 2023 roku miejscowość liczyła 349 298 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyróżniane są cztery warny: kapłanów (bramini), wojowników (kszatrija), chłopów (wajśja), sług (śudra).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvarna, AS: varna

Wiktionary


warnenka

mieszkanka Warny (miasta w Bułgarii)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Warny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warna ż.

:: fm. warneńczyk mos.

 przym. warneński

Wiktionary


warner

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Warner (Warner Bros. Entertainment) – amerykańska wytwórnia filmowa
  • Warner (Warner Music Group) – wytwórnia płytowa
  • Warner – miejscowość w stanie New Hampshire, w hrabstwie Merrimack
  • Warner – jednostka osadnicza w stanie New Hampshire, w hrabstwie Merrimack
  • Warner – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Muskogee
  • Warner – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Brown
  • Warner – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Clark
  • Warner (ang. Warner Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Antrim
  • Warner (ang. Warner Town) – gmina w stanie New Hampshire, w hrabstwie Merrimack
  • Warner (ang. Warner Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Brown
  • Warner (ang. Warner Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Clark

Wikipedia


warneńczyk

mieszkaniec Warny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Warny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warna ż.

:: fż. warnenka ż.

 przym. warneński

Wiktionary


warneński

dotyczący miasta: Warna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Warną, dotyczący Warny, pochodzący z Warny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warna ż., warneńczyk mos., warnenka ż.

Wiktionary


warnice

nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Warnice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Dębno
  • Warnice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Warnice

Wikipedia


warnicki

przymiotnik od: Warnice


SJP.pl


warnik

1. zbiornik, kocioł do podgrzewania wody, ogrzewania różnych cieczy; bojler
2. ogrzewany zbiornik do odparowywania roztworów, stosowany w cukrownictwie i solnictwie
3. ogrzewany zbiornik chłodziarki absorpcyjnej; desorber


SJP.pl

Warnik (do 1945 niem. "Warningshof") – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Kołbaskowo.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie szczecińskim.

Wikipedia


warnikowy

przymiotnik od: warnik


SJP.pl


warnino

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Warnino – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. białogardzkim, w gminie Tychowo
  • Warnino – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Biesiekierz

Wikipedia


warnstorfia

warnstorfia włoskolistna - gatunek mchu z rodziny krzywoszyjowatych


SJP.pl


warogodzina

pozaukładowa jednostka energii elektrycznej biernej


SJP.pl

Warogodzina (oznaczenie: varh lub var·h) – legalna, pozaukładowa jednostka biernej energii elektrycznej.

Wikipedia


waromierz

przyrząd do pomiaru mocy biernej prądu elektrycznego przemiennego


SJP.pl

Waromierz – przyrząd przeznaczony do pomiaru mocy biernej w układach elektrycznych prądu przemiennego o budowie zbliżonej do watomierza, różnica polega na tym iż we wskazaniach uwzględnia on wartość sinusa kąta przesunięcia pomiędzy prądem i napięciem. Jego wskazania wzorcowane są w warach [var]. Wskazania waromierza mogą być zarówno dodatnie (moc bierna o charakterze indukcyjnym) jak i ujemne (moc bierna o charakterze pojemnościowym).

Wikipedia


warowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|warować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. warować ndk.

 rzecz. warownia ż.

Wiktionary


warować

uważać, strzec, wystrzegać się


SJP.pl


warownia

dawna budowla wraz z umocnieniami ziemnymi służąca do celów obronnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. wojsk. obwarowany gród, twierdza otoczona obwarowaniem

 (1.2) przen. miejsce nie do zdobycia

Wiktionary

Wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wojsko schroniło się w warowni na skraju płaskowyżu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warowanie n.

 czas. warować ndk.

 przym. warowny

 wykrz. waruj

Wiktionary


warowniejszy

przestarzały stopień wyższy od przymiotnika: warowny


SJP.pl


warowny

związany z warownią (np. gród warowny, zamek warowny)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) umocniony w celu przetrwania oblężenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po drodze minęliśmy zamek warowny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈrɔvnɨ, AS: varovny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warownia ż., warowność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ufortyfikowany

Wiktionary


warpalice

Warpalice – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Osiek.

Wikipedia


warpechowski

nazwisko


SJP.pl


warrant

część dowodu wydawanego przez przedsiębiorstwo składowe, służąca do ustanowienia zastawu na składowanym towarze


SJP.pl


warren

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Warren – miasto w stanie Nowa Południowa Walia
  • Warren – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Bradley
  • Warren – miejscowość w stanie Connecticut, w hrabstwie Litchfield
  • Warren – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Jo Daviess
  • Warren – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Huntington
  • Warren – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Knox
  • Warren – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Worcester
  • Warren – jednostka osadnicza w stanie Massachusetts, w hrabstwie Worcester
  • Warren – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Macomb
  • Warren – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Marshall
  • Warren – miasto w stanie New Hampshire, w hrabstwie Grafton
  • Warren – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Herkimer

Wikipedia


warro

pisarz i uczony rzymski, 116-27 p.n.e.; Warron


SJP.pl


warroatoza

pasożytnicza choroba pszczół i czerwia; warroza


SJP.pl


warron

pisarz i uczony rzymski, 116-27 p.n.e.; Warro


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gajusz Terencjusz Warron – konsul rzymski
  • Marek Terencjusz Warron – uczony i pisarz rzymski
  • Warron Atacyński (Publius Terentius Varro Atacinus) – poeta rzymski

Wikipedia


warroza

pasożytnicza choroba pszczół i czerwia; warroatoza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pszcz. wet. choroba pszczół wywoływana przez roztocz nazwa systematyczna|Varroa destructor|ref=tak. (dręcz pszczeli);

Wiktionary

Warroza ("Varroasis apium") – choroba wywoływana przez roztocze "Varroa destructor" (dręcz pszczeli), rozwijające się na czerwiu i dorosłych osobnikach pszczół miodnych.

Samice roztoczy żywią się hemolimfą (prawdopodobnie jednak preferują ciało tłuszczowe) zaatakowanych owadów. Cykl rozwojowy trwa 9-10 dni. Po tym czasie samica roztocza składa w zasklepionych komórkach z czerwiem od 3 do 6 jaj, z których wykluwa się około 2/3 samic i 1/3 samców.

Wikipedia


wars

wagon restauracyjny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kolej. turyst. wagon restauracyjny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • FSO Wars – prototyp samochodu FSO
  • Henryk Wars – polski kompozytor
  • Wars – przedsiębiorstwo obsługujące wagony sypialne i gastronomiczne
  • Wars – postać z legendy o założeniu Warszawy
  • Wars – marka polskich kosmetyków
  • Wars – rzeczny statek pasażerski obsługujący rejsy turystyczne po Wiśle w Warszawie, obecnie tramwaj wodny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedyś w warsie spotkaliśmy Niemena.

 (1.1) Nie poszedłbyś do warsu kupić mi jakiegoś pączka?

Wiktionary


warsewicz

nazwisko


SJP.pl


warsiński

nazwisko


SJP.pl


warski

nazwisko


SJP.pl


warsta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. zob. warstwa. (tylko w znaczeniu: „każda z części materii wyraźnie wyodrębniających się w postaci równoległych płaszczyzn”)

Wiktionary


warstat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. (także gw-pl|Górny Śląsk.) zob. warsztat.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dam pracę w warstacie samochodowym dla pomocnika.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk werksztela, norychta

Wiktionary


warstewka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: warstwa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: varˈstɛfka, AS: varstefka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warstwa ż., warstwica ż., warstwownica ż., warstwowanie n., rozwarstwianie n.

 przym. warstwowy

 przysł. warstwowo

Wiktionary


warstewkowanie

rzadko: warstewkować się - o ławicy (warstwie skalnej): różnicować się na warstwy milimetrowej grubości


SJP.pl


warstewkować

rzadko: warstewkować się - o ławicy (warstwie skalnej): różnicować się na warstwy milimetrowej grubości


SJP.pl


warstwa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) każda z części materii wyraźnie wyodrębniających się w postaci równoległych płaszczyzn

 (1.2) grupa społeczna wyróżniona ze względu na pewną hierarchię;

 (1.3) geol. forma występowania skał osadowych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • warstwa – w geologii,
  • warstwa – element protokołu komunikacyjnego,
  • warstwa społeczna
  • warstwa – inna nazwa klasy abstrakcji,
  • warstwa – w teorii grup,
  • warstwa – w algebrze liniowej.
  • wiele innych haseł rozpoczynających się od warstwa, warstwy itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To właśnie ta warstwa nawiązuje i zrywa połączenia między komputerami oraz zapewnia pewność transmisji i przesyłu danych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvarstfa, AS: varstfa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warstwica ż., warstwownica ż., warstwowanie n., rozwarstwienie n., rozwarstwianie n.

:: zdrobn. warstewka ż.

 czas. rozwarstwić dk., rozwarstwiać ndk.

 przym. warstwowy

 przysł. warstwowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) klasa, stan

Wiktionary


warstwiak

rodzaj grzybów z rodziny próchnilcowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • warstwiak (Daldinia) – rodzaj grzybów z rodziny Hypoxylaceae
  • warstwiak, acerwulus – skupienie strzępek grzybów wytwarzające konidia

Wikipedia


warstwiakowce

rząd grzybów z typu workowców


SJP.pl


warstwiakowiec

przedstawiciel rzędu grzybów z typu workowców


SJP.pl


warstwica

linia łącząca na mapie punkty o jednakowej wysokości względem przyjętego poziomu odniesienia; poziomica; izohipsa


SJP.pl

Wa

Wikipedia


warstwicowy

przymiotnik od: warstwica


SJP.pl


warstwomierz

przyrząd używany do mierzenia za pomocą sznura murarskiego poziomów poszczególnych warstw wykonywanego muru


SJP.pl


warstwowanie

Warstwowanie – cecha skał osadowych polegająca na występowaniu w nich warstw.

Rozróżnia się skały warstwowane i nie warstwowane. W skałach warstwowanych wyróżnia się liczne rodzaje warstwowania, powstające w wyniku rozmaitych procesów sedymentacji i zależnych od składu mineralnego skały i warunków sedymentacji. Termin "warstwowanie" może być stosowane jako synonim pojęcia "struktura sedymentacyjna".

Wikipedia


warstwownica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. element kotła rusztowego regulujący wysokość warstwy dostarczanego do kotła paliwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten potencjometr służy do regulacji wysokości warstwownicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvarstfɔvʲˈɲit͡sa, AS: varstfovʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warstewka ż., warstwa ż.

Wiktionary


warstwownik

przyrząd murarski do mierzenia poziomów poszczególnych warstw muru i wyznaczania pionowego kierunku krawędzi narożnej; warstwomierz


SJP.pl


warstwowo

przysłówek

 (1.1) warstwami, jedna na drugiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warstewka ż., warstwa ż., warstwowość ż.

 przym. warstwowy

Wiktionary


warstwowość

1. cecha czegoś, co składa się z warstw;
2. w geologii: cecha czegoś, co jest powiązane z budową skał


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest warstwowe; cecha tych

Wiktionary

Powiązane:

 przym. warstwowy

 przysł. warstwowo

Wiktionary


warstwowy

przymiotnik od: warstwa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) złożony z warstw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zachował się autentyczny układ warstwowy przedmiotu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: varˈstfɔvɨ, AS: varstfovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. warstwowo

 rzecz. warstewka ż., warstwa ż., rozwarstwianie n., warstwowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lamellarny, blaszkowy

Wiktionary


warsz.

skrót od: warszawski


SJP.pl


warszawa

marka samochodów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mot. polski samochód marki Warszawa;

Wiktionary

}|

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wsiadł do swojej warszawy i odjechał w siną dal, żegnany tęskniącymi spojrzeniami zakochanych dziewcząt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: varˈʃava, AS: varšava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warszawa ż., warszawiak mos., warszawianka ż., warszawka ż., warszawianin mos.

 przym. warszawski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. warszawka, garbuska

Wiktionary


warszawiaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od warszawiak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warszawiak m.

Wiktionary


warszawiaczka

potocznie: warszawianka (mieszkanka Warszawy)


SJP.pl


warszawiak

potocznie: warszawianin (mieszkaniec Warszawy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. mieszkaniec Warszawy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: varˈʃavʲjak, AS: varšavʹi ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warszawa ż., warszawa ż., warszawianin m., warszawka ż.

:: zdrobn. warszawiaczek m.

:: fż. warszawianka

 przym. warszawski, podwarszawski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warszawianin; pogard. pejor. krawaciarz

Wiktionary


warszawianin

mieszkaniec Warszawy; Warszawiak (potocznie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Warszawy

 (1.2) osoba pochodząca z Warszawy, urodzona w Warszawie

 (1.3) przest. pot. mieszkaniec Warszawy nieurodzony i niewychowany w tym mieście, niemający rodziców z Warszawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) On mnie, uważa pan, warszawskiego rodaka, będzie uczył, jak mam jechać na plac Konstytucji. To, panie, przybysz, żłób z prowincji, co parę lat tu u nas mieszka. To nie warszawiak, to warszawianin!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvarʃaˈvʲjä̃ɲĩn, AS: varšavʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warszawa ż., warszawka ż., warszawa ż., warszawiak m.

:: fż. warszawianka

 przym. warszawski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) pot. warszawiak

Wiktionary


warszawianka

1. roślina z rodziny złożonych, hodowana jako roślina ozdobna w parkach i ogrodach; kosmea, ponętka, onętek, kosmos;
2. rodzaj bułki;
3. w środowisku przestępczym: bimber;
4. potocznie: sportsmenka grająca w drużynie z Warszawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Warszawy

 (1.2) kobieta pochodząca z Warszawy, urodzona w Warszawie

 (1.3) pot. nazwa systematyczna|Cosmos bipinnatus|Cav.|ref=tak., gatunek rośliny z rodziny astrowatych;

 (1.4) pot. roślina z gatunku warszawianka (1.3)

 (1.5) środ. przestępcze bimber

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Warszawianka – dziennik wydawany w latach 1924–1928
  • Warszawianka – nieregularnik wydawany przez PPS w latach 1988–1990
  • Warszawianka – klub sportowy, założony w 1921 na warszawskim Mokotowie
  • Warszawianka – kompania NSZ zgrupowania „Chrobry II” (powstanie warszawskie)
  • Warszawianka – nazwa okrętów typu Kilo w czasie budowy
  • Warszawianka 1831 roku – pieśń „Oto dziś dzień krwi i chwały...”
  • Warszawianka 1905 – pieśń „Śmiało podnieśmy sztandar nasz w górę...”
  • Warszawianka – pisarski dramat Stanisława Wyspiańskiego
  • Warszawianka – płyta zespołu Vennaskond
  • Warszawianka – potoczna nazwa rośliny ozdobnej: Kosmos podwójnie pierzasty
  • Warszawianka – część wsi Mniszków, w Polsce, w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Mniszków
  • Warszawianka – wieś w Polsce, woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Lesznowola

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) W wielu krajach świata warszawianka uprawiana jest jako roślina ozdobna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvarʃaˈvʲjãnka, AS: varšavʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warszawa ż., warszawa ż., warszawka ż., warszawiak mos.

:: fm. warszawianin mos.

 przym. warszawski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) kosmos, kosmos podwójnie pierzasty, onętek, ponętka

Wiktionary


warszawista

ironiczna nazwa nadana warszawiakom przez mieszkańców innych miast, w szczególności Krakowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) znawca Warszawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oprowadzał nas jakiś warszawista z Muranowa.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. warszawski

 rzecz. Warszawa ż.

:: fż. warszawistka ż.

Wiktionary


warszawistka

→ warszawista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) znawczyni Warszawy

Wiktionary

Patrz:

warszawista

Przykłady

 (1.1) Oprowadzała nas jakaś warszawistka z Muranowa.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. warszawski

 rzecz. Warszawa ż.

:: fm. warszawista m.

Wiktionary


warszawka

z niechęcią o mieszkańcach Warszawy; Warszawka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) iron. wpływowa grupa osób związanych z Warszawą, elita towarzyska i opiniotwórcza Warszawy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Warszawka – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Skrwilno
  • Warszawka – część wsi Stare Chojno w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Siedliszcze
  • Warszawka – część wsi Dubeczno w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Hańsk
  • Warszawka – część wsi Smardzowice w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Skała
  • Warszawka – część wsi Ostrownica-Kolonia w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Kazanów
  • Warszawka – część wsi Bukowno w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Olsztyn
  • Warszawka – kolonia wsi Łysaków Drugi w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Jędrzejów
  • Warszawka – część wsi Dziurów w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Brody
  • Warszawka – dawna nazwa wsi Warszewka w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Drobin
  • Warszawka (błr. i ros. Варшавка) – wieś w rejonie puchowickim obwodu mińskiego, około 1,5 km na południowy zachód od Rudzieńska.
  • Warszawka (ros. i baszk. Варшавка) – osada w Baszkirii
  • Warszawka (ros. Варшавка) – wieś w obwodzie czelabińskim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Warszawka ż., Warszawa ż., warszawiak m., warszawianka ż., warszawa ż., warszawianin mos., varsaviana nmos.

 przym. warszawski

Wiktionary


warszawocentryzm

nadmierne skupianie uwagi i środków na Warszawie, kosztem innych regionów kraju


SJP.pl


warszawowski

dawniej: związany z samochodem marki Warszawa


SJP.pl


warszawski

→ Warszawa (miasto), → Warszawskie (region)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Warszawą, pochodzący z Warszawy

przymiotnik jakościowy

 (2.1) właściwy Warszawie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Abraszę poznałem w Paryżu, kiedy mieszkałem w Dzielnicy Łacińskiej po zerwaniu z rządem warszawskim, a więc w 1952 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: varˈʃafsʲci, AS: varšafsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warszawistka ż., warszawista mos., Warszawa ż., warszawa ż., warszawka ż., warszawianin m., warszawiak m., warszawianka ż., warszawskość ż., varsaviana nmos.

Wiktionary


warszawskie

→ Warszawa (miasto), → Warszawskie (region)


SJP.pl

Warszawskie (zwane również: Śródmieście Warszawskie, Warszawskie Przedmieście) – dawna XVIII dzielnica katastralna, część Prądnika Czerwonego w Krakowie, umiejscowiona wzdłuż "Traktu Warszawskiego" (obecnie: al. 29 Listopada). Wchodzi w skład Dzielnicy I Stare Miasto, Dzielnicy II Grzegórzki i Dzielnicy III Prądnik Czerwony.

Wikipedia


warszawskość

1. zespół cech charakterystycznych dla Warszawy lub mieszkańców Warszawy;
2. pochodzenie z Warszawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co warszawskie, typowe dla Warszawy lub jej mieszkańców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na warszawskość dzieła Prusa nie można patrzeć, jak to się niekiedy robi, z punktu widzenia opisu regionu..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warszawa ż., warszawiak mos., warszawianka ż.

 przym. warszawski

Wiktionary


warszewice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Warszewice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Łubianka
  • Warszewice – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Stryków

Wikipedia


warszewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Warszewo – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Młynary
  • Warszewo – część Szczecina
  • RSN Warszewo

Wikipedia


warszewski

nazwisko


SJP.pl


warszkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Warszkowo – wieś w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Wejherowo
  • Warszkowo – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Sławno
  • Warszkowo-Kolonia

Wikipedia


warszkówko

Warszkówko (niem.: "Neu Warschow") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Sławno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia


warszowice

Warszowice (niem. "Warschowitz") – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie pszczyńskim, w gminie Pawłowice. Powierzchnia sołectwa wynosi 14,82 km², a liczba ludności w 2024 roku wynosiła 2079, co daje gęstość zaludnienia równą 140,2 os./km².

Wikipedia


warsztacik

zdrobnienie od: warsztat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od warsztat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie warsztat, lecz tylko mały warsztacik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warsztat m., warsztaty nmos.

Wiktionary


warsztat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rzem. stół z kompletem narzędzi do wykonania określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej

 (1.2) rzem. pomieszczenie z kompletem narzędzi do wykonanie określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej

 (1.3) mot. rzem. firma zajmująca się usługami mechanicznymi, rzemieślniczymi, naprawczymi

 (1.4) książk. ogół metod stosowanych przez kogoś w pracy, zwłaszcza twórczej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • w technice:
    • warsztat – stół roboczy (zwykle do pracy rzemieślniczej) z narzędziami i urządzeniami (warsztat pracy), również samo urządzenie, np. warsztat tkacki
    • warsztat – pomieszczenie przeznaczone do wykonywania pracy o charakterze wytwórczym lub usługowym z niezbędnym wyposażeniem
    • ruchomy warsztat naprawczy – warsztat mechaniczny zainstalowany na pojeździe
    • warsztat mokry – w przemyśle skórzanym oddział, w którym skóry poddaje się operacjom rozmaczania, wapnienia, odwapniania i obróbce mechanicznej
  • w sztuce:
    • warsztat – charakterystyczny dla twórcy zespół metod i środków wyrazu stosowanych w pracy artystycznej lub naukowej
  • Warsztaty Terapii Zajęciowej

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W warsztacie obowiązkowe jest noszenie obuwia ochronnego z antystatyczną podeszwą.

 (1.3) Oddałem samochód do warsztatu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvarʃtat, AS: varštat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warsztaty nmos., warsztatowiec m.

:: zdrobn. warsztacik m.

 przym. warsztatowy

 przysł. warsztatowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-4) daw. war. warstat

 (1.2) gw. Górny Śląsk norychta, warstat, werksztela; daw. gwara. majsternia

Wiktionary


warsztatowe

przymiotnik od: warsztat


SJP.pl


warsztatowicz

uczestnik warsztatów


SJP.pl


warsztatowiczka

uczestniczka warsztatów


SJP.pl


warsztatowiec

pracownik w warsztacie


SJP.pl


warsztatowy

przymiotnik od: warsztat


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący warsztatu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warsztat m., warsztaty nmos.

Wiktionary


warsztaty

1. zajęcia praktyczne, doskonalące jakąś umiejętność techniczną;
2. kurs jakichś umiejętności, zwykle artystycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) eduk. zajęcia praktyczne z określonej dziedziny, najczęściej sztuki, których uczestnicy nabywają umiejętności w sposób aktywny

 (1.2) eduk. zajęcia związane z nauką zawodu prowadzone w szkołach zawodowych (branżowych) i technikach

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: warsztat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas konferencji odbędą się wykłady i warsztaty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warsztat m., warsztacik m., warsztatowiec m., warsztatówka ż.

 przym. warsztatowy

 przysł. warsztatowo

Wiktionary


warszyce

Warszyce – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Zgierz.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 702.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa łódzkiego.

Wikipedia


warszyn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Warszyn – osada leśna w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Brusy
  • Warszyn – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Dolice

Wikipedia


warszówek

Warszówek – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie starachowickim, w gminie Pawłów. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie kieleckim.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 756.

Wikipedia


wart

tylko w funkcji orzecznika:
1. kosztujący, mający wartość;
2. zasługujący na coś, godzien czegoś


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posiadający pewną wartość

 (1.2) mający określoną cenę

 (1.3) zasługujący na coś, na kogoś

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D. lm. od: warta

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wart – dzielnica Altensteigu
  • Wart-Wiininge – szwajcarska nazwa gminy Warth-Weiningen
  • Azariah Wart – amerykański polityk
  • Isaac Van Wart – amerykański żołnierz
  • Hohe Wart
  • Warth

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) To jest warte 20 złotych.

 (1.3) Zośka jest grzechu warta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vart, AS: vart

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wartość ż., wartościowość ż., wartościowanie n.

 czas. warto, wartościować ndk.

 przym. warty

 partyk. warto

Wiktionary


warta

1. jedna lub więcej osób, zwykle uzbrojonych, pełniących służbę polegającą na pilnowaniu czegoś lub kogoś; straż, posterunek;
2. pilnowanie, pełnienie straży


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) straż pełniona przez jedną lub kilka osób;

 (1.2) grupa ludzi – przeważnie uzbrojonych – mająca za zadanie pilnować kogoś lub czegoś;

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. lp. od: wart

Wiktionary

Warta ( Warthe) – trzecia pod względem długości rzeka Polski, druga w pełni w jej granicach; główny, prawy dopływ Odry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Strażnik pełnił wartę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvarta, AS: varta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wartownik mos., wartowniczka ż., wartowanie n., wartownia ż.

 przym. wartowniczy

 przysł. wartowniczo

 czas. wartować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) straż, pilnowanie, strzeżenie, wartowanie; stpol. lwów|wacha.

 (1.2) posterunek, straż

Wiktionary


wartak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jarosław Wartak – polski polityk, nauczyciel, poseł na Sejm
  • Jerzy Wartak – polski górnik, działacz opozycji w okresie PRL

Wikipedia


wartanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wartać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wartać ndk.

Wiktionary


wartać

regionalnie: mieć jakąś wartość, zasługiwać na coś; nieosobowa forma "wartało" używana była dawniej w znaczeniu: "warto było"


SJP.pl

czasownik

 (1.1) reg. mieć wartość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wartanie n.

Wiktionary


wartburg

marka samochodów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wartburg – powiat w kraju związkowym Turyngia
  • Wartburg – miasto w stanie Tennessee, w hrabstwie Morgan
  • Wartburg – samochód osobowy produkowany w Eisenach
  • Wartburg – zamek koło Eisenach, miejsce ukrywania się Lutra
  • IFA Wartburg – szwedzki zespół muzyczny
  • Warburg
  • Wartberg

Wikipedia


wartki

szybko płynący; prędki; rwący


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) szybko płynący

 (1.2) szybko się toczący

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prąd był wartki, woda głęboka, a prom wielki, ciężki i niezgrabny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvartʲci, AS: vartʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wartkość ż.

 przysł. wartko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szybki, prędki, bystry, rwący

 (1.2) żywy

Wiktionary


wartko

przysłówek

 (1.1) w sposób wartki, szybki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tony zatrzymał konia nad brzegiem wartko płynącego strumienia.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wartki

 rzecz. wartkość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szybko, prędko

Wiktionary


wartkowice

wieś w Polsce


SJP.pl

Wartkowice – wieś w Polsce leży nad Nerem w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, siedziba gminy Wartkowice, w odległości 10 km na północ od Poddębic.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

W pobliżu miejscowości znajduje się węzeł Wartkowice umożliwiający zjazd z autostrady A2 na drogę wojewódzką nr 703 w kierunku na Poddębice i Łęczycę.

Wikipedia


wartkowicki

przymiotnik od: Wartkowice


SJP.pl


wartkowo

Wa

Wikipedia


wartkość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha czegoś, co szybko płynie lub toczy się

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wartki

 przysł. wartko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bystrość, chyżość, prędkość, szybkość

Wiktionary


warto

w funkcji czasownika modalnego: jest sens, cel, korzyść w zrobieniu czegoś; opłaci się, należałoby, trzeba


SJP.pl

czasownik niewłaściwy

 (1.1) dobrze byłoby, gdyby coś się stało; trzeba (słowo mniej naciskające)

 (1.2) coś opłaca się zrobić

 (1.3) powinno się, wypada

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naprawdę warto by pójść na ten spektakl.

 (1.2) On twierdzi, że teraz warto będzie inwestować w złoto.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvartɔ, AS: varto

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wart

Wiktionary


wartogłowie

dawniej: człowiek lekkomyślny, nierozsądny, nieracjonalny; postrzeleniec, trzpiot, lekkoduch, narwaniec


SJP.pl


wartogłów

dawniej: człowiek lekkomyślny, nierozsądny, nieracjonalny; postrzeleniec, trzpiot, lekkoduch, narwaniec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. pejor. osoba uważana za niepoważną i lekkomyślną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był uczniem pojętnym, ale nieposkromionym. Gdy na statku szkolnym "Lwów", na którym odbywał ćwiczebny rejs, zawitał w rok później do Brazylii, gołowąsy wartogłów, wciąż owładnięty chłopięcymi mrzonkami, uległ czarowi domniemanego raju i popełnił romantyczną dezercję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wartogłowie n.

 przym. wartogłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. wartogłowiec; lekkoduch, letkiewicz, luzak, świszczypała, trzpiot, szałaput, szaławiła, sowizdrzał, wietrznik, postrzeleniec; książk. bon viveur, bonwiwer, bon vivant

Wiktionary


wartować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) pot. pełnić wartę

 (1.2) daw. lub gwara. mieć określoną wartość

czasownik przechodni niedokonany (dk. przewartować)

 (2.1) daw. zob. wertować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żołnierz niemiecki wartujący w bramie przynaglał wychodzących do pośpiechu.

 (1.2) Jako spadek po sobie rzezimieszek przeznaczał dla swego brata i siostry kosztowności ukryte u pewnego passera, a wartujące około 1000 rs..

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. warta ż., wartownia ż., wartowniczka ż., wartownik m.

:: czas. przewartować dk.

:: przym. wartowniczy, wartowy

 (1.2)

:: rzecz. wartość ż.

:: czas. warto

:: przym. wart

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kosztować

Wiktionary


wartowice

Wartowice (nazwa oboczna: Wartówka, niem. "Neu Warthau"; pol. alt. "Nowa Warta") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, w gminie Warta Bolesławiecka, na Pogórzu Kaczawskim w Sudetach.

Wikipedia


wartownia

pomieszczenie dla wartowników; strażnica; posterunek wartowniczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pomieszczenie dla wartowników

Wiktionary

Wartownia – specjalnie przygotowany i wyposażony budynek (wydzielone pomieszczenia), przeznaczony dla warty pełniącej służbę. Według procedur przyjętych w Wojsku Polskim wartownia powinna składać się z następujących pomieszczeń:

Jeżeli w skład warty wchodzą psy wartownicze, w wartowni powinno być dodatkowo zorganizowane pomieszczenie dla psa służbowego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: varˈtɔvʲɲa, AS: vartovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warta, wartownik, wartowniczka

 przym. wartowniczy

 czas. wartować

Wiktionary


wartowniczka

kobieta pełniąca straż, pilnująca czegoś


SJP.pl


wartowniczy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wojsk. dotyczący warty, wartownika lub jego służby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otrzymałem pana odwołanie w sprawie odmowy majora Derlina dotyczącej prośby o przydzielenie służby wartowniczej na stanowisku Baza Echo 3-T-8.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wartownik mos., wartownia ż., warta ż.

Wiktionary


wartownik

strażnik cywilny lub wojskowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto służbowo pilnuje, ubezpiecza jakiś obiekt

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wartownik – osoba pilnująca danego obiektu
  • wartownik – żołnierz pełniący służbę wartowniczą
  • wartownik – obiekt oznaczający koniec struktury danych
  • wartownik – stopień w Straży Przemysłowej w PRL

Wikipedia

Wymowa:

IPA: varˈtɔvʲɲik, AS: vartovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warta ż., wartownia ż., wartowanie n.

:: fż. wartowniczka ż.

 czas. wartować ndk.

 przym. wartowniczy

 przysł. wartowniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stróż, szyldwach

Wiktionary


wartościotwórczy

wpływający na powstawanie wartości


SJP.pl


wartościowiej

stopień wyższy od przysłówka: wartościowo


SJP.pl


wartościowościowy

dotyczący wartościowości


SJP.pl


wartościowość

liczba wiązań, które może utworzyć atom danego pierwiastka przy łączeniu się z innymi atomami


SJP.pl

Wa

Wikipedia


wartościowszy

stopień wyższy od przymiotnika: wartościowy


SJP.pl


wartościowy

dotyczący wartości


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o wysokiej wartości materialnej

 (1.2) o dobrej jakości, na wysokim poziomie

 (1.3) o wielu zaletach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvartɔɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: vartośćovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wartość ż., wartościowanie n., wartościowość ż.

 czas. wartościować

 przysł. wartościowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1) cenny, drogocenny

Wiktionary


wartość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) określony stan danej cechy, wymiar cechy; znaczenie; to, ile coś jest warte z jakiejś przyczyny

 (1.2) kwota pieniędzy, jaką wart jest jakiś przedmiot lub usługa

 (1.3) zwykle lm. zasada moralna, przekonanie

 (1.4) fiz. mat. liczba wyrażająca daną wielkość fizyczną lub będąca wynikiem wyrażenia matematycznego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wartość wielkości fizycznej, miara
  • wartość w sensie filozoficznym – podstawowa kategoria i przedmiot aksjologii, pojęcie filozoficzne
    • wartości autoteliczne
    • wartości instrumentalne
  • wartość opałowa – w termodynamice
  • wartość logiczna w logice
  • wartość w matematyce:
    • wartość bezwzględna
    • wartość własna
    • wartość oczekiwana w rachunku prawdopodobieństwa
  • wartość w ekonomii:
    • wartość brutto / wartość netto

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za jakiś czas te zdjęcia będą miały wartość historyczną.

 (1.2) Wystawimy fakturę na wartość 1500 złotych.

 (1.2) Banknot o wartości 50 złotych

 (1.3) Angela Merkel chce odwołania do wartości chrześcijańskich w projekcie unijnej konstytucji.

 (1.3) Żyję zgodnie z wartościami Chrystusa.

 (1.4) Pi ma wartość stałą.

 (1.4) Znajdź trójmian kwadratowy wiedząc, że x=1 przybiera wartość 0.

 (1.4) Wykres przedstawia różnicę między wartością obliczoną a wartością zmierzoną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvartɔɕt͡ɕ, AS: vartość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. warty, wartościowy, wart

 czas. wartościować

 rzecz. przewartościowanie n., wartościowość

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) cena, koszt, kurs

Wiktionary


warty

przymiotnik

 (1.1) wart

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D. lp. oraz M. i B. lm. od: warta

Wiktionary

Warty – duża, południowa dzielnica Zawiercia, w większości zajęta przez obszar CMC Zawiercie (dawnej Huty Zawiercie), która jest w całości w niej położona. Zabudowa jest zróżnicowana - od niskich, czteropiętrowych bloków przy granicy z Centrum przez zabytkowe kamienice mieszkalne (familoki) do zabudowy jednorodzinnej. Na Wartach znajduje się staw, który w sezonie wędkarskim jest popularnym łowiskiem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvartɨ, AS: varty

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wart

 rzecz. wartość ż.

Wiktionary


waruga

1. gatunek dużego ptaka z rzędu wiosłonogich;
2. w żeglarstwie: warta pełniona przez marynarzy na statku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Scopus umbretta|ref=tak., duży, brązowy ptak afrykański z wydatnym czubem z tyłu głowy;

Wiktionary

Waruga ("Scopus umbretta") – gatunek dużego ptaka z rodziny warug (Scopidae), której jest jedynym przedstawicielem. Występuje w Afryce Subsaharyjskiej, na Madagaskarze i w południowo-zachodniej części Półwyspu Arabskiego. Niezagrożona wyginięciem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vaˈruɡa, AS: varuga

Wiktionary


warugowate

rodzina ptaków z rzędu brodzących występujących w południowo-zachodniej Arabii, Afryce i na Madagaskarze; należy do niej jeden rodzaj z jednym gatunkiem - warugą; warugi


SJP.pl


warugowaty

o cechach warugowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


waruj

wykrzyknik

 (1.1) komenda dla psa, aby ten przywarł do ziemi w pozycji oczekującej

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp., rozk. od: warować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bobik, waruj!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvaruj, AS: varui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warownia ż.

Wiktionary


waruna

indyjskie bóstwo


SJP.pl

Waruna (dewanagari वरुण) – hinduistyczny bóg nieba i wód.

Wikipedia


waruneczek

zdrobnienie od: warunek


SJP.pl


warunek

1. to, od czego uzależnione jest istnienie czegoś innego;
2. stawiane przy zawieraniu jakiejś umowy wymaganie, zastrzeżenie; wymóg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ograniczenie, bez którego coś nie jest możliwe

 (1.2) (tylko w liczbie mnogiej) sytuacja

 (1.3) (tylko w liczbie mnogiej) cechy fizyczne osoby, cechy charakteru lub jej doświadczenie

 (1.4) gwara studencka zaliczenie warunkowe roku

 (1.5) gwara studencka egzamin zaliczający rok

 (1.6) w nauce poziom zmiennej niezależnej

Wiktionary

Wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kupię ci tę zabawkę pod jednym warunkiem: będziesz grzeczny przez cały następny tydzień!

 (1.2) Dzisiaj na drogach były niesprzyjające warunki.

 (1.3) Mimo słabych warunków fizycznych został mistrzem olimpijskim w pływaniu.

 (1.4) Myślałem, że wyrzucą mnie ze studiów, a skończyło się na warunku.

 (1.5) Nie mogę pojechać z wami, mam warunek w przyszłym tygodniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈrũnɛk, AS: varũnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warunkowicz m., warunkowanie n., uwarunkowanie n., warunki nmos.

 czas. warunkować, uwarunkować, uwarunkowywać

 przym. warunkowy, uwarunkowany

 przysł. warunkowo

Wiktionary


warunki

1. sytuacja mająca wpływ na rozwój czegoś; okoliczności, w których coś się odbywa, żyje, pracuje itp.;
2. cechy składające się na bycie kimś, lub czymś; cechy konieczne do wykonywania czegoś, np. mieć warunki do bycia przywódcą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) stan rzeczy

 (1.2) zespół cech potrzebnych do czego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W warunkach epidemicznych altruistyczne postawy mają szczególne znaczenie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warunek mrz.

 czas. warunkować ndk.

 przym. warunkowy

 przysł. warunkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okoliczności, położenie, sytuacja

 (1.2) możliwości, predyspozycje, zdolności

Wiktionary


warunkować

czasownik przechodni niedokonany (dk. uwarunkować)

 (1.1) stanowić warunek czego; wpływać na przebieg

 (1.2) modyfikować zachowanie

 (1.3) stawiać jako warunek

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Formacje trawiaste dzieli się na strefowe lub azonalne odpowiednio do rozmieszczenia czynników warunkujących ich występowanie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warunek mrz., warunki nmos., warunkowanie n.

 czas. uwarunkowywać ndk., uwarunkować dk.

 przym. warunkowy

 przysł. warunkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) determinować, uwarunkowywać

Wiktionary


warunkowe

przymiotnik od: warunek


SJP.pl


warunkowicz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stud. osoba, która otrzymała warunkowe zaliczenie z jakiegoś przedmiotu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już w ramach wszelkich wyjaśnień: jest to wcześniejszy termin egzaminu dla warunkowiczów (tylko i wyłącznie) i nie jest obowiązkowy!.

 (1.1) Pracy nie widziałem jeszcze, jednak ze znajomymi mamy przypuszczenie, że ze względu na bycie warunkowiczem zostaliśmy ocenieni zupełnie inaczej, niż ludzie studiujący dopiero pierwszy rok.

 (1.1) Warunkowicz, który ponownie nie dał sobie rady mógł – jak dotąd – wyratować się przechodząc na tzw. ITS – Indywidualny Tok Studiów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvarũŋˈkɔvʲit͡ʃ, AS: varũŋkovʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warunek mrz.

 przym. warunkowy

 przysł. warunkowo

Wiktionary


warunkowo

przysłówek sposobu

 (1.1) w zależności od warunków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warunek m., warunkowicz m., warunki nmos., warunkowość ż.

 czas. warunkować

 przym. warunkowy

Wiktionary


warunkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest warunkowe; cecha tych, którzy są warunkowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. warunkowy

 przysł. warunkowo

Wiktionary


warunkowy

przymiotnik od: warunek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od: warunek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sąd odwołuje warunkowe zwolnienie, jeżeli zwolniony w okresie próby popełnił podobne przestępstwo umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvarũŋˈkɔvɨ, AS: varũŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warunek m., warunkowicz m., warunki nmos., warunkowość ż.

 czas. warunkować

 przysł. warunkowo

Wiktionary


warwa

dwudzielna warstewka osadów odłożona w ciągu roku w jeziorach polodowcowych


SJP.pl

Warwa – dwie naprzemianległe warstwy osadów: ciemna i jasna.

Powstawały w jeziorach zastoiskowych podczas zlodowaceń. Warstewka jasna składa się z głównie z mułu z dodatkiem iłu i piasku, znoszonego przez wody fluwioglacjalne podczas cieplejszej pory roku. Ciemna warstwa odpowiada spokojnie płynącej wodzie podczas zimy, gdy przenoszony był tylko najdrobniejszy ił lub minerały ilaste osadzały się z zawiesiny. Z warw zbudowane są iły warwowe.

Wikipedia


warwara

imię żeńskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Warwara – wieś w obwodzie Burgas
  • Warwara – wieś w obwodzie Pazardżik
  • Barbara

Wikipedia


warwick

[czytaj: łorik]
1. miasto i dystrykt w Anglii;
2. miasto w USA;
3. miasto w Australii


SJP.pl

Warwick () – miasto i civil parish w Anglii, w regionie West Midlands, stolica hrabstwa Warwickshire, w dystrykcie Warwick. Położone nad rzeką Avon, 18 km (11 mil) na południe od Coventry i 4 km (2,5 mili) na zachód od Royal Leamington Spa. Według spisu powszechnego z 2011 r. civil parish zamieszkiwało 30 114 osób.

Wikipedia


warwowy

→ warwa


SJP.pl

Patrz:

warwa

wary

1. wrzący, gotujący się płyn; ukrop, wrzątek;
2. wielkie gorąco; żar;
3. przenośnie: wrażenie gorąca odczuwane w jakiejś części ciała z powodu wstydu, lęku, podniecenia itp.;
4. przenośnie: gwałtowność, wielkie nasilenie czegoś


SJP.pl


warylewski

nazwisko


SJP.pl


waryn

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świętemu Warynowi zaproponowano godność kardynalską.

Wiktionary


waryscydy

w geologii: europejskie łańcuchy górskie, powstałe w czasie fałdowań trwających od karbonu do permu; hercynidy


SJP.pl


waryscyt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał z gromady fosforanów;

Wiktionary

Wa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vaˈrɨst͡sɨt, AS: varyscyt

Wiktionary


warystor

rezystor półprzewodnikowy, rodzaj diody


SJP.pl

Warystor – półprzewodnikowy podzespół elektroniczny (rezystor), o nieliniowej charakterystyce rezystancji, zależnej od napięcia elektrycznego. Dla małych napięć wykazuje on dużą rezystancję, gdy napięcie przekroczy pewną wartość, charakterystyczną dla danego typu warystora, jego rezystancja szybko maleje, z początkowych setek kiloomów do zaledwie kilkunastu omów.

Wikipedia


waryński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ludwik Waryński (1856–1889) – polski działacz ruchu socjalistycznego
  • Stanisław Waryński (1858–1888) – polski lekarz, embriolog, socjalista
  • Tadeusz Waryński (1881–1932) – polski fizyk, poseł III kadencji Sejmu II RP

Wikipedia


warza

dawniej, dziś gwarowo: gotowane jedzenie


SJP.pl

Warza – część gminy "(Ortsteil)" Nessetal w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, w powiecie Gotha. Do 31 grudnia 2018 samodzielna gmina wchodząca w skład wspólnoty administracyjnej Mittleres Nessetal.

Wikipedia


warzecha

długa łyżka z jasnego drewna stosowana podczas gotowania; warząchew; chochla


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • warzecha lub warząchew – kopyść (sprzęt kuchenny)
  • Warzecha – żleb w Tatrach
  • Andrzej Warzecha – polski poeta, krytyk literacki i publicysta
  • Julian Warzecha – polski ksiądz pallotyn, profesor dr hab., teolog-biblista
  • Jan Warzecha – polski polityk
  • Leopold Warzecha – polski hokeista
  • Łukasz Warzecha – polski publicysta
  • Magdalena Warzecha – polska aktorka
  • Walter Warzecha – niemiecki oficer marynarki wojennej

Wikipedia


warzelnia

1. część kopalni soli, w którym odparowuje się wypompowaną solankę, w celu otrzymania soli jadalnej;
2. część browaru, w której przygotowuje się zacier i gotuje brzeczkę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zakład zajmujący się warzeniem piwa, soli lub innych produktów spożywczych lub użytkowych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • warzelnia – cytat za PWN: zakład przemysłowy lub jego dział, w którym odbywa się warzenie jakiegoś surowca spożywczego
  • warzelnia piwa – dział browaru
  • warzelnia serów – dział serowarni
  • warzelnia soli – zakład przemysłowy produkujący sól
  • Warzelnia – szczyt w Karkonoszach w obrębie Borowic
  • Warzelnia – szczyt w Karkonoszach w obrębie Szklarskiej Poręby

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aby nie dopuścić do wstrzymania produkcji w warzelni soli i fabryce sody, postanowiono podbierać solankę z zatopionych kopalń, wtłaczając w zamian wodę słodką.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. warzyć

Wiktionary


warzelnictwo

1. dział przemysłu zajmujący się warzeniem soli; solowarstwo;
2. wytwarzanie piwa


SJP.pl


warzelnik

pracownik warzelni soli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pracownik warzelni

Wiktionary


warzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|warzyć.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • warzenie – spec. utrzymywanie płynu w stanie wrzenia
  • warzenie miodu (sycenie miodu) – jeden z etapów wytwarzania miodu pitnego syconego, gotowanie brzeczki miodu pszczelego przed fermentacją{{cytuj książkę | nazwisko = Cieślak | imię = Jan | tytuł = Dom...
  • warzenie się mleka – wytrącanie się kazeiny podczas podgrzewania mleka zakażonego bakteriami kwasu mlekowego; zob. też warzenie sera
  • warzenie piwa – jeden z etapów wytwarzania piwa, gotowanie brzeczki piwnej z chmielem (węższe znaczenie). Nazywa się tak też cały proces wytwarzania piwa (znaczenie szersze).
  • warzenie sera – jeden z etapów wytwarzania sera, uzyskiwanie tzw. skrzepu poprzez koagulację (wytrącanie) kazeiny z mleka (poddanego obróbce wstępnej) w wyniku działania czynnika koagulującego – podpu...
  • warzenie soli – otrzymywanie soli warzonej poprzez odparowanie wody z solanki (wodnego roztworu soli kamiennej)
  • warzelnia

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vaˈʒɛ̃ɲɛ, AS: važẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warzywniczy m., war m., warzywko n.

 czas. warzyć ndk.

 przym. warzywniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gotowanie

Wiktionary


warzeszka

zdrobnienie od: warzecha; mała warząchew


SJP.pl


warzno

Warzno ( Wôrzno, dodatkowa nazwa w j. kaszub. Wôrzno) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Szemud. Na zachód od wsi znajduje się jezioro Orzechowo.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia


warzocha

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Artur Warzocha – polski polityk i samorządowiec
  • Katarzyna Warzocha – polska siatkarka
  • Krzysztof Warzocha – polski lekarz
  • warzocha, warzecha, warząchew – w staropolszczyźnie i gwarze łyżka drewniana do gotowania potraw

Wikipedia


warzonka

sól otrzymywana przez odparowanie solanki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. sól warzona odparowana z solanki

Wiktionary


warzonkowy

przymiotnik od: warzonka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący warzonki

Wiktionary


warzucha

roślina z rodziny krzyżowych, której korzeń o ostrym i gryzącym zapachu używany jest jako przyprawa do potraw; chrzan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Cochlearia|L.|ref=tak., niska roślina należąca do rodziny kapustowatych;

Wiktionary

Wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Owocem warzuch jest krótka łuszczynka.

Wiktionary


warzymice

Warzymice (do 1945 niem. "Klein Reinkendorf") – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Kołbaskowo, na Wzniesieniach Szczecińskich.

Według "Aktualności Gminy Kołbaskowo" z grudnia 2024 Warzymice liczą 4177 mieszkańców.

Wikipedia


warzyn

wieś w województwie kujawsko-pomorskim


SJP.pl

Warzyn – osada w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Gniewkowo.

Wikipedia


warzywko

zdrobniale: warzywo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: warzywo

 (1.2) kulin. przyprawa z suszonych i rozdrobnionych warzyw

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warzywo n., warzenie n., war m., warzywniak m., warzywniczy m., warzywnictwo n., warzywnik mrz., warzywna ż.

 czas. warzyć ndk.

 przym. warzywny, warzywniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jarzynka, vegeta

Wiktionary


warzywna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. zupa na warzywach

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. od: warzywny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poproszę: warzywną, mielonego z ziemniakami, surówkę z marchwi i kompot czereśniowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warzywo n., warzywko n., warzywniczy mrz.

 przym. warzywny, warzywniczy

Wiktionary


warzywniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od warzywniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warzywniak m.

Wiktionary


warzywniak

1. ogród lub część ogrodu, gdzie uprawia się warzywa; warzywnik;
2. sklep lub stragan z warzywami; warzywniak, jarzyniak, jarzynowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mały sklep, budka lub stragan z warzywami i owocami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idź do warzywniaka i kup pół kilo cebuli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈʒɨvʲɲak, AS: važyvʹńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warzywo n., warzywko n., warzywnik m., warzywnictwo n., warzywniczy m.

:: zdrobn. warzywniaczek m.

 czas. warzyć ndk., uwarzyć dk.

 przym. warzywny, warzywniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) (sklep) warzywny, (sklep) warzywniczy, zieleniak, reg. jarzyniak

Wiktionary


warzywnica

owad z rodziny tarczówek


SJP.pl

Wa

Wikipedia


warzywnictwo

uprawa roślin warzywnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uprawa i produkcja warzyw

Wiktionary

Warzywnictwo – dział nauki i produkcji rolniczej zajmujący się warzywami:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Warzywnictwo bardzo dobrze rozwija się wokół aglomeracji miejskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvaʒɨvʲˈɲit͡stfɔ, AS: važyvʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warzywo n., warzywko n., warzywniak m., warzywnik m., warzywniczy mrz.

 przym. warzywniczy, warzywny

Wiktionary


warzywniczka

→ warzywnik


SJP.pl

Patrz:

warzywnik

warzywniczy

potocznie: sklep z warzywami


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z handlem warzywami (warzywnictwem), dotyczący handlu warzywami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) sklep, w którym sprzedawane są warzywa i owoce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przemysł warzywniczy posiada najniższy udział w wartości produkcji przemysłu w naszym województwie.

 (2.1) Dostałem w warzywniczym ładne cukinie na dzisiejszy obiad.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvaʒɨvʲˈɲit͡ʃɨ, AS: važyvʹńičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warzywna ż., warzywo n., warzywko n., warzywniak m., warzywnictwo n., warzywnik m., warzywniczka ż., warzenie n., uwarzenie n.

 czas. warzyć ndk., uwarzyć dk.

 przym. warzywny

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) warzywniak

Wiktionary


warzywnik

ogrodnik zajmujący się uprawą warzyw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ogród lub jego część przeznaczona na uprawę warzyw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może powiększymy w tym roku warzywnik, o jakieś cztery grządki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈʒɨvʲɲik, AS: važyvʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warzywo n., warzywko n., warzywniak m., warzywnictwo n., warzywniczy m.

 czas. warzyć, uwarzyć

 przym. warzywny, warzywniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ogród warzywny

Wiktionary


warzywność

→ warzywny


SJP.pl

Patrz:

warzywny

warzywny

potocznie: sklep lub stragan z warzywami; warzywniak, jarzyniak, jarzynowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący warzyw, zawierający głównie warzywa, zrobiony z warzyw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Posiadanie szklarni z kwiatami lub warzywami, budki warzywnej czy butiku dawało znacznie wyższy status materialny w porównaniu z większością społeczeństwa.

 (1.1) Wyszedłszy z budynku przecięliśmy na ukos zadbany ogród warzywny zewsząd otoczony dość wysokim murem, częściowo zbudowanym z cegły, a częściowo z polnego kamienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈʒɨvnɨ, AS: važyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warzywo n., warzywniak m., warzywnik m., warzywnictwo n., warzywniczy m., warzywko n., warzywna ż.

 przym. warzywniczy

 czas. warzyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jarzynowy

Wiktionary


warzywo

1. roślina zielna, której części używane są jako pożywienie; jarzyna, jarzynka, zielenina;
2. jadalna część rośliny warzywnej; jarzyna, jarzynka;
3. potocznie: osoba w stanie wegetatywnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) roślina, której owoce, korzenie, liście lub kwiatostany służą człowiekowi za pokarm

 (1.2) pot. przen. pejor. chory bez kontaktu ze światem zewnętrznym (np. w śpiączce lub po urazie mózgu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zrobiłem potrawę z warzyw.

 (1.1) Zdrowa dieta powinna zawierać warzywa.

 (1.2) Przez złą diagnozę lekarzy połowę życia spędził jak warzywo podłączone do aparatury!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈʒɨvɔ, AS: važyvo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warzywna ż., warzywniak m., warzywnictwo n., warzywnik m., warząchew ż., warzywniczy mrz., warzywko n.

 czas. warzyć, uwarzyć, nawarzyć

 przym. warzywny, warzywniczy, warzony, zwarzony

 przysł. warzywnie

 temsłow. warzy-, warzyw-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jarzyna, zielenina

Wiktionary


warzywomat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) automat służący do sprzedaży warzyw

Wiktionary


warzyć

dawniej: gotować, być gotowanym; dziś głównie w procesach technologicznych: warzyć piwo, warzyć sól


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) techn. utrzymywać ciecz w stanie wrzenia

 (1.2) daw. (współcz. gw-pl|Śląsk Cieszyński.) gotować

 (1.3) przygotowywać piwo

 (1.4) otrzymywać sól poprzez odparowanie solanki

czasownik zwrotny warzyć się

 (2.1) o produktach mlecznych podczas podgrzewania: zmieniać postać poprzez wytrącanie się drobinek ściętego białka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po co się gęś piecze na rożnie a rosół tłusty warzy w garnuszku?

 (1.3) Dawniej piwo warzono głównie w klasztorach.

 (2.1) Śmietana nieumiejętnie dodana do sosu, warzy się natychmiast.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvaʒɨt͡ɕ, AS: važyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warzenie n., uwarzenie n., zwarzenie n., warząchew ż., warzonka ż., warzywo n., warzywko n., warzywnik m., warzywniak m., war m., warzelnia ż., warzelnictwo n., warzywniczy mrz.

 czas. uwarzyć dk., zwarzyć dk.

 przym. warzywniczy, warzywny, warzelniczy

Wiktionary


warzyński

nazwisko


SJP.pl


warząchew

przestarzałe: drewniana łyżka kuchenna; warzecha, chochla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. duża łyżka kuchenna, zwykle drewniana

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłumaczyła, że zupa jej nie wyszła, bo zgubiła swoją szczęśliwą warząchew.

 (1.1) Baba Jaga mieszała coś w garnku warząchwią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈʒɔ̃w̃xɛf, AS: važõũ̯χef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. warzywo n., war mrz., wrzątek mrz., obwarzanek mrz.

:: zdrobn. warzeszka ż.

 czas. warzyć ndk., wrzeć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chochla, łyżka wazowa, reg. kopyść, białystok|apałonik.

Wiktionary


warząchewka

zdrobnienie od: warząchew (chochla)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Warząchewka Królewska
  • Warząchewka Nowa
  • Warząchewka Polska
  • Warząchewka (przystanek kolejowy)

Wikipedia


warząchowski

nazwisko


SJP.pl


warzęcha

ptak z rodziny ibisowatych, żyjący w płytkich zbiornikach wodnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. ptak z rodzaju nazwa systematyczna|Platalea|ref=tak.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Były tam bociany takie same jak nasze europejskie i bociany o wielkim grubym dzióbie zakończonym hakiem, i czarne jak aksamit ptaki o nogach czerwonych jak krew - i flamingi, i ibisy, i białe z różowymi skrzydłami warzęchy mające dzioby podobne do łyżek…

Wiktionary


warzęgowo

Warzęgowo – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wołowskim, w gminie Wołów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Wikipedia


warżka

odmiennie wykształcony płatek korony; element okwiatu roślin z rodziny storczykowatych (Orchidaceae)


SJP.pl

Warżka (ang., łac. "labellum") – jeden z listków wewnętrznego okółka okwiatu roślin storczykowatych. W przeciwieństwie do dwóch podobnych do siebie listków bocznych tego okółka, warżka z reguły wyróżnia się odmiennym kształtem i czasem barwą (rzadko bywa podobna do listków bocznych, np. u tajęży "Goodyera"). Zdarza się, że jest zredukowana i niemal niewidoczna (np. w rodzaju disa "Disa"), jednak na ogół jest to najbardziej efektowna i rzucająca się w oczy część kwiatu.

Wikipedia


was

forma zaimka.

 (1.1) D. i Ms. od: wy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • David Was – amerykański muzyk
  • Don Was – amerykański muzyk
  • Was – austriackie czasopismo
  • Waas

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vas, AS: vas

Wiktionary


wasabi

[czytaj: łasabi] bardzo ostra przyprawa stosowana w kuchni japońskiej, głównie jako dodatek do sushi; chrzan japoński


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bot. pot. roślina z gatunku nazwa systematyczna|Eutrema japonica|(Miq.) Koidz.|ref=tak., chrzan japoński z rodziny kapustowatych

 (1.2) spoż. jarzyna z korzeni wasabi (1.1)

 (1.3) kulin. zielona pasta z wasabi (1.2) stosowana w kuchni japońskiej, głównie jako dodatek do sushi

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Atrakcją tygodnia azjatyckiego w naszej restauracji była surowa ryba z wasabi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wasabia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chrzan japoński, wasabia japońska

Wiktionary


wasal

1. w średniowieczu: człowiek, który zobowiązany był do świadczenia usług seniorowi (feudałowi) w zamian za ziemię i opiekę; lennik, hołdownik;
2. przenośnie: człowiek nieoficjalnie spełniający żądania protektora w zamian za różne korzyści


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. w feudalizmie: szlachcic, który złożył przysięgę innemu szlachcicowi (seniorowi), zobowiązując się do wierności, pomocy różnego rodzaju, a w zamian korzystając z jego ochrony;

 (1.2) przen. podmiot zależny od innego podmiotu

Wiktionary

Wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Książę miał pięciu hrabiów jako swoich wasali.

 (1.2) Po wojnie kraje te stały się wasalami ZSRR.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvasal, AS: vasal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wasalstwo n., wasalizacja ż., wasalizowanie n., zwasalizowanie n.

 czas. wasalizować ndk., zwasalizować dk.

 przym. wasalny, wasalski, wasalczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lennik

 (1.2) marionetka

Wiktionary


wasalczość

pejoratywnie: postawa właściwa wasalowi - osobie spełniającej żądania innych; wasalność, wasalskość


SJP.pl


wasalczy

→ wasal; wasalski, lenny, lenniczy, poddańczy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. hist. związany z wasalem, dotyczący wasala

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wasal mos., wasalizacja ż., wasalizm mrz., wasalstwo n.

 przym. wasalny, wasalski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wasalny, wasalski

Wiktionary


wasalizacja

1. proces tworzenia wokół siebie lub kogoś grupy wasali;
2. podporządkowanie się komuś lub czemuś, nabieranie statusu wasala


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. uzależnienie, uczynienie poddanym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podpisano traktat pokojowy za cenę wasalizacji kraju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wasal mos., wasalizm mrz., wasalizowanie n., wasalność ż., wasalstwo n.

 czas. wasalizować ndk., zwasalizować dk.

 przym. wasalczy, wasalny, wasalski

Wiktionary


wasalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wasalizować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewasalizowanie n., zwasalizowanie n., wasalizacja ż., wasal m., wasalstwo n.

 czas. wasalizować ndk., zwasalizować dk.

 przym. wasalny, wasalski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hołdowanie

Wiktionary


wasalizować

1. w ustroju feudalnym: czynić swoim wasalem;
2. uzależniać od siebie politycznie


SJP.pl


wasalka

w średniowieczu: kobieta, która za otrzymaną ziemię (lenno) lub pieniądze zobowiązana była do świadczenia usług dającemu to lenno; lenniczka


SJP.pl


wasalne

dawniej: danina składana seniorowi przez wasala


SJP.pl


wasalność

1. w średniowieczu: podstawa stosunków lennych polegająca na zależności wasala od możnego feudała; lennictwo, lenność, wasalstwo;
2. pejoratywnie: postawa właściwa wasalowi - osobie spełniającej żądania innych; wasalskość, wasalczość


SJP.pl


wasalny

1. związany z ziemią (rzadziej urzędem, rentą) nadaną wasalowi przez seniora w feudalizmie;
2. przenośnie: uzależniony od potężniejszego państwa; niesuwerenny, podległy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) hist. związany z wasalem, dotyczący wasala

 (1.2) przen. podległy, zależny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wasalizowanie n., wasal mos., wasalizacja ż., wasalizm mrz., wasalstwo n.

 przym. wasalczy, wasalski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hołdowniczy, lenny

 (1.2) służalczy

Wiktionary


wasalski

→ wasal; wasalczy, lenny, lenniczy, poddańczy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z wasalem, dotyczący wasala

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wasalizowanie n., wasal mos., wasalizacja ż., wasalizm mrz., wasalstwo n.

 przym. wasalczy, wasalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wasalczy, wasalny

Wiktionary


wasalskość

pejoratywnie: postawa właściwa wasalowi - osobie spełniającej żądania innych; wasalność, wasalczość


SJP.pl


wasalstwo

w średniowieczu: podstawa stosunków lennych polegająca na zależności wasala od możnego feudała; lennictwo, lenność, wasalność


SJP.pl


wasan

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. zob. waszmość pan.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeszcześ wasan z koszulą w zębach żołnierzył, kiedy mój nieboszczyk ze złotym krzyżem chodził!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wasanna ż., wasaństwo mos.

:: fż. wasani ż.

Wiktionary


wasani

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. zob. waszmość pani.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bardzo proszę siedź wasani na miejscu, bo ja nie robię różnicy między mężczyzną a starą jak ty babą, tak tobie jak jemu po nogach wystrzelę, byleście się ztąd ruszyli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wasanna ż., wasaństwo mos.

:: fm. wasan m.

Wiktionary


wasanna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. zob. waszmość panna.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Albo to ja tutejszy? — odparł Maciej — jak wasannie pstro w głowie, co to do mnie należy?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wasan m., wasani ż., wasaństwo mos.

Wiktionary


waserlajtung

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wodociąg

Wiktionary


waserlajtóng

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. waserlajtung.

Wiktionary


waserwaga

dawniej: przyrząd wyznaczający poziome położenie płaszczyzn; poziomica, libella, poziomnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań, Łódź, Suwalszczyzna, Bukowina, Hazy, Krajna, Grudziądz, Zagórze. poziomica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. waserwaśka

Wiktionary


waserwaśka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. poziomica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waserwaga ż.

Wiktionary


waserwoga

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poziomica

Wiktionary


wash

[czytaj: łosz] w modelarstwie: technika umożliwiająca dokładne oddanie detali modelu i efektu światłocienia oraz często efektu zabrudzeń i śladów eksploatacji; płukanka


SJP.pl


washboard

[czytaj: ŁOSZbord] dawny instrument perkusyjny w postaci blaszanej tarki do prania


SJP.pl


washi

[czytaj: łaszi lub łoszi] tradycyjny papier japoński


SJP.pl

Washi (jap. 和紙 dosł.: japoński papier) – tradycyjny papier japoński, wpisany w 2014 roku na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO.

Wikipedia


washington

[czytaj: ŁOszington] nazwisko, m.in. George Washington (1732-1799) - polityk amerykański, prezydent


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Washington – miejscowość (plaats) w regionie Noord/Tanki Leendert, w kraju autonomicznym Aruba
  • Washington – angielska nazwa stanu Waszyngton
  • Washington – angielska nazwa stolicy Waszyngton
  • Washington – jezioro w stanie Waszyngton
  • Washington – miasto w stanie Arkansas, Hempstead
  • Washington – miasto w stanie Connecticut, Litchfield
  • Washington – miasto w stanie Georgia, Wilkes
  • Washington – miasto w stanie Illinois, Tazewell
  • Washington – miasto w stanie Indiana, Daviess
  • Washington – miasto w stanie Iowa, hrabstwo Washington (Iowa)
  • Washington – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, Nevada
  • Washington – miasto w stanie Kansas, hrabstwo Washington (Kansas)

Wikipedia


wasi

zaimek dzierżawczy odpowiadający zaimkowi osobowemu "wy"


SJP.pl

forma zaimka.

 (1.1) m. lm. od wasz

Wiktionary


wasi-weri

język wasi-weri - język indoirański używany przez lud Wasi w kilku afganistańskich wioskach; język prasun


SJP.pl


wasiak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Wasiak (1939–2004) – historyk
  • Izabela Wasiak (1927–1990) – nauczycielka, wydawca „drugiego obiegu”, działaczka oświatowa
  • Jarosław Wasiak (ur. 1984) – polski lekkoatleta
  • Jerzy Wasiak (1924–2012) – nauczyciel, pedagog specjalny
  • Lidia Wasiak (ur. 1962) – Miss Polonia 1983
  • Maria Wasiak (ur. 1960) – Minister Infrastruktury i Rozwoju w rządzie Ewy Kopacz
  • Radosław Wasiak (ur. 1972) – polski piłkarz ręczny

Wikipedia


wasielewko

Wasielewko – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Mogilno.

Wikipedia


wasielewski

nazwisko


SJP.pl


wasiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Eugeniusz Wąsiewicz (1933–2001) – prof. zw. dr hab. nauk medycznych, chirurg;
  • Jan Wasiewicz (1911–1976) – polski piłkarz, reprezentant Polski, olimpijczyk, podporucznik Polskich Sił Zbrojnych;
  • Władysław Wasiewicz (1880–1971) – polski artysta rzeźbiarz, grafik i pedagog.
  • Wasiewicze

Wikipedia


wasik

nazwisko


SJP.pl


wasilczuk

nazwisko


SJP.pl


wasilewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Wasilewicz (ur. 1951) – polski aktor teatralny i filmowy, reżyser i producent filmowy
  • Mikołaj Wasilewicz (1837-1934) – polski rolnik, podporucznik w powstaniu styczniowym
  • Ryhor Wasilewicz (ur. 1955) – białoruski prawnik
  • Teodozjusz Wasilewicz (?-1678) – prawosławny biskup
  • Włodzimierz Wasilewicz (1909-1967) – polski malarz, grafik i scenograf

Wikipedia


wasilewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Wasilewski (ur. 1949) – polski polityk, wykładowca akademicki, samorządowiec
  • Alan Wasilewski (ur. 1991) – polski siatkarz
  • Aleksander Wasilewski (1878–1924) – polski lekarz bakteriolog i epidemiolog
  • Aleksander Wasilewski (1878–19??) – polski żołnierz
  • Aleksander Wasilewski (1884–1944) – polski lekarz, działacz społeczny, polityk
  • Aleksander Wasilewski (1906–1993) – polski żołnierz
  • Aleksandr Wasilewski (1895–1977) – radziecki dowódca wojskowy
  • Andrej Wasileuski (ur. 1991) – białoruski tenisista
  • Andriej Andriejewicz Wasilewski (ur. 1994) – rosyjski hokeista
  • Andrzej Wasilewski (1919–1989) – polski lekarz weterynarii, poseł
  • Andrzej Wasilewski (ur. 1939) – polski sędzia, administratywista
  • Andrzej Wasilewski (ur. 1953) – polski generał

Wikipedia


wasilij

rosyjskie imię męskie


SJP.pl


wasilkowianin

1. mieszkaniec Wasilkowa (miasta w Polsce);
2. mieszkaniec Wasilkowa (wsi w Polsce)


SJP.pl


wasilkowianka

1. mieszkanka Wasilkowa (miasta w Polsce);
2. mieszkanka Wasilkowa (wsi w Polsce)


SJP.pl


wasilkowo

Wasilkowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Hajnówka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego. Stąd bierze początek rzeka Łoknica.

Wikipedia


wasilkowski

przymiotnik od: Wasilków


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Wasilkowski – polski prawnik i polityk
  • Leopold Wasilkowski – polski rzeźbiarz artysta

Wikipedia


wasilków

miasto w województwie podlaskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Wasilków – miasto w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Wasilków. Zaliczane do aglomeracji białostockiej. Według danych GUS z 1 stycznia 2024 roku Wasilków liczył 12 768 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vaˈɕilkuf, AS: vaśilkuf

Wiktionary


wasiluk

nazwisko


SJP.pl


wasilówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wasilówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Janów
  • Wasilówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Raczki
  • Wasilówka – dawny zaścianek w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Bildziugi.
  • Wasilówka – dopływ Jasiołki

Wikipedia


wasiugan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu;

Wiktionary

Wasiugan (ros. Васюган) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, na południu Niziny Zachodniosyberyjskiej, lewy dopływ Obu. Nazwa rzeki jest tłumaczona z języka miejscowej ludności jako "żółta rzeka". Źródła w Rezerwacie Wasiugańskim. Przepływa przez obwód tomski.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wasiugański

Wiktionary


wasiugański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wasiuganem, dotyczący Wasiuganu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wasiugan mrz.

Wiktionary


wasiuk

nazwisko


SJP.pl


wasiłowice

Wasiłowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Waschelwitz) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Biała. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Kotliny Raciborskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez nią rzeka Biała.

Wikipedia


wasiński

nazwisko


SJP.pl


waski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wagiem, dotyczący Wagu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wag m., Poważe n.

 przym. białowaski, czarnowaski, dolnowaski, powaski

Wiktionary


waskularny

związany z krążeniem krwi, rozprowadzający krew po organizmie; krwionośny


SJP.pl


wasowicz

nazwisko


SJP.pl


wasowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Józef Wasowski – dziennikarz, ojciec Jerzego
  • Jerzy Wasowski – dziennikarz, kompozytor, ojciec Grzegorza
  • Grzegorz Wasowski – dziennikarz, satyryk, syn Jerzego

Wikipedia


wasp

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • White Anglo-Saxon Protestant (WASP) – biali Anglosasi wyznania protestanckiego
  • Wide Angle Search for Planets (WASP) – program badawczy poszukiwania planet pozasłonecznych
  • Web Standards Project (WaSP) – organizacja poprawnej implementacji standardów i rekomendacji W3C
  • W.A.S.P. – zespół muzyczny
  • Women Airforce Service Pilots (WASP) – amerykański korpus kobiet- pilotów z czasów II wojny światowej
  • Wasp – brytyjski film krótkometrażowy z 2003 roku
  • USS Wasp

Wikipedia


waspan

dawniej: tytuł grzecznościowy, skrót od wyrażenia "waszmość pan", zwykle jako zwrot kierowany wprost do rozmówcy, odpowiadający dzisiejszemu "pan", "wy" (zwykle z odcieniem lekceważenia); aćpan, acpan, aspan, waćpan, wacpan, asan, acan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. zob. waszmość pan.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czemu waspan tak jesteś dziwacznie ubrany?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waspanna ż.

:: fż. waspani ż.

 czas. waspanować ndk.

Wiktionary


waspani

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. zob. waszmość pani.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — A tak i waspani nie puszczą! — podjudził z boku jakiś głos.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. waspan m.

 czas. waspanować ndk.

 przym. waspański

Wiktionary


waspanowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mówienie do kogoś „waspan”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. asynćka ż., asińdźka ż., asańdźka ż., acan mos., acanek mos., acani ż., acanka ż., acanna ż., acaństwo n., acpan mos., acpani mos., aćpan mos., aćpani ż., asan mos., asani ż., asanna ż., asaństwo n., aspan mos., aspani ż., aspanna ż., wacan ż., wacani ż., wacanna ż., waćpan mos., waćpani ż., waćpanna ż., waćpaństwo n., wasan mos., wasani ż., wasanna ż., wasaństwo n., waspan mos., waspani ż., waspanna ż., waszmość pan mos., waszmość pani ż., waszmość panna ż., waszmość państwo n.

 czas. waspanować ndk.

 przym. waćpanowy, waćpański

Wiktionary


waspanować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) mówić do kogoś „waspan”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. asynćka ż., asińdźka ż., asańdźka ż., acan mos., acanek mos., acani ż., acanka ż., acanna ż., acaństwo n., acpan mos., acpani mos., aćpan mos., aćpani ż., asan mos., asani ż., asanna ż., asaństwo n., aspan mos., aspani ż., aspanna ż., wacan ż., wacani ż., wacanna ż., waćpan mos., waćpani ż., waćpanna ż., waćpaństwo n., wasan mos., wasani ż., wasanna ż., wasaństwo n., waspan mos., waspani ż., waspanna ż., waspanowanie n., waszmość pan mos., waszmość pani ż., waszmość panna ż., waszmość państwo n.

 przym. waćpanowy, waćpański

Wiktionary


wasserman

nazwisko


SJP.pl


wassermann

nazwisko, np. Zbigniew Wassermann (1949-2010), polski polityk


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • August Wassermann (1866-1925) – niemiecki lekarz i mikrobiolog
  • Jakob Wassermann (1873-1934) – niemiecki pisarz
  • Zbigniew Wassermann (1949-2010) – polski polityk
  • Małgorzata Wassermann (ur. 1978) – polska polityk
  • Dale Wasserman
  • Kevin Wasserman
  • (2660) Wasserman

Wikipedia


wasserzupka

[czytaj: waser-zupka] cienka, wodnista zupa


SJP.pl


wasyl

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m., wschodniosłowiański odpowiednik imienia Bazyli;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wasyl – wschodniosłowiański odpowiednik imienia Bazyli
  • Wasyl I
  • Wasyl II Ślepy
  • Wasyl III – wielki książę moskiewski
  • Wasyl Wirastiuk – ukraiński zawodnik strongman

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. Bazyli

Wiktionary


wasylewski

nazwisko


SJP.pl


wasylkowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Wasylkowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wasylków mrz.

Wiktionary


wasylków

miasto na Ukrainie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim;

Wiktionary

Wasylków ( Васильків, "Wasylkiw") – miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, w rejonie obuchowskim. Do 2020 roku siedziba władz rejonu wasylkowskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wasylkowski

Wiktionary


wasyluk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Iryna Wasyluk
  • Janusz Wasyluk

Wikipedia


wasyńczuk

nazwisko


SJP.pl


wasz

zaimek dzierżawczy odpowiadający zaimkowi osobowemu "wy"


SJP.pl

zaimek dzierżawczy

 (1.1) 2. os. lm.

Wiktionary

Wasz (arab. واش) – wieś w Syrii, w muhafazie Aleppo. W 2004 roku liczyła 810 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wasi piłkarze znów wygrali mecz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaʃ, AS: vaš

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. wy

Wiktionary


waszak

nazwisko


SJP.pl


waszczuk

nazwisko


SJP.pl


waszczyk

nazwisko


SJP.pl


waszczykowski

nazwisko


SJP.pl


wasze

zaimek dzierżawczy odpowiadający zaimkowi osobowemu "wy"


SJP.pl


waszek

nazwisko


SJP.pl


waszeć

dawniej: tytuł używany między szlachtą; wasza miłość; waszmość


SJP.pl


waszisla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. miednica (miska)

Wiktionary


waszka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w europejskiej części Rosji, w Republice Komi i obwodzie archangielskim, lewy dopływ rzeki Mezeń;

Wiktionary

Waszka (ros. " Ва́шка (Ва́жка, By) ") – rzeka w europejskiej części Rosji, w Republice Komi i Obwodzie archangielskim, lewy dopływ rzeki Mezeń (zlewisko Morza Białego). Długość rzeki wynosi 605 km, powierzchnia dorzecza 21 000 km². Średni roczny przepływ w odległości 58 km od ujścia wynosi 184 m³/s.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) Ważka

Wiktionary


waszki

wieś w Polsce


SJP.pl

Waszki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie kolneńskim, w gminie Kolno. Przez miejscowość przepływa rzeka Pisa.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Parafia Najświętszego Serca Jezusowego w Koźle.

Wikipedia


waszkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Waszkiewicz (1901–1945) – komunista
  • Arkadiusz Waszkiewicz (ur. 1992) – polski polityk i prawnik
  • Daniel Waszkiewicz (ur. 1957) – polski piłkarz ręczny, olimpijczyk
  • Eugeniusz Waszkiewicz (1890–1972) – polski strzelec sportowy, olimpijczyk
  • Jan Waszkiewicz (1944–2021) – polski polityk, samorządowiec, nauczyciel akademicki
  • Ludwik Waszkiewicz (1888–1976) – archiwista, historyk
  • Paweł Waszkiewicz – polski prawnik
  • Zofia Waszkiewicz (ur. 1944) – polska historyczka
  • Waśkiewicz

Wikipedia


waszkorb

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kosz na brudną odzież przeznaczoną do prania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jo mom we izdebce na wiyrchu połny waszkorb ze jajcami. (z Internetu)

Wiktionary


waszkowiak

nazwisko


SJP.pl


waszkowo

Waszkowo (pol. hist. "Wąszkowo") – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Poniec.

Wikipedia


waszmościanka

dawniej: tytuł używany w odniesieniu do niezamężnej szlachcianki; waszmość panna


SJP.pl


waszmość

dawniej: tytuł używany między szlachtą; wasza miłość; waszeć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, zwrot grzecznościowy

 (1.1) daw. tytuł grzecznościowy adresowany do członka szlachty przez innego przedstawiciela tegoż stanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waszmościanie mos., waszmościność ż., wasza miłość m.

:: fż. waszmościanka ż.

 czas. waszmościać ndk.

 przym. waszmościający, waszmościny

Wiktionary

Synonimy:

 (1,1) wasza miłość

Wiktionary


waszyngton

1. stolica Stanów Zjednoczonych;
2. stan w Stanach Zjednoczonych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Stanów Zjednoczonych;

 (1.2) geogr. adm. stan w Stanach Zjednoczonych;

Wiktionary

Wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Waszyngtonie nie płaci się za wejście do muzeów i zoo.

 (1.2) Flaga stanowa Waszyngtonu jest barwy zielonej, a sam stan nazywany jest „wiecznie zielonym”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈʃɨ̃ŋktɔ̃n, AS: vašỹŋktõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waszyngtończyk mos., waszyngtonka ż., Waszyngtończyk mos., Waszyngtonka ż.

 przym. waszyngtoński, podwaszyngtoński

Wiktionary


waszyngtonia

drzewo z rodziny palm


SJP.pl

Wa

Wikipedia


waszyngtonka

mieszkanka Waszyngtonu (miasta)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Waszyngtonu, stołecznego miasta Stanów Zjednoczonych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvaʃɨ̃ŋkˈtɔ̃nka, AS: vašỹŋktõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Waszyngton ż., Waszyngtończyk mos., Waszyngtonka ż.

:: fm. waszyngtończyk mos.

 przym. waszyngtoński

Wiktionary


waszyngtonowski

taki jak u Waszyngtona, charakterystyczny dla polityki, zachowań Waszyngtona


SJP.pl


waszyngtończyk

mieszkaniec Waszyngtonu (miasta w USA)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Waszyngtonu, stołecznego miasta Stanów Zjednoczonych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Większość waszyngtończyków jest Afroamerykanami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvaʃɨ̃ŋkˈtɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: vašỹŋktõĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Waszyngton mos./mrz., Waszyngtończyk mos., Waszyngtonka ż.

:: fż. waszyngtonka ż.

 przym. waszyngtoński

Wiktionary


waszyngtoński

przymiotnik od: Waszyngton (stolica Stanów Zjednoczonych i stan)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miasta Waszyngton

 (1.2) odnoszący się do stanu Waszyngton

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rysiu, z którego waszyngtońskiego lotniska odlatujesz?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvaʃɨ̃ŋkˈtɔ̃j̃sʲci, AS: vašỹŋktõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Waszyngton mrz., Waszyngtończyk mos., Waszyngtonka ż., waszyngtończyk mos., waszyngtonka ż.

Wiktionary


wasąg

czterokołowy powóz podróżny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. pojazd konny z nadwoziem drabinkowym;

Wiktionary

Wasąg, wasążek (niem. "Fassung"), wózek krakowski – czterokołowy pojazd konny odkryty bez resorów lub na półresorach poprzecznych[], używany na wsi. Posiada nadwozie drabinkowe oparte bezpośrednio na osiach[], z wyplatanymi bokami z wikliny lub z wypełnieniem z desek, łubu, korzeni jałowca, sznurka czy słomy. Siedzenia w wasągu wykonane są ze słomy. Czasem przykryty jest budą na pałąkach. Używany w Polsce od XIX wieku do lat 70. XX wieku jako pojazd bagażowy i podróżny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvasɔ̃ŋk, AS: vasõŋk

Wiktionary


wasążek

zdrobnienie od: wasąg


SJP.pl


wasążnik

nazwisko


SJP.pl


wat

jednostka mocy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. jednostka mocy w układzie SI odpowiadająca pracy 1 dżula wykonywanej w czasie 1 sekundy;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: wata

Wiktionary

\right]

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do takich zastosowań wystarczy laser o mocy pół wata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vat, AS: vat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. watowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. W

Wiktionary


wat-owski

→ WAT (Wojskowa Akademia Techniczna); watowski


SJP.pl


wata

luźna masa włókien bawełnianych itp. stosowana m.in. jako materiał opatrunkowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) masa cienkich włókien używana w celach kosmetycznych, technicznych, krawieckich i jako opatrunek;

 (1.2) przen. wypowiedź, wtrącenie bez treści

 (1.3) środ. zewnętrzna luźna część oprzędu jedwabnika

 (1.4) ryb. mały włok

 (1.5) zob. wata cukrowa.

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: wat

Wiktionary

Wata – zbite i nieregularnie poplątane, cienkie włókna bawełniane i (lub) wiskozowe. Służy do celów higienicznych i kosmetycznych, np. zmywania makijażu, usuwania lakieru z paznokci itp.

Watę jako środek opatrunkowy zastosował po raz pierwszy na świecie polski chirurg Ludwik Bierkowski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aby zdezynfekować skórę, należy użyć waty kosmetycznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvata, AS: vata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. watowanie n., watówka ż., waciak m., watowaniec m., wacik m.

 czas. watować ndk.

 przym. watowy, watowaty, watowany

Wiktionary


wataga

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. zob. wataha. (w zn.: oddział zbrojny, uzbrojona banda rabusiów, opryszków)

Wiktionary

Wataga – wieś w Stanach Zjednoczonych, w stanie Illinois, w hrabstwie Knox.

Wikipedia


wataha

1. stado wilków lub dzików;
2. duża grupa ludzi; banda, zgraja;
3. dawniej: oddział zbrojny, uzbrojona gromada rabusiów, opryszków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) łow. stado wilków lub dzików;

 (1.2) przen. duża grupa ludzi, zwykle niebezpieczna lub uciążliwa dla otoczenia

 (1.3) hist. oddział zbrojny, uzbrojona banda rabusiów, opryszków

Wiktionary

Zobacz też: Wataha (ujednoznacznienie).

Wataha – grupa wilków lub dzików działająca razem, w szerszym znaczeniu termin odnoszony również do stada psów, likaonów lub jenotów. Ma określoną hierarchię wewnętrzną. Jest to zwykle grupa rodzinna składająca się z pary rodzicielskiej i młodych z jednego lub kilku miotów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wataha wilków może pokonać dziennie nawet sto kilometrów.

 (1.2) Po Tatrach włóczą się teraz całe watahy turystów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈtaxa, AS: vataχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. watażka mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) złaja

 (1.2) zgraja, banda

Wiktionary


watalina

watolina


SJP.pl


wataman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. niższy urzędnik w majątku ziemskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈtãmãn, AS: vatãmãn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) watman

Wiktionary


watażka

1. przywódca rozbójników, watahy;
2. w dawnej Polsce: dowódca Kozaków ukraińskich;
3. przenośnie: osoba siejąca zamęt i korzystająca z powstałego zamieszania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. w dawnej wschodniej Polsce: dowódca Kozaków

 (1.2) współcz. pejor. przywódca luźnych rozbójniczych i buntowniczych oddziałów zbrojnych

Wiktionary

Watażka (z ватажок – watażok; ватажка – watáżka) – dowódca zbrojnej grupy ludzi, czeredy, często o charakterze rozbójniczym. W czasach Rzeczypospolitej Obojga Narodów mianem tym określano dowódców kozackich na Ukrainie.

Pojęcie to jest także używane w odniesieniu do samozwańczych przywódców chińskich prowincji z czasów ery militarystów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Samuel był romantycznym stepowym watażką, do szpiku honorowym, budzącym podziw swą odwagą i z kawalerską fantazją igrającym na każdym kroku z życiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wataha ż.

 czas. watażkować ndk.

 przym. watażkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) herszt

Wiktionary


watażkowaty

przypominający watażkę, podobny do watażki


SJP.pl


watchdog

[czytaj: łoczdog] instytucja, organizacja lub osoba nadzorująca i kontrolująca działania innych


SJP.pl

Watchdog – urządzenie lub program, najczęściej układ elektroniczny, wykrywający błędne działanie systemu, próbujący je naprawić bez udziału człowieka i zapobiec poważniejszej awarii.

Potocznie: układ zabezpieczający system mikroprocesorowy przed zbyt długim przebywaniem w stanie zawieszenia.

Wikipedia


waterbaksztag

lina takielunku stałego łącząca nok bukszprytu z burtą statku


SJP.pl


waterboarding

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) tortura polegająca na polewaniu wodą głowy więźnia, przywiązanego z głową poniżej reszty ciała, co daje odczucie topienia się;

Wiktionary

Wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O samym waterboardingu - nigdy nie widziałam pozycji tylko o tej jednej torturze.

Wiktionary


watergate

[czytaj ŁOtergejt] skandal polityczny, z reguły połączony z bezprawnymi działaniami


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Afera Watergate
  • Watergate Babies
  • Watergate (Floryda)

Wikipedia


waterhouse

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Frederick George Waterhouse – brytyjski zoolog i entomolog
  • George Robert Waterhouse – brytyjski przyrodnik
  • George Waterhouse – australijski i nowozelandzki polityk
  • John William Waterhouse – brytyjski malarz
  • Matthew Waterhouse – brytyjski aktor filmowy, telewizyjny i teatralny
  • Rupert Waterhouse – angielski lekarz
  • Waterhouse FC – jamajski klub piłkarski

Wikipedia


waterklozet

[czytaj: łoterklozet lub waterklozet] przestarzałe: toaleta, ubikacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. ubikacja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pilnie szukamy waterklozetu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) WC, w.c.

Wiktionary


waterlinia

linia, do której statek zanurza się w wodzie; linia wodna, wodnica


SJP.pl


waterloo

1. [czytaj: WAterlo] miasto w Belgii;
2. [czytaj: łoterLU] miasto w USA;
3. [czytaj: łoterLU] miasto w Kanadzie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miejscowość w Belgii, miejsce sławnej Napoleońskiej bitwy;

 (1.2) przen. porażka, klęska

Wiktionary

Waterloo (wa. "Waterlô") − miejscowość i gmina "(commune)" w środkowej Belgii, w Regionie Walońskim, w prowincji Brabancja Walońska, w okręgu Nivelles.

Waterloo to miejsce słynnej bitwy, będącej ostateczną klęską Napoleona. Rozegrała się 18 czerwca 1815 roku. Obecnie ok. 25% mieszkańców gminy stanowią obcokrajowcy, głównie pracownicy instytucji Unii Europejskiej w Brukseli oraz ich rodziny.

Wikipedia


watermalski

brodacz watermalski - belgijska rasa kur wywodząca się z rejonu Wattermaal


SJP.pl


waterman

[czytaj: ŁOtermen] marka piór i długopisów oraz firma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. wieczne pióro marki Waterman

Wiktionary

Waterman – firma produkująca przybory piśmiennicze, założona w 1883 przez Lewisa Edsona Watermana. Lewis Waterman był doradcą ubezpieczeniowym z Nowego Jorku.

Obecnie marka Waterman należy do amerykańskiego koncernu Sanford (grupa Newell Rubbermaid) - największego na świecie producenta artykułów piśmiennych, właściciela marki Parker. Wcześniej Waterman był drugim producentem piór wiecznych na świecie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nazajutrz wstaję z rana, / Napełniam watermana, / Chcę pisać. Zapał twórczy / Po prostu we mnie furczy.

 (1.1) Czy możesz mi kupić dwie paczki nabojów do watermana? Najlepiej czarnych.

Wiktionary


waterpolista

[czytaj: waterpolista albo łoterpolista] osoba grająca w piłkę wodną


SJP.pl


waterpolistka

→ waterpolista [czytaj: waterpolistka albo łoterpolistka]


SJP.pl


waterpolo

[czytaj: waterpolo lub łoterpolo] gra rozgrywana w basenie przez dwie siedmioosobowe drużyny starające się zdobyć jak najwięcej bramek; piłka wodna


SJP.pl


waterproof

[czytaj: ŁOterpruf, możliwe też: WAterpruf]
1. nieprzemakalna skóra używana do wyrobu obuwia roboczego lub sportowego;
2. nieprzemakalna tkanina;
3. ubranie z nieprzemakalnej tkaniny


SJP.pl

Waterproof – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Luizjana, w parafii Tensas.

Wikipedia


waterresistant

[czytaj: łoterrez-istant] wodoodporny


SJP.pl


waterreus

[czytaj: wojters] nazwisko


SJP.pl


watersztag

w żeglarstwie: łańcuch lub lina takielunku stałego łącząca bukszpryt ze stewą dziobową; martyngał


SJP.pl

Wa

Wikipedia


waterwejs

zacementowany pas poszycia pokładu statku między burtą a klepkami drewnianymi pokładu; ściek pokładowy


SJP.pl


wateryt

minerał, polimorficzna odmiana kalcytu


SJP.pl


waterzooi

[czytaj: waterzoj] gęsta zupa z ryb, warzyw oraz ziół, wywodząca się z kuchni flamandzkiej


SJP.pl

Waterzooi – gęsta zupa przyrządzana z ryb, warzyw oraz ziół.

Przed spożyciem jest ona mieszana z żółtkami, a także podprawiana śmietaną. Potrawa ta wywodzi się z kuchni flamandzkiej.

Wikipedia


watka

1. potocznie: kłaczek waty;
2. glon morski z gromady zielenic, o plesze dochodzącej niejednokrotnie do 1 m długości, przytwierdzony do podłoża; błonica, ulwa


SJP.pl


watkins

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Watkins – jednostka osadnicza w stanie Iowa, w hrabstwie Benton
  • Watkins – jednostka osadnicza w stanie Kolorado, w hrabstwie Arapahoe
  • Watkins – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Meeker
  • Watkins (ang. Watkins Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Dent
  • Watkins (ang. Watkins Township) – gmina w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Vance

Wikipedia


watkowe

o cechach watkowych (klasa zielenic)


SJP.pl

Watkowe ("Ulvophyceae") – klasa wielokomórkowych zielenic, słonowodnych glonów o dużym zróżnicowaniu budowy.

Wikipedia


watkowice

Watkowice (nazwa oboczna: Watkowice Duże) – osada w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Ryjewo.

W skład sołectwa "Watkowice" wchodzą także Watkowice Małe i Klecewko. W końcu 2025 sołectwo liczyło 400 mieszkańsów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia


watkowo

Watkowo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, w gminie Gołymin-Ośrodek.

Wikipedia


watkowski

nazwisko


SJP.pl


watkowy

o cechach watkowych (klasa zielenic)


SJP.pl


watolina

wyrób włókienniczy stosowany jako materiał ocieplający w przemyśle odzieżowym oraz jako materiał dźwiękochłonny


SJP.pl

Wa

Wikipedia


watolinowy

przymiotnik od: watolina


SJP.pl


watomierz

przyrząd do pomiaru mocy elektrycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektr. miernik elektryczny wskazujący moc czynną badanego urządzenia lub obwodu;

Wiktionary

Watomierz – przyrząd do pomiaru mocy czynnej.

Wikipedia


watorowo

Watorowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie chełmińskim, w gminie Kijewo Królewskie.

Wikipedia


watosekunda

dawna jednostka pracy; obecnie dżul


SJP.pl


watowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzem. odczasownikowy od|watować. (podszywać watą)

 (1.2) gwara. rad. odczasownikowy od|watować. (wypełniać czas antenowy)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvatɔˈvãɲɛ, AS: vatovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. watować ndk., wywatować dk.

 rzecz. wata ż., watolina ż., wywatowanie n.

Wiktionary


watowany

przymiotnik

 (1.1) wypełniony watą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wata ż.

 czas. watować ndk.

Wiktionary


watowaty

przypominający konsystencją lub wyglądem watę


SJP.pl


watować

wypychać watą


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) rzem. podszywać ubranie watą lub watoliną

 (1.2) pot. przen. wypełniać braki elementami o znikomej wartości

 (1.3) gwara. rad. o prowadzącym wypełniać czas antenowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) A z taką sytuacją mieliśmy do czynienia dwa, trzy lata temu w Warszawie, gdzie musiano "watować" wykorzystanie miejsc noclegowych w hotelach najwyższych kategorii, sprzedając luksusowe łóżka w cenach zbliżonych do cen hoteli ekonomicznych.

 (1.3) Obrady sejmu się opóźniały i musiałem watować opowieściami o aferze hazardowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈtɔvat͡ɕ, AS: vatovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wata ż., watolina ż., watowanie n.

 czas. wywatowywać ndk., wywatować dk.

 przym. watowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wywatowywać

 (1.2) szpikować

 (1.3) lać wodę

Wiktionary


watowski

przymiotnik od: WAT (Wojskowa Akademia Techniczna); WAT-owski


SJP.pl


watowy

rzadko: zrobiony z waty, podszyty watą; watowany


SJP.pl


watra

w gwarze góralskiej ognisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. góry. ognisko pasterskie w szałasie

 (1.2) środ. harc. jeden z typów stosu ogniska z polan układanych wokół środkowego palika

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • watra – duże ognisko, nad którym rozstawiony jest wysoki drewniany trójnóg,
  • watra – wieś (najniższa jednostka administracyjna w dawnej Mołdawii).
  • watra – symbol grupy wędrowników (harcerstwo),
  • Watra – Piaseczyński Hufiec Harcerzy,
  • Watra – Szczep Harcerzy Leśnych „Watra” im. Wolnego Harcerstwa,
  • Watra – 22 Szczep Warszawskich Drużyn Harcerskich i Gromad Zuchowych.
  • Watra – album muzyczny wydany przez zespół rockowy Wilki,
  • Watra – ukraińska grupa muzyczna,
  • Watra – zespół ludowy górali czadeckich.
  • „Watra” – polskie wydawnictwo książkowe z siedzibą w Warszawie,
  • „Watra” – czasopismo naukowe,
  • „Watra” – krakowskie pismo konspiracyjne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvatra, AS: vatra

Wiktionary


watrak

nazwisko


SJP.pl


watral

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gruby kij

Wiktionary


watrol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gruby kij

Wiktionary


watson

[czytaj: łotson] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Watson Washburn (1894–1973) – amerykański tenisista,
  • A.J. Watson (1924-2014) – konstruktor samochodów startujących w wyścigach Indianapolis 500
  • Barry Watson (ur. 1974) – aktor amerykański
  • Casey Watson – brytyjska pisarka
  • Claire Watson (1927-1986) – amerykańska śpiewaczka operowa
  • Chris Watson (1867-1941) – polityk australijski
  • Doktor Watson – postać fikcyjna, przyjaciel Sherlocka Holmesa
  • Emily Watson (ur. 1967) – brytyjska aktorka
  • Emma Watson (ur. 1990) – brytyjska aktorka dziecięca
  • Harry Watson – ujednoznacznienie
  • Indica Watson (ur. 2010) – aktorka dziecięca
  • James Watson (1928–2025) – biochemik amerykański, noblista

Wikipedia


watt

pas wybrzeża


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. szroka równia odsłaniana w czasie odpływu morza;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Davey Watt (ur. 1978) – australijski żużlowiec
  • James Watt (1736-1819) – brytyjski inżynier i wynalazca, od którego nazwiska nazwano jednostkę mocy – wat
  • Mitchell Watt (ur. 1988) – australijski lekkoatleta, skoczek w dal
  • Richard M. Watt (ur. 1930) – amerykański pisarz i historyk
  • watt (geografia) – wysychające w czasie odpływu dno akwenu
  • „Watt” – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej
  • Watt – powieść Samuela Beckett’a

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vat, AS: vat

Wiktionary


watteau

[czytaj: waTO] nazwisko


SJP.pl


watussi

[czytaj: watuss-i] stepowe bydło afrykańskie


SJP.pl

Wa

Wikipedia


watutsi

Tutsi;
1. lud afrykański zamieszkujący głównie Ruandę i Burundi;
2. przedstawiciel tego ludu


SJP.pl


watykan

państwo-miasto w zachodniej części Rzymu będące siedzibą papieża i centrum urzędów i instytucji Kościoła rzymskokatolickiego; Państwo Watykańskie, Stolica Apostolska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Europie;

 (1.2) geogr. wzgórze w Rzymie;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (2.1) mitrzym. bóstwo pogańskie

Wiktionary

Watykan, Państwo Watykańskie ( Stato della Città del Vaticano [], Status Civitatis Vaticanæ) – miasto-państwo w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, enklawa na terytorium Włoch, w Rzymie. Najmniejsze uznawane państwo świata pod względem powierzchni i najmniejsze niepodległe państwo pod względem liczby ludności.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zachodnią część Rzymu zajmuje najmniejsze państwo świata – Watykan.

 (1.1) Początkowo przedstawiciele kurii w Poznaniu uważali, że zgoda Watykanu będzie tylko formalnością.

 (1.2) Niektórzy błędnie sądzą, że Watykan to jedno z siedmiu wzgórz, na których założono Rzym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈtɨkãn, AS: vatykãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Watykańczyk mos., Watykanka ż., watykanista mos., watykanistka ż., watykanistyka ż.

 przym. watykański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwa oficjalna Państwo Watykańskie

 (1.2) wzgórze Watykańskie

 (2.1) Vagitanus

Wiktionary


watykanista

ekspert w sprawach Watykanu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ekspert w sprawach związanych z Państwem Watykańskim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zdaniem watykanistów trudno sobie wyobrazić milczenie Franciszka w tej sprawie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Watykan mrz., watykanistyka ż., Watykańczyk mos., Watykanka ż.

:: fż. watykanistka ż.

 przym. watykański

Wiktionary


watykanistka

→ watykanista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekspertka w sprawach związanych z Państwem Watykańskim

Wiktionary

Patrz:

watykanista

Przykłady

 (1.1) Udzielono głosu watykanistce z Rzymu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Watykan mrz., watykanistyka ż., Watykańczyk mos., Watykanka ż.

:: fm. watykanista mos.

 przym. watykański

Wiktionary


watykanizacja

poddawanie lub uleganie wpływom Watykanu


SJP.pl


watykanizować

poddawać wpływom Watykanu


SJP.pl


watykanka

obywatelka Watykanu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Watykanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Watykan mrz., watykanista mos., watykanistka ż., watykanistyka ż.

:: fm. Watykańczyk mos.

 przym. watykański

Wiktionary


watykańczyk

obywatel Watykanu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Watykanu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tej chwili mówię to chociażby dlatego, że obaj jesteśmy Polakami i ja bym chciał, żeby pan uwierzył, że chociaż jestem Watykańczykiem, to jestem jednakże Polakiem, żeby pan chciał w to uwierzyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Watykan mrz., watykanista mos., watykanistka ż., watykanistyka ż.

:: fż. Watykanka ż.

 przym. watykański

Wiktionary


watykański

związany z Watykanem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do państwa Watykan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słyszałeś kiedyś hymn watykański?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvatɨˈkãj̃sʲci, AS: vatykãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Watykan m., watykanista m., watykanistka ż., Watykańczyk mos., Watykanka ż.

Wiktionary


watówka

watowana kurtka robocza; waciak


SJP.pl


wave

w informatyce: rodzaj pliku dźwiękowego, zawierającego cyfrowy obraz oryginalnego dźwięku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wåve – walońska nazwa miasta Wavre
  • Wave – album Patti Smith
  • Wave – minialbum południowokoreańskiej grupy muzycznej Ive
  • Wave – narzędzie do komunikacji i współpracy Google
  • Wave – polski zespół muzyczny
  • Wave – sieć telekomunikacyjna
  • WAV

Wikipedia


waverley

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Waverley – miejscowość w Australii, w Australii Zachodniej
  • Waverley – dystrykt w hrabstwie Surrey w Anglii
  • Waverley – jeden z 38 samorządów lokalnych wchodzących w skład aglomeracji Sydney, największego zespołu miejskiego Australii
  • Waverley – powieść historyczna Waltera Scotta z 1814 roku
  • Waverley – miejscowość w Australii, w Tasmanii
  • Waverley – miejscowość w Nowej Zelandii, w regionie Taranaki

Wikipedia


wawa

skrót, rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) = geogr. pot. Warszawa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Radio WAWA – polska rozgłośnia radiowa powstała w Warszawie
  • Wawrzyniec Żuławski (1916–1957) – alpinista, kompozytor i pisarz; powszechnie zwany „Wawą” przez polskich wspinaczy
  • Wawa – zdrobnienie imienia Wawrzyniec
  • Wawa – skrót od nazwy miasta Warszawa
  • Wawa – miejscowość w Kanadzie
  • Wawa – prefektura w Togo
  • Wah-wah – efekt dźwiękowy (gitarowy) w muzyce
  • Wawa2010.pl - projekt muzyczny

Wikipedia


wawak

nazwisko


SJP.pl


wawel

wzgórze w Krakowie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. krakowskie wzgórze nad Wisłą z zabytkową zabudową zamkową;

 (1.2) geogr. adm. część Krakowa

 (1.3) geogr. szczyt górski na Spitsbergenie

Wiktionary

Wawel – wzgórze na Pomoście Krakowskim, w Krakowie w dzielnicy I Stare Miasto, na lewym brzegu Wisły. Do roku 1954 Wzgórze stanowiło odrębną dzielnicę miasta, była to dzielnica II Zamek.

Wawel ma charakter zrębu tektonicznego, który powstał w miocenie i zbudowany jest z liczących 161–155 mln lat górnojurajskich wapieni wieku oksfordzkiego. Wzgórze wznosi się na wysokość ok. 228 m n.p.m.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podobno w jaskini pod Wawelem mieszkał kiedyś smok.

 (1.1) Czy znasz młody przyjacielu, groby królów na Wawelu?

 (1.3) Wydawcy atlasu oznaczyli górę Wawel na Spitsbergenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvavɛl, AS: vavel

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wawelski, podwawelski

 (1.2)

:: rzecz. wawelanin mos., wawelanka ż.

Wiktionary


wawelberczyk

absolwent Szkoły Inżynierskiej im. Hipolita Wawelberga i Stanisława Rotwanda, istniejącej w latach 1891-1951


SJP.pl


wawelberg

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Hipolit Wawelberg
  • Tadeusz Puszczyński, ps.: Konrad Wawelberg
    • Grupa Wawelberg
  • Szkoła Wawelberga i Rotwanda – szkoła mechaniczno-techniczna w Warszawie

Wikipedia


wawelit

minerał, uwodniony fosforan glinu


SJP.pl


wawelowski

dotyczący firmy cukierniczej Wawel


SJP.pl


wawelski

przymiotnik od: Wawel


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) od: Wawel

 (1.2) od: Wawel (firma)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podziwialiśmy całą wycieczką wawelskie arrasy.

 (1.2) Graficy wedlowscy trochę bardziej poszaleli niż wawelscy, efekt w miarę estetyczny, chociaż i nadmiar chaosu […] ([http://tylkokuchnia.blox.pl/html/1310721,262146,169.html?9 Z internetu])

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈvɛlsʲci, AS: vavelsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wawel

 przym. podwawelski

Wiktionary


wawer

1. dzielnica i osiedle Warszawy;
2. konspiracyjna organizacja młodzieżowa działająca w latach 1940-44 w Warszawie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. dzielnica Warszawy;

Wiktionary

Wawer – dzielnica Warszawy położona w prawobrzeżnej części miasta. Jest jedną z 18 jednostek pomocniczych m.st. Warszawy.

Jest największą pod względem powierzchni oraz najrzadziej zaludnioną dzielnicą Warszawy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od zachodu Wawer graniczy z dzielnicami Wilanów i Mokotów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wawrzanin mos., wawrzanka ż.

 przym. wawerski

Wiktionary


wawerski

przymiotnik od: Wawer, dzielnica mieszkaniowa Warszawy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Wawra, związany z Wawrem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lidian długo spacerował po jednym z wawerskich parków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wawer mrz., wawrzanin mos., wawrzanka ż.

Wiktionary


wawrentowicz

nazwisko


SJP.pl


wawro

nazwisko


SJP.pl


wawrowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wawrowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Wiślica
  • Wawrowice – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Kurzętnik
  • Vávrovice – dzielnica Opawy w Czechach

Wikipedia


wawrowo

Wawrowo – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim, w gminie Lidzbark.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Wawrzyńca w Starym Dłutowie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


wawrowski

nazwisko


SJP.pl


wawrykowicz

nazwisko


SJP.pl


wawryniewicz

nazwisko


SJP.pl


wawryniuk

nazwisko


SJP.pl


wawrzak

nazwisko


SJP.pl


wawrzecki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Tadeusz Wawrzecki – stolnik brasławski
  • Felicjan Wawrzecki (zm. 1765) – poseł na Sejm I Rzeczypospolitej
  • Ignacy Wawrzecki – elektor Stanisława Augusta Poniatowskiego
  • Paweł Wawrzecki (ur. 1950) – polski aktor filmowy i teatralny, prezenter telewizyjny
  • Stanisław Wawrzecki (1921–1965) – dyrektor Miejskiego Handlu Mięsem Warszawa Praga
  • Tadeusz Wawrzecki – wojski brasławski
  • Tomasz Wawrzecki (1759–1816) – generał, uczestnik powstania kościuszkowskiego

Wikipedia


wawrzek

zdrobnienie od: Wawrzyniec (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. Wawrzyniec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wawrzyniec mos.

 przym. Wawrzyńcowy

Wiktionary


wawrzeńczyce

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wawrzeńczyce – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Mietków
  • Wawrzeńczyce – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Igołomia-Wawrzeńczyce
  • Wawrzeńczyce – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Pawłów

Wikipedia


wawrzeńczycki

→ Wawrzeńczyce


SJP.pl

Patrz:

Wawrzeńczyce

wawrzeńczyk

nazwisko


SJP.pl


wawrzkiewicz

nazwisko


SJP.pl


wawrzkowicz

nazwisko


SJP.pl


wawrzonek

nazwisko


SJP.pl


wawrzonkowo

Wawrzonkowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Kikół.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa włocławskiego.

Wikipedia


wawrzonkowski

nazwisko


SJP.pl


wawrzuś

zdrobnienie od: Wawrzyniec (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. Wawrzyniec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wawrzyniec mos.

 przym. Wawrzyńcowy

Wiktionary


wawrzycki

nazwisko


SJP.pl


wawrzyczek

nazwisko


SJP.pl


wawrzyk

nazwisko


SJP.pl


wawrzyn

laur;
1. wiecznie zielone drzewo z rodziny wawrzynowatych, uprawiane ze względu na skórzaste, bardzo aromatyczne liście powszechnie używane jako przyprawa; drzewo laurowe;
2. liście i gałązki drzewa laurowego albo zrobiony z nich wieniec, będące w antycznej Grecji i Rzymie symbolem zwycięstwa i sławy;
3. w przenośni: nagroda, uznanie, sława, sukces


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. drzewo lub krzew, nazwa systematyczna|Laurus|L.|ref=tak., z rodziny wawrzynowatych;

 (1.2) hist. wieniec z liści wawrzynu (1.1) będący symbolem zwycięstwa i chwały w starożytnej Grecji i Rzymie

 (1.3) przen. nagroda, którą przyznaje się za wybitne osiągnięcia w pewnej dziedzinie

 (1.4) element zdobniczy w kształcie stylizowanych liści wawrzynu (1.1) stosowany np. w architekturze i medalierstwie

Wiktionary

Wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wawrzyn szlachetny uprawiany jest w krajach południowej Europy.

 (1.2) W igrzyskach delfickich dekorowano wawrzynem głowy zwycięzców.

 (1.3) Pycha — to karłów zbuntowanych siła — / Wawrzyn jej zwycięstw na krótko wawrzynem.

 (1.4) Awers monety ozdobiony jest orłem i wawrzynami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvavʒɨ̃n, AS: vavžỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wawrzyniec m., wawrzynowate lm., wawrzynowce lm.

:: zdrobn. wawrzynek m.

 przym. wawrzynowy, wawrzynowaty, Wawrzyńcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) laur, drzewo bobkowe

 (1.2) laur

 (1.3) laur

 (1.4) laur

Wiktionary


wawrzynek

niski krzew z rodziny wawrzynkowatych, o trwałych lub opadających liściach, wonnych kwiatach i trujących owocach, rosnący w Europie i Azji; dafne


SJP.pl

Wawrzynek ("Daphne" L.) – rodzaj roślin z rodziny wawrzynkowatych. Liczy co najmniej 95 gatunków. Rośliny te występują w Eurazji i Afryce Północnej, z czego w Europie obecnych jest 17 gatunków. Największe zróżnicowanie jest w Azji wschodniej, tylko w Chinach rosną 52 gatunki, z czego 41 to endemity, cztery gatunki rosną w Japonii, jeden na Kamczatce. W Polsce występują w naturze dwa gatunki – wawrzynek główkowaty "D. cneorum" i wawrzynek wilczełyko "D. mezereum".

Wikipedia


wawrzyniak

nazwisko


SJP.pl

Wawrzyniak (niem. "Lorbeer-Berg", "Lorbeerberg") – wzniesienie (668 m n.p.m.), w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Środkowych, w Górach Wałbrzyskich, w paśmie Gór Czarnych.

Wikipedia


wawrzyniec

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Wawrzyniec – spolszczona postać imion Laurencjusz i Laurenty.

Imię wywodzi się od słowa wawrzyn, które pochodzi od laurus.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój nauczyciel łaciny i greki ma na imię Wawrzyniec.

 (1.1) Wawrzyniec Hajda, zwany śląskim Wernyhorą, w swoich wierszach okolicznościowych, bajkach, podaniach i legendach głosił proroctwa o wskrzeszeniu Polski.

 (1.1) W Kościele katolickim na 10 sierpnia przypada wspomnienie św. Wawrzyńca z Rzymu, patrona bibliotekarzy, kucharzy, piekarzy i ubogich oraz chroniącego od reumatyzmu.

 (1.1) Bądź pochwalony i uwielbiony, święty Wawrzyńcze, męczenniku (…).

 (1.1) Wawrzyńcowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 10 sierpnia, a także 5 września.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vavˈʒɨ̃ɲɛt͡s, AS: vavžỹńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wawrzyńcowa ż., Wawrzyńcówna ż., Wawrzyństwo lm m., Wawrzyn mos., wawrzyn mrz., wawrzynek mrz., wawrzynowate nmos., wawrzynkowate nmos., wawrzynowość ż., wawrzynowatość ż., wawrzynkowatość ż.

:: zdrobn. Wawrzek mos., Wawrzuś mos.

 przym. Wawrzyńcowy, Wawrzekowy, Wawrzusiowy, wawrzyniecki, wawrzynowy, wawrzynkowy, wawrzynowaty, wawrzynkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wawrzyn, war. Laurencjusz, Laurenty; zdrobn. Wawrzek, Wawrzuś

Wiktionary


wawrzynkowate

rodzina z klasy dwuliściennych obejmująca około 750 gatunków krzewów, rzadziej niskich drzew, o promienistych kwiatach i liściach ułożonych skrętolegle, bez przylistków


SJP.pl

Wa

Wikipedia


wawrzynkowaty

o cechach wawrzynkowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


wawrzynkowy

→ wawrzynek


SJP.pl

Patrz:

wawrzynek

wawrzynolistny

przymiotnik

 (1.1) bot. mający liście jak wawrzyn

Wiktionary


wawrzynostwo

Wawrzyn z małżonką; Wawrzynowie


SJP.pl


wawrzynowate

o cechach wawrzynowatych (laurowatych; rodzina roślin); laurowaty


SJP.pl

Wa

Wikipedia


wawrzynowaty

o cechach wawrzynowatych (laurowatych; rodzina roślin); laurowaty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. przypominający wawrzyn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wawrzyniec mos., wawrzyn, wawrzynowate

 przym. wawrzynowy, Wawrzyńcowy

Wiktionary


wawrzynowce

rząd drzew, krzewów i pnączy z klasy dwuliściennych; laurowce


SJP.pl

Wa

Wikipedia


wawrzynowicz

nazwisko


SJP.pl


wawrzynowie

imię męskie


SJP.pl


wawrzynowiec

przedstawiciel rzędu drzew, krzewów i pnączy z klasy dwuliściennych; laurowiec


SJP.pl


wawrzynowy

przymiotnik od: wawrzyn


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wawrzynem, dotyczący wawrzynu; wykonany z wawrzynu; zawierający wawrzyn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wawrzyn mrz., Wawrzyniec m., wawrzynowate lm., wawrzynowce lm.

:: zdrobn. wawrzynek m.

 przym. wawrzynowaty, Wawrzyńcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) laurowy

Wiktionary


wawrzyny

laur;
1. wiecznie zielone drzewo z rodziny wawrzynowatych, uprawiane ze względu na skórzaste, bardzo aromatyczne liście powszechnie używane jako przyprawa; drzewo laurowe;
2. liście i gałązki drzewa laurowego albo zrobiony z nich wieniec, będące w antycznej Grecji i Rzymie symbolem zwycięstwa i sławy;
3. w przenośni: nagroda, uznanie, sława, sukces


SJP.pl

Zobacz też: Wawrzyny - kolonia w woj. wielkopolskim.

Wawrzyny (niem. "Laurienen") – kolonia w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Bartoszyce. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


wawrzyszów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wawrzyszów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Wiązów
  • Wawrzyszów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Wolanów
  • Wawrzyszów – miejscowość na Słowacji

Wikipedia


wawrzyńcostwo

Wawrzyniec z małżonką; Wawrzyńcowie


SJP.pl


wawrzyńcowice

Wawrzyńcowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Lorenzdorf) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, w gminie Strzeleczki. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Wikipedia


wawrzyńcowie

Wawrzyniec z małżonką; Wawrzyńcostwo


SJP.pl


wawrzyńcowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wawrzyńca lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Wawrzyńca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Wawrzyńcowym sadzie rosną dorodne jabłonie i grusze oraz stare orzechy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wawrzyniec mos., Wawrzek mos., Wawrek mos., Wawrzuś mos., wawrzyn mrz., wawrzynek mrz., Wawrzyn mos., wawrzynowate nmos., wawrzynkowate nmos., wawrzynowość ż., wawrzynowatość ż., wawrzynkowatość ż., Wawrzyńcowa ż., Wawrzyńcówna ż.

 przym. Wawrzekowy, Wawrzusiowy, wawrzynowy, wawrzynkowy, wawrzynowaty, wawrzynkowaty

Wiktionary


wawrzyńczak

nazwisko


SJP.pl


wawrzyńczyk

nazwisko


SJP.pl


wawrzyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ludwika Wawrzyńska – polski pedagog
  • Marek Wawrzyński – polski poeta współczesny
  • Tomasz Wawrzyński – polski wojskowy
  • Wojciech Wawrzyński – polski specjalista zagadnień transportowych

Wikipedia


wawszczak

nazwisko


SJP.pl


wawszczyk

nazwisko


SJP.pl


wayang

[czytaj: wajang] ogólna nazwa indonezyjskich przedstawień teatralnych, wśród których najbardziej rozpoznawany jest teatr cieni


SJP.pl

Wa

Wikipedia


wayne

[czytaj: łejn]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko, m.in. John Wayne (1907-1979) - amerykański aktor filmowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wayne – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Kane
  • Wayne – miejscowość w stanie Maine, w hrabstwie Kennebec
  • Wayne – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Wayne
  • Wayne – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Wayne
  • Wayne – jednostka osadnicza w stanie New Jersey, w hrabstwie Passaic
  • Wayne – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Steuben
  • Wayne – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Wood
  • Wayne – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie McClain
  • Wayne – obszar niemunicypalny w stanie Pensylwania, w hrabstwie Delaware
  • Wayne – miejscowość w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Wayne
  • Wayne – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Lafayette
  • Wayne – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Washington

Wikipedia


waza

rodzaj naczynia ceramicznego przeznaczonego najczęściej do podawania zupy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) duże, szerokie i głębokie naczynie, zwykle z dwoma uchwytami i przykrywką, służące do podawania na stół zup lub ponczu;

 (1.2) duże, wysmukłe i ozdobne naczynie z ceramiki, kamienia albo metalu

 (1.3) gw-pl|Bukowina. patera

 (1.4) gw-pl|Bukowina. wazon

Wiktionary

Waza – spore naczynie, na ogół z szerokim otworem, najczęściej zdobione, o zastosowaniu użytkowym (serwowanie, niekiedy przechowywanie potraw) lub dekoracyjnym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kelner podał nam do stolika wazę z gorącym rosołem.

 (1.2) Dekorator wnętrz umieścił w holu naszego biura kamionkową wazę stylizowaną na ludowo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvaza, AS: vaza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wazówka ż., wazon m., wazonik m.

:: zdrobn. wazka ż.

 przym. wazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) gw-pl|Bukowina. klosz, taca, walter

Wiktionary


waza-ari

Wa

Wikipedia


wazari

jedna z trzech ocen (yuko, wazari, ippon) przyznawanych przez sędziów w judo sportowym za udane wykonanie akcji, waza-ari


SJP.pl


wazeczka

zdrobnienie od: wazka


SJP.pl


wazektomia

w medycynie: chirurgiczne podwiązanie nasieniowodów w celach antykoncepcyjnych, prowadzące do nieodwracalnej bezpłodności mężczyzny; vasectomia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zabieg urologiczny przeprowadzany u mężczyzn w celu trwałego pozbawienia ich płodności, polegający na przecięciu nasieniowodu (nasieniowodów);

Wiktionary

Wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Adam nie chce mieć już więcej dzieci, więc postanowił poddać się wazektomii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvazɛkˈtɔ̃mʲja, AS: vazektõmʹi ̯a

Wiktionary


wazelina

1. węglowodór uzyskiwany z ropy naftowej, używany jako podłoże do maści i kremów;
2. lizusostwo; pochlebianie i przesadne usługiwanie komuś;
3. wazeliniarz; lizus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. mazista, biaława substancja będąca mieszaniną węglowodorów parafinowych, głównie dokozanu i trikozanu, wykorzystywana w kosmetyce i technice;

 (1.2) przen. lizusostwo

Wiktionary

Wa

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wazeliniarstwo n., wazeliniarz m., wazeliniara ż., wazelinowanie n., wazeliniarskość ż.

:: zdrobn. wazelinka ż.

 czas. wazelinować ndk.

 przym. wazelinowy, wazeliniarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. E905b

Wiktionary


wazeliniara

kobieta przesadnie komuś nadskakująca, przypochlebiająca się w celu osiągnięcia własnych korzyści


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. pogard. kobieta przesadnie komuś schlebiająca i usługująca, zwłaszcza komuś wyżej postawionemu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wazeliniarz mos., wazelina ż.

 przym. wazeliniarski, wazelinowy

Wiktionary


wazeliniarka

→ wazeliniarz


SJP.pl

Patrz:

wazeliniarz

wazeliniarski

przymiotnik od: wazeliniarz


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. pogard. związany z wazeliniarzem i/lub wazeliniarstwem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wazeliniarskość ż., wazelina ż., wazeliniarz m., wazeliniara ż., wazeliniarstwo n.

 przym. wazelinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pochlebczy, lizusowski

Wiktionary


wazeliniarskość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wazeliniarskie; cecha tych, którzy są wazeliniarscy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wazeliniarski, wazelinowy

 przysł. wazeliniarsko

 rzecz. wazelina ż.

Wiktionary


wazeliniarstwo

podlizywanie się komuś w celu osiągnięcia korzyści bądź satysfakcji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. postępowanie polegające na przesadnym schlebianiu i usługiwaniu, zwłaszcza komuś wyżej postawionemu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wazeliniarz mos., wazelina ż.

 przym. wazeliniarski, wazelinowy

Wiktionary


wazeliniarz

potocznie: lizus, pochlebca; dupoliz, dupowłaz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pogard. osoba przesadnie komuś schlebiająca i usługująca, zwłaszcza komuś wyżej postawionemu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wazelina ż., wazeliniarstwo n.

:: fż. wazeliniara ż.

 czas. wazelinować

 przym. wazeliniarski, wazelinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pochlebca, lizus

Wiktionary


wazelinka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: wazelina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wazelina ż.

 przym. wazelinowy

Wiktionary


wazelinowaty

przypominający konsystencją wazelinę, podobny do wazeliny


SJP.pl


wazelinowy

→ wazelina


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wazeliną, dotyczący wazeliny, zawierający wazelinę

Wiktionary

Patrz:

wazelina

Powiązane:

 rzecz. wazelina ż., wazeliniarstwo n., wazeliniarz m., wazeliniara ż., wazelinowanie n., wazeliniarskość ż., wazelinka ż.

 czas. wazelinować ndk.

 przym. wazeliniarski

Wiktionary


wazka

mała waza


SJP.pl


wazodylatacja

rozszerzenie się światła naczyń krwionośnych wskutek rozkurczu ich mięśni gładkich


SJP.pl

Wazodylatacja, wazodilatacja – rozkurcz mięśni gładkich w ścianie naczyń krwionośnych. Skutkiem tego procesu jest poszerzenie światła naczyń i spadek ciśnienia krwi, ponieważ rośnie ogólna objętość układu krwionośnego przy stałej objętości krwi. Procesem przeciwnym do wazodylatacji jest wazokonstrykcja.

Wikipedia


wazon

ozdobne naczynie na cięte kwiaty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ozdobne naczynie przeznaczone do przechowywania ciętych kwiatów

Wiktionary

Wazon – naczynie, najczęściej wykonane z porcelany lub szkła, o podłużnym, wysokim kształcie, służące do przechowywania kwiatów.

W architekturze element rzeźby architektonicznej, rozpowszechniony szczególnie w baroku i klasycyzmie, stosowany w ścisłym związku z budowlą (jako zwieńczenie frontonów i balustrad) oraz w postaci wolnostojącej dekoracji w ogrodzie na postumencie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na stole stał wazon z tulipanami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvazɔ̃n, AS: vazõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waza ż.

:: zdrobn. wazonik m.

 przym. wazonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flakon

Wiktionary


wazonek

dawniej: wazonik - mały wazon


SJP.pl


wazonik

zdrobnienie od: wazon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od wazon

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie wazon, lecz tylko mały wazonik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wazon m., waza ż.

Wiktionary


wazonkowce

pierścienica z rzędu skąposzczetów, żyjąca w wodzie lub glebie; doniczkowiec


SJP.pl


wazonkowcowate

rodzina pierścienic z podgromady skąposzczetów; doniczkowce, wazonkowce


SJP.pl

Wazonkowcowate, wazonkowce, doniczkowce (Enchytraeidae) – rodzina małych i średniej wielkości pierścienic zaliczanych do skąposzczetów. Są szeroko rozprzestrzenione, szczególnie w strefach klimatu umiarkowanego. Znanych jest kilkaset gatunków występujących na lądzie oraz w przybrzeżnej strefie jezior i mórz. W faunie Polski odnotowano 94 gatunki, m.in. wazonkowiec biały ("Enchytraeus albidus") i wazonkowiec czerwony ("Lumbricillus lineatus").

Wikipedia


wazonkowiec

pierścienica z rzędu skąposzczetów, żyjąca w wodzie lub glebie; doniczkowiec


SJP.pl


wazonkowy

ślepucha wazonkowa - gatunek węża z rodziny ślepuchowatych


SJP.pl


wazonowy

przymiotnik od: wazon


SJP.pl


wazopresyna

hormon syntetyzowany w podwzgórzu, działający kurcząco na naczynia krwionośne, zwiększający ciśnienie krwi i zatrzymujący wodę w ustroju; antydiuretyna, hormon antydiuretyczny, ADH


SJP.pl


wazowie

dynastia panująca w latach 1523-1654 w Szwecji i 1587-1668 w Polsce


SJP.pl

Wazowie ( Vasaätten) – dynastia szwedzka panująca w Królestwie Szwecji w latach 1523–1654, w Rzeczypospolitej Obojga Narodów w latach 1587–1668 oraz na Śląsku w księstwie opolsko-raciborskim w latach 1645–1666 i w księstwie nysko-otmuchowskim w latach 1625–1655.

Wikipedia


wazowy

przymiotnik od: waza


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wazą, dotyczący wazy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waza ż.

Wiktionary


wazówka

potocznie: łyżka wazowa do serwowania zupy


SJP.pl


waćpan

dawniej: tytuł grzecznościowy, skrót od wyrażenia "waszmość pan", zwykle jako zwrot kierowany wprost do rozmówcy, odpowiadający dzisiejszemu "pan", "wy" (zwykle z odcieniem lekceważenia); aćpan, acpan, aspan, wacpan, waspan, asan, acan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. zob. waszmość pan.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skoro pomyślę, jak całe rycerstwo wierzy i ufa waćpanu, zaprawdę spostrzegam ze zdumieniem, że jakowaś nadzieja wstępuje mi w serce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waćpanna ż., waćpaństwo mos.

:: fż. waćpani ż.

 przym. waćpanowy, waćpański

Wiktionary


waćpani

staropolski tytuł grzecznościowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. zob. waszmość pani.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Jakem Wincenty, powiedz nam, waćpani, powiedz nam prawdę, jak to tam jest w tym klasztorze?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waćpanna ż., waćpaństwo mos.

:: fm. waćpan m.

 przym. waćpanowy, waćpański

Wiktionary


waćpanna

dawny zwrot grzecznościowy do młodej niezamężnej kobiety


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. zob. waszmość panna.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Szczerze suplikuję o zapomnienie, a na zgodę przeda mi waćpanna konia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waćpan m., waćpani ż., waćpaństwo mos.

 przym. waćpanowy, waćpański

Wiktionary


waćpanowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z waćpanem, dotyczący waćpana

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do waćpana, będący jego własnością

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waćpanna ż., waćpani ż., aćpani ż., aćpan mos., asynćka ż., aspani ż., aspan mos., asińdźka ż., asańdźka ż., asanna ż., asani ż., asan mos., acpani ż., acpan mos., acaństwo n., acanna ż., acanka ż., acani mos., acanek mos., acan mos., waspanowanie n., waspani ż., waspan mos., waćpan m., wacanna ż.

 czas. waspanować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) waćpański

 (2.1) waćpański

Wiktionary


waćpański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z waćpanem, dotyczący waćpana

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do waćpana, będący jego własnością

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waćpanna ż., waćpani ż., aćpani ż., aćpan mos., asynćka ż., aspani ż., aspan mos., asińdźka ż., asańdźka ż., asanna ż., asani ż., asan mos., acpani ż., acpan mos., acaństwo n., acanna ż., acanka ż., acani mos., acanek mos., acan mos., waspanowanie n., waspani ż., waspan mos., waćpan m., wacanna ż.

 czas. waspanować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) waćpanowy

 (2.1) waćpanowy

Wiktionary


waćpaństwo

dawniej: waszmość państwo


SJP.pl


wał

1. potocznie: ktoś głupi, tępy;
2. wulgarnie: członek męski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rodzaj nasypu, usypisko z ziemi, naturalne lub sztuczne; ,

 (1.2) narzędzie w kształcie walca osadzonego w ramie na osi, służące do ugniatania i wyrównywania gruntu, nawierzchni dróg itp.

 (1.3) techn. element maszyny w kształcie długiego walca, służący do przekazywania obrotów;

 (1.4) przest. fala

 (1.5) pot. akt oszustwa

 (1.6) anat. naturalne zgrubienie lub wyniosłość na ciele

 (1.7) gest Kozakiewicza

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przen. obraź. ktoś naiwny lub głupi

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (3.1) wulg. penis

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wał (maszynoznawstwo)
    • wał giętki
    • wał wykorbiony
    • wał korbowy
    • wał napędowy
    • wałek rozrządu
    • wał odbioru mocy
    • wałek skrętny
  • wał (polowy)
  • wał (geografia)
    • wał górski
    • wał morenowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zagrożenie powodzią jest powodem budowania wałów wzdłuż rzeki.

 (1.2) Wał na ogół wykonany jest ze stali i w formie cylindrycznej.

 (1.3) Wał rozrządczy ma za zadanie synchronizację otwierania i zamykania zaworów wlotowego i wylotowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaw, AS: vau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wałowanie n., wałkowanie n., obwałowanie n.

:: zdrobn. wałek m., wałeczek m.

 czas. walać, wałować ndk., wałkować ndk., obwałować dk., obwałowywać ndk.

 przym. wałowy, przywałowy, wałkowy, walcowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) walec

 (1.5) przekręt, szwindel, wałek

Wiktionary


wała

wykrzyknienie używane zwykle z odpowiednim gestem; nic z tego


SJP.pl


wałach

wykastrowany ogier


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) jeźdz. zootechn. wykastrowany samiec konia o wyciszonym temperamencie;

forma rzeczownika.

 (2.1) Ms. lm. od: wał

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (3.1) gwara. zootechn. osoba zajmująca się kastracją zwierząt

 (3.2) gw-pl|Żywiec. pasterz wałaski

Wiktionary

Wałach – koń trzebiony lub inny przedstawiciel koniowatych (np. muł lub osioł), który w ten sposób przestaje być ogierem. Etymologia terminu wywodzi się od etnonimu "Wołoch", i wynika stąd, że prawdopodobnie Wołosi sprowadzili do Polski wałaszenie ogierów wraz z charakterystycznym dla tego ludu stylem pasterskim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvawax, AS: vau̯aχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wałaszenie n., Wałachowo n.

:: zdrobn. wałaszek m.

 czas. wałaszyć ndk.

 przym. wałaszy

Wiktionary


wałachowski

nazwisko


SJP.pl


wałaski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Wałachów, związany z Wałachami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Dębowcu można zobaczyć typową zabudowę wałaską.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wałach mrz.

Wiktionary


wałaszek

nazwisko


SJP.pl


wałaszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wałaszyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wałaszyć

 rzecz. wałach mzw.

Wiktionary


wałaszyć

trzebić ogiera


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) kastrować ogiera

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈwaʃɨt͡ɕ, AS: vau̯ašyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wałaszenie n., wałach m., wałaszek m., Wałachowo

 przym. wałaszy

Wiktionary


wałbrzych

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Wałbrzych ( Waldenburg, śl-niem. Walmbrig, Walmbrich, Valdenburk, Valbřich) – miasto na prawach powiatu na południowym zachodzie Polski, w województwie dolnośląskim nad Pełcznicą. Miasto leży na Pogórzu Zachodniosudeckim i Sudetach Środkowych w pasmie Gór Wałbrzyskich. Historycznie na Dolnym Śląsku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Boguszów-Gorce jest połączony koleją z trzema miastami: Wałbrzychem, Marciszowem i Mieroszowem.

 (1.1) Winna Basieńka i obita wyładowała się na bitkach wołowych, które mąż lubił z kaszą, a Kazimierz bezskutecznie szukał Jadzi po Wałbrzychu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvawbʒɨx, AS: vau̯bžyχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wałbrzyszanin mos., wałbrzyszanka ż.

 przym. wałbrzyski, podwałbrzyski

Wiktionary


wałbrzyski

związany z Wałbrzychem, dotyczący Wałbrzycha


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Wałbrzycha, związany z Wałbrzychem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obchody miesięcznicy śmierci górnika wizjonera odbyły się bez udziału prześmiewców i nad grobem po raz pierwszy publicznie pojawiła się idea wzniesienia figury na wałbrzyskim rynku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vawˈbʒɨsʲci, AS: vau̯bžysʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wałbrzych m., Wałbrzyskie n., wałbrzyszanin m., wałbrzyszanka ż.

Wiktionary


wałbrzyskie

związany z Wałbrzychem, dotyczący Wałbrzycha


SJP.pl


wałbrzyszanin

mieszkaniec Wałbrzycha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Wałbrzycha

 (1.2) osoba pochodząca z Wałbrzycha, urodzona w Wałbrzychu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wałbrzych mrz.

:: fż. wałbrzyszanka ż.

 przym. wałbrzyski

Wiktionary


wałbrzyszanka

mieszkanka Wałbrzycha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Wałbrzycha

 (1.2) kobieta pochodząca z Wałbrzycha, urodzona w Wałbrzychu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wałbrzych mrz.

:: fm. wałbrzyszanin mos.

 przym. wałbrzyski

Wiktionary


wałcz

wymawiać głoskę "ł" jako "u"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

}|-

Wałcz ( Deutsch Krone) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, siedziba władz powiatu wałeckiego oraz wiejskiej gminy Wałcz.

Wałcz jest powiatowym ośrodkiem administracyjnym, gospodarczym i kulturalnym, siedzibą urzędów i instytucji lokalnych oraz ósmym ośrodkiem miejskim województwa (pod względem liczby ludności).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vawt͡ʃ, AS: vau̯č

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wałczanin mos., Wałczanka ż.

 przym. wałecki

Wiktionary


wałczanin

mieszkaniec Wałcza


SJP.pl


wałczanka

mieszkanka Wałcza


SJP.pl


wałczatka

wałczatka dwuguzka - gatunek pszczoły


SJP.pl


wałczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. wymowa ortograficzny|ł. jako półsamogłoski IPA4|w. (niezgłoskotwórczego odpowiednika ortograficzny|u., czyli IPA4|u.), nie jako spółgłoski płynnej IPA4|ɫ.

Wiktionary

Wa

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wałczyć ndk.

Wiktionary


wałczyk

chrząszcz z rodziny ryjkowców; szkodnik młodych drzew świerkowych


SJP.pl


wałczyć

wymawiać głoskę "ł" jako "u"


SJP.pl


wałdaj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie nowogrodzkim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wałdaj – jezioro w obwodzie nowogrodzkim w Rosji
  • Wałdaj – miasto w obwodzie nowogrodzkim Rosji, centrum administracyjne rejonu wałdajskiego
  • Wałdaj – wyżyna w obrębie Niziny Wschodnioeuropejskiej
  • Wałdaj – międzynarodowy klub dyskusyjny w dziedzinie badań nad polityką zagraniczną i wewnętrzną Rosji założony w 2004
  • GAZ Wałdaj (ros. ГАЗ-3310 Валдай) – rosyjski lekki samochód ciężarowy z lat 2004–2015

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wałdajski

Wiktionary


wałdajski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wałdajem, dotyczący Wałdaju

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wałdaj mrz.

Wiktionary


wałdowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wałdowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. sępoleńskim, w gminie Sępólno Krajeńskie
  • Wałdowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Pruszcz
  • Wałdowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Miastko
  • Wałdowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Kisielice
  • Wałdowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Ostróda

Wikipedia


wałdówko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wałdówko – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. sępoleńskim, w gminie Sępólno Krajeńskie
  • Wałdówko – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Zblewo

Wikipedia


wałecki

dotyczący Wałcza, związany z Wałczem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Wałcza, związany z Wałczem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Wałecki – polski zoolog
  • Krzysztof Wałecki – polski muzyk rockowy, wokalista, gitarzysta, kompozytor i autor tekstów
  • Powiat wałecki – powiat w północno-zachodniej Polsce

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wałcz m., Wałczanin mos., Wałczanka ż.

Wiktionary


wałeczek

1. zdrobnienie od: wałek;
2. część toczna mechanizmów, np, łożysk;
3. mikroskopowy twór walcowaty obserwowany przy badaniu moczu, mogący świadczyć o schorzeniu


SJP.pl


wałeczkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wałeczkować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wałeczkować ndk.

Wiktionary


wałeczkowaty

podobny do małego wałka


SJP.pl


wałeczkowy

przymiotnik od: wałeczek


SJP.pl


wałek

element różnych aparatów, maszyn, urządzeń, w kształcie walca, służący zwykle do nawijania czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: wał

 (1.2) przedmiot przypominający cylinder

 (1.3) techn. element cylindryczny dający się obracać

 (1.4) pot. obły kształt powstały poprzez zwinięcie

 (1.5) pot. podłużna fałda

 (1.6) slang. oszustwo

 (1.7) zob. wałek malarski.

 (1.8) leśn. segment pnia drzewa pociętego np. piłą

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) (…) włosy, upięte były szpilkami w dwa wałki po bokach głowy, a reszta, spleciona w długi warkocz, spadała na plecy (…)

 (1.5) Utyłam i znów robią mi się wałki na bokach.

 (1.6) Ta sprawa to jakiś wałek, a nie uczciwy interes.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvawɛk, AS: vau̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wałkownica ż., wałkarz m., wałkowanie n., rozwałkowanie n.

:: zdrobn. wałeczek m.

:: zgrub. wał m.

 czas. wałować, walać, wałkować ndk., rozwałkować dk.

 przym. wałeczkowaty, wałeczkowy, wałkowy, wałowaty, wałowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) rulon, zwój

 (1.6) przekręt, wał, przewał

 (1.8) kłoda

Wiktionary


wałkno

Wałkno (niem. "Falkenau") – osada w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Maszewo. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Nastazin.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie szczecińskim.

Wikipedia


wałkoniowaty

potocznie: skłonny do próżnowania, leniwy; leniuchowaty


SJP.pl


wałkonić

wałkonić się - potocznie: próżnować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) daw. poddawać fizycznemu ściskaniu

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (2.1) daw. gwara. niewłaściwie artykułować głoskę „ł”, nadając jej brzmienie zbliżone do „u”

czasownik zwrotny niedokonany wałkonić się (dk. brak)

 (3.1) pot. oddawać się bezczynności

 (3.2) daw. przemieszczać się bez celu

Wiktionary

Przykłady

 (3.1) Lecą do Londynu, gdzie ich matka wałkoniła się na jakimś półdyplomatycznym stanowisku niemającym nic wspólnego z interesami.

 (3.1) Oto otoczony gromadką bachorów Czerwony Kapturek sterczy przy garach, a Wilk, z butelką piwa w ręku i petem w zębach, wałkoni się przed telewizorem.

 (3.1) Sprzątamy, pierzemy, idziemy na spacer, czytamy książeczki, malujemy, dyskutujemy lub wałkonimy się na łóżku.

 (3.2) Tuż nad stołami wałkonił się bezkształtny łachman dymu z papierosów i cygar.

 (3.2) Dzień był ciepły. Po niebie wałkoniły się duże, leniwe chmury, puszczające od czasu do czasu rozwartemi krawędziami białe promienie słoneczne.

 (3.2) Nawet Atlantyk przemienił się w zwykłą drogę dla tych, którzy wałkonią się na kontynent amerykański.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wałkoń mos., wałkonienie n.

 czas. wałkonić się, rozwałkonić się, uwałkonić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnieść, miąć, miętosić, ugniatać, wałkować

 (2.1) wałkować, wałować, wałkónić, podwałczyć

 (3.1) byczyć się, gnuśnieć, leniuchować, lenić się, obijać się, próżnować; daw. nygusować; pot. opieprzać się, opierdzielać się, opitalać się

 (3.2) wałęsać się, włóczyć się, ciągać się; daw. łazikować

Wiktionary


wałkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wałkować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvawkɔˈvãɲɛ, AS: vau̯kovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wał mrz./mzw., wałek

 czas. wałkować

Wiktionary


wałkowaty

przypominający kształtem wałek, podłużny i zaokrąglony


SJP.pl


wałkować

czasownik

 (1.1) rozpłaszczać kawałek ciasta wałkiem

 (1.2) formować wałek z plastycznyastycznej masy

 (1.3) przen. mówić o czymś, aż do znudzenia

czasownik zwrotny wałkować się

 (2.1) zwijać się w wałki

 (2.2) przen. być bezustannie omawianym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vawˈkɔvat͡ɕ, AS: vau̯kovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wałek m., wał m., wałkowanie n., przewałkowanie n.

 przym. wałkowy, wałowy

 czas. rozwałkować, wałować

Wiktionary


wałkownica

1. wałek do wałkowania ciasta
2. podłużna deszczułka z poprzecznymi karbami do ręcznego maglowania; maglownica


SJP.pl


wałkownik

strug profilowy o wklęsłej krawędzi ostrza noża; otocznik


SJP.pl


wałkowy

przymiotnik od: wałek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący wałka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wałek mrz., wał mzw./mos./mrz.

Wiktionary


wałkoń

potocznie: osoba leniwa, nielubiąca podejmować żadnych działań wymagających wysiłku; leń, obibok, nierób


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, której nie chce się pracować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wezmę już nigdy tego wałkonia do żadnej pracy.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wałkonić się, wałkonić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bumelant, leniuch, leń, leniwiec, leser, nierób, nygus, obibok, próżniak

Wiktionary


wałkówka

rodzaj lądowych ślimak płucodysznych


SJP.pl


wałowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wałować.

Wiktionary

Wałowanie – zabieg uprawowy wykonywany za pomocą wałów polowych, służących do ugniatania roli, kruszenia brył lub skorupy glebowej oraz do wyrównywania powierzchni pola.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. niewałowanie n., wał mrz./mzw.

 czas. wałować ndk.

Wiktionary


wałowaty

1. przypominający kształtem wał;
2. potocznie: nierozgarnięty, niemądry, tępy


SJP.pl


wałować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) ugniatać i wyrównywać podłoże za pomocą wału

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (2.1) daw. gwara. niewłaściwie artykułować głoskę „ł”, nadając jej brzmienie zbliżone do „u”

czasownik zwrotny niedokonany wałować się

 (3.1) zool. gw-pl|Bukowina. w odniesieniu do owiec i kóz: odczuwać popęd płciowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wał mrz., wałowanie n., wałkowanie n., obwałowanie n.

:: zdrobn. wałek m., wałeczek m.

 czas. walać, wałkować ndk., obwałować dk., obwałowywać ndk.

 przym. wałowy, przywałowy, wałkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) walcować, ugniatać, wyrównywać, spłaszczać

 (2.1) wałkować, wałkonić, wałkónić, podwałczyć

Wiktionary


wałowy

przymiotnik od: wał


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący wału

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wałek mrz., wał mzw./mos./mrz.

Wiktionary


wały

1. potocznie: bicie, lanie, baty, cięgi;
2. fortyfikacje


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wały – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wołowskim, w gminie Brzeg Dolny
  • Wały – część wsi Czernikówko w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Czernikowo
  • Wały – część wsi Władysławów w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Zgierz
  • Wały – część wsi Damice w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Iwanowice
  • Wały – przysiółek wsi Krzeszówka w woj. małopolskim, w miechowski pow. miechowskim, w gminie Książ Wielki
  • Wały – część wsi Zwola w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Gniewoszów
  • Wały – część wsi Brzeźnica w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Dębica
  • Wały – przysiółek wsi Wysoka w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Łazy
  • Wały – część wsi Stawiany w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Kije
  • Wały – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Nidzica
  • Wały – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Szczytno
  • Wały Jagiellońskie w Bydgoszczy

Wikipedia


wałówa

potocznie: prowiant na drogę


SJP.pl


wałóweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: wałówka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wałówka ż.

Wiktionary


wałówka

potocznie: prowiant, zwłaszcza otrzymywany w domu na podróż lub pobyt w miejscu, w którym nabycie bądź przygotowanie go może być utrudnione


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. jedzenie przygotowane na drogę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedzenie w wojsku było bardzo marne i zawsze go było za mało. Nadrabialiśmy sucharami, wałówką z domu, ale wiadomo - nie wystarczało.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈwufka, AS: vau̯ufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. wałóweczka ż.

:: zgrub. wałówa ż.

 przym. wałówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prowiant

Wiktionary


wałówkowy

przymiotnik od: wałówka


SJP.pl


wałęga

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kamil Wałęga – polski hokeista
  • Leon Wałęga – rzymskokatolicki duchowny
  • Stanisław Wałęga – polski publicysta
  • Władysław Wałęga – polski malarz

Wikipedia


wałęsa

wałęsać się - chodzić bez celu z miejsca na miejsce; szwendać się, tłuc się, włóczyć się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

 (1.1) daw. ten, kto się wałęsa, włóczęga, próżniak

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wałęsa – polskie nazwisko. Według danych Bazy PESEL z dnia 27.01.2022 nazwisko to nosi 972 polskich obywateli.
  • Lech Wałęsa (ur. 1943) – przywódca Solidarności, Prezydent RP w latach 1990–1995, laureat Pokojowej Nagrody Nobla
  • Danuta Wałęsa (ur. 1949) – polska działaczka społeczna, pierwsza dama III RP
  • Jarosław Wałęsa (ur. 1976) – poseł na Sejm i poseł do Parlamentu Europejskiego, syn Lecha i Danuty
  • Wałęsa. Człowiek z nadziei – film biograficzny o Lechu Wałęsie z 2013 w reżyserii Andrzeja Wajdy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To jest jakaś nacja sama w sobie, odmienna od tej miejskiej, wiejskiej, osiadłej. To ci, co nie przynależą do żadnego pana ani do żadnej gminy, wałęsi różni, wagabundy, swawolni bandosi, bieguni różnego rodzaju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wałęsanie się n., wałęsizm mrz.

 czas. wałęsać się ndk.

Wiktionary


wałęsak

1. wałęsak brazylijski - rodzaj agresywnych oraz silnie jadowitych pająków, żyjących w tropikalnej części Ameryki Południowej i Północnej;
2. wałęsak leśny, wałęsak zwyczajny - gatunki pająków z rodziny pogońcowatych


SJP.pl


wałęsać

wałęsać się - chodzić bez celu z miejsca na miejsce; szwendać się, tłuc się, włóczyć się


SJP.pl


wałęsizm

potocznie, żartobliwie o jednym ze specyficznych powiedzeń wygłoszonych publicznie przez Lecha Wałęsę, najczęściej zbudowanych na bazie oksymoronów (np. Jestem za, a nawet przeciw!), rzadziej nieścisłości językowych (np. Nie chcem, ale muszem!)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) publ. polit. hist. specyficzne powiedzenie, zwrot językowy pochodzący z publicznych wypowiedzi Lecha Wałęsy lub jemu przypisywany;

 (1.2) polit. hist. sposób uprawiania polityki właściwy Lechowi Wałęsie

Wiktionary

Wałęsizmy lub wałęsaliki – specyficzne powiedzenia i zwroty językowe pochodzące z publicznych wypowiedzi Lecha Wałęsy lub jemu przypisywane. Wiele z nich przeniknęło na dłużej do języka polskiego i współczesnej polskiej kultury.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) (…) wyjaśnia: „Otóż — ogólnie rzecz ujmując — »wałęsizm« opiera się na przekonaniu, że wszystko jest zasługą jednej osoby.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wałęsanie n., wałęsa ż., wałęsizacja ż., dewałęsyzacja ż., wałęsowszczyzna ż.

 czas. wałęsać się ndk.

Wiktionary


wałęsowski

taki jak u Wałęsy, właściwy Wałęsie, przypominający zachowanie, wypowiedzi Wałęsy itp.


SJP.pl


wałęsówka

potoczna nazwa podwyżek płac przeprowadzonych jesienią 1980 r. na podstawie porozumień gdańskich


SJP.pl


wańczos

1. drewno obrobione z 3 stron, a z czwartej pokryte korą
2. deska na klepkę, zwłaszcza do naczyń bednarskich


SJP.pl


wańczowski

nazwisko


SJP.pl


wańka

potocznie: handlarz zza wschodniej granicy; wania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. przybysz, często handlarz, z Ukrainy, Rosji lub Białorusi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) reg-pl|Kresy. przedsionek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wania m., wania m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wania

Wiktionary


wańka-wstańka

1. zabawka dziecięca, figurka, która po przechyleniu sama wraca do pozycji pionowej;
2. w przenośni: osoba łatwo otrząsająca się z kłopotów, wracająca do wcześniejszej aktywności po dotkliwej porażce


SJP.pl

Wańka-wstańka – zabawka, która poruszona kolebie się na boki, lecz nigdy się nie przewraca. Po wychyleniu samoistnie odzyskuje równowagę i wraca do pionowej orientacji wyjściowej, gdyż jej podstawa jest okrągła i w środku ma ciężarek, natomiast głowa jest lekka w porównaniu z resztą figurki. Stabilność zabawka zawdzięcza więc nierównomiernemu rozkładowi masy: jej środek znajduje się blisko podłoża, na którym stoi.

Wikipedia


wańkowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Wańkowicz (1881-), polski oficer
  • Anatol Wańkowicz (1858-), radziecki i białoruski wojskowy
  • Jan Wańkowicz (1895–1940), polski oficer
  • Jan Wańkowicz (1835–1885), polski zoolog
  • Krystyna Wańkowicz (1919-1944), uczestniczka powstania warszawskiego
  • Melchior Wańkowicz (1892-1974), polski pisarz
  • Stanisław Wańkowicz (1885-1943), polski ziemianin, działacz społeczny, senator
  • Walenty Wańkowicz (1799-1842), polski malarz
  • Dwór Wańkowiczów w Mińsku
  • Pałac Wańkowiczów w Mińsku

Wikipedia


wańkowski

nazwisko


SJP.pl


wańtuch

przestarzałe:
1. grube płótno konopne stosowane na worki i opakowania;
2. worek z tego płótna


SJP.pl


waś

nazwisko


SJP.pl


waśkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Krzysztof Waśkiewicz (1941–2012) – polski poeta
  • Andrzej Waśkiewicz (ur. 1963) – polski socjolog
  • Hanna Waśkiewicz – profesor nauk prawnych
  • (ur. 1944) – amerykański futbolista
  • Bolesław Waśkiewicz (1880-1940) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej
  • Stanisław Waśkiewicz (1947-2012) – polski lekkoatleta średniodystansowiec
  • Zbigniew Waśkiewicz (ur. 1970) – profesor nauk o kulturze fizycznej
  • Waszkiewicz
  • Waśkiewicz (herb szlachecki)

Wikipedia


waśko

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Waśko – piłkarz ręczny
  • Andrzej Waśko – literaturoznawca, były wiceminister edukacji narodowej
  • Piotr Waśko – polityk
  • Ryszard Waśko – artysta
  • Tadeusz Waśko – piłkarz nożny

Wikipedia


waśkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Waśkowski (1885–1966) – poeta
  • Eugeniusz Waśkowski (1866–1942) – prawnik
  • Mieczysław Waśkowski (1929–2001) – aktor
  • Wacław Waśkowski (1904–1975) – grafik

Wikipedia


waśniewski

nazwisko


SJP.pl


waśniowski

nazwisko


SJP.pl


waśniwy

przymiotnik

 (1.1) śrpol. wywołujący waśń, zdradę lub zgorszenie

 (1.2) śrpol. będący skutkiem waśni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waśń ż.

 czas. powaśnić dk., waśnić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. waśliwy; swarliwy

Wiktionary


waśniów

wieś w Polsce


SJP.pl

Waśniów – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, siedziba gminy Waśniów. Ma status sołectwa. Leży przy DW751.

Dawniej miasto; uzyskał lokację miejską przed 1467 rokiem, zdegradowany w 1869 roku. W ostatniej ćwierci XVI wieku jako miasto klasztoru cystersów wąchockich położone było w województwie sandomierskim. W latach 1351–1869 miasto. W latach 1975–1998 położony był w województwie kieleckim.

Wikipedia


waśnić

wywoływać niezgodę, powodować waśnie, niesnaski


SJP.pl


waść

poufały tytuł używany między szlachtą (skrócone: wasza miłość)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. …poufny tytuł używany dawniej między szlachtą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Porzuć waść mrzonkę, którą z niewłaściwym uporem powtarzasz, i posłuchaj!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. waśćka

Wiktionary


waśćka

dawny tytuł grzecznościowy w odniesieniu do kobiet; wasza miłość, aśćka


SJP.pl


waśń

kłótnia, spór, niezgoda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. albo książk. kłótnia, spór

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powaśnić, waśnić ndk.

 przym. waśniwy

Wiktionary


ważenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ważyć.

 (1.2) sport. oficjalne określanie wagi zawodnika przed walką bokserską połączone z prezentacją

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vaˈʒɛ̃ɲɛ, AS: važẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyważenie n., przewaga ż., waga ż., zważenie n., wagowy mos.

 czas. wyważyć, ważyć ndk., zważyć dk.

 przym. wagowy, ważki, ważny

Wiktionary


ważka

owad z rzędu o tej samej nazwie, zwykle jaskrawo ubarwiony, odznaczający się wielkimi oczami, gryzącym narządem gębowym i krótkim tułowiem, żywiący się drobnymi owadami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ent. owad z rzędu ważek (nazwa systematyczna|Odonata|Fabricius|ref=tak.), żyjący w okolicach zbiorników wodnych podłużny, o dwóch parach skrzydeł i dużych oczach;

 (1.2) rzad. zdrobn. od waga

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. lp. → zob. ważki.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zawierały w swej głębi krynicznej komary, muchy, mole, skrzydełka ważek, nogi pajączków, mrówki, maleńkie nie widziane chrząszczki, ćmy, szczątki kory i gałązek, kwiatuszki, okruchy szyszek, igły przedziwnych sosen, jakich już nie posiada ta ziemia nigdzie na całym swoim obszarze, kępki mchu, krople wody, ziarenka piaskowe.

 (2.1) Przed tobą ciągnie się ważka uliczka, a tu i ówdzie porozrzucane domy bez dachów, mówią ci, że się znajdujesz w grodzie umarłych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvaʃka, AS: vaška

Wiktionary


ważki

książkowo: mający dużą wagę, duże znaczenie; ważny, znaczący, istotny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) przest. ważny

 (1.2) daw. dość ciężki

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. i M., B., W. lm. od: ważka

Wiktionary

Wa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvaʃʲci, AS: vašʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ważkość ż., waga ż., ważenie n., wagowy mos.

 czas. ważyć, wyważyć

 przym. wagowy

Wiktionary


ważkowate

1. żupałek ważkowaty - owad z rzędu sieciarek;
2. o cechach ważkowatych (rodzina ważek różnoskrzydłych)


SJP.pl

Wa

Wikipedia


ważkowaty

1. żupałek ważkowaty - owad z rzędu sieciarek;
2. o cechach ważkowatych (rodzina ważek różnoskrzydłych)


SJP.pl


ważkowy

→ ważka


SJP.pl

Patrz:

ważka

ważkość

dawniej:
1. ważność, doniosłość;
2. ciężar


SJP.pl


ważniacki

→ ważniak


SJP.pl

Patrz:

ważniak

ważniaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od ważniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ważniak m.

Wiktionary


ważniaczka

→ ważniak


SJP.pl

Patrz:

ważniak

ważniak

ktoś podkreślający swoją władzę, wywyższający się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba zarozumiała

 (1.2) pogard. ktoś bardzo ważny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciekawe, kto na tego ważniaka zagłosuje?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ważniactwo n., ważność ż.

:: zdrobn. ważniaczek mos.

:: fż. ważniaczka ż.

 przym. ważny

 przysł. ważnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pyszałek, zarozumialec

 (1.2) osobistość; pot. figura, oficjel, rekin, szyszka, szycha; przest. oficjał; dostojnik, dygnitarz, notabl, prominent, VIP; przen. gruba ryba; lekcew. pogard. bubek

Wiktionary


ważniakowaty

bufonowaty, pyszałkowaty;
1. uważający się za osobę ważniejszą i lepszą od innych;
2. świadczący o takich cechach, np. ważniakowaty wyraz twarzy


SJP.pl


ważnie

przysłówek

 (1.1) mając moc prawną, obowiązując

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ważny, wagowy

 rzecz. ważniak mos., ważność ż., wagowy mos., waga ż.

 czas. wyważyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawomocnie, wiążąco

Wiktionary


ważniej

stopień wyższy od przysłówka: ważnie


SJP.pl


ważniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ważny


SJP.pl


ważnić

ważnić się - zwracać na siebie uwagę swoją ważnością


SJP.pl


ważność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. cecha tego, co ważne, mające moc prawną

 (1.2) cecha tego, co ważne, mające duże znaczenie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ważność w sensie prawnym – obowiązywanie aktu prawnego lub dokumentu
  • Ważność w sensie filozoficznym – podstawowa kategoria i przedmiot aksjologii, pojęcie filozoficzne

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvaʒnɔɕt͡ɕ, AS: važność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ważniak m.

 przym. ważny

 przysł. ważnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) waga, znaczenie, powaga, doniosłość

Wiktionary


ważny

1. mający duże znaczenie; znaczący, istotny, doniosły, kluczowy;
2. o człowieku: mający władzę i stanowisko, mogący wiele załatwić; znaczący, wpływowy;
3. mający znaczenie wobec prawa, zgodny z przepisami; prawomocny, przepisowy, obowiązujący;
4. ironicznie: okazujący swoje znaczenie, wywyższający się; dumny, wyniosły, zarozumiały;
5. nadający się do spożycia, użytku;
6. wyrażający czyjeś przekonanie o swoim znaczeniu, np. ważna mina;
7. dawniej: mający dużą wagę; ciężki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający duże znaczenie

 (1.2) mający odpowiedzialne stanowisko, duże wpływy

 (1.3) mający moc prawną, obowiązujący

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Artur Ważny – rzymskokatolicki duchowny
  • Jarosław Ważny – polski dziennikarz, muzyk, puzonista
  • Jerzy Ważny – polski nauczyciel akademicki, inżynier
  • Władysław Ważny – kapitan Wojska Polskiego, uczestnik kampanii wrześniowej, organizator ruchu oporu we Francji.
  • Zenon Ważny – polski sportowiec

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] z powodu wigilii[,] tak ważnego festu, jakim jest Nowy Rok, naznaczono sesją na godzinę drugą po południu.

 (1.1) Nawet mój kolega z radia, który zawsze chciał być blisko ważnych wydarzeń, pojechał do Woszczyc (…)

 (1.1) Są miejscowości, które zbudowano przy węzłach kolejowych i gdzie najważniejszym miejscem jest dworzec.

 (1.1) Ten dokument jest dla mnie bardzo ważny.

 (1.2) Miejsca na przedzie widowni są zarezerwowane dla ważnych osobistości.

 (1.3) Ten akt już przestał być ważny.

 (1.3) Trzeba pamiętać, że głos ważny to taki, który został oddany tylko na jedną listę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvaʒnɨ, AS: važny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wagowy mos., ważność ż., ważniak m., waga ż., ważenie n., zważenie n.

 przysł. ważnie

 czas. uważyć, wyważyć

 przym. wagowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) doniosły, decydujący, istotny, kluczowy, liczący się, nie bez znaczenia, poważny, przesądzający, ważki, zasadniczy; pot. nie w kij dmuchał

 (1.2) prominentny, ustosunkowany, wpływowy, wysoko postawiony

 (1.3) aktualny, bieżący, obowiązujący

Wiktionary


ważyk

nazwisko


SJP.pl


ważyć

1.
a) określać ciężar czegoś, posługując się wagą; odważać;
b) oceniać ciężar czegoś, trzymając to w ręku;
2. mieć określony ciężar;
3. książkowo, przenośnie: mieć znaczenie;
4. książkowo: rozważać coś;
5. dawniej: cenić;
6. ważyć się:
a) określać własny ciężar;
b) być rozważanym;
c) rzadko: kiwać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) określać czyjś ciężar za pomocą wagi

 (1.2) ostrożnie, powoli podejmować decyzję, wybierać coś

 (1.3) daw. cenić, poważać

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (2.1) mieć jakiś ciężar, masę

 (2.2) pot. inform. mieć rozmiar

czasownik zwrotny niedokonany ważyć się

 (3.1) określać własny ciężar za pomocą wagi

 (3.2) mieć odwagę, by coś zrobić

 (3.3) być w trakcie ustalania, gdy losy nie są pewne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze trzy razy ważyłem tę mąkę, jednak za każdym razem waga podaje mi co innego.

 (1.2) Karol długo ważył w sobie te kontrowersyjne słowa.

 (2.1) Ona chyba waży ze sto kilo!

 (2.2) Ten plik waży aż 60 giga?!

 (3.1) Moja siostra codziennie wchodzi na wagę, waży się i schodzi niezadowolona.

 (3.2) Nie waż się wychodzić z domu, kiedy masz szlaban!

 (3.3) W sądzie ważą się dalsze losy mężczyzny, który zabił we własnej obronie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvaʒɨt͡ɕ, AS: važyć

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2) rzecz. waga ż., odważnik m., przewaga ż., ważenie n.; czas. odważać, odważyć, zważyć

 (1.2) czas. rozważać, rozważyć, lekceważyć; rzecz. rozwaga ż.

Wiktionary


wb

symbol webera - jednostki strumienia indukcji magnetycznej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Weber (jednostka) – jednostka strumienia indukcji magnetycznej w układzie SI
  • Warner Bros. – amerykańska wytwórnia filmowa
  • WB oznacza także tablice rejestracyjne Bemowa

Wikipedia


wba

[czytaj: wu-be-A albo dablju-bi-ej] ] skrót od: World Boxing Association - międzynarodowa organizacja boksu zawodowego, utworzona w 1962 roku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • World Boxing Association – międzynarodowa organizacja boksu zawodowego
  • West Bromwich Albion – klub piłkarski

Wikipedia


wbetonować

umocować w betonie


SJP.pl


wbetonowywać

umocowywać w betonie


SJP.pl


wbicie

1. bijąc, uderzając, wepchnąć w coś;
2. osadzić coś na czymś; nasadzić; nadziać


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wbić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvbʲit͡ɕɛ, AS: vbʹiće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wbić, wbijać

 rzecz. wbijanie n.

Wiktionary


wbiec

biegnąc, dostać się dokądś


SJP.pl


wbieg

potocznie:
1. wbiegnięcie, wbieganie;
2. miejsce, droga wbiegnięcia, wbiegania


SJP.pl


wbieganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wbiegać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wbiegać

Wiktionary


wbiegać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wbiec, wbiegnąć)

 (1.1) biegnąc, wznosić się

 (1.2) biegnąc, wstępować w obręb czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Neczypor schylony, przesuwając się między krzakami, wbiegł na pagórek, skąd mógł widzieć chatę na przeciw leżącą.

 (1.2) Ledwie w krzaki wbiegamy, a tu ryk i tuż przy nas włazi na drzewo goryl.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wbieganie n., wbiegnięcie n., wbieg m.

Wiktionary


wbijak

1. przyrząd do pobierania próbek materiałów stałych
2. dźwignia w urządzeniu do automatycznego zasilania wątkiem krosien automatycznych


SJP.pl


wbijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) powodowanie zagłębiania się czegoś w czymś poprzez uderzanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy wbijaniu w ścianę gwoździa, na którym folksdojcz chciał powiesić portret Adolfa, tynk z sufitu odpadł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vbʲiˈjä̃ɲɛ, AS: vbʹii ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wbicie n.

 czas. wbijać ndk., wbić dk.

Wiktionary


wbijarka

urządzenie do wbijania czegoś


SJP.pl


wbijać

1. bijąc, uderzając, wpychać w coś;
2. osadzać coś na czymś; nasadzać; nadziewać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wbić)

 (1.1) zagłębiać coś w czymś przez uderzanie lub nacisk

 (1.2) nasuwać coś na coś, pokonując opór

 (1.3) w grze zespołowej: umieszczać piłkę (krążek) w bramce lub koszu

czasownik zwrotny niedokonany wbijać się (dk. wbić się)

 (2.1) zagłębiać samego siebie w coś ciasnego

 (2.2) ubierać się z trudem w ciasne ubranie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie przerywam bluzgania, gdy pociągam mocno za drążek sterowniczy i wbijam nogi w pedały.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvbʲijät͡ɕ, AS: vbʹii ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wbicie n., wbijanie n.

 czas. wbić dk., bić ndk.

Wiktionary


wbitka

1. środowiskowo: wbicie ostrego narzędzia we własne ciało; samookaleczenie;
2. potocznie: gol, bramka


SJP.pl


wbić

1. bijąc, uderzając, wepchnąć w coś;
2. osadzić coś na czymś; nasadzić; nadziać


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wbijać)

 (1.1) zob. wbijać.

czasownik zwrotny dokonany (ndk. wbijać się)

 (2.1) zob. wbijać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wreszcie Korbal wbił łopatę i odmierzywszy kilka kroków, krechę obcasem przeciągnął.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vbʲit͡ɕ, AS: vbʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wbicie n., wbijanie n.

 czas. bić ndk., wbijać ndk.

Wiktionary


wbrew

na przekór


SJP.pl

przyimek

 (1.1) sprzecznie z czymś, na przekór komuś lub czemuś

 (1.2) daw. uwydatnienie przeciwieństwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wbrew ojcu poszła do zakonu.

 (1.1) Wieloryby, wbrew swojej nazwie, są ssakami.

 (1.1) Wbrew powszechnej opinii feudałowie rzadko korzystali z prawa pierwszej nocy.

 (1.1) Namówiona podstępnie przez zazdrosne siostry, poważyła się wbrew zakazowi oglądać przy świetle lampy śpiącego małżonka, za co została przez niego porzucona.

 (1.2) […] bo porządek dziedziczny, feudalny niemiecki, wbrew przeciwny słowiańskiemu obyczajowi, nie mógł przyjąć się do społeczeństwo polskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vbrɛf, AS: vbref

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na przekór, pomimo

Wiktionary


wbudowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wbudować)

 (1.1) trwale umieszczać wewnątrz pewnej konstrukcji, budowli lub urządzenia

 (1.2) książk. czynić na stałe elementem pewnej struktury lub systemu

czasownik zwrotny niedokonany wbudowywać się (dk. wbudować się)

 (2.1) książk. stawać się na stałe elementem pewnej struktury lub systemu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wbudowując brodzik pod kabinę prysznicową rozpoczynamy od budowy tylnej podpory z bloczków.

 (1.2) Przez dziesięciolecia PRL mieliśmy wbudowywany i aktywnie rozwijany kompleks niższości wobec zagranicy.

 (2.1) Właśnie w zębach wbudowują się czerpane z pożywienia pierwiastki: stront, cynk, wapno i miedź.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvbudɔˈvɨvat͡ɕ, AS: vbudovyvać

Wiktionary


wc

[czytaj: wu-CE] skrót od angielskiego: water closet (ubikacja, toaleta); wc, w.c.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ubikacja

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wc – uniksowe narzędzie do liczenia słów, znaków, linii lub bajtów w pliku lub potoku
  • WC lub w.c. – pot. ubikacja, toaleta
  • muszla klozetowa (, WC) – element wyposażenia ubikacji umożliwiający wypróżnianie się lub oddawanie moczu w pozycji siedzącej, bądź stojącej
  • WC – amerykański raper, członek formacji hip-hopowej Westside Connection
  • WC – polski zespół punkrockowy
  • węglik wolframu – związek chemiczny o wzorze sumarycznym WC
  • węzeł drogowy typu WC

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bolek skoczył jeszcze do WC.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu‿ˈt͡sɛ, AS: vu‿ce

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) toaleta, latryna, ustęp, wychodek; reg. śl. haziel; grub. sracz, kibel, klop, bardacha; eufem. wujek Czesiek, miejsce potrzebne, miejsce sekretne; eufem. tam, gdzie król piechotą chodzi; daw. waterklozet

Wiktionary


wcale

całkiem, zupełnie


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) …używany z przeczeniem „nie”, komunikujący, że jakiś stan nie dotyczy wspomnianego obiektu

 (1.2) …pot. komunikujący, że jakiś stan dotyczy wspomnianego obiektu w stopniu wystarczającym, wbrew oczekiwaniom

 (1.3) stpol. zupełnie

partykuła

 (2.1) …używana z przeczeniem „nie”, podkreślająca, że mówiący jest przekonany o wyrażanym sądzie, wbrew przypuszczeniom rozmówcy, że jest inaczej

 (2.2) …pot. zaprzeczająca sądowi wyrażonemu przez rozmówcę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kasia i Basia są bliźniaczkami, ale wcale nie są do siebie podobne.

 (1.2) Ta nowa szefowa jest wcale sympatyczna.

 (2.1) Wyszłam za niego wcale nie dla pieniędzy.

 (2.1) – Jesteś na mnie zły? – Wcale nie, jestem tylko zmęczony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈft͡salɛ, AS: fcale

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) w ogóle, ani-ani, ani na cal, ani krzty

 (1.2) dość

 (2.1) bynajmniej

 (2.2) nieprawda

Wiktionary


wcas

przysłówek

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. wcześnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cas

 przym. wcaśny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rychło, pryndko

Wiktionary


wcaśny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. wczesny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cas

 przysł. wcas

Wiktionary


wcc

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

 (1.1) = telekom. inform. wirtualne call center;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla małych firm, WCC stanowi tanią alternatywę wobec sprzętowego call center.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu‿t͡sɛ‿ˈt͡sɛ, AS: vu‿ce‿ce

Wiktionary


wcedzić

rzadko: cedząc, wlać gdzieś


SJP.pl


wcelować

rzucając lub strzelając, trafić w cel


SJP.pl


wchodowy

dawniej: wejściowy, np. drzwi wchodowe


SJP.pl


wchodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wstępowanie w obręb jakiegoś pomieszczenia, budynku, obszaru, strefy itp.

 (1.2) wspinanie się, przemieszczanie się w górę

 (1.3) wstępowanie na coś nogą (nogami)

 (1.4) stawanie się członkiem czegoś

 (1.5) stawanie się elementem zbioru, elementem składowym

 (1.6) rozpoczynanie gry, np. na boisku, w karty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fxɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: fχoʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wchód m., wejściówka ż., wejście n.

 czas. wchodzić ndk., wejść dk.

 przym. wchodowy, wchodny, wejściowy

Wiktionary


wchodzić

przemieszczać się do wewnątrz czegoś


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wejść)

 (1.1) wstępować w obręb jakiegoś pomieszczenia, budynku, obszaru, strefy itp.

 (1.2) wspinać się, iść w górę

 (1.3) stawać się członkiem czegoś

 (1.4) wstępować na coś nogą (nogami)

 (1.5) stawać się elementem zbioru, elementem składowym

 (1.6) rozpoczynać grę, np. na boisku, w karty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pasażerowie wchodzą na pokład samolotu.

 (1.1) Statki wchodzą do portu.

 (1.1) Piłka weszła do bramki.

 (1.2) Alpinista wszedł na szczyt góry.

 (1.2) Gdy wszedłem na górę, ona już spała.

 (1.2) Gdy weszłam na górę, on już spał.

 (1.3) Niektórzy twierdzą, że nie warto wchodzić do Unii Europejskiej.

 (1.4) Modelki codziennie wchodzą na wagę.

 (1.5) W skład zestawu wchodzi pięć części.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfxɔd͡ʑit͡ɕ, AS: fχoʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wchód m., wejściówka ż., wchodzenie n., wejście n.

 czas. wejść dk.

 przym. wchodowy, wchodny, wejściowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wkraczać, iron. włazić

 (1.2) zob. wspinać się.

 (1.3) przystępować

Wiktionary


wchodzący

przemieszczać się do wewnątrz czegoś


SJP.pl


wchód

dawniej: wchodzenie, wstępowanie; wejście, dostęp


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. wejście, miejsce wchodzenia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wchodzenie n., chodzenie n.

 czas. wejść, wchodzić ndk., chodzić dk.

Wiktionary


wchłanialny

o lekach, kosmetykach: dający się wchłonąć i przyswoić przez organizm


SJP.pl


wchłanianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wchłaniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fxwãˈɲä̃ɲɛ, AS: fχu̯ãńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wchłaniać, wchłonąć

 rzecz. chłoniak mrz., wchłonięcie

Wiktionary


wchłaniać

wciągać w siebie, chłonąć, wsysać


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. wchłonąć)

 (1.1) wciągać w siebie, chłonąć, wsysać

 (1.2) czynić częścią większej całości, np. grupy

czasownik zwrotny niedokonany wchłaniać się (dk. wchłonąć się)

 (2.1) być wciąganym, wsysanym

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Sytuacja przedsiębiorstw małych i średnich stawała się coraz trudniejsza. Niektóre bankrutowały, niektóre podporządkowywali sobie lub wchłaniali bogatsi i potężniejsi konkurenci.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chłonąć, pochłaniać, wchłonąć dk.

 rzecz. wchłanianie n., chłoniak mrz., wchłonięcie n.

Wiktionary


wchłonąć

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|wchłaniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wchłanianie n., wchłonięcie n., chłoniak mrz.

 czas. chłonąć, pochłaniać, wchłaniać ndk.

 przym. chłonny

Wiktionary


wchłostać

potocznie: sprawić komuś lanie; wlać


SJP.pl


wciec

cieknąc dostać się dokądś; wpłynąć; wsączyć się


SJP.pl


wcieknięty

taki, który wcieknął (wciekł); wciekły


SJP.pl


wciekły

cieknąc dostać się dokądś; wpłynąć; wsączyć się


SJP.pl


wcielanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wcielać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wcielić się, wcielić dk., wcielać ndk.

 rzecz. wcielenie n.

Wiktionary


wcielać

1. czynić kogoś lub coś częścią jakiejś całości
2. realizować, urzeczywistniać coś
3. wcielać się:
a) czynić się podobnym do kogoś dla odtworzenia jakiejś postaci
b) urzeczywistniać się, realizować się


SJP.pl


wcielenie

uczynić kogoś lub coś częścią składową czegoś; dołączyć; włączyć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wcielić.

Wiktionary

Wcielenie (łac. "incarnatio") – chrześcijański dogmat wiary głoszący, iż Druga Osoba Trójcy Świętej, Jezus Chrystus, przyjął ludzkie ciało oraz ludzką naturę. Pojęcie to pochodzi z Ewangelii Jana 1,14: "et Verbum caro factum est" („a Słowo stało się ciałem”).

Wikipedia

Powiązane:

 czas. wcielić się, wcielić dk., wcielać ndk.

 rzecz. wcielanie n.

Wiktionary


wcieleniówka

środowiskowo: reportaż, w którym dziennikarz podaje się za kogoś innego


SJP.pl


wcielić

uczynić kogoś lub coś częścią składową czegoś; dołączyć; włączyć


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wcielać)

 (1.1) dokonany od|wcielać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲt͡ɕɛlʲit͡ɕ, AS: fʹćelʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wcielenie n., wcielanie n.

Wiktionary


wcielony

uczynić kogoś lub coś częścią składową czegoś; dołączyć; włączyć


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który objawił się w kimś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ucieleśniony

Wiktionary


wciepować

czasownik niedokonany (dk. wciepać)

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wrzucać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wciepuj do hasioka kupę twojego psioka!

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wciepać dk., wyciepować ndk., wyciepać dk.

 rzecz. wciepowanie n., wciepanie n., wyciepowanie n., wyciepanie n.

Wiktionary


wciera

1. rozprowadzać coś na zewnętrznej warstwie tak, by się wchłonęło;
2. trąc i rozdrabniając, dodawać do czegoś;
3. wcierać się -
a) wchłaniać się w jakąś powierzchnię w wyniku tarcia;
b) zaczynać być postrzeganym jako część czegoś przez częste powtarzanie;
c) rozprowadzać coś na swojej skórze tak, by się wchłonęło


SJP.pl


wcieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wcierać.

 (1.2) przest. przen. bicie, chłosta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲt͡ɕɛˈrãɲɛ, AS: fʹćerãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wcierać ndk., wetrzeć dk.

 rzecz. wtarcie n., wcierka ż., wcira ż., wycierusy nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wcira

Wiktionary


wcierać

1. rozprowadzać coś na zewnętrznej warstwie tak, by się wchłonęło;
2. trąc i rozdrabniając, dodawać do czegoś;
3. wcierać się -
a) wchłaniać się w jakąś powierzchnię w wyniku tarcia;
b) zaczynać być postrzeganym jako część czegoś przez częste powtarzanie;
c) rozprowadzać coś na swojej skórze tak, by się wchłonęło


SJP.pl


wciereczka

ekspresywnie: wcierka (zabieg, preparat)


SJP.pl


wcierka

1.
a) wcieranie specjalnego preparatu w skórę;
b) preparat do wcierania w skórę;
2.
a) sposób malowania obrazu w socrealizmie, polegający na wcieraniu farby lub kredy w określone miejsca;
b) obraz namalowany takim sposobem;
3.
a) tworzenie szkicu przedmiotu poprzez położenie na nim kartki i zamazanie jej ołówkiem;
b) szkic przedmiotu utworzony w ten sposób


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kosmetyk lub preparat służący do wcierania w skórę w celach pielęgnacyjnych lub leczniczych

 (1.2) środ. farba do malowania ręcznego na tkaninie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wtarcie n., wcieranie n.

 czas. wcierać ndk., wetrzeć dk.

Wiktionary


wcinak

regionalnie o obcisłej i wciętej bluzce o prostym kołnierzyku z koronkowymi ząbkami i rękawach z bufami na ramionach


SJP.pl


wcinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wcinać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wcinać ndk.

Wiktionary


wcinać

1. żłobiąc, wgłębiać w coś; wrzynać;
2. jeść


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) zagłębiać coś przecinając powierzchnię

 (1.2) pot. jeść coś, zwykle w pośpiechu i z apetytem

czasownik zwrotny niedokonany wcinać się

 (2.1) zagłębiać siebie przecinając powierzchnię

 (2.2) sięgać klinem do jakiegoś miejsca

 (2.3) pot. natrętnie przerywać komuś rozmowę

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Iza wyjęła kanapkę i zaczęła ją wcinać, paprząc sobie palce w maśle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲt͡ɕĩnat͡ɕ, AS: fʹćĩnać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wcięcie n., wcinanie n., wcinka ż.

 czas. wciąć, ciąć, wyciąć, wycinać

 przym. wcięty

Wiktionary


wcinka

wąskie wyrobisko górnicze; wnęka w wyrobisku górniczym


SJP.pl


wciornastek

drobny owad o smukłym ciele, wieloczłonowych czułkach, nogach zakończonych przylgami i pazurkami, będący szkodnikiem drzew owocowych, zbóż, lnu, warzyw i innych roślin uprawnych; przylżeniec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ent. owad z rzędu nazwa systematyczna|Thysanoptera|ref=tak., wciornastki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wciornastki nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przylżeniec

Wiktionary


wciornastki

rząd liczący ponad 4 tysiące gatunków owadów (w Polsce 150), niewielkich rozmiarów, o smukłym ciele i wąskich skrzydłach z włoskami na brzegach, żyjących na kwiatach lub zielonych częściach roślin; przylżeńce


SJP.pl

Wc

Wikipedia


wcios

jeden z najbardziej popularnych typów dolin, charakteryzujący się stałym odwodnieniem, profilem poprzecznym w kształcie litery "V" oraz stromymi zboczami skalnymi


SJP.pl


wciosać

1. ciosając, naciąć, wyżłobić;
2. wciosać się - zostać wciosanym, dopasowanym


SJP.pl


wciosowy

→ wcios


SJP.pl

Patrz:

wcios

wciosywać

ciosając, nacinać, wyżłabiać


SJP.pl


wcira

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. zob. wciry.

 (1.2) przest. wymówki, nagana, łajanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wcieranie n., wciry nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bicie, zbicie, chłosta; pot. lanie, baty, łomot, manto; wulg. wpierdol; przest. wcieranie

 (1.2) przest. wcieranie

Wiktionary


wciry

potocznie: lanie, baty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. bicie, zbicie kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jurek boi się, że dostanie wciry od swojej matki.

 (1.1) Wystawia się więc na wciry od podwórkowych łobuziaków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wcira ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bicie, zbicie; pot. lanie, baty, łomot, manto; wulg. wpierdol

Wiktionary


wcisk

wartość bezwzględna luzu ujemnego, tj. różnica między wymiarem wałka i wymiarem otworu wówczas, gdy średnica wałka jest większa niż średnica otworu


SJP.pl


wciskać

silnie cisnąc, umieszczać coś w miejscu ciasnym lub już czymś wypełnionym; wpychać; wtłaczać; wgniatać; wgłębiać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wcisnąć)

 (1.1) przyciskając, umieszczać w czymś ciasnym lub tam, gdzie jest mało miejsca

 (1.2) wkładać z trudem coś ciasnego

 (1.3) kulin. wlewać do czegoś wyciskany sok

 (1.4) pot. namawiać nachalnie do kupna

 (1.5) pot. zmuszać do przyjęcia czegoś

 (1.6) naciskać przycisk, jakiś mechanizm dźwigniowy

 (1.7) pot. załatwiać komuś posadę, miejsce gdzieś, pomimo niedogodnych okoliczności

 (1.8) pot. usilnie przekonywać

czasownik zwrotny niedokonany wciskać się (dk. wcisnąć się)

 (2.1) dostawać się z trudem

 (2.2) wkładać na siebie z trudem coś ciasnego

 (2.3) wtulać się mocno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wciskanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wgłębiać, wgniatać, wpychać

 (1.2) naciągać, wciągać

 (1.3) wkraplać, wyduszać

 (1.4) opychać

 (1.6) naciskać, przyciskać

 (1.8) wmawiać, wpierać

 (2.1) przeciskać się, przedostawać się, wdzierać się, wtłaczać się

 (2.2) wbijać się

Wiktionary


wciskowy

→ wcisk


SJP.pl

Patrz:

wcisk

wcisnąć

silnie cisnąc, umieścić coś w miejscu ciasnym lub już czymś wypełnionym; wepchnąć; wtłoczyć; wgnieść; wgłębić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wciskać)

 (1.1) dokonany od|wciskać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drzwi nie były zamknięte, a jedynie zaplombowane kawałkiem sznurka wciśniętego w kapsel i przyklejonego plastelinaasteliną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲt͡ɕisnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: fʹćisnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wciśnięcie n., wciskanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński styrczyć

Wiktionary


wcistek

komórka miękiszowa cienkościenna, występująca w niektórych drzewach


SJP.pl


wcisło

nazwisko


SJP.pl


wciórności

okrzyk wyrażający zniecierpliwienie, złość


SJP.pl


wciąg

urządzenie do podnoszenia ciężarów; podnośnik pionowy


SJP.pl


wciągająco

→ wciągający


SJP.pl

Patrz:

wciągający

wciąganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wciągać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲt͡ɕɔ̃ŋˈɡãɲɛ, AS: fʹćõŋgãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wciągarka ż., wciągnięcie n.

 czas. wciągać ndk., wciągnąć dk., ciągnąć ndk.

Wiktionary


wciągarka

Wc

Wikipedia


wciągać

ciągnąc wprowadzać kogoś lub coś w jakieś miejsce


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wciągnąć)

 (1.1) ciągnąc coś, unosić to do góry

 (1.2) ciągnąc coś, wprowadzić to do wewnątrz czegoś

 (1.3) wprowadzać do płuc oddechem

 (1.4) wprowadzić kogoś w kłopotliwą sytuację

 (1.5) o książce, filmie, grze: absorbować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲt͡ɕɔ̃ŋɡat͡ɕ, AS: fʹćõŋgać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wciąganie n., wciągnięcie n., wciągarka ż.

 czas. ciągnąć ndk., ciągać ndk., wciągnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) wdychać

Wiktionary


wciągnik

uproszczony typ wciągarki


SJP.pl

Wciągnik – urządzenie dźwignicowe zaliczane do grupy cięgników. Charakteryzuje się zwartą budową i zwykle niewielkimi gabarytami.

Wikipedia


wciągnąć

ciągnąc wprowadzić kogoś lub coś w jakieś miejsce


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wciągać)

 (1.1) dokonany od|wciągać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Inni porównywają te dni do apokryfów, wsuniętych potajemnie między rozdziały wielkiej księgi roku, do palimpsestów, skrycie włączonych pomiędzy jej stronice, albo do tych białych nie zadrukowanych kartek, na których oczy, naczytane do syta i pełne treści, broczyć mogą obrazami i gubić kolory na tych pustych stronicach, coraz bladziej i bladziej, ażeby wypocząć na ich nicości, zanim wciągnięte zostaną w labirynty nowych przygód i rozdziałów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲt͡ɕɔ̃ŋɡnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: fʹćõŋgnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wciągnięcie n., wciąganie

 czas. wciągać, ciągnąć

Wiktionary


wciąć

cięciem zrobić zagłębienie


SJP.pl


wciąż

nieustannie, trwale, niezmiennie


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) wykonując jakąś czynność cały czas, bez przerwy

 (1.2) powtarzając jakąś czynność wiele razy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) włók. odzież. środkowa, zasadnicza część pasa kontuszowego, znajdująca się pomiędzy jego głowami, czyli zakończeniami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wciąż myślał i myślał, ale nic nie mógł wymyślić.

 (1.1) Czy ty naprawdę wciąż za nim tęsknisz?

 (1.2) Dziadek wciąż opowiada te same dowcipy, choć nikt się już z nich nie śmieje.

 (2.1) Wspomniany obiekt umożliwił atrybucję grupy pasów ze zb. MN w Poznaniu – których kompozycja głów i wciążu oraz gama kolorystyczna charakterystyczne są dla wyrobów persjarni słuckiej (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲt͡ɕɔ̃w̃ʃ, AS: fʹćõũ̯š

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciągle, stale, nieustannie, ustawicznie

 (1.2) raz po raz, w kółko

 (2.1) tło, pole środkowe

Wiktionary


wcięcie

cięciem zrobić zagłębienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wciąć.

 (1.2) miejsce, w którym załamuje się linia czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲt͡ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: fʹćė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wcinać

Wiktionary


wcięty

cięciem zrobić zagłębienie


SJP.pl


wczas

wcześnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. odpoczynek

przysłówek czasu

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. wcześnie

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Wczas raniutko słońce wschodzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ft͡ʃas, AS: fčas

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wczasny

Wiktionary


wczasorekolekcje

wypoczynek połączony z naukami mającymi na celu umocnienie wiary i odnowę moralną


SJP.pl


wczasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wczasować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wczasy nmos., wczasowicz m., wczasowiczka ż., wczasowisko n.

 czas. wczasować ndk.

 przym. wczasowy

Wiktionary


wczasowicz

osoba spędzająca urlop na wczasach pracowniczych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba przebywająca na wczasach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wczasy nmos., wczasowisko n., wczasowanie n.

:: fż. wczasowiczka ż.

 przym. wczasowy

Wiktionary


wczasowiczka

kobieta spędzająca urlop na wczasach pracowniczych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: wczasowicz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌft͡ʃasɔˈvʲit͡ʃka, AS: fčasovʹička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wczasowisko n., wczasowanie n., wczasowicz, wczasy

 czas. wczasować, wczasować się

 przym. wczasowy

Wiktionary


wczasowisko

dom wczasowy; ośrodek wczasowy; miejscowość wypoczynkowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. miejscowość wczasowa z domami wypoczynkowymi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W jednym z tamtejszych wczasowisk można skorzystać z basenu, bilarda, sauny oraz kręgli.

 (1.1) Ustroń jest znanym beskidzkim wczasowiskiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wczasowanie n., wczasowicz mos., wczasowiczka ż., wczasy lm nm.

 przym. wczasowiskowy, wczasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurort

Wiktionary


wczasowiskowy

przymiotnik od: wczasowisko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wczasowiskiem, odnoszący się do wczasowiska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzięki tężniom miasteczko zyskało charakter wczasowiskowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wczasowisko n., wczasy nmos.

 przym. wczasowy

Wiktionary


wczasownictwo

organizowanie wczasów pracowniczych


SJP.pl


wczasowy

przymiotnik od: wczasy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wczasami, odnoszący się do wczasów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zawsze odprowadzano mi składkę na fundusz wczasowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wczasy lm. nmos., wczasowanie n., wczasowicz mos., wczasowiczka ż., wczasowisko n., wczasownictwo n., wczasowość ż.

 czas. wczasować ndk.

 przym. wczasowiskowy

Wiktionary


wczasy

wypoczynek poza miejscem zamieszkania, trwający zwykle kilkanaście dni, w czasie którego organizator zapewnia noclegi i wyżywienie często również rozrywki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) zorganizowany wielodniowy wypoczynek poza miejscem zamieszkania

Wiktionary

Wczasy – zorganizowany wypoczynek wakacyjno-urlopowy w okresie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, dla pojedynczych osób bądź rodzin, oparty na zasadach turystyki zbiorowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym roku pojedziemy na wczasy nad polskie morze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈft͡ʃasɨ, AS: fčasy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wczasowanie n., wczasowicz mos., wczasowiczka ż., wczasowisko n., wczasownictwo n., wczasowość ż.

 czas. wczasować ndk.

 przym. wczasowy, wczasowiskowy

Wiktionary


wczelak

powszelatek wczelak - gatunek motyla z rodziny powszelatkowatych


SJP.pl


wczele

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) herald. polski herb szlachecki;

Wiktionary


wczep

1. odmiana czopa, złącze dwóch desek lub bali pod kątem
2. sposób łączenia elementów drewnianych pod kątem prostym


SJP.pl


wczepiać

zahaczać celowo o coś czymś ostrym, chwytać mocno za coś, wbijać w coś palce, pazury, korzenie


SJP.pl


wczepić

zahaczyć celowo o coś czymś ostrym, chwycić mocno za coś, wbić w coś palce, pazury, korzenie


SJP.pl


wczesanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wczesać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wczesać dk.

Wiktionary


wczesać

wprowadzić coś we włosy przez czesanie


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) czesząc, wprowadzić między włosy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wczesanie n.

Wiktionary


wczesno-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na wczesną, początkową fazę okresu nazwanego drugim członem złożenia

Wiktionary


wczesnobizantyjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) pochodzący lub związany ze wczesnym Bizancjum

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Późna starożytność, lub inaczej okres wczesnobizantyjski, była czasem dynamicznych zmian społecznych, religijnych i politycznych dla mieszkańców rzymskiego Bliskiego Wschodu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bizantyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. wczesnobizantyński

Wiktionary


wczesnocesarski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający miejsce za czasów wczesnego cesarstwa; pochodzący z tego okresu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Można się spierać, czy ludność wczesnocesarskiego Rzymu składała się w większości z niewolników (…).

Wiktionary


wczesnochrześcijański

dotyczący wczesnego chrześcijaństwa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący wczesnych lat chrześcijaństwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednak ukończone studia – historia ze specjalizacją historia literatury wczesnochrześcijańskiej – nie dawały mu wielkich szans na zatrudnienie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌft͡ʃɛsnɔxʃɛɕt͡ɕiˈjä̃j̃sʲci, AS: fčesnoχšeśćii ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


wczesnodźwiękowy

odnoszący się do początków powstania dźwięków audio, pochodzący z tego okresu


SJP.pl


wczesnofeudalny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. pochodzący z początków okresu feudalnego, związany z początkami feudalizmu, dotyczący początkowego okresu feudalizmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed uformowaniem się wczesnofeudalnego państwa polskiego, tereny Żmigrodu, należały do Wiślan i znajdowały się w pobliżu pogranicza osadnictwa dwu różnych grup słowiańskich: zachodniej i wschodniej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. feudalny

Wiktionary


wczesnogotycki

należący do okresu wczesnego gotyku, pochodzący z okresu wczesnego gotyku


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) archit. szt. związany z wczesnym gotykiem, dotyczący wczesnego gotyku

Wiktionary


wczesnohistoryczny

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do początków okresu historycznego, pochodzący z tych czasów, przypadający na te czasy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na prawym, praskim brzegu Wisły znajduje się więcej śladów osadnictwa wczesnohistorycznego, rozsianego w wielu miejscach, niż na brzegu lewym — warszawskim

 (1.1) U Słowian, tak jak to stwierdziliśmy u Czechów wczesnohistorycznych, obok najliczniej reprezentowanej rasy nordycznej, drugie miejsce co do swojej siły liczebnej zajmuje element laponoidalny.

Wiktionary


wczesnojesienny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) książk. odbywający się w początkowym okresie jesieni, przypadający na ten okres, charakterystyczny dla wczesnej jesieni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczesnojesienne słońce wciąż pobudza do aktywności.

 (1.1) Podczas letnich i wczesnojesiennych wędrówek po Tatrach zwracałem baczniejszą uwagę na ten problem, zasięgając również opinii na ten temat u innych turystów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌft͡ʃɛsnɔjɛ̇ˈɕɛ̃nːɨ, AS: fčesnoi ̯ėśẽ•ny

Wiktionary


wczesnokapitalistyczny

odnoszący się do początków kapitalizmu


SJP.pl


wczesnokredowy

dotyczący okresu wczesnej (dolnej) kredy; dolnokredowy


SJP.pl


wczesnoletni

związany z wczesnym latem, np. okres wczesnoletni


SJP.pl


wczesnolistopadowy

dotyczący pierwszych dni listopada, np. zmierzch wczesnolistopadowy


SJP.pl


wczesnoludzki

dotyczący początków istnietnia człowieka, związany z człowiekiem pierwotnym


SJP.pl


wczesnonowożytny

odnoszący się do początków nowożytności (epoki trwającej od końca średniowiecza po dzień dzisiejszy)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) pochodzący z wczesnej nowożytności, związany ze wczesną nowożytnością, dotyczący wczesnej nowożytności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najbardziej od wczesnonowożytnych turystów, zwłaszcza katolickich, odróżnia nas to, że mniej interesujemy się relikwiami. Inne są dziś formy religijności i inaczej sprawowany jest kult świętych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nowożytność ż.

Wiktionary


wczesnoowocowy

o roślinach: mający krótko dojrzewające owoce


SJP.pl


wczesnopiastowski

związany z okresem rządów pierwszych Piastów, pochodzący z tego okresu, powstały w tym okresie; staropiastowski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. pochodzący z okresu panowania pierwszych Piastów, związany z pierwszymi Piastami, dotyczący pierwszych Piastów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Polska wczesnopiastowska miała charakter monarchii wczesnofeudalnej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piastowski

Wiktionary


wczesnopolski

dotyczący początków istnienia Polski


SJP.pl


wczesnopopołudniowy

dotyczący wczesnego popołudnia


SJP.pl


wczesnoporanny

odbywający się wczesnym rankiem


SJP.pl


wczesnoporonny

wywołujący terminację ciąży na jej wczesnym etapie


SJP.pl


wczesnorodowy

dotyczący okresu, w którym powstawały pierwsze rody


SJP.pl


wczesnoromantyczny

dotyczący wczesnego romantyzmu


SJP.pl


wczesnoszkolny

związany z pierwszymi latami nauki w szkole


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) eduk. związany ze wczesnym etapem edukacji, zwłaszcza z edukacją wczesnoszkolną (dla dzieci od 7 do 10 lat)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwrócenie uwagi dziecku przedszkolnemu lub wczesnoszkolnemu, gdy stuka czy kopie krzesło, powoduje przez dłuższą chwilę jedynie intensywniejsze zaangażowanie w krytykowaną czynność, a to odbierane jest przez wielu nauczycieli jako celowy opór.

Wiktionary


wczesnosłowiański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. pochodzący z początkowego okresu osadnictwa słowiańskiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na majdanie grodziska odtworzono też kamienny kurhan z okresu wczesnosłowiańskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. słowiański, pansłowiański

Wiktionary


wczesnowieczorny

dotyczący wczesnego wieczoru


SJP.pl


wczesnowiosenny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) książk. mający związek z wczesną wiosną, dotyczący wczesnej wiosny, mający miejsce wczesną wiosną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babci Honoracie zalało piwnicę podczas wczesnowiosennych roztopów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiosenny

Wiktionary


wczesnozimowy

związany z wczesną zimą, np. okres wczesnozimowy


SJP.pl


wczesnośredniowieczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) pochodzący z wczesnego średniowiecza, związany z wczesnym średniowieczem, dotyczący wczesnego średniowiecza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wykład dotyczył wczesnośredniowiecznych królestw anglosaskich na terenie Anglii.

 (1.1) Informacje wczesnośredniowiecznych źródeł o wspólnotach krwi w barbarzyńskim świecie są skąpe i wieloznaczne.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. średniowieczny

Wiktionary


wczesność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wczesne; cecha tych, którzy są wcześni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wczesny

 przysł. wcześnie

 rzecz. wcześniactwo n., wcześniak mos.

Wiktionary


wczesny

przymiotnik

 (1.1) taki, który jest u swojego początku

 (1.2) występujący w początkowej fazie; odbywający się na początku właściwej sobie pory

 (1.3) w stopniu wyższym i najwyższym → poprzedni, ten, który był przed czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adam interesuje się historią wczesnego średniowiecza.

 (1.2) Pójdziemy na spacer wczesnym popołudniem?

 (1.3) Lubię pozytywizm, ale wcześniejsze epoki literackie wydają mi się ciekawsze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈft͡ʃɛsnɨ, AS: fčesny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wczesność ż., wcześniactwo n., wcześniak m.

 przym. wcześniaczy

 przysł. wcześnie, wcześniej

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaczynający się

Wiktionary


wczesywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wczesywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wczesywać ndk.

Wiktionary


wczesywać

wprowadzać coś we włosy przez czesanie


SJP.pl


wcześniactwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. urodzenie dziecka między 22. a 37. tygodniem ciąży

Wiktionary

Wc

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ft͡ʃɛɕˈɲat͡stfɔ, AS: fčeśńactfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wcześniak m., wczesność ż.

 przym. wczesny

 przysł. wcześnie, wcześniej

Wiktionary


wcześniaczek

→ wcześniak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od wcześniak

Wiktionary

Patrz:

wcześniak

Powiązane:

 rzecz. wcześniak m.

Wiktionary


wcześniaczka

→ wcześniak


SJP.pl

Patrz:

wcześniak

wcześniaczy

dotyczący wcześniaka, właściwy wcześniakowi


SJP.pl


wcześniak

noworodek urodzony przedwcześnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) dziecko urodzone w wyniku przedwczesnego porodu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jestem wcześniakiem, ponieważ urodziłem się przedwcześnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈft͡ʃɛɕɲak, AS: fčeśńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wcześniactwo n., wczesność ż.

:: zdrobn. wcześniaczek m.

 przym. wcześniaczy, wczesny

 przysł. wcześnie, wcześniej

Wiktionary


wcześnie

przysłówek

 (1.1) rano, w pierwszych godzinach po świcie

 (1.2) podczas początkowego etapu trwania czegoś

 (1.3) w stopniu wyższym i najwyższym — przed nastąpieniem czegoś

 (1.4) przed właściwą porą

 (1.5) daw. wygodnie

 (1.6) stpol. w odpowiednim czasie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wstaliśmy dzisiaj wcześnie, o piątej.

 (1.2) Wcześnie zorientowałem się, że mi ta praca nie odpowiada i z niej zrezygnowałem.

 (1.3) Chodź na obiad! Ale wcześniej umyj ręce.

 (1.4) Jest jeszcze wcześnie, zdążysz dokończyć raport.

 (1.5) Osobliwa to każdego gospodarza czułość i ozdoba, kiedy kto przy swym skromnym według kondycji życiu pięknie, dobrze i wcześnie mieszka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈft͡ʃɛɕɲɛ, AS: fčeśńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wczesność ż., wcześniactwo n., wcześniak m.

 przym. wczesny, wcześniaczy

 przysł. wcześniej

Wiktionary


wcześniej

stopień wyższy od przysłówka: wcześnie


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) stopień wyższy od: wcześnie

 (1.2) przed upływem pewnego określonego czasu; przed jakimś wydarzeniem

 (1.3) poprzednio lub dawniej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś byłem w biurze wcześniej niż wczoraj.

 (1.2) Spóźniłem się, bo autobus odjechał dwie minuty wcześniej.

 (1.3) Znam to miejsce – byłem tu już wcześniej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈft͡ʃɛɕɲɛ̇j, AS: fčeśńėi ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wcześniak m., wcześniactwo n.

 przym. wczesny, wcześniaczy, przedwczesny, niewczesny

 przysł. wcześnie, przedwcześnie, poniewczasie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) temu, przed, przedtem, wstecz (po określeniu czasu)

 (1.3) uprzednio, poprzednio, dawniej, kiedyś

Wiktionary


wcześniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wczesny


SJP.pl


wcześniutki

zdrobnienie od: wczesny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: wczesny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ft͡ʃɛɕˈɲutʲci, AS: fčeśńutʹḱi

Wiktionary


wczk

ros. Wsierossijskaja czriezwyczajnaja komissija po bor'bie s kontrriewolucyjej i sabotażem (pot. Czeka), Ogólnorosyjska Nadzwyczajna Komisja do Walki z Kontrrewolucją i Sabotażem, bolszewicki centralny organ bezpieczeństwa państwowego


SJP.pl


wczora

przysłówek czasu

 (1.1) daw. wczoraj

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A wczora z wieczora / z niebieskiego dwora / przyszła nam nowina, / Panna rodzi Syna.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wczorajszy, przedwczorajszy

 przysł. wczoraj, przedwczoraj

 rzecz. wczoraj n.

Wiktionary


wczoraj

1. dzień wczorajszy;
2. przeszłość;
3. w dniu poprzedzającym dzień dzisiejszy;
4. przenośnie: niedawno


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) w dniu poprzedzającym dzisiejszy

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) dzień poprzedni w stosunku do dzisiejszego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczoraj byłem w kinie.

 (1.1) A wczoraj na grilla Rajmund oczywiście przywiózł kaszankę.

 (2.1) Wczoraj było pięknym dniem.

 (2.1) Dziś już jutro stanie się wczoraj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈft͡ʃɔraj, AS: fčorai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wczorajszy

 przysł. wczora

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Mazowsze, Górny Śląsk wczorej

Wiktionary


wczorajszy

przymiotnik

 (1.1) taki, który był wczoraj, dotyczy poprzedniego dnia; z dnia poprzedniego

 (1.2) taki, który niedawno przeminął

 (1.3) przen. niedostosowany do współczesności

 (1.4) przen. pot. o człowieku: po spożyciu alkoholu w dniu poprzednim, w poprzednią noc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszystkie gazety piszą o wczorajszym sukcesie polskich piłkarzy ręcznych.

 (1.1) Z okazji jej wczorajszych imienin otrzymałem wczoraj mailem zaproszenie na koncert.

 (1.4) Nie mogę siąść za kółkiem, bo jestem wczorajszy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ft͡ʃɔˈrajʃɨ, AS: fčorai ̯šy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wczoraj n.

 przysł. wczoraj, wczora

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) z wczoraj

 (1.2) dawny

 (1.3) staromodny, przestarzały, nieaktualny

Wiktionary


wczorej

przysłówek

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wczoraj

 (1.2) gw-pl|Mazowsze. wczoraj

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczorej my byli u Hanysa na geburstagu. → Wczoraj byliśmy u Jana na urodzinach.

Wiktionary


wczuty

taki, który się wczuł


SJP.pl


wczuwa

środowiskowo: wczucie się w jakąś sytuację


SJP.pl


wczuć

wczuć się:
1. doznać tego samego uczucia, co ktoś inny, zrozumieć czyjeś uczucia;
2. przeżywając coś głęboko, poznać coś uczuciem


SJP.pl


wczłapać

potocznie: wejść gdzieś z trudem, niezgrabnie, powoli; wgramolić się


SJP.pl


wczłapywać

potocznie: wchodzić dokądś z trudem


SJP.pl


wda

1. szyjąc, przymarszczyć dłuższą część tkaniny w celu równego zszycia jej z drugą częścią;
2. wdać się:
a) wziąć w czymś udział, przyłączyć się do czegoś;
b) wmieszać się do czegoś;
c) zająć się czymś przez dłuższy okres;
d) być podobnym do kogoś, odziedziczyć po kimś jakieś cechy; wrodzić się;
e) o czymś niepożądanym, np. zjawisku: zaistnieć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w północnej Polsce, lewy dopływ Wisły;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wda – rzeka, lewy dopływ rzeki Wisły
  • Wda – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Lubichowo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rezerwat położony jest w zakolu silnie meandrującej rzeki Wdy w jej bardzo wąskim przesmyku.

Wiktionary


wdawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wdawać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wdawać ndk.

Wiktionary


wdawać

1. mieszać, angażować w jakąś sprawę;
2. zszywać dwa kawałki tkaniny o różnej długości odpowiednio dopasowując jeden do drugiego poprzez ściągnięcie;
3. wdawać się - wtrącać się do czegoś; ingerować; występować jako ujemny objaw (np. W źle opatrzoną ranę wdała się gangrena.)


SJP.pl


wdać

1. szyjąc, przymarszczyć dłuższą część tkaniny w celu równego zszycia jej z drugą częścią;
2. wdać się:
a) wziąć w czymś udział, przyłączyć się do czegoś;
b) wmieszać się do czegoś;
c) zająć się czymś przez dłuższy okres;
d) być podobnym do kogoś, odziedziczyć po kimś jakieś cechy; wrodzić się;
e) o czymś niepożądanym, np. zjawisku: zaistnieć


SJP.pl


wdech

wciągnięcie powietrza do płuc


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fizj. akt wprowadzania powietrza do układu oddechowego

Wiktionary

Wdech, inaczej faza czynna oddechu – proces, w trakcie którego dochodzi do przesunięcia powietrza z otoczenia do płuc.

U człowieka we wdechu biorą udział mięśnie międzyżebrowe i przepona. Podczas wdechu płuca zwiększają swoją objętość i tworzy się różnica ciśnień, która umożliwia „zassanie” powietrza. Mięśnie międzyżebrowe kurczą się, żebra unoszą się do góry, przepona obniża się, ciśnienie wewnątrz klatki piersiowej spada i powietrze dostaje się do płuc.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Życie po równo dzieli wydech i wdech.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdychanie n., bezdech mrz.

 czas. wdychać ndk.

 przym. wdechowy

 przysł. wdechowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inhalacja, wdychanie

Wiktionary


wdechowy

1. związany z wciąganiem powietrza do płuc;
2. potocznie: świetny, wspaniały, znakomity; zarąbisty, bombowy, morowy


SJP.pl


wdecki

przymiotnik od: Wda (rzeka lub wieś)


SJP.pl


wdeptywać

depcząc, wbijać coś w coś


SJP.pl


wdk

skrót od: Wojewódzki Dom Kultury


SJP.pl

WDK, właśc. Waldemar Dańczak (ur. 20 czerwca 1978 w Przemyślu) – polski producent muzyczny i inżynier dźwięku. Członek formacji The NuClear Headz. Współtworzy także duet producencki Holosonix. Jako producent współpracował m.in. z takimi wykonawcami jak: Mor W.A., DonGURALesko, Tede oraz Pokój z Widokiem na Wojnę. Poza działalnością artystyczną prowadzi studio nagraniowe Spektrum. Wcześniej prowadził studio wytwórni muzycznej Wielkie Joł.

Wikipedia


wdowa

1. kobieta, której mąż zmarł;
2. w DTP (Desktop Publishing): błąd łamania tekstu polegający na pozostawieniu na początku łamu samotnego wiersza poprzedniego akapitu (ostatniego wiersza akapitu)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, której ostatni mąż nie żyje;

 (1.2) zool. nazwa systematyczna|Latrodectus|ref=tak., rodzaj pająków z rodziny omatnikowatych;

 (1.3) środ. druk. błąd w łamaniu tekstu polegający na pozostawieniu w końcowym wierszu akapitu jednego lub dwóch wyrazów;

 (1.4) środ. druk. błąd w łamaniu tekstu polegający na pozostawieniu na początku łamu samotnego ostatniego wiersza akapitu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wdowa – kobieta po śmierci męża
  • wdowa konsekrowana – w chrześcijaństwie starożytnym i współczesnym katolicyzmie – kobieta wprowadzona do stanu wdów (ordo viduis) przez konsekrację z rąk biskupa
  • wdowa (Latrodectus) – rodzaj pająków z rodziny omatnikowatych (np. czarna wdowa)
  • WdoWa – polska raperka
  • wdowa – błąd w łamaniu tekstu
  • Wdowa – serial telewizyjny z 2019 roku
  • cesarzowa wdowa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mąż Alicji umarł rok temu, ale (ona) nie była długo wdową: znowu wyszła za mąż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvdɔva, AS: vdova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdowula ż., wdowieństwo n.

:: zdrobn. wdówka ż.

:: fm. wdowiec m.

 czas. owdowieć

 przym. wdowi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) bękart

Wiktionary


wdowczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wdowczyk – polskie nazwisko
  • Dariusz Wdowczyk – polski trener piłkarski i piłkarz,
  • Jerzy Wdowczyk – polski fizyk, profesor Uniwersytetu Łódzkiego

Wikipedia


wdowi

należący do wdowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący wdowy, właściwy wdowie, należący do wdowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvdɔvʲi, AS: vdovʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdowieństwo n., wdowa ż., wdówka ż., wdowiec m., wdowula ż.

Wiktionary


wdowiak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Krzysztof Wdowiak – polski samorządowiec
  • Grzegorz Wdowiak – polski wioślarz, olimpijczyk
  • Leonard Wdowiak – polski lekarz psychiatra
  • Zbigniew Wdowiak – polski urzędnik państwowy i samorządowy

Wikipedia


wdowiec

mężczyzna, którego żona umarła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna, którego ostatnia żona nie żyje

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wdowiec (mężczyzna po śmierci żony) – patrz wdowieństwo (por. wdowa)
  • słomiany wdowiec – mężczyzna, którego żona wyjechała np. na wakacje, zostawiając go samego w domu
  • Słomiany wdowiec – film z 1955 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wuj Leon jest wdowcem – jego żona umarła na raka.

 (1.1) Żona Jerzego umarła półtora roku temu, ale (on) nie był długo wdowcem: znowu się ożenił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvdɔvʲjɛt͡s, AS: vdovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdowieństwo n.

:: fż. wdowa ż., wdówka ż., wdowula ż.

 czas. owdowieć

 przym. wdowi, wdowieński, wdowczy

Wiktionary


wdowieć

tracić męża, zostawać wdową


SJP.pl


wdowieństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bycie wdową lub wdowcem

Wiktionary

Wdowieństwo ("stan wdowi") – sytuacja emocjonalna i prawna pozostałego przy życiu małżonka po śmierci drugiego małżonka. Kobieta po śmierci męża to wdowa, a mężczyzna po śmierci żony to wdowiec.

W kulturze obraz wdowieństwa kojarzony jest z krótszą lub dłuższą żałobą noszoną po zmarłym małżonku. Jej symbolem jest czarny ubiór. W niektórych kulturach dawniej znany był zwyczaj samobójstwa wdowy: wspólne spalenie na stosie razem ze zwłokami męża podczas jego pochówku (np. sati w Indiach.)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po śmierci Łukasza zaczął się dla Lidii czas wdowieństwa.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. owdowić dk., owdowieć dk., wdowieć ndk.

 przym. wdowi, wdowieński

 rzecz. wdowula ż., wdowa ż., wdowiec mos., wdowienie n., wdówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. wdowstwo, wdówstwo

Wiktionary


wdowin

Wdowin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Drużbice.

Wikipedia


wdowiszewski

nazwisko


SJP.pl


wdowstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. wdowieństwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdowa m., wdowiec m., wdówstwo n., wdowula ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. wdówstwo

Wiktionary


wdowula

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. żart. wdowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vdɔˈvula, AS: vdovula

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdowa ż., wdowczyk mos., wdówczyk mos., wdoweńka ż., wdowicze n., wdowiec mos., wdowieństwo n., wdowine n., wdowstwo n., wdówstwo n., wdowunia ż., wdóweczka ż., wdówka ż.

:: zdrobn. wdowuleńka ż.

 czas. wdowieć ndk.

 przym. wdowi, wdowieński

Wiktionary


wdrabiać

rozdrobniwszy, wsypywać do czegoś; wkruszać


SJP.pl


wdrażalny

możliwy do wdrożenia


SJP.pl


wdrażać

wprowadzać coś nowego do użytku


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wdrożyć)

 (1.1) niedokonany od|wdrożyć.

czasownik zwrotny niedokonany wdrażać się (dk. wdrożyć się)

 (2.1) niedokonany od|wdrożyć się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Człowiek światowy, jakim jestem, wszystko zniesie, wszystko ukryje, bo go do tego wdrażają od dzieciństwa – a jednak czułem, że nie wytrzymam.

Wiktionary


wdrobić

rozdrobniwszy, wsypać do czegoś; wkruszyć


SJP.pl


wdrożenie

1. nauczenie kogoś wykonywania rutynowych czynności;
2. podjęcie jakiegoś działania;
3. rozpoczęcie stosowania czegoś w praktyce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wprowadzenie w czyn

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiedział, co znaczy takie zaproszenie. Był to sygnał wdrożenia procedury alarmowej.

Wiktionary


wdrożeniowy

przymiotnik od: wdrożenie


SJP.pl


wdrożyć

wprowadzić w stan używalności (najczęściej w odniesieniu do systemów informatycznych)


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wdrażać)

 (1.1) książk. drogą praktyki i edukacji wprowadzić i przyzwyczaić kogoś do czegoś lub wpoić coś komuś

 (1.2) urz. rozpocząć jakieś działanie

 (1.3) zastosować jakąś koncepcję w praktyce

czasownik zwrotny dokonany wdrożyć się (ndk. wdrażać się)

 (2.1) przyzwyczaić się do czegoś, wyrobić sobie nawyk lub przyzwyczajenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naganę można orzec wtedy, gdy ze względu na charakter i okoliczności czynu lub właściwości i warunki osobiste sprawcy należy przypuszczać, że zastosowanie tej kary jest wystarczające do wdrożenia go do poszanowania prawa i zasad współżycia społecznego.

 (1.1) Mimo pewnych wysiłków nad wdrożeniem czerwonoskórych do rolnictwa, niewiele uwagi poświęcono zmianie odwiecznych zwyczajów, w myśl których Indianin był głównie wojownikiem, następnie myśliwym, a dopiero na ostatku farmerem.

 (1.2) - Wypadek śmiertelny, pewnie będzie wdrożone śledztwo.

 (1.3) Przemysłowe wdrożenie tej koncepcji nastąpi nie wcześniej niż po 2000 roku, tym niemniej istnieją już pierwsze instalacje pilotowe, głównie w Japonii, USA i Niemczech.

 (2.1) Łatwo wdrożył się do roboty i jako mały, bardzo wesoły chłopak stał się ulubieńcem niemieckich i polskich szwaczek pracujących w fabryce konfekcji damskiej Franz Wegner & Sohn.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rozpocząć

 (1.3) wprowadzić w życie, zaimplementować, zrealizować

 (2.1) przyzwyczaić się

Wiktionary


wdrukować

1. wpisać coś czcionką drukarską wewnątrz tekstu;
2. zawrzeć, umieścić coś w czymś;
3. spowodować przyswojenie sobie przez kogoś jakichś zasad, idei, przekonań; wpoić


SJP.pl


wdrukowywać

1. wpisywać coś czcionką drukarską wewnątrz tekstu;
2. zawierać, umieszczać coś w czymś;
3. powodować przyswojenie sobie przez kogoś jakichś zasad, idei, przekonań; wpajać


SJP.pl


wdrążać

1. rzadko: zagłębiać coś ostrego w czymś; wgłębiać, wpijać, wrzynać;
2. wdrążać się:
a) o czymś ostrym, wąskim: zagłębiać się w czymś; wgłębiać się, wpijać się, wrzynać się;
b) przenośnie: zgłębiać jakieś zagadnienie


SJP.pl


wdrążyć

wdrążyć się:
a) o czymś ostrym, wąskim: zagłębić się w czymś; wgłębić się;
b) przenośnie: zgłębić jakieś zagadnienie


SJP.pl


wdt

skrótowiec

 (1.1) = wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu‿dɛ‿ˈtɛ, AS: vu‿de‿te

Wiktionary


wdupiać

potocznie: przegrywać, tracić; wtapiać


SJP.pl


wdupić

potocznie: przegrać, stracić; wtopić


SJP.pl


wdusić

wcisnąć coś mocno, nacisnąć


SJP.pl


wduszać

wciskać


SJP.pl


wdychanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wciąganie powietrza lub wyziewów nosem lub ustami do płuc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z badań wynika, że wdychanie dymu tytoniowego zwiększa zapadalność na raka płuc.

 (1.1) Jednym z uzależnień, z którymi można się spotkać, jest wdychanie rozpuszczalników.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wdychać ndk.

 rzecz. wdech mrz.

Wiktionary


wdychać

czasownik

 (1.1) wciągać powietrze/wyziewy nosem lub ustami do płuc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Codziennie wdychasz nie tylko nikotynę i smołę, ale kwas pruski, cyjanek i masę innych trucizn - zapalał się coraz bardziej.

 (1.1) Przez wiele obozowych dni i nocy więźniowie wdychali dym z kominów krematoriów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvdɨxat͡ɕ, AS: vdyχać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdech, wdychanie

Wiktionary


wdycki

zaimek przysłowny upowszechniający

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zawsze

Wiktionary


wdzianko

część stroju damskiego lub męskiego, rodzaj marynarki o luźnym kroju, nie tworząca kompletu ze spódnicą lub spodniami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. żakiet lub marynarka, zazwyczaj o luźnym kroju

 (1.2) żart. każde ubranie, strój

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲd͡ʑãnkɔ, AS: vʹʒ́ãnko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdziewanie n., wdzianie n., odzieżówka ż.

 czas. wdziewać ndk., wdziać dk.

 przym. wdziankowy

Wiktionary


wdziankowy

→ wdzianko


SJP.pl

Patrz:

wdzianko

wdziar

(zwykle w liczbie mnogiej) regionalnie: drzewo rozprzestrzeniające się na niezarośniętym terenie


SJP.pl


wdziać

nałożyć na siebie jakąś część ubrania


SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. wdziewać)

 (1.1) o rzeczy zakładanej na siebie założyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wdzieję strój pstrokaty dziwacznego kroju i pomiędzy kwiaty pobiegnę w tym stroju!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdzianko n., odzieżówka ż.

Wiktionary


wdziorek

wdziorek jeżyniak - błonkówka z rodziny pilarzowatych


SJP.pl


wdzięcznie

przysłówek

 (1.1) tak, że jest pełen wdzięczności

Wiktionary


wdzięczniej

stopień wyższy od przysłówka: wdzięcznie


SJP.pl


wdzięczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wdzięczny; bardziej wdzięczny


SJP.pl


wdzięczność

1. poczuwanie się do zobowiązań za doznane od kogoś dobro; chęć odwzajemnienia się;
2. bycie wdzięcznym, miłym, uroczym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uczucie serdeczności w stosunku do swojego darczyńcy, dobroczyńcy, chęć odwzajemnienia się mu za dobrodziejstwa

 (1.2) cecha tego, co wdzięczne

Wiktionary

Wdzięczność – polski herb szlachecki nadawany żydowskim neofitom w okresie panowania Stanisława Augusta rodowi należącemu wcześniej prawdopodobnie do sekty frankistów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲd͡ʑɛ̃n͇t͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: vʹʒ́ẽṇčność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wdzięczny

 przysł. wdzięcznie

 rzecz. wdzięk mrz., Wdzięczność mrz.

 czas. wdzięczyć, wywdzięczać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) czar, gracja, powab, urok; książk. charme

Wiktionary


wdzięczny

1. pragnący się odwzajemnić;
2. pełen wdzięku


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pełen wdzięczności

 (1.2) pełen wdzięku, gracji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jestem ci wdzięczny za pomoc.

 (1.2) Hotel o wdzięcznej nazwie Hotel był ostatnim budynkiem w ulicznym szeregu kończącym się tuż przed mostem i rozciągającym nad rzeką Gwdą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲd͡ʑɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: vʹʒ́ẽṇčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdzięczność ż., wdzięk mrz.

 przysł. wdzięcznie

 czas. wdzięczyć, wywdzięczać

Wiktionary


wdzięczyć

czasownik niedokonany (dk. brak)

 (1.1) daw. czynić wdzięcznym, miłym dla oka, dodawać uroku, wdzięku

czasownik zwrotny niedokonany wdzięczyć się (dk. brak)

 (2.1) robić wdzięczne, przymilne miny lub gesty, odzywać się przymilnie

 (2.2) przen. demonstrować swoje zalety wdzięki, wabić wdziękami; wyglądać ładnie, wdzięcznie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdzięk m., wdzięczność ż., wdzięki nmos., wdzięczenie n., zawdzięczanie n., zawdzięczenie n.

 czas. zawdzięczać ndk., zawdzięczyć dk., powdzięczyć się dk.

 przym. wdzięczny

 przysł. wdzięcznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdobić, upiększać

 (2.1) kokietować, przymilać się; pot. mizdrzyć się

Wiktionary


wdzięk

ogół cech decydujących o tym, że ktoś sprawia dobre wrażenie; urok; czar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sprawianie miłego wrażenia swoim wyglądem i / lub zachowaniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ależ ona posiada wdzięk, zwłaszcza jak się przeciąga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲd͡ʑɛ̃ŋk, AS: vʹʒ́ẽŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdzięczność ż., wdzięki nmos.

 przym. wdzięczny

 przysł. wdzięcznie

 czas. wdzięczyć, wywdzięczać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czar, gracja, powab, urok; książk. wdzięczność, charme

Wiktionary


wdzięki

ogół cech decydujących o tym, że ktoś sprawia dobre wrażenie; urok; czar


SJP.pl

Wdzięki ("Dzięki") – część kolonii Wiązownica-Kolonia w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, w gminie Staszów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Wikipedia


wdzwaniany

połączenie wdzwaniane - sposób łączenia się z internetem za pośrednictwem sieci telefonicznej; dostęp wdzwaniany, połączenie komutowane


SJP.pl


wdzwaniać

wdzwaniać się - dodzwaniać się, by wziąć w czymś udział, np. w telekonferencji


SJP.pl


wdzwonić

wdzwonić się - dodzwonić się, by wziąć w czymś udział, np. w telekonferencji


SJP.pl


wdzydze

wieś kaszubska


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wdzydze – jezioro w Borach Tucholskich
  • Wdzydze (nieformalnie: Wdzydze Kiszewskie) – wieś kaszubska w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Kościerzyna
  • Wdzydze Tucholskie – wieś kaszubska w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Karsin

Wikipedia


wdzydzki

przymiotnik od: Wdzydze, Wdzydze Kiszewskie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wdzydzami, dotyczący Wdzydz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wdzydze nmos.

Wiktionary


wdówka

1. zdrobnienie od: wdowa;
2. nieduży ptak o bardzo długim ogonie, czarnym upierzeniu w okresie godowym, żyjący w Afryce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: wdowa

 (1.2) żart. o wdowie

 (1.3) ornit. ptak z rodziny wdówek

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na nasze spotkania przychodzi kilka wdówek.

 (1.3) U wdówek występuje wyraźny dymorfizm płciowy.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. owdowić dk., owdowieć dk.

 rzecz. wdowa ż., wdowiec mos., wdowieństwo n., wdowula ż., wdówki lm nm.

 przym. wdowi

Wiktionary


wdówki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Viduidae|Cabanis|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu wróblowych;

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: wdówka

Wiktionary

Wdówki (Viduidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), wcześniej klasyfikowana jako podrodzina wikłaczowatych (Ploceidae). Nazwa rodziny nawiązuje do bardzo długiego ogona samca, którego wygląd kojarzy się z welonem wdowy. Do wdówek zalicza się 20 gatunków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każdy z gatunków wdówek pasożytuje na innym gatunku astryldów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdowa ż., wdówka ż.

Wiktionary


wdówstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. wdowieństwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wdowa m., wdowiec m., wdowstwo n., wdowula ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. wdowstwo

Wiktionary


wdławiać

siłą umieszczać coś w czymś; wrażać


SJP.pl


wdławić

siłą umieścić coś w czymś; wrazić


SJP.pl


wdż

skrótowiec

 (1.1) = eduk. wychowanie do życia w rodzinie

Wiktionary


we

1. tyle co: w;
2. nazwa litery v; fał


SJP.pl

przyimek

 (1.1) zob. w.

Wiktionary

We (staronord. "ve" – „świętość”) – postać z mitologii nordyckiej, syn Borra i Bestli, brat Odyna i Wilego; uczestniczył wraz z braćmi w zniszczeniu rodu olbrzymów na czele z Ymirem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɛ, AS: ve

Wiktionary


we-

przedrostek

 (1.1) …określający ruch; forma w- przed zbitką spółgłoskową

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) we- + pchnąć — wepchnąć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛ, AS: ve

Wiktionary


web

[czytaj: łeb] środowiskowo: sieć internetowa obejmująca serwery i tworzone na nich witryny, strony, zwłaszcza typu WWW; Web, WWW


SJP.pl


weba

cienkie płótno lniane


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włók. cienkie płótno lniane

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛba, AS: veba

Wiktionary


webb

[czytaj: łeb] nazwisko obce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Webb – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Houston
  • Webb – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Clay
  • Webb – miejscowość w stanie Missisipi, w hrabstwie Tallahatchie
  • Webb – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Herkimer
  • Webb (ang. Webb Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Reynolds
  • Webb (ang. Webb Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Herkimer
  • hrabstwo Webb (ang. Webb County) – w stanie Teksas
  • Charles Webb – pisarz, autor powieści, która stała się pierwowzorem Absolwenta
  • Harold Webb – amerykański uczestnik wojny koreańskiej, potem polski lektor języka i dziennikarz, wreszcie znów obywatel amerykański.
  • Howard Webb – brytyjski sędzia piłkarski
  • Jack Webb – aktor i reżyser (główna rola w policyjnym serialu Dragnet)
  • Jim Webb

Wikipedia


webber

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrew Lloyd Webber – brytyjski kompozytor
  • Mark Webber – australijski kierowca Formuły I
  • Webber – Andrzej Mikosz, polski producent muzyczny
  • Webber – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Jewell
  • Webber (ang. Webber Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Jefferson
  • Webber (ang. Webber Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Lake
  • Weber.

Wikipedia


webcelerator

[czytaj: łebselerejtor] nazwa oprogramowania przyspieszającego przeglądanie stron internetowych


SJP.pl


webdesigner

[czytaj: łebdizajner] osoba projektująca strony internetowe


SJP.pl


weber

jednostka strumienia indukcji magnetycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miar. fiz. jednostka pochodna układu SI, w której podawany jest strumień indukcji magnetycznej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Weber (ang. Weber Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Sargent
  • Weber (ang. Weber Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie McPherson
  • hrabstwo Weber (ang. Weber County) – hrabstwo w stanie Utah w Stanach Zjednoczonych
  • Weber City – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Wirginia, w hrabstwie Scott
  • Weber – miejscowość na Nowej Zelandii, w południowo-wschodnich rejonach północnej wyspy
  • Adam Weber – polski koszykarz
  • Albert Weber (1888–1940) – niemiecki piłkarz
  • Alexander Weber (ur. 1978) – niemiecki szablista
  • Alfred Weber (1868–1958) – niemiecki socjolog i teoretyk kultury
  • Alicja Weber (ur. 1943) – polska muzykolog
  • Aloysia Weber (ok. 1760–1839) – niemiecka śpiewaczka operowa
  • Amy Weber (ur. 1970) – amerykańska aktorka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɛbɛr, AS: veber

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. Wb

Wiktionary


webfon

urządzenie lub oprogramowanie umożliwiające korzystanie z telefonii internetowej w technologii VoIP


SJP.pl


webinar

seminarium (także wykład lub warsztaty) internetowe; webinarium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) konferencja, prezentacja lub szkolenie dla grupy osób przeprowadzone przez Internet;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. webinarium n.

 przym. webinarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) webinarium

Wiktionary


webinarium

seminarium (także wykład lub warsztaty) internetowe; webinar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) konferencja, prezentacja lub szkolenie dla grupy osób przeprowadzone przez Internet;

Wiktionary

Webinarium, potocznie webinar (od web „sieć” i seminar „seminarium”) – rodzaj internetowego seminarium prowadzonego i realizowanego za pomocą technologii webcast, która umożliwia obustronną komunikację między prowadzącym spotkanie a uczestnikami, z wykorzystaniem wirtualnych narzędzi. W założeniu ma przypominać tradycyjne spotkanie i umożliwić kontakt mimo dużych odległości. Webinaria wykorzystywane są głównie jako narzędzia szkoleniowe i marketingowe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Muszę włączyć komputer, zanim rozpocznie się webinarium.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. webinaryjny

 rzecz. webinar mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) webinar

Wiktionary


webinarowy

→ webinar


SJP.pl

Patrz:

webinar

webinaryjny

związany z seminarium internetowym


SJP.pl


webmail

[czytaj: łebmejl] dostęp do poczty elektronicznej poprzez przeglądarkę stron WWW


SJP.pl

Webmail – aplikacja internetowa pozwalająca użytkownikom korzystać z usług poczty elektronicznej, przy wykorzystaniu przeglądarki internetowej w roli klienta poczty elektronicznej.

Wikipedia


webmaster

[czytaj: łebmaster] w informatyce: twórca i redaktor strony internetowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) inform. administrator serwera WWW

Wiktionary

Webmaster – projektant stron internetowych. Osoba zajmująca się projektowaniem, planowaniem, utrzymaniem, rozwojem, marketingiem i administracją stron internetowych oraz aplikacji w Internecie. Jest pierwszym punktem kontaktu w przypadku problemów technicznych, pytań lub sugestii dotyczących strony internetowej.

Wikipedia


webmastering

tworzenie, rozwijanie i utrzymywanie stron internetowych


SJP.pl


webmasterka

[czytaj: łebmasterka] w informatyce: twórczyni i redaktorka strony internetowej


SJP.pl


webmasterski

→ webmaster [czytaj: łebmasterski]


SJP.pl


webowy

1. [czytaj: łebowy] przymiotnik od: web (internet), np. aplikacje webowe; internetowy, sieciowy;
2. przymiotnik od: weba (cienkie płótno lniane)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) włók. związany z webą

 (1.2) inform. związany z Internetem, zwłaszcza z działaniem za pośrednictwem przeglądarki internetowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez pierwsze lata utrzymywano się prawie wyłącznie ze sprzedaży ostatków dawnej świetności: płóciennych obrusów, starych futer, webowej bielizny i pamiątkowych sreber.

 (1.2) W przypadku MS Office wersja webowa może służyć raczej jako dodatek do współpracy zdalnej, a nie do regularnej pracy.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. weba ż.

 (1.2)

:: przysł. webowo

Wiktionary


webpanel

[czytaj: łebpanel] środowiskowo: panel sterowania www dla operatorów


SJP.pl


webrooming

[czytaj: łebruming] szukanie w internecie produktów, które chce się nabyć i kupowanie ich w sklepie stacjonarnym


SJP.pl


webster

[czytaj: ŁEBster] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Daniel Webster – amerykański polityk, senator, sekretarz stanu
  • David Kenyon Webster – amerykański pisarz, dziennikarz i żołnierz
  • Noah Webster – amerykański językoznawca, twórca słownika języka angielskiego
  • Webster – sieciowy protokół obsługi słowników
  • Webster – amerykański serial telewizyjny
  • Webster – miasto w stanie Floryda, w hrabstwie Sumter
  • Webster – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Keokuk
  • Webster – jednostka osadnicza w stanie Massachusetts, w hrabstwie Worcester
  • Webster – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Worcester
  • Webster – miasto w stanie New Hampshire, w hrabstwie Merrimack
  • Webster – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Monroe
  • Webster – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Monroe

Wikipedia


webło

trawa morska z rodziny rdestnicowatych, występująca u morskich wybrzeży Europy, Ameryki Północnej, Japonii i Chin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bot. pot. trawa morska z gatunku zostera morska, nazwa systematyczna|Zostera marina|L.|ref=tak.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) zabawiali się w chowanego na śliskich, morskim webłem obrosłych skałach, które ledwo że wystawały nad rozbryzgami pienistej kipieli.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kidzena, zostera morska, tasiemnica morska

Wiktionary


weck

[czytaj: wek] szklany słoik służący do przechowywania przetworów spożywczych; wek


SJP.pl


weckowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|weckować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. weckować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wekowanie

Wiktionary


weckować

[czytaj: wekować] konserwować produkty żywnościowe, gotując je w weckach (słoikach) zanurzonych w wodzie; wekować


SJP.pl


wecować

dawniej: ostrzyć lub polerować coś


SJP.pl


weda

zbiór starohinduskich tekstów spisanych w języku wedyjskim; Wedy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wedy
  • Weda (miasto)
  • język weda (sawai)

Wikipedia


wedanta

jeden z bramińskich systemów indyjskiej filozofii klasycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) filoz. jeden z sześciu klasycznych nurtów hinduskiej filozofii, darśan;

Wiktionary

Wedanta (dewanagari वेदान्त, trl. vedānta, „zwieńczenie wiedzy”) – jeden z nurtów klasycznej filozofii indyjskiej, zaliczany do tzw. sześciu ortodoksyjnych systemów ("sad-darśana"), opierający się na interpretacji myśli "Upaniszad" oraz "Bhagawadgity" w świetle "Wedantasutry" autorstwa Badarajany.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) do wedanty zalicza się wiele szkół, prezentujących często radykalnie różne poglądy metafizyczne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wedantysta mos., wedantystka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uttaramimansa

Wiktionary


wedantysta

zwolennik wedanty, jednej z ortodoksyjnych bramińskich szkół filozoficznych


SJP.pl


wedda

członek ludu zamieszkującego górskie obszary południowo-wschodniej Sri Lanki


SJP.pl


weddelka

weddelka arktyczna - gatunek drapieżnego ssaka morskiego z rodziny fokowatych; foka Weddella


SJP.pl


weddowie

lud zamieszkujący górskie obszary południowo-wschodniej Sri Lanki


SJP.pl

We

Wikipedia


weddyjka

członkini ludu zamieszkującego górskie obszary południowo-wschodniej Sri Lanki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. przedstawicielka ludu zamieszkującego obszary górskie południowo-wschodniej Sri Lanki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Wedda ż.

 przym. weddyjski

Wiktionary


weddyjski

dotyczący Weddów, rdzennych mieszkańców Sri Lanki


SJP.pl


wedecki

nazwisko


SJP.pl


wedel

firma cukiernicza


SJP.pl

Wedel – miasto w Niemczech, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn, w powiecie Pinneberg.

Wikipedia


wedeta

1. przestarzałe: popularna aktorka lub gwiazda filmowa; vedetta;
2. dawniej: warta, pikieta, straż; czujka, czata, wideta


SJP.pl


wedgwood

[łedżłud] marka wyrobów porcelanowych i firma


SJP.pl


wedle

1. przestarzałe: według;
2. dawniej:
a) w pobliżu, obok;
b) naokoło czegoś


SJP.pl

przyimek

 (1.1) …wyrażający zgodność z czymś, stosowność do czegoś

 (1.2) …podający źródło informacji

 (1.3) …wyrażający bliskość czasu i miejsca

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński. obok

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wedle planu udaliśmy się wieczorem do opery.

 (1.2) Wedle profesora powinnaś iść go przeprosić.

 (1.3) Leżał tak sobie wedle płota.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛdlɛ, AS: vedle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) według, zgodnie z; przest. podle, podług

 (1.2) według; przest. podle, podług

 (1.3) blisko, koło, obok, około, według; przest. podle, podług

Wiktionary


wedlowski

przymiotnik

 (1.1) związany z firmą E.Wedel, wyprodukowany przez tę firmę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uwielbiam wedlowskie ptasie mleczko.

 (1.1) Wedlowscy mistrzowie od czekolady przygotowali kilka wielkich, słodkich pisanek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈdlɔfsʲci, AS: vedlofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wedel m./ż.

Wiktionary


wedrzeć

wedrzeć się: wejść gdzieś siłą, przemocą, przedostać się gdzieś pokonując jakieś przeszkody, opór, a także: wdrapać się na coś, wspiąć się po czymś


SJP.pl


weduta

z włoskiego "panorama" - pejzaż przedstawiający ujęcie całości miasta lub jego fragmenty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. dzieło (rysunek, sztych, obraz) przedstawiające panoramę miasta;

Wiktionary

Weduta (wł. "veduta" – widok, panorama) – obraz, rysunek lub rycina, przedstawiające ogólny widok miasta lub jego fragment, często ze sztafażem. Inaczej pejzaż miejski, prospekt.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uczennice podarowały nauczycielce reprodukcję weduty dawnego Cieszyna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈduta, AS: veduta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wedutysta mos., wedutystka ż., wedutyzm mrz.

 przym. wedutowy, wedutysta

Wiktionary


wedutowy

przymiotnik od: weduta


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) szt. związany z malowaniem wedut, dotyczący malowania wedut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wedutyzm mrz., weduta ż., wedutysta mos., wedutystka ż.

Wiktionary


wedutysta

artysta tworzący obrazy, rysunki lub sztychy z widokami miasta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) szt. malarz miejskich krajobrazów: twórca wedut

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kilkanaście lat po Stachowiczu temat ten podjął krakowski malarz, nauczyciel Jana Matejki, znakomity wedutysta, Aleksander Płonczyński.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weduta ż., wedutyzm mrz.

:: fż. wedutystka ż.

 przym. wedutowy

Wiktionary


wedutystka

artystka tworząca obrazy, rysunki lub sztychy z widokami miasta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. malarka miejskich krajobrazów: twórczyni wedut

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W galerii prezentujemy kilka prac tej mało znanej wedutystki węgierskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weduta ż.

:: fm. wedutysta mos.

 przym. wedutowy

Wiktionary


wedutyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. rodzaj malarski obejmujący panoramy miejskie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Początkowo wedutyzm rozwijał się przede wszystkim w Wenecji, lecz z czasem malarstwo to zdobyło popularność w całej Europie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weduta ż., wedutysta mos., wedutystka ż.

 przym. wedutowy

Wiktionary


wedy

najstarsze teksty indoaryjskie, przede wszystkim o charakterze sakralnym, powstałe prawdopodobnie XV-V w. p.n.e.


SJP.pl

Wedy, Weda (dewanagari वेद „wiedza”) – święte księgi hinduizmu, najstarsza grupa religijnych tekstów sanskryckich, które stanowiły całość ówczesnej wiedzy człowieka o świecie ludzi i bogów; antologia tekstów z różnych okresów, o różnej tematyce, budowie i przeznaczeniu. Objętością Wedy przewyższają Biblię sześciokrotnie.

Wikipedia


wedycki

najstarsza wersja języka staroindyjskiego; wedyjski


SJP.pl


wedyjski

język staroindoaryjski z rodziny indoeuropejskiej


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący wedyzmu

 (1.2) dotyczący Wed/wed

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza przedchrześcijańska, słowiańska kultura jest identyczna z wedyjską, co jaskrawo uwidacznia się w mitologii wedyjskiej i słowiańskiej (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈdɨjsʲci, AS: vedyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weda ż., Wedy, wedyzm m.

Wiktionary


wedyzm

najstarsza religia indyjska oparta na Wedach - świętych księgach


SJP.pl

We

Wikipedia


według

stosownie, adekwatnie do czegoś; zależnie od czegoś, w odniesieniu do czegoś, na podstawie czegoś; czyimś zdaniem


SJP.pl

przyimek

 (1.1) …oznaczający, że coś odbywa się zgodnie z jakąś instrukcją, planem, poleceniem

 (1.2) …wyrażający autora czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zawsze postępowała według wskazań własnej intuicji.

 (1.1) Kucharz doprawiał zupę zawsze według smaku.

 (1.2) Według mnie należało postąpić zupełnie inaczej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛdwuk, AS: vedu̯uk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgodnie z, wedle, podług

 (1.2) wedle, podług

Wiktionary


weeb

[czytaj: łib] obraźliwie: osoba mająca obsesję na punkcie Japonii i kultury japońskiej


SJP.pl


weekend

[czytaj: łikend] koniec tygodnia, głównie sobota i niedziela


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sobota i niedziela, także piątek wieczorem, dosł. koniec tygodnia;

Wiktionary

Weekend ( week „tydzień”, end „koniec”) – okres wolny od pracy i nauki trwający od piątkowego popołudnia do niedzieli włącznie.

Gdy bezpośrednio przed piątkiem lub po niedzieli przypada jeden lub więcej dni ustawowo wolnych nazywane jest to długi weekend.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od poniedziałku myślę o weekendzie.

 (1.1) W weekendy cała Polska wali do Biedronki, szczególnie jeśli to długi weekend.

 (1.1) Kolejny weekend ze skokami w roli głównej już za nami.

 (1.1) Odpowiedzią firmy była darmowa wysyłka i weekend megapromocji.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. weekendowy

 przysł. weekendowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapiątek

Wiktionary


weekendować

[czytaj: łikendować] spędzać koniec tygodnia na wypoczynku, wyjeżdżać gdzieś na weekend


SJP.pl


weekendowicz

[czytaj: łikendowicz] osoba, która przyjechała gdzieś na weekend; weekendowiec


SJP.pl


weekendowiczka

[czytaj: łikendowiczka] kobieta, która przyjechała gdzieś na weekend


SJP.pl


weekendowiec

[czytaj: łikendowiec] osoba, która przyjechała gdzieś na weekend; weekendowicz


SJP.pl


weekendowo

przysłówek

 (1.1) jak w weekend

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 15 sierpnia autobusy będą jeździć weekendowo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weekend m.

Wiktionary


weekendowy

[czytaj: łikendowy]
1. przeznaczony na weekend
2. trwający w czasie weekendu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący weekendu, odbywający się w weekend

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Owszem ludzie jeszcze przyjeżdżają, ale jest ich znacznie mniej. Poza tym, większość to turyści weekendowi — mówi mężczyzna handlujący pamiątkami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weekend m.

Wiktionary


weekendzik

[czytaj: łikendzik] zdrobnienie od: weekend


SJP.pl


wega

najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Lutni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) astr. najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Lutni; jedna z najjaśniejszych gwiazd na niebie;

Wiktionary

Wega ("Alfa Lyrae", "α Lyr") – najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Lutni, piąta co do jasności gwiazda nocnego nieba. Obserwowana wielkość gwiazdowa: +0,03m. Odległa od Słońca o 25 lat świetlnych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɛɡa, AS: vega

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) α Lyrae

Wiktionary


weganin

mężczyzna niespożywający żadnych produktów pochodzenia zwierzęcego (w tym również miodu, jaj oraz mleka i jego przetworów)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek przestrzegający zasad weganizmu, niejedzący żadnych pokarmów pochodzenia zwierzęcego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Patrik Baboumian, najsilniejszy weganin na świecie (…) udowadnia, że można być weganinem i strongmanem jednocześnie.

 (1.1) (…) weganie i wegetarianie rzadziej chorują na raka, udar mózgu i choroby serca (które wciąż pozostają zabójcą numer jeden w Stanach Zjednoczonych).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈɡãɲĩn, AS: vegãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weganizm m.

:: fż. weganka ż.

 przym. wegański, wege

 przysł. wegańsko

 czas. weganizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) roślinożerca, fitofag

Wiktionary


weganina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. spoż. wegański zamiennik mięsa

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

 (2.1) D. i B. od weganin

Wiktionary


weganizacja

usuwanie z przepisów kulinarnych, menu itp. wszystkich składników pochodzenia zwierzęcego


SJP.pl


weganizm

ścisła forma wegetarianizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) styl życia dążący do minimalizacji wykorzystywania zwierząt w celach konsumpcyjnych, tj. wykluczający jedzenie mięsa i pokarmów zawierających składniki pochodzenia zwierzęcego (nabiał, jajka, żelatynę) i odrzucający produkty wytworzone z użyciem zwierząt (np. futro, skórzaną odzież, kosmetyki testowane na zwierzętach);

Wiktionary

We

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Weganizm proponuje postawę etyczną polegającą na odrzuceniu wszelkich dóbr i korzyści mogących mieć źródło w cierpieniu zwierząt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈɡãɲism̥, AS: vegãńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weganin m., weganka ż.

 przym. wegański

 przysł. wegańsko

 czas. weganizować

Wiktionary


weganizować

sporządzać wegańską wersję potrawy


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zweganizować)

 (1.1) kulin. spoż. opracowywać wegańską wersję potrawy tradycyjnie zawierającej składniki pochodzenia zwierzęcego

 (1.2) zmieniać charakter miejsca, imprezy, grupy na wegański

czasownik zwrotny weganizować się

 (2.1) stopniowo stawać się weganinem lub weganką

 (2.2) stopniowo zmieniać swój charakter na wegański

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Faworki to jedna z trudniejszych receptur w naszej tradycyjnej cukierni, jakie przyszło mi weganizować – wyznaje Wojciech Starowicz, szef Cukierni Starowicz. Ale udało się!

 (1.2) Naprawdę, nie starajcie się na siłę weganizować całej rodziny. Może to zaostrzyć tylko konflikt między Wami (…)

 (2.2) Coraz bardziej weganizować będzie się też oferta restauracji, dopasowujących ofertę do zmian w potrzebach klientów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛɡãɲiˈzɔvat͡ɕ, AS: vegãńizovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zweganizować dk.

 rzecz. weganizacja ż., weganizm mrz., weganin mos., weganka ż., weganizowanie n., zweganizowanie n.

 przym. wegański

Wiktionary


weganka

kobieta praktykująca weganizm, tzn. niejedząca mięsa ani żadnych produktów odzwierzęcych (jajek, nabiału, miodu)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta przestrzegająca zasad weganizmu, będąca na diecie wegańskiej, nie jedząca pokarmów pochodzenia zwierzęcego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest weganką i tego nie zmieni. Gdy dosiada konia nie używa bata i zakłada najmniejsze i najłagodniej zakończone ostrogi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈɡãnka, AS: vegãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weganin m., weganizm m.

 przym. wegański

 przysł. wegańsko

 czas. weganizować

Wiktionary


wegański

przymiotnik od: weganizm


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z weganizmem, dotyczący weganizmu

 (1.2) kulin. bez mięsa, ryb i innych produktów pochodzenia zwierzęcego (tj. nabiału, tłuszczów zwierzęcych, jajek, owoców morza, miodu)

 (1.3) rzad. stworzony bez użycia produktów pochodzenia zwierzęcego, także. nietestowany na zwierzętach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pomimo wielu przedsięwzięć, reżyserka, blogerka i niezależna perkusistka rockowa Eleni Vlachos jest jednoosobowym tornadem wegańskiego aktywizmu.

 (1.3) Na szczęście istnieje taki portal jak Barnivore, gdzie możemy znaleźć wszelkie informacje o tym, czy dany alkohol jest wegański.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈɡãj̃sʲci, AS: vegãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weganizm m., weganin m., weganka ż., wegańskość ż.

 przysł. wegańsko

 czas. weganizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) roślinny

Wiktionary


wegańsko

przysłówek

 (1.1) w sposób wegański, zgodny z weganizmem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od siedmiu lat odżywiam się wegańsko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weganizm m., weganin m., weganka ż., wegańskość ż.

 przym. wegański

Wiktionary


wegańskość

→ wegański


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wegańskie; cecha tych, którzy są wegańscy

Wiktionary

Patrz:

wegański

Powiązane:

 przym. wegański

 przysł. wegańsko

Wiktionary


wege

skrótowo: wegetariański


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. wegetariański, także. wegański

w użyciu rzeczownikowym, rodzaj męski i żeński

 (2.1) pot. wegetarianin, wegetarianka, także. weganin, weganka

 (2.2) pot. dopełnienie mięsa

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Udało mi się już zachęcić do bycia wege dwie koleżanki i mam zamiar dalej zachęcać ludzi do tego zdrowego stylu życia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛɡɛ, AS: vege

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weganin mos.

Wiktionary


wegeburger

kotlet wegetariański, np. z buraków, kaszy jaglanej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. wegański lub wegetariański kotlet przygotowany np. z ciecierzycy, kaszy jaglanej, fasoli, soczewicy itd.

 (1.2) kulin. wegański lub wegetariański odpowiednik hamburgera, zawierający kotlet pochodzenia roślinnego w miejsce kotleta mięsnego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wegeburgery z kaszy jaglanej i buraków wyszły naprawdę przepyszne, polecam!.

Wiktionary


wegedeser

deser wegetariański


SJP.pl


wegedieta

dieta wegetariańska


SJP.pl


wegeta

mieszanka przypraw i suszonych warzyw używana do zup, dań mięsnych, warzywnych, duszonych i grillowanych; vegeta


SJP.pl


wegetacja

1. procesy życiowe roślin, ich wzrost, rozwój
2. ogół procesów fizjologicznych organizmu
3. puste, bierne, bezcelowe, pozbawione perspektyw życie człowieka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. procesy wzrostu i rozwoju zachodzące jednocześnie lub oddzielnie w organizmie rośliny

 (1.2) przen. życie człowieka bez aspiracji i perspektyw rozwoju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ruch obiegowy Ziemi przy stałym nachyleniu osi obrotu sprawia, że warunki oświetlenia Ziemi zmieniają się w rytmie rocznym, co pociąga za sobą zmiany klimatyczne oraz wpływa na wegetację roślin i tryb życia zwierząt.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wegetatywność ż., wegetowanie ż.

 czas. wegetować ndk.

 przym. wegetacyjny, wegetatywny

 przysł. wegetatywnie

Wiktionary


wegetacyjny

dotyczący wegetacji


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wegetacją, odnoszący się do wegetacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za początek okresu wegetacyjnego przyjmuje się też zakwitanie leszczyny, kaczeńca, podbiału, a za koniec – opadanie liści kasztanowca i brzozy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wegetacja ż., wegetatywność ż., wegetowanie ż.

 czas. wegetować ndk.

 przym. wegetatywny

 przysł. wegetatywnie

Wiktionary


wegetarianin

człowiek wyłączający z diety mięso, ryby i wszystkie albo tylko niektóre produkty pochodzenia zwierzęcego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek, który nie je mięsa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zrób coś bezmięsnego, bo Anka i Tomek są wegetarianami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲĩn, AS: vegetarʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wegetarianizm m., wegetarianista m.

:: fż. wegetarianka

 przym. wegetariański

 przysł. wegetariańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jarosz; przest. wegetarianista

Wiktionary


wegetarianista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. wegetarianin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wegetarianin m., wegetarianka ż., wegetarianizm m.

 przym. wegetariański

Wiktionary


wegetarianizm

odżywianie się wyłącznie pokarmem roślinnym i nabiałem; niejedzenie mięsa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sposób odżywiania się charakteryzujący się wyłączeniem z posiłków produktów mięsnych;

Wiktionary

 "Zobacz też: Wegetarianizm na świecie i Kuchnia wegetariańska."

Wegetarianizm, dawniej jarstwo – świadome i celowe wyłączanie z diety mięsa, w tym ryb, owoców morza i owadów. Wiąże się również z unikaniem innych produktów pochodzenia zwierzęcego, w szczególności pochodzących z uboju, takich jak smalec lub żelatyna.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Badania naukowców z uniwersytetu w Southampton wykazały, że inteligentniejsze dzieci częściej decydują się na wegetarianizm w wieku dorosłym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲism̥, AS: vegetarʹi ̯ä̃ńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wegetarianin m., wegetarianista m., wegetarianka ż.

 przym. wegetariański

 przysł. wegetariańsko

Wiktionary


wegetarianka

kobieta stosująca dietę wyłączającą mięso, ryby i wszystkie lub tylko niektóre produkty pochodzenia zwierzęcego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fż. od: wegetarianin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zrób coś bezmięsnego, bo Anka jest wegetarianką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛɡɛtarʲˈjãnka, AS: vegetarʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wegetarianizm m.

:: fm. wegetarianin m., wegetarianista m.

 przym. wegetariański

 przysł. wegetariańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaroszka

Wiktionary


wegetariański

→ wegetarianizm, → wegetarianin; jarski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) kulin. o jedzeniu: pozbawiony mięsa

 (1.2) kulin. o jedzeniu: pozbawiony mięsa i niektórych albo wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego

 (1.3) związany z wegetarianizmem, dotyczący wegetarianizmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza restauracja specjalizuje się w daniach wegetariańskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃j̃sʲci, AS: vegetarʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wegetarianizm m., wegetarianin m., wegetarianista m., wegetarianka ż., wegetariańskość ż.

 przysł. wegetariańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) jarski, bezmięsny, postny

Wiktionary


wegetariańsko

przysłówek

 (1.1) w sposób wegetariański

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Anioły stołują się jedynie dla towarzystwa i tylko wegetariańsko. Anioły są intelektualistami.

 (1.1) Każdego dnia prowadził zawodową korespondencję, jeździł na rowerze, jadł wegetariańsko i ćwiczył na hantlach. Wieczorami czytał książki, grywał w warcaby i tonął w stosach krzyżówek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wegetarianizm m., wegetarianin m., wegetarianka ż.

 przym. wegetariański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jarsko

Wiktionary


wegetariańskość

→ wegetariański


SJP.pl

Patrz:

wegetariański

wegetatywność

rozmnażanie bezpłciowe, przez podział, pączkowanie, cebule, kłącza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wegetatywne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wegetatywny, wegetacyjny

 przysł. wegetatywnie

 rzecz. wegetacja ż.

Wiktionary


wegetatywny

przymiotnik

 (1.1) związany z podstawowymi procesami fizjologicznymi organizmu

 (1.2) związany z bezpłciowym rozmnażaniem się organizmów żywych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛɡɛtaˈtɨvnɨ, AS: vegetatyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wegetacja ż., wegetatywność ż., wegetowanie ż.

 czas. wegetować

 przym. wegetacyjny

 przysł. wegetatywnie

Wiktionary


wegetować

1. u roślin: rozwijać się, rosnąć
2. prowadzić puste, bezcelowe, pozbawione perspektyw życie


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przewegetować)

 (1.1) fizj. wieść życie ograniczone do procesów fizjologicznych

 (1.2) bot. rozwijać się jako roślina

 (1.3) przen. ledwo bytować, bez perspektywy lepszej przyszłości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wojna zostawiła go bez dachu nad głową i bez żywności; teraz wegetuje dzięki zapomogom.

 (1.1) Drzewa liściaste jesienią tracą liście, a całą zimę wegetują.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wegetacja ż., wegetowanie n.

 przym. wegetacyjny, wegetatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rosnąć, rozwijać się

Wiktionary


wegnać

goniąc kogoś lub coś, głównie zwierzęta, wpędzić je do środka czegoś (np. owce do zagrody); wgonić


SJP.pl


wegner

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kai Wegner – niemiecki polityk
  • Robert M. Wegner – polski pisarz fantasy
  • Dawid Wegner – polski oszczepnik

Wikipedia


wehikularny

język wehikularny - język naturalny używany podczas podróży i w kontaktach handlowych na obszarach o dużej różnorodności językowej


SJP.pl


wehikulik

zdrobnienie od: wehikuł


SJP.pl


wehikuł

1. nietypowy, dziwaczny, staromodny pojazd;
2. w powieściach lub filmach fantastycznonaukowych: urządzenie przenoszące ludzi w przeszłość lub przyszłość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nietypowy pojazd

 (1.2) nośnik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wylądowaliśmy nad ranem i dość fantastycznym wehikułem udaliśmy się do «albergo» „Paradiso", położonego na samym cyplu sorrentyńskiego półwyspu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈxʲikuw, AS: veχʹikuu̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pojazd

Wiktionary


wehrmacht

niemieckie wojsko okresu III Rzeszy (1935-1945); wermacht


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. wojsk. w latach 1935-1946 całość wojsk III Rzeszy, wraz z marynarką i lotnictwem, z wyłączeniem jednak jednostek Waffen-SS;

Wiktionary

We

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wehrmachtowiec mos., wermachtowiec mos.

 przym. wehrmachtowski, wermachtowski

Wiktionary


wehrmachtowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. wojsk. żołnierz Wermachtu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛrmaxˈtɔvʲjɛt͡s, AS: vermaχtovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wermacht, Wehrmacht, wermachtowiec

 przym. wermachtowski, wehrmachtowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wermachtowiec

Wiktionary


wehrmachtowski

→ Wehrmacht [czytaj: wermachtowski]; wermachtowski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od Wehrmacht, wehrmachtowiec

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛrmaxˈtɔfsʲci, AS: vermaχtofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wermacht, Wehrmacht, wermachtowiec, wehrmachtowiec

 przym. wermachtowski

Wiktionary


weigel

[czytaj: wajgel] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cedrik Weigel – niemiecki skoczek narciarski
  • George Weigel – amerykański pisarz
  • Helene Weigel – austriacka aktorka
  • Jakub Weigel – polski wokalista i gitarzysta, kompozytor i autor tekstów
  • Kasper Weigel – polski geodeta
  • (9315) Weigel – planetoida z grupy pasa głównego asteroid

Wikipedia


weil

[czytaj: wejl] nazwisko, m.in. André Weil (1906-1998) - matematyk francuski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adolf Weil – niemiecki lekarz
  • André Weil – francuski matematyk
  • Andrew Weil – amerykański lekarz
  • Bruno Weil – niemiecki dyrygent
  • Felix Weil – fundator Instytutu Badań Społecznych we Frankfurcie nad Menem
  • Henri Weil – francusko żydowski filolog
  • Jerzy Weil – uczestnik powstania warszawskiego
  • Jiří Weil – czeski pisarz
  • Jo Weil – niemiecki aktor
  • Liza Weil – amerykańska aktorka
  • Simone Weil – francuska filozof i myślicielka
  • Stanisław Weil – chemik, farmakolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego

Wikipedia


weill

[czytaj: wajl] nazwisko, m.in. Kurt Weill (1900-1950) - kompozytor niemiecki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kurt Weill – niemiecki kompozytor
  • Raymond Weill – francuski egiptolog
  • Sanford I. Weill – amerykański bankier i finansista
  • Weil

Wikipedia


weimar

[czytaj: wajmar] miasto w Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia;

Wiktionary

Weimar – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, jedno z europejskich centrów kulturalnych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. weimarczyk mos., weimarka ż.

 przym. weimarski

Wiktionary


weimarczyk

[czytaj: wajmarczyk] mieszkaniec Weimaru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Weimaru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Weimar mrz.

:: fż. weimarka ż.

 przym. weimarski

Wiktionary


weimarka

[czytaj: wajmarczyk] mieszkanka Weimaru (miasta w Niemczech)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Weimaru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Weimar mrz.

:: fm. weimarczyk mos.

 przym. weimarski

Wiktionary


weimarski

[czytaj: wajmarski] przymiotnik od: Weimar (miasto w Niemczech)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Weimarem, dotyczący Weimaru, pochodzący z Weimaru (miasta w Niemczech)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Weimar mrz., weimarczyk mos., weimarka ż.

Wiktionary


weinbrand

[czytaj: wajnbrand] niemiecka odmiana brandy; winiak


SJP.pl


weiner

[czytaj: wajner] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Weiner – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Poinsett
  • Adam Weiner
  • Aurel Weiner, rum.: Aurel Vainer
  • Béla Weiner
  • Georg Weiner
  • January Weiner
  • Leó Weiner
  • Michael Weiner
  • Wajner

Wikipedia


weinert

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Weinert – miasto w USA
  • Antoni Weinert
  • Astrud Weinert
  • Erich Weinert
  • Susan Weinert
  • Aleksander Wejnert

Wikipedia


weinsberg

[czytaj: wajnsberg] nazwisko


SJP.pl

Weinsberg ("MAF:",) – miasto w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w rejencji Stuttgart, w regionie Heilbronn-Franken, w powiecie Heilbronn, siedziba związku gmin Raum Weinsberg. Leży nad rzeką Sulm, ok. 5 km na wschód od Heilbronn, przy autostradach A81, A6, drodze krajowej B39 i linii kolejowej Crailsheim–Bruchsal.

Wikipedia


weinstein

[czytaj: wajnsztajn] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Weinstein – nazwisko
  • Bob Weinstein
  • Daniel Weinstein
  • Harvey Weinstein
  • Garri Kasparow (Garri Weinstein)
  • Raymond Weinstein
  • Włókno Semmes-Weinstein
  • The Weinstein Company

Wikipedia


weir

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Weir – szkocki ród
  • Weir – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Cherokee
  • Weir – miejscowość w stanie Missisipi, w hrabstwie Choctaw
  • Weir – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Williamson
  • David Weir – szkocki piłkarz
  • Judith Weir – brytyjska kompozytorka
  • Peter Weir – reżyser
  • Weir – miejscowość w hrabstwie Lancashire (Anglia)

Wikipedia


weisberger

nazwisko


SJP.pl


weiss

nazwisko, m.in.: Wojciech Weiss (1875-1950), malarz, grafik i rysownik


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Weiss – rzeka we Francji
  • Mount Weiss – góra w Kanadzie
  • Friedrich Wilhelm Weiss – botanik
  • Idan Weiss – niemiecki aktor filmowy
  • Izadora Weiss – polska choreografka i tancerka
  • Janusz Weiss – polski dziennikarz, artysta kabaretowy, prezenter radiowy i telewizyjny
  • Marek Weiss – polski reżyser operowy i pisarz
  • Szewach Weiss – izraelski politolog, polityk i dyplomata
  • Wiesław Weiss – polski dziennikarz muzyczny i pisarz
  • Wojciech Weiss – polski malarz, rektor ASP w Krakowie
  • Zygmunt Weiss – polski lekkoatleta i dziennikarz sportowy
  • Weiss – pałac

Wikipedia


weizsaecker

[czytaj: WAJC-zeker] nazwisko


SJP.pl


wejchert

nazwisko


SJP.pl


wejdźżeż

czasownik "wejdź" wzmocniony partykułą "-żeż"


SJP.pl


weje

starożytne miasto etruskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. starożytne miasto etruskie, przeciwnik Rzymu, zdobyte przez niego w 396 roku p.n.e.;

Wiktionary

Weje ( Veii, Veio) – jedno z 12 potężnych miast-państw etruskich. Leżało ok. 20 km na północ od Rzymu.

Swoją świetność przeżyło w VIII–VI wiekach p.n.e. W V wieku p.n.e. istniała tam szkoła rzeźbiarska. Jej głównym przedstawicielem był rzeźbiarz Wulka.

Przez długi czas Weje toczyło wojny z Rzymem. Ostatecznie przegrało je w 396 p.n.e. i zostało zburzone przez dyktatora Marka Furiusza Kamillusa. Zapoczątkowało to ekspansję rzymską na tereny Etrurii, zaś Weje stopniowo się wyludniało.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wejski

Wiktionary


wejher

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) herald. polski herb szlachecki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wejherowo n.

 przym. wejherowski

Wiktionary


wejherowianin

mieszkaniec Wejherowa


SJP.pl


wejherowianka

mieszkanka Wejherowa


SJP.pl


wejherowo

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto powiatowe w Polsce, w województwie pomorskim;

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poproszę dwa bilety do Wejherowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛjxɛˈrɔvɔ, AS: vei ̯χerovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wejher mrz., Wejherowianin mos., Wejherowianka ż.

 przym. wejherowski

Wiktionary


wejherowski

przymiotnik od: Wejherowo


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Wejherowa, związany z Wejherowem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wejher mrz., Wejherowo n., Wejherowianin m., Wejherowianka ż.

Wiktionary


wejman

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Artur Wejman – postać fikcyjna z filmu Determinator
  • Henryk Wejman (ur. 17 grudnia 1959 w Choszcznie) – polski duchowny katolicki, teolog, prof. dr. hab.
  • Mieczysław Wejman (ur. w 1912 w Brdowie – zm. w Krakowie w 1997) – polski grafik i malarz.

Wikipedia


wejmutka

gatunek sosny północnoamerykańskiej


SJP.pl


wejner

nazwisko


SJP.pl


wejrzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spojrzenie wgłąb czegoś

 (1.2) dokładne zapoznanie się z czymś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wejrzeć dk.

Wiktionary


wejrzeć

czasownik

 (1.1) przest. spojrzeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wejrzenie n.

Wiktionary


wejsuny

wieś w Polsce


SJP.pl

Wejsuny ( Weissuhnen) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Ruciane-Nida, nad jeziorami Wejsunek i Warnołty.

Wikipedia


wejście

1. idąc, dostać się dokądś; wkroczyć;
2. wspiąć się na coś, wzbić się;
3. zagłębić się w coś, wcisnąć się;
4. zbadać, zainteresować się czymś; wniknąć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) miejsce, przez które można gdzieś wejść, wkroczyć

 (1.2) czynność wchodzenia, przejścia do jakiegoś miejsca

 (1.3) pojawienie się

 (1.4) czynność pojawienia się

 (1.5) gwara radiowa czas, kiedy słyszymy prowadzącego audycję

 (1.6) pot. przen. dostęp do intratnych znajomości

 (1.7) rel. czynność rozpoczynająca Mszę Świętą; przejście kapłana z zakrystii do ołtarza

 (1.8) inform. dane podawane do systemu

 (1.9) elektron. gniazdo (w urządzeniu), do którego wkłada się wtyczkę przewodu podającego sygnał lub energię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potem trzeci szereg — bud zielonych, czerwonych i żółtych, gdzie przy wejściu jaśniały potworne malowidła, a na dachu ukazywali się jaskrawo odziani pajace, albo olbrzymie lalki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛjɕt͡ɕɛ, AS: vei ̯śće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wejściówka ż., wchodzący m., wchodzenie n.

 czas. wchodzić ndk., wejść dk.

 przym. wejściowy

Wiktionary


wejście-wyjście

w informatyce:
1. zespół urządzeń sprzętowych i operacji programowych do kontaktu procesu ze światem zewnętrznym; input-output, I/O;
2. urządzenie wejścia-wyjścia - urządzenie zewnętrzne do komunikacji komputera z otoczeniem, np. klawiatura, mysz, monitor


SJP.pl


wejściowy

→ wejście


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od wejście

Wiktionary

Patrz:

wejście

Wymowa:

IPA: vɛjɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: vei ̯śćovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wejście n., wchodzenie n., wejściówka ż.

 czas. wejść, wchodzić

Wiktionary


wejściówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. bilet upoważniający do wejścia bez rezerwacji miejsca siedzącego

 (1.2) środ. bilet umożliwiający wejście na przedstawienie w teatrze z możliwością zajęcia wolnego miejsca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Udało mi się zdobyć wejściówkę na mszę z papieżem w Krakowie.

 (1.2) Mama kolegi załatwiła nam wejściówki na „Zakonnicę w przebraniu” na 20.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wejście mrz., wchodzenie n.

 czas. wchodzić ndk., wejść dk.

 przym. wejściowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wyjściówka

Wiktionary


wejściówkowy

→ wejściówka


SJP.pl

Patrz:

wejściówka

wejść

1. idąc, dostać się dokądś; wkroczyć;
2. wspiąć się na coś, wzbić się;
3. zagłębić się w coś, wcisnąć się;
4. zbadać, zainteresować się czymś; wniknąć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) dokonany od|wchodzić.

forma rzeczownika|rodzaj=nijaki.

 (2.1) D. lm. od: wejście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do litewskiego parlamentu weszło czterech Polaków. Dwóch z AWPL, dwóch z list partii litewskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛjɕt͡ɕ, AS: vei ̯ść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wejście n., wejściówka ż., wchód m., wchodzenie n.

 czas. wchodzić ndk.

 przym. wejściowy, wchodowy, wchodny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. wnijść, wniść

Wiktionary


wek

szklany słoik służący do przechowywania przetworów spożywczych; weck


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) słoik z pokrywką ze szkła, szczelnie zamykany za pomocą gumowej uszczelki i metalowego zacisku, przeznaczony do przechowywania przetworów

 (1.2) spoż. przetworzona żywność stanowiąca zawartość weka (1.1)

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: weka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Weki nie nadają się do pasteryzacji na sucho (w piekarniku), bo pod wpływem suchego powietrza o wysokiej temperaturze rozpadają się gumki uszczelniające.

 (1.2) Lato i jesień to najlepsza pora na robienie weków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wekowanie n.

 czas. wekować ndk., zawekować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słoik Wecka, rzad. weck

 (1.2) rzad. weck

Wiktionary


weka

1. regionalnie: bułka paryska (francuska);
2. gatunek nielotnego ptaka z rodziny chruścieli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kraków. spoż. długa bułka pszenna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • weka (Gallirallus australis) – ptak z rodziny chruścielowatych
  • weka – bułka paryska
  • Weka – Waikato Environment for Knowledge Analysis – oprogramowanie do analizy danych i eksploracji wiedzy

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) bułka wrocławska, warszawa|bułka paryska., łódź|angielka., reg. pozn. kawiorek, kawiorka, reg. śl. francuz, białystok|baton., reg. sztangiel, reg. sztangielka, reg. sztangielek

Wiktionary


wekiera

rodzaj okutej maczugi z głowicą metalową


SJP.pl

Wekiera – broń obuchowa miażdżąca będąca odmianą maczugi na drewnianym lub metalowym stylisku z metalową głowicą nabijaną ostrymi kolcami.

W Polsce rodzaj wekiery nazywany był popularnie: nasieka, nasiek, nasiekaniec, siekaniec, siekanka. Zygmunt Gloger w "Encyklopedii staropolskiej" tak o niej pisał:

Wikipedia


weklice

Weklice (niem. "Wöklitz") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Elbląg. Leży na południowym skraju Wysoczyzny Elbląskiej. Przez Weklice przepływa Kowalewka. W pobliżu znajdują się ważne stanowiska archeologiczne.

Wikipedia


wekowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wekować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeżeli po świętach zostanie ci trochę niezjedzonej żywności, wekowanie to świetny sposób, żeby uniknąć jej zmarnowania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wek mrz.

 czas. wekować ndk., zawekować dk.

Wiktionary


wekowany

konserwować produkty żywnościowe, gotując je w wekach (słoikach) zanurzonych w wodzie; weckować


SJP.pl


wekować

konserwować produkty żywnościowe, gotując je w wekach (słoikach) zanurzonych w wodzie; weckować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zawekować)

 (1.1) kulin. konserwować żywność poprzez gotowanie jej w słoikach wstawionych do wody

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najczęściej wekuje się przetwory z warzyw i owoców, ale można też w ten sposób zakonserwować np. zupę, której ugotowaliśmy za dużo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wek mrz., wekowanie n.

 czas. zawekować dk.

Wiktionary


wekowy

przymiotnik od: wek, np. słoik wekowy


SJP.pl


weksel

dokument, w którym dłużnik zobowiązuje się zwrócić wierzycielowi określoną sumę pieniędzy w określonym czasie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekon. praw. dokument, w którym dłużnik zobowiązuje się zwrócić wierzycielowi określoną sumę pieniędzy w określonym czasie;

 (1.2) zob. weksle.

Wiktionary

Weksel (z niem. "Wechsel" ‘zmiana’) – papier wartościowy o określonej przez prawo wekslowe formie, charakteryzujący się tym, że złożenie na nim podpisu stanowi podstawę i przyczynę zobowiązania wekslowego podpisującego, niezabezpieczającego żadnego roszczenia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɛksɛl, AS: veksel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weksle nmos.

 przym. wekslowy

Wiktionary


wekslarka

1. w średniowiecznej Polsce: kobieta zajmująca się wymianą różnych monet, a także innymi operacjami finansowymi;
2. urządzenie do automatycznej zmiany płyt z nagraniami


SJP.pl


wekslarz

1. w średniowiecznej Polsce: osoba zajmująca się wymianą różnych monet, a także innymi operacjami finansowymi;
2. potocznie: osoba zmieniająca temat, by móc potwierdzić założone przez siebie tezy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. ekon. osoba zajmująca się wymianą pieniędzy, udzielaniem pożyczek, handlem papierami wartościowymi, a także innymi operacjami finansowymi;

Wiktionary

Wekslarz – w średniowiecznej Polsce osoba zajmująca się wymianą pieniędzy podczas ówczesnych wielkich wydarzeń handlowych, jakimi były jarmarki.

W związku z dużą różnorodnością monet będących w obiegu, utrapieniem kupujących, jak i sprzedających był obrót pieniężny podczas dokonywania transakcji.

Wikipedia


weksle

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. andropauza

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

 (2.1) M., B., i W. plural|weksel.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weksel m.

 przym. wekslowy

Wiktionary


wekslować

1. kierować pociąg, lokomotywę itp. na odpowiedni tor, przestawiając zwrotnicę;
2. o pociągu, lokomotywie: wjeżdżać z jednego toru na drugi


SJP.pl


wekslowy

przymiotnik od: weksel


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z wekslami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszystkie gminy dostały materiały robocze związane z poręczeniem wekslowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛksˈlɔvɨ, AS: vekslovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weksel m., weksle nmos.

Wiktionary


weksylolog

specjalista w zakresie weksylologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista w dziedzinie weksylologii, czyli nauki o flagach, sztandarach i chorągwiach

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) kobieta weksylolog (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weksylologia ż.

 przym. weksylologiczny

Wiktionary


weksylologia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) herald. nauka zajmująca się badaniem flag, sztandarów i chorągwi;

Wiktionary

Weksylologia (z vexillum „sztandar, chorągiew”) – dyscyplina pomocnicza historii. Zajmuje się chorągwiami jako rzeczywistymi i symbolicznymi znakami wojskowymi, państwowymi, terytorialnymi, organizacji i grup społecznych czy wyznaniowych.

Weksylologia jest dyscypliną stosunkowo młodą, która nie wyodrębniła się jeszcze w samodzielną naukę historyczną. Wciąż pozostaje w silnym związku metodologicznym z heraldyką, z której się wywodzi i razem z którą tradycyjnie jest omawiana.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Weksylologia jest moją pasją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛksɨlɔˈlɔɟja, AS: veksyloloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weksylolog m.

 przym. weksylologiczny

Wiktionary


weksylologiczny

przymiotnik

 (1.1) dotyczący weksylologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weksylologia ż., weksylolog m.

 przysł. weksylologicznie

Wiktionary


wektor

obiekt w matematyce będący wielkością określoną przez wartość liczbową, zwrot i kierunek, przedstawianą geometrycznie w postaci odcinka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. fiz. obiekt będący wielkością określoną przez wartość liczbową (moduł), zwrot i kierunek, ale bez punktu zaczepienia;

 (1.2) geom. fiz. para punktów, przedstawiana geometrycznie w postaci odcinka ze strzałką;

 (1.3) mat. w szerszym znaczeniu: element przestrzeni liniowej, czyli obiekt, który może być skalowany i dodawany;

 (1.4) inform. tablica jednowymiarowa;

 (1.5) biol. organizm lub cząsteczka zdolna do przeniesienia fragmentu DNA do komórki biorcy;

 (1.6) med. wet. organizm przenoszący pasożyta lub drobnoustrój zakaźny;

 (1.7) inform. sposób, w jaki można zainfekować urządzenie

Wiktionary

Wektor – obiekt matematyczny opisywany za pomocą wielkości: "modułu" (nazywanego też – zdaniem niektórych niepoprawnie – "długością" lub "wartością"), "kierunku" wraz ze "zwrotem" (określającym orientację wzdłuż danego kierunku); istotny przede wszystkim w matematyce elementarnej, inżynierii i fizyce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wektor jest szczególnym przypadkiem tensora.

 (1.2) Zwróćcie uwagę na przeciwstawne wektory ruchu w dolinie i na grzbiecie fali.

 (1.3) Tensor jest szczególnym przypadkiem wektora.

 (1.7) Ten wektor ataku jest w zasadzie typowym problemem każdej sieci i systemu komputerowego (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛktɔr, AS: vektor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wektoryzowanie n., pseudowektor mrz., czterowektor mrz.

 przym. wektorowy

 przysł. wektorowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wektor swobodny

 (1.2) wektor zaczepiony

 (1.5) wektor genetyczny, wektor DNA

 (1.7) wektor ataku

Wiktionary


wektorować

konwertować grafikę rastrową na wektorową


SJP.pl


wektorowy

przymiotnik od: wektor


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mat. fiz. mający oprócz wartości liczbowej kierunek i zwrot

 (1.2) mat. składający się z wektorów, uwzględniający własności wektorów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Siły są wielkościami wektorowymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛktɔˈrɔvɨ, AS: vektorovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wektor mrz., wektoryzowanie n.

Wiktionary


wektoryzacja

zamiana grafiki rastrowej na wektorową; trasowanie


SJP.pl

Wektoryzacja (trasowanie) – zmiana grafiki rastrowej na grafikę wektorową. W procesie wektoryzacji grafika będąca bitmapą, siatką pikseli, zostaje zamieniona na obiekty wektorowe (pokolorowane figury geometryczne). Procesem odwrotnym do wektoryzacji jest rasteryzacja.

Wikipedia


wektoryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wektoryzować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wektor m.

 czas. wektoryzować ndk.

 przym. wektorowy

Wiktionary


wektoryzować

zmieniać grafikę rastrową na wektorową


SJP.pl


wektyzaur

rodzaj wczesnokredowego dinozaura z rodziny iguanodonów


SJP.pl


wel

imię żeńskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wel – rzeka, dopływ Drwęcy
  • Wel – potok, dopływ Chróścinki
  • Wel – rzeka, dopływ Peczory, w obwodzie archangielskim
  • Wel – rzeka, dopływ Wagi, w Republice Komi

Wikipedia


wela

imię żeńskie


SJP.pl


welamen

tkanka okrywająca korzenie niektórych tropikalnych epifitów, złożona z obumarłych komórek o celulozowych ścianach wzmocnionych zgrubieniami, mająca zdolność wychwytywania i gromadzenia wody z otoczenia


SJP.pl

We

Wikipedia


welarny

spółgłoska welarna - tylnojęzykowa, np.: K, G, CH


SJP.pl


welaryzacja

w językoznawstwie: zmiana brzmienia wymawianej spółgłoski na skutek wzniesienia tylnej części języka ku podniebieniu miękkiemu


SJP.pl

Welaryzacja (od velum „podniebienie miękkie”) – proces koartykulacyjny, polegający na utworzeniu podczas artykulacji dźwięku dodatkowego zwężania poprzez wzniesienie tyłu języka w kierunku podniebienia miękkiego. Stopień tego wzniesienia oraz jego kierunek (bardziej lub mniej tylny) mogą się wahać. Określenie to sygnalizuje równocześnie, że podstawowe miejsce artykulacji jest inne.

Wikipedia


welawa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. hist. Znamiensk (historyczna a obecnie wariantowa nazwa miasta w Prusach);

Wiktionary

Powiązane:

 przym. welawski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Znamiensk

Wiktionary


welawski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Welawą, dotyczący Welawy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Welawa ż.

Wiktionary


welbot

lekka i zarazem szybka łódź


SJP.pl

We

Wikipedia


welch

[czytaj: łelsz] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adonijah Strong Welch (1821–1889) – amerykański naukowiec, rektor uniwersytetu w Iowa
  • Bob Welch (1945-2012) – amerykański muzyk
  • Brian Welch (ur. 1970) – amerykański muzyk
  • Brian Welch (ur. 1984) – amerykański skoczek narciarski
  • Florence Welch (ur. 1986) – angielska wokalistka
  • Jack Welch (1935–2020) – amerykański przedsiębiorca
  • Joseph Welch (1890–1960) – amerykański aktor
  • Michael Alan Welch (ur. 1987) – amerykański aktor
  • Noah Welch (ur. 1982) – amerykański hokeista
  • Peter F. Welch (ur. 1947) – amerykański polityk
  • Raquel Welch (ur. 1940) – amerykańska aktorka
  • Reginald Courtenay Welch (1851–1939) – angielski piłkarz

Wikipedia


wele

przyimek

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. obok

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Starko, zicnijcie se wele ujka Zigi.

Wiktionary


welehrad

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. gmina w Czechach, we wschodnich Morawach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jutro pojedziemy do Welehradu na wycieczkę z klubu seniora.

Wiktionary


weles

bóstwo słowiańskie, podziemny bóg magii, przysięgi, rzemiosła, sztuki, kupców oraz bogactwa


SJP.pl

We

Wikipedia


welfowie

niemiecka dynastia panująca od XI wieku w Bawarii i od XII wieku w Saksonii


SJP.pl

We

Wikipedia


weliger

stadium larwalne większości mięczaków


SJP.pl

Weliger (łac. "veliger" – niosący żagiel), żeglarek – planktoniczna larwa wielu mięczaków, charakteryzująca się obecnością zawiązka nogi, głowy, płaszcza, jamy płaszczowej i rozwijającego się gruczołu wytwarzającego muszlę, oraz – w przedgębowym odcinku – opatrzonego rzęskami wieńca zwanego żagielkiem ("wellum"), pełniącego funkcję narządu do pływania.

Wikipedia


welin

1. wyprawiona skóra cielęca używana dawniej do pisania;
2. cienki, gładki, bardzo dobrej jakości papier


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dobrej jakości cienki pergamin z cielęcej skóry;

 (1.2) drogi, miękki, gładki i cienki papier używany w XIX wieku do korespondencji i rysunków

Wiktionary

Welin (z fr. "vélin", od łac. "vitellus" – cielątko) – bardzo cienki pergamin z cielęcej skóry, wysokiego gatunku. Także delikatna koronka z Alençon.

W wieku XIX tak nazywano drogi, bardzo miękki, gładki i cienki papier, używany przede wszystkim do korespondencji i rysunków. Jeszcze w latach sześćdziesiątych XX wieku koperty i papier listowy poczty lotniczej w krajach anglosaskich sporządzane były z "vellum paper".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten manuskrypt został spisany na welinie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛlʲĩn, AS: velʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. welinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) papier welinowy

Wiktionary


welingrad

miasto w Bułgarii


SJP.pl

Welingrad (bułg. Велинград) – miasto w obwodzie Pazardżik, w południowo-zachodniej Bułgarii, w Rodopach.

Powstałe w 1948 r. z połączenia wsi Kamenica, Łydżene i Czepin, otrzymało nazwę na cześć urodzonej w Kamenicy bojowniczki komunistycznego antyfaszystowskiego ruchu oporu podczas II wojny światowej, Weli Peewej.

Wikipedia


welingradzki

przymiotnik od: Welingrad


SJP.pl


welington

[welington] wysoki but gumowy; wellington


SJP.pl


welingtonia

długowieczne drzewo iglaste z rodziny cypryśnikowatych, o olbrzymich rozmiarach, rosnące w Ameryce Północnej; drzewo mamutowe, drzewo mamucie, mamutowiec, sekwojadendron


SJP.pl


welinowy

przymiotnik od: welin


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący, podobny do welinu lub zrobiony bądź wydrukowany z niego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nieduża welinowa książeczka zawierała spis wszystkich podróżnych według alfabetu.

 (1.1) Teraz już za późno, żeby tę zwykłość uwznioślić i na papier welinowy kaligrafią przenieść.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. welin mrz.

Wiktionary


welita

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. wojsk. w rzymskim legionie republikańskim lekkozbrojny żołnierz, prowadzący działania przed linią manipułów;

Wiktionary


welland

[czytaj: łelend]
1. miasto w Kanadzie;
2. rzeka w Kanadzie;
3. rzeka w Anglii


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Welland – miejscowość w hrabstwie Worcestershire (Anglia)
  • Welland – rzeka we wschodniej Anglii
  • Welland – miejscowość w Australii Południowej, pod Adelaide
  • Welland – rzeka w Ontario, nazwana od rzeki w Anglii
  • Kanał Wellandzki – kanał wodny w Ontario, nazwany od rzeki
  • Welland – miasto w Ontario, nazwane od kanału i rzeki
  • Welland – tajwański producent akcesoriów komputerowych (związanych z przechowywaniem danych)
  • Welland Medical – brytyjski producent sprzętu stomijnego

Wikipedia


wellandzki

[czytaj: łelandzki] przymiotnik od: Welland (miasto w Kanadzie)


SJP.pl


wellbeing

[czytaj: łelbi-ing] stan zdrowia i poczucie szczęścia


SJP.pl


wellbeingowo

→ wellbeingowy


SJP.pl

Patrz:

wellbeingowy

wellbeingowy

→ wellbeing [czytaj: łelbi-ingowy]


SJP.pl


weller

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Weller – luksemburska nazwa miejscowości Villers-la-Bonne-Eau
  • Weller (ang. Weller Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Henry
  • Weller (ang. Weller Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Richland
  • Weler

Wikipedia


welleryzm

chwyt pisarski polegający na posługiwaniu się wymyślonymi cytatami, które przypisuje się znanym albo też wymyślonym postaciom


SJP.pl

Welleryzm – chwyt pisarski polegający na posługiwaniu się wymyślonymi cytatami, których autorstwo fałszywie przypisuje się znanym osobom, w celu osiągnięcia efektu humorystycznego.

Wikipedia


welles

[czytaj: łels] nazwisko, m.in. Orson Wells (1815-1985) - amerykański reżyser filmowy


SJP.pl


wellington

[czytaj: welington] wysoki but gumowy; welington


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Nowej Zelandii;

Wiktionary

Wellington ( Te Whanga-nui-a-Tara) – stolica Nowej Zelandii, trzecie pod względem wielkości i liczby ludności miasto w tym państwie (po Auckland i Christchurch), najgęściej zaludniona stolica w Oceanii i najbardziej wysunięta na południe stolica na świecie. Znajduje się na terenie regionu Wellington, na Wyspie Północnej, w pobliżu geograficznego środka Nowej Zelandii.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wellingtończyk mos., wellingtonka ż.

 przym. wellingtoński

Wiktionary


wellingtonka

[czytaj: łelingtonka] mieszkanka Wellingtonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Wellingtonu; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌwɛlʲĩŋkˈtɔ̃ŋka, AS: u̯elʹĩŋktõŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wellington mrz.

:: fm. wellingtończyk mos.

 przym. wellingtoński

Wiktionary


wellingtony

[czytaj: welington] wysoki but gumowy; welington


SJP.pl


wellingtończyk

[czytaj: łelingtończyk] mieszkaniec Wellingtonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Wellingtonu; osoba z tego miasta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌwɛlʲĩŋkˈtɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: u̯elʹĩŋktõĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wellington mrz.

:: fż. wellingtonka ż.

 przym. wellingtoński

Wiktionary


wellingtoński

[czytaj: łelingtoński] przymiotnik od: Wellington (stolica Nowej Zelandii)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Wellington

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌwɛlʲĩŋkˈtɔ̃j̃sʲci, AS: u̯elʹĩŋktõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wellingtończyk mos., wellingtonka ż., Wellington mrz.

Wiktionary


wellman

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wellman – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Washington
  • Wellman – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Terry

Wikipedia


wellness

[czytaj: łelnes]
1. zabiegi i zajęcia dążące do możliwie najdłuższego zachowania młodości, zdrowia i dobrego samopoczucia;
2. ośrodek wypoczynkowy oferujący takie zabiegi i zajęcia


SJP.pl

We

Wikipedia


wellnessowy

→ wellness


SJP.pl

Patrz:

wellness

wells

[czytaj: łels] nazwisko, m.in. Herbert George Wells (1866-1946) - pisarz angielski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • (1721) Wells – asteroida
  • Wells – miasto w Anglii, w hrabstwie Somerset
  • Wells-next-the-Sea – miasto w Anglii, w hrabstwie Norfolk
  • The Wells – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Surrey
  • Wells – miejscowość w stanie Maine, w hrabstwie York
  • Wells – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Faribault
  • Wells – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Hamilton
  • Wells – jednostka osadnicza w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Hamilton
  • Wells – miasto w stanie Nevada, w hrabstwie Elko
  • Wells – miejscowość w stanie Teksas, w hrabstwie Cherokee
  • Wells – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Monroe
  • Wells – miejscowość w stanie Vermont, w hrabstwie Rutland

Wikipedia


welociraptor

rodzaj dinozaurów z rodziny dromeozaurów


SJP.pl

Welociraptor ("Velociraptor") – rodzaj niewielkiego teropoda z rodziny dromeozaurów (Dromaeosauridae). "Velociraptor" był dwunożnym drapieżnikiem zamieszkującym tereny dzisiejszej Mongolii pod koniec okresu kredy 83 do 70 milionów lat temu. Obecnie wyróżniane są tylko dwa gatunki należące do tego rodzaju – "Velociraptor mongoliensis" i "V. osmolskae".

Wikipedia


welocyped

pierwotny rower bez łańcucha i hamulców, zwykle z bardzo dużym kołem przednim oraz z małym kołem tylnym, niekiedy z dwoma kołami tylnymi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. kolar. pierwotny rower, który nie posiada łańcucha ani hamulców;

Wiktionary

Welocyped (z vélocipède) – pierwotny rower nieposiadający łańcucha ani hamulców, często z bardzo dużym kołem przednim oraz z małym kołem tylnym (bicykl), niekiedy z dwoma kołami tylnymi (tricykl), czasem z czterema kołami (kwadrycykl). Pojazdy te najczęściej były napędzane pedałami osadzonymi na osi przedniego koła.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɛlɔˈt͡sɨpɛt, AS: velocypet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. welocypedysta m.

Wiktionary


welodrom

owalny tor drewniany lub betonowy o specjalnej konstrukcji, służący do rozgrywania wyścigów kolarskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. owalny tor do wyścigów w kolarstwie torowym

Wiktionary

Welodrom – specjalistyczny obiekt sportowy przeznaczony do rozgrywania konkurencji kolarstwa torowego. Jego podstawowym elementem jest zamknięty, profilowany (pochylony) tor o kształcie owalu (dwie proste połączone dwoma łukami), uzupełniany o strefy bezpieczeństwa, infrastrukturę sędziowską i techniczną oraz – zwykle – trybuny dla widzów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tor welodromu pokryto drewnem sosnowym.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cyklodrom

Wiktionary


welodyna

człon układu nadążnego częstotliwości w radiolokatorze dopplerowskim w postaci mechanicznego generatora, który wytwarza napięcie proporcjonalne do częstotliwości dopplerowskiej


SJP.pl


weloergometr

przyrząd w postaci zbliżonej do roweru, służący do badań wysiłku mięśni


SJP.pl


welometr

przyrząd służący do pomiaru prędkości powietrza, oparty na zasadzie uzyskiwania równowagi między wolną częścią przekroju a przesłaniającą przekrój ruchomą zastawką


SJP.pl


welomobil

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) transp. trzy lub czterokołowy rower rozbudowany o opływową kabinę, niekiedy wspomagany silnikiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rower kabinowy

Wiktionary


welomotor

rower z doczepnym silnikiem


SJP.pl


welon

kawałek materiału przypinany do kapelusza lub upinany na głowie, najczęściej przezroczysty, będący elementem stroju ślubnego, żałobnego; noszony też przez zakonnice i duchownych niektórych wyznań


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przezroczysty materiał upinany na głowie i stanowiący część ubioru (m.in. stroju panny młodej, zakonnic lub niektórych duchownych)

 (1.2) rel. zdobiona tkanina używana podczas liturgii jako wierzchnia szata do błogosławieństwa

 (1.3) rel. nakrycie diskosa i kielicha w czasie proskomidii

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zool. rybka akwariowa, odmiana karasia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • welon – element ubioru kobiecego, udrapowana tkanina zakrywająca włosy oraz niekiedy twarz
  • welon kielichowy – w liturgii katolickiej i prawosławnej materiał służący do przykrywania kielicha
  • welon – odmiana złotej rybki
  • welon – podłużna konstrukcja z materiału nieorganicznego, np. włókna szklanego, wykorzystywana w konserwacji malowideł jako wzmocnienie warstwy tynku, na której malowidło zostało pierwotnie wykonane
  • Malowany welon – ekranizacja powieści Williama Somerseta
  • Biały welon – telenowela meksykańsa z 2003
  • tuwalnia – w liturgii katolickiej tkanina noszona na ramionach

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɛlɔ̃n, AS: velõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. welonik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) welonka

Wiktionary


welonik

zdrobnienie od: welon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od welon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. welon m.

Wiktionary


welonka

potocznie: welon (ryba akwariowa)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • welonka – potocznie jedna z odmian złotych rybek
  • welonka – rodzaj porostów

Wikipedia


weloterm

przyrząd służący do jednoczesnego mierzenia prędkości i ciśnienia powietrza


SJP.pl


welski

→ Wel


SJP.pl

Patrz:

Wel

welsumer

holenderska rasa kur


SJP.pl


welt

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Welt – gmina w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn, w powiecie Nordfriesland, w Niemczech
  • Welt – zespół muzyczny
  • Weld
  • Hotel Welt w Katowicach
  • Die Welt
  • Meine Welt
  • Moryc Welt

Wikipedia


weltschmerz

weltszmerc; depresja, uczucie przygnębienia spowodowane przemyśleniami na temat niedoskonałości świata; chandra, splin


SJP.pl

Weltschmerz (niem. "ból świata, ból istnienia") – głębokie poczucie bezsensu życia, jego bezcelowości, charakteryzujące się melancholią czy wręcz depresyjnym smutkiem, zespół nastrojów i emocji typu: depresja, apatia wynikających z myśli o niedoskonałości świata, a właściwie ze zderzenia chęci działania i niemożności jego realizacji oraz dysonansu pomiędzy wrażliwością bohatera a jego otoczeniem; romantyczny, sentymentalny pesymizm.

Wikipedia


weltszmerc

depresja, uczucie przygnębienia spowodowane przemyśleniami na temat niedoskonałości świata; chandra, splin; Weltschmerz


SJP.pl


welur

1. wyprawiana skóra skóra jagnięca, cielęca, barania, świńska lub kozia o aksamitnej powierzchni;
2. materiał podobny do aksamitu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) włók. tkanina osnowowa z krótkim włosem tworzącym okrywę runową, rodzaj pluszu

 (1.2) rzem. specjalnie wyprawiana skóra cielęca, jagnięca, świńska lub kozia o aksamitnej powierzchni, używana do produkcji cholewek, odzieży i galanterii

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Welur – miasto w Indiach
  • welur – rodzaj tkaniny, odmiana aksamitu lub flauszu
  • welur – rodzaj wyprawionej skóry z miękką okrywą, podobnej do zamszu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɛlur, AS: velur

Wiktionary

Powiązane:

 przym. welurowy

Wiktionary


weluropodobny

mający niektóre właściwości weluru; przypominający welur


SJP.pl


welurowy

przymiotnik od: welur


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rzem. włók. wykonany z weluru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. welur mrz.

Wiktionary


welury

1. wyprawiana skóra skóra jagnięca, cielęca, barania, świńska lub kozia o aksamitnej powierzchni;
2. materiał podobny do aksamitu


SJP.pl


welutyna

dawny puder z bizmutu lub mąki ryżowej


SJP.pl


welwet

tkanina z grupy tkanin z okrywą włókienną


SJP.pl

We

Wikipedia


welwetina

welwet o drobniutkich prążkach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzaj welwetu o drobniutkich prążkach

Wiktionary


welweton

tkanina bawełniana, podobna do welwetu odporna na mięcie, jednobarwna, o splocie atłasowym


SJP.pl


welwetowy

przymiotnik od: welwet


SJP.pl


welwiczia

roślina z klasy gniotowców; welwiczja


SJP.pl


welwicziowiec

przedstawiciel rzędu roślin z klasy gniotowych; welwiczjowiec


SJP.pl


welwiczja

roślina z klasy gniotowców; welwiczia


SJP.pl


welwiczjowate

rodzina roślin z rzędu gniotowców


SJP.pl


welwiczjowce

rząd roślin z klasy gniotowych; Welwitschiales


SJP.pl


welwiczjowiec

przedstawiciel rzędu roślin z klasy gniotowych; welwicziowiec


SJP.pl


wembley

[czytaj: łemblej] dzielnica Londynu oraz stadion w tym mieście


SJP.pl

Wembley (wym.) – północno-zachodnie przedmieście Londynu, znajdujące się w London Borough of Brent. Położone jest 13 kilometrów od Charing Cross.

W granicach Wembley znajduje się angielski stadion narodowy Wembley.

Wikipedia


wen

wykrzyknik

 (1.1) stpol. precz

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: wena

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛ̃n, AS: vẽn

Wiktionary


wena

1. łatwość tworzenia; natchnienie; zapał twórczy;
2. dawniej: szczęście (w grze)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. zapał twórczy, natchnienie, zdolność, łatwość tworzenia

 (1.2) daw. szczęście sprzyjające komuś, zwłaszcza w grze

 (1.3) daw. anat. żyła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Młody poeta miał niewątpliwie trudności z tworzeniem i, jak wynika z listów, wena nachodziła go tylko w nocy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃na, AS: vẽna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) natchnienie, inspiracja, muza

Wiktionary


wenancja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Wenancja – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa "venans" – "polujący". Żeński odpowiednik imienia Wenancjusz i Wenanty.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wenanty mos.

Wiktionary


wenancjusz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Wenancjusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa "venans" – "polujący". Jego formą oboczną jest Wenanty.

Wenancjusz imieniny obchodzi 1 kwietnia, 18 maja, 5 sierpnia, 13 października i 14 grudnia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wenanty mos.

Wiktionary


wenancjuszostwo

Wenancjusz z małżonką; Wenancjuszowie


SJP.pl


wenancjuszowie

imię męskie


SJP.pl


wenancjuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wenancjusza lub z nim związany


SJP.pl


wenanty

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Wenanty – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa "venans" – „polujący”. Jego formą oboczną jest Wenancjusz.

Wenanty imieniny obchodzi 1 kwietnia, 5 sierpnia, 13 października i 14 grudnia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U wuja Wenantego dzieci będą się miały dobrze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenancja ż., Wenancjusz m.

 przym. Wenantowy

Wiktionary


wencel

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ewa Wencel – polska aktorka teatralna, filmowa, kabaretowa i telewizyjna, scenarzystka
  • Janina Wencel – polska lekkoatletka
  • Józef Wencel − polski wojskowy
  • Wojciech Wencel − polski poeta, felietonista, eseista i krytyk literacki
  • Lucjan Daniel Wencel – polski przedsiębiorca odpowiedzialny za m.in. sprowadzanie komputerów Atari

Wikipedia


wencki

nazwisko


SJP.pl


wenclewski

nazwisko


SJP.pl


wenczou

[czytaj: WENczoł] miasto w Chinach; Wenzhou


SJP.pl


wenda

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Paraná, Santa Catharina. sklep

 (1.2) gw-pl|Paraná, Santa Catharina. zajazd

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Benny Wenda – papuaski działacz niepodległościowy
  • Tadeusz Wenda – polski inżynier, jeden z twórców portu w Gdyni
  • Urszula Anna Wenda – polska lekarka
  • Zygmunt Wenda – polski oficer, polityk OZN
  • Wenda – bohaterka serii książek i kreskówki Gdzie jest Wally?
  • Wenda (buddyzm) – forma dialogu w buddyzmie zen

Wikipedia


wende

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alojzy Wende (1809–1891) – uczestnik powstania krakowskiego
  • Edward Wende (ujednoznacznienie)
  • Franz Wende (1904–1968) – czechosłowacki skoczek narciarski
  • Gottfried Wende (1793–1886) – tkacz i fabrykant z Konstantynowa Łódzkiego
  • Jan Karol Wende (1910–1986) – polski pisarz, publicysta i krytyk literacki, działacz Stronnictwa Demokratycznego
  • Johannes Wende (1873–1954) – niemiecki architekt
  • Philipp Wende (ur. 1985) – niemiecki wioślarz
  • Zygfryd Wende (1903v1940) – polski bokser i policjant

Wikipedia


wendelin

imię męskie


SJP.pl

Wendelin, Wandalin – imię męskie o nieustalonym do końca pochodzeniu, ale przyjmuje się, że stanowi ono skróconą formę imion germańskich dwuczłonowych, takich jak "Wendelbert", "Wendelmar", "Wendelgart". Pierwszy człon, "Wendel-", najprawdopodobniej oznaczał „pochodzący z plemienia Wandalów”. Św. Wendelin był pasterzem i być może mnichem, według tradycji przybyłym z Irlandii.

Wikipedia


wendelinostwo

Wendelin z małżonką; Wendelinowie


SJP.pl


wendelinowie

Wendelin z małżonką; Wendelinostwo


SJP.pl


wendelinowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wendelina lub z nim związany


SJP.pl


wendeta

zwyczaj wywierania krwawej zemsty na sprawcy zabójstwa krewnego (lub na kimś z jego rodu); vendetta, wendetta, wróżda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. zasada prawa zwyczajowego, że przestępstwo dokonane przez członków jednej grupy na osobach z innej grupy tej samej społeczności wymaga krwawego odwetu na sprawcy tego aktu lub na jego krewnych, aby zmazać hańbę

Wiktionary

We

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) wróżda, zemsta krwawa

Wiktionary


wendetarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. kramarz handlujący starymi rupieciami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wendetarka ż.

Wiktionary


wendetta

zwyczaj wywierania krwawej zemsty na sprawcy zabójstwa krewnego (lub na kimś z jego rodu); wendeta, vendetta, wróżda


SJP.pl


wendeński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wendenem, dotyczący Wendenu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenden m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kieski

Wiktionary


wendigo

mityczny kanibalski potwór lub zły duch z północnych lasów Wybrzeża Atlantyku i Wielkich Jezior na pograniczu Kanady i Stanów Zjednoczonych


SJP.pl

Wendigo (również "Windigo", "Witiko") – w wierzeniach plemion algonkińskich (m.in. Odżibwejów, Kri, Mikmaków) potężny, złośliwy duch leśny lub demoniczna istota, będąca uosobieniem nienasyconego głodu, zimy, egoizmu oraz tabu kanibalizmu. W tradycyjnych wierzeniach rdzennych mieszkańców Ameryki Północnej wendigo nie jest fizyczną kryptydą ani zwierzęciem, lecz symbolem duchowego i moralnego zepsucia.

Wikipedia


wendołowski

nazwisko


SJP.pl


weneci

starożytny lud; Wenetowie


SJP.pl


wenecja

1. miasto we Włoszech, nad Morzem Adriatyckim, położone częściowo na lądzie stałym, a częściowo na ponad 100 wyspach rozdzielonych 150 kanałami;
2. wieś w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto we Włoszech, wcześniej również państwo;

 (1.2) przen. miasto o dużej liczbie kanałów i mostów

Wiktionary

We

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niektórzy uważają Wenecję za najpiękniejsze miasto świata.

 (1.2) Sztokholm i Sankt Petersburg są nazywane Wenecjami Północy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛ̃ˈnɛt͡sʲja, AS: vẽnecʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wenecki mrz., wenecjanin mos., wenecjanka ż., Wenecjanin mos., Wenecjanka ż.

 przym. wenecki, wenecjański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peryfr. miasto nad laguną

Wiktionary


wenecjanin

mieszkaniec Wenecji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Wenecji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nɛˈt͡sʲjä̃ɲĩn, AS: vẽnecʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wenecki mrz., Wenecja ż., wenecjanka ż., Wenecjanin m., Wenecjanka ż.

 przym. wenecki, wenecjański

Wiktionary


wenecjanka

mieszkanka Wenecji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Wenecji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Daremnie jednak przemilczała zdania, które podszepnęła wenecjance rezygnacja i fałszywa duma, daremnie, bo Tymoteusz odnalazł lukę w wywodzie, umiał dopowiedzieć przemilczane.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nɛˈt͡sʲjãnka, AS: vẽnecʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenecja ż., Wenecjanin mos., Wenecjanka ż.

:: fm. wenecjanin mos.

 przym. wenecki, wenecjański

Wiktionary


wenecjański

→ Wenecja; wenecki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. lub daw. wenecki, związany z Wenecją, dotyczący Wenecji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dopieroż kiedyś okrutnie nam było źle i ciężko, a mówili w dzień, że nazajutrz spotkamy się z wenecjańską flotą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenecja ż., wenecjanin mos., wenecjanka ż., Wenecjanin mos., Wenecjanka ż., wenecki mrz.

 przym. wenecki

Wiktionary


wenecki

przymiotnik od:
a) Wenecja (miasto we Włoszech);
b) Wenecja Euganejska (kraina historyczna i region autonomiczny we Włoszech)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Wenecji, związany z Wenecją, wywodzący się z Wenecji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. zespół dialektów używanych w północno-wschodnich Włoszech;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛ̃ˈnɛt͡sʲci, AS: vẽnecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenecja ż., wenecjanin mos., wenecjanka ż., Wenecjanin mos., Wenecjanka ż., weneckość ż.

 przym. wenecjański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wenecjański

 (2.1) wenecjański

Wiktionary


weneckojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem weneckim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem weneckim

 (1.3) spisany, stworzony w języku weneckim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛ̃ˈnɛt͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: vẽneckoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


weneckość

→ wenecki


SJP.pl

Patrz:

wenecki

wened

członek starożytnego ludu zamieszkującego w okresie rzymskim ziemie nad Bałtykiem


SJP.pl


weneda

Lilla Weneda, tytułowa bohaterka dzieła Juliusza Słowackiego


SJP.pl


wenedowie

starożytny lud; Wenedzi


SJP.pl

Nie mylić z: Wenetowie.

Wenedowie, Wenetowie, Wenedzi ( Venedae) – lud zamieszkujący w okresie rzymskim (I–IV wiek) ziemie nad Wisłą i Bałtykiem o spornej przynależności etnicznej, najczęściej identyfikowany ze Słowianami lub też traktowany jako odrębny lud indoeuropejski.

Wikipedia


wenedycki

przymiotnik

 (1.1) dotyczący wenedyku, Wenedów

rzeczownik, rodzaj męski

 (2.1) jęz. sztuczny język skonstruowany jako mowa romańska na bazie polskiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś przeanalizuję kilka tekstów wenedyckich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wened mos., Weneda ż., Wenedka ż., wenedyckość ż., wenedyk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wenedyk

Wiktionary


wenedyjski

związany z Wenedami (Wenetami), dawnym ludem europejskim; wenetyjski


SJP.pl


wenedzi

starożytny lud; Wenedowie


SJP.pl


wenedzki

przymiotnik od: Wenedowie, Wenedzi (np. kultura wenedzka, język wenedzki)


SJP.pl


wener

szwedzkie jezioro


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. jezioro w południowo-zachodniej części Szwecji;

Wiktionary

Wener ( Vänern) – jezioro w południowo-zachodniej części Szwecji, położone na granicy prowincji historycznych ("landskap") Västergötland, Dalsland i Värmland. Największe pod względem powierzchni (5650 km²) jezioro tego kraju oraz Unii Europejskiej i trzecie w Europie po jeziorach Ładoga i Onega w Rosji.

Wikipedia


wenera

bogini miłości w mitologii rzymskiej; Wenus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) slang. choroba weneryczna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wenera (Wenus) – w mitologii rzymskiej bogini piękna i miłości
  • Wenera – nazwa programu badania planety Wenus przy pomocy sond kosmicznych
  • wenerologia – dziedzina medycyny zajmująca się leczeniem chorób przenoszonych drogą płciową

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) pewnikiem z tego Afganistanu jakąś wenerę przytachał.

Wiktionary


weneracja

przestarzałe: cześć, szacunek okazywany komuś, poważanie


SJP.pl


wenerodermatolog

specjalista w dziedzinie wenerologii dermatologicznej


SJP.pl


wenerofobia

chorobliwy lęk przed chorobą weneryczną


SJP.pl


wenerolog

specjalista w zakresie wenerologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób wenerycznych

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) med. lekarka specjalistka wenerologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dermatolog najczęściej jest jednocześnie wenerologiem.

 (2.1) Beata chce zostać wenerologiem.

 (2.1) Po powrocie z delegacji musieliśmy wszyscy udać się z wizytą do bardzo miłej pani wenerolog.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nɛˈrɔlɔk, AS: vẽnerolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wenerologia ż.

 przym. wenerologiczny

 przysł. wenerologicznie

Wiktionary


wenerologia

dział medycyny zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób przenoszonych drogą płciową


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. dziedzina medycyny zajmująca się rozpoznawaniem i leczeniem chorób przenoszonych drogą płciową;

Wiktionary

We

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nɛrɔˈlɔɟja, AS: vẽneroloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wenerolog m.

 przym. wenerologiczny

 przysł. wenerologicznie

Wiktionary


wenerologiczny

→ wenerologia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wenerologią, dotyczący wenerologii

Wiktionary

Patrz:

wenerologia

Powiązane:

 rzecz. wenerologia ż., wenerolog mos. / ż.

Wiktionary


wenerolożka

→ wenerolog


SJP.pl

Patrz:

wenerolog

wenerski

nazwisko


SJP.pl


weneryczka

kobieta cierpiąca na chorobę weneryczną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta chora na chorobę weneryczną

Wiktionary

Powiązane:

 przym. weneryczny

Wiktionary


weneryczny

dotyczący zakaźnej choroby wenerycznej, przenoszonej najczęściej drogą płciową


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. przenoszony drogą płciową

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenera ż., weneryk m., weneryczka ż., Wenus ż., Wenusjanin mos., Wenusjanka ż.

Wiktionary


weneryk

osoba cierpiąca na chorobę weneryczną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba chora na chorobę weneryczną

Wiktionary

Powiązane:

 przym. weneryczny

Wiktionary


wenesekcja

w medycynie wypreparowanie żyły, np. w celu założenia wkłucia centralnego


SJP.pl

Wenesekcja – w medycynie jest to nacięcie żyły, np. w celu założenia wkłucia centralnego bądź wprowadzenia elektrod do żylnego układu krwionośnego (nacinanie żyły odpromieniowej).

Wikipedia


wenetowie

starożytny lud; Weneci


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wenetowie – lud indoeuropejski zamieszkujący od IX wieku p.n.e. ziemie północnej Italii. W III wieku p.n.e. uległ romanizacji.
  • Wenetowie – lud celtycki zamieszkujący w starożytności Bretanię. W roku 56 p.n.e. podbity przez Rzymian.
  • Wenetowie lub Wenedowie – lud zamieszkujący w okresie rzymskim (I–IV w. n.e.) ziemie nad Bałtykiem, kojarzony ze Słowianami.

Wikipedia


wenetyjski

związany z Wenetami (Wenedami), dawnym ludem europejskim; wenedyjski


SJP.pl


wenezuela

państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Caracas; Boliwariańska Republika Wenezueli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Caracas;

Wiktionary

Wenezuela ( Venezuela,), oficjalnie Boliwariańska Republika Wenezueli (República Bolivariana de Venezuela) – państwo związkowe położone w północnej części Ameryki Południowej. Zajmuje powierzchnię 916 445 km², a zamieszkane jest przez 28 633 711 osób (2026).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W składzie etnicznym Wenezueli oprócz Wenezuelczyków występują także Kolumbijczycy, Indianie i inni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nɛzuˈwɛla, AS: vẽnezuu̯ela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenezuelka ż., Wenezuelczyk m.

 przym. wenezuelski

Wiktionary


wenezuelczyk

obywatel Wenezueli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel lub mieszkaniec Wenezueli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W składzie etnicznym Wenezueli oprócz Wenezuelczyków występują także Kolumbijczycy, Indianie i inni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nɛzuˈwɛlt͡ʃɨk, AS: vẽnezuu̯elčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenezuela ż., wenezuelskość ż.

:: fż. Wenezuelka ż.

 przym. wenezuelski

Wiktionary


wenezuelka

obywatelka Wenezueli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Wenezueli

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nɛzuˈwɛlka, AS: vẽnezuu̯elka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenezuela ż.

:: fm. Wenezuelczyk m.

 przym. wenezuelski

Wiktionary


wenezuelski

związany z państwem Wenezuela


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Wenezueli lub Wenezuelczyków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nɛzuˈwɛlsʲci, AS: vẽnezuu̯elsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenezuela ż., Wenezuelczyk mos., Wenezuelka ż.

Wiktionary


wenezuelskość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co wenezuelskie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenezuelczyk mos.

Wiktionary


wenflon

rurka wprowadzana do żyły przy długotrwałym podawaniu leków; venflon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. pot. rurka z tworzywa sztucznego wprowadzana igłą do żyły, posiadająca przyłącze na strzykawkę bądź kroplówkę;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lekarzowi udało się założyć mężczyźnie opatrunek i wenflon.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaniula dożylna

Wiktionary


wenge

1. ciężkie i twarde drewno tropikalne o bardzo ciemnym kolorze;
2. kolor tego drewna


SJP.pl

Wenge (czyt.) – drewno tropikalne o bardzo ciemnym kolorze, charakterystycznej budowie oraz mocnym deseniu przypominającym upierzenie kuropatwy. Drewno wenge jest ciężkie i twarde, nadaje się do konstrukcji podłóg i schodów. Ze względu na jego oryginalny wygląd często wchodziło lub wypadało z mody. Od nazwy tego drewna wywodzi się również nazwa koloru - wenge.

Wikipedia


wengen

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Szwajcarii, w kantonie Berno, w Alpach Berneńskich; znana miejscowość turystyczna i alpejski ośrodek sportów zimowych;

Wiktionary

Wengen – miejscowość w Szwajcarii w Alpach Berneńskich, leży na wysokości 1274 m n.p.m. i jest zamieszkana przez 1116 mieszkańców (31 grudnia 2023), w sezonie zimowym zamieszkuje tu ponad 10 000 osób. Jest największym skupiskiem ludności w dolinie Lauterbrunnental. Jest jedną z dziewięciu miejscowości w Szwajcarii, w których zabroniony jest ruch pojazdów mechanicznych z silnikiem spalinowym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Wengen na trudnej trasie zjazdowej Stanisław Marusarz zwyciężył, a drugi był Bronek Czech.

Wiktionary


wenlafaksyna

organiczny związek chemiczny stosowany jako lek antydepresyjny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. lek przeciwdepresyjny i przeciwlękowy z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego noradrenaliny i serotoniny, wzór sumaryczny: C17H27NO2

Wiktionary

Wenlafaksyna – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny stosowany jako lek przeciwdepresyjny z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego noradrenaliny i serotoniny (SNRI). Stosowany w leczeniu zaburzeń depresyjnych, zespołu lęku uogólnionego, zespołu lęku napadowego oraz fobii społecznej. Może być użyty w leczeniu przewlekłego bólu. Jest zażywany doustnie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lekarz rodzinny przepisał wenlafaksynę na moje lęki.

Wiktionary


wenografia

radiologiczna metoda badania żył z wprowadzeniem do żył środków cieniujących


SJP.pl


wenszański

przymiotnik

 (1.1) związany z powiatem Wenshan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenshan

Wiktionary


wenta

1. przestarzale: kiermasz
2. jednostka organizacyjna w loży masońskiej, złożona z dwudziestu karbonariuszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu szawelskim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wenta – miasto na Litwie
  • Wenta (Windawa) – rzeka na Litiwe i Łotwie
  • Bogdan Wenta (ur. 1961) – polski trener piłki ręcznej
  • Eugeniusz Wenta (ur. 1968) – polski piłkarz ręczny
  • Jarosław Wenta (ur. 1955) – polski historyk
  • Sebastian Wenta (ur. 1975) – polski kulomiot, strongman
  • Wenta – termin oznaczający w karbonaryzmie odpowiednik loży wolnomularskiej

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wencki

Wiktionary


wentralny

brzuszny, znajdujący się po brzusznej stronie ciała


SJP.pl


wentroba

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) białystok. wątroba

Wiktionary


wentrykulografia

obrazowa metoda badania jam serca


SJP.pl


wenturia

grzyb pasożytniczy z rzędu nibykulistych, powodujący parch jabłoni i grusz


SJP.pl


wentyl

zawór pneumatyczny jednostronnego działania, stosowany w celu zachowania oraz umożliwienia regulacji ciśnienia w zbiornikach, np. dętkach, oponach pojazdów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zawór doprowadzający i odprowadzający powietrze (np. w piłce lub w kole)

Wiktionary

Wentyl – rodzaj zaworu pneumatycznego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wentylek mrz., wentylacja ż., wentylator mrz., wentylowanie n.

 przym. wentylacyjny, wentylowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zawór

Wiktionary


wentylacja

1. naturalna lub wymuszona wymiana powietrza w pomieszczeniach, przewietrzanie;
2. system urządzeń do wymiany i odświeżania powietrza;
3. wymiana powietrza w płucach poprzez naturalne wdechy i wydechy;
4. w przenośni: wydalenie, usunięcie kogoś z jakiegoś stanowiska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. wymiana powietrza w pomieszczeniach lub maszynach

 (1.2) techn. system urządzeń do odświeżania powietrza

 (1.3) fizj. przepływ powietrza przez płuca

Wiktionary

We

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃ntɨˈlat͡sʲja, AS: vẽntylacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wentyl mrz., wentylator mrz., wentylowanie n.

 czas. wentylować ndk.

 przym. wentylacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cyrkulacja powietrza, wietrzenie

 (1.3) wentylacja płuc / płucna

Wiktionary


wentylacyjny

dotyczący wentylacji


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z wentylacją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad ambrazurą znajduje się zwykle system wentylacyjny dla odprowadzania dymu i spalin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃ntɨlaˈt͡sɨjnɨ, AS: vẽntylacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wentyl m., wentylek m., wentylacja ż., wentylowanie n., wentylator mrz.

 czas. wentylować ndk.

Wiktionary


wentylator

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektr. urządzenie w formie śmigła napędzanego silnikiem, wywołującego wiatr, stosowane do schładzania pomieszczeń, urządzeń elektrycznych lub w celu stworzenia sztucznego ciągu w kanałach wentylacyjnych, w piecach hutniczych itp.;

Wiktionary

Wentylator (sprężarka) – maszyna przepływowa do transportowania gazów poprzez urządzenia technologiczne wykorzystująca do tego celu przewody wentylacyjne, w której przyrost ciśnienia statycznego ze strony ssawnej jest większy niż ze strony tłocznej (nie przekracza 13 kPa), a cała energia gazu jest zawarta w jej składowej kinetycznej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na podróż musimy sobie kupić kieszonkowe wentylatory. Podobno we Francji będą straszne upały.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃ntɨˈlatɔr, AS: vẽntylator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wentyl m., wentylacja ż., wentylowanie n., przewentylowanie n., wentylatornia n.

:: zdrobn. wentylatorek m.

 czas. wentylować ndk., przewentylować dk.

 przym. wentylatorowy, wentylacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiatrak, wiatraczek

Wiktionary


wentylatorek

zdrobnienie od: wentylator


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mały wentylator

Wiktionary


wentylatornia

pomieszczenie, w którym znajduje się system sterujący układem wentylacyjnym w budynku, mieszkaniu itp.; wentylatorownia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. pomieszczenie mieszczące systemy wentylacyjne budynku, mieszkania, tunelu itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wentylator mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wentylatorownia

Wiktionary


wentylatorownia

pomieszczenie, w którym znajduję się system sterujący układem wentylacyjnym budynku, mieszkania itp.; wentylatornia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. wentylatornia.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wentylatornia

Wiktionary


wentylatorowy

przymiotnik od: wentylator


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wentylatorem lub wentylatorami, dotyczący wentylatorów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wentylator mrz.

Wiktionary


wentylek

zdrobnienie od: wentyl


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: wentyl

 (1.2) mały wentyl

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Poproszę paczkę tych pomarańczowych wentylków do roweru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wentyl mrz.

 przym. wentylowy, wentylacyjny

Wiktionary


wentylowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wentylować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wentylacja ż., wentylator m., wentyl m.

 czas. wentylować ndk.

 przym. wentylacyjny

Wiktionary


wentylowy

przymiotnik od: wentyl


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wentylem, dotyczący wentylu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Założymy choremu specjalny opatrunek wentylowy na ranę w klatce piersiowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wentyl mrz., wentylek mrz.

Wiktionary


wenus

przenośnie: piękna kobieta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitrzym. bogini piękna i miłości, utożsamiana z grecką Afrodytą;

 (1.2) astr. druga według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planeta ziemiopodobnaanet ziemiopodobnych, planeta dolnaanet dolnych i planeta wewnętrznaanet wewnętrznych; trzeci (po Słońcu i Księżycu) najjaśniejszy obiekt na niebie;

Wiktionary

Wenus – druga pod względem odległości od Słońca planeta Układu Słonecznego. Jest trzecim pod względem jasności ciałem niebieskim widocznym na niebie, po Słońcu i Księżycu. Jej obserwowana wielkość gwiazdowa sięga −4,6m. Ponieważ Wenus jest bliżej Słońca niż Ziemia, zawsze jest widoczna w niewielkiej odległości kątowej od niego; jej maksymalna elongacja to 47,8°. Odległość Wenus od Ziemi zmienia się w zakresie od około 40 mln km do około 259 mln km.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wenus uchodziła początkowo za italskie bóstwo kwiatów i ogrodów.

 (1.1) Atrybutami Wenus były: gołębie, wróble, mirt, róża i pigwa.

 (1.1) Moja żona jest piękniejsza od Wenus.

 (1.2) Wenus i Merkury nie mają księżyców.

 (1.2) Gęsta atmosfera Wenus składa się głównie z dwutlenku węgla i azotu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃nus, AS: vẽnus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wenus ż., Wenusjanin mos., Wenusjanka ż., Wenera ż., Weneralia nmos.

 przym. wenusowy, wenusjański, weneryczny

 przysł. wenerycznie, wenusjańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wenera, Afrodyta, Cypryda, Kipryda, Urania

 (1.2) Gwiazda Poranna, Gwiazda Wieczorna, gwiazda zaranna, Jutrzenka, Fosforos, Hesperos, Hesperia; symbol. ♀

Wiktionary


wenusjanin

domniemany mieszkaniec Wenus (planety)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sf. hipotetyczny mieszkaniec Wenus

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nuˈsʲjä̃ɲĩn, AS: vẽnusʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenus ż., wenus ż., wenusjańskość ż., Wenera ż., Weneralia nmos., weneria ż.

:: fż. Wenusjanka ż.

 przym. wenusjański, wenusowy, Wenusowy, weneryczny

 przysł. wenusjańsko, wenerycznie

Wiktionary


wenusjanka

domniemana mieszkanka Wenus (planety)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sf. hipotetyczna mieszkanka Wenus

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃nuˈsʲjãŋka, AS: vẽnusʹi ̯ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenus ż., wenus ż., wenusjańskość ż., Wenera ż., Weneralia nmos., weneria ż.

:: fm. Wenusjanin mos.

 przym. wenusjański, wenusowy, Wenusowy, weneryczny

 przysł. wenusjańsko, wenerycznie

Wiktionary


wenusjański

→ Wenus (planeta)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) astr. związany z planetaanetą Wenus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden z wenusjańskich kraterów nazwano Wandą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenus ż., Wenusjanin mos., Wenusjanka ż.

 przysł. wenusjańsko

Wiktionary


wenusjańsko

przysłówek

 (1.1) na sposób wenusjański, tak jak na Wenus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wenus ż., Wenusjanin mos., Wenusjanka ż.

 przym. wenusjański

Wiktionary


wenusowy

→ Wenus (bogini miłości)


SJP.pl


wenzhou

[czytaj: WENdżoł] miasto w Chinach; Wenczou


SJP.pl

We

Wikipedia


wep

wepa marmurkowa - gatunek chrząszcza z rodziny poświętnikowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wielka Encyklopedia Powszechna – 13-tomowa polska encyklopedia, wydana w latach 60. XX w.
  • Wired Equivalent Privacy – standard szyfrowania w sieciach bezprzewodowych

Wikipedia


wepa

wepa marmurkowa - gatunek chrząszcza z rodziny poświętnikowatych


SJP.pl


wepchać

czasownik przechodni dokonany (ndk. wpychać)

 (1.1) pchając, umieścić w czymś

 (1.2) pot. podstępem zmusić kogoś do przyjęcia lub kupienia czegoś

 (1.3) pot. umieścić kogoś gdzieś na siłę

czasownik zwrotny dokonany wepchać się (ndk. wpychać się)

 (2.1) pchając się, wejść w ciasne lub tłoczne miejsce

 (2.2) przemieścić się dokądś pod ciśnieniem

 (2.3) pot. dostać się gdzieś bez zaproszenia, na siłę, podstępem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wepchanie n.

 czas. pchać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) war. wepchnąć

 (2.1-3) war. wepchnąć się

Wiktionary


wepchnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. wpychać)

 (1.1) pchając, umieścić w czymś

 (1.2) pot. podstępem zmusić kogoś do przyjęcia lub zakupienia czegoś

 (1.3) pot. umieścić kogoś gdzieś na siłę

czasownik zwrotny dokonany wepchnąć się (ndk. wpychać się)

 (2.1) pchając się, wejść w ciasne lub zatłoczone miejsce

 (2.2) przedostać się pod ciśnieniem

 (2.3) pot. dostać się gdzieś bez zaproszenia, na siłę, podstępem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wepchnięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) war. wepchać

 (2.1-3) war. wepchać się

Wiktionary


weprzeć

silnie oprzeć na czymś lub na kimś; naprzeć; przywrzeć; wedrzeć


SJP.pl


wepski

→ Wepsowie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wepsami, dotyczący Wepsów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język wepski;

Wiktionary

Patrz:

Wepsowie

Powiązane:

 rzecz. Wepsa mos., Wepsyjka ż.

Wiktionary


wepskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem wepskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem wepskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku wepskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛpskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: vepskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


wepsowie

ugrofińska grupa etniczna z północno-zachodniej części Federacji Rosyjskiej


SJP.pl

We

Wikipedia


wera

1. imię żeńskie;
2. zdrobnienie od: Weronika


SJP.pl

Wera — imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, stanowiące żeńską formę łacińskiego imienia Werus (pierwotnie cognomen), równe wyrazowi pospolitemu "vera" — "rzetelna, prawa, słuszna, sprawiedliwa". Forma ta jest również w użyciu jako zdrobnienie od imienia Weronika lub zachodnia transliteracja rosyjskiego imienia Wiera. Rozpowszechniła się ona być może pod wpływem działaczki socjalistycznej i komunistycznej Marii Koszutskiej, która przybrała pseudonim Wera Kostrzewa.

Wikipedia


weraikon

obraz przedstawiający twarz cierpiącego Chrystusa, przypominający wizerunek odbity na chuście św. Weroniki


SJP.pl


weramon

historyczna nazwa handlowa leku przeciwbólowego i uspokajającego, zawierającego aminofenazon i barbital; Veramid


SJP.pl


weranda

przybudówka przy domu pokryta dachem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. drewniana lub murowana dobudówka o funkcji rekreacyjnej, zazwyczaj dostawiona do budynku mieszkalnego, otwarta lub oszklona, z dachem na słupach

Wiktionary

Weranda (fr. véranda) – dobudówka, najczęściej drewniane lub murowane pomieszczenie, otwarte lub oszklone, przykryte dachem, umieszczone przed wejściem do budynku albo przy innej elewacji.

Weranda jest pomieszczeniem o funkcji wypoczynkowej, stawianym najczęściej przy budynkach mieszkalnych na terenach wiejskich i podmiejskich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Siedzę z przyjaciółmi na werandzie i piję herbatę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈrãnda, AS: verãnda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. werandka ż.

 przym. werandowy

Wiktionary


werandka

zdrobnienie od: weranda


SJP.pl


werandowy

→ weranda


SJP.pl

Patrz:

weranda

werapamil

organiczny związek chemiczny stosowany w lekach przeciwnadciśnieniowych i przeciwarytmicznych; verapamil


SJP.pl

Werapamil – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny mający zdolność blokowania kanałów wapniowych w komórkach układu bodźcotwórczo-przewodzącego serca i mięśni gładkich (tzw. antagonista wapnia). Zablokowanie kanałów wapniowych w układzie bodźcotwórczo-przewodzącym serca powoduje działanie antyarytmiczne.

Wikipedia


weraskop

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. fot. stereoskopowy aparat fotograficzny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1893 r. stworzył on [Jules Richards] weraskop, typ aparatu stereoskopowego, za pomocą którego utrwalał na kliszy piękno kobiecego aktu.

Wiktionary


weratryna

mieszanina alkaloidów otrzymywana z nasion kichawca, biały proszek drażniący błony śluzowe, trudno rozpuszczalny w wodzie; stosowana przy nerwobólach oraz jako środek insektobójczy; weratyna


SJP.pl


weratyna

trujący alkaloid z nasion kichawca; weratryna


SJP.pl


werbalistka

→ werbalista


SJP.pl

Patrz:

werbalista

werbalistyczny

→ werbalizm


SJP.pl

Patrz:

werbalizm

werbalizacja

wyrażenie czegoś słowami, ujmowanie w słowa


SJP.pl


werbalizm

przywiązywanie większej wagi do słów niż do myśli; czcze, jałowe rozprawianie nie poparte dowodami, faktami


SJP.pl

We

Wikipedia


werbalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|werbalizować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. werbalizować ndk.

 przym. werbalny

Wiktionary


werbalizować

ubierać w słowa, wysławiać, wyrażać za pomocą słów


SJP.pl

czasownik

 (1.1) wyrażać słowami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werbalizowanie n.

 przym. werbalny

Wiktionary


werbalność

→ werbalny


SJP.pl

Patrz:

werbalny

werbalny

1. odnoszący się do słów; słowny;
2. nieoparty na doświadczeniu; niezwiązany z praktyką;
3. odnoszący się do czasownika


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wyrażony przy pomocy słów

 (1.2) jęz. dotyczący czasownika

przymiotnik jakościowy

 (2.1) niezwiązany z praktyką, nieoparty na doświadczeniu, niepoparty czynem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werbalizacja ż., werbalizm m., werbalista m., werbalizowanie n.

 czas. werbalizować ndk.

 przysł. werbalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słowny, ustny

 (1.2) czasownikowy

 (2.1) gołosłowny

Wiktionary


werbel

1. instrument perkusyjny używany m.in. w orkiestrze wojskowej;
2. odgłos wydobywany z instrumentu o tej samej nazwie, powstający wskutek szybkiego, naprzemiennego uderzania dwiema pałeczkami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. bęben posiadający struny pod spodnią membraną dla uzyskania charakterystycznego dźwięku;

 (1.2) muz. charakterystyczny dźwięk uzyskiwany na werblu (1.1) poprzez naprzemienne szybkie uderzanie pałeczkami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W naszej orkiestrze gram na werblu i żelach.

 (1.1) Następny etap, to przygotowanie śladów audio. (…) Werbel jest na dwóch śladach - górna membrana i sprężyny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛrbɛl, AS: verbel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werblowanie n., werblista

Wiktionary


werbelek

zdrobnienie od: werbel


SJP.pl


werbena

roślina z rodziny werbenowatych; werbena pospolita rosnąca w Polsce dziko ma właściwości lecznicze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Verbena|ref=tak., rodzaj roślin zielnych z rodziny werbenowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju werbena (1.1)

Wiktionary

We

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Zaparzę sobie werbeny i poczytam Myśliwskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werbenowate lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) witułka

Wiktionary


werbenowate

rodzina roślin dwuliściennych obejmująca około 3000 gatunków drzew, krzewów lub roślin zielnych; witułkowate


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Verbenaceae|J. St.-Hil.|ref=tak., rodzina roślin należąca do rzędu jasnotowców;

Wiktionary

We

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niektóre gatunki werbenowatych stały się inwazyjnymi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werbena ż.

Wiktionary


werbenowaty

o cechach werbenowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


werbenowy

→ werbena


SJP.pl

Patrz:

werbena

werbigeracja

chorobliwe powtarzanie bezsensownych słów lub zdań


SJP.pl


werbista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. zakonnik z zakonu założonego przez św. Arnolda Janssena;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drugim ważnym polem działalności werbistów jest szeroko pojęta animacja misyjna polskiego społeczeństwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. werbistka ż.

 przym. werbistowski

Wiktionary


werbistka

członkini katolickiego misyjnego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Misyjne Służebnic Ducha Świętego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. zakonnica z żeńskiej gałęzi zakonu założonego przez św. Arnolda Janssena

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We wspólnocie werbistek jest obecnie szesnaście aspirantek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. werbista m.

 przym. werbistowski

Wiktionary


werbistowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z werbistami, dotyczący werbistów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na kiermaszu sprzedawali kalendarze werbistowskie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werbista mos., werbistka ż.

Wiktionary


werbiński

nazwisko


SJP.pl


werbiści

Werbiści, Zgromadzenie Słowa Bożego (nazwa łacińska: "Societas Verbi Divini;" skrót zakonny: SVD) – misyjne zgromadzenie zakonne, założone 8 września 1875 przez św. Arnolda Janssena w Holandii.

Zgromadzenie realizuje nakaz misyjny Chrystusa: "Idźcie na cały świat i głoście Ewangelię wszelkiemu stworzeniu!" (Mk 16,15).

Wikipedia


werbkowice

wieś w Polsce


SJP.pl

Werbkowice ( Вербковичі) – wieś w Polsce położona w południowo–wschodniej części województwa lubelskiego, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Werbkowice. Leży na zachód od Hrubieszowa, na obszarze Kotliny Hrubieszowskiej, głównie na lewym brzegu rzeki Huczwy. Przez miejscowość przebiega droga krajowa nr 74

Wikipedia


werbkowicki

→ Werbkowice


SJP.pl

Patrz:

Werbkowice

werbkowiczanin

mieszkaniec Werbkowic (wsi w Polsce)


SJP.pl


werbkowiczanka

mieszkanka Werbkowic (wsi w Polsce)


SJP.pl


werblik

1. stalowy element montowany do uprzęży lub łańcuchów zwierząt hodowlanych;
2. dawna gra w karty


SJP.pl


werblista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) żołnierz grający na werblu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werbel mrz., werblowanie n.

Wiktionary


werblistka

→ werblista


SJP.pl

Patrz:

werblista

werblowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ornit. charakterystyczny dla dzięciołów sposób hałasowania przez głośne i szybkie uderzanie dziobem w puste, rezonujące drzewa lub blaszne przedmioty, będący częścią rytuału godowego lub mający znaczenie terytorialne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiosną w słoneczne dni w lasach usłyszeć możemy werblowanie dzięciołów, będące ich głosem godowym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werbel m., werbelek m., werblista m., werblistka ż.

 czas. werblować ndk.

 przym. werblowy

Wiktionary


werbowanie

namawianie kogoś do służby wojskowej lub do jakiejś organizacji albo akcji; zaciąg, werbunek


SJP.pl


werbować

1. przeprowadzać zaciąg do wojska;
2. zjednywać zwolenników, namawiać do przystąpienia do jakiejś organizacji albo akcji


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zwerbować)

 (1.1) namawiać kogo do udziału w czymś

 (1.2) pozyskiwać zwolenników

 (1.3) wojsk. zaciągać do wojska

czasownik zwrotny niedokonany werbować się (dk. zwerbować się)

 (2.1) być werbowanym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werbowanie n., werbownik mos., werbunek mrz., zwerbowanie n.

 przym. werbunkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) rekrutować

Wiktionary


werbownictwo

werbowanie, zaciąg do wojska; werbunek


SJP.pl


werbowniczka

→ werbownik


SJP.pl

Patrz:

werbownik

werbownik

osoba starająca się o pozyskanie zwolenników, namawiająca do udziału w czymś


SJP.pl


werbunek

namawianie kogoś do służby wojskowej lub do jakiejś organizacji albo akcji; zaciąg, werbowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zaciąg do służby w armii

Wiktionary

Powiązane:

 czas. werbować

Wiktionary


werbunkowy

przymiotnik od: werbunek


SJP.pl


werbus

w gwarze śląskiej: osoba sprowadzona z daleka do pracy w kopalni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przyjezdny, zwerbowany do pracy na Górnym Śląsku

Wiktionary


wercojg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. narzędzia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk norzyńdzia

Wiktionary


wercyngetoryks

Wercyngetoryks ( Vercingetorix, ok. ur. 82 p.n.e., zm. 46 p.n.e. w Rzymie) – wódz galijskiego plemienia Arwernów oraz przywódca wielkiego powstania Galów przeciwko siłom rzymskim podczas ostatniej fazy wojen galijskich prowadzonych przez Juliusza Cezara.

Wikipedia


werdeba

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Małopolska. pijatyka, hulanka, łajdaczenie się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wkoło mnie wciąż się snują // wybladłe twarze: — // To z „werdeby” wracają — // krzyczą — wrzeszczą — śpiewają — // każdy pląsy wyprawia — // nogi źle stawia.

 (1.1) — A wy gdzie maszerujecie? // — Na werdebę! // — I matka i ojciec idzie z wami? // — A ino — chodź i ty!

Wiktionary

Powiązane:

 czas. werdebować ndk.

Wiktionary


werder

niemiecki klub piłkarski z Bremy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Werder – dzielnica Bockenem
  • Werder – dzielnica Coswig (Anhalt)
  • Werder – dzielnica Jüterbog
  • Werder – dzielnica Magdeburga
  • Werder – dzielnica Penzlin
  • Werder (Havel) – miasto w kraju związkowym Brandenburgia, w powiecie Potsdam-Mittelmark
  • Werder – gmina w powiecie Ludwigslust-Parchim, kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie
  • Werder – gmina w powiecie Mecklenburgische Seenplatte, kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie
  • Werder (Havel) – stacja kolejowa w Werder (Havel)
  • Werder - węzeł autostradowy w Niemczech
  • August von Werder – pruski generał
  • Warder

Wikipedia


werdiura

gobelin lub arras w tonacji zielonej z motywami roślinnymi


SJP.pl

We

Wikipedia


werdykcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od werdykt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie werdykt, lecz tylko karykaturalny werdykcik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werdykt m.

Wiktionary


werdykt

wyrok, orzeczenie, decyzja w jakiejś sprawie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) decyzja podjęta przez sędziów, jurorów, ławę przysięgłych, komisję itp.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Werdykt – amerykański film z 1946 w reż. Dona Siegela
  • Werdykt – amerykański dramat sądowy z 1982 w reż. Sidneya Lumeta
  • Werdykt – pierwszy polski program sądowniczy, nadawany dawniej w Polonii 1 (1998), a później także w Tele 5 (2002)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɛrdɨkt, AS: verdykt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werdykcik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyrok, decyzja, orzeczenie

Wiktionary


wereda

nazwisko


SJP.pl


weredyczka

mówiąca prawdę bez względu na konsekwencje


SJP.pl


weredyczny

→ weredyk


SJP.pl

Patrz:

weredyk

weredyk

człowiek mówiący prawdę w oczy bez ogródek, szczery do bólu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która ma zwyczaj mówić innym to, co myśli, prosto w oczy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈrɛdɨk, AS: veredyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weredyzm mrz.

:: fż. weredyczka ż.

 przym. weredyczny

Wiktionary


weredyzm

charakter weredyka; prawdomówność, mówienie prawdy bez względu na konsekwencje


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. bycie prawdomównym bez zważania na tego konsekwencje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziennikarz znany z weredyzmu często wywoływał burzliwe dyskusje w internecie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weredyk mos., weredyczka ż.

 przym. weredyczny

Wiktionary


weremczuk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Arkadiusz Weremczuk – polski projektant mody znany jako Arkadius
  • Piotr Weremczuk – polski lekkoatleta
  • Stanisław Weremczuk – polski pisarz, poeta, dramaturg, dziennikarz, publicysta, działacz społeczny i kulturalny

Wikipedia


weremień

Weremień (nazwa oboczna: Wieremień, dawniej Weremiń, w latach 1977–1981 Podegrodzie) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Lesko. Ma status sołectwa.

W połowie XIX wieku właścicielem posiadłości tabularnej Weremiń z Łączkami był Edmund Krasicki.

Wikipedia


weremowice

Weremowice – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Chełm.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Chełm. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 329 mieszkańców i była dwunastą co do wielkości miejscowością gminy Chełm.

Wikipedia


werena

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Werena — imię żeńskie, prawdopodobnie pochodzące od łacińskiego "verus" - "prawdziwy". Patronką tego imienia jest św. Werena, pielęgniarka, z III wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wkrótce rybak przyniósł rybę w darze, a Werena rozciąwszy ją odnalazła pierścień.

Wiktionary


weres

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw./gwara. wrzos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzos m., wrzosowisko n., wrzosina ż., wrzosowina ż., wrzesień m., wrześniak mrz./mzw., wrzosik m., wrzosk m., wrzost m., werez m.

 przym. wrzosowy, wrzosisty, wrzosowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrzos, wrzos zwyczajny, wrzosik, daw./reg. wrzosk, wrzost, werez

Wiktionary


wereszczaka

nazwa kilku potraw kuchni staropolskiej i litewskiej


SJP.pl

Wereszczaka – nazwa kilku potraw kuchni staropolskiej i litewskiej, dawniej bardzo popularnych. Były to schab duszony w wywarze buraczanym, zupa na kwasie chlebowym ze słoniną, zupa z kiełbasami, półgęskiem i kaszą, biała kiełbasa bądź młoda słonina w sosie cebulowym. Według Wincentego Pola nazwa dania miała pochodzić od nazwiska kucharza Wereszczaki pracującego na dworze króla Augusta III.

Wikipedia


wereszczakówna

Maryla Wereszczakówna (właściwie Marianna Ewa Wereszczakówna) (1799-1863), młodzieńcza miłość Adama Mickiewicza, będąca pierwowzorem dla wielu bohaterek późniejszych dzieł artysty


SJP.pl


wereszczyn

Wereszczyn – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie włodawskim, w gminie Urszulin.

Podczas II wojny światowej, 26 maja 1942 roku Niemcy rozstrzelali 300 Żydów w Wereszczynie.[]

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wikipedia


wereszczyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Wereszczyński (ujednoznacznienie)
  • Edward Wereszczyński (1870–1929) – polski inżynier, oficer cesarskiej i królewskiej armii, tytularny generał brygady Wojska Polskiego.
  • Jan Wereszczyński (1914–1991) – polski geodeta, doc. dr hab. inż., kierownik Katedry Geodezji, Kartografii Środowiska i Geometrii Wykreślnej Politechniki Łódzkiej
  • Józef Wereszczyński (ujednoznacznienie)
  • Julian Wereszczyński (?–1863) – komisarz wojskowy województwa kaliskiego w powstaniu styczniowym.
  • Witold Wereszczyński (1926–1987) – generał brygady Wojska Polskiego.

Wikipedia


wereszyca

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Dniestru;

Wiktionary

Wereszyca ( Верещиця "Wereszczycia") – rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Dniestru, przepływa przez Płaskowyż Sańsko-Dniestrzański. Bierze ona swój początek na Roztoczu w Janowskim Stawie i wpada do Dniestru. Długość 92 km, obszar zlewni – 955 km². Szerokość rzeki wynosi 10–12 m. Głębokość waha się między 0,5–1,5 m. Dno aluwialne, na aluwium składają się żółto-szary piasek, glina i torf.

Wikipedia


wereszycki

nazwisko


SJP.pl


wereszyn

Wereszyn ( Верешин) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Mircze. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 844

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Mircze. Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań (III 2011 r.) miała 130 mieszkańców i była dwudziestą co do wielkości miejscowością gminy.

Wikipedia


wereta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg-pl|Kresy południowe. gw-pl|Gorlice,Kolbuszowa,Rzeszów,Krosno. płótno

 (1.2) reg-pl|Kresy południowe. gw-pl|Gorlice,Kolbuszowa,Rzeszów,Krosno. płócienny obrus na stół

Wiktionary

Wereta – miasto w Etiopii, w regionie Amhara. Według danych szacunkowych na rok 2015 liczy 33 200 mieszkańców.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1-6) war. fereta

 (1.6) gw. Bukowina płachta

Wiktionary


werez

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. wrzos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzos m., wrzosowisko n., wrzosina ż., wrzosowina ż., wrzesień m., wrześniak mrz./mzw., wrzosik m., wrzosk m., wrzost m., weres m.

 przym. wrzosowy, wrzosisty, wrzosowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrzos, wrzos zwyczajny, wrzosik, daw./reg. wrzosk, wrzost, weres

Wiktionary


wereśniak

nazwisko


SJP.pl


werfel

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alma Mahler-Werfel
  • Franz Werfel (pisarz)
  • Roman Werfel (działacz komunistyczny)
  • (12244) Werfel

Wikipedia


wergeld

w dawnym prawie polskim: kara pieniężna płacone przez zabójcę krewnym zamordowanego na mocy wyroku sądu; główczyzna, główszczyzna, zagłówne


SJP.pl


wergili

Wergili (70-19 p.n.e.), poeta rzymski; Wergiliusz


SJP.pl

We

Wikipedia


wergiliusz

Wergiliusz (70-19 p.n.e.), poeta rzymski; Wergili


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. liter. starożytny, rzymski poeta;

 (1.2) imię|polski|m., zob. Wirgiliusz.

Wiktionary

Wergiliusz, właśc. Publiusz Wergiliusz Maro ( Publius Vergilius Maro), niekiedy Publiusz Wergiliusz Maron, dawniej także Wirgiliusz (ur. 15 października 70 p.n.e., zm. 21 września 19 p.n.e.) – rzymski poeta, uważany za jedną z najważniejszych postaci w dziejach światowej literatury, autor "Eneidy", "Georgik", "Bukolik" i "Drobiazgów".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rozczytywała się w bukolikach Wergiliusza.

 (1.1) Homerycka legenda o Troi została wykorzystana przez rzymskiego poetę Wergiliusza w jego poemacie epickim Eneida.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛrʲˈɟilʲjuʃ, AS: verʹǵilʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Wergiliuszowy

Wiktionary


wergiliuszowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. liter. należący do Wergiliusza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wergiliusz mos.

Wiktionary


werk

mechanizm zegarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) mechanizm zegarka

 (1.2) daw. mechanizm

 (1.3) film. zdjęcie dokumentujące plan filmowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛrk, AS: verk

Wiktionary


werka

zdrobnienie od: Weronika (imię żeńskie)


SJP.pl


werkfotos

fotografia robocza robiona podczas kręcenia filmów


SJP.pl


werkować

przycinać i korygować kształt końskich kopyt


SJP.pl


werkowo

Werkowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Wągrowiec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wikipedia


werksztela

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. warsztat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk norychta, warstat

Wiktionary


wermacht

niemieckie wojsko okresu III Rzeszy (1935-1945); Wehrmacht


SJP.pl


wermachtowiec

żołnierz Wehrmachtu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. wojsk. żołnierz Wehrmachtu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛrmaxˈtɔvʲjɛt͡s, AS: vermaχtovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wermacht, Wehrmacht, wehrmachtowiec

 przym. wermachtowski, wehrmachtowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wehrmachtowiec

Wiktionary


wermachtowski

→ wermacht; wehrmachtowski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od Wehrmacht, wermachtowiec

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛrmaxˈtɔfsʲci, AS: vermaχtofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wermacht, Wehrmacht, wermachtowiec, wehrmachtowiec

 przym. wehrmachtowski

Wiktionary


wermikompost

nawóz z odchodów dżdżownic kompostowych; biohumus, kompost koprolitowy


SJP.pl


wermikulit

minerał, uwodniony krzemianem glinu i magnezu z niewielką ilością żelaza; dżeferysyt


SJP.pl

Wermikulit, (Mg, Fe, Al)3(Al, Si)4O10(OH)2·4H2O, – minerał ilasty, który zwiększa swoją objętość pod wpływem podgrzewania. Powstaje podczas wietrzenia lub zmian hydrotermalnych biotytu lub flogopitu. Znaczne złoża wermikulitu znajdują się w Australii, Nowej Zelandii, Rosji, Indiach, Brazylii, Chile, Egipcie, Kanadzie, Japonii, Ugandzie oraz Madagaskarze.

Wikipedia


wermiszel

makaron w postaci długich nitek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. makaron krajany na bardzo cienkie nitki

Wiktionary

Wermiszel (wł. "vermicelli") – suchy, cienki i długi makaron włoski z pszenicy durum o okrągłym przekroju i nieco większej średnicy niż spaghetti. Jeśli jego średnica jest mniejsza, makaron określa się jako "vermicellini".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Babciny rosół z wermiszlem bardzo mi smakował, nie ukrywam.

Wiktionary


wermucik

zdrobnienie od: wermut


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od wermut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wermut m.

Wiktionary


wermut

wytrawne lub słodkie białe wino o smaku piołunu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) enol. wino wzmacniane aromatyzowane ziołami i korzeniami;

Wiktionary

We

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. wermucik m.

 przym. wermutowy

Wiktionary


wermutowy

→ wermut


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z wermutem, dotyczący wermutu

 (1.2) zawierający wermut; mający smak wermutu

Wiktionary

Patrz:

wermut

Powiązane:

 rzecz. wermut mrz.

Wiktionary


wernakularny

język wernakularny - język potoczny danej społeczności lub grupy zawodowej


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) rodzimy, nieprofesjonalny, tworzony przez anonimowych twórców – w odniesieniu do kultury materialnej (sztuki, architektury)

 (1.2) rodzimy, etniczny, miejscowy, w języku narodowym – w odniesieniu do literatury, kultury słowa

 (1.3) jęz. nieliteracki, niestandardowy, terytorialny, ludowy – w odniesieniu do odmiany języka;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛrnakuˈlarnɨ, AS: vernakularny

Wiktionary


wernalizacja

proces pobudzający lub przyspieszający kwitnienie roślin na skutek działania niskich temperatur; jarowizacja; jaryzacja


SJP.pl


werndel

karabin odtylcowy najwcześniejszego typu


SJP.pl


werner

1. obce imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Werner (imię)
  • Anita Werner – polska aktorka i dziennikarka z Łodzi
  • Abraham Gottlob Werner – niemiecki geolog
  • Alfred Werner – szwajcarski chemik
  • Andrzej Werner – ujednoznacznienie
  • Franciszka Werner – niemiecka zakonnica, elżbietanka
  • Jan Werner (lekkoatleta)
  • Jan Werner (inżynier)
  • Jerzy Werner – profesor Politechniki Łódzkiej
  • Leszek Werner – polski organista i pedagog
  • Małgorzata Werner – polska aktorka i prezenterka telewizyjna
  • Stanisław Werner (fizyk) – fizyk, popularyzator nauki, syn Wacława Wernera

Wikipedia


wernerowo

Wernerowo (dawn. Maluszyn-Wernerowo) – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Sierpc. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


wernichowski

nazwisko


SJP.pl


wernier

dodatkowa podziałka na suwaku lub ruchomej części przyrządu pomiarowego, umożliwiająca odczytanie ułamkowej części wartości podziałki głównej; noniusz


SJP.pl


werniks

substancja żywiczna służąca do pokrywania obrazów olejnych, mająca właściwości zabezpieczające płótno przed wpływami atmosferycznymi, a także dodająca połysku i głębi kolorom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. substancja żywiczna służąca do pokrywania obrazów olejnych, mająca właściwości zabezpieczające płótno przed wpływami atmosferycznymi, a także dodająca połysku i głębi kolorom;

Wiktionary

Werniks – szlachetny lakier stosowany do celów artystycznych (malarskich). W najprostszej postaci jest roztworem naturalnej lub syntetycznej twardej żywicy w olejku lotnym, alkoholu lub innym rozpuszczalniku. W zależności od przeznaczenia i wymagań skład werniksu może być dużo bardziej złożony.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɛrʲɲiks, AS: verʹńiks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werniksowanie n.

 czas. werniksować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk fyrnajs

Wiktionary


werniksowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|werniksować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werniks m.

 czas. werniksować ndk.

Wiktionary


werniksować

pokrywać werniksem, np. obrazy


SJP.pl


werniksowy

→ werniks


SJP.pl

Patrz:

werniks

wernisaż

uroczyste otwarcie wystawy dzieł sztuki; pierwotnie dzień przed oficjalnym otwarciem wystawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. uroczyste otwarcie wystawy dzieł sztuki

Wiktionary

We

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wernisażowy

Wiktionary


wernisażowy

przymiotnik od: wernisaż


SJP.pl


wernyhora

1. wędrowny starzec, lirnik kozacki z XVIII wieku, legendarna postać z ukraińskiego folkloru;
2. obraz Jana Matejki;
3. powieść Michała Czajkowskiego


SJP.pl

Wernyhora (ukr. Вернигора, pol. Waligóra, jego prawdopodobne imię to Mosij, czyli Mojżesz) – wędrowny starzec, legendarny wieszcz i lirnik kozacki z XVIII wieku. W jednym z polskich mitów narodowych występuje jako postać przepowiadająca losy Rzeczypospolitej.

Wikipedia


werona

miasto we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w północno-wschodnich Włoszech, w regionie administracyjnym Wenecja Euganejska;

 (1.2) geogr. adm. włoska prowincja ze stolicą w Weronie (1.1)

Wiktionary

Werona ( Verona,) – miasto położone w północno-wschodnich Włoszech, w regionie administracyjnym Wenecja Euganejska ("Veneto"). Leży nad rzeką Adygą, u podnóża Alp Weneckich. Jest znaczącym ośrodkiem handlu i jednym z bogatszych miast północnych Włoch.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chcemy odwiedzić mianowicie romantyczną stolicę miłości: miasto Romea i Julii – Weronę. Rzeczywiście Werona ma do zaoferowania więcej atrakcji niż wszystkie inne miasta w Veneto (=Wenecji Euganejskiej), z wyjątkiem samej Wenecji.

 (1.1) Właśnie w Weronie, w porozumieniu z Fryderykiem, Lucjusz III ogłosił słynną konstytucję «Ad abolendam» za pomocą której miało być powstrzymane rozprzestrzenianie się coraz groźniejszych herezji neomanichejskich.

 (1.1) Otton przybył i błyskawicznie się z Berengariuszem rozprawił. Pozbawił go żelaznej korony Longobardów i zmusił do złożenia hołdu z ziem, które mu zostawił, zabrawszy mu i przyłączywszy do bawarskiego księstwa swego brata, Henryka, wschodnią Lombardię z Akwileją i Weroną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werończyk m., weronka ż.

 przym. weroński

Wiktionary


weronal

biały, krystaliczny proszek o gorzkawym smaku, używany dawniej jako środek nasenny; barbital


SJP.pl


weronika

roślina z rodziny trędownikowatych; przetacznik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

We

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lubię Weronikę za jej poczucie humoru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛrɔ̃ˈɲika, AS: verõńika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weronika ż.

:: zdrobn. Weronka ż., Weroniczka ż., Weronisia ż., Nika ż.

 przym.

:: przest. gwara. Weroniczyn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Weronka, Weroniczka, Weronisia, Nika

Wiktionary


weronka

mieszkanka Werony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Werony

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Werona ż.

:: fm. werończyk mos.

 przym. weroński

Wiktionary


werończyk

mieszkaniec Werony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Werony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przypomina mi się przeczytane gdzieś jeszcze przed podróżą porzekadło, że „wszyscy werończycy to szaleńcy”. Mówią tak o nich nie tylko mieszkańcy innych regionów Italii, ale i sami werończycy o sobie.

 (1.1) Gdyby Romeo usłyszał od Julii, że ta zjawi się w oknie w samo południe, radość młodego werończyka z wyznaczonej godziny nie mogłaby się równać z radością hrabiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Werona ż.

:: fż. weronka ż.

 przym. weroński

Wiktionary


weroński

przymiotnik od: Werona


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Weroną, dotyczący Werony, pochodzący z Werony

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Werona ż., werończyk mos., weronka ż.

Wiktionary


werp

kotwica pomocnicza, sześciokrotnie lżejsza od kotwicy postojowej, którą wyrzuca się ze statku w celu wykonania manewru bez pomocy maszyn; kotwica zawoźna


SJP.pl


werpachowski

nazwisko


SJP.pl


werpnia

rodzaj roślin z rodziny nanerczowatych; Semecarpus


SJP.pl


werpol

wieś w Polsce


SJP.pl

Werpol – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Nurzec-Stacja.

Wieś jest siedzibą sołectwa Werpol w którego skład wchodzą również miejscowości Anusin i Telatycze.

Mimo bliskości do Anusina (mniej niż 1 km), za II RP Anusin należał do województwa poleskiego, a Werpol do białostockiego.

Wikipedia


werra

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w środkowych Niemczech, łącząc się z Fuldą tworzy Wezerę;

Wiktionary

Werra – rzeka w centralnych Niemczech o długości 292 km. Werra przepływa kolejno przez trzy kraje związkowe: Turyngię, Hesję i Dolną Saksonię. Źródło rzeki znajduje się koło Eisfeld (Powiat Hildburghausen, południowa Turyngia). Łączy się z Fuldą, aby utworzyć Wezerę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla ludzi z grubsza chociażby zorientowanych w sytuacji współczesnego świata jest oczywiste, że granica dwóch systemów społeczno-politycznych na Łabie i Werrze jest pod groźbą wojny rubieżą nieprzekraczalną.

 (1.1) Na terenie Saksonii między rzekami Werrą a Soławą występują z kolei szkieletowe pochówki o stosunkowo skromnym, typowo słowiańskim wyposażeniu w kabłączki, paciorki szklane, noże oraz ceramikę słowiańską […]

Wiktionary


wers

1. jedna linijka tekstu; wiersz;
2. przenośnie: zdanie, cytat, fragment poezji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) podstawowa jednostka wersyfikacyjna, najczęściej złożona z jednej linijki tekstu

Wiktionary

We

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój wiersz składa się z dwunastu wersów!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛrs, AS: vers

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wersyfikacja ż., werset mrz.

 przym. wersowy, wersyfikacyjny

Wiktionary


wersal

przesadna grzeczność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żart. przesadna grzeczność i elegancja, wytworne maniery

Wiktionary

Wersal ( Versailles,) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Île-de-France, w departamencie Yvelines.

Miejscowość słynie przede wszystkim ze znajdującego się w jej granicach pałacu wersalskiego. W Wersalu w 1789 zostały zwołane Stany Generalne, w 1871 miasto było siedzibą rządu (tzw. wersalczyków), który stłumił Komunę Paryską. Wersal był także miejscem wielu konferencji międzynarodowych, między innymi 28 czerwca 1919 podpisano tu traktat wersalski.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɛrsal, AS: versal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wersal m., wersalczyk m., wersalka ż.

 przym. wersalski, wersalkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uprzejmość

Wiktionary


wersalczyk

dawniej: osoba bardzo uprzejma, układna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. członek wiernych rządowi oddziałów zwalczających Komunę Paryską w 1871

 (1.2) daw. człowiek bardzo uprzejmy, układny

 (1.3) mieszkaniec Wersalu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wersal mrz., Wersal mrz., wersalka ż.

 przym. wersalski, wersalkowy

Wiktionary


wersalik

czcionka dużej litery alfabetu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) typogr. wielka litera

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niestety wyrazy pisane wersalikami wyglądają jak wykrzyczane, więc ich nagromadzenie nie wygląda dobrze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛrˈsalʲik, AS: versalʹik

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wersalikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielka litera, duża litera, majuskuła

Wiktionary


wersalikowy

przymiotnik od: wersalik


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący wersalika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wersalik m.

Wiktionary


wersalka

rozkładana kanapa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mebl. rozkładane łóżko, które po złożeniu tworzy kanapę

Wiktionary

Wersalka – mebel przeznaczony do snu oraz odpoczynku w pozycji leżącej albo siedzącej.

Składa się z podstawy w formie prostokątnej skrzyni, która służy jako pojemnik na pościel oraz dwóch ram tapicerowanych,

połączonych ze skrzynią i między sobą metalowymi łącznikami. Jedna rama po podniesieniu stanowi oparcie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wewnątrz wersalki można trzymać pościel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛrˈsalka, AS: versalka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wersal m., wersalczyk m., wersal mrz.

 przym. wersalski, wersalkowy

Wiktionary


wersalkowy

→ wersalka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wersalką, dotyczący wersalki

Wiktionary

Patrz:

wersalka

Powiązane:

 rzecz. wersalka ż., Wersal m., wersal m., wersalczyk m.

 przym. wersalski

Wiktionary


wersalski

przymiotnik od: Wersal (miasto we Francji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) pochodzący, wywodzący się z Wersalu; odbywający się, znajdujący się w Wersalu; mający związek z Wersalem

przymiotnik jakościowy

 (2.1) książk. cechujący się wytwornością, wykwintnością, manierami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛrˈsalsʲci, AS: versalsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wersal m., wersal m., wersalczyk m., wersalka ż.

 przym. wersalkowy

Wiktionary


wersat

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. ktoś obyty, doświadczony, ktoś wykształcony, biegły w jakiejś dziedzinie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był wersatem w historii świętej.

Wiktionary


wersecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od werset

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werset m.

Wiktionary


wersenian

sól kwasu etylenodiaminotetraoctowego, stosowana w leczeniu zatrucia metalami ciężkimi


SJP.pl


werseniany

sól kwasu etylenodiaminotetraoctowego, stosowana w leczeniu zatrucia metalami ciężkimi


SJP.pl


werset

wiersz lub kilka wierszy jakiegoś tekstu stanowiący jakąś całość myślową; ustęp


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jedno lub kilkuzdaniowy, wyodrębniony graficznie fragment tekstu, który stanowi całość myślową i rytmiczną, charakterystyczny dla prozy biblijnej i koranicznej

Wiktionary

We

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɛrsɛt, AS: verset

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wers m., wiersz m., wersecik mrz.

Wiktionary


wersja

jedna z postaci czegoś, częściowo różniąca się od innych; wariant; odmiana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jeden ze sposobów przedstawienia, wykonania, powiedzenia czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Według znanej przeze mnie wersji mitu to sęp, nie orzeł, wyjada wątrobę przybitemu do skał Kaukazu Prometeuszowi.

 (1.1) Podobno nowa wersja tej samochodówki ma wejść na rynek pod koniec roku.

 (1.1) Jego wersja wydarzeń jest nieprawdziwa! To nie ja stłukłam tę szklankę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛrsʲja, AS: versʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wariant, typ, rodzaj, gatunek, opracowanie, odmiana

Wiktionary


wersolog

specjalista w zakresie wersologii


SJP.pl

Wersolog – uczony zajmujący się wersologią, czyli teorią wiersza. Ponieważ wersologia znajduje się na styku językoznawstwa i literaturoznawstwa, wersolog powinien być kompetentny w obu dziedzinach. Podstawowa dla wersologa jest znajomość prozodii określonego języka lub języków.

Wikipedia


wersologia

nauka o budowie wiersza


SJP.pl


wersor

wektor o długości równej jednostce; wektor jednostkowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mat. wektor o długości równej 1, zwykle stanowiący bazę przestrzeni (określający układ współrzędnych);

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W układzie ortogonalnym wszystkie wersory są do siebie prostopadłe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛrsɔr, AS: versor

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wektor jednostkowy

Wiktionary


wersowy

→ wers


SJP.pl

Patrz:

wers

werstok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w gminie Dubicze Cerkiewne;

Wiktionary

Werstok (biał. "Вярсток, Wiarstok") – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Dubicze Cerkiewne.

Wieś szlachecka położona była w końcu XVIII wieku w powiecie brzeskolitewskim województwa brzeskolitewskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego. Wieś w 2011 roku zamieszkiwały 62 osoby.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. werstoczanin m., werstoczanka ż.

 przym. werstocki

Wiktionary


wersyfikacja

zasady budowy wiersza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. system zasad opisujących, jak zbudowany jest wiersz; budowa wiersza

 (1.2) nauk. dział poetyki, nauka o budowie wiersza

Wiktionary

Wersyfikacja (fr. "versification", łac. "versificatio") jest to termin z zakresu teorii literatury mający dwa znaczenia.

1. Dział poetyki zajmujący się badaniem budowy wiersza, czyli jego formą, metryką wersów a także kompozycją wiersza, m.in. podziałem na strofy (strofika).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wersyfikacyjny

 rzecz. wers mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wersologia, prozodia

Wiktionary


wersyfikacyjny

dotyczący wersyfikacji


SJP.pl


wersyfikator

ten, kto układa wiersze; poeta, rymotwórca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wierszopis

Wiktionary


wersyfikować

układać wiersze, nadawać utworowi formę wiersza


SJP.pl


werszek

dawna rosyjska jednostka długości wynosząca około 4,45 cm


SJP.pl

Werszek (ros. "вершок") – dawna rosyjska miara długości licząca 1/16 arszyna, czyli 4,4 cm.

Wikipedia


werteb

zagłębienie najczęściej okrągłe, powstałe w obszarach podlegających krasowieniu w wyniku rozpuszczania skał krasowiejących i/lub osiadania; lej krasowy


SJP.pl


werteks

punkt, w którym koło wielkie Ziemi styczne jest do równoleżnika oraz prostopadłe do południka


SJP.pl


wertep

1. wyboista droga, ścieżka; trasa utrudniająca przejście;
2. dawniej: widowisko o treści związanej z narodzinami Chrystusa; szopka; herody; jasełka


SJP.pl


wertepiasty

pełen wertepów


SJP.pl


werter

niem. bohater powieści autorstwa Geothego pt. "Cierpienia młodego Wertera", sentymentalny, młody bohater romantyczny, ofiara nieszczęśliwej miłości


SJP.pl

Werter – główny bohater dzieła jednego z twórców preromantycznych, J.W. Goethego pt. "Cierpienia młodego Wertera", które często utożsamiane jest z formą rozrachunku Goethego z pewnym etapem jego życia (silnie zarysowane podłoże biograficzne utworu).

Wikipedia


werterowski

przewrażliwiony, pełen pesymizmu i melancholii


SJP.pl


werteryzm

postawa pełna pesymizmu i melancholii jednostki szukającej w marzeniach ucieczki od rzeczywistości


SJP.pl

We

Wikipedia


wertheim

Wertheim – miasto w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w rejencji Stuttgart, w regionie Heilbronn-Franken, w powiecie Main-Tauber-Kreis.

Leży nad Menem, ok. 20 km na północny zachód od Tauberbischofsheim, przy autostradzie A3 i linii kolejowej Aschaffenburg – Crailsheim.

Wikipedia


werticylioza

groźna choroba wywoływana przez dwa gatunki grzybów z grupy niedoskonałych; wertycylioza


SJP.pl


wertikal

1. rodzaj pionowej żaluzji, zasłony ze sztywnego materiału; vertical, wertykal;
2. wielkie koło na sferze niebieskiej, prostopadłe do horyzontu; koło wierzchołkowe, wertykał


SJP.pl

We

Wikipedia


wertowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wertować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wertować ndk.

Wiktionary


wertować

kartkować, przeglądać w poszukiwaniu potrzebnych informacji


SJP.pl

czasownik

 (1.1) szukać czegoś, przeglądając jakieś strony, kartki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyciągają gazetę, niedbale ją wertują, wielokrotnie wracając na tę samą stronę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛrˈtɔvat͡ɕ, AS: vertovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wertowanie n., przewertowanie n.

 czas. przewertować

Wiktionary


wertycylioza

groźna choroba wywoływana przez dwa gatunki grzybów z grupy niedoskonałych; werticylioza


SJP.pl


wertykal

1. rodzaj pionowej żaluzji, zasłony ze sztywnego materiału; vertical, wertikal;
2. na Białorusi: scentralizowana, zhierarchizowana administracja wykonawcza; wertykał


SJP.pl


wertykalizm

zasada kompozycyjna dzieła sztuki polegająca na jego rozbudowaniu wzwyż lub na szczególnym podkreśleniu jego linii pionowych


SJP.pl

Wertykalizm ( verticalis „pionowy”) – zasada kompozycyjna dzieła sztuki, która polega na podkreślaniu kierunków pionowych. Stanowi przeciwieństwo horyzontalizmu. Wertykalizm był szczególnie popularny w czasach późnego średniowiecza (architektura gotycka).

Wikipedia


wertykalnie

przysłówek sposobu

 (1.1) książk. pionowo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U stegozaurów kolce nie sterczały wertykalnie, ale pionowo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wertykalność ż., wertykał mrz.

 przym. wertykalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poziomo

Wiktionary


wertykalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wertykalne; cecha tych, którzy są wertykalni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wertykalny

 przysł. wertykalnie

Wiktionary


wertykalny

pionowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) książk. pionowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubowała się w rzutach wertykalnych, pionowych, w sylwetach smukłych i strzelistych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛrtɨˈkalnɨ, AS: vertykalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wertykalność ż., wertykał mrz.

 przysł. wertykalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pionowy

Wiktionary


wertykał

1. wielkie koło na sferze niebieskiej, prostopadłe do horyzontu; koło wierzchołkowe, wertikal;
2. hierarchia ważności administracji państwowej; wertykal


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) astr. półokrąg koła wielkiego lub koło wielkie sfery niebieskiej przechodzące przez zenit i nadir, prostopadłe do horyzontu;

Wiktionary

Wertykał, koło wierzchołkowe – półokrąg koła wielkiego lub koło wielkie sfery niebieskiej przechodzące przez zenit i nadir i prostopadłe do horyzontu. Pierwszym wertykałem nazywane jest takie koło wierzchołkowe, którego płaszczyzna prostopadła jest do płaszczyzny południka niebieskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɛrˈtɨkaw, AS: vertykau̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wertykalny

 przysł. wertykalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koło wierzchołkowe

Wiktionary


wertykulacja

zabieg pielęgnacyjny trawnika polegający na pionowym cięciu darni w celu skuteczniejszego napowietrzenia


SJP.pl

Wertykulacja – zabieg pielęgnacyjny wykonywany na trawnikach ozdobnych i sportowych, polegający na pionowym cięciu darni.

Wikipedia


wertykulacyjny

→ wertykulacja


SJP.pl

Patrz:

wertykulacja

wertykulator

urządzenie ogrodowe do napowietrzania oraz oczyszczania trawnika z mchu, zalegającej starej trawy i niektórych jednorocznych chwastów


SJP.pl

Wertykulator (skaryfikator) – urządzenie ogrodowe służące do wertykulacji tzn. napowietrzania oraz oczyszczania trawnika z filcu (mchu, zalegającej starej trawy, chwastów), którego elementami roboczymi są liczne noże, osadzone na obracających się bębnach.

Wikipedia


wertykulowanie

ciąć pionowo darń trawnika w celu skuteczniejszego napowietrzenia


SJP.pl


wertykulować

ciąć pionowo darń trawnika w celu skuteczniejszego napowietrzenia


SJP.pl


wertyński

nazwisko


SJP.pl


werwa

pobudzenie, przypływ sił, energii objawiający się w chęci do jakichś działań, najczęściej pracy lub zabawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ochota do działania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Panna Florentyna aż drgnęła, a pan Tomasz z wielką werwą począł opowiadać (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛrva, AS: verva

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) animusz, zapał, wigor, bigiel; przest. akcent

Wiktionary


werwena

roślina z rodziny werbenowatych; werbena; witułka


SJP.pl


weryfikacja

1. sprawdzenie autentyczności, słuszności i poprawności czegoś lub skorygowanie stwierdzonych błędów;
2. czynności mające na celu sprawdzenie kwalifikacji osób oraz ich uprawnień do zajmowania określonych stanowisk i pełnienia funkcji publicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sprawdzenie zgodności z prawdą

 (1.2) sprawdzenie kwalifikacji czy przydatności

Wiktionary

Weryfikacja (z łac. "veritas" „prawda” i "facio" „czynię”), sprawdzanie – działanie zmierzające do rozstrzygnięcia prawdziwości danego zdania.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Po otrzymaniu i weryfikacji zgłoszenia – przystąpimy do jego realizacji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weryfikator mos., zweryfikowanie n., weryfikowalność ż.

 czas. weryfikować ndk., zweryfikować dk.

 przym. weryfikacyjny, weryfikowalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprawdzenie

 (1.2) lustracja, przejrzenie, sprawdzenie

Wiktionary


weryfikacyjny

dotyczący weryfikacji


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z weryfikacją, weryfikowaniem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weryfikacja ż., weryfikowanie n., weryfikator m.

 czas. weryfikować ndk., zweryfikować dk.

Wiktionary


weryfikator

osoba sprawdzająca wartość, prawdziwość czegoś, stwierdzająca czyjeś kwalifikacje


SJP.pl


weryfikatorka

kobieta sprawdzająca wartość, prawdziwość czegoś, stwierdzająca czyjeś kwalifikacje


SJP.pl


weryfikowalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) możliwość weryfikacji czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zweryfikowanie n., weryfikacja ż.

 przym. weryfikowalny

 czas. weryfikować ndk., zweryfikować dk.

Wiktionary


weryfikowalny

możliwy do zweryfikowania, sprawdzenia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który da się zweryfikować, możliwy do sprawdzenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Informacja nieprawdziwa, a łatwo weryfikowalna, jest kłamstwem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weryfikowalność ż., weryfikacja ż., weryfikator m., zweryfikowanie n.

 czas. weryfikować ndk., zweryfikować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprawdzalny

Wiktionary


weryfikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|weryfikować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. weryfikować ndk.

 rzecz. zweryfikowanie n.

 przym. weryfikacyjny

Wiktionary


weryfikować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zweryfikować)

 (1.1) sprawdzać, potwierdzać lub wypróbowywać prawdziwość, prawidłowość, słuszność lub autentyczność czegoś

 (1.2) urz. stwierdzać czyjeś kwalifikacje, czyjąś przydatność do pełnienia określonego stanowiska, określonych funkcji itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Informujemy, że kryterium nr 2 oceny merytorycznej wniosków, dotyczące obszaru działalności będzie weryfikowane na podstawie dwóch list stanowiących załączniki do regulaminu naboru wniosków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛrɨfʲiˈkɔvat͡ɕ, AS: veryfʹikovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weryfikowalność ż., weryfikacja ż., weryfikowanie n., zweryfikowanie n.

 czas. zweryfikować dk.

 przym. weryfikowalny, weryfikacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uzasadniać, rewidować

 (1.2) oceniać, lustrować

Wiktionary


werysta

przedstawiciel, zwolennik weryzmu


SJP.pl


werystka

→ werysta


SJP.pl

Patrz:

werysta

werystyczny

wiernie odtwarzający rzeczywistość; prawdziwy; realistyczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zgodny z weryzmem, dotyczący weryzmu

 (1.2) odtwarzający wiernie rzeczywistość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛrɨˈstɨt͡ʃnɨ, AS: verystyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. werysta m., weryzm m.

 przysł. werystycznie

Wiktionary


weryzm

1. wierne odtwarzanie rzeczywistości, zgodność z rzeczywistością; prawda, realizm;
2. kierunek w sztuce końca XIX w. i początku XX w., znany dzięki operze włoskiej, będący odmianą naturalizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. muz. szt. bliski naturalizmowi kierunek w sztukach, powstały we Włoszech w ostatnim ćwierćwieczu XIX wieku;

 (1.2) wierne oddawanie rzeczywistości

Wiktionary

Weryzm (z łac. "verus" – prawdziwy) – kierunek w twórczości artystycznej, głównie włoskiej, ostatniego ćwierćwiecza XIX w., będący odmianą naturalizmu.

Głosił estetykę skrajnie mimetyczną, postulował wierne odtwarzanie rzeczywistości, prawdę, realizm, interesował się współczesnymi problemami społecznymi, przede wszystkim życiem wsi, krytykował ówczesne stosunki społeczne i sztukę symboliczną.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. werystyczny

 rzecz. werysta mos., werystka ż.

Wiktionary


werówka

wieś w Polsce


SJP.pl

We

Wikipedia


wesele

1. przyjęcie, zabawa organizowana po ślubie;
2. ogół ludzi uczestniczących w uroczystościach ślubnych;
3. poetycko: radość, wesołość, uciecha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) etn. gastr. przyjęcie i zabawa urządzane po ślubie

 (1.2) przest. coś wesołego

Wiktionary

We

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zostałem zaproszony na wesele kuzyna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈsɛlɛ, AS: vesele

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weselnik mos., wesołość ż.

:: zgrub. weselisko n.

 czas. rozweselać, weselić się ndk.

 przym. weselny, wesoły, wesół

 przysł. weselnie, wesoło

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żart. weselisko, reg. śl. wiesieli

Wiktionary


weselej

stopień wyższy od przysłówka: wesoło


SJP.pl


weseleć

stawać się wesołym, weselszym


SJP.pl


weselicho

zgrubienie od: wesele


SJP.pl


weselina

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Weselina – imię żeńskie
  • Weselina – wieś w Bułgarii (obwód Razgrad)
  • Weselina – wieś w Bułgarii (obwód Wielkie Tyrnowo)
  • Weselina – rzeka w Bułgarii
  • Weselina – bułgarskie radio

Wikipedia


weselisko

zgrubienie od: wesele; huczne wesele


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) żart. zgrub. od: wesele; duże, huczne, wystawne wesele

Wiktionary

Powiązane:

 zob. wesele.

Wiktionary


weselniczka

→ weselnik


SJP.pl

Patrz:

weselnik

weselniej

stopień wyższy od przysłówka: weselnie


SJP.pl


weselnik

uczestnik przyjęcia weselnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. uczestnik wesela, gość na przyjęciu weselnym

 (1.2) gwara. ktoś, kto jest wesoły, rozwesela innych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyszło w końcu do tego, że trabanci królewscy musieli czynić na miejscu porządek, aby dla weselników pozostał przejazd wolny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈsɛlʲɲik, AS: veselʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wesele n., wesołość ż., wesołkowatość ż., weselenie n., rozweselanie n., rozweselenie n., poweselenie n., wesołek m., weselisko n., weselicho n., Wesoła ż., Wesele n., Wesołowo n., rozweselacz m.

:: fż. weselniczka ż., weselnica ż.

 czas. weselić ndk., rozweselać ndk., rozweselić dk., poweselić dk.

 przym. weselny, wesoły, wesołkowaty, wesół, wesolutki

 przysł. wesoło, wesołkowato, wesutko, weselnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wesołek

Wiktionary


weselno

Weselno – osada w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Pruszcz Gdański

Miejscowość położona na obszarze Żuław Gdańskich, przy drodze wojewódzkiej nr 226, wchodzi w skład sołectwa Wiślina.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia


weselny

1. dotyczący przyjęcia z okazji ślubu;
2. dawniej: radosny, wesoły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący wesela, przyjęcia z okazji ślubu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U wszystkich warstw narodu polskiego kołacz był w dawnych wiekach obrzędowym ciastem weselnym.

 (1.1) Orszak weselny już oczekiwał pana młodego, z orkiestrą złożoną z skrzypiec, flecika i tamburyna…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈsɛlnɨ, AS: veselny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wesele n., weselnik m., weselisko n.

 czas. weselić się ndk.

 przysł. weselnie

 przym. wesoły

Wiktionary


weselszy

stopień wyższy od przymiotników: wesoły, wesół


SJP.pl


wesiak

nazwisko


SJP.pl


wesna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitsłow. bogini wiosny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛsna, AS: vesna

Wiktionary


wesoleńki

zdrobnienie od: wesoły; wesoluśki, wesolutki, wesoluchny


SJP.pl


wesolski

przymiotnik od: Wesoła


SJP.pl


wesoluchny

zdrobnienie od: wesoły; wesolutki, wesoluśny, wesołeńki


SJP.pl


wesoluteńki

zdrobnienie od: wesoły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: wesoły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛsɔluˈtɛ̃ɲci, AS: vesolutẽńḱi

Wiktionary


wesolutki

zdrobnienie od: wesoły; wesoluśki, wesołeńki, wesoluchny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: wesoły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cesia odruchowo przyskoczyła do drzwi i zamknęła je na klucz. Następnie usiadła wygodnie na materacu dmuchanym i wesolutki uśmiech wykwitł na jej ustach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛsɔˈlutʲci, AS: vesolutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wesoły

 przysł. wesolutko, wesoło

 rzecz. weselnik mos.

Wiktionary


wesoluśki

zdrobnienie od: wesoły; wesolutki, wesoleńki, wesoluchny


SJP.pl


wesoluśny

zdrobnienie od: wesoły; wesolutki, wesoluchny, wesoleńki


SJP.pl


wesoła

radosny, szczęśliwy, uśmiechnięty, mający dobry dzień


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. dzielnica Warszawy;

 (1.2) geogr. dzielnica Krakowa;

 (1.3) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu polskich miejscowości oraz części miast i wsi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wesoła – część miasta stołecznego Warszawy
  • Wesoła – część miasta Kazimierza Wielka
  • Wesoła – część miasta Kraków
  • Wesoła – część miasta Mysłowice
  • Wesoła – część miasta Ropczyce
  • Wesoła – część miasta Sokołów Podlaski
  • Wesoła – część wsi Ławszowa w woj. dolnośląskim, w pow. bolesławieckim, w gminie Osiecznica
  • Wesoła – osada w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Wieruszów
  • Wesoła – część wsi Wola Wieruszycka w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Łapanów
  • Wesoła – część wsi Barbarka w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Skała
  • Wesoła – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Słomniki
  • Wesoła – część wsi Wielmoża w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Sułoszowa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po przeprowadzce do Wesołej kupimy psa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weselnik mos., wesolanin mos., wesolanka ż.

 przym. wesolski, weselski, wesołowski, wesoły

Wiktionary


wesołek

1. osoba zawodowo rozweselająca innych na dworach królewskich; błazen, trefniś;
2. potocznie: żartowniś, dowcipniś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba skłonna do żartów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weselnik mos., wesołość ż.

 przysł. wesoło

 przym. wesoły

Wiktionary


wesołkowatość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co wesołkowate

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wesołkowaty

 rzecz. weselnik mos., wesołość ż.

 przysł. wesoło

Wiktionary


wesołkowaty

przypominający zachowaniem wesołka; kpiarski i żartobliwy


SJP.pl


wesoło

przysłówek

 (1.1) w pogodnym nastroju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie myślałam, że na obozie będzie aż tak wesoło z tymi dzieciakami.

 (1.1) Czeka na was przytulna sala z kominkiem, w którym wesoło iskrzy ogień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈsɔwɔ, AS: vesou̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wesołość ż., wesołkowatość ż., wesołek m., wesołucha ż., wesele n., weselisko n., weselnik m., weselnica ż.

 przym. wesoły, wesolutki, wesołkowaty

 przysł. wesolutko, weselnie

 czas. rozweselić dk., rozweselać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radośnie, pogodnie, jowialnie, optymistycznie

Wiktionary


wesołomiasteczkowy

dotyczący wesołego miasteczka; lunaparkowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wesołym miasteczkiem, dotyczący wesołego miasteczka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wesołomiasteczkowy autodrom to specyficzne samochodziki, które jeździły po specjalnie przygotowanej do tego gumowej macie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wesołe miasteczko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lunaparkowy

Wiktionary


wesołowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wesołowski – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 23 653 osoby.
  • Anatol Wesołowski (ur. 1918) – pułkownik
  • Anna Maria Wesołowska (ur. 1954) – polska sędzia
  • (1915-1971) – kompozytor lwowski, pierwszy ukraiński jazzman
  • Bronisław Wesołowski (1870–1919) – komunista
  • Franciszek Wesołowski (ur. 1914) – organista
  • Grzegorz Wesołowski (ur. 1962) – piłkarz
  • Jacek Wesołowski (ur. 1943) – artysta
  • Jakub Wesołowski (ur. 1985) – polski aktor
  • Jakub Wesołowski (ok. 1817–1891) – poseł do Sejmu Galicji III i IV kadencji (1870-1882), adwokat w Złoczowie
  • Józef Wesołowski (1889–1954) – inżynier, żołnierz, działacz samorządowy i sportowy, prezydent Katowic
  • Józef Wesołowski (1948–2015) – biskup rzymskokatolicki

Wikipedia


wesołość

wesoły nastrój, dobry humor, rozradowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. wesoły nastrój, dobra atmosfera; radość, beztroska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Anegdota opowiedziana przez Darka wywołała wybuch wesołości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈsɔwɔɕt͡ɕ, AS: vesou̯ość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weselnik mos., wesołkowatość ż., wesołek m., wesele n.

 czas. weselić, poweseleć

 przym. wesoły, wesołkowaty, wesół

 przysł. wesoło

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radość

Wiktionary


wesołucha

płaz bezogonowy z rodziny żab


SJP.pl

Wesołucha ( Veselucha) – kolonia na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Bujwidze, przy granicy z Białorusią.

Wikipedia


wesoły

radosny, szczęśliwy, uśmiechnięty, mający dobry dzień


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który odczuwa rozbawienie, ma dobry humor, nastrój; nie jest smutny

 (1.2) taki, który wprawia w dobry humor

 (1.3) świadczący o dobrym humorze, nastroju

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wesoły – potok, dopływ Łużnianki
  • Szczepan Wesoły (1926–2018) – polski duchowny rzymskokatolicki
  • Zygmunt Kaczyński (1919-1984) – ps. Wesoły, powstaniec warszawski
  • Marek Wesoły (ur. 1972) – polski polityk
  • Marek Wesoły (ur. 1978) – polski kolarz szosowy. Mistrz Polski (2004)
  • Otto Wesoły (1301–1339) – książę Austrii, Styrii i Karyntii, z dynastii Habsburgów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W trudnych sytuacjach był wesoły i taktowny.

 (1.2) Zaśpiewajmy jakąś wesołą piosenkę!

 (1.2) (…) po weselach z skrzypcami chodził, po kolędach biegał, mięsopustne maszkary robić umiał i fraszki wesołe wyprawiał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈsɔwɨ, AS: vesou̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weselnik mos., wesołość ż., wesołek m., wesele n., weselisko n., Wesoła ż., rozweselanie n., rozweselenie n., weselenie n.

 czas. rozweselać ndk., rozweselić dk., weselić ndk.

 przym. weselny

:: zdrobn. wesolutki

 przysł. wesoło, wesolutko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radosny

Wiktionary


wesołów

Zobacz też: Wesołów w innych znaczeniach tej nazwy.

Wesołów – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Zakliczyn.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Wikipedia


wespazjan

imię męskie


SJP.pl

Wespazjan, "Titus Flavius Vespasianus" (ur. 17 listopada 9, zm. 23 czerwca 79) – cesarz rzymski od 1 lipca 69 do swojej śmierci. Początek jego panowania zakończył rok czterech cesarzy.

Wikipedia


wespazjanostwo

Wespazjan z małżonką; Wespazjanowie


SJP.pl


wespazjanowie

Wespazjan z małżonką; Wespazjanostwo


SJP.pl


wespazjanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wespazjana lub z nim związany


SJP.pl


wesprzeć

1. oprzeć o coś, podtrzymać czymś, dać podporę;
2. udzielić pomocy


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wspierać)

 (1.1) dać komuś wsparcie, pomoc, opiekę

 (1.2) oprzeć o coś/na czymś

czasownik zwrotny dokonany wesprzeć się (ndk. wspierać się)

 (2.1) oprzeć się o coś, trzymać się czegoś

 (2.2) udzielić sobie wzajemnie pomocy, wspomóc się nawzajem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bank dla doraźnej korzyści raczej zrujnuje przedsiębiorstwo, które kredytuje, niż wesprze je w trudnym okresie, licząc na przyszłe korzyści.

 (2.1) Pośliznęła się nieco i w tem roztargnieniu / Na pana Tadeusza wsparła się ramieniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛspʃɛt͡ɕ, AS: vespšeć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeć ndk., wspierać ndk.

 rzecz. wsparcie n.

Wiktionary


wespół

wspólnie, łącznie


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) książk. razem, wspólnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żyjące na Ziemi gatunki powstały, i dalej powstają, w wyniku paru wespół działających mechanizmów.

 (1.1) W pomieszczeniu, gdzie na rozesłanej na podłodze macie spędzam pierwszą noc, śpi wespół ze mną dwadzieścia siedem osób.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) razem, wspólnie, wraz, społem, pospołu

Wiktionary


wessać

ssąc wciągnąć, wchłonąć coś


SJP.pl


wessel

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Augustyn Wessel (1678–1735) – polski duchowny katolicki
  • Caspar Wessel (1745–1818) – norwesko-duński matematyk
  • Hedvig Wessel (ur. 1995) – norweska narciarka
  • Herbert Wessel (ur. 1944) – niemiecki lekkoatleta
  • Horst Ludwig Wessel (1907–1930) – niemiecki nazista, SA-Sturmführer
  • Johan Herman Wessel (1742-1785) – poeta norwesko-duński
  • Szczęsny Wessel (XVII w.) – podkomorzy nowogrodzkosiewierski
  • Teodor Wessel (?–1791) – wojewoda łęczycki
  • Tilmann Wessel (zm. ok. 1430) – niemiecki duchowny katolicki

Wikipedia


wessex

[czytaj: łes-iks] jedno z siedmiu wczesnośredniowiecznych królestw anglosaskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) hist. średniowieczne królestwo istniejące w południowej Anglii w latach 519–927;

Wiktionary

Wessex ( Ƿestseaxna rīċe, Regnum Occidentalium Saxonum) – jedno z siedmiu państw anglosaskiej heptarchii.

Położone na południowym krańcu Brytanii, graniczyło od wschodu z Susseksem, od północy z Mercją, od południowego zachodu z Kornwalią. Na południu Wessex otaczało morze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na południu Wessex otaczało morze.

Wiktionary


wessi

były mieszkaniec kapitalistycznych Niemiec Zachodnich; Wessi


SJP.pl


west

westka;
1. kamizelka noszona dawniej jako część stroju ludowego;
2. gwarowo: kamizelka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • West-Vlaanderen – niderlandzka nazwa prowincji Flandria Zachodnia
  • West Groot Sint Joris – osada (wijk) w miejscowości Oostpunt, w dystrykcie Bandariba, w kraju autonomicznym Curaçao
  • West – okręg administracyjny (Stadtbezirk) w Bremie
  • West – okręg administracyjny (Ortsbezirk) we Frankfurcie nad Menem
  • West – dzielnica Darmstadt
  • West – dawna nazwa okręgu administracyjnego Kassel
  • West – miejscowość w stanie Missisipi, w hrabstwie Holmes
  • West – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie McLennan
  • West (ang. West Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Effingham
  • West (ang. West Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie McLean
  • West (ang. West Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Marshall
  • West (ang. West Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Montgomery

Wikipedia


westa

westka;
1. kamizelka noszona dawniej jako część stroju ludowego;
2. gwarowo: kamizelka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kraw. kamizelka

Wiktionary

We

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ściongej ta westa! → Zdejmij tę kamizelkę!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gw-pl|Poznań. westka

Wiktionary


westalka

kapłanka Westy w starożytnym Rzymie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. rel. kapłanka Westy, rzymskiej bogini ogniska domowego;

Wiktionary

Westalka (łac. "virgo Vestalis") – kapłanka rzymskiej bogini domowego ogniska, Westy.

Do służby były wybierane dziewczynki w wieku 6–10 lat, z rodów patrycjuszowskich, wyłącznie takie, których oboje rodziców żyło. Było ich sześć. Przełożoną westalek była "Virgo Vestalis Maxima", najstarsza westalka, zaś opiekę religijną nad nimi sprawował pontifex maximus. On też dokonywał wyboru dziewczynek przeznaczonych do służby.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Westa ż., westalskość ż., Westalia nmos., westalizm m.

 przym. westalski

 przysł. westalsko

Wiktionary


westchnienie

głębokie i głośne odetchnięcie, wyrażające różne uczucia, np. smutek, ulgę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) głębokie odetchnięcie jako wyraz znaczącego przeżycia, emocji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cesia z westchnieniem pomyślała, że płomienni bruneci niekoniecznie potrzebni są w każdej minucie życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. westchnięcie n.

 czas. westchnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. rzad. westchnięcie

Wiktionary


westchnięcie

głęboko i głośno odetchnąć


SJP.pl


westchnąć

głęboko i głośno odetchnąć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. wzdychać)

 (1.1) odetchnąć głęboko i dość głośno z powodu nagłej emocji

 (1.2) powiedzieć z westchnieniem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. westchnienie n.

 czas. wzdychać

Wiktionary


western

[czytaj: łestern] film (rzadziej książka), którego akcja rozgrywa się na Dzikim Zachodzie, głównie w środowisku kowbojów i Indian


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) film. gatunek filmowy obejmujący filmy, których akcja toczy się na Dzikim Zachodzie;

 (1.2) film. film z gatunku westernu (1.1)

Wiktionary

Western – gatunek filmu fabularnego, powieści awanturniczej albo sztuki scenicznej, obejmujący utwory, których akcja rozgrywa się w okresie kolonizacji i stabilizowania się życia na terenach zachodnich stanów USA, zwanych Dzikim Zachodem. Często miejsce akcji nie jest konkretnym stanem, ale terytorium zorganizowanym – zalążkiem przyszłego stanu. Western jest charakterystyczną formą amerykańską, chociaż był uprawiany również przez twórców rodem z Europy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Po spacerze wróciliśmy do domu, zjedliśmy słodki ramen i obejrzeliśmy western.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈwɛstɛrn, AS: u̯estern

Wiktionary

Powiązane:

 przym. westernowy

 przysł. westernowo

Wiktionary


westernizacja

[czytaj: łesternizacja] przejmowanie wzorców kulturowych, ekonomicznych i politycznych z Europy Zachodniej i Stanów Zjednoczonych; okcydentalizacja


SJP.pl


westernizować

[czytaj: łesternizować]
1. poddawać wpływom Europy Zachodniej i Stanów Zjednoczonych;
2. westernizować się - przybierać cechy Europy Zachodniej i Stanów Zjednoczonych


SJP.pl


westernowy

→ western [czytaj: łesternowy]


SJP.pl


westerplatczyk

obrońca Westerplatte we wrześniu 1939 roku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. uczestnik obrony Westerplatte we wrześniu 1939 r.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwszy raz obchodzimy tę rocznicę ze świadomością, że westerplatczyków nie ma już wśród nas – przypominał o niedawnej śmierci mjr. Ignacego Skowrona, ostatniego z obrońców placówkaacówki na Westerplatte.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Westerplatte n.

Wiktionary


westerplatte

[czytaj: WESterplate albo westerPLAte] półwysep nad Zatoką Gdańską


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. półwysep (dawniej wyspa) w Gdańsku, stanowiący symbol początku II wojny światowej

Wiktionary

We

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na terenie Westerplatte funkcjonowała Wojskowa Składnica Tranzytowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛstɛrˈplatːɛ, AS: vesterpla•te

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. westerplatczyk mos.

Wiktionary


westfalczyk

mieszkaniec Westfalii (regionu w zachodnich Niemczech)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Westfalii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy nazajutrz po bitwie notariusze królewscy zaczęli spisywać jeńców, okazało się, że byli wśród nich rycerze z całej Rzeszy, więc Bawarczycy, Łużyczanie, Szwabowie, Fryzowie, Turyńczycy, Sasi, Frankowie, Westfalczycy, Austriacy, Niemcy znad Renu, Pomorzanie i Inflantczycy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈstfalt͡ʃɨk, AS: vestfalčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Westfalia ż., westfalka ż.

:: fż. Westfalka ż.

 przym. westfalski

Wiktionary


westfalia

kraina historyczna w Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina w zachodnich Niemczech;

Wiktionary

Westfalia (niem. "Westfalen") – kraina historyczna w Niemczech, między miastami Dortmund, Münster, Bielefeld i Osnabrück. Obecnie część kraju związkowego Nadrenia Północna-Westfalia. Północno-wschodnia część historycznej Westfalii leży w obrębie Dolnej Saksonii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɛˈstfalʲja, AS: vestfalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Westfalczyk mos., Westfalka ż., westfalka ż.

 przym. westfalski

Wiktionary


westfalka

rodzaj piekarnika na węgiel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań, Chełmża. rodzaj metalowego pieca kuchennego;

Wiktionary

We

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na środku pomieszczenia stał kwadratowy stół, a przy nim dwa krzesła. Pod ścianą, na prawo, nędzny kredens, pomalowany na biało, z którego łuszczyła się farba. Przy przeciwległej ścianie westfalka pozbawiona fajerek, z czterema ziejącymi otworami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Westfalia ż., Westfalczyk mos., Westfalka ż.

 przym. westfalski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piec westfalski

Wiktionary


westfalski

przymiotnik od: Westfalia (kraina historyczna w Niemczech)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Westfalią lub Westfalczykami, dotyczący Westfalii

 (1.2) hist. związany układem politycznym jaki nastał po pokoju westfalskim z 1648 roku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od 1899 mieszkał w westfalskim Dortmundzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Westfalia ż., Westfalczyk mos., Westfalka ż., westfalka ż.

Wiktionary


westiarka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Westiarek Jezusa


SJP.pl


westie

[czytaj: łesti] potocznie: pies rasy West Highland white terrier; westik, west


SJP.pl


westik

[czytaj: łestik] potocznie: pies rasy West Highland white terrier; westie, west


SJP.pl


westinghouse

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Westinghouse Electric Company
  • George Westinghouse

Wikipedia


westka

1. kamizelka noszona dawniej jako część stroju ludowego; westa;
2. gwarowo: kamizelka; westa;
3. [czytaj: łestka] potocznie: suka rasy West Highland white terrier


SJP.pl

Westka (955 m) lub Beskid Korbielowski – szczyt w Grupie Pilska w Beskidzie Żywiecko-Orawskim, znajdujący się na głównym grzbiecie karpackim pomiędzy Studentem (935 m) a Beskidem (873 m). Grzbietem tym przebiega granica polsko-słowacka, a także Wielki Europejski Dział Wodny.

Wikipedia


westminster

[czytaj: łestminster] dzielnica Londynu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. położona centralnie dzielnica Londynu, w której mieszczą się główne budynki rządowe;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilkunastu miejscowości i gmin w USA

Wiktionary

Westminster – dzielnica środkowego Londynu, położona na terenie gminy City of Westminster, w przeszłości samodzielne miasto. Przybliżone granice dzielnicy stanowią ulice Vauxhall Bridge Road na południowym zachodzie, Birdcage Walk, Horse Guards Road i Northumberland Avenue na północy oraz rzeka Tamiza na wschodzie.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. westminsterski

Wiktionary


westminsterczyk

mieszkaniec Westminsteru (dawnego miasta, obecnie dzielnicy środkowego Londynu)


SJP.pl


westminsterka

mieszkanka Westminsteru (dawnego miasta, obecnie dzielnicy Londynu)


SJP.pl


westminsterski

[czytaj: łestminsterski] przymiotnik od: Westminster (dzielnica Londynu)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Westminsterem, dotyczący Westminsteru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karol Darwin został pochowany w opactwie westminsterskim obok Isaaca Newtona – innego naukowca, który zmienił świat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Westminster m.

Wiktionary


weston

[czytaj: łesten] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Weston – miasto w stanie Nowa Południowa Walia
  • Weston – dzielnica Toronto
  • Weston – miasto w stanie Connecticut, w hrabstwie Fairfield
  • Weston – miasto w stanie Floryda, w hrabstwie Broward
  • Weston – miejscowość w stanie Georgia, w hrabstwie Webster
  • Weston – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Franklin
  • Weston – jednostka osadnicza w stanie Kolorado, w hrabstwie Las Animas
  • Weston – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Aroostook
  • Weston – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Middlesex
  • Weston – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Platte
  • Weston – jednostka osadnicza w stanie New Jersey, w hrabstwie Somerset
  • Weston – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Saunders

Wikipedia


westowy

[czytaj: łestowy] w żeglarstwie, o wietrze: wiejący z zachodu, zachodni


SJP.pl


westwerk

rozbudowana, umieszczona poprzecznie do nawy, zachodnia część bazyliki w kościołach z okresu przedromańskiego i romańskiego


SJP.pl

We

Wikipedia


westybul

1. obszerna poczekalnia w gmachu;
2. w pałacach: przedpokój o charakterze reprezentacyjnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. pomieszczenie poprzedzające główną klatkę schodową

 (1.2) archit. reprezentacyjny przedsionek

Wiktionary

We

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zostawił muła służbie i wszedł do wykwintnego westybulu hotelowego

Wiktionary


wesz

drobny, bezskrzydły owad, pasożytujący na ciele ssaków, żywiący się ich krwią


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ent. bezskrzydły owad pasożytujący na ssakach i sporadycznie na rybach;

 (1.2) obraź. podła osoba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To też z dnia na dzień łaził pokryty brudem i wszami, trawiony przez gorączkę, ścigany przez jędzę spodlenia w każdej minucie dnia i nocy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛʃ, AS: veš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszawica ż., wsza ż., wszoła ż., wszarz m., zawszawienie n., zawszenie n., odwszawianie n., odwszawienie n.

:: zdrobn. weszka ż.

 czas. zawszawić dk., zawszyć dk., odwszawiać ndk., odwszyć dk.

 przym. wszawy, zawszony

 przysł. wszawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) menda; reg. pozn. peja; gw. Górny Śląsk wandzka, wancka

 (1.2) wsza, menda

Wiktionary


weszka

1. zdrobnienie od: wesz;
2. potocznie: drobny owad pasożytujący na roślinach


SJP.pl


wesół

przymiotnik

 (1.1) wesoły

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wesoły

 rzecz. weselnik mos., wesołość ż., wesele n.

 czas. weselić się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wesoły

Wiktionary


wesłać

ścieląc, włożyć do środka, wcisnąć między pościel, pod narzutę; wścielić


SJP.pl


wet

dawniej: odpłacenie, odwzajemnienie; dziś tylko w związku frazeologicznym: wet za wet - wzajemnie, tym samym za to samo (najczęściej złem za doznane zło)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. odpłacenie, odwzajemnienie

 (1.2) stpol. upominek dla sędziego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. weterynarz

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wet – album Barbry Streisand
  • „Wet” – singel Nicole Scherzinger
  • „Wet” – singel Snoop Dogga

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Idę z psem do weta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛt, AS: vet

Wiktionary


wet.

skrót od: weterynarz, weterynaria, weterynaryjny (czytany jako cały, odmienny wyraz); weter.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = weterynarz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛtɛˈrɨ̃naʃ, AS: veterỹnaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weterynarz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) weter.

Wiktionary


wetchnąć

1. wciągnąć do płuc powietrze;
2. wywołać jakąś zmianę, spowodować nabycie pewnych cech; tchnąć;
3. dawniej: dmuchając, wtłoczyć; wdmuchnąć


SJP.pl


weter.

skrót od: weterynarz, weterynaria, weterynaryjny (czytany jako cały, odmienny wyraz); wet.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = weterynarz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛtɛˈrɨ̃naʃ, AS: veterỹnaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weterynarz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wet.

Wiktionary


weteran

żołnierz mający duże doświadczenie w walce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. stary, zasłużony w boju żołnierz

 (1.2) przen. długoletni, doświadczony i zasłużony pracownik

 (1.3) hist. żołnierz w starożytnym Rzymie zwolniony z armii z honorami po odbyciu pełnej służby wojskowej

Wiktionary

należy dopracować:

"przedstawiono sytuację tylko z perspektywy – ". Pomóż poprawić.

Weteran (łac. "veteranus") – doświadczony żołnierz, uczestnik minionej kampanii, wojny, powstania. Określenie to odnosi się zarówno do żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową, jak i do osób, które już ją zakończyły.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasi weterani z drugiej wojny światowej wciąż tłumnie przybywają na uroczystość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈtɛrãn, AS: veterãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. weteranka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kombatant, wiarus

Wiktionary


weteranka

1. kobieta, która przepracowała gdzieś wiele lat lub ma duże doświadczenie w czymś;
2. uczestniczka minionej wojny


SJP.pl


weterański

→ weteran


SJP.pl

Patrz:

weteran

weterynaria

1. nauka o chorobach i leczeniu zwierząt;
2. wydział wyższej uczelni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. nauka o zdrowiu i chorobach zwierząt, zob. medycyna weterynaryjna.

 (1.2) pot. kierunek na studiach, na którym wykłada się medycynę weterynaryjną

rzeczownik zbiorowy, rodzaj żeński

 (2.1) środ. studenci weterynarii (1.2)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛtɛrɨ̃ˈnarʲja, AS: veterỹnarʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weterynarz m.

 przym. weterynaryjny, weterynarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) medycyna weterynaryjna

Wiktionary


weterynarka

→ weterynarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1)  wet. lekarka lecząca zwierzęta

Wiktionary

Patrz:

weterynarz

weterynarski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. związany z osobą lub zawodem weterynarza, dotyczący weterynarza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Polski internet pełen jest za to weterynarskich blogów z historiami zwierząt i ich ludzi (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weterynarz mos., weterynaria ż.

 przym. weterynaryjny

Wiktionary


weterynaryjny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z weterynarią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na sam widok kliniki weterynaryjnej owczarek zaczął skomleć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛtɛrɨ̃naˈrɨjnɨ, AS: veterỹnaryi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weterynaria ż., weterynarz m.

 przym. weterynarski

Wiktionary


weterynarz

lekarz leczący zwierzęta, zwłaszcza domowe i hodowlane


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wet. lekarz leczący zwierzęta;

 (1.2) stpol. hodowca zwierząt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zanim zaczniemy odchudzać psa, warto odwiedzić weterynarza i zrobić pupilowi okresowe badania, aby mieć pewność, że z jego zdrowiem i ogólną kondycją wszystko w porządku.

 (1.1) Ta krowa ma problemy z czepcem, trzeba wezwać weterynarza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛtɛˈrɨ̃naʃ, AS: veterỹnaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weterynaria ż.

 przym. weterynaryjny, weterynarski

 skr. wet., weter.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. lekarz medycyny weterynaryjnej, lekarz weterynarii, pot. wet, środ. zootechn. felczer, gwara. feterynarz, feteryniarz, tyrarct, wetener, witynerał, weteryniak, weteryniarz, wetrynarz, wetryniarz, witerynarz, witrenarz, witryniarz, witynyrarz, zwerolekar, zwierzolekarz

 (1.2) weterynariusz

Wiktionary


wetkać

rzadko: tkając, wpleść w osnowę lub wątek


SJP.pl


wetknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wetknąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛtʲcˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: vetʹḱńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wetknąć dk., wtykać ndk., nawtykać dk.

 rzecz. wtyk, wtyczka, wtykanie, nawtykanie

Wiktionary


wetknąć

włożyć, wstawić, wcisnąć coś między inne rzeczy


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) wsunąć coś

 (1.2) rzad. nadziać, nabić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Listonosz wetknął widokówkę do skrzynki pocztowej.

 (1.2) Głowę zdrajcy wetknięto na drzewce i wystawiono ponad murem zamkowym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wetknięcie n., wtyczka ż., wtyk mrz., wtykanie n.

 czas. wetkać dk.

Wiktionary


wetlina

Zobacz też: Wetlina – rzeka.

Wetlina – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Cisna. Ma status sołectwa. Leży nad potokiem Wetlina, na granicy Ciśniańsko-Wetlińskiego Parku Krajobrazowego z Bieszczadzkim Parkiem Narodowym, przy drodze wojewódzkiej nr 897.

Wikipedia


wetliński

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Wetliną, dotyczący Wetliny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z Połoniny Wetlińskiej w Bieszczadach wczoraj rano było widać… Tatry. Taki obrazek zaskoczył nawet goprowców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wetlina ż.

Wiktionary


weto

veto;
1. sprzeciw, protest;
2. niedopuszczenie do przyjęcia uchwały;
3. polit. prawo głowy państwa do zgłoszenia sprzeciwu wobec uchwalonej przez parlament uchwały


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) protest lub sprzeciw wobec czegoś;

Wiktionary

Weto (także "veto", z veto – „nie pozwalam”) – prawo wyrażenia sprzeciwu wobec dowolnej decyzji, przyznawane na przestrzeni dziejów rozmaitym organom władzy, pozwalające na odrzucenie w całości (tzw. weto absolutne), lub wstrzymanie (tzw. weto zawieszające) jakiegoś aktu prawnego. Istnieje jeszcze weto ludowe, które polega na odrzuceniu uchwalonej przez parlament ustawy w drodze referendum.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Sejmie wciąż trwa debata na temat prezydenckiego weta w sprawie ustawy oświatowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛtɔ, AS: veto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wetowanie n., zawetowanie n.

 czas. wetować ndk., zawetować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprzeciw, protest

Wiktionary


wetowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wetować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wetować ndk.

 rzecz. weto n.

Wiktionary


wetować

oponować, sprzeciwiać się


SJP.pl

czasownik

 (1.1) stpol. nadrabiać straty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈtɔvat͡ɕ, AS: vetovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. weto n., wetowanie n.

 czas. zawetować

Wiktionary


wetowy

→ wet np. sąd wetowy, urząd wetowy


SJP.pl


wetrzeć

1. rozprowadzić coś na zewnętrznej warstwie tak, by się wchłonęło;
2. trąc i rozdrabniając, dodać do czegoś;
3. wetrzeć się -
a) wchłonąć w jakąś powierzchnię w wyniku tarcia;
b) zacząć być postrzeganym jako część czegoś przez częste powtarzanie


SJP.pl


wetter

szwedzkie jezioro


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. jezioro w południowej Szwecji, drugie co do wielkości w tym kraju;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wetter (Hessen) – miasto w kraju związkowym Hesja, w powiecie Marburg-Biedenkopf
  • Wetter (Ruhr) – miasto w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w powiecie Ennepe-Ruhr
  • Wetter – rzeka, dopływ Niddy
  • Wetter – jezioro
  • Friedrich Wetter – niemiecki duchowny katolicki, arcybiskup Monachium i Fryzyngi 1982–2007, kardynał
  • Vetter
  • Wetterau

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɛtːɛr, AS: ve•ter

Wiktionary


wettinowie

dynastia niemiecka


SJP.pl


wettyn

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) hist. tylko w lm. Wettynowie → dynastia panująca w Polsce w latach 1697–1763;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) hist. przedstawiciel dynastii Wettynów (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szereg księstw było zarządzanych przez Wettynów linii ernestyńskiej.

 (2.1) Król August III Wettyn umarł w Dreźnie.

 (2.1) Nie chcemy już Wettyna na tronie!

Wiktionary


wetula

regionalnie: młoda owca lub kozica; betula


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wetula – Scarus vetula
  • wetula – Balistes vetula

Wikipedia


wetware

[czytaj: łetłer] środowiskowo: człowiek jako część systemu komputerowego; meatware


SJP.pl


wety

dawniej: słodka potrawa stanowiąca zakończenie obiadu; deser, legumina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) daw. deser

Wiktionary

Wety (Anostostomatidae) – rodzina owadów z rzędu prostoskrzydłych i podrzędu długoczułkowych. Obejmuje ponad 200 opisanych gatunków. Są to głównie duże i ciężkie owady. W zapisie kopalnym znane są od aptu w kredzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pierniki podawano jako zakąskę przy wódce, jako wety po obiedzie i zwykły przysmak przy winie, gdy gość przyjechał nad wieczorem.

Wiktionary


wetyweria

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Chrysopogon zizanioides|ref=tak., trawa pochodząca z Azji Południowo-Wschodniej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Korzeń wetywerii jest głównym składnikiem i tematem przewodnim wydanego w 2010 roku w koncentracji wody toaletowej zapachu Vetyverio.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. wetiweria ż.

Wiktionary


wetyweriowy

→ wetyweria


SJP.pl

Patrz:

wetyweria

wew.

skrót od: wewnętrzny; wewn.


SJP.pl


wewn.

skrót od: wewnętrzny; wew.


SJP.pl


wewnątrz

1. w środku czegoś;
2. w obrębie jakiejś grupy;
3. przenośnie: w psychice człowieka; w duchu, w duszy


SJP.pl

przyimek

 (1.1) w środku jakiegoś wnętrza, w jakimś pomieszczeniu

przysłówek

 (2.1) w środku, w jakiejś zamkniętej przestrzeni

 (2.2) przen. w sobie, w duszy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wewnątrz sali jest piętnaście osób.

 (2.1) Tutaj tłum zachowywał się spokojnie, lecz wewnątrz działy się straszne rzeczy!

 (2.2) Co prawda jest cyniczny, ale wewnątrz jest bardzo wrażliwą osobą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛvnɔ̃nṭʃ, AS: vevnõnṭš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnętrze n., wnętrzarstwo n., wnętrzarz m., wnętrzności nmos.

 przym. wewnętrzny, wnętrzarski

 przysł. wewnętrznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) w głębi

 (2.2) prywatnie

Wiktionary


wewnątrzafrykański

istniejący, zachodzący w obrębie Afryki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz Afryki, dotyczący wnętrza Afryki, obowiązujący wewnątrz Afryki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃafrɨˈkãj̃sʲci, AS: vevnõnṭšafrykãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. afrykańskość ż., afrykanizacja ż., Afryka ż., afryka ż.

 czas. afrykanizować, zafrykanizować

Wiktionary


wewnątrzamerykański

istniejący, zachodzący w obrębie Ameryki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz Ameryki/Ameryk, dotyczący wnętrza Ameryki/Ameryk, obowiązujący wewnątrz Ameryki/Ameryk

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃãmɛrɨˈkãj̃sʲci, AS: vevnõnṭšãmerykãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ameryka ż.

Wiktionary


wewnątrzaortalny

istniejący, zachodzący w obrębie aorty


SJP.pl


wewnątrzatomowy

istniejący, zachodzący w obrębie atomu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz atomu, dotyczący wnętrza atomu, obowiązujący wewnątrz atomu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃatɔ̃ˈmɔvɨ, AS: vevnõnṭšatõmovy

Wiktionary


wewnątrzaustralijski

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz Australii, dotyczący wnętrza Australii, obowiązujący wewnątrz Australii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃawstraˈlʲijsʲci, AS: vevnõnṭšau̯stralʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Australia ż.

Wiktionary


wewnątrzazjatycki

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz Azji, dotyczący wnętrza Azji, obowiązujący wewnątrz Azji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃazʲjaˈtɨt͡sʲci, AS: vevnõnṭšazʹi ̯atycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Azja ż.

Wiktionary


wewnątrzbankowy

istniejący, zachodzący w obrębie określonego banku


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz banku, dotyczący wnętrza banku, obowiązujący wewnątrz banku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒbãŋˈkɔvɨ, AS: vevnõnḍžbãŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bank mrz.

Wiktionary


wewnątrzbranżowy

istniejący, zachodzący w obrębie określonej branży


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz branży, dotyczący wnętrza branży, obowiązujący wewnątrz branży

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒbrãw̃ˈʒɔvɨ, AS: vevnõnḍžbrãũ̯žovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. branża ż.

Wiktionary


wewnątrzczaszkowy

istniejący, zachodzący w obrębie czaszki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz czaszki, dotyczący wnętrza czaszki, obowiązujący wewnątrz czaszki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃt͡ʃaˈʃkɔvɨ, AS: vevnõnṭščaškovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śródczaszkowy

Wiktionary


wewnątrzcząsteczkowy

zawarty wewnątrz molekuły, odbywający się w jej obrębie; intramolekularny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz cząsteczki, dotyczący wnętrza cząsteczki, obowiązujący wewnątrz cząsteczki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃt͡ʃɔ̃w̃stɛt͡ʃˈkɔvɨ, AS: vevnõnṭščõũ̯stečkovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wewnątrzmolekularny

Wiktionary


wewnątrzdiecezjalny

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz diecezji, dotyczący wnętrza diecezji, obowiązujący wewnątrz diecezji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒdʲjɛt͡sɛˈzʲjalnɨ, AS: vevnõnḍždʹi ̯ecezʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. diecezja ż.

Wiktionary


wewnątrzdomowy

istniejący, zachodzący w obrębie domu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz domu, dotyczący wnętrza mieszkania, obowiązujący wewnątrz mieszkania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒdɔ̃ˈmɔvɨ, AS: vevnõnḍždõmovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dom mrz.

Wiktionary


wewnątrzdrużynowy

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz drużyny, dotyczący wnętrza drużyny, obowiązujący wewnątrz drużyny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒdruʒɨ̃ˈnɔvɨ, AS: vevnõnḍždružỹnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drużyna ż.

Wiktionary


wewnątrzdzielnicowy

istniejący, zachodzący w obrębie dzielnicy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz dzielnicy, dotyczący wnętrza dzielnicy, obowiązujący wewnątrz dzielnicy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃʲt͡ɕɛlʲɲiˈt͡sɔvɨ, AS: vevnõnṭšʹćelʹńicovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzielnica ż.

Wiktionary


wewnątrzetniczny

istniejący, zachodzący w obrębie grupy etnicznej


SJP.pl


wewnątrzeuropejski

istniejący, zachodzący w obrębie Europy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz Europy, dotyczący wnętrza Europy, obowiązujący wewnątrz Europy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɛwrɔˈpɛjsʲci, AS: vevnõnṭšeu̯ropei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Europa ż.

Wiktionary


wewnątrzfabryczny

istniejący, zachodzący w obrębie fabryki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz fabryki, dotyczący wnętrza fabryki, obowiązujący wewnątrz fabryki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfaˈbrɨt͡ʃnɨ, AS: vevnõnṭšfabryčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabryka ż.

Wiktionary


wewnątrzfirmowy

istniejący, zachodzący w obrębie firmy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz firmy, dotyczący wnętrza firmy, obowiązujący wewnątrz firmy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfʲirˈmɔvɨ, AS: vevnõnṭšfʹirmovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. firma ż.

Wiktionary


wewnątrzfrakcyjny

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz frakcji, dotyczący wnętrza frakcji, obowiązujący wewnątrz frakcji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfrakˈt͡sɨjnɨ, AS: vevnõnṭšfrakcyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frakcja ż.

 przym. frakcyjny

Wiktionary


wewnątrzgatunkowy

istniejący, zachodzący w obrębie jednego gatunku


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz gatunku, dotyczący wnętrza gatunku, obowiązujący wewnątrz gatunku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pokrój drzewiastych lepidodendronów wskazuje na ostrość konkurencji wewnątrzgatunkowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒɡatũŋˈkɔvɨ, AS: vevnõnḍžgatũŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gatunek m.

Wiktionary


wewnątrzgałkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) anat. dziejący się wewnątrz gałki ocznej, dotyczący wnętrza gałki ocznej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒɡawˈkɔvɨ, AS: vevnõnḍžgau̯kovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gałka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śródoczny

Wiktionary


wewnątrzgałęziowy

istniejący, zachodzący w obrębie gałęzi przemysłu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się, obowiązujący wewnątrz tej samej gałęzi, dotyczący jej wnętrza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒɡawɛ̃w̃ˈʑɔvɨ, AS: vevnõnḍžgau̯ẽũ̯źovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gałąź ż., gałęziak m.

Wiktionary


wewnątrzgimnazjalny

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz gimnazjum, dotyczący wnętrza gimnazjum, obowiązujący wewnątrz gimnazjum

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒʲɟĩmnaˈzʲjalnɨ, AS: vevnõnḍžʹǵĩmnazʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimnazjum n.

Wiktionary


wewnątrzgminny

istniejący, zachodzący w obrębie gminy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz gminy, dotyczący wnętrza gminy, obowiązujący wewnątrz gminy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒˈɡmʲĩnːɨ, AS: vevnõnḍžgmʹĩ•ny

Wiktionary


wewnątrzgospodarczy

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz gospodarki, dotyczący wnętrza gospodarki, obowiązujący wewnątrz gospodarki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒɡɔspɔˈdart͡ʃɨ, AS: vevnõnḍžgospodarčy

Wiktionary


wewnątrzgrupowy

istniejący, zachodzący w obrębie określonej grupy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz grupy, dotyczący wnętrza grupy, obowiązujący wewnątrz grupy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dobór krewniaczy, który działać musiał na poziomie takich rodzinnych populacji, umacniał integralność i solidarność wewnątrzgrupową, faworyzował wszelkie zachowania społeczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒɡruˈpɔvɨ, AS: vevnõnḍžgrupovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grupa ż.

Wiktionary


wewnątrzgwiezdny

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz gwiazdy, dotyczący wnętrza gwiazdy, obowiązujący wewnątrz gwiazdy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒˈɡvʲjɛzdnɨ, AS: vevnõnḍžgvʹi ̯ezdny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwiazda ż.

Wiktionary


wewnątrzhadronowy

istniejący, zachodzący w obrębie hadronu


SJP.pl


wewnątrzimperialny

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz imperium, dotyczący wnętrza imperium, obowiązujący wewnątrz imperium

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒʲĩmpɛrʲˈjalnɨ, AS: vevnõnḍžʹĩmperʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imperium n., imperialność ż.

 przym. imperialny

Wiktionary


wewnątrzjelitowy

istniejący, zachodzący w obrębie jelit


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz jelita, dotyczący wnętrza jelita, obowiązujący wewnątrz jelita

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciekawe jaki gatunek nazwą na cześć (…). Może pasożyta wewnątrzjelitowego, robaka obłego lub upierdliwej muchy?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃʲjɛlʲiˈtɔvɨ, AS: vevnõnṭšʹi ̯elʹitovy

Wiktionary


wewnątrzjądrowy

istniejący, zachodzący w obrębie jądra atomowego


SJP.pl


wewnątrzjęzykowy

w językoznawstwie: dotyczący wewnętrznej struktury języka; wewnętrznojęzykowy


SJP.pl


wewnątrzkanałowy

istniejący, zachodzący w obrębie kanału


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz kanału, dotyczący wnętrza kanału, obowiązujący wewnątrz kanału

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃkãnaˈwɔvɨ, AS: vevnõnṭškãnau̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanał mrz.

Wiktionary


wewnątrzkastowy

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz kasty, dotyczący wnętrza kasty, obowiązujący wewnątrz kasty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃkaˈstɔvɨ, AS: vevnõnṭškastovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasta ż.

Wiktionary


wewnątrzklasowy

istniejący, zachodzący w obrębie określonej klasy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz klasy, dotyczący wnętrza klasy, obowiązujący wewnątrz klasy (grupy uczniów, sali w szkole, grupy społecznej, jednostki podziału biologicznego)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃklaˈsɔvɨ, AS: vevnõnṭšklasovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klasa ż., klasy nmos.

Wiktionary


wewnątrzklatkowy

istniejący, zachodzący w obrębie klatki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz klatki, dotyczący wnętrza klatki, obowiązujący wewnątrz klatki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃklatˈkɔvɨ, AS: vevnõnṭšklatkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klatka ż.

Wiktionary


wewnątrzkoalicyjny

istniejący, zachodzący w obrębie koalicji


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz koalicji, dotyczący wnętrza koalicji, obowiązujący wewnątrz koalicji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opozycja zachowała dystans wobec wewnątrzkoalicyjnych sporów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃkɔalʲiˈt͡sɨjnɨ, AS: vevnõnṭškoalʹicyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koalicja ż.

Wiktionary


wewnątrzkomisyjny

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz komisji, dotyczący wnętrza komisji, obowiązujący wewnątrz komisji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃkɔ̃mʲiˈsɨjnɨ, AS: vevnõnṭškõmʹisyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komisja ż.

Wiktionary


wewnątrzkomórkowy

istniejący, zachodzący w obrębie komórki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz komórki, dotyczący wnętrza komórki, obowiązujący wewnątrz komórki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃkɔ̃murˈkɔvɨ, AS: vevnõnṭškõmurkovy

Wiktionary


wewnątrzkorporacyjny

istniejący, zachodzący w obrębie korporacji


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz korporacji, dotyczący wnętrza korporacji, obowiązujący wewnątrz korporacji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃkɔrpɔraˈt͡sɨjnɨ, AS: vevnõnṭškorporacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korporacja ż.

Wiktionary


wewnątrzkościelny

istniejący, zachodzący w obrębie kościoła


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dziejący się wewnątrz kościoła, dotyczący wnętrza kościoła

 (1.2) dziejący się wewnątrz Kościoła, obowiązujący wewnątrz Kościoła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃkɔɕˈt͡ɕɛlnɨ, AS: vevnõnṭškośćelny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kościołowy

 rzecz. Kościół mrz., kościół mrz.

 przysł. kościelnie

Wiktionary


wewnątrzkrajowy

istniejący, zachodzący w obrębie kraju


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz kraju, dotyczący wnętrza kraju, obowiązujący wewnątrz kraju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃkraˈjɔvɨ, AS: vevnõnṭškrai ̯ovy

Wiktionary


wewnątrzkrystaliczny

istniejący, zachodzący w obrębie kryształu


SJP.pl


wewnątrzludzki

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz człowieka, dotyczący wnętrza człowieka, obowiązujący wewnątrz człowieka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃˈlut͡sʲci, AS: vevnõnṭšlucʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ludzki

Wiktionary


wewnątrzmaciczny

istniejący, zachodzący w obrębie macicy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz macicy, dotyczący wnętrza macicy, obowiązujący wewnątrz macicy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród nich możemy wyróżnić zarówno wszelkiego rodzaju tabletki doustne jak też globulki dopochwowe, kapturki, krążki, pianki, kremy, wkładki wewnątrzmaciczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃmaˈt͡ɕit͡ʃnɨ, AS: vevnõnṭšmaćičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. macica ż.

Wiktionary


wewnątrzmafijny

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz mafii, dotyczący wnętrza mafii, obowiązujący wewnątrz mafii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃmaˈfʲijnɨ, AS: vevnõnṭšmafʹii ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mafia ż.

Wiktionary


wewnątrzmagazynowy

istniejący, zachodzący w obrębie magazynu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz magazynu, dotyczący wnętrza magazynu, obowiązujący wewnątrz magazynu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃmaɡazɨ̃ˈnɔvɨ, AS: vevnõnṭšmagazỹnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magazyn mrz.

Wiktionary


wewnątrzmiastowy

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz miasta, dotyczący wnętrza miasta, obowiązujący wewnątrz miasta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃmʲjaˈstɔvɨ, AS: vevnõnṭšmʹi ̯astovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wewnątrzmiejski

Wiktionary


wewnątrzmiejski

istniejący, zachodzący w obrębie miasta


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz miasta, dotyczący wnętrza miasta, obowiązujący wewnątrz miasta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃˈmʲjɛ̇jsʲci, AS: vevnõnṭšmʹi ̯ėi ̯sʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wewnątrzmiastowy

Wiktionary


wewnątrzmieszkaniowy

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz mieszkania, dotyczący wnętrza mieszkania, obowiązujący wewnątrz mieszkania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃmʲjɛʃkãˈɲɔvɨ, AS: vevnõnṭšmʹi ̯eškãńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mieszkanie n.

Wiktionary


wewnątrzmięśniowy

istniejący, zachodzący w obrębie mięśnia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz mięśnia, dotyczący wnętrza mięśnia, obowiązujący wewnątrz mięśnia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃmʲjɛ̃w̃ɕˈɲɔvɨ, AS: vevnõnṭšmʹi ̯ẽũ̯śńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mięsień mrz.

Wiktionary


wewnątrzmolekularny

istniejący, zachodzący w obrębie molekuły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz molekuły, dotyczący wnętrza molekuły, obowiązujący wewnątrz molekuły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃmɔlɛkuˈlarnɨ, AS: vevnõnṭšmolekularny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wewnątrzcząsteczkowy

Wiktionary


wewnątrzmózgowy

znajdujący się wewnątrz mózgu


SJP.pl


wewnątrznabłonkowy

istniejący, zachodzący w obrębie nabłonka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz nabłonka, dotyczący wnętrza nabłonka, obowiązujący wewnątrz nabłonka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃnabwɔ̃ŋˈkɔvɨ, AS: vevnõnṭšnabu̯õŋkovy

Wiktionary


wewnątrznaczyniowy

istniejący, zachodzący w obrębie naczyń krwionośnych lub limfatycznych


SJP.pl


wewnątrznarządowy

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz narządu, dotyczący wnętrza narządu, obowiązujący wewnątrz narządu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) ''Te uchyłki powstają najczęściej na skutek zwiększonego ciśnienia wewnątrznarządowego, stąd też ich inna nazwa uchyłki pulsujące.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃnaʒɔ̃nˈdɔvɨ, AS: vevnõnṭšnažõndovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. narząd mrz.

Wiktionary


wewnątrznerkowy

istniejący, zachodzący w obrębie nerki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz nerki, dotyczący wnętrza nerki, obowiązujący wewnątrz nerki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃnɛrˈkɔvɨ, AS: vevnõnṭšnerkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nerka ż.

Wiktionary


wewnątrznosowy

istniejący, zachodzący w obrębie nosa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz nosa, dotyczący wnętrza nosa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃnɔˈsɔvɨ, AS: vevnõnṭšnosovy

Wiktionary


wewnątrzobozowy

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz obozu, dotyczący wnętrza obozu, obowiązujący wewnątrz obozu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɔbɔˈzɔvɨ, AS: vevnõnṭšobozovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obóz mrz.

Wiktionary


wewnątrzobwodowy

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz obwodu, dotyczący wnętrza obwodu, obowiązujący wewnątrz obwodu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɔbvɔˈdɔvɨ, AS: vevnõnṭšobvodovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obwód mrz., obwiedzenie n., obwodzenie n.

 czas. obwieść, obwodzić

Wiktionary


wewnątrzoddziałowy

istniejący, zachodzący w obrębie oddziału


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz oddziału, dotyczący wnętrza oddziału, obowiązujący wewnątrz oddziału

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɔdʲd͡ʑaˈwɔvɨ, AS: vevnõnṭšodʹʒ́au̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oddział mrz.

Wiktionary


wewnątrzokręgowy

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz okręgu, dotyczący wnętrza okręgu, obowiązujący wewnątrz okręgu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɔkrɛ̃ŋˈɡɔvɨ, AS: vevnõnṭšokrẽŋgovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. okręg m.

Wiktionary


wewnątrzorganizacyjny

istniejący, zachodzący w obrębie organizacji


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz organizacji, dotyczący wnętrza organizacji, obowiązujący wewnątrz organizacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Identyczne były zresztą tendencje wewnątrzorganizacyjne - choćby gwałtowna rozbudowa aparatu etatowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɔrɡãɲizaˈt͡sɨjnɨ, AS: vevnõnṭšorgãńizacyi ̯ny

Wiktionary


wewnątrzorganowy

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz organu, dotyczący wnętrza organu, obowiązujący wewnątrz organu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɔrɡãˈnɔvɨ, AS: vevnõnṭšorgãnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. organ mrz.

Wiktionary


wewnątrzosiedlowy

istniejący, zachodzący w obrębie osiedla


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz osiedla, dotyczący wnętrza osiedla, obowiązujący wewnątrz osiedla

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba, umieszczono nawet próg spowalniający jazdę, czyli - jak mówią miejscowi - "martwego policjanta", choć uliczka jest spokojna, prawie wewnątrzosiedlowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɔɕɛˈdlɔvɨ, AS: vevnõnṭšośedlovy

Wiktionary


wewnątrzotrzewnowy

istniejący, zachodzący w obrębie otrzewnej


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz otrzewnej, dotyczący wnętrza otrzewnej, obowiązujący wewnątrz otrzewnej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɔṭʃɛvˈnɔvɨ, AS: vevnõnṭšoṭševnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. otrzewna ż.

Wiktionary


wewnątrzowodniowy

istniejący, zachodzący w obrębie owodni


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz owodni, dotyczący wnętrza owodni, obowiązujący wewnątrz owodni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃɔvɔdʲˈɲɔvɨ, AS: vevnõnṭšovodʹńovy

Wiktionary


wewnątrzparafialny

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz parafii, dotyczący wnętrza parafii, obowiązujący wewnątrz parafii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃparaˈfʲjalnɨ, AS: vevnõnṭšparafʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parafia ż., parafijka ż.

 przym. parafialny

Wiktionary


wewnątrzparlamentarny

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz parlamentu, dotyczący wnętrza parlamentu, obowiązujący wewnątrz parlamentu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃparlãmɛ̃nˈtarnɨ, AS: vevnõnṭšparlãmẽntarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parlament mrz., parlamentariusz mos.

Wiktionary


wewnątrzpartyjny

istniejący, zachodzący w obrębie partii; wewnętrznopartyjny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz partii, dotyczący wnętrza partii, obowiązujący wewnątrz partii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃparˈtɨjnɨ, AS: vevnõnṭšpartyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. partia ż.

Wiktionary


wewnątrzpasmowy

przymiotnik

 (1.1) odbywający się we wnętrzu pasma, dotyczący wnętrza pasma

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃpaˈsmɔvɨ, AS: vevnõnṭšpasmovy

Wiktionary


wewnątrzpałacowy

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz pałacu, dotyczący wnętrza pałacu, obowiązujący wewnątrz pałacu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃpawaˈt͡sɔvɨ, AS: vevnõnṭšpau̯acovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pałac mrz.

Wiktionary


wewnątrzpaństwowy

istniejący, zachodzący w obrębie państwa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz państwa, dotyczący wnętrza państwa, obowiązujący wewnątrz państwa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃpãj̃ˈstfɔvɨ, AS: vevnõnṭšpãĩ ̯stfovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wewnątrzpaństwowo

 rzecz. państewko n.

 czas. odpaństwowić

Wiktionary


wewnątrzplanetarny

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz planetaanety, dotyczący wnętrza planetaanety, obowiązujący wewnątrz planetaanety

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃplãnɛˈtarnɨ, AS: vevnõnṭšplãnetarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. planeta ż.

Wiktionary


wewnątrzpochodny

1. pochodzący z wewnątrz;
2. w medycynie: spowodowany procesami zachodzącymi wewnątrz organizmu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pochodzący z wewnątrz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃpɔˈxɔdnɨ, AS: vevnõnṭšpoχodny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) endogenny

Wiktionary


wewnątrzpokoleniowy

istniejący, zachodzący w obrębie określonego pokolenia


SJP.pl


wewnątrzpolityczny

dotyczący polityki wewnętrznej państwa lub partii


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) polit. dotyczący polityki wewnętrznej państwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Decyzja rządu miała przede wszystkim charakter wewnątrzpolityczny.

Wiktionary


wewnątrzportowy

istniejący, zachodzący w obrębie portu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz portu, dotyczący wnętrza portu, obowiązujący wewnątrz portu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃpɔrˈtɔvɨ, AS: vevnõnṭšportovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. port m.

Wiktionary


wewnątrzpowiatowy

istniejący, zachodzący w obrębie powiatu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz powiatu, dotyczący wnętrza powiatu, obowiązujący wewnątrz powiatu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃpɔvʲjaˈtɔvɨ, AS: vevnõnṭšpovʹi ̯atovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiat mrz.

Wiktionary


wewnątrzprzedszkolny

istniejący, zachodzący w obrębie przedszkola


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz przedszkola, dotyczący wnętrza przedszkola, obowiązujący wewnątrz przedszkola

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃpʃɛˈṭʃkɔlnɨ, AS: vevnõnṭšpšeṭškolny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedszkole n.

Wiktionary


wewnątrzprzemysłowy

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz przemysłu, dotyczący wnętrza przemysłu, obowiązujący wewnątrz przemysłu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃpʃɛ̃mɨˈswɔvɨ, AS: vevnõnṭšpšẽmysu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przemysł mrz., przemysłowiec mos.

 przysł. przemysłowo

Wiktionary


wewnątrzpęcherzowy

istniejący, zachodzący w obrębie pęcherza


SJP.pl


wewnątrzpłucny

istniejący, zachodzący w obrębie płuc


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz płuca, dotyczący wnętrza płuca, obowiązujący wewnątrz płuca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃˈpwut͡snɨ, AS: vevnõnṭšpu̯ucny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płuco n.

Wiktionary


wewnątrzrasowy

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz rasy, dotyczący wnętrza rasy, obowiązujący wewnątrz rasy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃraˈsɔvɨ, AS: vevnõnṭšrasovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rasa ż.

Wiktionary


wewnątrzredakcyjny

istniejący, zachodzący w obrębie redakcji


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz redakcji, dotyczący wnętrza redakcji, obowiązujący wewnątrz redakcji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po raz pierwszy w historii zabawy wybór był jednak wyjątkowo trudny, bowiem musieliśmy przeprowadzić dodatkowe, wewnątrzredakcyjne głosowanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃrɛdakˈt͡sɨjnɨ, AS: vevnõnṭšredakcyi ̯ny

Wiktionary


wewnątrzregionalny

istniejący, zachodzący w obrębie określonego regionu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz regionu, dotyczący wnętrza regionu, obowiązujący wewnątrz regionu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃrɛɟɔ̃ˈnalnɨ, AS: vevnõnṭšreǵõnalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. region mrz.

Wiktionary


wewnątrzreligijny

istniejący, zachodzący w obrębie określonej religii


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz religii, dotyczący wnętrza religii, obowiązujący wewnątrz religii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃrɛlʲiˈɟijnɨ, AS: vevnõnṭšrelʹiǵii ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. religia ż.

Wiktionary


wewnątrzresortowy

istniejący, zachodzący w obrębie resortu (ministerstwa); wewnątrzministerialny


SJP.pl


wewnątrzrodzajowy

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz rodzaju, dotyczący wnętrza rodzaju, obowiązujący wewnątrz rodzaju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃrɔd͡zaˈjɔvɨ, AS: vevnõnṭšroʒai ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rodzaj mrz.

Wiktionary


wewnątrzrodzinny

istniejący, zachodzący w obrębie rodziny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz rodziny, dotyczący wnętrza rodziny, obowiązujący wewnątrz rodziny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃrɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: vevnõnṭšroʒ́ĩ•ny

Wiktionary


wewnątrzrządowy

istniejący, zachodzący w obrębie rządu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz rządu, dotyczący wnętrza rządu, obowiązujący wewnątrz rządu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃːɔ̃nˈdɔvɨ, AS: vevnõnṭ•šõndovy

Wiktionary


wewnątrzsejmowy

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz sejmu, dotyczący wnętrza sejmu, obowiązujący wewnątrz sejmu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃsɛjˈmɔvɨ, AS: vevnõnṭšsei ̯movy

Wiktionary


wewnątrzsekcyjny

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz sekcji, dotyczący wnętrza sekcji, obowiązujący wewnątrz sekcji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃsɛkˈt͡sɨjnɨ, AS: vevnõnṭšsekcyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sekcja ż.

Wiktionary


wewnątrzsercowy

istniejący, zachodzący w obrębie serca


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz serca, dotyczący wnętrza serca, obowiązujący wewnątrz serca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃsɛrˈt͡sɔvɨ, AS: vevnõnṭšsercovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serce n.

Wiktionary


wewnątrzsieciowy

1. dotyczący połączeń telefonicznych w obrębie jednej sieci;
2. dotyczący pracy komputerów w obrębie jednej sieci


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz sieci, dotyczący wnętrza sieci, obowiązujący wewnątrz sieci

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃʲɕɛ̇ˈt͡ɕɔvɨ, AS: vevnõnṭšʹśėćovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sieć ż.

 przym. sieciowy

Wiktionary


wewnątrzsklepowy

istniejący, zachodzący w obrębie sklepu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz sklepu, dotyczący wnętrza sklepu, obowiązujący wewnątrz sklepu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃsklɛˈpɔvɨ, AS: vevnõnṭšsklepovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sklep mrz.

Wiktionary


wewnątrzspołeczny

istniejący, zachodzący w obrębie danego społeczeństwa


SJP.pl


wewnątrzstanowy

istniejący, zachodzący w obrębie stanu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz stanu, dotyczący wnętrza stanu, obowiązujący wewnątrz stanu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃstãˈnɔvɨ, AS: vevnõnṭšstãnovy

Wiktionary


wewnątrzstawowy

istniejący, zachodzący w obrębie stawu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz stawu, dotyczący wnętrza stawu, obowiązujący wewnątrz stawu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃstaˈvɔvɨ, AS: vevnõnṭšstavovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. staw mrz.

Wiktionary


wewnątrzsterowność

→ wewnątrzsterowny


SJP.pl

Wewnątrzsterowność – cecha osobowości przejawiająca się poleganiem na własnych sądach i samodzielnością w podejmowaniu decyzji. Jest ona przeciwstawiana zewnątrzsterowności. Polskie słowo "wewnątrzsterowność" jest tłumaczeniem z języka angielskiego dwóch odrębnych terminów z zakresu nauk społecznych: "inner-direction" Davida Riesmana oraz "inner containtment" Waltera Recklessa. Terminy te nie powinny być mylone.

Wikipedia

Patrz:

wewnątrzsterowny

wewnątrzsterowny

kierujący się głównie własnymi przekonaniami i zasadami, a nie opinią otoczenia


SJP.pl


wewnątrzstrefowy

istniejący, zachodzący w obrębie danej strefy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz strefy, dotyczący strefy, obowiązujący w strefie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃstrɛˈfɔvɨ, AS: vevnõnṭšstrefovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strefa ż.

 przym. strefowy

Wiktionary


wewnątrzstrukturalny

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz struktury, dotyczący wnętrza struktury, obowiązujący wewnątrz struktury

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃstruktuˈralnɨ, AS: vevnõnṭšstrukturalny

Wiktionary


wewnątrzsylabowy

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz sylabowy, dotyczący wnętrza sylabowy, obowiązujący wewnątrz sylabowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃsɨlaˈbɔvɨ, AS: vevnõnṭšsylabovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wewnątrzzgłoskowy

Wiktionary


wewnątrzsystemowy

istniejący, zachodzący w obrębie danego systemu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz systemu, dotyczący wnętrza systemu, obowiązujący wewnątrz systemu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃsɨstɛ̃ˈmɔvɨ, AS: vevnõnṭšsystẽmovy

Wiktionary


wewnątrzszklarniowy

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz szklarni, dotyczący wnętrza szklarni, obowiązujący wewnątrz szklarni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃːklarʲˈɲɔvɨ, AS: vevnõnṭ•šklarʹńovy

Wiktionary


wewnątrzszkolny

istniejący, zachodzący w obrębie szkoły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz szkoły, dotyczący wnętrza szkoły, obowiązujący wewnątrz szkoły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃˈːkɔlnɨ, AS: vevnõnṭ•školny

Wiktionary


wewnątrzszpitalny

istniejący, zachodzący w obrębie szpitala


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz szpitala, dotyczący wnętrza szpitala, obowiązujący wewnątrz szpitala

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃːpʲiˈtalnɨ, AS: vevnõnṭ•špʹitalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szpital mrz.

 przym. szpitalniczy

Wiktionary


wewnątrztekstowy

występujący w obrębie tekstu, wśród zdań tworzących tekst; śródtekstowy


SJP.pl


wewnątrztkankowy

istniejący, zachodzący w obrębie tkanki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz tkanki, dotyczący wnętrza tkanki, obowiązujący wewnątrz tkanki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃtkãŋˈkɔvɨ, AS: vevnõnṭštkãŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tkanka ż.

Wiktionary


wewnątrztrynitarny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) teol. dziejący się wewnątrz Trójcy Świętej, obowiązujący wewnątrz Trójcy Świętej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zatem Bóg całkowicie, całą swoją osobą i w sposób konieczny angażuje się w relacje wewnątrztrynitarne.

 (1.1) W egzystencji wewnątrztrynitarnej Duch Święty jest jednością z konieczności, dla ludzi staje się Darem-Miłością z wolnego wyboru, z nadmiaru hojności i łaskawości Bożej.

Wiktionary


wewnątrzuczelniany

istniejący, zachodzący w obrębie uczelni


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz uczelni, dotyczący wnętrza uczelni, obowiązujący wewnątrz uczelni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃut͡ʃɛlʲˈɲãnɨ, AS: vevnõnṭšučelʹńãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczelnia ż.

Wiktionary


wewnątrzujęciowy

1. ruch wewnątrzujęciowy - ruch wynikający ze zmiany położenia kamery i odpowiadających im zmian punktu widzenia w danym ujęciu;
2. montaż wewnątrzujęciowy - montaż umożliwiający płynną zmianę ośrodka zainteresowania w obrazie filmowym w jednym ujęciu


SJP.pl


wewnątrzukładowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dziejący się wewnątrz układu, dotyczący wnętrza układu, obowiązujący wewnątrz układu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃukwaˈdɔvɨ, AS: vevnõnṭšuku̯adovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. układ mrz.

Wiktionary


wewnątrzunijny

istniejący, zachodzący w obrębie unii


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz unii, dotyczący wnętrza unii, obowiązujący wewnątrz unii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja natomiast proponuję zastosowanie teorii europeizacji do okresu transformacji postkomunistycznej w Polsce, a więc wyjście poza schemat wewnątrzunijny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃũˈɲijnɨ, AS: vevnõnṭšũńii ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. unia ż.

Wiktionary


wewnątrzuniwersytecki

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz uniwersytetu, dotyczący wnętrza uniwersytetu, obowiązujący wewnątrz uniwersytetu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃũɲivɛrsɨˈtɛt͡sʲci, AS: vevnõnṭšũńiversytecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uniwersytet m.

Wiktionary


wewnątrzurzędowy

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz urzędu, dotyczący wnętrza urzędu, obowiązujący wewnątrz urzędu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃuʒɛ̃nˈdɔvɨ, AS: vevnõnṭšužẽndovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urząd mrz.

 przym. urzędniczy

Wiktionary


wewnątrzustny

znajdujący się lub stosowany wewnątrz jamy ustnej


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz ust, dotyczący wnętrza ust, obowiązujący wewnątrz ust

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Dla pacjentów aparat wewnątrzustny jest jednak zdecydowanie bardziej komfortowym sposobem leczenia niż sen z nałożoną na twarz maską pompy CPAP — mówi stomatolog.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃˈustnɨ, AS: vevnõnṭšustny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. usta nmos.

Wiktionary


wewnątrzustrojowy

istniejący, zachodzący w obrębie danego ustroju


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz ustroju, dotyczący wnętrza ustroju, obowiązujący wewnątrz ustroju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Organizm pozbawiony żywności przechodzi na odżywianie wewnątrzustrojowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃustrɔˈjɔvɨ, AS: vevnõnṭšustroi ̯ovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) endogenny, endogeniczny

Wiktionary


wewnątrzuszny

istniejący, zachodzący w obrębie ucha


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz ucha, dotyczący wnętrza ucha, obowiązujący wewnątrz ucha

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃˈuʃnɨ, AS: vevnõnṭšušny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ucho n.

Wiktionary


wewnątrzwarstwowy

istniejący, zachodzący w obrębie danej warstwy


SJP.pl


wewnątrzwierszowy

istniejący, zachodzący w obrębie wiersza


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz wiersza, dotyczący wnętrza wiersza, obowiązujący wewnątrz wiersza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfʲjɛrˈʃɔvɨ, AS: vevnõnṭšfʹi ̯eršovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiersz mrz.

Wiktionary


wewnątrzwojewódzki

istniejący, zachodzący w obrębie województwa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz województwa, dotyczący wnętrza województwa, obowiązujący wewnątrz województwa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfɔjɛˈvut͡sʲci, AS: vevnõnṭšfoi ̯evucʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. województwo n.

Wiktionary


wewnątrzwojskowy

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz wojska, dotyczący wnętrza wojska, obowiązujący wewnątrz wojska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfɔjˈskɔvɨ, AS: vevnõnṭšfoi ̯skovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojsko n.

 przysł. wojskowo

Wiktionary


wewnątrzwspólnotowy

istniejący, zachodzący w obrębie danej wspólnoty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się we wspólnocie, dotyczący tylko wspólnoty, obowiązujący we wspólnocie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfspulnɔˈtɔvɨ, AS: vevnõnṭšfspulnotovy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wspólnotowy

Wiktionary


wewnątrzwydziałowy

istniejący, zachodzący w obrębie danego wydziału


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz wydziału, dotyczący wnętrza wydziału, obowiązujący wewnątrz wydziału

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfɨd͡ʑaˈwɔvɨ, AS: vevnõnṭšfyʒ́au̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wydział mrz.

Wiktionary


wewnątrzwydzielniczy

istniejący, zachodzący w gruczołach wydzielania wewnętrznego


SJP.pl


wewnątrzwyrazowy

istniejący, zachodzący w obrębie danego wyrazu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz wyrazu, dotyczący wnętrza wyrazu, obowiązujący wewnątrz wyrazu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfɨraˈzɔvɨ, AS: vevnõnṭšfyrazovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyraz mrz., pseudowyraz mrz.

Wiktionary


wewnątrzwyznaniowy

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz wyznania, dotyczący wnętrza wyznania, obowiązujący wewnątrz wyznania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfɨznãˈɲɔvɨ, AS: vevnõnṭšfyznãńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyznanie n.

Wiktionary


wewnątrzwątrobowy

istniejący, zachodzący w obrębie wątroby


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz wątroby, dotyczący wnętrza wątroby, obowiązujący wewnątrz wątroby

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nṭʃfɔ̃ntrɔˈbɔvɨ, AS: vevnõnṭšfõntrobovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wątroba ż.

Wiktionary


wewnątrzzakonny

istniejący, zachodzący w obrębie zakonu


SJP.pl


wewnątrzzakładowy

istniejący, zachodzący w obrębie zakładu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz zakładu, dotyczący wnętrza zakładu, obowiązujący wewnątrz zakładu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒzakwaˈdɔvɨ, AS: vevnõnḍžzaku̯adovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakład mrz.

Wiktionary


wewnątrzzamkowy

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz zamku, dotyczący wnętrza zamku, obowiązujący wewnątrz zamku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒzãmˈkɔvɨ, AS: vevnõnḍžzãmkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamek m.

Wiktionary


wewnątrzzdaniowy

istniejący, zachodzący w obrębie zdania


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz zdania, dotyczący wnętrza zdania, obowiązujący wewnątrz zdania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒzdãˈɲɔvɨ, AS: vevnõnḍžzdãńovy

Wiktionary


wewnątrzzespołowy

istniejący, zachodzący w obrębie zespołu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz zespołu, dotyczący wnętrza zespołu, obowiązujący wewnątrz zespołu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒzɛspɔˈwɔvɨ, AS: vevnõnḍžzespou̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zespół mrz.

Wiktionary


wewnątrzzgłoskowy

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz zgłoski, dotyczący wnętrza zgłoski, obowiązujący wewnątrz zgłoski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒzɡwɔˈskɔvɨ, AS: vevnõnḍžzgu̯oskovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wewnątrzsylabowy

Wiktionary


wewnątrzzwiązkowy

istniejący, zachodzący w obrębie danego związku


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz związku, dotyczący wnętrza związku, obowiązujący wewnątrz związku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒzvʲjɔ̃w̃ˈskɔvɨ, AS: vevnõnḍžzvʹi ̯õũ̯skovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. związek mrz.

Wiktionary


wewnątrzśrodowiskowy

1. istniejący, zachodzący w obrębie jakiejś grupy środowiskowej;
2. charakterystyczny dla zjawisk występujących w obrębie określonego środowiska naturalnego


SJP.pl


wewnątrzżołądkowy

istniejący, zachodzący w obrębie żołądka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dziejący się wewnątrz żołądka, dotyczący wnętrza żołądka, obowiązujący wewnątrz żołądka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛvnɔ̃nḍʒːɔwɔ̃ntˈkɔvɨ, AS: vevnõnḍ•žou̯õntkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. żołądek mrz.

Wiktionary


wewnętrze

dawniej: wnętrze


SJP.pl


wewnętrznie

przysłówek

 (1.1) w sposób dotyczący wnętrza, środka; w środku, do środka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Architektura Bramantego wydaje się wewnętrznie spokrewniona z malarstwem jego urbinackiego ziomka Rafaela Santi (1483–1520), który urodził się jako syn malarza Giovanniego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnętrze n., wnętrzności nmos. lm., wnętrzarstwo n., wnętrzarz m.

 przym. wewnętrzny, wnętrzarski

 przyim. wewnątrz

 przysł. wewnątrz

Wiktionary


wewnętrzniejszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: wewnętrzny


SJP.pl


wewnętrznojęzykowy

w językoznawstwie: dotyczący wewnętrznej struktury języka; wewnątrzjęzykowy


SJP.pl


wewnętrznokartlijski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wewnętrzną Kartlią, dotyczący Wewnętrznej Kartlii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wewnętrzna Kartlia ż.

Wiktionary


wewnętrznopartyjny

rzadko: istniejący, zachodzący w obrębie partii; wewnątrzpartyjny


SJP.pl


wewnętrzność

cecha tego, co jest wewnętrzne w stosunku do innych bytów, właściwe czemuś z natury niezależnie od czynników zewnętrznych; immanentność


SJP.pl


wewnętrzny

potocznie:
1. oddział chorób wewnętrznych w szpitalu; interna;
2. telefon wewnętrzny;
3. numer telefonu wewnętrznego


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który znajduje się wewnątrz czegoś, w środku

 (1.2) taki, który dzieje się w granicach danego kraju

 (1.3) taki, który dotyczy psychiki człowieka; dziejący się w jego psychice

 (1.4) dotyczący relacji pomiędzy elementami jakiegoś zamkniętego układu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Włóż to do wewnętrznej kieszeni.

 (1.2) Ingerencje Wietnamu w sprawy wewnętrzne kraju w XV w. oraz zakończone klęską wojny z Birmą w XVI w. (…) doprowadziły Laos do anarchii.

 (1.3) Pragnę, aby moje życie osobiste odzwierciedlało całe moje wewnętrzne piękno.

 (1.4) Ateizm, który akceptuje istnienie boga, brzmi nieco jak wewnętrzna sprzeczność. Jak wegetarianin jedzący mięso.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛvˈnɛ̃nṭʃnɨ, AS: vevnẽnṭšny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnętrze n., wnętrzarstwo n., wnętrzarz m., wnętrzności nmos.

 przym. wnętrzarski

 przyim. wewnątrz

 przysł. wewnątrz, wewnętrznie

Wiktionary


weyssenhoff

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henryk Weyssenhoff
  • Jan Weyssenhoff (fizyk)
  • Jan Weyssenhoff (generał)
  • Józef Weyssenhoff (pisarz)
  • Józef Weyssenhoff (publicysta)
  • Teresa Weyssenhoff

Wikipedia


wezbranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wezbrać.

Wiktionary

Wezbranie – wysoki stan wody w rzece, wywołany zwiększonym zasileniem koryta podczas opadów lub roztopów, spiętrzeniem wody spowodowanym zatorem lodowym lub podwyższeniem bazy drenażu w ujściowym odcinku rzeki podczas sztormu. W polskiej terminologii geograficznej wezbrania przynoszące szkody materialne i społeczne nazywa się powodziami.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wzbieranie n.

 czas. wezbrać dk., wzbierać ndk.

Wiktionary


wezbraniowy

→ wezbranie


SJP.pl

Patrz:

wezbranie

wezbrany

podniesiony powyżej normalnego poziomu


SJP.pl


wezera

rzeka w Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Niemczech, powstała z połączenia rzek Werry i Fuldy, uchodzi do Morza Północnego;

Wiktionary

Wezera (niem. "Weser") – rzeka w Niemczech, powstała z połączenia rzek Werry i Fuldy; długość: 733 km (od źródeł Werry), powierzchnia dorzecza: 45,5 tys. km².

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wezerski

Wiktionary


wezerski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wezerą, dotyczący Wezery

przymiotnik

 (2.1) daw. wezyrski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na obszarze Swebii Tacyta wyróżnia się kulturę Germanów reńsko-wezerskich, krąg nadłabski (Niemcy, Czechy, Słowację), kulturę wielbarską i przeworską (Polska).

 (2.1) Wezer sam i chan samotnie uciekli, namioty ich i co w nich było na łup poszły. Chorągiew, koń, szabla, kałkan, wezerskie wzięte sic..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wezera ż.

Wiktionary


wezgłowie

1. oparcie łóżka od strony głowy;
2. oparcie pod głowę; podgłówek; zagłówek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) poprzeczna, zwykle podwyższona ściana łóżka, o którą opiera się poduszkę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głowa ż.

Wiktionary


wezgłówek

dawniej: poduszka lub materacyk pokryte skórą lub ozdobnym materiałem; wezgłowie


SJP.pl


wezuwian

minerał, zasadowy krzemian wapnia, magnezu, żelaza i glinu; idokraz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał z gromady krzemianów;

Wiktionary

Wezuwian (idokraz) – minerał z gromady krzemianów wyspowych, należy do minerałów szeroko rozpowszechnionych, występuje w bardzo wielu regionach Ziemi.

Nazwa pochodzi od Wezuwiusza, minerał odkryto bowiem w produktach erupcyjnych tego włoskiego wulkanu (A.G. Werner, 1795 r.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wezuwianach często obserwujemy smużystość barw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈzuvʲjãn, AS: vezuvʹi ̯ãn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) idokraz

Wiktionary


wezuwiański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geogr. związany z Wezuwiuszem, dotyczący Wezuwiusza, leżący nieopodal Wezuwiusza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozważania nad obydwoma wezuwiańskimi listami Pliniusza przebiegały dwutorowo: część badaczy starała się na podstawie listów ustalić szczegółowy przebieg wypadków w dniach kataklizmu; (…) inni zajęli się natomiast literackim aspektem listów (…)

 (1.1) Konieczność wyodrębnienia z całości kolekcji obiektów, które nie mogą być pokazywane szerokiej publiczności, doprowadziła do powstania nowoczesnego rozumienia słowa „pornografia”, które zostało zaadaptowane do oznaczenia niewygodnych zbiorów z miast wezuwiańskich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wezuwiusz mrz.

Wiktionary


wezuwiusz

wulkan we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wulkan we Włoszech;

Wiktionary

Wezuwiusz ( Vesuvius, Vesuvio) – wulkan na terenie Włoch, na Półwyspie Apenińskim, nad Zatoką Neapolitańską. Jedyny czynny wulkan leżący bezpośrednio na kontynencie europejskim. Skałą wylewną Wezuwiusza jest lawa aa, której stare potoki leżą na zboczach wulkanu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wybuch Wezuwiusza zniszczył starożytne miasto Pompeje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛˈzuvʲjuʃ, AS: vezuvʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wezuwiański

Wiktionary


wezwanie

1. przywołać, zobowiązać do przybycia;
2. apelować, domagać się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wezwać.

 (1.2) pisemny, urzędowy nakaz, pismo wzywające do stawienia się lub dopełnienia formalności itp.

 (1.3) apel, odezwa

 (1.4) daw. nazwa, imię, tytuł

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wezwanie – rodzaj modlitwy
  • wezwanie – w postępowaniu administracyjnym żądanie stawienia się w wyznaczonym miejscu i czasie
  • wezwanie – religijne, np. kościoła lub parafii
  • Wezwanie – albański film fabularny z 1976 r.
  • Wezwanie – polski film fabularny z 1971 r. na podstawie powieści Juliana Kawalca
  • Wezwanie – polski film fabularny z 1996 r., za który Jadwiga Jankowska-Cieślak otrzymała nagrodę za rolę drugoplanową kobiecą na 22. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w 1997 r.
  • Wezwanie – powieść Johna Grishama z 2002 r.
  • wezwanie do wojska
  • wezwanie do zapłaty
  • wezwanie ołtarzowe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na to uprzejme wezwanie, jakby spod ziemi zjawił się opalony wiejski młodzian, w dość starannie połatanej sukmance i dość obficie dziegciem wysmarowanych butach.

 (1.2) Dostałem wezwanie do sądu. Będą sądzić mojego sąsiada za rzekome paserstwo.

 (1.3) W siłowni wybuchł pożar i kapitan kazał nadać wezwanie o pomoc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛzˈvãɲɛ, AS: vezvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wezwa ż., zawezwanie n.

 czas. wezwać, zawezwać, wzywać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przest. cytacja

 (1.3) apel, odezwa, orędzie, wezwa

 (1.4) nazwa, imię, tytuł

Wiktionary


wezwać

1. przywołać, zobowiązać do przybycia;
2. apelować, domagać się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wzywać)

 (1.1) dokonany od|wzywać.

 (1.2) stpol. nazwać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczoraj szef wezwał mnie do swojego gabinetu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛzvat͡ɕ, AS: vezvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wezwanie n., zawezwanie n.

 czas. wzywać, zawezwać dk.

Wiktionary


wezyr

dostojnik państwowy w wielu krajach Wschodu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) najważniejszy urzędnik na dworze kalifów;

Wiktionary

We

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɛzɨr, AS: vezyr

Wiktionary


wezyrat

1. urząd, godność wezyra;
2. okres sprawowania władzy przez wezyra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. urząd lub godność wezyra; też: okres sprawowania władzy przez wezyra

Wiktionary


wezyrostwo

urząd wezyra


SJP.pl


wezyrski

→ wezyr


SJP.pl

Patrz:

wezyr

wełdkowo

Wełdkowo (niem. "Groß Voldekow") – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Tychowo. W latach 1975–1998 osada należała do województwa koszalińskiego. Według danych UM, na dzień 31 grudnia 2014 roku osada miała 45 stałych mieszkańców. Osada wchodzi w skład sołectwa Smęcino. Najwyżej położona miejscowość gminy (135 m n.p.m.).

Wikipedia


wełdkówko

Wełdkówko (do 1945 r. niem. "Klein Voldekow") – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Tychowo. W latach 1975–1998 osada należała do województwa koszalińskiego. Według danych UM, na dzień 31 grudnia 2014 roku osada miała 32 stałych mieszkańców. Osada wchodzi w skład sołectwa Tyczewo.

Wikipedia


wełenka

zdrobnienie od: wełna


SJP.pl


wełeński

przymiotnik od: Wełna (rzeka, miejscowość)


SJP.pl


wełgiwać

dawniej: kłamiąc, wmawiać coś komuś


SJP.pl


wełmice

Wełmice (dawna niem. nazwa "Wellmitz") – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Bobrowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia


wełmin

Wełmin – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie strzelecko-drezdeneckim, w gminie Strzelce Krajeńskie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Wikipedia


wełn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. fala morska

forma rzeczownika.

 (2.1) lm. D. zob. wełna.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Minąwszy zatem wyspę, ujrzałem w tej chwili jakby dym i wełn wielki łamiący się z grzmotem.

Wiktionary


wełna

sierść niektórych zwierząt, stanowiąca surowiec włókienniczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sierść niektórych zwierząt parzystokopytnych, głównie owiec i wielbłądów

 (1.2) włók. kraw. tkanina, wyrób z wełny (1.1)

 (1.3) sztuczny surowiec przypominający wełnę (1.1)

 (1.4) stpol. fala

Wiktionary

We

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzięki wełnie owcom jest ciepło.

 (1.2) Również sweter z wełny jest bardzo ciepły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛwna, AS: veu̯na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wełniak mrz., wełnianka ż., wełniarka ż., wełniarstwo n., wełniarz mos., wełnica ż., wełnictwo n., wełnienie n., wełnowiec mzw., Wełnowiec mrz.

:: zdrobn. wełenka ż.

 czas. wełnić

 przym. wełniany, wełniarski, wełniasty, wełnisty, półwełniany

 przysł. wełnisto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) runo

 (1.4) stpol. wełń

Wiktionary


wełniaczek

rodzaj nietoperzy z rodziny mroczkowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od wełniak

Wiktionary

Wełniaczek ("Kerivoula") – rodzaj ssaków z podrodziny wełniaczków (Kerivoulinae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wełniak m.

Wiktionary


wełniak

1. gatunek małej małpy
2. wysokie drzewo z rodziny wełniakowatych; serecznik
3. rodzaj tkaniny
4. strój z wełniaku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gruba tkanina samodziałowa tkana zwykle w barwne pasy

 (1.2) wyrób z grubej tkaniny samodziałowej

 (1.3) syst. dendr. nazwa systematyczna|Bombax|L.|ref=tak., rodzaj drzew z rodziny ślazowatych, obejmujący osiem gatunków;

 (1.4) dendr. drzewo z rodzaju wełniak (1.3)

Wiktionary

Wełniak, wełnik ("Lagothrix") – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny czepiaków (Atelinae) w obrębie rodziny czepiakowatych (Atelidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Dzieci zdrowym pokarmem żywione, wytrwałe na zimno i niepogody, a przecież opatrzone na zimę w obuwie i wełniaki (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wełna ż., wełnistość ż.

:: zdrobn. wełniaczek m.

 czas. wełnić ndk., zwełnić dk.

 przym. wełniany, wełnisty, wełniasty

Wiktionary


wełniakowate

rodzina z klasy dwuliściennych obejmująca około 200 gatunków roślin drzewiastych rosnących w krajach tropikalnych, głównie w Ameryce Południowej


SJP.pl


wełniakowaty

o cechach wełniakowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


wełniakowe

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. dendr. nazwa systematyczna|Bombacoideae|Burnett|ref=tak., podrodzina roślin w obrębie rodziny ślazowatych;

Wiktionary

We

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Puchowiec zaliczany jest do wełniakowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wełniak mrz.

Wiktionary


wełnianeczka

roślina z rodziny turzycowatych


SJP.pl

Wełnianeczka ("Trichophorum" L.) – rodzaj roślin z rodziny ciborowatych ("Cyperaceae"). Należy do niego 10–21 gatunków. Zasięg obejmuje obszary okołobiegunowe na półkuli północnej, sięgając do strefy klimatu umiarkowanego oraz pasm górskich w południowo-wschodniej Azji i Andów na kontynentach amerykańskich. W Polsce występują dwa gatunki: wełnianeczka alpejska "T. alpinum" i wełnianeczka darniowa "T. cespitosum".

Wikipedia


wełnianka

rodzaj z rodziny turzycowatych - rośliny podobne do traw; wełnica


SJP.pl

Wełnianka ("Eriophorum") – rodzaj roślin należący do rodziny ciborowatych. Należy tu około 25 gatunków występujących głównie w strefie klimatu chłodnego i arktycznego oraz na terenach górskich półkuli północnej. Do polskiej flory należą cztery gatunki: wełnianka delikatna ("E. gracile"), pochwowata ("E. vaginatum"), szerokolistna ("E. latifolium") i wąskolistna ("E. angustifolium").

Wikipedia


wełniankowy

→ wełnianka, np. mszar wełniankowy


SJP.pl


wełniany

przymiotnik

 (1.1) wykonany z wełny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zimą zawsze noszę wełniane skarpetki.

 (1.1) Na sznurze wisiał szary wełniany sweter.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛwʲˈɲãnɨ, AS: veu̯ʹńãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wełna ż., wełnowiec m., Wełnowiec m., wełnianka ż., wełenka ż., wełniak m.

 przym. wełnisty, półwełniany

Wiktionary


wełnica

1. rodzaj z rodziny turzycowatych - rośliny podobne do traw; wełnianka;
2. materiał wełniany


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wełnica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Gniezno
  • Wełnica – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Czaplinek

Wikipedia


wełnin

Wełnin – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Solec-Zdrój. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


wełnistoręki

krab wełnistoręki - gatunek kraba z rodziny Varunidae; krab wełnistoszczypcy


SJP.pl


wełnistoszczypcy

krab wełnistoszczypcy - gatunek kraba z rodziny Varunidae; krab wełnistoręki


SJP.pl


wełnistowłosy

o sierści, rzadziej włosach: przypominający wełnę owiec


SJP.pl


wełnisty

1. o zwierzętach: porosły wełną, hodowany dla wełny;
2. podobny do wełny np. owiec; kędzierzawy, skręcony, splątany;
3. przypominający puszyste kłęby nieprzędzonej wełny; kłębiasty, pierzasty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) porosły wełną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wełna ż., wełenka ż., wełniak m.

 przym. wełniany

Wiktionary


wełnodajny

dający wełnę, dostarczający wełny


SJP.pl


wełnomierz

przyrząd do mierzenia grubości włosa wełny albo tkaniny wełnianej; eriometr


SJP.pl


wełnonośny

obfitujący w wełnę; dostarczający wełny


SJP.pl


wełnopodobny

mający niektóre właściwości wełny; przypominający wełnę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) podobny do wełny, przypominający wełnę, mający właściwości wełny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zrezygnuj z kupowanych co miesiąc bawełnianych lub wełnopodobnych szmat, które tak naprawdę niczym się od siebie nie różnią.

 (1.1) W marketach dostępne są dywaniki ozdobne wykonane z materiałów sztucznych oraz wełnopodobnych.

 (1.1) Toga jest suknią fałdzistą z lekkiego czarnego materiału wełnianego lub wełnopodobnego, sięgającą powyżej kostek — około 25 cm od ziemi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛwnɔpɔˈdɔbnɨ, AS: veu̯nopodobny

Wiktionary


wełnowcowate

rodzina niewielkich owadów z podrzędu pluskwiaków równoskrzydłych; wyspecjalizowane pasożyty roślin


SJP.pl

Wełnowcowate, czerwce mączyste ("Pseudococcidae") – rodzina owadów z rzędu pluskwiaków. Samice i larwy czerwców z tej rodziny mają ciało pokryte woskowatą wydzieliną.

Wikipedia


wełnowcowaty

o cechach wełnowcowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


wełnowczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Wełnowca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już od rana tłum wełnowczan wyczekiwał chwili, kiedy eksplodują ładunki i runą hutnicze kominy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wełnowiec n.

:: fż. wełnowczanka ż.

 przym. wełnowiecki, podwełnowiecki

Wiktionary


wełnowczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Wełnowca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Załężanki, wełnowczanki, wszystkie one katowiczanki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wełnowiec n.

:: fm. wełnowczanin m.

 przym. wełnowiecki, podwełnowiecki

Wiktionary


wełnowiec

owad z rzędu pluskwiaków, szkodnik roślin doniczkowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. dzielnica Katowic;

Wiktionary

We

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W czasie plebiscytu za przynależnością Górnego Śląska do Polski głosowało sześćdziesiąt siedem procent ludności Wełnowca.

 (1.1) To prawda, że zamknęli hutę na Wełnowcu?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wełna ż., wełnowczanin mos., wełnowczanka ż.

 przym. wełnowiecki, podwełnowiecki, wełniany

Wiktionary


wełnowiecki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Wełnowca, związany z Wełnowcem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Całkiem niedawno wygaszono wełnowieckie piece.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wełnowiec m., wełnowczanin m., wełnowczanka ż.

 przym. podwełnowiecki

Wiktionary


wełpin

Wełpin – (niem. "1942-1945 Welpen") wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim, w gminie Lubiewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 188 mieszkańców. Jest dziesiątą co do wielkości miejscowością gminy Lubiewo.

Wikipedia


wełtawa

rzeka w Czechach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Czechach, lewobrzeżny dopływ Łaby;

Wiktionary

We

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɛwˈtava, AS: veu̯tava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Powełtawie n., wełtawit n.

 przym. nadwełtawski, wełtawski, powełtawski

Wiktionary


wełtawski

→ Wełtawa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wełtawą, dotyczący Wełtawy

Wiktionary

Patrz:

Wełtawa

Przykłady

 (1.1) Zapora jest częścią wełtawskiej kaskady energetycznej, przy czym niżej położone są dalsze zbiorniki: Kamyk, Slapy, Stiechovice, Wrane, jak również i miasto Praga.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wełtawa ż., Powełtawie n.

 przym. nadwełtawski, powełtawski

Wiktionary


weń

w niego


SJP.pl

forma ściągnięta

 (1.1) książk. w niego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛ̃ɲ, AS: vẽń

Wiktionary


weź

potocznie: wykrzyknienie wzmacniające przekaz, używane wraz z trybem rozkazującym różnych czasowników, np. weź przestań


SJP.pl


weżreć

1. o zwierzętach: zjeść; zeżreć;
2. potocznie:
a) zjeść dużo i łapczywie; zeżreć, zszamać, wszamać, wtranżolić, spałaszować, wpałaszować, opędzlować;
b) zużyć jakieś zasoby; zeżreć;
c) wciągnąć coś w głąb i zniszczyć;
d) wchłonąć;
3. weżreć się -
a) wbić się w coś;
b) wgryźć się zębami, kłami itp.;
c) potocznie: rozciągając się na jakimś obszarze, wejść na inny teren; wciąć się;
d) potocznie: wniknąć w głąb czegoś, trawiąc i niszcząc;
e) potocznie: podrażnić, powodując pieczenie lub łzawienie;
f) o myślach, zjawiskach: zostawić trwały, negatywny ślad


SJP.pl


wf

[czytaj: wu-EF] skrót od: wychowanie fizyczne - przedmiot szkolny, obejmujący ćwiczenia gimnastyczne, gry sportowe itp., mający wspomagać prawidłowy rozwój fizyczny uczniów; także lekcja tego przedmiotu; wf.


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

 (1.1) = eduk. wychowanie fizyczne (zajęcia szkolne)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dostałam dziś piątkę z wf-u za dwa gole w siatkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu‿ˈɛf, AS: vu‿ef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wuefista m., wuefistka ż., wuef mrz.

 skr. WF, wf., wuef

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) WF, wf., wuef

Wiktionary


wf-men

potocznie: nauczyciel wychowania fizycznego; wuefista, wuefmen


SJP.pl


wf-menka

potocznie: nauczycielka wychowania fizycznego; wuefistka, wuefmenka


SJP.pl


wf.

[czytaj: wu-EF] skrót od: wychowanie fizyczne - przedmiot szkolny, obejmujący ćwiczenia gimnastyczne, gry sportowe itp., mający wspomagać prawidłowy rozwój fizyczny uczniów; także lekcja tego przedmiotu; WF


SJP.pl


wfm

skrót od:
1. Warszawska Fabryka Motocykli;
2. Warszawskie Fabryki Mebli


SJP.pl


wfm-ka

[czytaj: wuefemka] potocznie: motocykl marki WFM; Wuefemka


SJP.pl


wfm-owski

→ WFM (Warszawska Fabryka Motocykli); wuefemowski


SJP.pl


wfo

1. skrót od: Wytwórnia Filmów Oświatowych;
2. skrót od: Warszawska Fabryka Obrabiarek


SJP.pl


wfośigw

skrót od: Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej


SJP.pl


wfsw

skrót od: World Federation od Scientific Workers - Światowa Federacja Pracowników Nauki


SJP.pl


wftu

skrót od: World Federation of Trade Unions - Światowa Federacja Związków Zawodowych


SJP.pl


wg

skrót od: według (czytany jako cały wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = według

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛdwuk, AS: vedu̯uk

Wiktionary


wgapiać

wgapiać się - potocznie: wpatrywać się bezmyślnie w coś


SJP.pl


wgapiony

potocznie: taki, który się wgapił (wpatrzył się bezmyślnie w coś)


SJP.pl


wgapić

wgapić się - potocznie: wpatrzyć się bezmyślnie w coś


SJP.pl


wginać

robić w czymś wgłębienie lub załamanie


SJP.pl


wgiąć

zrobić w czymś zagłębienie


SJP.pl


wgięcie

zrobić w czymś zagłębienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zagłębienie w czymś

Wiktionary


wgl

skrót

 (1.1) = środ. młodz. w ogóle

Wiktionary


wgląd

wejrzenie w coś w celu zbadania czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sposobność własnej obserwacji, bezpośredniego badania czegoś

Wiktionary

Wgląd – nagła, nieoczekiwana zmiana percepcji problemu, prowadząca do nowego, głębszego i pełniejszego rozumienia problemu. Dzięki wglądowi problem początkowo trudny może się okazać bardzo prosty.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wglądanie n., wglądnięcie n., wglądówka ż.

 czas. wglądać ndk., wglądnąć dk.

Wiktionary


wglądowy

→ wgląd


SJP.pl

Patrz:

wgląd

wgniecenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) miejsce na powierzchni, w którym ta powierzchnia uległa odkształceniu na skutek oddziaływania np. siły uderzenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No to jesteśmy w domu – powiedział na głos, gdy dostrzegł czerwono zabarwiony ślad na wgnieceniu. Rower, który znaleźli, był właśnie koloru czerwonego.

Wiktionary


wgniot

potocznie: wgniecenie, zagłębienie


SJP.pl


wgniotka

potocznie: wgniecenie w karoserii


SJP.pl


wgonić

goniąc kogoś lub coś, głównie zwierzęta, wpędzić je do środka czegoś (np. owce do zagrody); wegnać


SJP.pl


wgrać

pot.
1. zainstalować jakieś pliki, oprogramowanie, aplikacje itp. w pamięci odpowiedniego urządzenia elektronicznego, np. komputera;
2. wgrać się:
a) zostać wgranym, zainstalowanym;
b) przystosować się do czegoś


SJP.pl


wgrywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wgrywać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewgrywanie n.

 czas. wgrywać ndk.

Wiktionary


wgryzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wgryzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wgryzać ndk.

Wiktionary


wgryzać

1. dawniej: gryząc, wbijać w coś zęby;
2. wgryzać się:
a) wbijać w coś zęby, wpijać się w coś szczękami;
b) wdzierać się do wnętrza czegoś, drążąc, przedostawać się gdzieś;
c) niszcząc coś, przenikać do środka, wżerając się, dostawać się w głąb czegoś;
d) przenośnie: wnikać w szczegóły, dogłębnie, gruntownie coś rozpatrywać


SJP.pl


wgryziony

taki, który wgryzł (wpił) się w coś zębami


SJP.pl


wgryzka

wgryzka szczypiorka - gatunek małego motyla, którego larwy żerują na roślinach, zwłaszcza warzywach cebulowych


SJP.pl


wgryzoń

chrząszcz z rodziny korników


SJP.pl


wgryźć

1. dawniej: gryząc, wbić w coś zęby;
2. wgryźć się:
a) wbić w coś zęby, wpić się w coś szczękami;
b) wedrzeć się do wnętrza czegoś, drążąc, przedostać się gdzieś;
c) niszcząc coś, przeniknąć do środka, wżerając się, dostać się w głąb czegoś;
d) przenośnie: wniknąć w szczegóły, dogłębnie, gruntownie coś rozpatrzeć


SJP.pl


wgrzać

scalić na gorąco materiał syntetyczny z tkaniną


SJP.pl


wgrzebać

dawniej:
1. grzebiąc, wsunąć w głąb, zakopać; wkopać;
2. wgrzebać się:
a) grzebiąc się, dostać się w głąb czegoś; wkopać się;
b) wleźć z trudem; wtarabanić się, wgramolić się


SJP.pl


wgrzebywać

dawniej:
1. grzebiąc, wsuwać w głąb, zakopywać; wkopywać;
2. wgrzebywać się:
a) grzebiąc się, dostawać się w głąb czegoś; wkopywać się;
b) włazić z trudem; wtarabaniać się


SJP.pl


wgrzewać

scalać na gorąco materiał syntetyczny z tkaniną


SJP.pl


wgrzęzać

rzadko: zapadać się, pogrążać się w czymś


SJP.pl


wgłobienie

rzadko o jelicie: wgłobić się - wpuklić się w dalszą część i spowodować niedrożność


SJP.pl

Wgłobienie (łac. "invaginatio, intussusceptio", ang. intussusception) – patologiczny stan, w którym część jelita cienkiego wsuwa się teleskopowo w inną część jelita. Najczęstszym miejscem wgłobienia jest okolica kątnicy. Wgłobienie jest jedną z najczęstszych przyczyn ostrego brzucha u niemowląt.

Wikipedia


wgłobiony

taki, który się wgłobił


SJP.pl


wgłobić

rzadko o jelicie: wgłobić się - wpuklić się w dalszą część i spowodować niedrożność


SJP.pl


wgłąb

forma czasownika.

 (1.1) 2. os. lp. rozk. od wgłębić

Wiktionary


wgłębienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wgłębić.

 (1.2) wklęsłość, dołek

 (1.3) wnęka, nisza

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Spojrzał na szkolną ławkę z wgłębieniem na pióra i kałamarz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɡwɛ̃mˈbʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: vgu̯ẽmbʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wgłębianie n., wgłębnik m.

 czas. wgłębić (się) dk., wgłębiać (się) ndk.

 przym. wgłębny

 przysł. w głąb, wgłębnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wklęsłość, dołek, zagłębienie

 (1.3) wnęka, nisza

Wiktionary


wgłębka

rodzaj roślin z gromady wątrobowców


SJP.pl

Wg

Wikipedia


wgłębki

rodzina mszaków z rzędu porostnicowców


SJP.pl


wgłębkowate

rodzina roślin z rzędu porostnicowców


SJP.pl


wgłębniej

stopień wyższy od przysłówka: wgłębnie


SJP.pl


wgłębnik

Wgłębnik (boulingrin) – rodzaj trawnika lub rabaty. Swoją nazwę zawdzięcza zagłębieniu w ziemię, tworząc część obniżoną w stosunku do poziomu ogrodu.

Jako element ogrodu wgłębnik powstał w Anglii i upowszechnił się w ogrodach barokowych. Był on stałym elementem ogrodów do połowy XIX wieku. Z reguły wgłębniki mają kształty geometryczne, często też były obsadzane dookoła szpalerami drzew. Można je podzielić na trzy rodzaje:

Wikipedia


wgłębny

1. zrobiony na określoną głębokość; zagłębiony, wgłębiony;
2. znajdujący się na znacznej głębokości;
3. sięgający daleko w głąb ziemi;
4. wydobywający coś z głębi ziemi


SJP.pl


wh

symbol watogodziny


SJP.pl

Wh wh

Wh – dwuznak występujący w języku angielskim, w którym oznacza [w] (kiedyś, obecnie taka wymowa zachowała się tylko w kilku dialektach) oraz w maoryskim, w którym zwykle oznacza f (choć w niektórych dialektach może być wymawiany jako dźwięk zbliżony do ł).

Wikipedia


wharton

[czytaj: łorton] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wharton – miasto w stanie New Jersey, w hrabstwie Morris
  • Wharton – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Wyandot
  • Wharton – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Wharton
  • Wharton (ang. Wharton Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Fayette
  • Wharton (ang. Wharton Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Potter
  • hrabstwo Wharton (ang. Wharton County) – w stanie Teksas
  • Wharton – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Cheshire
  • Wharton – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Herefordshire
  • Wharton – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Kumbria
  • Wharton – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Lincolnshire
  • Wharton – amerykańska szkoła biznesu będąca wydziałem University of Pennsylvania.
  • Edith Wharton – amerykańska powieściopisarka

Wikipedia


whatsapp

komunikator internetowy


SJP.pl

WhatsApp – mobilna aplikacja dla smartfonów, służąca jako komunikator internetowy. Aplikacja ta jest dostępna dla różnych platform: iOS, Android i KaiOS.

Wikipedia


wherry

[czyt. łeri] łódź przewożąca pasażerów w żegludze śródlądowej - na rzekach lub jeziorach


SJP.pl


whipcord

[czytaj: łipkord] bawełniana lub wełniana tkanina o splocie diagonalnym, używana do wyrobu ubiorów sportowych, mundurów i na tapicerkę


SJP.pl


whippet

[czyt. łipet] pies myśliwski o smukłej budowie ciała i długich, cienkich nogach; chart angielski mniejszy


SJP.pl

Whippet (Chart angielski) – rasa psa zaliczana do grupy chartów, wyhodowana w Anglii, użytkowana głównie w wyścigach psów. Typ chartowaty. Nie podlega próbom pracy.

Wikipedia


whirlpool

[czytaj: łirlpul] marka sprzętu AGD oraz amerykański koncern


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Whirlpool Corporation – amerykańskie przedsiębiorstwo
  • Whirlpool – algorytm hashujący

Wikipedia


whiskacz

[czytaj: łyskacz lub łiskacz] potocznie: whisky, whiskey; łyskacz, łiskacz


SJP.pl


whiskas

[czytaj: łiskas] marka karmy dla kotów


SJP.pl


whiskey

[czytaj: łyski albo łiski] wytrawna wódka z surowego spirytusu zbożowego, oryginalnie irlandzka; whisky


SJP.pl


whisky

[czytaj: łyski albo łiski] wytrawna wódka z surowego spirytusu zbożowego, oryginalnie szkocka; whiskey


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. mocna, wytrawna wódka produkowana głównie ze słodu jęczmiennego i żyta, leżakująca w dębowych beczkach, kojarzona głównie ze Szkocją i Irlandią;

 (1.2) pot. szklanka lub butelka tego napoju

Wiktionary

Whisky (z gaelickiego: "uisge beatha" – woda życia; w pisowni irlandzkiej i amerykańskiej whiskey) – napój alkoholowy spirytusowy powstały z destylacji zacieru zbożowego i poddawany dojrzewaniu w drewnianych (głównie dębowych) beczkach. Jest kojarzony najczęściej z krajami anglosaskimi, produkowany między innymi w Irlandii, Szkocji, Stanach Zjednoczonych i Kanadzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Napijesz się whisky?

 (1.2) Poproszę jedną whisky.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. łyskacz, łycha

Wiktionary


whistleblower

[czytaj: łisylblołer]
1. osoba ujawniająca tajne spiski, nielegalne powiązania, działania osób, które swoją działalność chcą pozostawić w ukryciu; demistyfikator, demaskator;
2. osoba powiadamiająca opinię publiczną o nieprawidłowościach w działaniu instytucji; sygnalista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) informator, który zdradza informacje o wewnętrznych nadużyciach w jakiejś grupie i przełamuje zmowę milczenia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sygnalista

Wiktionary


whistleblowerka

→ whistleblower [czytaj: łisylblołerka]; sygnalistka, demistyfikatorka, demaskatorka


SJP.pl


whistler

nazwisko, m.in.: James Abbott McNeill Whistler, malarz i grafik amerykański


SJP.pl

Whistler – miasto w zachodniej Kanadzie, w prowincji Kolumbia Brytyjska, w dystrykcie Squamish-Lillooet,

125 km na północ od Vancouver. Znajdują się w niej trasy narciarstwa alpejskiego i kolarstwa górskiego.

Góra Whistler pierwotnie była nazywana górą London. Nowa nazwa została nadana w późnych latach 60., pochodzi od odgłosu świstaków żyjących w tym regionie i wolnym tłumaczeniu znaczy "Świszcząca góra".

Wikipedia


white

rzeka w USA


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • White – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Bartow
  • White – miasto w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Brookings
  • White (ang. White Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Ashley
  • White (ang. White Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Newton
  • White (ang. White Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Pike
  • White (ang. White Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Polk
  • White (ang. White Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Kingman
  • White (ang. White Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie St. Louis
  • White (ang. White Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Benton
  • White (ang. White Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Macon
  • White (ang. White Township) – gmina w stanie New Jersey, w hrabstwie Warren
  • White (ang. White Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Pierce

Wikipedia


whitehead

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alfred Whitehead – polski ekonomista, oficer Wojska Polskiego i AK, cichociemny
  • Alfred North Whitehead – brytyjski filozof, matematyk i fizyk
  • Dean Whitehead – brytyjski piłkarz
  • Gustav Whitehead (Gustav Albin Weißkopf) – niemiecko-amerykański pionier awiacji i konstruktor silników lotniczych
  • John Whitehead – amerykański muzyk
  • Peter Whitehead (ujednoznacznienie)
  • Phillip Whitehead – brytyjski polityk, producent telewizyjny i poseł do Izby Gmin

Wikipedia


whitman

[czytaj: łitman] nazwisko, m.in. Walt Whitman (1819-1892) - poeta amerykański


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Whitman – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Plymouth
  • Whitman (ang. Whitman Town) – gmina w stanie Massachusetts, w hrabstwie Plymouth
  • hrabstwo Whitman (ang. Whitman County) – w stanie Waszyngton

Wikipedia


whitney

imię żeńskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Whitney – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Dawes
  • Whitney – jednostka osadnicza w stanie Nevada, w hrabstwie Clark
  • Whitney – miejscowość w stanie Teksas, w hrabstwie Hill
  • Whitney (ang. Whitney Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Arenac

Wikipedia


who

[czytaj: wu-ha-o] skrót od: World Health Organization - Światowa Organizacja Zdrowia


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = ang. World Health Organization → ŚOZ, Światowa Organizacja Zdrowia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • The Who – brytyjski zespół muzyczny
  • who – polecenie uniksowe
  • WHO (World Health Organization) – Światowa Organizacja Zdrowia
  • Doktor Who – brytyjski serial science-fiction, produkowany od 1963 roku opowiadający o przygodach tytułowego bohatera

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) WHO jest agencją Narodów Zjednoczonych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu‿xa‿ˈɔ, AS: vu‿χa‿o

Wiktionary


whodunit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. film. rodzaj kryminału – książka, film lub gra fabularna, w której główny nacisk kładzie się na zagadkę dotyczącą tego, kto popełnił przestępstwo, najczęściej morderstwofakt.

Wiktionary


wi-fi

[czytaj: wifi lub łajfaj] Wi-Fi;
1. zestaw standardów bezprzewodowych sieci komputerowych;
2. lokalna bezprzewodowa sieć komputerowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) inform. sieć bezprzewodowa;

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Widziałeś mój gadżeciarski telefon, z aparatem fotograficznym, latarką i Wi-Fi?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲi‿fʲi, AS: vʹi‿fʹi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wi-fi, wifi, WLAN, IEEE 802.11

Wiktionary


wiacki

koń wiacki - rasa małego, rosyjskiego, prymitywnego konia rolniczego pochodzącego od tarpana


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wiatką, dotyczący Wiatki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiatka ż.

Wiktionary


wiaczesław

obce imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary


wiadereczko

zdrobnienie od: wiaderko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: wiaderko

 (1.2) bardzo małe wiadro

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjadɛˈrɛt͡ʃkɔ, AS: vʹi ̯aderečko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiadro n., wiaderko n.

Wiktionary


wiaderek

małe wiadro lub jego zawartość


SJP.pl


wiaderko

małe wiadro lub jego zawartość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od wiadro

 (1.2) małe wiadro

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjaˈdɛrkɔ, AS: vʹi ̯aderko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiadro n.

:: zdrobn. wiadereczko n.

Wiktionary


wiaderkowy

→ wiaderko


SJP.pl

Patrz:

wiaderko

wiaderno

Wiaderno – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Tomaszów Mazowiecki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


wiaderny

nazwisko


SJP.pl


wiadoma

wielkość znana występująca w równaniu lub nierówności


SJP.pl


wiadomiks

środowiskowo: wiadomo (jest oczywiste, jasne, zrozumiałe); wiadomix, wiadomka


SJP.pl


wiadomix

środowiskowo: wiadomo (jest oczywiste, jasne, zrozumiałe); wiadomiks, wiadomka


SJP.pl


wiadomka

środowiskowo: wiadomo (jest oczywiste, jasne, zrozumiałe); wiadomiks, wiadomix


SJP.pl


wiadomo

w funkcji czasownika modalnego:
1. jest rzeczą znaną, np.: Nie wiadomo, co przyniesie jutro.;
2. jest oczywiste, jasne, zrozumiałe, np.: Za wszystko, wiadomo, trzeba płacić.


SJP.pl

czasownik modalny

 (1.1) w wypowiedziach twierdzących: jest pewne, oczywiste, jasne

 (1.2) w wypowiedziach przeczących: wyraża krytyczny stosunek mówcy

 (1.3) w wypowiedziach twierdzących, przeczących i pytających: znane są szczegóły, jest rzeczą znaną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiadomo co teraz będzie.

 (1.1) Wiadomo - im nie można ufać.

 (1.2) Zatrudnili nie wiadomo kogo, a teraz się dziwią, że terminy nie dotrzymane.

 (1.3) Wiadomo tylko, że mieszkał w tej okolicy.

 (1.3) Nie wiadomo, co było później.

 (1.3) Czy może wiadomo, co się potem stało?

 (1.3) Wiadomo było, że będzie afera, ale nikt nie spodziewał się, że aż taka.

 (1.3) Niech w końcu będzie wiadomo, kto w tej firmie za co odpowiada.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjaˈdɔ̃mɔ, AS: vʹi ̯adõmo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiadamianie n., powiadomienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ewidentnie, oczywiście, w oczywisty sposób

Wiktionary


wiadomostka

mało znacząca wiadomość, ploteczka


SJP.pl


wiadomości

1. wiedza z danego zakresu;
2. bieżące informacje przekazywane przez media


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) jakiś obszar wiedzy

 (1.2) telewizyjny lub radiowy, zwykle cykliczny, program informacyjny

forma rzeczownika.

 (2.1) D., C. i Ms. lp.; M., B. i W. lm. od: wiadomość

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wiadomość – termin z zakresu teorii informacji i teorii komunikacji
  • Wiadomości – telewizyjny program informacyjny emitowany w latach 1989–2023 w TVP1, TVP Polonia i TVP INFO
  • Wiadomości Dnia – telewizyjny program informacyjny emitowany w latach 1956–1957 w TVP1
  • Wiadomości – telewizyjny program informacyjny emitowany od 2024 roku w telewizji WPolsce24
  • Wiadomości – emigracyjny tygodnik społeczno-kulturalny (1946–1981)
  • Wiadomości – dolnośląski tygodnik społeczno-kulturalny (1954–1981)
  • Wiadomości – tygodnik polonijny w Kanadzie (1997– )
  • Wiadomości24.pl – serwis internetowy istniejący w latach 2006–2017
  • Wiadomości Radia Zet – serwis informacyjny nadawany od 1990 roku w Radiu Zet.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Przy kolacji oglądamy z żoną wiadomości na pierwszym kanale telewizji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjadɔ̃ˈmɔɕt͡ɕi, AS: vʹi ̯adõmośći

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiadomość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) serwis informacyjny

Wiktionary


wiadomość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nowina, informacja

 (1.2) coś, co przekazuje informację

Wiktionary

Wiadomość (ang. "message") – jednostka komunikacji związana z "procesem emisji, przekazywania, przekształcania, przyjmowania i przechowywania (w pamięci) określonego ciągu elementów informacyjnych" do odbiorcy bezzwłocznie lub po pewnym czasie. Problemami ilości informacji zawartej w wiadomości zajmuje się teoria informacji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiadomość o śmierci brata była dla niej szokiem.

 (1.1) Wciąż nie ma żadnych wiadomości o liczbie ofiar wypadku.

 (1.2) Jeszcze nie dostałem potwierdzenia zakupu, ale właśnie do skrzynki e-mailowej przyszła mi nowa wiadomość – może wreszcie je otrzymałem.

 (1.2) Przez pomyłkę usunąłem sobie wszystkie wiadomości na komórce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjaˈdɔ̃mɔɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯adõmość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiadomy

 czas. wiedzieć

 rzecz. powiadomienie n., powiadamianie n., wiadomości nmos., wiadomostka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) informacja

Wiktionary


wiadomy

1. powszechnie znany; oczywisty, zrozumiały;
2. wspomniany, wymieniony wcześniej


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) ogólnie znany; taki, o którym wiadomo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wystarczy z mej głowy wyzwolić atomy • A bomba wybuchnie i skutek – wiadomy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjaˈdɔ̃mɨ, AS: vʹi ̯adõmy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiadomość

Wiktionary


wiadrami

1. naczynie, zwykle w kształcie walca lekko rozszerzonego u góry, z pałąkiem, służące do przenoszenia lub przechowywania wody, śmieci itp; kubeł;
2. zawartość takiego naczynia


SJP.pl


wiadro

1. naczynie, zwykle w kształcie walca lekko rozszerzonego u góry, z pałąkiem, służące do przenoszenia lub przechowywania wody, śmieci itp; kubeł;
2. zawartość takiego naczynia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) walcowaty pojemnik, zwykle nieco szerszy u góry, z pałąkowatym uchwytem, służący do przechowywania i ręcznego przenoszenia cieczy lub materiałów sypkich;

 (1.2) ilość czegoś mieszcząca się we wiadrze (1.1)

Wiktionary

Zobacz też: wiadro – jednostka miary objętości.

Wiadro (inaczej kubeł) – naczynie w kształcie walca lub odwróconego, ściętego stożka, dawniej najczęściej blaszane, obecnie z tworzywa sztucznego, zaopatrzone w ruchomy, kabłąkowaty uchwyt. Używane jest zazwyczaj jako pojemnik na ciecze lub materiały sypkie, głównie do ich ręcznego transportu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jedna zapalone polano z komina schwyciła i z nim jak z gorejącą chorągwią w obronnej postawie stanęła; druga wiadro pełne wody ku ziemi chyliła, trzecia zydel przyciągnęła i drzwi nim przywaliła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjadrɔ, AS: vʹi ̯adro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. wiaderko n., wiadereczko n.

:: zgrub. wiadrzysko n.

 przym. wiaderkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. ceber; reg. pozn. wymborek, węborek; gw. Górny Śląsk ajm, ajmer, ajmro, gw. Śląsk Cieszyński amper

Wiktionary


wiadrowo

Wiadrowo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Żuromin. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

W czasie II wojny światowej otrzymała nazwę Eimerbrunnen.

Wikipedia


wiadrowy

→ wiadro


SJP.pl

Patrz:

wiadro

wiadukcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od wiadukt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie wiadukt, lecz tylko mały wiadukcik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiadukt m.

Wiktionary


wiadukt

rodzaj mostu zbudowanego jako część drogi nad przeszkodą, np. torami kolejowymi, inną drogą, wąwozem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urb. most przeprowadzający drogę komunikacyjną nad przeszkodą terenową inną niż woda (np. inna droga lub wąwóz);

Wiktionary

Wiadukt – budowla inżynierska, pozwalająca na pokonanie przeszkody terenowej typu: dolina, wąwóz lub droga kołowa czy linia kolejowa, z wyłączeniem przeszkód wodnych, poprzez przejechanie nad nią. Pierwotnie tym terminem była określana droga rzymska przeprowadzona nad wąwozem, na konstrukcji opartej na arkadach. Wiadukty budowane są podobnie jak mosty, z wykorzystaniem podobnych rozwiązań konstrukcyjnych i materiałowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Droga na Warszawę przechodzi wiaduktem nad drogą do Pcimia.

 (1.1) W miejscu gdzie zawsze jeździłem rowerem całkowicie rozebrano wiadukt niedawno remontowany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjadukt, AS: vʹi ̯adukt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. wiadukcik m.

 przym. wiaduktowy

Wiktionary


wiaduktowy

→ wiadukt


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący wiaduktu

Wiktionary

Patrz:

wiadukt

Powiązane:

 rzecz. wiadukt mrz.

Wiktionary


wiagra

potocznie: lek przeciwko impotencji


SJP.pl


wiak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzysztof Wiak – polski prawnik
  • Sławomir Wiak – polski inżynier

Wikipedia


wialnia

urządzenie do oddzielania najlżejszych cząstek materiałów sypkich za pomocą strumienia powietrza


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wialnik

wialnia stosowana w górnictwie do wzbogacania kopalin


SJP.pl


wianczarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta lub dziewczyna zajmująca się wyplataniem wianków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wianek mrz., wiano n., wianuszek mrz., wieniec mrz.

 przym. wieńcowy

Wiktionary


wianeczek

zdrobnienie od: wianek


SJP.pl


wianecznik

Wianecznik, hedychium ("Hedychium" J. Koenig) – rodzaj bylin z rodziny imbirowatych ("Zingiberaceae"). Obejmuje ok. 50 lub 99 gatunków. Są to byliny rozprzestrzenione w strefie międzyzwrotnikowej, rosnące w górach i lasach. Wykorzystywane są jako rośliny lecznicze, kosmetyczne i ozdobne.

Wikipedia


wianek

1. kółko powstałe ze splecionych kwiatów, gałązek, liści itp.;
2. element zdobniczy o takim kształcie;
3. przedmiot kształtem podobny do koła lub półkola;
4. dawniej: cnota, dziewictwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: wieniec

 (1.2) mały wieniec z kwiatów służący jako ozdoba noszona na głowie

 (1.3) przen. przest. dziewictwo

 (1.4) zob. wianki.

Wiktionary

Wianek – rodzaj nakrycia głowy (wieńca) upleciony z ziół i kwiatów. Tradycyjnie wianki noszone były przez dziewczęta i niezamężne kobiety, stąd stały się symbolem niewinności. O kobiecie zamężnej mówiło się, że „straciła wianek”.Skoro w nocy po północy, po pierwszej godzinie,

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲjãnɛk, AS: vʹi ̯ãnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieniec m., wiano n., wieńcówka ż., wianczarka ż.

:: zdrobn. wianeczek m., wianuszek m.

 przym. wieńcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) dziewictwo, cnota

Wiktionary


wianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wiać.

forma rzeczownika.

 (2.1) Ms. lp. od: wiano

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjä̃ɲɛ, AS: vʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiejadło n., powiewanie n., wiew mrz., wiatrówka ż.

 czas. wiać ndk.

Wiktionary


wianki

1. kółko powstałe ze splecionych kwiatów, gałązek, liści itp.;
2. element zdobniczy o takim kształcie;
3. przedmiot kształtem podobny do koła lub półkola;
4. dawniej: cnota, dziewictwo


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wianki – święto w najkrótszą noc w roku
  • Wianki – impreza w Krakowie
  • Wianki – impreza w Warszawie
  • Wianek – nakrycie głowy

Wikipedia


wiankowski

nazwisko


SJP.pl


wiankowy

→ wianek


SJP.pl

Patrz:

wianek

wiano

zabezpieczenie posagu przez męża i odwzajemnienie się za niego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. posag, wyprawa panny młodej

 (1.2) hist. praw. suma zapisywana żonie przez męża, równa sumie posagu;

forma czasownika.

 (2.1) zob. wiać.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiano – film
  • wiano (majątek)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲjãnɔ, AS: vʹi ̯ãno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wianuszek mrz., wianowanie n., wianek m., wianczarka ż.

 czas. wianować ndk.

 przym. wianowy, wieńcowy

Wiktionary


wianowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wianować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiano

Wiktionary


wianowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wianem, dotyczący wiana

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiano n.

Wiktionary


wianowłostka

drzewo ozdobne z podrodziny brezylkowatych


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wianuszek

zdrobnienie od: wianek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od wieniec, wianek

 (1.2) mały wieniec

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjãˈnuʃɛk, AS: vʹi ̯ãnušek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieniec m., wianek m., wianczarka ż., wiano n.

 przym. wieńcowy

Wiktionary


wiar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka we wschodniej Polsce i północno-zachodniej Ukrainie, prawy dopływ Sanu;

Wiktionary

Wiar ( Вігор, Wihur) – rzeka w południowo-wschodniej Polsce i zachodniej Ukrainie, prawobrzeżny dopływ Sanu. Długość rzeki wynosi 70,4 km (z czego ok. 59 km w Polsce, a ok. 11 km na Ukrainie), a powierzchnia dorzecza obejmuje 798,2 km².

Wikipedia


wiara

1. określona religia, wyznanie, przekonanie o istnieniu boga;
2. przeświadczenie o słuszności czegoś; przekonanie o wartości czegoś; przekonanie, że coś się spełni;
3. wierność komuś;
4. przekonanie o istnieniu zjawisk nadprzyrodzonych;
5. potocznie: nieformalna grupa osób o wspólnych zainteresowaniach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przekonanie, że coś jest prawdą; ufność, zaufanie wobec rzeczy niepewnych, nie do końca znanych;

 (1.2) książk. przekonanie o słuszności twierdzeń opierające się na uznaniu ich za objawione przez Boga;

 (1.3) daw. lub książk.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wiara (psychologia)
  • wiara religijna
  • wiara – chrześcijańska cnota teologiczna
  • Wiara – imię żeńskie
  • Wiara – ballada rockowa zespołu Ira
  • Wiara – piosenka Kultu
  • Wiara, Nadzieja i Miłość – święte prawosławne i katolickie
  • Wiara, nadzieja, miłość i inwigilacja – album zespołu Bielizna
  • Wiara i Nauka – seria wydawnicza
  • Wiara i Poselstwo Baptystów – wyznanie wiary Południowej Konwencji Baptystów
  • Wiara i Światło – międzynarodowy ruch świecki
  • Wiara i Życie – miesięcznik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Twoja wiara w to, że czterolistna koniczyna przynosi szczęście, graniczy już z zabobonem.

 (1.1) Wstań, idź, twoja wiara cię uzdrowiła.

 (1.2) Męczennika torturowano, bo nie chciał wyrzec się swojej wiary.

 (1.4) Za mną, wiara!

 (1.4) Do mazura stań wesoło // Buntownicza wiaro!

 (1.5) Wiara tak im zdrowo nawszczylali, że zrobiła sie z tegó niezła haja i gemela. → Nasi nabili ich tak porządnie, że zrobiła się z tego niezła rozróba i bałagan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjara, AS: vʹi ̯ara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zwierzenie n., Wiara ż., wierność ż., wierzący mos., wierny mos., wierna ż., wiernica ż., wierzenie n., wiarus mos., uwierzenie n., zawierzanie n., zawierzenie n.

 czas. wierzyć ndk., uwierzyć dk., zawierzać ndk., zawierzyć dk.

 przym. wierny

 przysł. wiernie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaufanie

 (1.2) religia, wyznanie

 (1.5) zdrobn. wiaruchna

Wiktionary


wiardunek

dawniej:
1. średniowieczna jednostka masy, równa 1/4 grzywny lub 4 łutom; wiertel, czwartak, ferton;
2. monetarna jednostka obrachunkowa w dawnej Polsce


SJP.pl

Wiardunek, także wiardunk, czwartak, viertel, ferton, ferding (z niem. "Vierding" od łac. "ferto") – średniowieczna jednostka miary masy, stosowana w Niemczech i w Polsce.

Wiardunek (około 49 g) odpowiadał 1/4 grzywny, „która ważyła 182,5 g (w XIV w. ok. 198 g) srebra, a w systemie groszowym wynosiła 48 groszy” i dzielił się na 6 skojców. Stosowano go najczęściej w obliczaniu czynszu pieniężnego (płacony rocznie w wysokości 1–1¼ wiardunku, zależnie od wielkości łanu).

Wikipedia


wiarogodniej

stopień wyższy od przysłówka: wiarogodnie


SJP.pl


wiarogodniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wiarogodny


SJP.pl


wiarogodność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. wiarygodność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjarɔˈɡɔdnɔɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯arogodność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiarygodność

 przym. wiarygodny, wiarogodny

 przysł. wiarygodnie, wiarogodnie

Wiktionary


wiarogodny

przymiotnik

 (1.1) przest. lub książk. zob. wiarygodny.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Raczej proste rzeczy przemawiają do czytelnika i wydają mu się wiarogodne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiarogodność ż., wiarygodność ż.

 przym. wiarygodny

 przysł. wiarogodnie, wiarygodnie

Wiktionary


wiarołomczyni

→ wiarołomca


SJP.pl

Patrz:

wiarołomca

wiarołomnie

przysłówek

 (1.1) w sposób wiarołomny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiarołomny mos.

 przym. wiarołomny

Wiktionary


wiarołomność

cecha kogoś niedotrzymującego przysięgi, danego słowa, dopuszczającego się zdrady; wiarołomstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. cecha tego, co wiarołomne; cecha tych, którzy są wiarołomni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiarołomstwo n., wiarołomca m., wiarołomny mos.

 przym. wiarołomny, wiarołomczy

 przysł. wiarołomnnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdradzieckość, niewierność

Wiktionary


wiarołomny

1. niedotrzymujący przysięgi, danego słowa, dopuszczający się zdrady; niewierny, nielojalny;
2. świadczący o takich cechach, np. wiarołomne postępowanie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. taki, który nie dotrzymał słowa, złamał przysięgę, sprzeniewierzył się komuś, popełnił zdradę

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) ktoś wiarołomny (1.1), osoba wiarołomna (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjarɔˈwɔ̃mnɨ, AS: vʹi ̯arou̯õmny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiarołomstwo n., wiarołomność ż., wiarołomca m., wiarołomna ż.

 przym. wiarołomczy

 przysł. wiarołomnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdradziecki, zdradliwy; daw. wiarołomczy

 (2.1) wiarołomca

Wiktionary


wiarołomstwo

złamanie danego słowa, przysięgi, dopuszczanie się zdrady; niewierność, zdrada


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. niedotrzymanie danego słowa, złamanie przysięgi; dopuszczenie się zdrady

Wiktionary

Wiarołomstwo – składanie pod przysięgą przyrzeczenia, którego nie ma się zamiaru dotrzymywać lub niedotrzymywanie słów, których przyrzekło się pod przysięgą. W etosie rycerskim wiarołomstwo było na równi znieważające co tchórzostwo.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wiarołomność ż., wiarołomca m., wiarołomny mos.

 przym. wiarołomny, wiarołomczy

 przysł. wiarołomnnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiarołomność, niewierność; daw. przeniewierstwo

Wiktionary


wiarus

stary, dzielny, zasłużony żołnierz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stary, zasłużony, dzielny żołnierz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pułkownik uśmiechnął się pod nosem na ten wyraźny przejaw szacunku młodego oficera wobec starego wiarusa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjarus, AS: vʹi ̯arus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiara ż.

Wiktionary


wiarygodnie

przysłówek

 (1.1) w sposób wiarygodny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale hip-hop jako muzyka pokoju? To brzmi mało wiarygodnie, że gatunek często utożsamany z gloryfikowaniem przemocy mógłby pomóc w szerzeniu przekazu typu „daj szansę pokojowi”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiarogodność ż., wiarygodność ż.

 przym. wiarygodny, niewiarygodny, wiarogodny

 przysł. niewiarygodnie

 czas. uwiarygodnić

Wiktionary


wiarygodniej

stopień wyższy od przysłówka: wiarygodnie


SJP.pl


wiarygodniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wiarygodny


SJP.pl


wiarygodność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co wiarygodne, rzetelne, prawdziwe

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas wyborów wiarygodność parti politycznych i polityków bywa niekiedy kontestowana przez wyborców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjarɨˈɡɔdnɔɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯arygodność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiarogodność ż.

 przym. wiarygodny, wiarogodny

 przysł. wiarygodnie, wiarogodnie

 czas. uwiarygodnić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawdziwość, rzetelność

Wiktionary


wiarygodny

przymiotnik

 (1.1) godny wiary, zasługujący na wiarę i zaufanie, pewny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Halina powołała się na mnie przed sądem jako wiarygodnego świadka w tej sprawie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjarɨˈɡɔdnɨ, AS: vʹi ̯arygodny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiarygodność ż., wiarogodność ż.

 przym. wiarogodny

 przysł. wiarygodnie, wiarogodnie

 czas. uwiarygodnić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autorytatywny, miarodajny, pewny, rzetelny

Wiktionary


wiata

daszek wsparty na słupach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) budowla niekiedy ze ściankami, z zadaszeniem opartym na słupach, nad peronami, parkingami, przystankami;

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲjata, AS: vʹi ̯ata

Wiktionary


wiaterek

zdrobnienie od: wiatr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: wiatr

 (1.2) lekki wiatr

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po piętnastej zerwał się lekki wiaterek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatr mrz., wietrzyk mrz.

 przym. wiatrowy

Wiktionary


wiatka

zdrobnienie od: wiata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Kirow – miasto w Rosji, nazwa oficjalna w latach 1374–1457 i 1780–1934;

 (1.2) geogr. rzeka w Rosji, prawy dopływ Kamy;

Wiktionary

Wiatka (ros. Вятка) – rzeka w Rosji (Udmurcja, obwód kirowski, Tatarstan), prawy dopływ Kamy.

Długość – 1314 km, powierzchnia zlewni – 129 tys. km².

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wiatka ż.

 przym. wiacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Chłynow; współcz. Kirow

Wiktionary


wiatowice

Wiatowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wielickim, w gminie Gdów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia


wiatr

poziomy ruch powietrza, odbywający się z wyżu do niżu, powstający na skutek nierównomiernego rozkładu ciśnienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) meteorol. ruszające się masy powietrza;

 (1.2) pot. zob. wiatry.

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie dość, że jest zimno, to jeszcze wieje wiatr.

 (1.1) Magnolie najlepiej rosną w miejscach zasłoniętych od wiatru, na stanowiskach słonecznych lub półcienistych.

 (1.1) Z powodu zbyt silnego wiatru pierwszy konkurs w Erzurum przeniesiono z 19 na 20 stycznia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjatr̥, AS: vʹi ̯atr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatry lm nm., wiatrak mrz., wiatraczek mrz., wiatrówka ż., wywietrznik mrz., wiejadło n.

:: zdrobn. wietrzyk mrz., wiaterek mrz.

:: zgrub. wietrzysko n.

 czas. wiać ndk., wietrzyć ndk.

 przym. wiatrowy, wietrzny, bezwietrzny, nawietrzny, zawietrzny, dowietrzny

 przysł. wietrznie, bezwietrznie, wietrzno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bryza, zefir, wichura, wicher, huragan, sztorm, szkwał, pasat, halny, tornado, monsun, cyklon, tajfun; przeciąg; cug

Wiktionary


wiatraczek

zdrobnienie od: wiatrak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od wiatrak

 (1.2) zabawka przypominająca kształtem skrzydła wiatraka lub poruszająca się tak jak one;

 (1.3) mały wentylator

Wiktionary

Wiatraczek – bardzo mały wiatrak. Zwykle używany jako zabawka.

Wiatraczki mają zazwyczaj rozmiary od kilku do kilkudziesięciu centymetrów. Energia kinetyczna przekazywana im przez poruszające się powietrze zwykle wystarcza jedynie do poruszania samym wiatraczkiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Potem wystrugał sobie kolumnę; próbował, obciosywał, ustawiał, aż nareszcie wybudował mały wiatraczek, który na wietrze obracał mu się tak, jak tamten za Wisłą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjaˈtrat͡ʃɛk, AS: vʹi ̯atraček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatr m., wietrzyk m., wiatrak m.

 przym. wiatrowy, wiatraczny, wiatrakowy

Wiktionary


wiatraczkowy

przymiotnik od: wiatraczek


SJP.pl


wiatraczny

→ wiatrak; wiatrakowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wiatrakiem, dotyczący wiatraka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatrak m., wiatraczek m., wiatrakowiec m.

 przym. wiatrakowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiatrakowy

Wiktionary


wiatrak

1. urządzenie ze śmigami do młócenia zboża
2. potocznie o wentylatorze ze skrzydłami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. budowla ze skrzydłami obracanymi przez wiatr;

 (1.2) pot. wentylator ze śmigłem

 (1.3) pot. elektrownia wiatrowa

Wiktionary

Wiatrak – budowla ze skrzydłami poruszanymi siłą wiatru i napędzającymi urządzenia. Przeważnie jest drewniana, rzadziej murowana. Jest najstarszym silnikiem wiatrowym – przetwarza energię wiatru na energię kinetyczną w ruchu obrotowym. Jest maszyną przepływową i poprzednikiem turbiny wiatrowej, którą czasami również nazywa się wiatrakiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dalej o tym, że w wiatraku miele się zboże na mąkę, i nareszcie o tym, że przy wiatraku siedzi młynarz, co żonę bije, a taki jest mądry, że wie, jakim sposobem ze spichrzów wyprowadza się szczury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjatrak, AS: vʹi ̯atrak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatrakowiec m., wiatr m., wietrzyk m., wiatrówka ż.

:: zdrobn. wiatraczek m.

 przym. wiatraczkowy, wiatraczny, wiatrakowy, wiatrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wentylator

Wiktionary


wiatrakowcowy

→ wiatrakowiec


SJP.pl

Patrz:

wiatrakowiec

wiatrakowiec

wiropłat o samoczynnie obracającym się wirniku; autogiro; autożyro


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wiatrakowy

→ wiatrak; wiatraczny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wiatrakiem, dotyczący wiatraka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatrak m., wiatraczek m., wiatrakowiec m.

 przym. wiatraczny

Wiktionary


wiatrator

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żart. wentylator

Wiktionary


wiatrochron

1. osłona przed wiatrem;
2. w samolocie, motocyklu itp.: szyba umieszczona z przodu otwartej kabiny, osłaniająca kierującego przed pędem powietrza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. szpaler drzew, żywopłot lub ogrodzenie chroniące uprawy przed wiatrem

 (1.2) tkanina na palikach chroniąca ludzi od wiatru na plażaaży

 (1.3) techn. konstrukcja, część urządzenia chroniąca od wiatru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gęsty rząd sosen po drugiej stronie został zasadzony przez mojego dziadka jako wiatrochron.

 (1.2) Ludzie przynieśli kolorowe wiatrochrony i małe namioty.

Wiktionary


wiatromierz

przyrząd do pomiaru prędkości i kierunku wiatru


SJP.pl


wiatronogi

poetycko: szybki, pędzący jak wiatr; chyży, rączy


SJP.pl


wiatropylność

zapylanie roślin przez wiatr; anemogamia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. zapylanie kwiatów poprzez wiatr przenoszący pyłki;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiatropylny

 przysł. wiatropylnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) anemogamia

Wiktionary


wiatropędność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wiatropędne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiatropędny

 przysł. wiatropędnie

Wiktionary


wiatropędny

przymiotnik jakościowy

 (1.1) farm. wywołujący, wzmagający, ułatwiający wydalanie gazów z jelit

 (1.2) daw. poet. szybki jak wiatr; chyży, rączy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lek ma silne działanie przeczyszczające i wiatropędne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatropęd m., wiatropędność ż.

 przysł. wiatropędnie

Wiktionary


wiatrosiewność

rozprzestrzenianie nasion, roślin i owoców za pomocą wiatru; anemochoria


SJP.pl


wiatrosiłownia

zakład stosujący silniki wiatrowe do napędu młynów, obrabiarek itp.; siłownia wiatrowa


SJP.pl


wiatroszczelność

→ wiatroszczelny


SJP.pl

Patrz:

wiatroszczelny

wiatroszczelny

zabezpieczający przed wiatrem


SJP.pl


wiatrował

drzewo wyrwane z korzeniami przez wiatr; wykrot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) leśn. drzewo obalone lub naderwane u korzeni przez wiatr

Wiktionary


wiatrowiec

odłamek litej skały o ostrych krawędziach i wygładzonych ścianach; wielograniec, graniak, eologliptolit


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiatrowiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Pniewy
  • Wiatrowiec – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Sępopol
  • Wiatrowiec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Wągrowiec

Wikipedia


wiatrownica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wiatrownica – element konstrukcyjny parowozu.
  • wiatrownica – rodzaj belki wzmacniającej więźbę dachową.
  • wiatrownica – element organów

Wikipedia


wiatrowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiatrowo – osada w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Damnica
  • Wiatrowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Wągrowiec
  • Stare Wiatrowo

Wikipedia


wiatrowskaz

przyrząd wskazujący kierunek wiatru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. przyrząd do wskazywania kierunku wiatru;

Wiktionary

Wiatrowskaz, anemoskop – proste mechaniczne urządzenie do wskazywania kierunku wiatru:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲjaˈtrɔfskas, AS: vʹi ̯atrofskas

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) anemoskop

Wiktionary


wiatrowski

nazwisko


SJP.pl


wiatrowy

1. → wiatr;
2. farma wiatrowa - turbiny wiatrowe wraz z infrastrukturą; park wiatrowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wiatrem

przymiotnik jakościowy

 (2.1) gw-pl|księstwo łowickie. zielonopopielaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatr m., wiatry nmos., wiaterek m., wietrzyk m., wietrzysko n., wiatrak m., wiatraczek m., wiatrówka ż., wiatrownica ż., wietrznik m., wietrznica ż., wietrzność ż.

 czas. wietrzyć ndk.

 przym. wietrzny

 przysł. wietrznie, wietrzno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wietrzny

Wiktionary


wiatrołap

niewielkie pomieszczenie oddzielające wnętrze budynku od wejścia; przedsionek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nieduże pomieszczenie, często dobudowane, oddzielające wnętrze budynku od wejścia

Wiktionary

Wiatrołap, przedsionek – małe pomieszczenie między wejściem do domu, a jego wnętrzem. Zadaniem wiatrołapu jest przede wszystkim spowolnienie wymiany ciepła między wnętrzem domu, a jego otoczeniem podczas otwierania drzwi zewnętrznych.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) przedsionek, ganek, sień, reg. śl. lauba

Wiktionary


wiatrołom

1. drzewo złamane przez wiatr;
2. obszar, na którym wiatr połamał drzewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) drzewa powalone wiatrem;

Wiktionary

Wiatrołom – drzewa połamane silnym wiatrem. Wiatrołomy to częsty efekt przechodzenia tornad i silniejszych wiatrów nad lasami.

Wiatrołomy ze względu na duże zagrożenie są usuwane z terenu, na ich usuwanie w Polsce wymagane jest uzyskanie odpowiedniego zezwolenia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiatrołomy leżące na szlaku i zaspy tworzyły zapory nie do przebycia dla skutera śnieżnego.

Wiktionary


wiatry

potocznie: substancje lotne o przykrej woni wytwarzające się w jelitach na skutek zaburzeń w procesie trawienia, u niektórych zwierząt wytwarzane w celach obronnych; gazy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. gazy jelitowe

forma rzeczownika.

 (2.1) plural|wiatr.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjatrɨ, AS: vʹi ̯atry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stpol. wietrunek m., wiatr m.

 przym. wiatrowy

Wiktionary


wiatróweczka

zdrobnienie od: wiatrówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: wiatrówka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatrówka ż.

Wiktionary


wiatrówka

1. broń palna wyrzucająca pociski za pomocą sprężonego powietrza;
2. lekka, przewiewna kurtka sportowa;
3. potocznie: ospa wietrzna;
4. potocznie: elektrownia wiatrowa;
5. potocznie: lekki but letni z otworami w cholewce;
6. blacha lub deska zabezpieczająca z boku konstrukcję dachu przed wiatrem i deszczem; wiatrownica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. sport. karabinek lub pistolet pneumatyczny;

 (1.2) odzież. lekka kurtka chroniąca przed wiatrem

 (1.3) pot. med. ospa wietrzna

Wiktionary

Wiatrówka – ręczna broń pneumatyczna, miotająca pociski za pomocą energii sprężonego gazu. Najczęściej wykorzystywana w roli broni sportowej, choć w XVIII w. również epizodycznie w charakterze bojowym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kupił wiatrówkę, aby ćwiczyć się w strzelaniu.

 (1.2) Wiem, że jest ciepło, ale weź wiatrówkę – nad morzem będzie wiało.

 (1.3) Kubuś od dwóch dni leży w łóżku, bo złapał w przedszkolu wiatrówkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjaˈtrufka, AS: vʹi ̯atrufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatr m., wietrzyk m., wietrzysko n., wiatrak mrz., wietrzenie n., wywietrzenie n., wiatrakowiec m., wialnia ż., wianie n., wywianie n., zawianie n., zawiewanie n.

:: zdrobn. wiatróweczka ż.

 czas. wietrzyć ndk., wywietrzyć dk., wiać ndk., wywiać dk., zawiać dk., zawiewać ndk.

 przym. wiatrówkowy, wietrzny, wiatrowy

 przysł. wietrznie

Wiktionary


wiatrówkowy

przymiotnik od: wiatrówka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wiatrówką, dotyczący wiatrówki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatrówka ż.

Wiktionary


wiatycze

plemię słowiańskie


SJP.pl

Wiatycze, Wiaticze, Węcicze (starorus.: вѧтичи, transliteracja: "wętići") – plemię słowiańskie, którego przynależność do Słowian zachodnich lub wschodnich pozostaje w nauce przedmiotem dyskusji. Prawdopodobnie od IX do XII wieku zamieszkiwali nad górną Oką i górnym Donem. W X wieku podbici przez Ruś Kijowską. Ich protoplastą miał być Wiatko.

Wikipedia


wiatyk

komunia udzielana konającemu lub ciężko choremu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kośc. komunia dawana wiernemu w niebezpieczeństwie śmierci;

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Członkowie towarzyszyli księdzu, gdy udawał się z wiatykiem i w ostatniej drodze współbraci i sióstr.

Wiktionary


wiaziemski

przymiotnik od: Wiaźma (miasto w Rosji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wiaźmą, dotyczący Wiaźmy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksandr Wiaziemski – rosyjski polityk, współpracownik Katarzyny II
  • Afanasij Wiaziemski – opricznik
  • Leonid Wiaziemski – generał
  • Pawieł Wiaziemski – pisarz
  • Piotr Wiaziemski – poeta i krytyk literacki
  • Wiaziemski – miasto w Rosji
  • Rejon wiaziemski – rejon w Rosji:
    • r. wiaziemski – rejon w obwodzie smoleńskim z centrum administracyjnym w mieście Wiaźma
    • r. wiaziemski – rejon w Kraju Chabarowskim z centrum administracyjnym w mieście Wiaziemski

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wiaźma ż.

Wiktionary


wiać

1. wiatr (tajfun, halny itp.) wieje - przesuwa się z jakąś siłą i prędkością;
2. wieje skądś chłodem, wilgocią itp. - daje się ją odczuć w dochodzącym skądś powietrzu; także w przenośnych znaczeniach typu: wieje grozą, wieje nudą;
3. potocznie: uciekać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) meteorol. przesuwać się (o wietrze, o masach powietrza)

 (1.2) przen. książk. być odczuwalnym

 (1.3) pot. uciekać

czasownik przechodni niedokonany

 (2.1) roln. oczyszczać omłócone ziarno (zwykle w wialni)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znów jesień, wiatry wieją. Okropnie wieje (= Wiatr okropnie wieje).

 (1.1) Zamknijcie drzwi, bo wieje tak, że zaraz nam głowy pourywa.

 (1.2) Od twoich słów wieje chłodem.

 (1.2) Jego dom od dawna wiał pustką.

 (1.3) Po podłożeniu kapiszona na tor tramwajowy wiał, że aż się kurzyło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjät͡ɕ, AS: vʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatrówka ż., wiatr m., wietrzyk m., wianie n., owiewka ż., wiejadło n., owianie n., owiewanie n., wiew mrz.

 czas. nawiewać, powiać dk., powiewać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dąć; reg. śl. cióngnóć

 (1.3) uciekać, zmykać, wulg. spierdalać

Wiktionary


wiaźma

miasto w Federacji Rosyjskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w obwodzie smoleńskim w Rosji, lewy dopływ Dniepru;

 (1.2) geogr. adm. miasto w Rosji, w obwodzie smoleńskim, nad rzeką Wiaźmą (1.1);

Wiktionary

Wiaźma ( Вязьма) – miasto w Rosji, w obwodzie smoleńskim, nad rzeką Wiaźmą (dopływ Dniepru). Liczy około 52,4 tys. mieszkańców (2021).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wiaziemski

Wiktionary


wibor

międzybankowe oprocentowanie pożyczek, ang. Warsaw Interbank Offered Rate


SJP.pl

WI

Wikipedia


wibracja

drgania mechaniczne o dużej częstotliwości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) drganie o dużej częstotliwości

 (1.2) muz. nieduża fluktuacja częstotliwości i natężenia dźwięku, stosowana dla zwiększenia ekspresji w śpiewie lub grze na niektórych instrumentach

 (1.3) bud. ubijanie betonu ułożonego w formie za pomocą wibratorów

 (1.4) pobudzenie odczuwane i wzmacniane poprzez kontakt z czymś lub kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zamów broszurę o ergonomii, hałasie i wibracjach, bo wibracje na tym stanowisku roboczym zdecydowanie przekraczają bezpieczną normę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozwibrowanie n., rozwibrowywanie n., wibrato n., wibrator mrz., wibrowanie n., zawibrowanie n.

 czas. rozwibrować dk., rozwibrowywać ndk., wibrować ndk., zawibrować dk.

 przym. wibracyjny

 przysł. wibrująco

 temsłow. wibro-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drganie

 (1.2) vibrato

Wiktionary


wibracyjny

dotyczący wibracji


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) techn. związany z wibracją, dotyczący wibracji, polegający na wibracji, wykorzystujący wibrację

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozwibrowanie n., rozwibrowywanie n., wibracja ż., wibrato n., wibrator mrz., wibrowanie n., zawibrowanie n.

 czas. rozwibrować dk., rozwibrowywać ndk., wibrować ndk., zawibrować dk.

 przysł. wibrująco

 temsłow. wibro-

Wiktionary


wibrafon

perkusyjny instrument muzyczny, odmiana dzwonków orkiestrowych


SJP.pl

Wibrafon (łac. "vibratio" 'drganie' i gr. "φωνή" 'dźwięk, głos') – perkusyjny instrument muzyczny podobny do dzwonków, ksylofonu czy marimby. Zbudowany jest z metalowych płytek (czym odróżnia się od ksylofonu, w którym płytki są drewniane) połączonych z zestawem rur pełniących rolę rezonatorów i tworzących wibrujące dźwięki przy uderzaniu płytek pałeczkami. Pałeczki mają drewniane lub ratanowe trzonki, a główki owinięte są zwykle włóczką, czasem filcem lub gumą.

Wikipedia


wibrafonista

osoba grająca na wibrafonie


SJP.pl


wibrafonistka

→ wibrafonista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. kobieta, która gra na wibrafonie

Wiktionary

Patrz:

wibrafonista

Powiązane:

 rzecz. wibrafon m.

:: fm. wibrafonista m.

 przym. wibrafonowy

Wiktionary


wibram

1. guma podeszwowa produkowana z kauczuku syntetycznego, ułatwiająca poruszanie się w trudnych warunkach; protektor;
2. but z taką podeszwą


SJP.pl


wibramowy

przymiotnik od: wibram


SJP.pl


wibramy

obuwie na podeszwie z wibramu


SJP.pl


wibramycyna

nazwa handlowa antybiotyku o szerokim spektrum działania, zawierającego doksycyklinę


SJP.pl


wibrastop

mały element tłumiący drgania na rakiecie tenisowej


SJP.pl


wibrato

falowanie częstotliwości i natężenia dźwięku uzyskiwane przez śpiewaka lub instrumentalistę (w grze na instrumentach smyczkowych i dętych); wibracja, vibrato


SJP.pl


wibrator

1. w technice: urządzenie służące do wytwarzania drgań mechanicznych, używane w pracach budowlanych, do masażu itp.
2. w budownictwie: maszyna do mechanicznego wstrząsania czymś, ułatwiająca mieszanie, rozdzielanie, ściślejsze wypełnianie, a także zagęszczanie i ubijanie mas o konsystencji plastycznej, np. betonu; wstrząsacz, wstrząsak, wstrząsarka;
3. w muzyce: część instrumentu muzycznego wydająca dźwięk dzięki wprawianiu jej w drganie, np. struna;
4. przedmiot imitujący męski członek, służący kobiecie do osiągnięcia orgazmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. maszyna wytwarzająca fale mechaniczne, służące do zagęszczania i ubijania mas o plastycznyastycznej konsystencji, np. betonu;

 (1.2) fiz. przyrząd wytwarzający drgania lub różnego rodzaju fale, np. mechaniczne, elektromagnetyczne

 (1.3) seks. wibrujące akcesorium imitujące męski członek, wykorzystywane do stymulacji narządów płciowych;

 (1.4) muz. część instrumentu muzycznego, np. struna, błona, płytka, wprawiana w drgania i wydająca dźwięk;

 (1.5) pedag. logopedyczny przyrząd do terapii, kształcenia i wywoływania głoski R

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wibrator (erotyka)
  • wibrator (muzyka)
  • wibrator do betonu
  • wibrator – potoczna nazwa alarmu wibracyjnego w telefonach komórkowych

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rozwibrowanie n., rozwibrowywanie n., wibracja ż., wibrato n., wibrowanie n., zawibrowanie n., wibrafon m.

:: zdrobn. wibratorek m.

 czas. rozwibrować dk., rozwibrowywać ndk., wibrować ndk., zawibrować dk.

 przym. wibracyjny, wibratorowy

 przysł. wibracyjnie, wibrująco

 temsłow. wibro-

Wiktionary


wibrion

niewielka, cienka bakteria, wywołująca m.in. cholerę


SJP.pl


wibrioza

choroba wywoływana przez przecinkowce


SJP.pl

Wibriozy – grupa chorób zakaźnych ludzi i zwierząt, wywołanych przez przecinkowce ("Vibrio"), z wyjątkiem tych będących przyczyną cholery ("V". "cholerae").

Do najczęstszych czynników etiologicznych u ludzi należą:

Do zakażenia dochodzi na drodze pokarmowej przez wodę, nieprzetworzoną żywność (owoce morza, zwłaszcza ostrygi), jak również na drodze kontaktowej przez spojówki, uszy i uszkodzoną skórę.

Wikipedia


wibro-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z drganiem, wstrząsem lub falowaniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) wibroakustyka • wibrobeton • wibroblok • wibrograf • wibrogram • wibromasaż • wibrometr • wibromłot • wibroskop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozwibrowanie n., rozwibrowywanie n., wibracja ż., wibrato n., wibrator mrz., wibrowanie n., zawibrowanie n.

 czas. rozwibrować dk., rozwibrowywać ndk., wibrować ndk., zawibrować dk.

 przym. wibracyjny

 przysł. wibrująco

Wiktionary


wibroakustyczny

→ wibroakustyka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wibroakustyką, dotyczący wibroakustyki

Wiktionary

Patrz:

wibroakustyka

Powiązane:

 rzecz. wibroakustyka ż.

Wiktionary


wibroakustyka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka zajmująca się wszelkimi procesami dragniowymi w przyrodzie, technice, maszynach, środkach transportu oraz organizmach żywych;

Wiktionary

Wibroakustyka – dziedzina wiedzy zajmująca się wszelkimi procesami drganiowymi i akustycznymi zachodzącymi w przyrodzie, technice, maszynach, urządzeniach, środkach transportu i komunikacji, a więc w szeroko pojętym środowisku w tym także w organizmach żywych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wibroakustyczny

Wiktionary


wibrobeton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. beton zagęszczony w wibratorach

Wiktionary


wibroblok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. w powojennej Polsce: rodzaj pustaka

Wiktionary


wibrograf

przyrząd do badania kształtu, amplitudy i częstotliwości drgań ciała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. przyrząd wykreślający krzywe, umożliwiające określenie kształtu, amplitudy i częstotliwości drgań ciała;

Wiktionary

Wibrograf – przyrząd do rejestrowania (wykreślania) krzywych przedstawiających przemieszczenie ciała drgającego w funkcji czasu. Wyposażony jest w urządzenie rejestrujące, np. kreślące krzywe na papierze lub przez prezentowanie wyników pomiaru za pomocą lampy oscyloskopowej.

Wikipedia


wibrogram

wykres drgań ciała wykonany przez wibrograf


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. wykres drgań ciała wykonany z użyciem wibrografu

Wiktionary


wibroizolacja

ogół środków ograniczających przenoszenie się drgań


SJP.pl

Wibroizolacja jest pojęciem obejmującym cały zespół środków mających na celu ograniczenie przenoszenia się drgań:

1) z ich źródła na jego szeroko rozumiane otoczenie (izolacja czynna)

2) z (drgającego) otoczenia na znajdujące się w nim obiekty chronione (izolacja bierna).

Wikipedia


wibroizolacyjny

→ wibroizolacja, np. mata wibroizolacyjna


SJP.pl


wibromasaż

masaż wibracyjny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. masaż wykonywany z wykorzystaniem wibracji, drgań

 (1.2) med. urządzenie służące do wibromasażu (1.1)

Wiktionary


wibrometr

przyrząd do mierzenia amplitudy drgań ciała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. przyrząd do pomiaru amplitudy drgań ciała

Wiktionary

Wibrometr – przyrząd służący do pomiaru danych ciała drgającego, przedstawia on parametry pomiaru za pomocą urządzenia wskazówkowego. Podobne urządzenie, które jednak rejestruje wynik w postaci wykresu, to wibrograf.

Wikipedia


wibromłot

młot kafarowy, w którym do pogrążania elementu w gruncie wykorzystuje się działanie drgań i ciężar głowicy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. urządzenie pogrążające (np. pale w grunt) lub wyciągające pogrążone już elementy wskutek oddziaływania uderzeń i drgań

Wiktionary

Wibromłot – typ młota kafarowego wykorzystującego energię wibracji; zaletą są małe gabaryty i masa - to ułatwia transport, może być stosowany na niedużych budowach. Zasadniczo składa się z mechanizmu uderzającego (stanowiącego silnik elektryczny na wale, którego są umieszczone niewyważone masy), do którego na sprężynach podczepiono mechanizm uderzany. Poprzez odpowiedni uchwyt zaciskowy może służyć jako wyrywacz kafarowy (przy wyjmowaniu grodzic metalowych).

Wikipedia


wibroskop

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. techn. aparat elektroniczny do wyznaczania częstotliwości i rodzaju drgań własnych części maszyn i konstrukcji

Wiktionary


wibrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wibrować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲibrɔˈvãɲɛ, AS: vʹibrovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wibrator m., wibracja ż.

 czas. wibrować ndk.

 przym. wibracyjny

 temsłow. wibro-

 przysł. wibrująco

Wiktionary


wibrować

1. drgać bardzo szybko, falować;
2. o głosie lub dźwięku: brzmieć raz wyżej, raz niżej;
3. wprawiać coś w bardzo szybkie drgania


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) drgać bardzo szybko, falować

 (1.3) wprawiać coś w drgania wibratorem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈbrɔvat͡ɕ, AS: vʹibrovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozwibrowanie n., rozwibrowywanie n., wibracja ż., wibrato n., wibrator mrz., wibrowanie n., zawibrowanie n.

 czas. rozwibrować dk., rozwibrowywać ndk., zawibrować dk.

 przym. wibracyjny

 przysł. wibrująco

 temsłow. wibro-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drgać, drżeć, dygotać, latać, podrygiwać, podskakiwać, telepać się, trząść się, wstrząsać się; żart. warczeć

Wiktionary


wibrująco

w sposób wibrujący; drgająco, drżąco, falująco


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób wibrujący, powodujący wibrację

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozwibrowanie n., rozwibrowywanie n., wibracja ż., wibrato n., wibrator mrz., wibrowanie n., zawibrowanie n.

 czas. rozwibrować dk., rozwibrowywać ndk., wibrować ndk., zawibrować dk.

 przym. wibracyjny

 temsłow. wibro-

Wiktionary


wibrys

wibryss; zwykle w liczbie mnogiej:
1. sztywne, długie wąsy czuciowo-dotykowe u zwierząt, wyrastające głównie na zewnętrznej powierzchni wargi górnej, wargi dolnej lub podbródka;
2. sztywne włosy rosnące w przedsionku nosa, chroniące jamę nosową przed przedostaniem się ciał obcych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. anat. prosty, sztywny i gruby włos pełniący rolę narządu dotyku;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czasami kotu wypadnie wibrys; to normalne.

 (1.1) Wibrysy, dzięki licznym zakończeniom komórek czuciowych oplatających każdą cebulkę, mogą odbierać bodźce z otaczającego świata i przekazywać je do mózgu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲi.brɨs, AS: vʹi.brys

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wibryss, włos czuciowy; pot. wąs

Wiktionary


wibryss

wibrys; zwykle w liczbie mnogiej:
1. sztywne, długie wąsy czuciowo-dotykowe u zwierząt, wyrastające głównie na zewnętrznej powierzchni wargi górnej, wargi dolnej lub podbródka;
2. sztywne włosy rosnące w przedsionku nosa, chroniące jamę nosową przed przedostaniem się ciał obcych


SJP.pl


wic

potocznie: dowcip, żart, kawał; witz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) pot. żart, kawał, dowcip

Wiktionary


wicca

[czytaj: łika] religia neopogańska, spopularyzowana w Europie i Stanach Zjednoczonych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jeden z odłamów neopogaństwa nawiązujący do dawnych kultów czarownic

Wiktionary

Wicca, w wersji spolszczonej także wikka lub wika – rozpowszechniona w Europie i Stanach Zjednoczonych religia neopogańska. Została zainicjowana przez emerytowanego brytyjskiego urzędnika, Geralda B. Gardnera, prawdopodobnie w latach 40. XX wieku, ale upubliczniona dopiero od roku 1951. Od tego czasu podzieliła się na kilka dużych i kilkanaście mniejszych gałęzi zwanych tradycjami.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wikkański

Wiktionary


wiccanin

[czytaj: łikanin] wyznawca wikki - religii neopogańskiej


SJP.pl


wiccanka

[czytaj: łikanka] wyznawczyni wikki - religii neopogańskiej


SJP.pl


wiccański

→ wicca [czytaj: łikański]


SJP.pl


wicczanin

mieszkaniec Wicka (wsi w Polsce)


SJP.pl


wicczanka

mieszkanka Wicka (wsi w Polsce)


SJP.pl


wice

potocznie: dowcip, żart, kawał; witz


SJP.pl


wice-

temat słowotwórczy

 (1.1) …tworzący określenia osób będących czyimś zastępcą

 (1.2) …tworzący określenia osób zajmujących drugie miejsce w zawodach, eliminacjach

 (1.3) …tworzący określenia osób stojących stopień poniżej kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) wice- + prezes = wiceprezes

 (1.1) wice- + prezydent = wiceprezydent

 (1.2) wice- + mistrz = wicemistrz

Wiktionary


wiceadm.

skrót od: wiceadmirał (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wojsk. mar. wiceadmirał

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. wadm.

Wiktionary


wiceadmiralski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wiceadmirałem, dotyczący wiceadmirała

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiceadmirał mos.

Wiktionary


wiceadmirał

wyższy stopień oficerski w marynarce wojennej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. mar. oficerski stopień wojskowy w polskiej marynarce wojennej odpowiadający generałowi dywizji w wojskach lądowych i lotnictwie;

 (1.2) mar. oficer mający stopień wiceadmirała (1.1)

Wiktionary

Wiceadmirał (wadm., wiceadm.) – wojskowy stopień oficerski w polskiej Marynarce Wojennej, odpowiadający generałowi dywizji w Wojskach Lądowych i Siłach Powietrznych. Jego odpowiedniki znajdują się także w marynarkach wojennych innych państw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Polsce stopień wiceadmirała powstał w 1921, wraz z innymi stopniami Marynarki Wojennej.

 (1.2) Żonę pana wiceadmirała poproszono o zostanie matką chrzestną nowej korwety.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiceadmiralski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. wadm., wiceadm.

Wiktionary


wiceambasador

zastępca ambasadora


SJP.pl


wiceburmistrz

zastępca burmistrza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zastępca burmistrza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiceburmistrz miał uczucie, że ktoś tu z niego kpi.

Wiktionary


wiceburmistrzyni

zastępczyni burmistrza


SJP.pl


wicedyr.

skrót od: wicedyrektor


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wicedyrektor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz wicedyr. Kowalski przeprowadził świetną prezentację podczas zebrania rady pedagogicznej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wicedyrektor mos.

Wiktionary


wicedyrektor

zastępca dyrektora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zastępca dyrektora

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dyrektor banku jedzie na urlop, zastępuje go wicedyrektor, warsztat idzie dalej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wicedyrektorka ż.

 skr. wicedyr.

Wiktionary


wicedyrektorka

zastępczyni dyrektora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zastępczyni dyrektora lub dyrektorki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wychodząc od wicedyrektorki, zapomnieliśmy dziennika.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyrektorka ż.

:: fm. wicedyrektor mos.

Wiktionary


wicedyrektorski

→ wicedyrektor


SJP.pl

Patrz:

wicedyrektor

wicedziekan

zastępca dziekana - księdza kierującego dekanatem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zastępca dziekana;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wicedziekan (szkolnictwo) – w szkolnictwie wyższym nauczyciel akademicki zastępujący dziekana;
  • wicedziekan (kościół) – w Kościele katolickim przełożony w różnych wspólnotach;
  • wicedziekan (kapłan) – kapłan zastępujący lub wspomagający w obowiązkach dziekana.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. dziekan mos., dziekanat mrz., dziekanka ż.

 przym. dziekański

Wiktionary


wicegerencja

stanowisko, urząd wicegerenta (namiestnika królewskiego w szesnastowiecznym Księstwie Mazowieckim)


SJP.pl


wicegerent

namiestnik królewski w Księstwie Mazowieckim w latach 1527-1540


SJP.pl


wicegubernator

zastępca gubernatora


SJP.pl


wicegubernatorski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. związany z wicegubernatorem, dotyczący urzędu wicegubernatora

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla niej podobno zrzekł się profesury na uniwersytecie moskiewskim, zamierzając starać się o stanowisko wicegubernatorskie, bo salon salonem, ale ubogiego profesora Suchowo-Kobylinowie nie chcieli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wicegubernator mos.

Wiktionary


wicehrabia

tytuł arystokratyczny niższy od hrabiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) arystokrata noszący tytuł niższy niż tytuł hrabiego

Wiktionary

Wicehrabia – tytuł feudalny i arystokratyczny, początkowo odnoszący się do rodziny hrabiowskiej z prawem primogenitury, gdzie tytuł hrabiego przypada najstarszemu członkowi rodu, a wtedy tytuł wicehrabiego przypada jego synowi. Z czasem zaczęto go nadawać bez tego założenia (np. w Anglii), powstawały też niezależne dziedziczne wicehrabstwa (we Francji).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy drzwi się zamknęły, książę podniósł oczy na wicehrabiego i rzekł: — Zdaje się, że pan przybyłeś z Paryża?

 (1.1) Znajomość więc z wicehrabią była dla niej wysoce pożądaną i zupełnie na czasie...

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. wicehrabina ż.

Wiktionary


wicehrabina

→ wicehrabia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) arystokratka nosząca tytuł niższy niż tytuł hrabiny

Wiktionary

Patrz:

wicehrabia

Przykłady

 (1.1) Każdy okrzyk głęboko ranił serce wicehrabiny, bo każdy był prawie sztyletem, grożącym śmiercią jej kochankowi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. wicehrabia mos.

Wiktionary


wicehrabstwo

ziemie należące do wicehrabiego


SJP.pl


wicek

potocznie: zastępca osoby kierującej, np. wicedyrektor, wiceprzewodniczący


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. żart. zastępca

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wice, zastępca

Wiktionary


wicekanclerski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z osobą lub urzędem wicekanclerza, dotyczący wicekanclerza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wicekanclerz mos.

Wiktionary


wicekanclerz

1. zastępca kanclerza;
2. w dawnej Polsce: wysoki urzędnik, pomocnik kanclerza; podkanclerz, podkanclerzy


SJP.pl


wicekapelmistrz

zastępca kapelmistrza


SJP.pl


wicekapitan

zastępca kapitana drużyny sportowej


SJP.pl


wicekierowniczka

zastępczyni kierownika


SJP.pl


wicekierownik

zastępca kierownika


SJP.pl


wicekomendant

zastępca komendanta


SJP.pl


wicekomendantka

→ wicekomendant


SJP.pl

Patrz:

wicekomendant

wicekomisarz

zastępca komisarza


SJP.pl


wicekonsul

zastępca konsula


SJP.pl


wicekonsulski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z osobą lub urzędem wicekonsula, dotyczący wicekonsula

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wicekonsul mos.

Wiktionary


wicekról

1. osoba sprawująca władzę w zastępstwie panującego; namiestnik;
2. przenośnie: wicemistrz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) hist. tytuł wysokiej rangi urzędnika, będącego najczęściej bezpośrednim przedstawicielem monarchy w podległym królestwie;

Wiktionary

Wicekról (hiszp. "virrey", ang.

"viceroy") – urzędnik królewski, sprawujący władzę nad danym terytorium (w niektórych przypadkach oficjalnie nazwanym od tytułu - wicekrólestwem) w imieniu monarchy. Urząd ten jest analogiczny z funkcją namiestnika monarszego, czy też generalnego gubernatora (generał-gubernatora) kraju podległego monarsze.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. król, wicekrólestwo

:: fż. wicekrólowa

 przym. wicekrólewski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) namiestnik, (generalny) gubernator

Wiktionary


wicekrólestwo

1. godność, tytuł wicekróla;
2. najważniejsza jednostka administracyjno-terytorialna w koloniach hiszpańskich w Ameryce XVI-XVIII wieku


SJP.pl


wicekrólewski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wicekrólem lub wicekrólestwem, dotyczący wicekróla lub wicekrólestwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wicekrólestwo n., wicekról mos., wicekrólowa ż.

Wiktionary


wicekrólowa

1. żona wicekróla;
2. kobieta pełniąca urząd wicekróla;
3. przenośnie: wicemistrzyni


SJP.pl


wicekurator

urzędnik pełniący funkcję zastępcy kuratora przy nadzorze szkół i placówek wychowawczo-oświatowych w danym województwie


SJP.pl


wicekuratorka

→ wicekurator


SJP.pl

Patrz:

wicekurator

wicelider

1. zastępca przywódcy jakiejś organizacji, np. partii politycznej;
2. osoba lub drużyna, która zajęła drugie miejsce w zawodach; wicemistrz


SJP.pl


wiceliderka

→ wicelider


SJP.pl

Patrz:

wicelider

wicemarszałek

1. wiceprzewodniczący sejmu lub senatu;
2. stopień wojskowy niższy od marszałka


SJP.pl


wicemarszałkini

→ wicemarszałek


SJP.pl

Patrz:

wicemarszałek

wicemer

zastępca mera


SJP.pl


wicemin.

skrót od: wiceminister


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wiceminister

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Premier odwołał wicemin. finansów J. Sarnowskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 skr. min.

Wiktionary


wiceminister

zastępca ministra


SJP.pl


wiceministerka

→ wiceminister; wiceministra


SJP.pl


wiceministra

zastępca ministra


SJP.pl


wicemiss

kobieta, która zajęła drugie miejsce w konkursie piękności; wicemisska


SJP.pl


wicemisska

potocznie: kobieta, która zajęła drugie miejsce w konkursie piękności; wicemiss


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kobieta, która zajęła drugie miejsce w konkursie piękności lub jakiejś konkurencji tegoż konkursu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wicemiss ż.

Wiktionary


wicemister

zdobywca drugiego miejsca w konkursie urody


SJP.pl


wicemistrz

osoba lub drużyna, która zajęła drugie miejsce w zawodach; wicelider


SJP.pl


wicemistrzostwo

drugie miejsce w mistrzostwach sportowych


SJP.pl


wicemistrzowski

związany z osobą lub drużyną, która zajęła drugie miejsce w zawodach


SJP.pl


wicemistrzyni

kobieta zajmująca drugie miejsce w zawodach


SJP.pl


wicenaczelna

zastępczyni redaktora naczelnego


SJP.pl


wicenaczelnik

zastępca naczelnika


SJP.pl


wicenaczelny

zastępca redaktora naczelnego


SJP.pl


wicentyński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Vicenzą, dotyczący Vicenzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Działalność katarów wicentyńskich szybko przybrała zorganizowane formy: już ok. 1190 r. wzmiankowany jest w Vicenzy katarski biskup Mikołaj.

 (1.1) Blok polsko-francusko-wicentyński przypuścił tym razem szturm o naczelne stanowiska na Uniwersytecie Legistów, zdobywając dla siebie rektorat i syndykat.

 (1.1) Przeważnie na koszulę wkładał krótki kaftan włoski z czarnego jedwabiu lub niemiecki z czarnego sukna wicentyńskiego. Na wierzch ubierał w razie deszczu płaszcz z czarnego sukna flamandzkiego, a w czasie pogody takiż z sukna paryskiego. Najkosztowniejszą część jego stroju stanowiła sobolowa czapka, giermak z adamaszku podbity popielicami i włoska szpada złocona.

 (1.1) Jeżeli niepospolitymi pięknościami odznaczają się doliny Val di Fassa w Tyrolu południowym albo dolina Agno pomiędzy Recoaro i Valdagno w Alpach Wicentyńskich, albo sławna dolina Chamounix w Sabaudii, tyle przez podróżnych zwiedzana, to dolina tatrowa posiada tyle wdzięku, że się z wszystkimi równać może.

 (1.1) «Wicentyńskie Alpy», grupa górska w Południowych Alpach Wapiennych, między doliną Sugańską a Adygą, wysokie do 2341 m (…)

 (1.1) Izabella tak słynęła z wdzięków, że Giangiorgio Trissino, wicentyński humanista (…) uważał ją za typ renesansowej piękności, podobnie jak Helenę uważano za wzór pięknej kobiety u Greków.

 (1.1) Oskarżenie żydów o zabicie dnia 4 kwietnia 1485 r. chłopca Lorenzo, stało się przyczyną wydalenia bezpowrotnego żydów z ziemi wicentyńskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Vicenza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. vicentyński

Wiktionary


wiceoficjał

wikariusz sądowy pomocniczy


SJP.pl


wicepiątek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żart. czwartek – dla osób niecierpliwie czekających na weekend

Wiktionary


wicepostulator

zastępca postulatora


SJP.pl


wiceprefekt

przestarzale: zastępca prefekta


SJP.pl


wicepremier

zastępca premiera


SJP.pl

Wicepremier (z łac. primus – pierwszy oraz z łac. vice – zamiast) – w języku polskim potoczne określenie zastępcy szefa rządu – premiera. W różnych krajach, urząd jest różnie nazywany. W większości państw urząd ten powoływany jest okazjonalnie, zazwyczaj powierzany jest przewodniczącym partii, które obok partii premiera tworzą rząd koalicyjny. W niektórych państwach w sytuacji gdy powołanych jest wielu wicepremierów, jeden z nich jest mianowany pierwszym zastępcą premiera.

Wikipedia


wicepremierka

→ wicepremier


SJP.pl

Patrz:

wicepremier

wicepremierowski

związany z zastępcą szefa rządu


SJP.pl


wiceprezes

zastępca prezesa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) urz. zastępca prezesa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 12 stycznia 2008 r. Rada Polityczna Prawa i Sprawiedliwości dokonała wyboru trzech wiceprezesów partii, sekretarza generalnego oraz czterech członków Komitetu Politycznego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiceprezeska ż.

 czas. wiceprezesować

Wiktionary


wiceprezeska

potocznie: zastępczyni prezesa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kobieta pełniąca funkcję wiceprezesa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiceprezes m.

 czas. wiceprezesować ndk.

Wiktionary


wiceprezesować

rzadko: być wiceprezesem, pełnić funkcję wiceprezesa


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) być wiceprezesem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiceprezes m., wiceprezeska ż.

Wiktionary


wiceprezesura

rzadko: stanowisko wiceprezesa, zastępcy prezesa


SJP.pl


wiceprezydencki

→ wiceprezydent


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) polit. związany z osobą lub urzędem wiceprezydenta, dotyczący wiceprezydenta

Wiktionary

Patrz:

wiceprezydent

Powiązane:

 rzecz. wiceprezydent mos.

Wiktionary


wiceprezydent

zastępca prezydenta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. zastępca prezydenta

 (1.2) adm. zastępca prezydenta miasta

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wiceprezydencki

Wiktionary


wiceprezydentka

→ wiceprezydent


SJP.pl

Patrz:

wiceprezydent

wiceprezydentowa

żona wiceprezydenta


SJP.pl


wiceprezydentura

1. urząd lub godność wiceprezydenta;
2. okres pełnienia funkcji wiceprezydenta


SJP.pl


wiceprokurator

zastępca prokuratora


SJP.pl


wiceprokuratorka

potocznie: zastępczyni prokuratora


SJP.pl


wiceprzewodnicząca

kobieta będąca zastępcą przewodniczącego


SJP.pl


wiceprzewodniczący

zastępca przewodniczącego


SJP.pl


wiceregent

zastępca regenta


SJP.pl


wicerektor

zastępca rektora


SJP.pl


wicerzeczniczka

→ wicerzecznik


SJP.pl

Patrz:

wicerzecznik

wicerzecznik

zastępca rzecznika


SJP.pl


wicesekretarz

zastępca sekretarza


SJP.pl


wicestarosta

zastępca starosty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zastępca starosty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dokumenty od tygodnia leżą na biurku wicestarosty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. starosta m., starostwo n.

Wiktionary


wicestarostka

→ wicestarosta


SJP.pl

Patrz:

wicestarosta

wiceszef

zastępca szefa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. zastępca szefowej lub szefa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W naradzie wziął udział wiceszef węgierskiej misji dyplomatycznej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. wiceszefowa ż.

Wiktionary


wiceszefowa

zastępczyni szefa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zastępczyni szefowej lub szefa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kierownik obraził wiceszefową i chyba poleci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szefowa ż.

:: fm. wiceszef mos.

Wiktionary


wicewo

osada w Polsce


SJP.pl

Wicewo (niem. "Vietzow") – osada sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Tychowo. W latach 1975–1998 osada należała do woj. koszalińskiego. Według danych UM, na dzień 31 grudnia 2014 roku wieś miała 180 stałych mieszkańców.

Wikipedia


wicewojewoda

zastępca wojewody


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) adm. urzędnik administracji niższy rangą od wojewody

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lot helikopterem miał okazję odbyć wicewojewoda Piotr Spyra, który przyznał, że możliwości śmigłowca są imponujące.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojewoda mos.

Wiktionary


wicewójt

zastępca wójta


SJP.pl


wichajster

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. nieokreślone narzędzie lub przedmiot, wihajster

Wiktionary


wichary

nazwisko


SJP.pl


wicher

silny, gwałtowny wiatr; wichura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) meteorol. silny, porywisty wiatr o prędkości 60–75 km/h i o sile 8 stopni w skali Beauforta;

 (1.2) przen. burzliwy zamęt towarzyszący czemuś

 (1.3) gw-pl|Bukowina. wir rzeczny

Wiktionary

Wicher – gwałtowny wiatr o prędkości pomiędzy 17,2 a 20,7 m/s (60–75 km/h), o sile 8 stopni w skali Beauforta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zamęt, hałas, szybki bieg pociągu łączył się z poświstem wichrów i uderzeniami kół o skały, wyżłobione na tunel.

 (1.2) Kto na mnie patrzy, roi, że usnąłem, / A we mnie wicher za wichrem wybucha.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wichernik mrz., wichrzenie n., wichrzyca ż., wichura ż.

:: zdrobn. wicherek mrz.

:: zgrub. wichrzysko n.

 czas. wichrzyć ndk.

 przym. wicherkowaty, wichrowaty, wichrowy

 przysł. wicherkowato, wichrowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sztorm, wichura, wichrzysko, wietrzysko, zawierucha

 (1.2) burza, huragan, nawałnica, sztorm, wichura, wstrząs, zawierucha

Wiktionary


wicherek

1. lekki wiatr;
2. potocznie: kosmyk włosów sterczący na głowie


SJP.pl


wichliński

nazwisko


SJP.pl


wichniarek

nazwisko


SJP.pl


wichniarz

nazwisko


SJP.pl


wichniewicz

nazwisko


SJP.pl


wichorowo

Wichorowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Naruszewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


wichowo

Wichowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Lipno.

Wikipedia


wichowski

nazwisko


SJP.pl


wichr

poetycko o wichrze


SJP.pl


wichrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wichrować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wichrować ndk.

 przym. wichrowy

Wiktionary


wichrowaty

1. skręcony, zgięty, wypaczony;
2. rozchwiany, rosnący w wielu kierunkach;
3. dawniej:
a) niespokojny, narwany;
b) pełen wichrów, wietrzny


SJP.pl


wichrować

wichrować się - odkształcać się, wyginać się w różne strony


SJP.pl


wichrowice

Wichrowice (1943-1945 "Windhof") – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Choceń.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 291 mieszkańców. Jest siódmą co do wielkości miejscowością gminy Choceń.

Wikipedia


wichrowiec

Wichrowiec (niem. "Wychrowitz", w latach 1938–1945 "Hardichhausen") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nidzickim, w gminie Janowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


wichrowo

Wichrowo (dawniej niem. "Wichertshof") – osada leśna w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dobre Miasto. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Osada znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Wikipedia


wichrowski

nazwisko


SJP.pl


wichrowy

przymiotnik od: wicher, wichr


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z wichrem, dotyczący wichru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wicher m., wicherek m., wichura ż., wichurka ż., wichrzyciel m., wichrzycielka ż., wichrzenie n., wichrowanie n., zwichrowanie n.

 czas. wichrzyć ndk., wichrować ndk., zwichrować dk.

 przym. wichrzycielski

 przysł. wichrzycielsko

Wiktionary


wichrzyciel

osoba namawiająca do buntu, agitująca przeciwko komuś lub czemuś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) publ. człowiek wprowadzający zamęt, namawiający do buntu, podburzający przeciwko komuś lub czemuś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nieprawda, że grupka wichrzycieli przygotowała wiec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲixˈʃɨt͡ɕɛl, AS: vʹiχšyćel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wichrzycielstwo n., wichrzenie n., wichura ż.

:: fż. wichrzycielka ż.

 przym. wichrzycielski

 czas. wichrzyć (się)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mąciciel, mąciwoda

Wiktionary


wichrzycielka

kobieta namawiająca do buntu, agitująca przeciwko komuś lub czemuś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która celowo wprowadza zamieszanie, wszczyna bunt, sieje ferment

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wichrzycielstwo n.

:: fm. wichrzyciel m.

 przym. wichrzycielski, wichrowy

 czas. wichrzyć ndk.

Wiktionary


wichrzycielskość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wichrzycielskie; cecha tych, którzy są wichrzycielscy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wichrzyciel m., wichrzycielka ż.

 przym. wichrzycielski

 przysł. wichrzycielsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awanturniczość

Wiktionary


wichrzysko

zgrubienie od: wicher


SJP.pl


wichrzyć

1. plątać, mierzwić coś;
2. wprowadzać zamęt, podburzać przeciwko komuś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) buntować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wichura ż., wicher mrz., wichrzycielka ż.

 przym. wichrowy

Wiktionary


wichta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Wiktoria

Wiktionary


wichtowski

nazwisko


SJP.pl


wichulec

Wichulec – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Bobrowo.

Wikipedia


wichura

silny, porywisty, gwałtowny wiatr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) silny, porywisty wiatr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczorajsza wichura wyrywała drzewa z korzeniami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈxura, AS: vʹiχura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wicher, wicherek, wichrzysko, wichrzyciel, wichrzycielka, wichrzycielstwo

 przym. wichrowaty, wichrowy

 czas. wichrować, wichrzyć

Wiktionary


wichłacz

nazwisko


SJP.pl

Wichłacz – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 994 osoby, według nowszych, internetowych oparty danych liczba jest 975. Nazwisko pochodzi od słowa "wikłać" i jest najbardziej rozpowszechnione w zachodnio-centralnej Polsce.

Wikipedia


wici

dawniej w Polsce: witki będące wezwaniem rycerzy na wyprawę wojenną; później: uniwersały wzywające na pospolite ruszenie


SJP.pl

Wici – starodawny sposób zwoływania wojowników i rycerzy na wyprawę wojenną.

Wikipedia


wiciak

nazwisko


SJP.pl


wicie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wić.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wicie – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Kocierzew Południowy
  • Wicie – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Wilga
  • Wicie – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Darłowo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲit͡ɕɛ, AS: vʹiće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wić

Wiktionary


wiciejów

Wiciejów – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Cegłów.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia


wicik

nazwisko


SJP.pl


wicimice

Wicimice ( Witzmitz) – wieś sołecka w północno-zachodniej Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Płoty. Wieś leży przy drodze krajowej nr 6. W miejscowości znajduje się agencja pocztowa oraz szkoła podstawowa (zamknięta w czerwcu 2011 roku).

Wikipedia


wicina

dawniej:
1. statek rzeczny używany do spławiania towarów; wić;
2. zarośla wierzbowe; łoza, łozina


SJP.pl

Zobacz też: Wicina (ujednoznacznienie).

Wicina ( "Witzen") – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żarskim, w gminie Jasień.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia


wicio

zdrobnienie od: Witold, Wiktor (imiona męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|m., poufała forma imion: Wiktor, Witold, Witosław

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Założymy Wiciowi niebieski sweterek, który dostał od babci Honoraty.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wituś

Wiktionary


wiciokrzew

roślina z rodziny przewiertniowatych; suchodrzew; lonicera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. roślina z rodzaju nazwa systematyczna|Lonicera|L.|ref=Lonicera L..;

 (1.2) ogrod. pnący podrodzaj wiciokrzewu (1.1), w odróżnieniu od formy zdrewniałej zwanej suchodrzewem

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiciokrzewy to pnącza lub krzewy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈt͡ɕɔkʃɛf, AS: vʹićokšef

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) suchodrzew

Wiktionary


wicionogi

skorupiak morski; wąsonóg


SJP.pl


wicionóg

skorupiak morski; wąsonóg


SJP.pl


wiciowce

typ jednokomórkowych pierwotniaków o zazwyczaj podłużnym kształcie ciała, poruszających się przy pomocy wici


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wiciowiec

jednokomórkowy pierwotniak poruszający się za pomocą wici


SJP.pl


wiciowy

1. związany z wicią roślinną (witką);
2. związany z wicią - aparatem ruchowym niektórych organizmów


SJP.pl


wiciński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henryk Wiciński – polski rzeźbiarz, rysownik, scenograf i poeta
  • Iwo Wiciński – polski aktor

Wikipedia


wicki

→ Wicko (wieś w Polsce)


SJP.pl

Wicki (biał. Віцькі) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim w rejonie grodzieńskim, w sielsowiecie Kwasówka.

W latach 1921–1939 Wicki należały do gminy Hornica, w ówczesnym województwie białostockim.

Wikipedia


wicko

→ Wicko (wieś w Polsce)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wicko – wieś w woj. pomorskim, w powiecie lęborskim, w gminie Wicko
  • Wicko – wieś w woj. zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Międzyzdroje
  • Wicko – gmina wiejska
  • Wicko – jezioro na Wybrzeżu Słowińskim, w województwie zachodniopomorskim
  • Wicko Morskie
  • Wicko Małe, Wicko Wielkie

Wikipedia


wicuś

zdrobnienie od: Wincenty (imię męskie); Wicek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|m. Wincenty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wincenty mos.

Wiktionary


wiczkowski

nazwisko


SJP.pl


wiczuga

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Rosji w obwodzie iwanowskim, położone na wschód od Iwanowa;

Wiktionary

Wiczuga (ros. Вичуга) – miasto w Rosji w obwodzie iwanowskim, położone na wschód od Iwanowa.

Wikipedia


wid

dawniej: zjawa, widziadło; dziś tylko w związkach frazeologicznych:
a) ani widu, ani słychu - brak jakichś wiadomości o kimś lub o czymś; nic nie widać i nie słychać;
b) w pijanym widzie - po pijanemu


SJP.pl


widacki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Widacki – polski prawnik i dyplomata
  • Stanisław Widacki – polski samorządowiec, działacz społeczny, polityk
  • Wojciech Widacki – profesor, geograf

Wikipedia


widaczów

Widaczów – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przeworskim, w gminie Jawornik Polski. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Wikipedia


widawa

1. wieś w Polsce;
2. prawy dopływ Odry;
3. osiedle we Wrocławiu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Widawa – rzeka w zachodniej Polsce, dopływ Odry
  • Widawa – wieś w województwie łódzkim, w powiecie łaskim, w gminie Widawa
  • Widawa – osada leśna w województwie śląskim, w powiecie lublinieckim, w gminie Woźniki
  • Widawa – część miasta i osiedle we Wrocławiu
  • Widawa – gmina w województwie łódzkim, w powiecie łaskim
  • Browar Widawa – browar restauracyjny w Chrząstawie Małej
  • Stara Widawa – ramię boczne rzeki Widawa

Wikipedia


widawianin

mieszkaniec Widawy (wsi w Polsce)


SJP.pl


widawianka

mieszkanka Widawy (wsi w Polsce)


SJP.pl


widawka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Widawka (rzeka)
  • Widawka (wieś)
  • Widawa

Wikipedia


widawski

→ Widawa


SJP.pl

Patrz:

Widawa

widać

czasownik niewłaściwy, używany, gdy ktoś (coś) jest widoczne, można go (to) zobaczyć (np. Widać było Tatry. Tutaj nic nie widać. Po skręceniu w lewo już z daleka widać będzie wieżę kościoła.)


SJP.pl

czasownik bezosobowy niedokonany

 (1.1) jest widoczny, można zobaczyć

 (1.2) widocznie, zapewne, pewnie

czasownik przechodni niedokonany

 (2.1) stpol. (później gwara.) widzieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na piasku widać też było ślady kopyt koni, które już tam wprzódy napoju szukały.

 (1.2) Teraz widać takie czasy przyszły, że jaja kury uczą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲidat͡ɕ, AS: vʹidać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widoczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) widocznie, zapewne, pewnie

Wiktionary


widelcowaty

przypominający widelec, podobny do widelca


SJP.pl


widelcowy

→ widelec


SJP.pl

Patrz:

widelec

widelczyk

zdrobnienie od: widelec; mały widelec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mały widelec (używany np. do jedzenia śledzi lub ciasta)

Wiktionary

Widelczyk – mały widelec, w zależności od sytuacji mogący służyć do jedzenia przystawki (np. śledzi) lub deseru (owoców, ciasta).

Nakrywając do stołu widelczyk kładzie się nad talerzem, ale poniżej łyżeczki. Widelczyka można użyć do nałożenia na talerz ananasa, którego jednak się je używając noża i widelca. Widelczyka używa się do jedzenia banana, kiwi i innych niewielkich owoców lub kawałków owoców, które są na tyle małe, że można je podnieść do ust.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Proszę, porozkładaj jeszcze na stołach widelczyki deserowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈdɛlt͡ʃɨk, AS: vʹidelčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widelec mrz.

Wiktionary


widelec

1. narzędzie stołowe w kształcie widełek, służące do podnoszenia do ust kawałków jedzenia;
2. każda rozwidlona część maszyny, w szczególności część roweru lub motocykla, w której osadzone jest koło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ostro zakończony przedmiot używany do nabierania jedzenia;

 (1.2) środ. techn. element konstrukcji roweru, na którym mocuje się oś koła;

Wiktionary

Widelec – jeden z przyborów ręcznych wchodzących w skład sztućców z zastawy kuchennej, posiadający uchwyt i zębiska. Jest używany do nadziewania, utrzymywania i przenoszenia potraw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Porcję mięsa należy jeść nożem i widelcem.

 (1.2) Muszę wymienić przedni widelec w rowerze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈdɛlɛt͡s, AS: vʹidelec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widły lm., widełki lm., widłyżka m., rozwidlenie n., widłak m., widlica ż., widliczka m., widliszek m., widłogon m.

:: zdrobn. widelczyk m.

 czas. rozwidlać

 przym. rozwidlony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk widołka

Wiktionary


widelnice

rząd owadów uskrzydlonych


SJP.pl

Wi

Wikipedia


widenda

dawniej: podpis na dokumencie stwierdzający jego przejrzenie; poświadczenie, widymacja


SJP.pl


wideo

video;
1. technika rejestrowania na taśmie magnetycznej obrazu i dźwięku;
2. potocznie: sprzęt służący do rejestrowania w technice o tej samej nazwie;
3. wideo na życzenie - usługa umożliwiająca zobaczenie w późniejszym czasie programu telewizyjnego lub transmisji na żywo; video on demand


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) techn. technika elektroniczna bazująca na sekwencji nieruchomych obrazów, które mogą być nagrywane, przetwarzane, transmitowane, a następnie odtwarzane, dając złudzenie ruchu;

 (1.2) sekwencja obrazów zarejestrowana na nośniku danych

 (1.3) pot. magnetowid

przymiotnik

 (2.1) audiowizualny

Wiktionary

Wideo (z łaciny „widzę“) – technika elektroniczna bazująca na sekwencji nieruchomych obrazów, które mogą być nagrywane, przetwarzane, transmitowane, a następnie odtwarzane, dając złudzenie ruchu. Terminem tym określa się również sekwencję obrazów zarejestrowaną na nośniku danych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Czy w każdej klasie jest wideo i telewizor?

Wiktionary

Powiązane:

 temsłow. wideo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk widyjo, vidyjo

 (1.2) gw. Górny Śląsk widyjo, vidyjo

 (1.3) magnetowid, wideomagnetofon; gw. Górny Śląsk widyjo, vidyjo

Wiktionary


wideoblog

internetowy pamiętnik w postaci nagrań wideo; vlog, videoblog


SJP.pl

Wideoblog (ang. "videoblog", "vlog" lub "vog") – rodzaj blogu internetowego, którego zasadniczą treść stanowią pliki filmowe (VODcast) publikowane przez autora w kolejności chronologicznej. Pliki udostępniane są do odtwarzania w technologii video-streamingu lub do pobrania na komputer użytkownika – gościa i widza wideoblogu. Vlogerzy publikują swoje filmy głównie w serwisie YouTube oraz Dailymotion.

Wikipedia


wideobloger

autor internetowego pamiętnika w postaci nagrań wideo


SJP.pl


wideoblogerka

→ wideobloger


SJP.pl

Patrz:

wideobloger

wideocast

[czytaj: wideokast] podcast w formie wideo; videocast, wideokast


SJP.pl


wideoczat

rozmowa on-line z wykorzystaniem kamery


SJP.pl


wideodomofon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) domofon wyposażony w wyświetlacz wyświetlający obraz zarejestrowany przez kamerę na zewnątrz budynku;

Wiktionary

Zobacz też: wideofon (wideotelefon).

Wideodomofon (w skrócie wideofon), wideobramofon – urządzenie umożliwiające komunikację słowną z osobą, która chce wejść do budynku (jak to ma miejsce w domofonie) oraz obejrzenie tej osoby. Kamera zainstalowana jest na drzwiach wejściowych lub bramie wjazdowej, natomiast monitor znajduje się w mieszkaniu. Podobnie jak w domofonie, urządzenie umożliwia zdalne odryglowanie zamka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tej cenie deweloper gwarantuje nie tylko sam budynek i działkę, ale także ogrodzenie z wideodomofonem i automatyczną bramą, chodniki i podjazdy wyłożone kostką.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wideobramofon

Wiktionary


wideodzwonek

dzwonek do drzwi wyposażony w kamerę


SJP.pl


wideoesej

esej w formie filmu, zwykle publikowany w internecie


SJP.pl

Wideoesej – forma eseju prezentowana w postaci filmu lub nagrania wideo, najczęściej poświęcona analizie dzieł kultury, mediów lub zjawisk społecznych. Rozwój platform internetowych, takich jak YouTube, przyczynił się do wzrostu popularności tej formy w XXI wieku. Wideoesej umożliwia bezpośrednie wykorzystanie fragmentów materiałów audiowizualnych, co odróżnia go od tradycyjnego eseju pisanego.

Wikipedia


wideofan

potocznie: fan filmów wideo; wideoman


SJP.pl


wideofon

aparat telefoniczny lub domofon zaopatrzony w kamerę i monitor; videofon


SJP.pl

Wideofon (nazwa pełna: wideotelefon) – aparat telefoniczny wyposażony w mały monitor ekranowy. W czasie prowadzenia rozmowy, rozmówcy widzą się nawzajem na monitorach znajdujących się przy aparatach telefonicznych. Urządzenie pozwala na wymianę informacji audio-wizualnych.

Wikipedia


wideofonia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) technika przesyłania dźwięku i obrazu w celu umożliwienia dwukierunkowej komunikacji w czasie rzeczywistym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podstawową zaletą wideofonii jest zdolność do słuchowego i wzrokowego kontaktu z ludźmi znajdującymi się w różnych miejscach na Ziemi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wideofoniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. wizjotelefonia

Wiktionary


wideofonować

rozmawiać za pomocą wideofonu


SJP.pl


wideografia

spis filmów wideo nagranych przez jakiegoś muzyka lub zespół muzyczny


SJP.pl


wideogram

obraz zapisany na taśmie wideo


SJP.pl


wideoinfolinia

infolinia z widokiem wideo


SJP.pl


wideoinstalacja

artystyczna instalacja wykorzystująca monitory, projektory i nagrania wideo


SJP.pl


wideokamerzysta

osoba obsługująca kamerę wideo


SJP.pl


wideokaseta

kaseta z taśmą magnetyczną, przeznaczona do rejestrowania obrazu i dźwięku oraz do odtwarzania w magnetowidzie; videokaseta


SJP.pl


wideokast

podcast w formie wideo; wideocast, videocast


SJP.pl


wideokino

niewielkie kino, w którym wyświetla się filmy z kaset wideo


SJP.pl


wideoklip

ilustracja filmowa piosenki; klip, teledysk, clip, videoclip, videoklip


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. telew. krótki film towarzyszący utworowi muzycznemu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲidɛˈɔklʲip, AS: vʹideoklʹip

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teledysk

Wiktionary


wideokomentarz

komentarz w formie wideo


SJP.pl


wideokonferencja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spotkanie przeprowadzone zdalnie

Wiktionary

Wideokonferencja – interaktywna komunikacja multimedialna, realizowana zazwyczaj za pomocą komputerów, polegająca na przesyłaniu z dużą prędkością obrazu oraz dźwięku w czasie rzeczywistym pomiędzy odległymi lokalizacjami. Osoby posiadające sprzęt umożliwiający wykorzystywanie wideokonferencji mogą między sobą rozmawiać i jednocześnie widzieć się nawzajem.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) telekonferencja

Wiktionary


wideokonferencyjny

→ wideokonferencja


SJP.pl

Patrz:

wideokonferencja

wideokonsultacja

konsultacja z przekazem obrazu i dźwięku


SJP.pl


wideomagnetofon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. zob. magnetowid.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) magnetowid; pot. wideo

Wiktionary


wideomagnetyczny

taśma wideomagnetyczna - nośnik danych (obrazu z dźwiękiem) w postaci cienkiego paska taśmy


SJP.pl


wideoman

fan filmów wideo; wideofan, wideomaniak


SJP.pl


wideomania

nadmierne oglądanie filmów wideo


SJP.pl


wideomaniak

fan filmów wideo; wideofan, wideoman


SJP.pl


wideomanka

fanka filmów wideo


SJP.pl


wideomat

automat do wypożyczania kaset wideo


SJP.pl


wideopodcast

podcast publikowany w formie nagrania wideo


SJP.pl


wideoporada

porada w postaci nagrania wideo


SJP.pl


wideoporadnik

poradnik w postaci nagrania wideo


SJP.pl


wideopornografia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. pornografia rozpowszechniana na kasetach wideo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) videopornografia

Wiktionary


wideopołączenie

rozmowa lub konferencja odbywająca się za pomocą obrazu i dźwięku przez internet


SJP.pl


wideoprezentacja

prezentacja w formie wideo


SJP.pl


wideorecenzja

recenzja w formie wideo


SJP.pl


wideorejestrator

drogowy przyrząd pomiarowy do kontrolnego mierzenia prędkości pojazdów i nieprzerwanej rejestracji obrazu; prędkościomierz kontrolny


SJP.pl

Wideorejestrator – przyrząd do rejestracji obrazu w sposób ciągły, umożliwiający utrwalanie zarejestrowanego materiału, pierwotnie na kasecie wideo, a współcześnie na nośniku cyfrowym (dysk twardy, karta pamięci).

Wikipedia


wideorelacja

relacja wideo z jakiegoś wydarzenia


SJP.pl


wideoreportaż

reportaż zrealizowany za pomocą urządzeń wideo


SJP.pl


wideorozmowa

rozmowa, której uczestnicy widzą się wzajemnie na ekranie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rozmowa prowadzona za pośrednictwem wideofonii

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Komunikator nie oferuje jeszcze wideorozmów — w obecnej chwili możliwe są tylko rozmowy tekstowe, głosowe oraz wysyłanie SMS-ów.

Wiktionary


wideorozprawa

rozprawa sądowa prowadzona zdalnie za pomocą wideokonferencji


SJP.pl


wideospotkanie

spotkanie online


SJP.pl


wideoteka

zbiór wideokaset z utrwalonymi nagraniami


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wideoteka – zbiór kaset wideo z zarejestrowanymi nagraniami; zob. też filmoteka
  • wideoteka – wideo na życzenie, rodzaj telewizyjnej usługi sieciowej
  • Wideoteka – album muzyczny zespołu Jeden Osiem L.

Wikipedia


wideotekowy

przymiotnik od: wideoteka


SJP.pl


wideotelefon

aparat telefoniczny zaopatrzony w kamerę i monitor; videotelefon, wideofon, videofon


SJP.pl


wideotorakoskopia

Wideotorakoskopia (ang. "video-assisted thoracic surgery", VATS) – technika operacyjna lub inwazyjna technika diagnostyczna, polegająca na wprowadzeniu do jamy opłucnowej endoskopu umożliwiającego obejrzenie wnętrza klatki piersiowej, zaopatrzonego w źródło światła i podłączonego do kamery wideo przekazującej obraz na monitor ekranowy, wprowadzanego przez ścianę klatki piersiowej przy użyciu trokara, wraz z ewentualnym zabiegiem operacyjnym lub biopsją.

Wikipedia


wideotutorial

samouczek w postaci wideo


SJP.pl


wideoweryfikacja

w sporcie: weryfikacja spornej sytuacji na podstawie zarejestrowanego materiału wideo


SJP.pl


wideowisko

widowisko składające się z pokazów wideo


SJP.pl


wideowypożyczalnia

wypożyczalnia wideokaset


SJP.pl


widera

nazwisko


SJP.pl


widermach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. hist. budynek w oficynie, w tylnej części posesji

Wiktionary


widerski

nazwisko


SJP.pl


wideta

dawniej: warta, pikieta, straż; czujka, czata, wedeta


SJP.pl


widełka

Widełka – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie kolbuszowskim, w gminie Kolbuszowa. Ma status sołectwa.

Wikipedia


widełki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) zdrobn. od widły

 (1.2) miejsce w telefonie gdzie odkłada się słuchawkę

 (1.3) dwie liczby wyznaczające granicę pewnych wartości liczbowych

 (1.4) środ. szach. jednoczesny atak na dwie figury, także szach z jednoczesnym atakiem na figurę

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • widełki –
  • Widełki – wieś w woj. świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Daleszyce
  • Widełki – nieofic. osada w woj. podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Lutowiska
  • widełki – posunięcie w szachach
  • Widełka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Inni żuli betel, zbiorowo palili fajki bądź też leżąc wkoło ognisk drapali się po głowie bambusowymi grzebykami, podobnymi do zakrzywionych widełek.

 (1.2) Pan Jankowiak odłożył słuchawkę na widełki i już miał zdjąć okulary, gdy przypomniał sobie o książce telefonicznej.

 (1.3) Podnieśli więc nam stawki, pozwalając na dowolne stosowanie górnej albo dolnej granicy widełek cenowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widelec m., widły m.

 przym. widłowy, widełkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) widły, podwójny atak

Wiktionary


widełkowaty

przypominający kształtem widełki, podobny do widełek; rozwidlony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) podobny do widełek

Wiktionary


widełkowy

→ widełki


SJP.pl

Patrz:

widełki

widget

[czytaj: widżet] element graficzny interfejsu umożliwiający komunikację użytkownika z programem komputerowym; widżet


SJP.pl


widia

1. produkt spiekania węglików wolframu, tytanu, tantalu i metalicznego kobaltu;
2. wiertło widiowe


SJP.pl


widikon

rodzaj fotoprzewodzącej lampy analizującej


SJP.pl

Wi

Wikipedia


widiowy

przymiotnik od: widia


SJP.pl


widlak

1. potocznie: wózek widłowy; widłak;
2. drzewo, którego pień rozwidlił się na pewnej wysokości


SJP.pl


widlany

w gwarze podhalańskiej: widlasty


SJP.pl


widlarz

pogardliwie: Ukrainiec; ukr, ukrak, banderowiec, upadliniec


SJP.pl


widlastość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest widlaste

Wiktionary

Powiązane:

 przym. widlasty

 przysł. widlasto

Wiktionary


widlasty

1. przypominający widły; widłowaty, rosochaty, rozgałęziony;
2. silnik widlasty - silnik tłokowy o cylindrach rozmieszczonych w dwóch rzędach w kształcie litery V


SJP.pl


widlica

1. rodzaj zabudowy na terenach wiejskich, charakteryzujący się podwójnym rzędem domów połączonych przecznicą;
2. palma występująca w około 40 gatunkach, rosnąca przede wszystkim w Afryce;
3. rozwidlone zakończenie poroża jelenia byka;
4. element konstrukcyjny mający rozwidloną, widlastą formę, rozwidlony kształt


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Widlica – typ układu przestrzennego wsi
  • Widlica – rzeka w dorzeczu Odry
  • Widlica – rodzaj roślin z rodziny arekowatych (palm)
  • Widlica – wieś w Bułgarii

Wikipedia


widlicz

widlicz spłaszczony - bylina z rodziny widłakowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Diphasiastrum|Holub|ref=tak., rodzaj roślin;

Wiktionary

Widlicz, zeglej ("Diphasiastrum" Holub) – rodzaj roślin należących do rodziny widłakowatych. Obejmuje ok. 20–23 gatunki. Są to rośliny głównie półkuli północnej, z 6 przedstawicielami we florze Polski.

Rośliny zimozielone, naziemne, zasiedlające zwykle raczej suche siedliska, często na terenach wyżej położonych.

Wikipedia


widliczka

roślina z klasy widłakowych, występująca głównie w lasach strefy podzwrotnikowej


SJP.pl

Wi

Wikipedia


widliczkowate

rodzina roślin zielnych (z jednym rodzajem obejmującym około 700 gatunków) z podgromady widłaków, niewielkich rozmiarów, o liściach opatrzonych języczkiem; występują głównie w cienistych lasach tropikalnych


SJP.pl


widliczkowaty

o cechach widliczkowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


widliczkowce

przedstawiciel rzędu roślin z klasy widłaków


SJP.pl

Widliczkowce ("Selaginellales") – jedna z trzech grup roślin wyróżniana w randze rzędu w obrębie klasy widłaków. W dawniejszych ujęciach systematycznych włączane były do klasy widłaków różnozarodnikowych lub wyodrębniane w osobną klasę "Selaginellopsida". Jest to współcześnie takson monotypowy – należy do niego tylko jedna rodzina – widliczkowate "Selaginellaceae" i jeden rodzaj – widliczka "Selaginella".

Wikipedia


widliczkowiec

przedstawiciel rzędu roślin z klasy widłaków


SJP.pl


widlik

glon należący do krasnorostów, występujący w Bałtyku


SJP.pl

Widlik ("Furcellaria") – rodzaj glonu należącego do gromady krasnorostów. Glony należące do tego rodzaju można spotkać w północnej części Oceanu Atlantyckiego. Obficie występują w Bałtyku.

Wikipedia


widlikowate

rodzina krasnorostów


SJP.pl


widlino

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Widlino – kolonia w woj. pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Żukowo
  • Widlino – wieś w woj. pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Puck

Wikipedia


widliszek

komar, którego samice przenoszą zarazki malarii


SJP.pl

Widliszek ("Anopheles") – rodzaj muchówek z rodziny komarowatych. Obejmuje 476 opisanych gatunków. Larwy są filtratorami, żerującymi u powierzchni wody. Dorosłe samce pobierają pokarm roślinny, natomiast samice uzupełniają dietę krwią zwierząt stałocieplnych. Część z gatunków to wektory zarodźców, wywołujących u ludzi malarię oraz nicieni wywołujących u ludzi filariozy.

Wikipedia


widmer

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Caspar Widmer – szwajcarski strzelec
  • Max Widmer – szwajcarski zapaśnik
  • Silvan Widmer – szwajcarski piłkarz

Wikipedia


widmo

1. przerażająca postać o niesprecyzowanym wyglądzie; duch, dziwo, fantom, mara, strach, straszydło, upiór, zmora, widzenie senne, widziadło, zjawa;
2. przenośnie: obraz czegoś złego;
3. fizyka: rozkład natężenia występowania danej wielkości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) niematerialna postać lub złudzenie takiej postaci;

 (1.2) perspektywa czegoś złego mogącego nastąpić w przyszłości

 (1.3) fiz. rozkład wielkości fizycznej w funkcji energii lub częstotliwości, długości fali, itp.; ; ;

 (1.4) mat. zbiór wartości własnych macierzy kwadratowej lub operatora liniowego; ;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • widmo – duch, zjawa
  • Widmo – francuski film, dreszczowiec psychologiczny z 1955 roku
  • Shutter – Widmo – tajski horror filmowy z 2004 roku
  • Widmo – hiszpański horror filmowy wyreżyserowany przez Mateo Gila w 2006 roku
  • Widmo – album muzyczny zespołu PRO8L3M
  • Widmo – singel rapera Blachy
  • WIDMO – fikcyjna organizacja terrorystyczna znana z serii książek Iana Fleminga o Jamesie Bondzie
  • widmo akustyczne
  • widmo częstotliwościowe
    • widmo sygnału
  • widmo operatora
    • widmo macierzy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed ołtarzem ukazało się ukoronowane widmo z berłem w ręku, siedzące na lwie. (B. Prus „Faraon”)

 (1.2) Widmo śmierci głodowej zajrzało im w oczy.

 (1.3) Wykonaliśmy pomiary widma wzmocnienia dla kilku konstrukcji laserów półprzewodnikowych.

 (1.4) Widmo operatora jest zdegenerowane i dyskretne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲidmɔ, AS: vʹidmo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widmowość ż.

 przym. widmowy

 przysł. widmowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duch, fantom, mara, zjawa

 (1.3,4) spektrum

Wiktionary


widmowy

→ widmo


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z widmem, dotyczący widma

przymiotnik jakościowy

 (2.1) niekompletny, niejasny i trudny do zrozumienia lub zobaczenia

Wiktionary

Patrz:

widmo

Powiązane:

 rzecz. widmo n., widmowość ż.

 przysł. widmowo

Wiktionary


widnawy

rzadko: nieco widny, niezupełnie widoczny


SJP.pl


widnia

1. przestarzale: widownia, grupa widzów;
2. przyrząd optyczny służący niegdyś do przerysowywania obrazów w znacznym powiększeniu


SJP.pl


widnica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Widnica – projektowany specjalny obszar ochrony siedlisk na wyżynie Miechowskiej
  • Widnica – przysiółek wsi Pstroszyce Drugie w województwie małopolskim
  • Widnica – wzgórze na Pogórzu Bocheńskim
  • Widnica – potok, dopływ Bobru
  • Widnica – struga, dopływ Przychowskiej Strugi (dopływu Odry)

Wikipedia


widnicki

nazwisko


SJP.pl


widnie

przysłówek

 (1.1) daw. w sposób widoczny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. widnieć ndk.

 przysł. widno

 rzecz. widność ż.

 przym. widny

Wiktionary


widniej

stopień wyższy od przysłówka: widno


SJP.pl


widniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: widny


SJP.pl


widnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|widnieć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. widnieć

Wiktionary


widnieć

być widocznym, uwidocznionym


SJP.pl

czasownik

 (1.1) być widocznym, dawać się widzieć

 (1.2) rzad. stawać się widnym, jasnym; jaśnieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na jej twarzy widniał uśmiech.

 (1.1) Na horyzoncie widnieje zarys masywu Kilimandżaro.

 (1.2) Zaczyna widnieć. Nastał świt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲidʲɲɛ̇t͡ɕ, AS: vʹidʹńėć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. widny

 przysł. widno, widnie

 rzecz. widnienie n., widność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jaśnieć, świtać

Wiktionary


widniutki

zdrobnienie od: widny


SJP.pl


widno

przysłówek sposobu

 (1.1) książk. z dogodną jakością oświetlenia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Widno – przysiółek wsi Skwierawy w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Studzienice
  • Widno – wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Brusy
  • Widno – wieś w obwodzie Dobricz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy wracałyśmy z kościoła, było już dosyć widno.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widok mrz., widność ż.

 czas. widnieć ndk.

 przym. widny

 przysł. widnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jasno

Wiktionary


widnokres

miejsce pozornego zetknięcia się nieba z ziemią lub morzem; widnokres, nieboskłon, horyzont


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. horyzont, widnokrąg

Wiktionary


widnokrąg

horyzont;
1. miejsce pozornego zetknięcia się nieba z ziemią lub morzem; widnokres, nieboskłon;
2. zakres czyichś zainteresowań, wiedzy, przekonań


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) horyzont

Wiktionary

Zasugerowano, aby "Horyzont" Nie opisano powodu propozycji integracji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲidˈnɔkrɔ̃ŋk, AS: vʹidnokrõŋk

Wiktionary


widność

→ widny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest widne

Wiktionary

Patrz:

widny

Powiązane:

 czas. widnieć ndk.

 przym. widny

 przysł. widnie, widno

Wiktionary


widny

pełen słońca, światła, dobrze oświetlony, jasny, niezaciemniony (np. widne mieszkanie, widna kuchnia), a dawniej także: wyraźny, widoczny (np. widny kontur)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. rozświetlony

 (1.2) bud. mający okno

 (1.3) książk. widoczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widność ż.

 czas. widnieć ndk.

 przysł. widnie, widno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jasny

 (1.3) widoczny, widzialny

Wiktionary


widoczek

zdrobnienie od: widok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od widok

 (1.2) niewielkich rozmiarów reprodukcja jakiejś panoramy

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na ścianie nad pianiem wisiały antyramy z jakimiś widoczkami z Ziemi Świętej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widok mrz., widoczność ż.

 przym. widokowy, widoczny

 przysł. widokowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) obrazek

Wiktionary


widocznie

1. dający się widzieć, zauważyć, dostrzec; widzialny;
2. wyraźny, oczywisty


SJP.pl

partykuła

 (1.1) … wprowadzająca wniosek, który mówca uważa za prawdopodobne wyjaśnienie

przysłówek

 (2.1) dostrzegalnie, istotnie, wyraźnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie widać żadnych gwiazd, widocznie na niebie są chmury.

 (2.1) Samolot zaczął się coraz widoczniej trząść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈdɔt͡ʃʲɲɛ, AS: vʹidočʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. widoczny, niewidoczny

 rzecz. widoczność, widok

 czas. widzieć, widywać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) najwidoczniej, niewątpliwie, ewidentnie, najwyraźniej

Wiktionary


widoczniej

stopień wyższy od przysłówka: widocznie


SJP.pl


widoczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: widoczny; bardziej widoczny


SJP.pl


widoczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) możliwość widzenia w danej przestrzeni lub w danych warunkach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mgła ogranicza widoczność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈdɔt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: vʹidočność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widok m., widoczek m.

 przym. widoczny, widokowy, niewidoczny

 przysł. widocznie

 czas. widać, widzieć

 partyk. widocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) widzialność

Wiktionary


widoczny

1. dający się widzieć, zauważyć, dostrzec; widzialny;
2. wyraźny, oczywisty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, którego widać

 (1.2) taki, którego łatwo dostrzec, zauważyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widoczny za wzgórzem dom należał przed wojną do mojej rodziny.

 (1.2) W przypadku, kiedy policjant posiada widoczny tatuaż, przełożony może nie dopuścić go do pełnienia służby lub może odsunąć od jej pełnienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈdɔt͡ʃnɨ, AS: vʹidočny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widoczność ż., widok m., widoczek m., widokówka ż.

 czas. widzieć ndk.

 przym. widokowy

 przysł. widocznie

 partyk. widocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. widzialny, widomy; przest. widny

 (1.2) wyraźny

Wiktionary


widok

1. widziana przestrzeń, fragment przestrzeni zapełnionej szczegółami; krajobraz;
2. wygląd czegoś, widzenie;
3. plan, projekt, perspektywa, szansa;
4. w rysunku technicznym: rzut pokazujący zewnętrzny wygląd obiektu, rysowany zazwyczaj liniami grubymi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) widziana przestrzeń, krajobraz

 (1.2) obraz, wygląd

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Widok – część miasta Kęty
  • Widok – część miasta Szczecin
  • Widok – osada leśna w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Łuków
  • Widok – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Chynów
  • Widok – wieś w woj. opolskim, w pow. głubczyckim, w gminie Głubczyce
  • Widok – wzniesienie w Górach Kaczawskich w Sudetach Zachodnich
  • Widok – wzniesienie w Górach Kruczych w Sudetach Środkowych
  • Widok – wzniesienie w Raciborzu
  • Widok – wzniesienie we Wzgórzach Bukowych
  • Widok – wzniesienie we Wzgórzach Trzebnickich na terenie miasta Trzebnica
  • Widok (Baranek Wawrzyn, Wawrzynowa Góra) – wzniesienie we Wzgórzach Trzebnickich, w paśmie Baranki, na terenie Gminy Oborniki Śląskie
  • Widok – dzielnica Kalisza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze szczytu roztaczał się rozległy widok na dolinę.

 (1.2) Tęsknię za widokiem domu.

 (1.2) Sędzia śledczy Szydłowski na widok intruza cofnął się znad akt, jakby dostał fangę prosto w nos.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲidɔk, AS: vʹidok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widoki nmos., widokówka ż., widoczność ż., powidok m., zwid m., widziadło n., widzenie n., widywanie n., uwidocznienie n., uwidacznianie n.

:: zdrobn. widoczek m.

 czas. widzieć ndk., widywać ndk., uwidocznić dk., uwidaczniać ndk.

 przym. widokowy, widoczny, widzialny

 przysł. widokowo, widocznie, widno

 partyk. widocznie

Wiktionary


widoki

1. widziana przestrzeń, fragment przestrzeni zapełnionej szczegółami; krajobraz;
2. wygląd czegoś, widzenie;
3. plan, projekt, perspektywa, szansa;
4. w rysunku technicznym: rzut pokazujący zewnętrzny wygląd obiektu, rysowany zazwyczaj liniami grubymi


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Widoki – siódmy album studyjny polskiego zespołu Goya
  • Widoki – część wsi Kosowice w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Bodzechów
  • Widoki – dawny folwark na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Ciecierki.
  • Widoki – dawny folwark i osada na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Mikołajewo.
  • Widoki − dawny zaścianek. Obecnie część wsi Wisztoki na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Kamienny Łuh.

Wikipedia


widokowo

przysłówek

 (1.1) z widokiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We wschodniej części dzielnicy znajduje się ciekawy widokowo most tramwajowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widoczek mrz., widok mrz.

 przym. widokowy

Wiktionary


widokowość

→ widokowy


SJP.pl

Patrz:

widokowy

widokowy

przymiotnik od: widok


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący widoku, odsłaniający, stanowiący piękny widok

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spotkajmy się na tarasie widokowym o siedemnastej trzydzieści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widoczek mrz., widoczność ż., widok mrz.

 przysł. widokowo

 przym. widoczny

Wiktionary


widokówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) karta pocztowa z widokiem krajobrazu, miasta lub zabytku;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyślijcie nam, kochane wnuki, widokówkę z ferii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲidɔˈkufka, AS: vʹidokufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widok m.

 przym. widoczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kartka pocztowa, pocztówka

Wiktionary


widomiej

dawny stopień wyższy od przysłówka: widomie


SJP.pl


widomski

nazwisko


SJP.pl


widomy

możliwy do zobaczenia, oczywisty; widoczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) widoczny

Wiktionary


widowisko

1. przedstawienie; spektakl; inscenizacja;
2. zdarzenie, scena odbywająca się na oczach widzów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) impreza artystyczna lub rozrywkowa, która jest przeznaczona do oglądania przez publiczność

 (1.2) zdarzenie, na które ktoś patrzy

Wiktionary

Widowisko – zdarzenie przed publicznością, często o charakterze sztuki. Niektóre rodzaje widowisk:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲidɔˈvʲiskɔ, AS: vʹidovʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widowiskowość ż., widownia ż.

 przym. widowiskowy

 przysł. widowiskowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedstawienie, spektakl, show, występ

Wiktionary


widowiskowość

zespół cech, elementów właściwych widowisku


SJP.pl


widowiskowy

przymiotnik od: widowisko


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający atrakcyjną formę wizualną i wywołujący emocje

przymiotnik relacyjny

 (2.1) przeznaczony do wystawiania widowisk

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲidɔvʲiˈskɔvɨ, AS: vʹidovʹiskovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widowisko n., widowiskowość ż.

 przysł. widowiskowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) efektowny / spektakularny / pokazowy

Wiktionary


widownia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce w teatrze, kinie, stadionie itp. przeznaczone dla widzów

 (1.2) wszyscy widzowie jakiegoś przedstawienia

 (1.3) miejsce, w którym rozgrywają się jakieś wydarzenia

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najlepsze miejsca na widowni są w centrum.

 (1.2) Ten mało ambitny film jest skierowany do niezbyt wymagającej widowni.

 (1.3) Po czterech latach wojny domowej Omri zdołał się jednak ostać, a Tibni zniknął nagle z widowni politycznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈdɔvʲɲa, AS: vʹidovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widz m., widowisko n., widzenie n.

 czas. widzieć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) audytorium

 (1.2) publiczność, publika, audytorium

 (1.3) scena, teatr, arena

Wiktionary


widowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Widowo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Bielsk Podlaski
  • Widowo – rezerwat przyrody w woj. pomorskim, na obszarze Nadmorskiego Parku Krajobrazowego
  • Widowo – specjalny obszar ochrony siedlisk w woj. pomorskim
  • Widowo – dawna gmina wiejska istniejąca 1952–1954 w woj. białostockim
  • Widów

Wikipedia


widołka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. widelec

Wiktionary


widuchowa

1. wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim;
2. wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Widuchowa – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Busko-Zdrój
  • Widuchowa – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Widuchowa
  • Widuchowa – gmina wiejska
  • Widuchowa – przystanek kolejowy
  • Widuchowa-Stacja

Wikipedia


widuchowianin

mieszkaniec Widuchowej (wsi w Polsce)


SJP.pl


widuchowianka

mieszkanka Widuchowej (wsi w Polsce)


SJP.pl


widuchowski

→ Widuchowa


SJP.pl

Patrz:

Widuchowa

widuliński

nazwisko


SJP.pl


widyjo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wideo

Wiktionary


widymacja

przestarzałe: podpis na dokumencie stwierdzający jego przejrzenie; poświadczenie, widenda


SJP.pl


widymować

dawniej: poświadczać, składać podpis na dokumencie stwierdzający jego przejrzenie


SJP.pl


widywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|widywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲidɨˈvãɲɛ, AS: vʹidyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. widzieć, widywać ndk.

 rzecz. widok mrz., widz mos.

Wiktionary


widywać

widzieć kogoś lub coś co jakiś czas


SJP.pl

czasownik

 (1.1) czasami oglądać, widzieć, spotykać coś lub kogoś

czasownik zwrotny widywać się

 (2.1) spotykać się z kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gołębie, jako śmielsze, wnet zaczęły kuć dziobkami w polepę, kuropatwy zaś zbliżały się ostrożniej, spoglądając to na padające ziarno, to na księdza, to na liszkę, z którą opatrzyły się zresztą od dawna, bo schwytane jeszcze latem pisklętami i hodowane w domu od maleńkości, widywały ją codziennie.

 (1.1) Widywała ją już w różnych sytuacjach, również w takich, które wywoływały stres, męczyły i wiodły na granicę choroby, czasem w chorobę.

 (1.1) Widywałem lepsze filmy.

 (2.1) Widywałem się z nią od czasu do czasu zanim przeprowadziła się do Poznania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈdɨvat͡ɕ, AS: vʹidyvać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. widzieć

 przysł. widocznie

 partyk. widocznie

 rzecz. widok m., widywanie n., widz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spotykać

Wiktionary


widyń

miasto w Bułgarii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w północno-zachodniej Bułgarii, nad Dunajem, stolica obwodu Widyń;

Wiktionary

Widyń ( Видин, "Widin") – miasto w północno-zachodniej Bułgarii, stolica obwodu Widyń i gminy Widyń, nad Dunajem, przy granicy z Rumunią i Serbią.

Port rzeczny na Dunaju. Przemysłowo-handlowy ośrodek regionu rolniczego; przemysł spożywczy, maszynowy, porcelanowo-fajansowy; rybołówstwo.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. widyński

Wiktionary


widyński

→ Widyń


SJP.pl

Patrz:

Widyń

widz

1. osoba oglądająca jakieś przedstawienie, program telewizyjny;
2. obserwator, świadek zdarzenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba oglądająca film, przedstawienie, pokaz, koncert lub inne widowisko

 (1.2) przen. bierny obserwator jakichś wydarzeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostatni film nie został dobrze przyjęty przez krytyków jak i widzów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲit͡s, AS: vʹic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widownia ż., widzenie n., widywanie n.

 czas. widzieć ndk., widywać ndk.

 przym. widzialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gap

Wiktionary


widzenie

1. móc badać świat za pomocą wzroku
2. spotykać kogoś
3. przywoływać w pamięci
4. mieć określony pogląd na coś
5. uważać za kogoś
6. zauważać
7. widzieć się:
a) widzieć swe odbicie
b) widzieć się nawzajem
c) spotkać się
d) reg. podobać się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odwiedziny więźnia w więzieniu

 (1.2) obserwacja czegoś, co nie istnieje w rzeczywistości; wizja

 (1.3) fizj. odbieranie bodźców wzrokowych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • widzenie barwne
  • widzenie fotopowe
  • widzenie mezopowe
  • widzenie przestrzenne
  • widzenie skotopowe
  • widzenie stereoskopowe
  • widzenie zdwojone
  • „Widzenie” - nowela Bolesława Prusa
  • „widzenie ręczne” – gnozja
  • widzenie (więziennictwo)
  • „Widzenie” – teatr w Lublinie
  • Widzenie chłopca Bartłomieja – obraz (Michaił Niestierow)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tomek na widzeniu spotkał się ze swoją konkubiną.

 (1.3) Drożdżyca oka jest poważnym zakażeniem, które może skutkować ślepotą lub ograniczeniem widzenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: vʹiʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widz m., widok mrz., widownia ż.

 czas. widzieć

 przym. widoczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odwiedziny

 (1.2) wizja

Wiktionary


widzew

1. dzielnica Łodzi;
2. klub sportowy z Łodzi


SJP.pl

Widzew – do 31 grudnia 1992 dzielnica miasta Łodzi. Największa obszarem dawna dzielnica miasta, licząca 90,8 km², ale jednocześnie o najmniejszej gęstości zaludnienia; ok. 133,6 tys. mieszkańców.

Wikipedia


widzewiaczka

kibicka lub zawodniczka klubu sportowego Widzew Łódź


SJP.pl


widzewiak

potocznie: kibic lub zawodnik klubu sportowego Widzew Łódź


SJP.pl


widzewianin

mieszkaniec Widzewa; Widzewiak (potocznie)


SJP.pl


widzewianka

mieszkanka Widzewa


SJP.pl


widzewski

przymiotnik od: Widzew (dzielnica Łodzi lub klub sportowy z Łodzi)


SJP.pl


widziadło

obraz osoby lub rzeczy, który się przyśnił lub przywidział


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. obraz, który nam się przyśnił; złudzenie wzroku lub wyobraźni; to, co ktoś widzi w świecie realnym lub w umyśle, a co nie jest częścią rzeczywistości

 (1.2) daw. wizja

Wiktionary

Widziadło – polski film grozy, psychologiczny, z 1983 roku na motywach powieści "Pałuba" Karola Irzykowskiego.

Plenery: Turowa Wola (dwór), Wyczółki, Mała Wieś (dwór).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lucjan często widział pod oknem jej kiwającą się sylwetkę, zwłaszcza przed wieczorem, w mroku, sprawiała koszmarne widziadło.

 (1.2) Teatr musi wrócić do formy pół[ ]religijnej, wzniosłej, stać się widziadłem zbiorowem sic. [zbiorowym], [jak w »Bachantkach« Eurypidesa.]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widok mrz.

 czas. widzieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zjawa, widmo, mara, upiór, halucynacja

 (1.2) wizja

Wiktionary


widzialność

możliwość, zdolność widzenia oddalonych przedmiotów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest widzialne; cecha tych, którzy są widzialni

Wiktionary

Widzialność (met.) – zależny od warunków atmosferycznych zasięg dostrzegania obiektów.

Pojęcie "widzialności" bywa utożsamiane z pojęciem "widoczności", co nie jest ścisłe. Obiekty bywają dostrzegalne (lub nie) zależnie od:

"Widzialność" ocenia się w warunkach, gdy inne czynniki – poza właściwościami powietrza – nie ograniczają "widoczności" obiektów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lady Sybil nosiła zwykle suknie balowe bladoniebieskie – kolor często wybierany w pewnym wieku i przy pewnym obwodzie, łączący maksimum dyskretnego stylu i minimum widzialności.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. widzialny

 przysł. widzialnie

 czas. widzieć

Wiktionary


widzialny

książkowo: dający się widzieć, będący w zasięgu wzroku; widoczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który widać, który jest dostrzegalny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈd͡ʑalnɨ, AS: vʹiʒ́alny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. widzieć

 rzecz. widzialność ż., widok m., widz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) widoczny

Wiktionary


widzieć

1. móc badać świat za pomocą wzroku
2. spotykać kogoś
3. przywoływać w pamięci
4. mieć określony pogląd na coś
5. uważać za kogoś
6. zauważać
7. widzieć się:
a) widzieć swe odbicie
b) widzieć się nawzajem
c) spotkać się
d) reg. podobać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) o organizmach żywych odbierać bodźce wzrokowe

 (1.2) spotykać się

 (1.3) mieć dany pogląd na coś/kogoś

 (1.4) o urządzeniach, kamerach, robotach rejestrować, utrwalać i przetwarzać sygnały z detektora obrazu lub czujnika światła do układu elektronicznego urządzenia

 (1.5) stpol. widać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widzę tłustą plamaamę na jej sukni; ciekawe, czy inni goście też ją widzą.

 (1.2) Nie widziałam Pauliny od lat.

 (1.3) Jakoś nie widzę go w roli kierownika…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲid͡ʑɛ̇t͡ɕ, AS: vʹiʒ́ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widok m., widownia ż., widz m., widzialność ż., widoczność ż., widziadło n., widzenie n., widywanie n.

 czas. widywać ndk.

 przym. widoczny, widzialny, niewidoczny

 przysł. widocznie

 partyk. widocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostrzegać, zauważać

Wiktionary


widzimisię

potocznie: czyjś pogląd, upodobanie nieliczące się z niczym; kaprys; zachcianka (ale: widzi mi się - zdaje mi się)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. czyjś pogląd nieliczący się z niczym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bonhart to nieobliczalny sadysta. (…) W zależności od widzimisię pojmaną dziewczynę gotów zakatować albo porwać, by kazać jej walczyć na arenach.

 (1.1) Przeorganizowała kuchnię podług własnego widzimisię: poprzekładała rzeczy w szufladach, zgarnęła porcelanowe skorupy, ofiary furii Maurycego, znalazła i schowała na lepszą godzinę jego podarte memuary, kazała wywietrzyć pościel i osiarkowała piwnicę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaprys, zachcianka

Wiktionary


widziszewo

Wi

Wikipedia


widzka

→ widz; obserwatorka, obserwantka


SJP.pl


widzowski

→ widz


SJP.pl

Patrz:

widz

widzówek

Widzówek – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Kruszyna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia


widzący

1. móc badać świat za pomocą wzroku
2. spotykać kogoś
3. przywoływać w pamięci
4. mieć określony pogląd na coś
5. uważać za kogoś
6. zauważać
7. widzieć się:
a) widzieć swe odbicie
b) widzieć się nawzajem
c) spotkać się
d) reg. podobać się


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wróżenie
  • widzący (tytuł kościelny)
  • Widzący z Lublina

Wikipedia


widła

środowiskowo: część wózka widłowego w kształcie litery L


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bogusław Widła (ur. 1940) – polski biblista, profesor nauk teologicznych, tłumacz, publicysta
  • Halina Widła – polska filolog, dr hab. nauk humanistycznych
  • Tadeusz Widła (1950–2020) – polski prawnik, profesor nauk prawnych, kryminalistyk
  • Widła – serbski zespół muzyczny

Wikipedia


widłaczek

widłaczek torfowy - roślina z rzędu widłaków


SJP.pl

Wi

Wikipedia


widłak

1. rodzaj roślin z rodziny widłakowatych;
2. potocznie: wózek widłowy; widlak;
3. samiec jelenia lub sarny mający po dwie odnogi w każdej tyce poroża


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Lycopodium|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny widłakowatych o długich, wzniesionych lub płożących się pędach pokrytych szpilkowatymi lub łuskowatymi liśćmi;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) łow. jeleń-byk lub kozioł mający po dwie odnogi na każdym z konarów poroża

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pokoju obok jadalnego ustawiano długi stół przykryty długim białym obrusem, zwisającym do podłogi, ubranym widłakami i barwinkiem.

 (2.1) Kozły odstrzałowe to wszystkie guzikarze, szpiczaki, słabe widłaki o cienkich tykach oraz wybitnie cienkie szóstaki o słabo zaznaczonych odnogach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widłakowate nmos., widelec mrz.

 przym. widłakowy

Wiktionary


widłaki

1. rodzaj roślin z rodziny widłakowatych;
2. potocznie: wózek widłowy; widlak;
3. samiec jelenia lub sarny mający po dwie odnogi w każdej tyce poroża


SJP.pl

Wi

Wikipedia


widłakowate

rodzina roślin z rzędu widłakowców, obejmująca prawie 400 gatunków


SJP.pl

Wi

Wikipedia


widłakowaty

o cechach widłakowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


widłakowe

gromada roślin naczyniowych licząca około 1100-1200 gatunków; widłaki


SJP.pl

Patrz:

widłak

widłakowiec

przedstawiciel rzędu roślin z klasy widłaków


SJP.pl


widłakowy

→ widłak


SJP.pl

Patrz:

widłak

widłogon

rodzaj ptaków z rodziny muchołówkowatych


SJP.pl


widłogonek

1. część nazwy niektórych motyli z rodziny garbatkowatych;
2. widłogonka krucha - mały sześcionóg żyjący w wierzchniej warstwie gleby


SJP.pl


widłogonka

1. część nazwy niektórych motyli z rodziny garbatkowatych;
2. widłogonka krucha - mały sześcionóg żyjący w wierzchniej warstwie gleby


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • widłogonka – rodzajowy człon zwyczajowych nazw gatunkowych niektórych widłogonków, np.
    • widłogonka krucha (Campodea fragilis)
  • widłogonka – rodzajowy człon zwyczajowych nazw gatunkowych niektórych motyli z rodziny garbatkowatych, np.
    • widłogonka bukówka (Stauropus fagi)
    • widłogonka dwojaczka (Furcula bifida)
    • widłogonka dwurożka (Furcula bicuspis)
    • widłogonka gronostajka (Cerura erminea)
    • widłogonka siwica (Cerura vinula)
    • widłogonka widlica (Furcula furcula)

Wikipedia


widłogonki

1. część nazwy niektórych motyli z rodziny garbatkowatych;
2. widłogonka krucha - mały sześcionóg żyjący w wierzchniej warstwie gleby


SJP.pl

Wi

Wikipedia


widłonogi

podgromady morskich i słodkowodnych skorupiaków


SJP.pl

Widłonogi (Copepoda) – drobne, z reguły planktonowe, morskie i słodkowodne skorupiaki. Zasiedlają wszystkie oceany i kontynenty łącznie z Antarktydą.

Wikipedia


widłonóg

przedstawiciel podgromady morskich i słodkowodnych skorupiaków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. skorupiak morski lub słodkowodny wolno pływający lub pasożytniczy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dorosły wieloryb może pochłonąć 3-4 tony pokarmu dziennie, zwłaszcza widłonogów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲidˈwɔ̃nuk, AS: vʹidu̯õnuk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widłonogi

Wiktionary


widłorogi

1. mający widlaste rogi;
2. o cechach widłorogich (rodzina ssaków)


SJP.pl


widłorogie

rodzina ssaków parzystokopytnych, występująca wyłącznie w Ameryce Północnej; widłorogowate


SJP.pl


widłorogowate

rodzina ssaków parzystokopytnych, występująca wyłącznie w Ameryce Północnej; widłorogie


SJP.pl

Widłorogowate (Antilocapridae) – rodzina ssaków z podrzędu przeżuwaczy (Ruminantia) w obrębie rzędu parzystokopytnych (Artiodactyla) występująca wyłącznie w Ameryce Północnej.

Wikipedia


widłorogowaty

o cechach widłorogowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


widłoróg

antylopa amerykańska, parzystokopytna, zamieszkująca prerie zachodniej części Ameryki Północnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Antilocapra|ref=tak., rodzaj ssaków kopytnych z rodziny widłorogowatych, których rogi mają rozwidlenia

Wiktionary

Widłoróg ("Antilocapra") – rodzaj ssaków z podrodziny Antilocaprinae w obrębie rodziny widłorogowatych (Antilocapridae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Choć widłoróg wygląda jak antylopa, to najbliżej spokrewniony jest z żyrafami.

Wiktionary


widłosz

morski skorupiak zaliczany do jeżokrabów


SJP.pl


widłowato

→ widłowaty


SJP.pl

Patrz:

widłowaty

widłowaty

przypominający widły; widlasty, rosochaty, rozgałęziony


SJP.pl


widłować

łączyć sztuki drzewa w kształt wideł


SJP.pl


widłowy

przymiotnik od: widły


SJP.pl


widłoząb

rodzaj mchu z klasy prątników


SJP.pl


widłozębowate

rodzina mchów z klasy prątników


SJP.pl

Widłozębowate ("Dicranaceae" Schimp.) – rodzina mchów (prątników) z rzędu widłozębowców. Obejmuje 21 rodzajów spotykanych na całym świecie. Do polskiej flory należą trzy rodzaje z 22 gatunkami, w tym dwa pospolite gatunki leśne – widłoząb miotłowy "Dicranum scoparium" i widłoząb kędzierzawy "D. polysetum".

Wikipedia


widłozębowce

rząd mchów z klasy prątników


SJP.pl

Widłozębowce ("Dicranales") – rząd mchów (prątników) z podklasy "Dicranidae". Obejmuje 13 lub 15 rodzin. Rośliny te występują na wszystkich kontynentach. W Polsce występują przedstawiciele 6 rodzin z tego rzędu.

Wikipedia


widły

ręczne narzędzie do przerzucania siana, słomy, obornika, kompostu itp., także do przekopywania ziemi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) narzędzie składające się z trzech lub czterech długich zębów osadzonych na drzewcu;

 (1.2) rozgałęzienie dwóch rzek, ulic, gałęzi

 (1.3) żegl. zob. szpona.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • widły – narzędzie
  • Widły – grań w Tatrach Wysokich
  • widły bojowe – rodzaj historycznej broni drzewcowej
  • Widły – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie kamienieckim
  • Widły – część wsi Choroszczynka, w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Tuczna
  • Widły – część wsi Małków, w woj. lubelskim, w pow. łęczyńskim, w gminie Cyców
  • Widły – część wsi Zawoja, w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Zawoja
  • Widły – część wsi Humniska, w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Brzozów
  • Wandalin-Widły – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Opole Lubelskie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Widły z czterema zębami są uniwersalne i nadają się do prac z obornikiem.

 (1.2) Stary Sącz położony jest w widłach Dunajca i Popradu.

 (1.2) W widłach konarów znajdowało się ptasie gniazdo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲidwɨ, AS: vʹidu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widelec m., rozwidlenie, widełki

 przym. widłowy, rozwidlony

Wiktionary


widżej

vidżej, VJ;
1. twórca wizualnej oprawy koncertu lub imprezy muzycznej;
2. prezenter nagrania wideo w dyskotece lub telewizji


SJP.pl


widżet

element graficzny interfejsu umożliwiający komunikację użytkownika z programem komputerowym; widget


SJP.pl

Widżet – podstawowy element graficznego interfejsu użytkownika (na przykład okno, pole edycji, suwak, przycisk). Termin ten jest szczególnie popularny wśród użytkowników systemów operacyjnych z rodziny UNIX, natomiast użytkownicy systemów MS Windows używają w tym kontekście terminu kontrolka lub element kontrolny. W produktach firmy Microsoft (Visual Studio.NET, Office itp.) używana jest nazwa formant. W pewnych kontekstach synonimem widżetu jest "okno".

Wikipedia


wie

forma czasownika.

 (1.1) 3. os. lp. ter. od: wiedzieć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛ, AS: vʹi ̯e

Wiktionary


wiec

1. masowe zgromadzenie ludzi celem przedyskutowania jakichś wydarzeń lub wyrażenia swoich poglądów na ich temat;
2. hist.
a) starosłowiańskie zgromadzenie plemienne;
b) średniowieczny zjazd możnowładców;
3. krótkie przemówienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. publiczne zgromadzenie polityczne;

 (1.2) hist. ogólne zebranie członków plemięemienia, mieszkańców grodu lub osady

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. rzecz, sprawa

 (2.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. rzecz, przedmiot

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wiec przyszli też przedstawiciele inteligencji.

 (1.2) Na co dzień opolem zarządzał wiec plemienny, który w razie zagrożenia wybierał dowódcę.

 (1.3) Znacznie mniejsza od Republiki Nowogrodzkiej, posiadała podobny ustrój zarówno społeczny, jak i polityczny, z wiecem, który wybierał księcia i wyższych urzędników, jako głównym organem i radą.

 (1.3) Dwa lata później pskowski wiec podarował klasztorowi okoliczne grunty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛt͡s, AS: vʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-3)

 rzecz. wiece n.

 czas. wiecować ndk.

 przym. wiecowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) demonstracja, manifestacja, mityng

 (1.2) zgromadzenie

 (1.3) zgromadzenie

Wiktionary


wiecanowo

Wiecanowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Mogilno.

Wikipedia


wiece

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. wiec, zgromadzenie plemiennyemienne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiec m.

 czas. wiecować ndk.

 przym. wiecowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiec

Wiktionary


wiech

w językoznawstwie: język jakiejś grupy społecznej (środowiskowej, zawodowej, ale nie terytorialnej), różniący się od języka ogólnego (narodowego) zasobem słów, wyrażeń i wymową; żargon, slang, gwara, argot, język specjalistyczny (środowiskowy, zawodowy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. wiecheć

 (1.2) jęz. potoczny styl językowy;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: wiecha

Wiktionary

Wiech – gwara warszawska, a zwłaszcza literackie naśladownictwo tej gwary wzorowane na tym, które stosował w swej twórczości Stefan Wiechecki ps. „Wiech”. Termin określa także zjawiska z gwary warszawskiej pojawiające się w wypowiedziach w języku ogólnopolskim. W literaturze rolą wiechu jest nadanie, zwłaszcza dialogom, elementów rodzajowości i komizmu. Słowo „wiech" w tym sensie zyskało pewną popularność w latach 50. i 60. XX wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W literaturze rolą wiechu jest nadanie, zwłaszcza dialogom, elementów rodzajowości i komizmu.

Wiktionary


wiecha

1. potocznie: wiązka, pęk czegoś;
2. w budownictwie: pęk zieleni lub wieniec zatykany na dachu budującego się domu na znak, że budowa jest na ukończeniu;
3. w botanice: kwiatostan groniasty złożony, tworzący w całości kształt jajowaty lub podłużny;
4. w łowiectwie: ogon wilka; polano


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pęk czegoś, np. słomy, kwiatów, gałęzi

 (1.2) bud. pęk gałęzi, wieniec lub drzewko tradycyjnie zawieszane na szczycie rusztowania budowlanego lub więźbie na czas trwania prac;

 (1.3) bot. typ kwiatostanu, w którym na osi pędu wykształcają się odgałęzienia drugiego i trzeciego rzędu, a na nich kwiaty;

 (1.4) łow. ogon wilka

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wiechlinowate nmos., wiechlina ż.

Wiktionary


wiechciowaty

rzadko: nastroszony, strzępiasty


SJP.pl


wiechecki

nazwisko, m.in.: Stefan Wiechecki pseud. "Wiech" (1896-1797), publicysta, prozaik, dziennikarz


SJP.pl


wiechert

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Emil Wiechert (1861–1928) – niemiecki geofizyk
  • Ernst Wiechert (1887–1950) – pisarz niemiecki, który znaczącą część swojej twórczości poświęcił Mazurom
  • Horst Wiechert (ur. 1938) – niemiecki fizyk, starszy wykładowca Uniwersytetu Gutenberga w Moguncji
  • Hedwig Keppelhoff-Wiechert (ur. 1939) – niemiecka polityk, działaczka społeczna, posłanka do Parlamentu Europejskiego III, IV i V kadencji (1989–2004)
  • Pałac Wiechertów – zabytkowy pałac w Starogardzie Gdańskim, powstały w 1893 roku. Mieści się przy ul. Kanałowej 21.

Wikipedia


wiechetek

zdrobnienie od: wiecheć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: wiecheć

 (1.2) mały wiecheć

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: wiechetka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po osmaleniu skóry skrobie się ją nożem i nakoniec wyciera szmatkami lub wiechetkami słomy, maczanemi we wrzącej wodzie i wyżętemi do sucha.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiecheć mrz.

Wiktionary


wiecheć

potocznie:
1. garść, pęk słomy, siana, badyli itp.; wiecha;
2. przenośnie: coś sterczącego, poplątanego, np. wiecheć wąsów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pęk słomy itp.

 (1.2) pot. coś przypominającego słomiany pęk

 (1.3) łow. pęk sierści na narządach płciowych samców zwierzyny płowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gęsi po osmaleniu należy wytrzeć słomianym wiechciem, umoczonym w wodzie zmieszanej z otrębami (do wielkanocnych gęsi używamy wody bez otrębów).

 (1.2) Wtedy już gnany strachem panicznym, wypadł z pod osłony gałęzi, osypały go kaskadą białą, uderzyły go w twarz kłującemi igłami i wiechciami śniegu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiechetek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiecha

Wiktionary


wiechlice

Wiechlice (niem. "Wichelsdorf") – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żagańskim, w gminie Szprotawa, nad rzeką Szprotawa.

Wzmiankowana po raz pierwszy w 1260 pod nazwą "villa Vechlic". W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia


wiechlina

roślina z rodziny traw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Poa|ref=tak., trawa o kwiatostanie w kształcie wiechy

Wiktionary

Wiechlina, wyklina ("Poa" L.) – rodzaj roślin należących do rodziny wiechlinowatych ("Poaceae"). Wyróżnia się w jego obrębie ponad 500 gatunków – według "Plants of the World Online" do tego rodzaju należą 573 gatunki. Rodzaj jest kosmopolityczny – rozprzestrzeniony w strefach okołobiegunowych i umiarkowanych obu półkul, a w strefie równikowej obecny w większości obszarów górskich. W Ameryce Północnej rośnie 175 gatunków, w Europie 45 (z czego w Polsce 22), w Australii 46, w Nowej Zelandii 34.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wiechlinowce lm., wiechlinowate lm. nmos., wiecha ż.

 przym. wiechlinowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyklina

Wiktionary


wiechlinowate

rodzina roślin z rzędu wiechlinowców, obejmująca około 11 tysięcy gatunków; trawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) bot. rodzina traw należąca do rzędu wiechlinowców;

forma przymiotnika.

 (2.1) lm. M., B., W. od wiechlinowaty

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „trawy”. Zobacz też: wieś Trawy.

Wiechlinowate, trawy ("Poaceae" (R. Br.) Barnh., "Gramineae" Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu wiechlinowców. Liczy ok. 11 tys. gatunków. Rośliny te stanowią główny komponent roślinności formacji trawiastych, łąk i pastwisk. Należą do niej również ważne rośliny uprawne, w tym zboża. W Polsce występuje ponad 150 gatunków traw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W skamieniałościach rozpoznano m.in. daktyle, rośliny strączkowe i nasiona traw z rodziny wiechlinowatych (Poaceae).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiechlinowce lm., wiechlina ż., wiecha ż.

 przym. wiechlinowaty

Wiktionary


wiechlinowaty

o cechach wiechlinowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


wiechlinowce

rząd roślin jednoliściennych; trawowce, plewowce


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wiechnowice

Wiechnowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Rzeczyca.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie rawskim ziemi rawskiej województwa rawskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


wiechowaty

1. podobny do wiechy;
2. floks wiechowaty - gatunek rośliny z rodziny wielosiłowatych; płomyk wiechowaty;
3. szarłat wiechowaty - gatunek rośliny z rodziny szarłatowatych; szarłat wyniosły, amarantus, amarant;
4. łyszczec wiechowaty - gatunek rośliny z rodziny goździkowatych; gipsówka wiechowata;
5. roztrzeplin wiechowaty - gatunek rośliny z rodziny mydleńcowatych;
6. tojad wiechowaty - gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych;
7. brodziuszka wiechowata - gatunek rośliny z rodziny akantowatych;
8. kłoć wiechowata - gatunek rośliny z rodziny ciborowatych


SJP.pl


wiechowice

Wiechowice ( Vehovice, Wehowitz, od 1936 r. "Wehen") – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Branice, przy granicy z Czechami.

Wikipedia


wiechowo

Wiechowo – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Marianowo, położona 3 km na południowy wschód od Marianowa (siedziby gminy) i 17 km na północny wschód od Stargardu (siedziby powiatu).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


wiechowski

nazwisko


SJP.pl


wiechowy

1. przymiotnik od: wiecha;
2. odnoszący się do wiechu (gwary miejskiej)


SJP.pl


wiechutki

Wiechutki – wieś w Polsce, w województwie łódzkim w powiecie sieradzkim gminie Sieradz.

Do 2023 miejscowość była częścią wsi Wiechucice.

W latach 1975–1998 Wiechutki należały do województwa sieradzkiego.

Wikipedia


wiecinin

Wiecinin – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Babiak.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

We wsi znajduje się kościół filialny pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, będący filią parafii pw. św. Wojciecha w Brdowie.

Wikipedia


wiecki

nazwisko


SJP.pl

Wiecki

Wiecki (Widzki, Wietcki, Wietecki, Wietski, Wietzki, Grzebiński, Grzebieski, Księżyc odmienny, Leliwa odmienny) – kaszubski herb szlachecki, według Przemysława Pragerta odmiana herbu Leliwa lub Księżyc.

Wikipedia


wieckowski

nazwisko


SJP.pl


wiecować

1. uczestniczyć w wiecu;
2. przenośnie: dyskutować nad czymś zbiorowo, spierając się


SJP.pl


wiecownik

uczestnik wiecu


SJP.pl


wiecowy

przymiotnik od: wiec


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wiecem, dotyczący wiecu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiec m., wiece n.

Wiktionary


wiecujący

1. uczestniczyć w wiecu;
2. przenośnie: dyskutować nad czymś zbiorowo, spierając się


SJP.pl


wieczera

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) białystok. kolacja

Wiktionary


wieczernia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kośc. w kościołach prawosławnych nabożeństwo sprawowane wieczorem, o zachodzwie słońca według starotestamentowej rachuby czasu (doba rozpoczyna się o zachodzie słońca)

Wiktionary


wieczernica

gatunek motyla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) daw. astr. Gwiazda Wieczorna, Wenus

Wiktionary


wieczernik

1. w chrześcijaństwie: miejsce, w którym apostołowie spożyli z Chrystusem Ostatnią Wieczerzę; Wieczernik;
2. dawniej:
a) pomieszczenie, w którym spożywa się wieczerzę;
b) kolacja, wieczerza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. izba, pomieszczenie przeznaczone do spożywania wieczerzy

 (1.2) daw. kolacja, wieczerza

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wieczerzę zwykło się jadać w wieczerniku na parterze.

 (1.2) Pod koniec życia książę nie śmiał nawet tknąć wieczernika.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wieczerzać ndk.

 rzecz. wieczorynka ż., Wieczernik mrz., wieczór mrz., wieczorek mrz., wieczorówka ż.

 przym. wieczorny, wieczorowy, wieczernikowy

 przysł. wieczorem

Wiktionary


wieczernikowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wieczernikem, dotyczący wieczernika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczernik mrz., wieczorynka ż.

Wiktionary


wieczerza

wieczorny posiłek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. (dziś książk., czasem też podn.) kolacja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲɛˈt͡ʃɛʒa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wieczerzać

 rzecz. wieczornica ż., wieczorynka ż., Wieczernik mrz., wieczorówka ż., wieczerzadlnia ż., wieczór mrz.

 przym. wieczorowy, wieczorny

 przysł. wieczór

Wiktionary


wieczerzadlnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. miejsce, w którym spożywa się wieczerzę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛt͡ʃɛˈʒadlʲɲa, AS: vʹi ̯ečežadlʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczerza

 czas. wieczerzać

Wiktionary


wieczerzak

nazwisko


SJP.pl


wieczerzać

wieczerzować;
1. brać udział w wieczerzy wigilijnej;
2. dawniej: jeść wieczerzę (kolację)


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) przest. (dziś książk., czasem też podn.) spożywać wieczerzę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po chwili dwaj górale siedli przy stole i zaczęli w spokoju wieczerzać.

 (1.1) Oto stoję u drzwi i kołaczę: // jeśli kto posłyszy mój głos i drzwi otworzy, // wejdę do niego i będę z nim wieczerzał, // a on ze Mną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczornica ż., wieczorynka ż., wieczerza ż., wieczerzadlnia ż., wieczór mrz., Wieczernik mrz., wieczernik mrz.

 przysł. wieczór

Wiktionary


wieczerzować

wieczerzać;
1. brać udział w wieczerzy wigilijnej;
2. dawniej: jeść wieczerzę (kolację)


SJP.pl


wieczerzowy

1. związany z kolacją;
2. związany z wieczerzą wigilijną


SJP.pl


wieczfniański

przymiotnik od: Wieczfnia Kościelna


SJP.pl


wieczko

1. zdrobnienie od: wieko; pokrywka;
2. część zarodni mchów;
3. płytka zamykająca wejście do muszli ślimaka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: wieko

 (1.2) pokrywa małego przedmiotu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pokrywka

Wiktionary


wieczniak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) środ. szach. wieczny szach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ogromnym niedoczasie zobaczył wieczniaka, ale wieczniaka nie było.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiek m., wieczność ż.

 przym. wieczny

 przysł. wiecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieczny szach

Wiktionary


wiecznie

przysłówek

 (1.1) bez ograniczenia w czasie

 (1.2) nieustannie, ciągle, bez przerwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakże dobry Bóg miałby wiecznie karać ludzi w piekle?

 (1.2) Jesteś wiecznie spóźniony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛt͡ʃʲɲɛ, AS: vʹi ̯ečʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczność ż., wiek mrz., wieczniak m.

 przym. wieczny, wieczysty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zawsze

 (1.2) ciągle, stale, ustawicznie

Wiktionary


wieczniezielony

1. o roślinie: nietracąca zielonych liści;
2. bukszpan wieczniezielony - gatunek ozdobnego krzewu z rodziny bukszpanowatych; bukszpan zwyczajny, bukszpan wiecznozielony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. zawsze zielony, nietracący liści

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiecznie zielony, wiecznozielony

Wiktionary


wiecznik

rodzaj roślin z rodziny szarłatowatych; gomfrena


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wiecznobrzmiący

dawniej: brzmiący stale, nieprzerwanie


SJP.pl


wiecznotrwały

trwający wieki; wieczny, nieprzemijający, niezniszczalny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) książk. taki, który trwa na wieczność, nie ma końca, nigdy nie przemija

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiecznotrwałość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieprzemijający

Wiktionary


wiecznozielony

1. o roślinach: niepodlegający sezonowym zmianom ulistnienia, nigdy nietracący zielonych liści; wiecznie zielony;
2. bukszpan wiecznozielony - gatunek ozdobnego krzewu z rodziny bukszpanowatych; bukszpan zwyczajny, bukszpan wieczniezielony


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) bot. zawsze zielony, nigdy nie tracący liści

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieczniezielony, wiecznie zielony

Wiktionary


wieczność

1. nieskończoność w czasie, wieczne trwanie;
2. w niektórych religiach: życie pozagrobowe następujące po śmierci;
3. bardzo długi czas


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. nieskończoność; trwanie poza czasem, poza początkiem i końcem;

 (1.2) bardzo długi czas

 (1.3) rel. życie pozagrobowe

Wiktionary

W popularnym mniemaniu, wieczność jest równoznaczna z nieskończonością, jednak przez wielu określana jest jako istnienie poza czasem. Wieczność występuje m.in. w eschatologii chrześcijańskiej, w której w większości wyznań występuje wiara w pośmiertne życie wieczne. Zwolennicy istnienia wieczności, między innymi Arystoteles, twierdzą, że materia, siły i czas muszą istnieć wiecznie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tematem książki tego wielkiego pisarza jest pojęcie wieczności.

 (1.2) Czekałem tam na ciebie całą wieczność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯ečność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiek m., wieczniak m., uwiecznienie n., uwiecznianie n.

 przym. wieczny, wieczysty, przedwieczny, wiekowy

 czas. uwiecznić dk., uwieczniać ndk.

 przysł. wiecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieskończoność

 (1.2) wieki

 (1.3) życie wieczne

Wiktionary


wieczny

1. zawsze trwający;
2. nieograniczony w czasie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) trwający wieczność; dotyczący wieczności

 (1.2) pot. trwający bardzo długo

 (1.3) pot. o kimś niedojrzałym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Komuniści wierzyli, że po rewolucji nastąpi wieczny pokój.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛt͡ʃnɨ, AS: vʹi ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiek mrz., wieczność ż., wieczniak mzw.

 przym. wiekowy, przedwieczny

 przysł. wiecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieskończony, nieśmiertelny, nieprzemijający, niezniszczalny, przedwieczny, ponadczasowy, wieczysty, wiekuisty

 (1.2) nieustanny, odwieczny, trwały, wiecznotrwały

 (1.3) infantylny

Wiktionary


wieczorami

1. wieczorna impreza artystyczna, często poświęcona jakiemuś pamiętnemu wydarzeniu lub wybitnej postaci;
2. przestarzałe: wieczorne spotkanie towarzyskie


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) zob. wieczorem.

forma rzeczownika.

 (2.1) N. lm. od: wieczór

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wieczorami kąpaliśmy się w Wiśle i palili ognisko z miejscowymi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczór m., wieczornica ż.

 przysł. wieczorkiem, wieczór, wieczorem, wieczorowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieczór, wieczorem

Wiktionary


wieczorek

zdrobnienie od: wieczór


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: wieczór

 (1.2) pot. prywatka

 (1.3) kult. wydarzenie kulturalne organizowane dla niedużej grupy ludzi

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Nycticeius|Rafinesque|ref=tak., rodzaj nietoperzy z podrodziny mroczków z gatunkami występującymi w Ameryce;

 (2.2) zool. nietoperz z rodzaju wieczorków (2.1)

 (2.3) daw. gw-pl|Zagłębie Dąbrowskie. nietoperz

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wieczorek – polskie nazwisko.
  • Kopalnia Węgla Kamiennego „Wieczorek”
  • Jan Paweł Wieczorek – ojciec Endera ze zbioru opowiadań science-fiction Pierwsze spotkania w świecie Endera Orsona Scotta Carda
  • Adam Wieczorek (ur. 1992) – polski zawodnik mieszanych sztuk walki (MMA)
  • Adrian Wieczorek (ur. 1977) – polski muzyk, organizator imprez masowych
  • Andrzej Wieczorek (ur. 1948) – polski inżynier, działacz opozycji w okresie PRL
  • Andrzej Wieczorek (1949–2018) – polski matematyk
  • Antoni Wieczorek (1898–1940) – polski artysta fotograf, publicysta
  • Antoni Wieczorek (1924–1992) – polski skoczek narciarski, trener
  • Beata Wieczorek z domu Adamus (ur. 1965) – polska koszykarka
  • Bernard Wieczorek (1938–2019) – polski rugbysta
  • Burghild Wieczorek (1943–2016) – niemiecka lekkoatletka

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Poznał ją na wieczorku tanecznym zorganizowanym przez hufiec.

 (1.3) Nasz dom kultury zaprasza na wieczorki z twórczością poetów ludowych.

 (2.1) Ten gatunek wieczorka żyje na Kubie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczór mrz., wieczornica ż., wieczorynka ż., wieczorówka ż., podwieczorek mrz., wieczorki lm nm., wieczernik mrz.

 przym. wieczorny, wieczorowy

 przysł. wieczorkiem, wieczór

Wiktionary


wieczorem

w porze wieczornej; wieczorami, wieczorkiem


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) gdy zapada zmierzch

forma rzeczownika.

 (2.1) N. lp. od: wieczór

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wpadnij do mnie wieczorem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈt͡ʃɔrɛ̃m, AS: vʹi ̯ečorẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczornica ż., wieczorynka ż., wieczorówka ż., wieczór mrz., wieczernik mrz.

 przym. wieczorowy, wieczorny

 przysł. wieczór, wieczorami, wieczorkiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieczór

Wiktionary


wieczorki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Nycticeiini|Gervais|ref=tak., plemię nietoperzy z podrodziny mroczków;

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: wieczorek

Wiktionary

Wieczorki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Zawady.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Antoniego Padewskiego w Nowych Chlebiotkach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do plemięemienia wieczorków należą nietoperze z rodzaju ciemnolubków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczorek mzw./mrz., wieczór mrz.

Wiktionary


wieczorkiem

w porze wieczornej; wieczorami, wieczorem


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) zob. wieczorem.

forma rzeczownika.

 (2.1) N. lp. od: wieczorek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wieczorkiem zaczęło się chmurzyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczór m., wieczorek mzw./mrz.

 przysł. wieczorami, wieczorem, wieczór

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieczór, wieczorem

Wiktionary


wieczorkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Wieczorkiewicz – polski polityk, ekonomista, poseł
  • Antoni Wieczorkiewicz – polski historyk, muzeolog
  • Antoni Wieczorkiewicz – polski oficer, komunista
  • Bronisław Wieczorkiewicz – polski językoznawca i polonista
  • Lidia Milka-Wieczorkiewicz – polska historyk i dyplomata
  • Monika Wieczorkiewicz – polska lekkoatletka
  • Paweł Wieczorkiewicz – polski historyk, sowietolog, marynista
  • Tomasz Wieczorkiewicz vel Tommy Wiseau – amerykański reżyser, scenarzysta, aktor i producent filmowy pochodzenia polskiego
  • Wacław Scaevola-Wieczorkiewicz – polski oficer
  • Wojciech Wieczorkiewicz – polski reżyser teatrów lalkowych i filmów animowanych

Wikipedia


wieczorkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Jerzy Wieczorkowski (1929–2012) – polski dziennikarz
  • Elżbieta Wieczorkowska (1909–1980) – aktorka teatralna i filmowa
  • Jan Wieczorkowski (* 1972) – polski aktor

Wikipedia


wieczorkowy

→ wieczorek


SJP.pl

Patrz:

wieczorek

wieczornica

w gwarze środowiskowej: wieczorna impreza, zwłaszcza młodzieżowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kult. późnopopołudniowa lub wieczorna impreza połączona z prezentacjami artystycznymi, tańcami, itp. organizowana w świetlicach, domach kultury

 (1.2) daw. lud. wspólne śpiewanie, opowiadanie baśni w wiejskich chatach przy jesienno-zimowym przędzeniu lnu

 (1.3) daw. lud. kobieta biorąca udział w wieczornicy (1.2)

 (1.4) mitsłow. słowiańska postać mitologiczna, czarownica ukazująca się jako młoda dziewczyna

 (1.5) daw. wieczór

 (1.6) daw. pojawiająca się na wieczornym niebie planeta Wenus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poznali się podczas wieczornicy zorganizowanej przez strażaków z Wisły.

 (1.2) Maciejowa nie przyszła na wieczornicę do organiściny.

 (1.3) Jedna z wieczornic zawodziła rzewnym głosem.

 (1.4) Słowiańska wieczornica była, jak się zdaje, personifikacją „Gwiazdy Wieczornej” czyli Wenus.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczór mrz., wieczorek mrz., wieczerza ż., wieczorynka ż., wieczorówka ż.

 czas. wieczerzać ndk.

 przym. wieczorny, wieczorowy

 przysł. wieczorem, wieczorami, wieczorkiem, wieczorowo, wieczór

Wiktionary


wieczorniej

rzadki stopień wyższy od przysłówka: wieczornie


SJP.pl


wieczornik

1. pokój, w którym spożywa się wieczerzę;
2. roślina z rodziny krzyżowych, rosnąca w Europie i Azji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) rodzaj roślin należący do rodziny kapustowatych;

Wiktionary

Wieczornik ("Hesperis" L.) – rodzaj roślin należący do rodziny kapustowatych. Należy do niego ok. 25–50 gatunków roślin pochodzących z basenu Morza Śródziemnego oraz terenów Azji o umiarkowanym klimacie. Rośliny te rosną w lasach, na terenach skalistych, także na siedliskach ruderalnych. Wieczornik damski jest popularną rośliną ozdobną sadzoną w ogrodach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dalej nisko na zagonach rosły lub wiły się warzywa, żółte słoneczniki wzbijały się nad delikatnym lasem białego kminku; tu i ówdzie pod grzędami wyrastały czerwone gaszty i rozpierały się rozłożyste krzaki wieczorników.

Wiktionary


wieczorny

przymiotnik

 (1.1) odbywający się wieczorem, związany z końcem dnia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest sycąca i lekkostrawna, doskonała na posiłek wieczorny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈt͡ʃɔrnɨ, AS: vʹi ̯ečorny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczornica ż., wieczór m., wieczernik m., wieczernica ż., wieczerza ż., wieczorówka ż., wieczorynka ż., wieczorek mrz.

 przym. wieczorowy

 przysł. wieczorowo, wieczorem, wieczór

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieczorowy

Wiktionary


wieczorowo

przysłówek

 (1.1) co wieczór, wieczorem

 (1.2) na wieczór, jak na wieczór

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mirek uczy się wieczorowo.

 (1.2) Niestety nie zdążyłem ubrać się wieczorowo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczornica ż., wieczór mrz., wieczorówka ż.

 przysł. wieczorami, wieczór

 przym. wieczorowy, wieczorny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieczorami, wieczorem

Wiktionary


wieczorowy

przymiotnik od: wieczór


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) o stroju, fryzurze, makijażu: odpowiedni na eleganckie wydarzenia odbywające się zwykle wieczorem

 (1.2) o studiach, szkole, nauce: odbywający się wieczorami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tutaj nie wejdziesz bez stroju wieczorowego.

 (1.2) Luśka skończyła liceum wieczorowe dla pracujących.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛt͡ʃɔˈrɔvɨ, AS: vʹi ̯ečorovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczór m., wieczorek mrz., wieczernik m., wieczornica ż., wieczernica ż., wieczerza ż., wieczorówka ż., wieczorynka ż.

 przym. wieczorny

 przysł. wieczorowo, wieczorem, wieczór

Wiktionary


wieczorynka

wieczorny program dla dzieci nadawany w radiu lub telewizji; dobranocka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. program telewizyjny dla dzieci emitowany wieczorem;

Wiktionary

Wieczorynka (zamiennie: Dobranocka) – nadawany na antenie radiowej lub telewizyjnej krótki program dla dzieci na dobranoc, w radiu najczęściej w formie słuchowiska, w telewizji jako seriale animowane lub lalkowe. Pierwotnie nazwa ta używana była także na określenie bajek do czytania na dobranoc, np. zbiory dobranocek (wieczorynek), najpiękniejszych dobranocek czy dobranocek na każdy dzień roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaraz po wieczorynce pójdziesz spać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛt͡ʃɔˈrɨ̃nka, AS: vʹi ̯ečorỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczór mrz., wieczorek mrz., wieczornica ż., wieczorówka ż., wieczernik mrz., wieczerza ż.

 przym. wieczorynkowy, wieczorny, wieczorowy, wieczernikowy

 przysł. wieczorem, wieczór

 czas. wieczerzać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dobranocka

Wiktionary


wieczorynkowy

przymiotnik od: wieczorynka


SJP.pl


wieczorówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. szkoła (najczęściej średnia), w której zajęcia odbywają się w systemie wieczorowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ostatniej klasie technikum został ojcem, więc przeniósł się do wieczorówki i poszedł do pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛt͡ʃɔˈrufka, AS: vʹi ̯ečorufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczornica ż., wieczorek mrz., wieczorynka ż., wieczór, wieczernik, wieczerza

 przym. wieczorowy, wieczorny

 przysł. wieczorowo, wieczorem, wieczór

Wiktionary


wieczyn

Wieczyn – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Czermin.

Wieś wzmiankowana w 1284 jako "Vetsino". Miejsce urodzenia Edmunda Taczanowskiego.

W latach 1954–1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Wieczyn, po jej zniesieniu w gromadzie Czermin. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Wikipedia


wieczystoksięgowy

przymiotnik

 (1.1) praw. związany z księgą wieczystą, księgami wieczystymi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. księga wieczysta ż.

Wiktionary


wieczystość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. przest. cecha tego, co jest wieczne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈt͡ʃɨstɔɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯ečystość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wieczysty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieczność

Wiktionary


wieczysty

1. przestarzale: wieczny, nieprzemijający, wiecznotrwały
2. księgi wieczyste - urzędowe rejestry ujawniające ogół praw rzeczowych na nieruchomościach


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) podn. poet. który trwa wiecznie, który nie przemija

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈt͡ʃɨstɨ, AS: vʹi ̯ečysty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczystość ż., wieczność ż.

 przysł. wiecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieprzemijający, nieprzemijalny, wieczny, trwały, stały

Wiktionary


wieczór

część doby poprzedzająca noc; czas między zachodem słońca a nocą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) część doby między zachodem słońca a nocą

 (1.2) pot. impreza

 (1.3) daw. zabawa taneczna

przysłówek

 (2.1) w czasie wieczoru (1.1)

Wiktionary

Wieczór – część doby, która trwa od zmierzchu do nocy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) List był datowany na godzinę siódmą wieczorem 14 kwietnia, a zawierał informację, że oto po upływie dwunastu godzin od chwili podpisania listu wojska austriackie przekroczą granicę Księstwa Warszawskiego.

 (1.1) Koncert rozpocznie się wieczorem i potrwa całą noc.

 (1.2) W dzisiejszym wieczorze wystąpi gościnnie kabaret „Potem”.

 (1.3) Gdy raz na tańcujący wieczór miała iść Antolka, / to do kuzyna Bolka mówiła – płacząc – tak: / „Ja nie mam co na siebie włożyć (…)”

 (2.1) Dziś wieczór idziemy do kina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛt͡ʃur, AS: vʹi ̯ečur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczornica ż., wieczerza ż., wieczorynka ż., wieczorówka ż.

:: zdrobn. wieczorek m.

 czas. wieczerzać ndk.

 przym. wieczorny, wieczorowy

 przysł. wieczorem, wieczorami, wieczorkiem, wieczorowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koniec dnia, wieczorowa pora; daw. wieczornica

 (2.1) wieczorem

Wiktionary


wiedenka

1. parówka z mięsa wieprzowego;
2. elegancki sznurowany półbut męski;
3. linia kolejowa z Warszawy przez Częstochowę do miejscowości Maczki (przy dawnej granicy zaborów rosyjskiego i austriackiego), zbudowana w XIX wieku pod nazwą Droga Żelazna Warszawsko-Wiedeńska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Wiednia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈdɛ̃nka, AS: vʹi ̯edẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiedeń mrz.

:: fm. wiedeńczyk mos.

 przym. wiedeński

Wiktionary


wiedeń

stolica Austrii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Austrii;

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiedeń jest stolicą Austrii.

 (1.1) Pasja turystyczno-krajoznawcza, która towarzyszyła mu przez całe życie, zawładnęła nim na dobre podczas studiów prawniczych na Uniwersytecie Lwowskim oraz nauki w Akademii Handlowej we Wiedniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛdɛ̃ɲ, AS: vʹi ̯edẽń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiedeńczyk mos., wiedenka ż., wiedeńskość ż.

 przym. wiedeński, podwiedeński

Wiktionary


wiedeńczyk

mieszkaniec Wiednia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Wiednia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈdɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: vʹi ̯edẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiedeń mrz.

:: fż. wiedenka ż.

 przym. wiedeński

Wiktionary


wiedeński

przymiotnik od: Wiedeń (stolica Austrii)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Wiednia, związany z Wiedniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Walizka zaginęła ponoć na dworcu wiedeńskim, ale poeta dotarł do kraju, stając się w krótkim czasie apostołem i „papieżem” Awangardy.

 (1.1) Grywał na skrzypcach w jednej z wiedeńskich tancbud.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈdɛ̃j̃sʲci, AS: vʹi ̯edẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiedeńskość ż., Wiedeń mrz., wiedeńczyk mos., wiedenka ż.

 przysł. po wiedeńsku

Wiktionary


wiedeńskość

→ wiedeński


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co wiedeńskie, typowe dla Wiednia lub jej mieszkańców

Wiktionary

Patrz:

wiedeński

Przykłady

 (1.1) Adaptacja miała na celu przetłumaczyć wiedeńskość sztuki na warszawskość. Tylko że o tę warszawskość Hemarowską można by się i trzeba – posprzeczać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiedeń mrz., wiedeńczyk mos., wiedenka ż.

 przym. wiedeński

 przysł. wiedeńsko

Wiktionary


wiedza

1. ogół wiadomości zdobytych dzięki badaniom, uczeniu się itp.;
2. zasób informacji z jakiejś dziedziny;
3. znajomość czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ogół posiadanych wiadomości

Wiktionary

Wiedza – termin używany powszechnie, istnieje wiele definicji tego pojęcia. Nowa Encyklopedia Powszechna definiuje wiedzę jako „ogół wiarygodnych informacji o rzeczywistości wraz z umiejętnością ich wykorzystywania”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego wiedza jest ogromna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛd͡za, AS: vʹi ̯eʒa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wiedzieć

 przym. wiedzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) intelekt, mądrość, umiejętność

Wiktionary


wiedzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wieść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: vʹi ̯eʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wieść, zawieść

Wiktionary


wiedzieć

mieć wiedzę na temat czegoś; być zorientowanym w czymś, zdawać sobie sprawę z czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) mieć wiedzę na jakiś temat, mieć świadomość prawdziwości czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To pytanie jest retoryczne, ale czy wiecie, jak trzeba to zrobić?

 (1.1) (…) gdyby były same piękne chwile, nie wiedziałbym, że żyłem.

 (1.1) Wiedząc, że i tak nie zdąży, odruchowo zwolnił kroku.

 (1.1) To jest na samym dnie statku. A statek siedzi ze cztery albo pięć metrów w gruncie, wiedzcie to sobie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̇d͡ʑɛ̇t͡ɕ, AS: vʹi ̯ėʒ́ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiedza ż., wiadomość ż., wiedźma ż.

 czas. dowiadywać się ndk., dowiedzieć się dk.

 przym. wiedzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdawać sobie sprawę, orientować się, być pewnym, mieć pewność, być świadomym, umieć, potrafić

Wiktionary


wiedzowy

→ wiedza, np. konkurs wiedzowy, quiz wiedzowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wiedzą, dotyczący informacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed zawodnikami takie zadania jak ułożenie hasła i wiersza o swojej miejscowości, rozpoznawanie charakterystycznych miejsc i obiektów oraz quiz wiedzowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiedza ż.

 czas. wiedzieć ndk.

Wiktionary


wiedźma

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. w dawnych wierzeniach: kobieta, która ma wiedzę (głównie o leczeniu ludzi, przyrodzie i magii), określenie neutralne;

 (1.2) etn. od średniowiecza: kobieta mająca związek ze złymi mocami

 (1.3) pot. pogard. kobieta stara, brzydka, kłótliwa

Wiktionary

Wiedźma – wiedźmy to w dawnych wierzeniach istoty półdemoniczne (istoty pośrednie między demonami a ludźmi), pozostające w ścisłym związku z ludźmi lub ich duszami. Według dawnych wierzeń ludowych i w baśniach wiedźma to kobieta mająca związek ze złymi mocami, czarownica, zła wróżka. W języku potocznym wiedźma to pogardliwe określenie kobiety złej i brzydkiej (także jako wyzwisko).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Okrutna wiedźma uwięziła Jasia i Małgosię.

 (1.3) Już dłużej nie wytrzymam z tą wiedźmą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̇d͡ʑma, AS: vʹi ̯ėʒ́ma

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wiedzieć

 przym. wiedźmowy, wiedźmi

 rzecz. wiedźmin mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) czarownica

 (1.3) jędza

Wiktionary


wiedźmi

→ wiedźma; wiedźmowy


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do wiedźmy

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z wiedźmą, dotyczący wiedźmy

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla wiedźmy, mający cechy wiedźmy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiedźma ż., wiedźmin mos.

 przym. wiedźmowy, wiedźmowaty, wiedźmini

Wiktionary


wiedźmin

postać literacka stworzona przez Andrzeja Sapkowskiego w powieści fantastycznej "Cykl o wiedźminie" i "Saga o wiedźminie"; mężczyzna odpowiednio wyszkolony, wynajmowany do tropienia i zabijania potworów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) liter. fant. człowiek poddany kontrolowanej mutacji, by jako najemnik zabijać potwory

Wiktionary

Wiedźmin – cykl książek polskiego pisarza fantasy Andrzeja Sapkowskiego i oparta na nim franczyza medialna oraz rodzaj najemnego łowcy potworów, który dał im nazwę.

Tytułowi wiedźmini zajmują się odpłatnym zabijaniem potworów zagrażających bezpieczeństwu ludzi żyjących w świecie wiedźmina. Głównym bohaterem cyklu jest wiedźmin Geralt z Rivii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiedźmin był zmęczony, ale musiał iść dalej.

 (1.1) Grosza daj wiedźminowi / sakiewką potrząśnij.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̇d͡ʑmʲĩn, AS: vʹi ̯ėʒ́mʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiedźma ż., wiedźmiństwo n.

 przym. wiedźmiński, wiedźmini, wiedźminowy, wiedźmowy, wiedźmi

Wiktionary


wiedźmini

przymiotnik

 (1.1) rzad. związany z wiedźminem, dotyczący wiedźmina

 (1.2) rzad. taki jak u wiedźmina

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) rzad. należący do wiedźmina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiedźmin mos.

 przym. wiedźmi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiedźmiński

 (1.2) wiedźmiński

 (2.1) wiedźmiński

Wiktionary


wiedźminka

→ wiedźmin


SJP.pl

Patrz:

wiedźmin

wiedźminowy

przymiotnik

 (1.1) związany z wiedźminem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiedźmin mos.

Wiktionary


wiedźmiński

→ wiedźmin


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z wiedźminem, dotyczący wiedźmina

 (1.2) taki jak u wiedźmina

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do wiedźmina

Wiktionary

Patrz:

wiedźmin

Powiązane:

 rzecz. wiedźmin mos.

 przym. wiedźmowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiedźmini

 (1.2) wiedźmini

 (2.1) wiedźmini

Wiktionary


wiedźmińskość

→ wiedźmiński


SJP.pl

Patrz:

wiedźmiński

wiedźmowaty

1. przypominający wiedźmę, podobny do wiedźmy;
2. potocznie: brzydki, zły i kłótliwy


SJP.pl


wiedźmowy

→ wiedźma; wiedźmi


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wiedźmą, dotyczący wiedźmy

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do wiedźmy, będący jej własnością

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiedźma ż., wiedźmiość ż., wiedźmowatość ż., wiedźmowość ż., wiedźmin m., wiedźmińskość ż.

 przym. wiedźmi, wiedźmowaty, wiedźmiński

 przysł. wiedźmińsko

Wiktionary


wiej.

skrót

 (1.1) = wiejski

Wiktionary


wieja

rzadko: wichura; zawierucha


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alina Wieja – polska pisarka, dziennikarka i działaczka chrześcijańska
  • Henryk Wieja – polski działacz ewangelikalny, lekarz

Wikipedia


wiejaczka

wiejadło, wiewidło; dawniej:
1. ręczna szufelka do wiania zboża;
2. przyrząd do tłoczenia powietrza, wachlarz


SJP.pl


wiejadło

wiejaczka, wiewidło;
1. ręczna szufelka do wiania zboża;
2. dawniej: przyrząd do tłoczenia powietrza, wachlarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) roln. prymitywne narzędzie do oddzielania plewaew od ziarna w formie szufli, wideł lub płaskiego kosza;

Wiktionary

Wiejadło – narzędzie do oddzielenia ziarna od plew, w formie podobnej do wideł lub szufli. Było używane od starożytności, a w wielu regionach świata używane jest do dziś.

Przy silnym wietrze podrzucano wiejadłem ziarno wymieszane z plewami. Ziarno spadało na klepisko, a plewy były porywane przez wiatr. Zastępowane przez dużo wydajniejszą wialnię.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma On wiejadło w ręku i oczyści swój omłot: pszenicę zbierze do spichlerza, a plewy spali w ogniu nieugaszonym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̇ˈjadwɔ, AS: vʹi ̯ėi ̯adu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wianie n., wiatr m., wialnia ż.

 czas. wiać ndk.

Wiktionary


wiejak

nazwisko


SJP.pl


wiejce

Wiejce ( "Waitze") – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Skwierzyna, nad brzegiem Warty, otoczona lasami Puszczy Noteckiej.

Wikipedia


wiejkowo

Wiejkowo (niem. "Groß Weckow") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Wolin.

Z miejscowości tej pochodzi cukiernik Paweł Małecki, mieszkał tam do 24 roku życia. W Wiejkowie w latach pracował w miejscowej szkole w latach 1882–1889 niemiecki pedagog i spółdzielca

Wikipedia


wiejsieje

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu olickim;

Wiktionary

Wiejsieje ( Veisiejai) – miasto na Litwie, w okręgu olickim, w rejonie łoździejskim, siedziba gminy.

Wiejsieje położone są na Pojezierzu Suwalskim, na półwyspie nad jeziorem Hańcza, na południe od jeziora Wiernieje. Nazwa miasta pochodzi od jeziora Wiejsieje położonego 6 km na południowy zachód od miasta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) kolokacje miejscowość|D=Wiejsieji|Ms=Wiejsiejach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiejsiejski

Wiktionary


wiejski

pochodzący ze wsi, charakterystyczny dla wsi; rustykalny, kmiecy, ludowy, chłopski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wsią, dotyczący wsi, pochodzący ze wsi

przymiotnik jakościowy

 (2.1) pot. pejor. niemodny, żenujący

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jechali na północ, oddalając się od jeziora, podążając zrytą koleinami wiejską drogą.

 (1.1) Oto w Polsce mamy dwa kraje, de facto dwie Polski – wiejską i miejską. Te dwie Polski oddziela od siebie znaczny, wręcz dramatyczny, dystans.

 (2.1) Mieliśmy bekę, jak Ewa przyszła do szkoły w jakichś wiejskich białych spodniach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̇jsʲci, AS: vʹi ̯ėi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsiowy mos., wieś ż., wieśniak m., wieśniaczka ż., wiejskość ż., wsiok mos.

 przym. wioskowy, wsiowy

 przysł. wiejsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. wiej.; wioskowy, rustykalny; pogard. wsiowy

 (2.1) niemodny, obciachowy, żenujący

Wiktionary


wiejsko

przysłówek

 (1.1) charakterystycznie dla wsi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiejski, wsiowy

 rzecz. wsiowy mos., wieśniak mos., wieśniaczka ż., wiejskość ż., wieś ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rustykalnie

Wiktionary


wiejskość

zespół cech charakterystycznych dla wsi i wieśniaków; rustykalność, chłopskość, ludowość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wiejskie; cecha tych, którzy są wiejscy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiejski, wsiowy

 przysł. wiejsko

 rzecz. wsiowy mos., wieś ż., wsiok mos.

Wiktionary


wiek

1. okres obejmujący 100 lat; stulecie,
2. przeciąg czasu od urodzin do danej chwili lub do śmierci człowieka lub zwierzęcia; czas istnienia czegoś, liczba lat przeżytych,
3. okres wyróżniający się czymś szczególnym; epoka, lata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) czas, jaki ktoś już przeżył, jaki coś przeżyło

 (1.2) sto lat;

 (1.3) pewna charakterystyczna epoka

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: wieko

Wiktionary

Stulecie, Wiek (skrót: w.) – jednostka miary czasu równa 100 latom, liczona od roku kończącego się cyframi "01" do najbliższego roku kończącego się dwoma zerami, np. od 1501 do 1600 to wiek XVI. W odniesieniu do lat przed naszą erą (p.n.e.) wiek zaczyna się rokiem z dwoma zerami, a kończy cyframi "01", np. od 500 p.n.e. do 401 p.n.e. to wiek V wiek p.n.e. Numery wieków w języku polskim zapisuje się zwyczajowo cyframi rzymskimi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W jakim jesteś wieku?

 (1.2) W XVI wieku Polska i Litwa przeżyły szczególny rozkwit.

 (1.3) W walce o władzę Japonia wkroczyła w wiek wojen domowych zwanych okresem wojen prywatnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛk, AS: vʹi ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczniak mzw., wieczność ż., wiekowość ż., wiekuistość ż.

 przym. wieczny, wiekowy, wiekuisty, długowiekowy

 przysł. wiecznie, wiekowo, wiekuiście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) stulecie

 (1.3) epoka, czasy

Wiktionary


wiekiera

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. maczuga

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̇ˈcɛra, AS: vʹi ̯ėḱera

Wiktionary


wiekizm

dyskryminacja ze względu na wiek; ageizm, ageism


SJP.pl


wieko

uchylna lub zdejmowana część jakiegoś przedmiotu, np. skrzyni, służąca jako przykrycie; pokrywa, przykrywa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wierzchnia część skrzyni, trumny lub walizki stanowiąca jej zamknięcie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛkɔ, AS: vʹi ̯eko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. wieczko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokrywa, dekiel, klapa

Wiktionary


wiekopomność

cecha czegoś godnego pamiętania i mającego nieprzemijającą wartość


SJP.pl


wiekopomny

godny pamiętania


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) godny pamiętania, zachowania w pamięci na wieki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To była niezapomniana, wiekopomna chwila!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛkɔˈpɔ̃mnɨ, AS: vʹi ̯ekopõmny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiekopomność ż.

 przysł. wiekopomnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezapomniany, pamiętny, niezatarty, nieśmiertelny

Wiktionary


wiekować

1. potocznie: przebywać, pozostawać gdzieś długo lub zbyt długo;
2. dawniej: istnieć przez wieki, nieskończenie długo, na zawsze; trwać


SJP.pl


wiekowy

przymiotnik od: wiek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) liczący lub trwający wiek bądź wiele wieków, wiele lat

 (1.2) o człowieku: bardzo stary, liczący wiele lat

 (1.3) przym. od wiek (w znaczeniu ilości lat)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈkɔvɨ, AS: vʹi ̯ekovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiek m., wiekowość ż., wieczność ż.

 przysł. wiekowo

 przym. wieczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sekularny

 (1.2) leciwy, niemłody, posunięty w latach, poet. przyprószony siwizną, sędziwy, stary, książk. w jesieni życia, w podeszłym wieku

Wiktionary


wieksznie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu telszańskim;

Wiktionary

Wieksznie (lit. "Viekšniai") – miasto na Litwie, położone w okręgu telszańskim, 13 km od Możejek.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wiekszniański

Wiktionary


wiekuistka

australijska roślina z rodziny astrowatych; złociszek


SJP.pl

Wiekuistka, złociszek, susz ("Ammobium") – rodzaj roślin z rodziny astrowatych ("Asteraceae"). Obejmuje trzy gatunki). Rośliny te występują we wschodniej i południowo-wschodniej Australii.

Wiekuistka rozgałęziona jest gatunkiem uprawianym ze względu na długotrwałe kwitnienie. Kwiatostany wykorzystuje się także na suche wieńce i w bukietach zimowych.

Wikipedia


wiekuistość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wiekuiste; cecha tych, którzy są wiekuiści

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiekuisty

 przysł. wiekuiście

 rzecz. wiek mrz.

Wiktionary


wiekuisty

nieograniczony w czasie, istniejący, trwający zawsze


SJP.pl


wiela

zaimek pytajny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ile

Wiktionary

Wiela – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Mieścisko.

Wieś królewska należąca do starostwa mieściskiego, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie gnieźnieńskim województwa kaliskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiela jest na zygorze? → Która jest godzina?

Wiktionary


wieland

[czytaj: wilant] nazwisko


SJP.pl


wielanek

nazwisko


SJP.pl


wielanowo

Wielanowo (dawniej:niem. "Villnow") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Grzmiąca.

1 km na północny wschód od wsi znajduje się stacja kolejowa Wielanowo.

Wikipedia


wielawino

Wielawino (dawniej:niem. "Flackenheide") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Grzmiąca. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 171

Wikipedia


wielbarczanin

mieszkaniec Wielbarku (miasta w Polsce)


SJP.pl


wielbarczanka

mieszkanka Wielbarku (miasta w Polsce)


SJP.pl


wielbark

1. miasto w Polsce;
2. osada w Polsce;
3. część Malborka


SJP.pl

Wielbark ( Willenberg) – miasto w Polsce położone w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Wielbark, której jest siedzibą.

Położony jest przy ujściu rzeki Sawicy do Omulwi, w otoczeniu lasów. Znajduje się tu stacja kolejowa (linia PKP Ostrołęka – Olsztyn, Wielbark – Nidzica), przystanek PKS, apteka, ośrodek zdrowia, poczta, sklepy, karczma, stacja paliw; dawniej istniało kino.

Wikipedia


wielbarski

→ Wielbark


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wielbarkiem, dotyczący Wielbarku

Wiktionary

Patrz:

Wielbark

Powiązane:

 rzecz. Wielbark mrz., Wielbarczanin m., Wielbarczanka ż.

Wiktionary


wielbiciel

1. osoba uwielbiająca, podziwiająca kogoś lub coś; zwolennik, miłośnik, amator;
2. książkowo: mężczyzna zabiegający o względy kobiety; amant, adorator, uwodziciel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. osoba, która wielbi kogoś lub coś

 (1.2) książk. adorator

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛlˈbʲit͡ɕɛl, AS: vʹi ̯elbʹićel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielbicielka

 czas. uwielbiać, wielbić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) adorator

Wiktionary


wielbicielka

1. kobieta uwielbiająca, podziwiająca kogoś lub coś; zwolenniczka, miłośniczka, amatorka;
2. książkowo: kobieta zabiegająca o względy mężczyzny; amantka, adoratorka, uwodzicielka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: wielbiciel

Wiktionary

Wielbicielka (tytuł oryg. "Swimfan") – amerykański film fabularny (thriller) z 2002 roku, tuż po premierze okrzyknięty „"Fatalnym zauroczeniem" dla młodzieżowej widowni”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlbʲiˈt͡ɕɛlka, AS: vʹi ̯elbʹićelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielbiciel

 czas. uwielbiać, wielbić

Wiktionary


wielbienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wielbić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛlˈbʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: vʹi ̯elbʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wielbić

 przym. wielebny

 rzecz. wielebny mos.

Wiktionary


wielbić

otaczać kogoś czcią i miłością


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) otaczać kogoś uwielbieniem i miłością

 (1.2) przest. czcić, oddawać cześć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛlbʲit͡ɕ, AS: vʹi ̯elbʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielebny mos., wielbienie n., wielbiciel m., wielbicielka ż.

 czas. uwielbiać

 przym. wielebny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) adorować, opiewać, czuć sympatię, kochać, lubić, przest. miłować, pałać miłością, pożądać, ubóstwiać, uwielbiać, książk. żywić uczucie

 (1.2) czcić, darzyć czcią, oddawać cześć

Wiktionary


wielbrandowo

Wielbrandowo – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Skórcz przy drodze wojewódzkiej nr 234.

Wieś królewska w starostwie osieckim w powiecie nowskim województwa pomorskiego w II połowie XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia


wielbłąd

duży ssak z rodziny wielbłądowatych, wykorzystywany jako zwierzę użytkowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Camelus|Linnaeus|ref=tak., duży afrykański i azjatycki ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych, z charakterystycznym jednym lub dwoma garbami;

 (1.2) samiec wielbłąda (1.1)

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A tymczasem wielbłądy pędziły jak huragan po błyszczących od księżyca piaskach.

 (1.2) Chłopiec prowadził wielbłąda i wielbłądzicę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛlbwɔ̃nt, AS: vʹi ̯elbu̯õnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielbłądnik mos., wielbłądziątko n., wielbłądzię n., wielbłądka ż., wielbłądki lm nm., wielbłądowate lm nm., wielbłądkowate lm nm.

:: zdrobn. wielbłądek mzw.

:: fż. wielbłądzica ż.

 przym. wielbłądzi, wielbłądowaty, wielbłądkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. okręt pustyni

Wiktionary


wielbłądek

1. młode wielbłąda; wielbłądziątko, wielbłądzię;
2. zdrobnienie od: wielbłąd; wielbłądzik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. młode wielbłąda

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: wielbłądka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za wielbłądzicą dreptał śliczniutki wielbłądek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielbłąd mzw., wielbłądnik mos., wielbłądziątko n., wielbłądzica ż., wielbłądzię n., wielbłądka ż., wielbłądowate lm nm., wielbłądkowate lm nm.

 przym. wielbłądzi, wielbłądowaty, wielbłądkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielbłądziątko, wielbłądzię

Wiktionary


wielbłądka

1. młode wielbłąda; wielbłądziątko, wielbłądzię;
2. zdrobnienie od: wielbłąd; wielbłądzik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ent. owad z rodzaju nazwa systematyczna|Phaeostigma|Navás|ref=tak.

 (1.2) ent. nazwa systematyczna|Ptilodon capucina|Linnaeus|ref=tak., motyl z rodziny garbatkowatych zamieszkujący niemal całą Palearktykę;

 (1.3) daw. wielbłądzica

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skrzydła wielbłądek są bogato żyłkowane.

 (1.2) Gąsienice wielbłądek charakteryzuje zmienność ubarwienia.

 (1.3) Młody kalif gnał na swej wielbłądce w kierunku oazy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielbłąd mzw., wielbłądek mzw., wielbłądki lm nm., wielbłądnik mos., wielbłądziątko n., wielbłądzię n., wielbłądzica ż., wielbłądowate lm nm., wielbłądkowate lm nm.

 przym. wielbłądzi, wielbłądowaty, wielbłądkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wiechcica wielbłądka, wiechetka wielbłądka

Wiktionary


wielbłądki

1. młode wielbłąda; wielbłądziątko, wielbłądzię;
2. zdrobnienie od: wielbłąd; wielbłądzik


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wielbłądkowate

rodzina drapieżnych owadów z rzędu wielbłądek


SJP.pl

Wielbłądkowate (Raphidiidae) – rodzina drapieżnych owadów z rzędu wielbłądek (Raphidioptera) o holarktycznym zasięgu występowania. Obejmuje ponad 180 gatunków. W Europie występuje około 70, z czego w Polsce stwierdzono 9 gatunków. Gatunki wielbłądek są bardzo trudne do rozróżnienia. Przykładowymi przedstawicielami rodziny są – występujące również w Polsce – wielbłądka żółtonoga ("Raphidia flavipes") i wielbłądka pospolita ("Phaeostigma notata").

Wikipedia


wielbłądkowaty

o cechach wielbłądkowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


wielbłądnik

człowiek opiekujący się wielbłądami i prowadzący je w podróży


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) poganiacz wielbłądów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Nie znalazłem już wielbłądników — mówił — i goniłem za nimi, ale napróżno.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielbłąd mzw., wielbłądek mzw., wielbłądziątko n., wielbłądzica ż., wielbłądzię n., wielbłądka ż., wielbłądowate lm nm., wielbłądkowate lm nm.

 przym. wielbłądzi, wielbłądowaty, wielbłądkowaty

Wiktionary


wielbłądowate

rodzina dużych ssaków łożyskowych z rzędu parzystokopytnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Camelidae|Gray|ref=tak., rodzina dużych, roślinożernych ssaków łożyskowych;

Wiktionary

Wielbłądowate (Camelidae) – rodzina dużych, roślinożernych ssaków łożyskowych z rzędu parzystokopytnych (Atriodactyla).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Introdukowane do Australii wielbłądowate wtórnie zdziczały.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielbłąd mzw., wielbłądek mzw., wielbłądnik mos., wielbłądziątko n., wielbłądzica ż., wielbłądzię n., wielbłądka ż., wielbłądkowate lm nm.

 przym. wielbłądzi, wielbłądowaty, wielbłądkowaty

Wiktionary


wielbłądowaty

o cechach wielbłądowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


wielbłądzi

1. → wielbłąd;
2. styl wielbłądzi - w programowaniu: zapisywanie poszczególnych członów nazw (procedur, zmiennych itp.) bez spacji i wielką literą


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący, odnoszący się do wielbłąda

 (1.2) wykonany z wełny lub skóry wielbłąda

 (1.3) mający kolor płowy z odcieniem karmelowym, taki jak kolor sierści wielbłąda

 (1.4) charakterystyczny dla wielbłąda, mający cechy wielbłąda

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Tak więc kolor „camelowy” to po polsku „wielbłądzi”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛlbˈwɔ̃ɲd͡ʑi, AS: vʹi ̯elbu̯õńʒ́i

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielbłądzię n., wielbłądowate nmos., wielbłądnik mos., wielbłądek mzw., wielbłąd mzw., wielbłądzica ż., wielbłądziątko n., wielbłądka ż.

Wiktionary


wielbłądzica

samica wielbłąda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. samica wielbłąda

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlbwɔ̃ɲˈd͡ʑit͡sa, AS: vʹi ̯elbu̯õńʒ́ica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielbłądnik m., wielbłądziątko n., wielbłądzię n., wielbłądek m., wielbłądka ż.

:: fm. wielbłąd m.

 przym. wielbłądzi, wielbłądowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. wielbłądka

Wiktionary


wielbłądzik

zdrobnienie od: wielbłąd; wielbłądek


SJP.pl


wielbłądziątko

pieszczotliwe zdrobnienie od: wielbłądzię; wielbłądek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: wielbłądzię (młody wielbłąd)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlbwɔ̃ɲˈd͡ʑɔ̃ntkɔ, AS: vʹi ̯elbu̯õńʒ́õntko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielbłądnik m., wielbłądzię n., wielbłądek m., wielbłądka ż., wielbłądowate nmos., wielbłądzica ż., wielbłąd mzw.

 przym. wielbłądzi, wielbłądowaty

Wiktionary


wielbłądzię

młode wielbłąda, mały wielbłąd; wielbłądek; wielbłądziątko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zool. młode wielbłąda

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilka wielbłądziąt z naszego stada widział już weterynarz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielbłąd mzw., wielbłądek mzw., wielbłądnik mos., wielbłądziątko n., wielbłądzica ż., wielbłądka ż., wielbłądowate lm nm., wielbłądkowate lm nm.

 przym. wielbłądzi, wielbłądowaty, wielbłądkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielbłądek, wielbłądziątko

Wiktionary


wielce

w dużym stopniu; bardzo, ogromnie, nadzwyczajnie


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób znaczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Raduj się wielce, Córo Syjonu, wołaj, Córo Jeruzalem! Oto twój Król idzie do ciebie.

 (1.1) Ollda ładniutka jest, na chłopów z potencją wielce łasa, a od owej łasości to i posag podwoiła prezentami, choć jej jeno dwadzieścia sześć wiosen.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielkość ż., wielość ż., wielorakość ż., powielanie n., powielenie n., powielacz m.

 czas. powielać ndk., powielić dk.

 przym. wielki, wieloraki, wielgachny

 licz. wiele, wieloraki

 zaim. wiele

 przysł. wiele

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bardzo, mocno, gigantycznie, nadzwyczaj, niesłychanie, niezmiernie, niezwykle, ogromnie, obficie, przesadnie, silnie, wybitnie, wysoce, wysoko, znacznie, znacząco, ekstremalnie, w dużej/znacznej mierze, w dużym/znacznym stopniu

Wiktionary


wiele

zaimek liczebny nieokreślony, oznaczający wielką liczbę kogoś lub czegoś; dużo, mnóstwo, sporo, multum


SJP.pl

zaimek liczebny nieokreślony

 (1.1) duża ilość, duża liczba czegoś lub kogoś

zaimek rzeczowny

 (3.1) …wstawiany czasem w miejsce podmiotu domyślnego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiele – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Mrocza
  • Wiele – część wsi Obidza w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łącko
  • Wiele – wieś w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Karsin
  • Wiele – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Barwice

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiele gatunków roślin bezpowrotnie wyginęło.

 (2.1) […] tak dawniej jak i dzisiaj u ludu, który tej nazwy w wielu stronach używa, świekier, świokier, świekra, świokra, świekrucha oznacza tylko rodziców męża, a teść i teścia – rodziców żony.

 (2.1) Wiele chciałbym ci powiedzieć, nie mam jednak czasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛlɛ, AS: vʹi ̯ele

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielość ż.

 przym. wielki, wielgachny

 temsłow. wielo-

 przysł. wielo-, wielce

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mnóstwo

 (2.1) dużo

Wiktionary


wieleba

nazwisko


SJP.pl


wielebniczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. duchowny katolicki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielebniczek Karol został właśnie prałatem.

Wiktionary


wielebniejszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: wielebny


SJP.pl


wielebność

honorowy tytuł duchownego


SJP.pl


wielebny

przymiotnik używany przy tytułowaniu osób duchownych


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przydomek stosowany do grzecznościowego tytułowania osób duchownych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przest. rel. ksiądz, duchowny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Witamy wielebnego księdza dziekana.

 (2.1) Prosimy wielebnych o zajmowanie miejsc w rzędach przed ołtarzem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielebność ż., uwielbienie n., wielbienie n.

 czas. wielbić ndk., uwielbiać ndk.

 przysł. wielebnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czcigodny

Wiktionary


wielebnów

Wielebnów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Łopuszno. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


wielechowski

nazwisko


SJP.pl


wieleci

Wieleci, Wieletowie, Wilcy, Lucice, Lutycy – grupa plemienna Słowian połabskich, zamieszkujących od co najmniej VIII wieku tereny między dolną Odrą a Łabą, wywodząca się z Pomorza Przedodrzańskiego. W źródłach pisanych z czasów Karola Wielkiego nazywani również: "Wiltzi", "Vultzi", "Welatabowie". Wieleci obok Obodrzyców i Serbów należeli do Słowian połabskich. Geograf Bawarski podaje, że na ziemiach Wieletów znajdowało się 95 grodów.

Wikipedia


wielecki

przymiotnik od: Wieleci (grupa Słowian połabskich)


SJP.pl


wielekroć

wiele razy, wielokrotnie; wielokroć, po wielekroć, po wielokroć, powielekroć, powielokroć


SJP.pl


wielena

wielena plamowstęg - gatunek motyla


SJP.pl


wielenianin

mieszkaniec Wielenia (miasta w Polsce)


SJP.pl


wielenianka

mieszkanka Wielenia (miasta w Polsce)


SJP.pl


wielenin

Wielenin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Uniejów.

Wikipedia


wielesetkilometrowy

mający długość wieluset kilometrów, wynoszący wieleset kilometrów


SJP.pl


wielesettysięczny

przymiotnik

 (1.1) liczący wiele setek tysięcy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z Chin wyruszył wielesettysięczny tłum osadników.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielotysięczny

Wiktionary


wielewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wielewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Braniewo
  • Wielewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Barciany

Wikipedia


wieleń

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

– miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, położone nad Notecią, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Wieleń.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛlɛ̃ɲ, AS: vʹi ̯elẽń

Wiktionary


wieleński

przymiotnik od: Wieleń


SJP.pl


wieleż

liczebnik nieokreślony "wiele" wzmocniony partykułą ekspresywną -ż


SJP.pl


wielgachność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wielgachne; cecha tych, którzy są wielgachni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielgachny

 przysł. wielgachnie

Wiktionary


wielgachny

potocznie: bardzo wielki; wielgaśny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zgrub. od: wielki

 (1.2) pot. bardzo wielki, jeszcze większy od wielkiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po przerwie wtoczono na scenę wielgachną machinę, huczącą i warczącą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛlˈɡaxnɨ, AS: vʹi ̯elgaχny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielkość ż., wielgachność ż.

 czas. powiększać ndk., powiększyć dk.

 przym. wielki, niewielki, wielgi

 formsłow. wielko-, wielo-

 licz. wiele

 przysł. wielo-, wielce, wiele

 zaim. wiele

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ogromny, olbrzymi, monstrualny

Wiktionary


wielgat

nazwisko


SJP.pl


wielgaśny

potocznie: bardzo wielki; wielgachny


SJP.pl


wielgi

przymiotnik

 (1.1) stpol. wielki

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielgachny

Wiktionary


wielgie

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. jezioro w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wielgie – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Zbójno
  • Wielgie – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Wielgie
  • Wielgie – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Ostrówek
  • Wielgie – wieś w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Ciepielów
  • Jezioro Wielgie – w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Zbójno
  • Wielgie – jezioro w województwie lubuskim, w powiecie strzelecko-drezdeneckim, w granicach miasta Dobiegniew
  • Wielgie Milickie

Wikipedia


wielgomłyny

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wielgomłyny – wieś w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Wielgomłyny
  • Wielgomłyny – kolonia w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Wielgomłyny
  • Wielgomłyny – gmina
  • Wielgomłyny – dawna gromada

Wikipedia


wielgomłyński

przymiotnik od: Wielgomłyny


SJP.pl


wielgosz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Agnieszka Wielgosz (ur. 1972) – polska aktorka
  • Anna Wielgosz (ur. 1993) – polska lekkoatletka
  • Bartosz Wielgosz (ur. 1973) – polski muzyk
  • Przemysław Wielgosz (ur. 1969) – dziennikarz i publicysta lewicowy
  • Roman Wielgosz (1920–1988) – polski żużlowiec
  • Tadeusz Wielgosz (1913–1999) – polski działacz komunistyczny

Wikipedia


wielgus

nazwisko, m.in. Stanisław Wielgus - arcybiskup, współpracownik PRL-owskiej służby bezpieczeństwa


SJP.pl

Zobacz też: Wielgus w innych znaczeniach tej nazwy.

Wielgus – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Kazimierza Wielka. Ma status sołectwa.

Do 1954 roku siedziba gminy Nagórzany, a w latach 1973–1976 gminy Wielgus. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


wielica

wielica zaczepka - gatunek ćmy z rodziny garbatkowatych


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wielichowianin

mieszkaniec Wielichowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


wielichowianka

mieszkanka Wielichowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


wielichowo

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

– miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie grodziskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Wielichowo.

Według danych GUS z 30 czerwca 2021, miasto liczyło 1,753 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlʲiˈxɔvɔ, AS: vʹi ̯elʹiχovo

Wiktionary


wielichowski

przymiotnik od: Wielichowo


SJP.pl


wielichów

Wielichów (niem. Königsfeld) – kolonia w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim, w gminie Sulików.

W latach 1975–1998 kolonia administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego.

Do 2023 r. miejscowość była kolonią wsi Stary Zawidów.

Wikipedia


wielichówko

Wielichówko ( Münsterberg) – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Kobylanka, położona 6 km na północ od Kobylanki (siedziby gminy) i 13 km na północny zachód od Stargardu (siedziby powiatu).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


wielicki

przymiotnik od: Wieliczka, Wieliczki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Wieliczki, związany z Wieliczką, pochodzący z Wieliczki

 (1.2) dotyczący Wieliczek, związany z Wieliczkami, pochodzący z Wieliczek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈlʲit͡sʲci, AS: vʹi ̯elʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. Wieliczka ż., wieliczanin mos., wieliczanka ż.

 (1.2)

 rzecz. Wieliczki nmos., wieliczczanin m., wieliczczanka ż.

Wiktionary


wieliczanin

mieszkaniec Wieliczki, Wieliczek lub Wielic


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Wieliczki; osoba z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wieliczka ż.

:: fż. wieliczanka ż.

 przym. wielicki

Wiktionary


wieliczanka

mieszkanka Wieliczki lub Wieliczek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Wieliczki; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wieliczka ż.

:: fm. wieliczanin mos.

 przym. wielicki

Wiktionary


wieliczka

1. miasto w Polsce;
2. kopalnia soli kamiennej w Wieliczce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pierwsza żona dziadka Zdziśka była Małopolanką spod Wieliczki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈlʲit͡ʃka, AS: vʹi ̯elʹička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieliczanin mos., wieliczanka ż.

 przym. wielicki

Wiktionary


wieliczki

1. miasto w Polsce;
2. kopalnia soli kamiennej w Wieliczce


SJP.pl

Wieliczki (niem. "Wielitzken") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie oleckim, w gminie Wieliczki.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Wieliczki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia


wieliczko

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jewgienij Wieliczko – kazachski biegacz narciarski
  • Henryk Wieliczko – polski działacz zbrojnego podziemia niepodległościowego
  • Konstantin Wieliczko – rosyjski wojskowy
  • Marta Wieliczko – polska wioślarka
  • Mieczysław Wieliczko – polski historyk
  • Władimir Wieliczko – radziecki polityk

Wikipedia


wielikaja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka na zachodzie europejskiej części Rosji, uchodzi deltą do jeziora Pejpus;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wielikaja – rzeka w europejskiej części Rosji, w obwodzie pskowskim
  • Wielikaja – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Czukockim Okręgu Autonomicznym

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) hist. Wielka

Wiktionary


wielimie

jezioro


SJP.pl

Wielimie (niem. "Vilmsee") – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Szczecinek, leżące na terenie Pojezierza Drawskiego.

Przez Wielimie przepływa rzeka Gwda, wpada też do niego rzeka Nizica (zwana Niezdobną), wypływająca z jeziora Trzesiecko, leżącego tuż obok Szczecinka.

Wikipedia


wielimowo

Wielimowo – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Miłomłyn. W skład wsi wchodzi położona po drugiej stronie jeziora osada Danków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


wielistowo

Wielistowo (kaszb. "Wiélëstowò") – osada kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Łęczyce.

Według danych na dzień 31 grudnia 2011 roku wieś zamieszkuje 156 mieszkańców.

Wikipedia


wieliszew

Wieliszew – wieś sołecka w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie legionowskim, w gminie Wieliszew. Położona w Kotlinie Warszawskiej, 30 km na północ od centrum Warszawy, nieopodal południowego brzegu Zalewu Zegrzyńskiego, otoczona trzema kompleksami leśnymi oraz siecią kanałów i jezior Doliny Wieliszewskiej.

Wikipedia


wieliszewo

Wieliszewo (kaszb. "Wielëszewò") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Potęgowo. Ma status sołectwa

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia


wieliszewski

→ Wieliszew


SJP.pl

Patrz:

Wieliszew

wielisław

imię żeńskie


SJP.pl

Wielisław, Wielesław, Wielsław – staropolskie imię męskie. Składa się z członów: "Wiele-" („chcieć, kazać, radzić”) i "-sław" („sława”). Mogło oznaczać „tego, kto pragnie sławy”. Skróconą formą tego imienia jest Wiesław.

Wikipedia


wielisława

imię żeńskie


SJP.pl

Wielisława – staropolskie imię żeńskie. Składa się z członów: "Wiele-" („chcieć, kazać, radzić”) i "-sława" („sława”). Mogło oznaczać „tę, która pragnie sławy”. Skróconą formą tego imienia jest Wiesława. W źródłach poświadczone od 1405 roku.

Wielisława imieniny obchodzi 29 stycznia i 9 grudnia.

Wikipedia


wieliński

nazwisko


SJP.pl


wielkanoc

obchodzone w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni księżyca, na pamiątkę Zmartwychwstania Jezusa, najstarsze i najważniejsze święto chrześcijańskie; Uroczystość Zmartwychwstania Pańskiego; Pascha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. w chrześcijaństwie: święto upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa;

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W kościołach zachodnich Wielkanoc zawsze przypada w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni Księżyca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛlˈkãnɔt͡s, AS: vʹi ̯elkãnoc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielkanocnica ż.

 przym. wielkanocny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pascha

Wiktionary


wielkanocnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. wielkanocny podarek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielkanoc ż.

 przym. wielkanocny

Wiktionary


wielkanocnie

→ wielkanocnie


SJP.pl

Patrz:

wielkanocnie

wielkanocny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wielkanocą, dotyczący Wielkanocy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śmigus-dyngus to jeden z polskich zwyczajów wielkanocnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlkãˈnɔt͡snɨ, AS: vʹi ̯elkãnocny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielkanoc ż., wielkanocnica ż.

Wiktionary


wielki

1. odznaczający się z powodu rozmiarów, liczby, ilości; bardzo duży;
2. intensywny, gwałtowny, potężny;
3. mający duże znaczenie; ważny; podniosły;
4. niezwykły pod względem zdolności, osiągnięć i zasług, zwłaszcza dla swojego kraju; wzniosły; wybitny; sławny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) o nadzwyczaj dużych rozmiarach

 (1.2) o nadzwyczaj dużej skali lub natężeniu

 (1.3) bardzo ważny, znaczący

 (1.4) o człowieku: mocno wyróżniający się zdolnościami lub innymi cechami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zuzanna ukroiła sobie naprawdę wielki kawałek tortu.

 (1.2) Program uprzemysłowienia Chin zaowocował wielkim głodem.

 (1.3) Przekroczenie granicy stu tysięcy haseł było wielką chwilą dla pracujących nad Wikisłownikiem.

 (1.4) Aleksander Wielki był wielkim strategiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛlʲci, AS: vʹi ̯elʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielkość ż., wielość ż., powiększenie n., zwiększenie n.

 czas. powiększać ndk., powiększyć dk., zwiększać ndk., zwiększyć dk.

 przym. wielgachny, niewielki

 licz. wiele

 temsłow. wielko-, wielo-

 przysł. wielo-, wielce, wiele

 zaim. wiele

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1,2) duży, ogromny, gigantyczny

 (1.3) ważny

 (1.4) wybitny

Wiktionary


wielko-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na wielkie rozmiary lub wielką skalę tego, co jest nazwane drugim członem

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielki, wielgachny

 temsłow. wielo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) makro-

Wiktionary


wielkobudżetowy

o wielkim budżecie; wysokobudżetowy


SJP.pl


wielkoczwartkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rel. związany z Wielkim Czwartkiem, dotyczący Wielkiego Czwartku, odprawiany w Wielki Czwartek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po liturgii wielkoczwartkowej Najświętszy Sakrament zostaje przeniesiony do ołtarza zwanego ciemnicą.

 (1.1) Byliśmy na wielkoczwartkowym nabożeństwie upamiętniającym ostatnią wieczerzę.

 (1.1) Po ceremoniach wielkoczwartkowych milkną wszystkie dzwony w kościołach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielki Czwartek mrz.

Wiktionary


wielkoduszniej

stopień wyższy od przysłówka: wielkodusznie


SJP.pl


wielkoduszniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wielkoduszny


SJP.pl


wielkoduszność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wielkoduszne; cecha tych, którzy są wielkoduszni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze swej strony pszczoły też wcale nie zapylają kwiatów wiedzione wielkodusznością czy jakąś formą botanicznej sympatii.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielkoduszny

 przysł. wielkodusznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wspaniałomyślność

Wiktionary


wielkoduszny

szlachetny, wyrozumiały


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który charakteryzuje się wielkimi zaletami ducha, zwłaszcza szlachetnością i wyrozumiałością

 (1.2) świadczący o czyjejś szlachetności, wyrozumiałości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie znał Urbana VIII, który był równie wielkoduszny, jak popędliwy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlkɔˈduʃnɨ, AS: vʹi ̯elkodušny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielkoduszność ż.

 przysł. wielkodusznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) wspaniałomyślny, łaskawy; daw. wielkomyślny

Wiktionary


wielkodzioby

1. mający wielki dziób;
2. dzięcioł wielkodzioby - gatunek dużego ptaka z rodziny dzięciołowatych;
3. kruk wielkodzioby - gatunek dużego ptaka z rodziny krukowatych;
4. rybitwa wielkodzioba - gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny mewowatych


SJP.pl


wielkoekranowy

mający duży ekran


SJP.pl


wielkoformatowy

1. umożliwiający wykonywanie zdjęć, wydruków dużego formatu;
2. mający duży format


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający wielki format

 (1.2) techn. zdolny wytworzyć, wydrukować obrazy w dużym formacie

Wiktionary


wielkogabaryt

potocznie: odpad niemieszczący się w pojemniku na śmieci; odpad wielkogabarytowy


SJP.pl


wielkogabarytowy

mający wielkie wymiary, przekraczający normalny rozmiar


SJP.pl


wielkogębowy

bass wielkogębowy - drapieżna, słodkowodna ryba okoniokształtna z rodziny bassowatych


SJP.pl


wielkogłowie

nadmierny, chorobliwy rozrost czaszki - wrodzony lub nabyty, występujący najczęściej u dzieci; makrocefalia


SJP.pl


wielkokalibrowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) o broni, amunicji: mający duży kaliber

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Część wielkokalibrowego karabinu maszynowego, na której spoczywa lufa, nazywana jest kołyską.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kalibrowy

Wiktionary


wielkokapitalistyczny

dotyczący wielkiego kapitału, odnoszący się do przedstawicieli wielkiego kapitału


SJP.pl


wielkokubaturowy

o dużych rozmiarach przestrzennych


SJP.pl


wielkokwiatowy

przymiotnik

 (1.1) bot. posiadający wielkie kwiaty

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielokwiatowy

Wiktionary


wielkolistny

przymiotnik

 (1.1) bot. posiadający wielkie liście

Wiktionary


wielkolitrażowy

1. mający bardzo dużą pojemność;
2. taki, w którym pojemność silnika jest bardzo duża


SJP.pl


wielkoliściasty

mający duże liście; wielkolistny


SJP.pl


wielkolud

1. baśniowy stwór o olbrzymiej sile
2. żartobliwie o bardzo wysokim człowieku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mit. silny baśniowy olbrzym

 (1.2) pot. człowiek wielkiego wzrostu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przedszkolanka opowiedziała nam bajkę o wielkoludzie, który pomagał podróżującym przez knieję.

 (1.2) Jej kuzyn to doprawdy wielkolud, ma ponad dwa metry.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gigant, kolos, olbrzym, tytan

 (1.2) olbrzym, gigant, goliat, kolos, nieułomek, mocarz; pot. chłop jak dąb, drągal, dryblas; przest. waligóra, wyrwidąb; reg. śl. hasztabiga

Wiktionary


wielkoludka

→ wielkolud


SJP.pl

Patrz:

wielkolud

wielkomiastowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. taki, który jest charakterystyczny dla wielkiego miasta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowi mieszkańcy narzucają wielkomiastowy styl życia, który z największą uwagą podpatrują i naśladują tubylcy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. miasto n., miastowy mos.

 przym. miastowy

 przyim. miasto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielkomiejski

Wiktionary


wielkomiejski

odnoszący się do wielkiego miasta, charakterystyczny dla wielkiego miasta, znajdujący się w wielkim mieście


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który jest charakterystyczny dla wielkiego miasta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To samo dotyczy Wierzbna i Rakowca, po które już polip wielkomiejski wyciąga swoje ramiona i które prędzej czy później muszą być do miasta wcielone.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielkomiejskość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. wielkomiastowy

Wiktionary


wielkomiejskość

cecha czegoś charakterystycznego dla wielkiego miasta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co typowo wielkomiejskie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mówiąc krótko, Poznań nie jest wielkomiejski. Wielkomiejskość — z metodologicznego punktu widzenia — to nic innego, jak zespół pewnych cech socjologicznych i sposobów zachowania. Może, ale nie musi wiązać się z liczbą ludności.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielkomiejski

Wiktionary


wielkomocarstwowy

przymiotnik

 (1.1) książk. odnoszący się do wielkich mocarstw, dotyczący wielkiego mocarstwa, właściwy wielkiemu mocarstwu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To Zachód, a nade wszystko Stany Zjednoczone, podsyca w elitach władzy na Kremlu i wokół Kremla wielkomocarstwowe iluzje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielkomocarstwowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mocarstwowy, hegemonistyczny, imperialny, imperialistyczny

Wiktionary


wielkomorawski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Wielkimi Morawami (Państwem Wielkomorawskim)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielkie Morawy nmos.

Wiktionary


wielkomorszcz

rodzaj glonów z gromady brunatnic; pęcherzolistka, wielkomorszczyn


SJP.pl


wielkomorszczyn

rodzaj glonów z gromady brunatnic; pęcherzolistka, wielkomorszcz


SJP.pl


wielkomostowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Mostów Wielkich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mosty Wielkie nmos.

Wiktionary


wielkomyślny

przymiotnik jakościowy

 (1.1) daw. wspaniałomyślny, wielkoduszny

 (1.2) daw. myślący dużo o samym sobie, zarozumiały

przymiotnik relacyjny

 (2.1) daw. zawierający w sobie wzniosłą, szczytną i cnotliwą myśl

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lecz od tak wielkomyślnych dusz bardzo daleko byłem! a jako niewolnik cielesnéj febry trawiącéj mnie, w śmiertelném opojeniu roskoszą wlókłem mój łańcuch nałogu, lękałem się aby go nie przerwano, a za poruszeniem jego ogniwa, rozjątrzona moja rana, drżąca odrzucała słowa dobréj rady, które były właśnie jak ręką rozwięzującego wybawcy. sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielkomyślność ż.

 przysł. wielkomyślnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dumny, hardy

Wiktionary


wielkonieszawski

przymiotnik od: Wielka Nieszawa


SJP.pl


wielkonosy

przymiotnik

 (1.1) posiadający wielki nos

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W koronie siedziały jakieś wielkonose małpy.

Wiktionary


wielkoobrazkowy

umożliwiający wykonywanie zdjęć wielkiego formatu


SJP.pl


wielkoocki

przymiotnik od: Wielkie Oczy


SJP.pl


wielkook

rodzaj nietoperza z rodziny liścionosowatych


SJP.pl

Wielkook ("Chiroderma") – rodzaj ssaków z podrodziny owocnikowców (Stenodermatinae) w obrębie rodziny liścionosowatych (Phyllostomidae).

Wikipedia


wielkooki

mający wielkie oczy (część nazw gatunków lub odmian wielu zwierząt, np. osadnik wielkooki - owad)


SJP.pl


wielkoorkiestrowy

przymiotnik

 (1.1) związany z Wielką Orkiestrą Świątecznej Pomocy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wośpowy

Wiktionary


wielkoowocnikowy

grzyby wielkoowocnikowe - sztuczna grupa grzybów o owocnikach widocznych gołym okiem


SJP.pl


wielkoowocowy

przymiotnik

 (1.1) bot. posiadający wielkie owoce

Wiktionary


wielkop.

skrót od: wielkopolski; wielkopol., wlkp.


SJP.pl


wielkopańskość

→ wielkopański


SJP.pl

Patrz:

wielkopański

wielkopiecownictwo

dział przemysłu ciężkiego obejmujący przeróbkę rud żelaza w wielkich piecach


SJP.pl


wielkopiecownik

hutnik pracujący przy wytapianiu rud w wielkim piecu


SJP.pl


wielkopiecowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hutn. związany z wielkimi piecami, dotyczący wielkich pieców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielki piec mrz.

Wiktionary


wielkopiątkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rel. związany z Wielkim Piątkiem, dotyczący Wielkiego Piątku, odprawiany w Wielki Piątek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Atmosfera wielkopiątkowa źle wpływa na dziadka Zbyszka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlkɔpʲjɔ̃ntˈkɔvɨ, AS: vʹi ̯elkopʹi ̯õntkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielki Piątek mrz.

Wiktionary


wielkoplamy

pałątka wielkoplama - gatunek ważki


SJP.pl


wielkopochwowy

pochwiak wielkopochwowy - gatunek grzybów z rodziny łuskowcowatych


SJP.pl


wielkopol.

skrót od: wielkopolski; wielkop., wlkp.


SJP.pl


wielkopolanin

mieszkaniec Wielkopolski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Wielkopolski

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wielkopolanin – mieszkaniec Wielkopolski
  • Wielkopolanin – nazwa pociągu relacji Przemyśl–Poznań
  • Wielkopolanin – poznański dziennik z okresu II Rzeczypospolitej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlkɔpɔˈlãɲĩn, AS: vʹi ̯elkopolãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielkopolski

 rzecz. Wielkopolska

:: fż. Wielkopolanka

Wiktionary


wielkopolanka

mieszkanka Wielkopolski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Wielkopolski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwsza żona dziadka Maćka była Wielkopolanką spod Rawicza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlkɔpɔˈlãŋka, AS: vʹi ̯elkopolãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielkopolska ż.

:: fm. Wielkopolanin m.

 przym. wielkopolski

Wiktionary


wielkopolska

przymiotnik od: Wielkopolska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. kraina w środkow-o-zachodniej Polsce;

Wiktionary

Wielkopolska ( Polonia Maior) – kraina historyczna w środkowej i zachodniej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim i Nizinie Południowowielkopolskiej, w dorzeczu środkowej i dolnej Warty; dzielnica historyczna Polski.

Historycznymi stolicami Wielkopolski są Poznań i Kalisz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Wielkopolsce i Małopolsce województwa dzieliły się na ziemie i powiaty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlkɔˈpɔlska, AS: vʹi ̯elkopolska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielkopolanin mos., Wielkopolanka ż., Wielkopolskie n., wielkopolskość ż.

 przym. wielkopolski

 przysł. wielkopolsko

Wiktionary


wielkopolski

przymiotnik od: Wielkopolska


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Wielkopolski, związany z Wielkopolską

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwszy edykt tolerancyjny wobec Żydów wydał książę wielkopolski Bolesław Pobożny w 1264 roku.

 (1.1) Z piw wielkopolskich za najlepsze uchodziło niedrogie, lekkie, nieco musujące piwo grodziskie z Grodziska Wielkopolskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlkɔˈpɔlsʲci, AS: vʹi ̯elkopolsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielkopolska ż., Wielkopolanin m., Wielkopolanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. wielkop., wielkopol., wlkp.

Wiktionary


wielkopolskość

→ wielkopolski


SJP.pl

Patrz:

wielkopolski

wielkopopowicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do czeskiej wsi Velké Popovice, związany z wsią Velké Popovice

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szwejk pił piwo smichowskie i wielkopopowickie i zagryzał parówkami.

Wiktionary


wielkopostny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rel. związany z Wielkim Postem, dotyczący Wielkiego Postu, odprawiany w Wielkim Poście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gorzkie żale są nabożeństwem wielkopostnym odprawianym tylko w Polsce.

 (1.1) Właśnie nadaliśmy dwudziesty odcinek wielkopostnego słuchowiska internetowego.

 (1.1) Przedstawiam kolejne propozycje na postanowienia wielkopostne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielki Post mrz.

Wiktionary


wielkopowierzchniowy

zajmujący dużą powierzchnię, np. sklep wielkopowierzchniowy


SJP.pl


wielkopłetw

drobna ryba z rodziny łaźcowatych, z narządem błędnikowym umożliwiającym oddychanie tlenem atmosferycznym; makropod


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wielkopłetw czarny
  • wielkopłetw Daya
  • wielkopłetw wspaniały, wielkopłetw chiński
  • wielkopłetw z Kupang

Wikipedia


wielkopłetwy

drobna ryba z rodziny łaźcowatych, z narządem błędnikowym umożliwiającym oddychanie tlenem atmosferycznym; makropod


SJP.pl


wielkorak

stawonóg kopalny z okresu sylurskiego i dewońskiego


SJP.pl


wielkoraki

stawonóg kopalny z okresu sylurskiego i dewońskiego


SJP.pl

Wielkoraki (Eurypterida) – wymarła gromada (w niektórych klasyfikacjach rząd) stawonogów.

Wikipedia


wielkorosja

Wi

Wikipedia


wielkorosyjski

→ Wielkorosja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zob. wielkoruski.

Wiktionary

Patrz:

Wielkorosja

Przykłady

 (1.1) Ogarnia nas gniew, kiedy obserwujemy imperialną agresję polityki wielkorosyjskiej w stosunku do Ukrainy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielkoruski

Wiktionary


wielkorus

zwolennik Rosji mocarstwowej


SJP.pl


wielkoruski

przymiotnik

 (1.1) związany z przekonaniem nacjonalistów rosyjskich, że nie istnieje odrębność narodów białoruskiego i ukraińskiego

 (1.2) daw. rosyjski, dotyczący ziem etnicznie rosyjskich, w odróżnieniu od Ukrainy i Białorusi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) daw. rosyjski (język)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielkoruś ż., Wielka Ruś ż., Wielkorus m., wielkoruszczyzna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielkorosyjski

Wiktionary


wielkorządca

w dawnej Polsce: urzędnik zarządzający dochodami z miast i dóbr królewskich


SJP.pl


wielkorządczyni

→ wielkorządca


SJP.pl

Patrz:

wielkorządca

wielkorządy

w dawnej Polsce: obszar podlegający wielkorządcy - zarządcy dóbr królewskich


SJP.pl


wielkorządztwo

1. w dawnej Polsce: urząd wielkorządcy;
2. dawniej: zarządzanie prowincją


SJP.pl


wielkorówninny

przymiotnik

 (1.1) związany z północnoamerykańskimi Wielkimi Równinami, dotyczący Wielkich Równin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielkie Równiny nmos.

Wiktionary


wielkoserbski

przymiotnik od: Wielka Serbia (hasło propagandowe)


SJP.pl


wielkoskalowy

występujący w wielkiej skali, liczbie, ilości


SJP.pl


wielkoskrzydłe

rząd drapieżnych owadów wyposażonych w dwie pary bardzo długich, błoniastych skrzydeł oraz narządy gębowe gryzące, których larwy żyją w wodzie


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wielkoskrzydły

1. mający wielkie skrzydła;
2. o cechach wielkoskrzydłych (rodzina owadów)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma skrzydła wielkich rozmiarów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlkɔˈskʃɨdwɨ, AS: vʹi ̯elkoskšydu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wieloskrzydły

Wiktionary


wielkosobotni

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rel. związany z Wielką Sobotą, dotyczący Wielkiej Soboty, odprawiany w Wielką Sobotę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wrócili do domu zaraz po liturgii wielkosobotniej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielka Sobota ż.

Wiktionary


wielkoszczur

rodzaj ssaków z rzędu gryzoni


SJP.pl

Wielkoszczur ("Cricetomys") – rodzaj ssaków z podrodziny wielkoszczurów (Cricetomyinae) w obrębie rodziny malgaszomyszowatych (Nesomyidae).

Wikipedia


wielkoszlemowy

związany z Wielkim Szlemem lub dotyczący go


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) sport. związany z Wielkim Szlemem; związany z jednym z turniejów Wielkiego Szlema

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielki Szlem mrz.

Wiktionary


wielkoszyszkowy

przymiotnik

 (1.1) bot. posiadający wielkie szyszki

Wiktionary


wielkotygodniowy

→ Wielki Tydzień


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rel. związany z Wielkim Tygodniem, dotyczący Wielkiego Tygodnia, odprawiany w Wielkim Tygodniu

Wiktionary

Patrz:

Wielki Tydzień

Przykłady

 (1.1) Zapraszamy na wielkotygodniowe obchody na naszej kalwarii.

Wiktionary


wielkotyrnowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wielkim Tyrnowem, dotyczący Wielkiego Tyrnowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielkie Tyrnowo n.

Wiktionary


wielkouch

gacek wielkouch - nietoperz z rodziny mroczkowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Macrotis|J. Reid|ref=tak., torbacz z rodziny wielkouchowatych;

 (1.2) zool. nazwa systematyczna|Plecotus auritus|Linnaeus|ref=tak., gacek brunatny, nietoperz z podrodziny mroczków;

Wiktionary

Wielkouch ("Macrotis") – rodzaj ssaków z rodziny wielkouchowatych (Thylacomyidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ciało wielkoucha pokrywa jedwabiste futro.

 (1.2) Sygnały echolokacyjne pomagają wielkouchom w lokalizowaniu przeszkód.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. wielkouchowate nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gacek brunatny, gacek wielkouch, gacek

Wiktionary


wielkouchowate

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Thylacomyidae|Bensley|ref=tak., rodzina torbaczy z rzędu jamrajokształtnych;

Wiktionary

Wielkouchowate (Thylacomyidae) – rodzina torbaczy z rzędu jamrajokształtnych (Peramelemorphia). Podstawową cechą wyróżniającą są dłuższe niż u jamrajowatych uszy i ogon. Rodzina obejmuje największych przedstawicieli torbaczy jamrajokształtnych. Wielkouchy kopią liczne nory na swoim terytorium. Należą do ssaków o najkrótszej ciąży, 12-14 dni, co stawia je tuż za jamrajowatymi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na swoim terytorium wielkouchowate kopią liczne nory.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielkouch mzw.

Wiktionary


wielkouchy

mający wielkie uszy


SJP.pl


wielkoustiuski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wielkim Ustiugiem, dotyczący Wielkiego Ustiuga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielki Ustiug mrz.

Wiktionary


wielkowaradyński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Wielkim Waradynem, dotyczący Wielkiego Waradynu (współcz. Oradea)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielki Waradyn mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. waradyński; współcz. oradejski

Wiktionary


wielkowiejskość

→ wielkowiejski


SJP.pl

Patrz:

wielkowiejski

wielkołucki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wielkimi Łukami, dotyczący Wielkich Łuków

Wiktionary

Wielkołucki – polski herb szlachecki z nobilitacji, odmiana herbu Jelita.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wielkie Łuki mrz.

Wiktionary


wielkościowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. głębokie, nierealistyczne przekonanie o własnej wyjątkowości, wyższości nad innymi oraz nadzwyczajnych talentach, władzy lub znaczeniu;

Wiktionary

Wielkościowość (ang. "grandiosity" z łac. "grandis - "wielki"") – zawyżona ocena własnych zdolności, osiągnięć i przymiotów, często połączona z przekonaniem o własnej wyjątkowości oraz wyższości w stosunku do innych ludzi. Dodatkowo wielkościowość charakteryzuje się przekonaniem, że zasługuje się na szczególne traktowanie, poczuciu uprzywilejowania i skłonnością do protekcjonalnego i lekceważącego stosunku do innych osób.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlkɔɕˈt͡ɕɔvɔɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯elkośćovość

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) megalomania, arogancja, pycha

Wiktionary


wielkoświatowiec

bywalec salonów; człowiek obracający się w tzw. wielkim świecie


SJP.pl


wielkość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co wznosi się ponad przeciętność

 (1.2) rozmiary czegoś

 (1.3) właściwość, którą można zmierzyć

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • w fizyce i chemii:
    • wielkość fizyczna
      • wielkość intensywna
      • wielkość ekstensywna
  • w metrologii:
    • wielkość mierzona
    • wielkość mierzalna
  • w matematyce:
    • wielkość nieskończenie mała
    • wielkość nieskończenie wielka
    • wielkość skalarna
  • w astronomii:

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) We framugach i na kamiennych stołach leżały drogie kamienie wszystkich barw: rubiny, topazy, szmaragdy, szafiry, diamenty, wreszcie perły wielkości orzechów, a nawet ptasich jaj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛlkɔɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯elkość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielki, wielkościowy, wielgachny, niewielki

 przysł. wielce

Wiktionary


wielmi

przysłówek

 (1.1) stpol. bardzo, wielce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) zmowił Syn Boży słowa wielmi znamienita

Wiktionary


wielmo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Kraju Krasnojarskim Rosji, lewy dopływ Podkamiennej Tunguzki

Wiktionary


wielmoża

w dawnej Polsce: członek wyższej warstwy społecznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. członek arystokracji

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wielmoża – dawniej: członek wyższej warstwy społecznej
  • Wielmoża – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Sułoszowa
  • Wielmoża – dawna gromada w Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W prawicy wielmoży Józefa gwizdnęła kawaleryjska szpicruta, spadła na twarz oficera i padł krótki rozkaz: — Salutuj marszałka, ciuro!

 (1.1) — Darujcie opóźnienie, zacni wielmoże, ale zwlec się musiałem z łoża…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielmożna ż., wielmożny mos., wielmożność ż.

 czas. wielmożnić ndk., wielmożnić się ndk., wielmożnieć ndk., zwielmożnieć dk.

 przym. wielmożny

 przysł. wielmożnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arystokrata

Wiktionary


wielmożna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. kobieta z wyższych sfer

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. od wielmożny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaręczam, że naszej wielmożnej nikt nie dogodzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielmoża mos., wielmożność ż.

:: fm. wielmożny mos.

 czas. wielmożnić ndk., wielmożnić się ndk., wielmożnieć ndk., zwielmożnieć dk.

 przysł. wielmożnie

 przym. wielmożny

Wiktionary


wielmożniej

stopień wyższy od przysłówka: wielmożnie


SJP.pl


wielmożnieć

stawać się wielmożnym - bogatym, potężnym


SJP.pl


wielmożny

tytuł grzecznościowy, dodawany czasem (wraz z wyrazem pan) przed nazwiskiem adresata listu lub przesyłki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. przydomek stosowany do grzecznościowego tytułowania osób wysoko postawionych

 (1.2) współcz. przymiotnik dodawany w zwrotach grzecznościowych

 (1.3) przest. odznaczający się potęgą

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przest. (współcz. iron.) osoba z wyższych sfer

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Czerwonego woła ratowaliśmy, proszę wielmożnego pana.

 (1.3) Wielmożne rzeczy Pan uczynił z nami, z czegośmy się bardzo uradowali.

 (2.1) Karczmarz podjął wielmożnych wyszukanymi potrawami i przednimi trunkami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielmoża m., wielmożność ż.

:: fż. wielmożna ż.

 czas. wielmożnić ndk., wielmożnić się ndk., wielmożnieć ndk., zwielmożnieć dk.

 przysł. wielmożnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) szanowny

 (1.3) przemożny

Wiktionary


wielo-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na dużą liczbę tego, co jest nazywane drugim członem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛlɔ, AS: vʹi ̯elo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielki, wielgachny

 licz. wiele

 temsłow. wielko-

 zaim. wiele

 przysł. wiele

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) multi-, poli-

Wiktionary


wieloabonentowy

dotyczący wielu abonentów


SJP.pl


wieloakapitowy

mający wiele akapitów


SJP.pl


wieloaspektowość

posiadanie wielu różnych wątków, konieczność analizy różnorodnymi metodami


SJP.pl


wieloaspektowy

mający wiele wątków, wymagający ujęcia w różnych płaszczyznach


SJP.pl


wieloatomowy

składający się z wielu atomów


SJP.pl


wielobarwniej

stopień wyższy od przysłówka: wielobarwnie


SJP.pl


wielobarwność

1. cecha przedmiotów, które mają różne barwy, wiele kolorów; różnokolorowość, wielokolorowość, kolorowość, różnobarwność;
2. właściwość niektórych kryształów polegająca na zmianie ich barwy przy obracaniu, gdy przechodzi przez nie światło spolaryzowane liniowo; pleochroizm, polichroizm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co wielobarwne

 (1.2) opt. zob. pleochroizm.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielobarwny

 przysł. wielobarwnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) różnobarwność, różnokolorowość, wielokolorowość, pstrokatość, pstrość

 (1.2) polichroizm

Wiktionary


wielobarwny

mający wiele barw (kolorów); wielokolorowy, multikolorowy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający wiele barw, złożony z elementów różnego koloru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uzbrojenie terenu, przedstawiane na mapach, może być kreślone w technice jednobarwnej lub wielobarwnej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielobarwność ż.

 przysł. wielobarwnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) różnobarwny, różnokolorowy, wielokolorowy

Wiktionary


wielobiegowy

1. o mechanizmie napędowym: mający wiele biegów;
2. o pojeździe: wyposażony w mechanizm napędowy o wielu biegach


SJP.pl


wielobiegunowość

posiadanie wielu centrów oddziaływania


SJP.pl


wielobiegunowy

mający wiele centrów oddziaływania


SJP.pl


wielobitowy

1. zawierający wiele bitów;
2. działający w oparciu o słowa (rozkazy, dane) długości wielu bitów


SJP.pl


wieloboczność

→ wieloboczny


SJP.pl

Patrz:

wieloboczny

wieloboczny

dotyczący wieloboku, mający wiele boków, ograniczony wieloma płaszczyznami itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geom. mający wiele boków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielobok mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielokątny, poligonalny

Wiktionary


wieloboista

zawodnik biorący udział w wieloboju


SJP.pl


wieloboistka

→ wieloboista


SJP.pl

Patrz:

wieloboista

wielobojowiec

zawodnik biorący udział w wieloboju; wieloboista


SJP.pl


wielobojowy

→ wielobój


SJP.pl

Patrz:

wielobój

wielobok

figura płaska ograniczona linią łamaną zamkniętą, złożoną co najmniej z trzech odcinków; wielokąt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) figura geometryczna o wielu bokach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwadrat jest regularnym wielobokiem. Umiesz obliczyć pole tego wieloboku?

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wieloboczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielokąt

Wiktionary


wielobramkowy

charakteryzujący się strzeleniem wielu bramek


SJP.pl


wielobranżowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wielobranżowe; cecha tych, którzy są wielobranżowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielobranżowy

 przysł. wielobranżowo

Wiktionary


wielobój

zawody sportowe, których uczestnicy startują w kilku konkurencjach z danej dziedziny sportu, a o kolejności miejsc decyduje łączna suma punktów zdobytych we wszystkich konkurencjach


SJP.pl


wielobójstwo

zabicie wielu osób


SJP.pl


wielobóstwo

wiara w istnienie wielu bogów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) filoz. rel. wiara w wielu bogów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈbustfɔ, AS: vʹi ̯elobustfo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielobożny, wielobogi, wielobożeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) politeizm

Wiktionary


wieloch

nazwisko


SJP.pl


wielochmurowy

wykorzystujący usługi lub zasoby wielu różnych chmur obliczeniowych


SJP.pl


wielochodowy

problem wielochodowy - w problemistyce: zadanie szachowe, w którym białe zaczynają i dają czarnym mata w co najmniej czterech najbliższych posunięciach; zadanie wielochodowe, wielochodówka


SJP.pl


wielochodówka

w problemistyce: zadanie szachowe, w którym białe zaczynają i dają czarnym mata w co najmniej czterech najbliższych posunięciach; zadanie wielochodowe; problem wielochodowy


SJP.pl

W tym artykule użyto notacji algebraicznej w celu opisania szachowych posunięć.

Wielochodówka – zadanie szachowe, w którym białe matują w swoim czwartym lub późniejszym posunięciu.

Wikipedia


wielochorobowość

jednoczesne występowanie u jednej osoby kilku przewlekłych chorób


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. stan pacjenta, w którym współistnieją dwie lub więcej choroby przewlekłe;

Wiktionary

Wielochorobowość – jednoczesne występowanie u pacjenta dwóch lub więcej schorzeń.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wielochorobowość i przewlekłość chorób są zjawiskami wyraźnie częściej dotyczącymi kobiet niż mężczyzn.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielochorobowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współchorobowość, polipatologia

Wiktionary


wielochowo

Wielochowo ( Großendorf) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Lidzbark Warmiński.

Do roku 1772 była położona w granicach Rzeczypospolitej Obojga Narodów, w ramach tzw. Prus Królewskich. Powróciła w granice Polski w 1945 roku.

Wikipedia


wielociąg

w hutnictwie: ciągarka wielostopniowa wyposażona w szereg ciągadeł


SJP.pl


wielocukier

związek złożony z kilku cząsteczek cukrów prostych połączonych wiązaniami glikozydowymi; polisacharyd


SJP.pl


wielocukry

związek złożony z kilku cząsteczek cukrów prostych połączonych wiązaniami glikozydowymi; polisacharyd


SJP.pl


wielocyfrowy

złożony z wielu cyfr


SJP.pl


wielocylindrowy

mający wiele cylindrów, np. silnik wielocylindrowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) techn. mający wiele cylindrów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔt͡sɨlʲĩnˈdrɔvɨ, AS: vʹi ̯elocylʹĩndrovy

Wiktionary


wieloczujnikowy

wyposażony w wiele czujników


SJP.pl


wieloczynnikowy

uwarunkowany wieloma czynnikami


SJP.pl


wieloczynnościowy

1. mogący wykonywać wiele różnych czynności;
2. mający wiele funkcji


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) techn. wykonujący wiele czynności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Złodziej zabrał z niej trzy worki z ziemniakami, maszynę wieloczynnościową do mielenia mięsa oraz… cztery nogi od ławy drewnianej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔt͡ʃɨ̃nːɔɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: vʹi ̯eločỹ•nośćovy

Wiktionary


wieloczynowy

w prawie: związany z liczbą działań podjętych przez sprawcę


SJP.pl


wielocząsteczkowy

przymiotnik

 (1.1) chem. składający się z wielu cząsteczek

Wiktionary


wielocząstkowy

zbudowany z wielu cząstek


SJP.pl


wieloczęściowy

składający się z wielu części


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z wielu części

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najtańsze lokówki kosztują ok. 35 zł, za modele wieloczęściowe trzeba czasem zapłacić nawet 350 - 400 zł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔt͡ʃɛ̃w̃ɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: vʹi ̯eločẽũ̯śćovy

Wiktionary


wieloczłonowy

składający się z wielu członów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z wielu członów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔt͡ʃwɔ̃ˈnɔvɨ, AS: vʹi ̯eloču̯õnovy

Wiktionary


wielodaniowy

składający się z wielu dań


SJP.pl


wielodawkowy

składający się z wielu dawek


SJP.pl


wielodenny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma wiele den

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Planuje się wykonanie do 6 otworów (tj. 1 obligatoryjnego otworu pionowego o długości do 6000 m, oraz dodatkowo 5 opcjonalnych otworów pionowych o długości do 6000 m każdy wraz z wielodennymi otworami horyzontalnymi o długościach do 1500 m każdy). Inwestor dodatkowo przewiduje możliwość wykonania procesów szczelinowania w odcinkach pionowych oraz poziomych w dwóch różnych formacjach skalnych łupkowej i piaskowca.

Wiktionary


wielodniowy

trwający wiele dni


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający wiele dni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zamiast wielogodzinnych, a czasem wielodniowych, negocjacji pracownik stawia sprawę prosto – wóz albo przewóz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈdʲɲɔvɨ, AS: vʹi ̯elodʹńovy

Wiktionary


wielodomenowy

obejmujący wiele domen (dziedzin, obszarów)


SJP.pl


wielodoniczka

pojemnik z wieloma małymi doniczkami; doniczkopaleta, multiplat


SJP.pl


wielodostęp

w informatyce: możliwość jednoczesnego korzystania z usług systemu komputerowego przez wielu użytkowników


SJP.pl


wielodostępny

umożliwiający jednoczesne korzystanie przez wielu użytkowników


SJP.pl


wielodotykowy

przymiotnik

 (1.1) inform. o urządzeniach wskazujących: taki, który reaguje na wiele jednoczesnych dotknięć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔdɔtɨˈkɔvɨ, AS: vʹi ̯elodotykovy

Wiktionary


wielodrożnica

Wielodrożnica – typ dużej wsi o zwartej lecz bezładnej zabudowie wzdłuż kilku zazwyczaj krętych ciągów komunikacyjnych (ulic). Jedna z wczesnych form słowiańskiej zabudowy wsi.

Prawdopodobnie forma ta funkcjonowała obok łańcuchówki w południowej Małopolsce oraz Rusi Halickiej przed okresem kolonizacji, ale ślady dawnych form przestrzennych nie są obecnie w żaden sposób uchwytne. Typowe formy wielodrożnicowej zabudowy wsi zachowały się na obszarze Rosji oraz Ukrainy.

Wikipedia


wielodrzewie

poetycko: zespół wielu drzew


SJP.pl


wielodukatowy

mający wartość wielu dukatów


SJP.pl


wielodyscyplinarność

→ wielodyscyplinarny


SJP.pl

Patrz:

wielodyscyplinarny

wielodziedzinowy

obejmujący wiele dziedzin; interdyscyplinarny, multidyscyplinarny


SJP.pl


wielodzielność

→ wielodzielny


SJP.pl

Patrz:

wielodzielny

wielodzietna

kobieta wielodzietna


SJP.pl


wielodzietność

posiadanie licznego potomstwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co wielodzietne; cecha tych, którzy są wielodzietni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już dawno udowodniono ścisły związek przyczynowy między jedzeniem kawioru a nie spotykaną gdzie indziej wielodzietnością rodzin rybaków w delcie Wołgi i nad Amurem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielodzietny

 rzecz. wielodzietny mos.

Wiktionary


wielodzietny

osoba wielodzietna


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający większą niż przeciętna liczbę dzieci

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) mężczyzna wielodzietny (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈd͡ʑɛtnɨ, AS: vʹi ̯eloʒ́etny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielodzietność ż., wielodzietna ż.

Wiktionary


wielodźwiękowy

przymiotnik

 (1.1) złożony z wielu dźwięków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Klaster jest wielodźwiękowym współbrzmieniem zbudowanym z małych interwałów.

Wiktionary


wieloelementowy

złożony z wielu elementów; wieloczęściowy


SJP.pl


wieloetapowość

→ wieloetapowy


SJP.pl

Patrz:

wieloetapowy

wieloetapowy

składający się z wielu etapów


SJP.pl


wieloetapówka

wyścig składający się z wielu etapów


SJP.pl


wieloetatowiec

osoba pracująca jednocześnie na kilku etatach


SJP.pl


wieloetatowość

→ wieloetatowy


SJP.pl

Patrz:

wieloetatowy

wieloetatowy

1. pracujący na więcej niż jeden etat;
2. oferujący wiele etatów, zatrudniający wielu pracowników


SJP.pl


wieloetniczny

obejmujący osoby należące do wielu różnych kultur lub narodów; multietniczny


SJP.pl


wielofazowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wielofazowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielofazowy

 przysł. wielofazowo

Wiktionary


wielofazowy

przebiegający w wielu fazach (etapach); polifazowy


SJP.pl


wielofiguralny

złożony z wielu figur; wielofigurowy


SJP.pl


wielofigurowy

złożony z wielu figur; wielofiguralny


SJP.pl


wielofunkcyjność

→ wielofunkcyjny; multifunkcyjność, polifunkcyjność


SJP.pl


wielofunkcyjny

mogący pełnić wiele funkcji; multifunkcyjny, polifunkcyjny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który spełnia wiele funkcji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O wielofunkcyjnych właściwościach radaru decyduje obróbka wtórna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielofunkcyjność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) multifunkcyjny

Wiktionary


wielogarnkowy

przyrządzany w wielu garnkach


SJP.pl


wielogatunkowy

występujący w wielu gatunkach


SJP.pl


wielogazowy

dotyczący wielu gazów


SJP.pl


wielogeneracyjny

1. wielopokoleniowy;
2. obejmujący wiele generacji


SJP.pl


wielogodzinny

trwający wiele godzin


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający wiele godzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy nasz dialog wiązał się też zawsze z ciekawymi wielogodzinnymi dyskusjami o Janie Pawle II i Kościele.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: vʹi ̯elogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


wielograniec

odłamek litej skały o ostrych krawędziach i wygładzonych ścianach; graniak, wiatrowiec, eologliptolit


SJP.pl


wielogryfowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) muz. posiadający wiele gryfów

Wiktionary


wielogwiazd

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) śrpol. astr. gwiazdozbiór, konstelacja

Wiktionary


wielogóra

nazwa kilku polskich wsi


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wielogóra – część miasta Legnica
  • Wielogóra – część miasta Radom
  • Wielogóra – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jedlińsk
  • Wielogóra – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Samborzec
  • Wielogóra – wzgórze Wzgórz Tynieckich Krakowie

Wikipedia


wielogórski

nazwisko


SJP.pl


wielogłos

Wi

Wikipedia


wielogłosowość

Wielogłosowość – konstrukcja harmoniczna opierająca się zwykle na czterogłosowym układzie akordów.

Przez analogię do kwartetu wokalnego, głosy nazywane są: sopran, alt, tenor i bas. Ponieważ materiał oparty jest na trójdźwięku, w układzie czterogłosowym jeden z dźwięków musi być zdwojony. Nie podwaja się tercji, które to w harmonii klasycznej poczytywane jest za błąd.

Wikipedia


wielogłosowy

złożony z wielu głosów, skomponowany na wiele głosów, wykonywany przez wiele głosów itp.


SJP.pl


wielogłowicowy

wyposażony w wiele głowic


SJP.pl


wielogłowy

posiadający wiele głów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. mający wiele głów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wielogłowy – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Chełmiec
  • Wielogłowy – osada w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Damnica

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈɡwɔvɨ, AS: vʹi ̯elogu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielogłowny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. wielogłowny

Wiktionary


wielohektarowy

mający powierzchnię wielu hektarów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający powierzchnię wielu hektarów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔxɛktaˈrɔvɨ, AS: vʹi ̯eloχektarovy

Wiktionary


wieloinstancyjny

składający się z kilku instancji powiązanych hierarchicznie


SJP.pl


wieloizbowy

1. o lokalu: składający się z kilku izb;
2. o parlamencie: składający się z kilku izb o różnych funkcjach i kompetencjach, multikameralny


SJP.pl


wielojajeczny

składający się z wielu jajek


SJP.pl


wielojęzyczność

umiejętność biegłego posługiwania się kilkoma językami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. cecha tego, co wielojęzyczne

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wielojęzyczny

 przysł. wielojęzycznie

Wiktionary


wielojęzyczny

różnojęzyczny, różnojęzykowy;
1. posługujący się wieloma językami;
2. napisany w wielu językach;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się wieloma językami


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) posługujący się wieloma językami

 (1.2) napisany w wielu językach

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wikisłownik jest słownikiem wielojęzycznym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: vʹi ̯eloi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielojęzyczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) wielojęzykowy, różnojęzyczny, różnojęzykowy, kilkujęzyczny, kilkujęzykowy

Wiktionary


wielojęzykowy

przymiotnik

 (1.1) zob. wielojęzyczny.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zebrane i opracowane przez młodzież z Jasła i Bochum materiały zostaną w formie raportu wydane w wielojęzykowej wersji oraz umieszczone w formie witryny internetowej.

 (1.1) Z czasem i dzięki pomocy przyjaciół zrobiłem nie tylko fonty postscriptowe, ale także wielojęzykowe typu TrueType, które nawet Microsoft zakupił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ, AS: vʹi ̯eloi ̯ẽũ̯zykovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielojęzyczny, różnojęzyczny, różnojęzykowy, kilkujęzyczny, kilkujęzykowy

Wiktionary


wielokabinowy

wyposażony w wiele kabin


SJP.pl


wielokadencyjność

→ wielokadencyjny


SJP.pl

Patrz:

wielokadencyjny

wielokadencyjny

działający przez wiele kadencji


SJP.pl


wielokadłubowiec

jednostka wodna posiadająca kilka kadłubów, najczęściej dwa (katamaran) lub trzy (trimaran)


SJP.pl


wielokamerowy

wyposażony w kilka kamer


SJP.pl


wielokanałowość

→ wielokanałowy


SJP.pl

Patrz:

wielokanałowy

wielokanałowy

1. posiadający wiele kanałów;
2. składający się z wielu kanałów;
3. dostępny za pomocą wielu kanałów;
4. udostępniający za pomocą wielu kanałów;
5. rozpowszechniający za pomocą wielu kanałów


SJP.pl


wielokierunkowość

prowadzenie badań lub poszukiwań w kilku różnych kierunkach


SJP.pl


wielokierunkowy

prowadzony w kilku kierunkach


SJP.pl


wielokilogramowy

1. ważący wiele kilogramów;
2. przeznaczony na wiele kilogramów czegoś


SJP.pl


wielokilometrowy

mający długość wielu kilometrów, wynoszący wiele kilometrów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający długość wielu kilometrów, wynoszący wiele kilometrów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔcilɔ̃mɛˈtrɔvɨ, AS: vʹi ̯eloḱilõmetrovy

Wiktionary


wieloklasowy

składający się z wielu klas


SJP.pl


wieloklin

część wału z symetrycznie rozmieszczonymi na obwodzie wypustami; wałek wielowypustowy, wielowypust


SJP.pl


wielokolczasty

wyposażony w wiele kolców


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posiadający wiele kolców

Wiktionary


wielokolorowo

przysłówek

 (1.1) mając wiele kolorów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na paradzie widziałem wielokolorowo ubrany skandujący tłum.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielokolorowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barwnie, pstro, różnokolorowo

Wiktionary


wielokolorowość

cecha przedmiotów, które mają różne barwy, wiele kolorów; różnokolorowość, wielobarwność, kolorowość, różnobarwność


SJP.pl


wielokolorowy

mający wiele kolorów (barw); wielobarwny, multikolorowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający wiele kolorów

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kolorowy

 rzecz. kolorowy mos.

 przysł. wielokolorowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielobarwny, różnobarwny, różnokolorowy

Wiktionary


wielokolumnowy

1. posiadający wiele kolumn;
2. wydrukowany na kilku kolumnach


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) druk. taki, który składa się z wielu kolumn

 (1.2) archit. taki, który składa się z wielu kolumn

Wiktionary


wielokomorowy

mający wiele komór


SJP.pl


wielokomputerowy

1. wyposażony w wiele komputerów;
2. złożony z wielu komputerów


SJP.pl


wielokomórka

uogólnienie na dowolną liczbę wymiarów pojęcia wielokąta w dwóch wymiarach i wielościanu w trzech wymiarach; politop


SJP.pl

Wielokomórka (politop) – uogólnienie na dowolną liczbę wymiarów pojęcia wielokąta w 2 i wielościanu w 3 wymiarach.

Politopy definiuje się jako zbiory o jednospójnym wnętrzu, będące sumą jednego lub większej liczby sympleksów.

Niemiecka wersja tego terminu – "Polytop" – została wprowadzona do angielszczyzny przez Alicję Boole Stott, córkę logika George’a Boole’a.

Wikipedia


wielokomórkowce

grupa organizmów złożonych z wielu komórek


SJP.pl


wielokomórkowiec

organizm złożony z wielu komórek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) biol. organizm składający się z wielu komórek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielokomórkowy

Wiktionary


wielokomórkowy

o organizmie zwierzęcym lub roślinnym: mający ciało zbudowane z wielu komórek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) biol. składający się z wielu komórek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔkɔ̃murˈkɔvɨ, AS: vʹi ̯elokõmurkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielokomórkowiec m., wielokomórkowość ż.

Wiktionary


wielokondygnacjowy

mający wiele kondygnacji; wielokondygnacyjny


SJP.pl


wielokondygnacyjny

mający wiele kondygnacji; wielokondygnacjowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający wiele kondygnacji, złożony z wielu kondygnacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na terenie pomiędzy ulicą Pełkińską, parkiem miejskim, ulicą Grodziszczańską a planowaćanowaną obwodnicą projektant zaplanował wielokondygnacyjne budownictwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔkɔ̃ndɨɡnaˈt͡sɨjnɨ, AS: vʹi ̯elokõndygnacyi ̯ny

Wiktionary


wielokonny

1. o pojeździe: zaprzężony w wiele koni;
2. o silniku: mający moc wielu koni mechanicznych


SJP.pl


wielokołowy

mający wiele kół


SJP.pl


wielokropek

"..." - znak pisarski przestankowy składający się z trzech kropek następujących po sobie, oznaczający przerwanie toku mowy, niedomówienie lub (ujęty w nawias) wskazujący na opuszczenie w tekście cytowanym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) znak interpunkcyjny złożony z trzech kropek następujących po sobie, oznaczający przerwanie toku wypowiedzi lub niedomówienie, albo służący do zaznaczenia fragmentów pominiętych;

Wiktionary

Wielokropek wielokropek

Wielokropek – znak interpunkcyjny w postaci trzech umieszczonych obok siebie kropek (…) używany przeważnie na końcu zdania lub dla zaznaczenia fragmentów pominiętych.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) symbol. …

Wiktionary


wielokrotna

liczba całkowita (lub wielomian), która powstała z danej liczby przez przemnożenie jej przez inną liczbę całkowitą


SJP.pl


wielokrotnie

przysłówek

 (1.1) wiele razy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zrobił przerwę i nabrał powietrza. Ale przemówienie, które poprzedniego dnia powtarzał wielokrotnie, zniknęło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: vʹi ̯elokrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielokrotność ż., zwielokrotnianie n., zwielokrotnienie n.

 przym. wielokrotny

Wiktionary


wielokrotnieć

zwiększać się wielokrotnie


SJP.pl


wielokrotność

→ wielokrotny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mat. iloczyn danej liczby i dowolnej dodatniej liczby naturalnej;

 (1.2) mat. w szerszym znaczeniu: iloczyn danej liczby i dowolnej liczby całkowitej;

Wiktionary

Wielokrotność – termin używany w arytmetyce i algebrze w kilku powiązanych znaczeniach.

Wikipedia

Patrz:

wielokrotny

Przykłady

 (1.1) 10 jest wielokrotnością 2, bo 2 razy 5 daje 10.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈkrɔtnɔɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯elokrotność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zwielokrotnienie n., zwielokrotnianie n., podwielokrotność

 przym. wielokrotny

 przysł. wielokrotnie

Wiktionary


wielokrotny

1. większy wiele razy od czegoś, powtórzony, powtarzający się wiele razy;
2. taki, który zrobił coś, wystąpił w jakiejś roli wiele lub kilka razy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) występujący więcej niż raz, powtarzający się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Został oskarżony o wielokrotne morderstwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈkrɔtnɨ, AS: vʹi ̯elokrotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielokrotność ż., zwielokrotnianie n., zwielokrotnienie n.

 czas. zwielokrotniać ndk., zwielokrotnić dk.

 przysł. wielokrotnie

 licz. wielokrotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielorazowy

Wiktionary


wielokroć

wiele razy, wielokrotnie; wielekroć, po wielekroć, po wielokroć, powielekroć, powielokroć


SJP.pl


wielokryteriowy

uwzględniający wiele różnych kryteriów


SJP.pl


wielokryzys

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) socjol. ekon. sytuacja w której różne kryzysy występują jednocześnie i wzajemnie na siebie oddziałują, prowadząc do skumulowanego efektu trudniejszego do opanowania niż w przypadku wystąpienia każdego z kryzysów z osobna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polikryzys

Wiktionary


wielokrążek

zespół krążków linowych stałych i ruchomych opasanych jedną liną, pozwalający na zwielokrotnienie siły, używany do podnoszenia ciężarów, naciągania lin itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. układ cięgien i krążków umożliwiający przełożenie siły, dzięki któremu można np. podnieść duży ciężar, działając mniejszą siłą;

Wiktionary

Wielokrążek, talia – układ cięgien i krążków umożliwiający przełożenie siły, dzięki któremu można np. podnieść duży ciężar, działając mniejszą siłą. Wielokrążek jest przykładem maszyny prostej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za pomocą wielokrążka bez problemu wciągnąłem na dach skrzynkę dachówek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈkrɔ̃w̃ʒɛk, AS: vʹi ̯elokrõũ̯žek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielokrążkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) talia

Wiktionary


wielokrążkowy

wykorzystujący mechanizm wielokrążka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od: wielokrążek; złożony z wielokrążków, zawierający wielokrążki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔkrɔ̃w̃ʃˈkɔvɨ, AS: vʹi ̯elokrõũ̯škovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielokrążek

Wiktionary


wielokształtny

posiadający wiele kształtów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma wielorakie kształty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zawiesinie poruszały się wielokształtne twory, powiększone przez okular mikroskopu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielokształtność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) różnokształtny, wielopostaciowy

Wiktionary


wielokulturowość

współistnienie na określonym terytorium różnych kultur; multi-kulti, multikulti, multikulturalizm, multikulturowość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest wielokulturowe

 (1.2) kulturowa różnorodność, obecność wpływów różnych kultur

 (1.3) socjol. idea i model społeczny, według którego społeczeństwo powinno cechować się występowaniem grup o różnym pochodzeniu i wyznających odmienne systemy

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔkultuˈrɔvɔɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯elokulturovość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielokulturowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) multikulturowość

Wiktionary


wielokulturowy

1. posiadający cechy charakterystyczne dla różnych kultur;
2. czerpiący z dorobku kulturalnego wielu narodów;
3. budowany dorobkiem kulturalnym wielu narodów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący wielokulturowości, cechujący się występowaniem grup społecznych o różnym pochodzeniu, z różnych kultur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To, że Polska miałaby się stać bardziej wielokulturowa, jest dla polskiej polityki niewyobrażalne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔkultuˈrɔvɨ, AS: vʹi ̯elokulturovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielokulturowość ż.

 przysł. wielokulturowo

Wiktionary


wielokwiatowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma wiele kwiatów

 (1.2) taki, który sporządzono z wielu rodzajów różnych kwiatów

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielkokwiatowy

 rzecz. kwiat mrz., kwietnik mrz./mzw.

Wiktionary


wielokąt

figura płaska ograniczona linią łamaną zamkniętą, złożoną co najmniej z trzech odcinków; wielobok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. spójny obszar ograniczony przez łamaną zamkniętą;

Wiktionary

Wielokąt, wielobok – różnie definiowany typ figury geometrycznej:

Wielokąty, tak jak inne łamane, można definiować nie tylko na płaszczyźnie euklidesowej. Odcinkiem jest w ogólności linia geodezyjna – najkrótsza w sensie metryki danej przestrzeni. Przykładowo dla sfery odcinkiem jest ortodroma – łuk okręgu wielkiego przechodzącego przez dane dwa punkty sfery. Utworzone z ortodrom wielokąty sferyczne różnią się własnościami od wielokątów euklidesowych, co opisano niżej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wielokąt foremny to taki wielokąt wypukły, który ma wszystkie kąty i boki równe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈlɔkɔ̃nt, AS: vʹi ̯elokõnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielokątny

 przysł. wielokątnie

Wiktionary


wielokątny

mający kształt wielokąta


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geom. mający wiele kątów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielokąt mrz.

Wiktionary


wielokłosowy

posiadający wiele kłosów


SJP.pl


wielolatka

kobieta albo samica zwierząt mająca wiele lat


SJP.pl


wielolecie

okres trwający wiele lat


SJP.pl


wielolekooporność

→ wielolekooporny


SJP.pl

Patrz:

wielolekooporny

wielolekooporny

wykazujący oporność na wiele leków (zwłaszcza drobnoustrojów)


SJP.pl


wielolekowość

jednoczesne stosowanie wielu leków; polipragmazja


SJP.pl


wielolekowy

mający związek z wieloma lekami


SJP.pl


wieloletni

1. trwający wiele lat; obejmujący okres wielu lat;
2. mający, żyjący, istniejący, pracujący gdzieś wiele lat; gromadzony przez wiele lat


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający lub mający wiele lat

 (1.2) pracujący gdzieś lub pełniący jakąś funkcję przez wiele lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marzanka wonna jest rośliną wieloletnią, osiągającą wysokość 30-40 cm.

 (1.2) Z powodu kryzysu w naszej firmie zwolniono kilku wieloletnich pracowników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈlɛtʲɲi, AS: vʹi ̯eloletʹńi

Wiktionary


wieloletniość

→ wieloletni


SJP.pl

Patrz:

wieloletni

wieloliniowość

→ wieloliniowy


SJP.pl

Patrz:

wieloliniowy

wielolistny

mający wiele liści


SJP.pl


wieloliterowy

napisany za pomocą wielu liter


SJP.pl


wielolokalowy

obejmujący lub składający się z wielu lokali


SJP.pl


wielolufowy

wyposażony w wiele luf


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wojsk. mający wiele luf

Wiktionary


wielomandatowy

o okręgu wyborczym: posiadający w organie wybieralnym wielu reprezentantów


SJP.pl


wielomasztowiec

statek wielomasztowy; kilkumasztowiec


SJP.pl


wielomasztowy

mający wiele masztów


SJP.pl


wielomateriałowy

wykonany z wielu różnych materiałów


SJP.pl


wielomecz

zawody składające się z wielu meczów


SJP.pl


wielometrowy

mający długość wielu metrów, wynoszący wiele metrów


SJP.pl


wielomian

suma wielu elementów będących zmiennymi, liczbami bądź iloczynami zmiennych i/lub liczb (np.: 2x-5y+12z+6, 2x^3+5x^2+7x-10)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mat. wyrażenie algebraiczne złożone ze zmiennych i stałych połączonych działaniami dodawania, odejmowania, mnożenia i podnoszenia do potęgi o stałym wykładniku naturalnym;

Wiktionary

Wielomian, inaczej suma algebraiczna[] – wyrażenie algebraiczne będące sumą jednomianów; używane w różnych działach matematyki; przykładowo:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każdy wielomian zespolony stopnia dodatniego ma pierwiastek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈlɔ̃mʲjãn, AS: vʹi ̯elõmʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielomianowy

Wiktionary


wielomianowy

→ wielomian


SJP.pl

Patrz:

wielomian

wielomiarowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który odtwarza wiele wielkości

Wiktionary


wielomiejscowy

mający wiele miejsc siedzących, mieszczący wiele osób


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który występuje, znajduje się lub działa w wielu miejscach

Wiktionary


wielomiesięczny

mający wiele miesięcy, trwający wiele miesięcy itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający wiele miesięcy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bogaty wujek zapłacił za wielomiesięczną opiekę medyczną swojego siostrzeńca.

 (1.1) Wielomiesięczne śledztwo nie przyniosło oczekiwanych rezultatów.

 (1.1) Budowa portu była poprzedzona wielomiesięcznymi przygotowaniami.

 (1.1) Rozporządzenie podpisano po wielomiesięcznej dyskusji międzyresortowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: vʹi ̯elõmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary


wielomiliardowy

liczący wiele miliardów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) liczący wiele miliardów czegoś; mający wartość wielu miliardów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Firma odnotowała we wrześniu wielomiliardowe straty.

Wiktionary


wielomilionowy

liczący wiele milionów czegoś


SJP.pl


wielomilowy

mający długość półtorej mili, wynoszący półtorej mili


SJP.pl


wielominutowy

trwający wiele minut


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) trwający wiele minut

Wiktionary


wielomięsny

zawierający wiele rodzajów mięsa


SJP.pl


wielomięśniowy

dotyczący wielu mięśni jednocześnie


SJP.pl


wielomiłość

wspólny związek miłosny z więcej niż jedną osobą; poliamoria


SJP.pl


wielomocz

zwiększenie dziennej ilości wydalonego moczu powyżej normy fizjologicznej wskutek zaburzeń hormonalnych bądź chorób nerek; poliuria


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wielomodalność

→ wielomodalny


SJP.pl

Patrz:

wielomodalny

wielomodalny

łączący wiele form, kanałów, rodzajów czegoś; multimodalny


SJP.pl


wielomodułowy

zbudowany z wielu modułów


SJP.pl


wielomonitorowy

złożony z wielu monitorów, przeznaczony dla wielu monitorów


SJP.pl


wielomski

nazwisko


SJP.pl


wielomówny

lubiący dużo mówić; gadatliwy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) przest. książk. taki, który dużo mówi (także. przen.)

 (1.2) przest. książk. taki, gdzie dużo się mówi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po niewoli wzrok znowu przywierał do zgasłych końskich oczu, do ich siły wyczerpanej, do oczu przeżytych, a tak niedościgle mądrych, tak udręczająco wielomównych, że w ich wyrazie mieścił się cały jakiś świat (…) W mowie tych źrenic żałosnych, które przymusowo widziały płomień ogniska, bo je raził i nękał, można było wysłuchać słowa (…)

 (1.2) Brat od najmłodszych lat interesował się studium krasomówstwa. Był urodzony do mężnych walk na wielomównym Forum.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielomówność ż., wielomówstwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. wielomowny; wymowny, rozmowny, gadatliwy, elokwentny, rozgadany, rozszczebiotany, roztrajkotany, szczebiotliwy, terkotliwy

Wiktionary


wielomówstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. odprzym. mówienie dużej ilości rzeczy lub do tego skłonność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeżeli to im wstręt czyni, żeby młodzież zamiast wymowy do wielomówstwa nie przywykła, niech z siebie dają przykład młodszym, a nie przesadzając w dobieraniu słów nadto wybornych, wyrażeń osobliwych, sposobu nadzwyczajnego, niech, jeżeli chcą, ganią wymowę, ale prostym i zwyczajnym mówienia sposobem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielomówność ż.

 przym. wielomówny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gadatliwość, wielomówność, daw. polilogia

Wiktionary


wielomęstwo

małżeństwo kobiety z kilkoma mężczyznami jednocześnie; poliandria


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) → zob. poliandria.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chcemy zalegalizowania wielomęstwa i wielożeństwa. Państwo nie powinno ograniczać człowieka w jego możliwościach wyboru partnera czy partnerów - mówią młodzi szwedzcy Zieloni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔ̃ˈmɛ̃w̃stfɔ, AS: vʹi ̯elõmẽũ̯stfo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poliandria

Wiktionary


wielonaczyniowy

obejmujący zasięgiem wiele naczyń krwionośnych


SJP.pl


wielonarodowościowy

składający się z grup społecznych o różnych narodowościach


SJP.pl