wielonarodowość

→ wielonarodowy


SJP.pl

Patrz:

wielonarodowy

wielonarodowy

zawierający grupy ludzi o różnych narodowościach


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) złożony z przedstawicieli wielu narodów, narodowości

Wiktionary


wielonarządowy

1. mający wiele narządów;
2. obejmujący zasięgiem wiele narządów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący wielu narządów jednocześnie

Wiktionary


wielonasienny

przymiotnik

 (1.1) bot. posiadający wiele nasion

Wiktionary


wielonawowy

posiadający nawę główną i kilka naw bocznych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający kilka naw

Wiktionary


wielonerwowy

mający wiele nerwów


SJP.pl


wielonienasycony

posiadający dwa lub więcej podwójnych wiązań, np. tłuszcz wielonienasycony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) chem. o kwasach tłuszczowych: mający dwa lub więcej podwójnych wiązań między atomami węgla w łańcuchu kwasu tłuszczowego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔ̃ɲɛ̃nasɨˈt͡sɔ̃nɨ, AS: vʹi ̯elõńẽnasycõny

Wiktionary


wielonożny

mający wiele nóg


SJP.pl


wielonożowy

1. o obrabiarce: skonstruowana do skrawania wieloma nożami jednocześnie;
2. o uchwycie (głowicy): skonstruowany do mocowania wielu nożów


SJP.pl


wielonożówka

obrabiarka wielonożowa


SJP.pl


wielonurtowo

→ wielonurtowy


SJP.pl

Patrz:

wielonurtowy

wielonurtowość

w naukach humanistycznych: posiadanie wielu nurtów


SJP.pl


wielonurtowy

w naukach humanistycznych: posiadający wielu nurtów


SJP.pl


wielonóg

przestarzale: zwierzę mające wiele nóg


SJP.pl


wieloobiektowy

złożony z wielu obiektów


SJP.pl


wieloobjawowy

w medycynie: charakteryzujący się występowaniem wielu objawów


SJP.pl


wieloobszarowy

dotyczący wielu obszarów


SJP.pl


wielooczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma wiele oczu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O Maryjo, centrum wszechświata (…) Ty większa od Cherubinów wieloocznych i Serafinów sześcioskrzydlnych. sic.

 (1.1) Czasem czuję się, jak gdybym był jednouszny, jednooczny, półsercowy… Czasem wszystko mnie mija, żyję tylko połową siebie. A czasem znów jestem wielouszny, wielooczny, wielosercowy; po prostu nie mieszczę siebie w sobie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielooki

Wiktionary


wieloodcinkowy

składający się z wielu odcinków


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z wielu odcinków

Wiktionary


wielooddziałowy

posiadający wiele oddziałów


SJP.pl


wieloodłamowy

posiadający wiele odłamów


SJP.pl


wieloogniskowy

tworzący dwa lub więcej ognisk skupienia światła, np. soczewki wieloogniskowe; multifokalny, progresywny


SJP.pl


wielookapowy

posiadający wiele okapów


SJP.pl


wielooki

mający wiele oczu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. mający wiele oczu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈːci, AS: vʹi ̯el•oḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielooczny

Wiktionary


wielookienny

posiadający wiele okien


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. mający wiele okien

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔːˈcɛ̃nːɨ, AS: vʹi ̯el•oḱẽ•ny

Wiktionary


wielooperacyjny

składający się z wielu operacji


SJP.pl


wieloosiowy

posiadający wiele osi


SJP.pl


wieloosobowy

1. składający się z wielu osób (np. rodzina wieloosobowa);
2. przeznaczony dla wielu osób (np. wieloosobowy przedział)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony dla wielu osób, mogący pomieścić wiele osób

 (1.2) złożony z wielu osób, wykonywany przez wiele osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Warunki sanitarne w budynkach są tragiczne: ciasne i ciemne wnętrza, wieloosobowe sypialnie, łazienki w piwnicy.

 (1.2) Do odpowiedzialności zostaje pociągnięta cała wieloosobowa rodzina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔːsɔˈbɔvɨ, AS: vʹi ̯el•osobovy

Wiktionary


wieloostrzowy

1. posiadający wiele ostrzy;
2. skonstruowany do skrawania wieloma ostrzami jednocześnie


SJP.pl


wielootworowy

posiadający wiele otworów


SJP.pl


wieloowockowce

dawny rząd roślin obejmujący jaskrowce, magnoliowce i piwoniowce; Polycarpicae


SJP.pl


wieloowockowe

rząd roślin dwuliściennych, których każdy kwiat wydaje wiele owocków; Polycarpiceae


SJP.pl


wieloowockowiec

przedstawiciel dawnego rzędu roślin obejmującego jaskrowce, magnoliowce i piwoniowce


SJP.pl


wieloowockowy

o cechach wieloowockowych (rząd roślin)


SJP.pl


wieloowocowy

sporządzony z wielu owoców


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) złożony z wielu owoców lub ich produktów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzięła mnie ochota na sałatkę wieloowocową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔːvɔˈt͡sɔvɨ, AS: vʹi ̯el•ovocovy

Wiktionary


wieloośrodkowy

o nowotworach: składający się z kilku niezależnych ognisk


SJP.pl


wielopak

zgrzewka zawierająca kilka jednostek danego produktu, np. piwa, wody mineralnej; multipak


SJP.pl


wielopalcowość

wada rozwojowa polegająca na posiadaniu zbyt dużej liczby palców lub paliczków; polidaktylia


SJP.pl


wielopalcowy

mający wiele palców


SJP.pl


wielopalczasty

1. zakończony kilkoma palcami;
2. mający kończyny o wielu palcach


SJP.pl


wielopalnikowy

złożony z wielu palników


SJP.pl


wieloparametrowy

1. zależny od wielu parametrów;
2. umożliwiający sterowanie wieloma parametrami


SJP.pl


wieloparowy

składający się z wielu par, np. kabel wieloparowy


SJP.pl


wielopartyjność

możliwość udziału w systemie politycznym wielu partii


SJP.pl


wielopartyjny

umożliwiający udział wielu partii


SJP.pl


wielopasmowy

składający się z wielu pasm (np. o drodze, jezdni), działający w wielu pasmach itp.


SJP.pl


wielopaństwowy

1. składający się z wielu państw;
2. posiadający obywatelstwo kilku państw


SJP.pl


wielopielo

potocznie: pielucha wielorazowa; wielopielucha


SJP.pl


wielopielucha

potocznie: pielucha wielorazowa; wielopielo


SJP.pl


wielopierścieniowy

przymiotnik

 (1.1) chem. posiadający wiele pierścieni atomów w cząsteczce

Wiktionary


wielopiętrowy

mający wiele pięter


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający wiele pięter

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔpʲjɛ̃nˈtrɔvɨ, AS: vʹi ̯elopʹi ̯ẽntrovy

Wiktionary


wieloplatformowość

→ wieloplatformowy


SJP.pl

Wieloplatformowość – cecha aplikacji, języków programowania, systemów operacyjnych oraz innego oprogramowania i jego implementacji, pracujących na różnych platformach sprzętowych. Przykładowo, wieloplatformowa aplikacja będzie działać pod kontrolą systemu Microsoft Windows na architekturze x86 oraz systemu Linux na architekturze ARM.

Wikipedia

Patrz:

wieloplatformowy

wieloplatformowy

w informatyce: pracujący na różnych platformach sprzętowych


SJP.pl


wieloplemienny

dotyczący wielu plemion, należący do wielu plemion


SJP.pl


wielopniowy

mający wiele pni


SJP.pl


wielopodmiotowy

mający wiele podmiotów


SJP.pl


wielopokojowy

złożony z wielu pokojów


SJP.pl


wielopokoleniowo

→ wielopokoleniowy


SJP.pl

Patrz:

wielopokoleniowy

wielopokoleniowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wielopokoleniowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielopokoleniowy

 przysł. wielopokoleniowo

Wiktionary


wielopokoleniowy

przymiotnik

 (1.1) składający się z wielu pokoleń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔpɔkɔlɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: vʹi ̯elopokolẽńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielopokoleniowość

Wiktionary


wielopolanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Wielopola

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔpɔˈlãɲĩn, AS: vʹi ̯elopolãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielopole n.

:: fż. wielopolanka ż.

 przym. wielopolski

Wiktionary


wielopolanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Wielopola

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔpɔˈlãnka, AS: vʹi ̯elopolãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielopole n.

:: fm. wielopolanin m.

 przym. wielopolski

Wiktionary


wielopole

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości i dzielnic w Polsce;

 (1.2) jedna z ulic w Krakowie, w dzielnicy Stare Miasto;

 (1.3) geogr. wieś na Słowacji, w kraju preszowskim;

 (1.4) zob. Wielopole Skrzyńskie.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wielopole – część miasta Rybnik
  • Wielopole – część miasta Tarnobrzeg
  • Wielopole – część miasta Zagórz
  • Wielopole – osada wsi Sieniawa w woj. lubuskim, w pow. świebodzińskim, w gminie Łagów
  • Wielopole – osada w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Bełchatów
  • Wielopole – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Bełchatów
  • Wielopole – wieś w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Olesno
  • Wielopole – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Chełmiec
  • Wielopole – część wsi Klimontów w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Proszowice
  • Wielopole – część wsi Opatkowice w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Proszowice
  • Wielopole – część wsi Przebieczany w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Biskupice
  • Wielopole – przysiółek wsi Popielów w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Popielów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈpɔlɛ, AS: vʹi ̯elopole

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielopolanin m., wielopolanka ż.

 przym. wielopolski

Wiktionary


wielopolski

→ Wielopole Skrzyńskie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Wielopolem, dotyczący Wielopola

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wielopolscy herbu Starykoń – polski ród magnacki
  • Aleksander Wielopolski (1803–1877) – polityk, naczelnik Rządu Cywilnego Królestwa Polskiego
  • Alfred Wielopolski (1879–1955) – pułkownik armii rosyjskiej
  • Alfred Wielopolski (1905–1996) – historyk
  • Franciszek Wielopolski (ok. 1665–1732) – wojewoda krakowski i sieradzki
  • Franciszek Wielopolski (1732–1809) – marszałek koronny
  • Hieronim Wielopolski (1712–1779) – koniuszy koronny
  • Jan Józef Wielopolski (zm. 1774) – starosta lanckoroński
  • Jan Wielopolski (1605–1668) – wojewoda krakowski
  • Jan Wielopolski (1630–1688) – kanclerz wielki koronny
  • Jan Wielopolski (zm. 1774) – wojewoda sandomierski
  • Józef Wielopolski (zm. 1784) – rotmistrz

Wikipedia

Patrz:

Wielopole Skrzyńskie

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈpɔlsʲci, AS: vʹi ̯elopolsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wielopole n., wielopolanin m., wielopolanka ż.

Wiktionary


wieloporowate

rodzina grzybów nadrzewnych lub naziemnych z klasy podstawczaków; żagwiowate


SJP.pl


wieloporowaty

1. gwiazda wieloporowata - gatunek grzybów z rodziny gwiazdoszowatych;
2. o cechach wieloporowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


wieloportowy

mający wiele portów


SJP.pl


wielopostaciowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co wielopostaciowe, występujące w różnych formach

 (1.2) biol. chem. miner. występowanie czegoś w wielu postaciach, przy zachowaniu cech jednego gatunku, rodzaju itp.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielopostaciowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polimorficzność, polimorfizm, heteromorfizm

 (1.2) polimorfizm

Wiktionary


wielopostaciowy

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma wiele rozpoznawalnych form

 (1.2) taki, który składa się z wielu osób

 (1.3) miner. chem. biol. taki, który w ramach jednego rodzaju może przybierać różne postacie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Często tworzono figury monumentalne i kompozycje wielopostaciowe. (z Wikipedii)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔpɔstaˈt͡ɕɔvɨ, AS: vʹi ̯elopostaćovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielopostaciowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieloraki, wielostronny

 (1.3) polimorficzny, wielokształtny, różnokształtny

Wiktionary


wielopowierzchniowy

mający wiele powierzchni, nadający się do wielu powierzchni


SJP.pl


wielopowłokowy

mający wiele powłok


SJP.pl


wielopoziomowy

mający wiele poziomów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma wiele poziomów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔpɔʑɔ̃ˈmɔvɨ, AS: vʹi ̯elopoźõmovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wielopoziomowo

 rzecz. wielopoziomowość

Wiktionary


wieloprocesorowość

Wieloprocesorowość – architektura komputerowa, mająca na celu zwiększenie mocy obliczeniowej komputera poprzez wykorzystanie kilku procesorów.

Wikipedia


wieloprocesorowy

przymiotnik

 (1.1) inform. mający wiele procesorów

Wiktionary


wieloprogramowość

w informatyce: możliwość jednoczesnej obsługi wielu zadań (programów); wielozadaniowość


SJP.pl


wieloprogramowy

w informatyce: umożliwiający jednoczesną obsługę wielu zadań (programów); wielozadaniowy


SJP.pl


wieloprowadnicowy

przymiotnik

 (1.1) wojsk. mający wiele prowadnic

Wiktionary


wieloprzejazdowy

pozwalający odbyć wiele przejazdów


SJP.pl


wielopunktowy

1. składający się z wielu punktów;
2. mający wymiar wielu punktów (np. czcionka)


SJP.pl


wielopłaszczyznowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wielopłaszczyznowe; cecha tych, którzy są wielopłaszczyznowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielopłaszczyznowy

 przysł. wielopłaszczyznowo

Wiktionary


wielopłaszczyznowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się na wielu płaszczyznach, mający wiele płaszczyzn

 (1.2) przen. uwzględniający wiele aspektów, mający ich wiele

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta gra jest wielopłaszczyznowa.

 (1.2) Opisu mechanizmów rozwoju wsi i rolnictwa nie można zamknąć jedynie w ramach teorii ekonomicznych. Jest on bowiem procesem wielopłaszczyznowym - obejmuje zjawiska o charakterze ekonomicznym, społecznym, kulturowym i politycznym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔpwaʃt͡ʃɨzˈnɔvɨ, AS: vʹi ̯elopu̯aščyznovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielopłaszczyznowość

 przysł. wielopłaszczyznowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieloplanowy

 (1.2) skomplikowany, wieloaspektowy, wielostronny, złożony, zróżnicowany, wielowarstwowy, wielowątkowy

Wiktionary


wielopłat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lotn. samolot posiadający więcej niż dwa płaty nośne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈlɔpwat, AS: vʹi ̯elopu̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielopłatowiec m.

 przym. wielopłatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielopłatowiec

Wiktionary


wielopłatowiec

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) lotn. zob. wielopłat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔpwaˈtɔvʲjɛt͡s, AS: vʹi ̯elopu̯atovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielopłat

 przym. wielopłatowy

Wiktionary


wielopłetwce

rodzina ryb kostnych z podgromady wielopłetwych; miastugi, wielopłetwcowate


SJP.pl


wielopłetwcokształtne

rząd ryb promieniopłetwych


SJP.pl

Wielopłetwcokształtne (Polypteriformes) – monotypowy rząd ryb kostnoszkieletowych (Osteichthyes), zaliczany do rzędu Cladistii (Cladistii jest traktowana przez niektóre ujęcia systematyczne jako infragromada w obrębie ryb promieniopłetwych). Jest taksonem siostrzanym dla Actinopteri, obejmującego wszystkie pozostałe ryby promieniopłetwe. Najstarsze znane szczątki kopalne wielopłetwcokształtnych pochodzą ze środkowej kredy Afryki i późnej kredy Ameryki Południowej.

Wikipedia


wielopłetwcokształtny

o cechach wielopłetwcokształtnych (rząd ryb)


SJP.pl


wielopłetwcowate

rodzina drapieżnych ryb promieniopłetwych z rzędu wielopłetwcokształtnych; miastugi, wielopłetwce


SJP.pl

Wielopłetwcowate (Polypteridae) – rodzina słodkowodnych, drapieżnych ryb kostnoszkieletowych z rzędu wielopłetwcokształtnych (Polypteriformes).

Wikipedia


wielopłetwcowaty

o cechach wielopłetwcowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


wielopłetwe

podgromada ryb kostnych obejmująca około 10 gatunków występujących współcześnie wyłącznie w wodach słodkich tropikalnej części Afryki; ramieniopłetwe


SJP.pl


wielopłetwiec

ryba słodkowodna z rodziny wielopłetwcowatych; miastuga


SJP.pl

Wielopłetwiec, miastuga ("Polypterus bichir") – gatunek drapieżnej, słodkowodnej ryby z rodziny wielopłetwcowatych (Polypteridae). Jest gatunkiem typowym rodzaju "Polypterus".

Wikipedia


wielopłetwy

o cechach wielopłetwych (podgromada ryb)


SJP.pl


wielopłytkowy

składający się z wielu płytek


SJP.pl


wielopłytowy

składający się z wielu płyt


SJP.pl


wieloraczy

dotyczący wieloraczków


SJP.pl


wielorak

1. konne lub ciągnikowe narzędzie do międzyrzędowej uprawy roślin;
2. narzędzie wieloczynnościowe


SJP.pl


wieloraki

reprezentowany przez wiele jednostek, rodzajów; różnorodny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający wiele form

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wielce

 rzecz. wielorakość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) różnoraki, rozmaity, różnorodny

Wiktionary


wielorako

przysłówek

 (1.1) w sposób wieloraki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielorakość ż.

Wiktionary


wielorakość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wielorakie; cecha tych, którzy są wieloracy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielorak m., wieloraczki nmos.

 przym. wieloraki

 przysł. wielorako, wielce

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) różnorodność

Wiktionary


wieloramienny

mający wiele ramion, odnóg itp.


SJP.pl


wielorasowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co wielorasowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielorasowy

Wiktionary


wielorasowy

dotyczący wielu ras


SJP.pl


wielorazowość

cecha czegoś przeznaczonego do użycia wiele razy


SJP.pl


wielorazowy

1. zachodzący wiele razy;
2. przeznaczony do użycia wiele razy


SJP.pl


wielorazówka

przedmiot wielorazowego użytku


SJP.pl


wielordzeniowy

mający wiele rdzeni, np. wielordzeniowy procesor


SJP.pl


wielordzenność

Wielordzenność – wada drewna z grupy wad budowy, polegająca na występowaniu na przekroju poprzecznym drewna dwóch lub więcej rdzeni.

Wielordzenność występuje często łącznie ze spłaszczeniem i zakorkiem. Rdzenie otoczone są wspólnymi słojami, oraz słojami indywidualnymi każdego rdzenia. Często najmłodsze słoje obu rdzeni (widoczne na przekroju poprzecznym) oddzielone są warstwą kory, wrośniętej w pień tworząc zakorek.

Wikipedia


wieloreligijność

→ wieloreligijny


SJP.pl

Patrz:

wieloreligijny

wielorodny

rzadko: różnorodny, wieloraki


SJP.pl


wielorodzajowy

mający wiele rodzajów


SJP.pl


wielorodzinny

przeznaczony dla wielu rodzin, mieszczący wiele rodzin


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony do użytku dla wielu rodzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sumie w 17 sektorach zmieści się 7030 grobów - od pojedynczych, poprzez wielorodzinne, do podziemnych krypt i grobowców.

Wiktionary


wielorogi

owca wieloroga - rasa owiec z dwiema parami rogów


SJP.pl


wielorujowy

o samicy zwierzęcia: taka, która ma ruję więcej niż raz w roku; poliestralny


SJP.pl


wielorundowy

trwający wiele rund


SJP.pl


wieloryb

wielki ssak morski o poziomej płetwie ogonowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. pot. każdy większy waleń;

Wiktionary

Wieloryb – potoczna nazwa niektórych ssaków z rzędu waleni o większych rozmiarach. Wieloryby są największymi zwierzętami zamieszkującymi Ziemię (pod względem długości ciała przegrywają jednak ze wstężnicami). Od wieków poławiane dla mięsa, a przede wszystkim dla tłuszczu i spermacetu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wieloryby, wbrew swojej nazwie, są ssakami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈlɔrɨp, AS: vʹi ̯eloryp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielorybnictwo n., Wieloryb mzw., wielorybnik mos., wielorybiątko n.

:: zdrobn. wielorybek mzw.

 przym. wielorybi, wielorybniczy

Wiktionary


wielorybek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: wieloryb

 (1.2) mały wieloryb

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za samicą płynął wielorybek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieloryb mzw., Wieloryb mzw., wielorybię n., narybek mrz.

 przym. wielorybi

Wiktionary


wielorybi

przymiotnik od: wieloryb


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z wielorybem, dotyczący wieloryba

 (1.2) podobny do wieloryba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Król jednak zastrzegł sobie prawo do wielorybich języków, uważanych najwyraźniej za najlepszy kąsek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈrɨbʲi, AS: vʹi ̯elorybʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieloryb m., Wieloryb m., wielorybek m., wielorybiątko n., wielorybnik m., wielorybnictwo n., wielorybię n., narybek mrz.

 przym. wielorybniczy

Wiktionary


wielorybiątko

młode wieloryba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: wielorybię (młode wieloryba)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Samica nie opuszcza wielorybiątka ani na krok.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieloryb mzw., wielorybię n.

 przym. wielorybi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielorybię

Wiktionary


wielorybię

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zool. młode wieloryba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieloryb mzw., wielorybek mzw., wielorybnictwo n., wielorybnik mos./mzw./mrz.

 przym. wielorybi, wielorybniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielorybek

Wiktionary


wielorybnictwo

połowy wielorybów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) polowanie na walenie w celu pozyskania olbrotu, fiszbinu czy ambry;

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wielorybnictwo przybrzeżne na małą skalę jest w niektórych krajach dozwolone.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔrɨbʲˈɲit͡stfɔ, AS: vʹi ̯elorybʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieloryb m., wielorybnik m., Wieloryb mzw., wielorybię n.

 przym. wielorybniczy, wielorybi

Wiktionary


wielorybniczy

dotyczący wielorybnictwa lub wielorybnika


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wielorybnictwem, dotyczący wielorybnictwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielorybnictwo n., wielorybnik mos./mzw., wieloryb mzw., Wieloryb mzw.

 przym. wielorybi

Wiktionary


wielorybnik

człowiek trudniący się połowem wielorybów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ryb. człowiek trudniący się zawodowo połowem wielorybów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) mar. statek wielorybniczy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (3.1) zool. skorupiak z rzędu podbrzusznych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedyś wielorybnicy zachodzili do naszej tawerny.

 (1.1) Wyspa Jan Mayen przez wiele lat stanowiła bazę wielorybników.

 (2.1) Podali, że jakiś wielorybnik zatonął z całą załogą.

 (2.1) Mam na moim wielorybniku pięciu harpunników.

 (3.1) Spreparowany wielorybnik stał na biurku kapitana.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieloryb mzw., wielorybnictwo n., Wieloryb mzw., wielorybię n.

 przym. wielorybniczy, wielorybi

Wiktionary


wielorzędowy

mający wiele rzędów


SJP.pl


wieloródka

kobieta lub samica u zwierząt, która rodziła już wielokrotnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. w ginekologii: kobieta, która rodziła więcej niż jeden raz lub kobieta w ciąży, która rodziła już co najmniej jeden raz

 (1.2) zool. samica ssaków, która kilkakrotnie wydawała potomstwo

Wiktionary

Wieloródka w ginekologii: kobieta, która urodziła więcej niż jedno dziecko, lub ciężarna, która już co najmniej raz rodziła.

W zależności czy to pierwsza ciąża czy kolejna można zauważyć różnice:

Pierwiastka: I okres - 9-15 h, II - 1-2 h, III - 5-30 min.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈrutka, AS: vʹi ̯elorutka

Wiktionary


wieloręki

mający wiele rąk


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma wiele rąk

Wiktionary


wielosalowy

mający wiele sal


SJP.pl


wielosegmentowy

złożony z wielu segmentów


SJP.pl


wielosektorowy

dotyczący wielu sektorów, obejmujący wiele sektorów


SJP.pl


wieloseryjny

złożony z wielu serii, powstały w wielu częściach, odcinkach


SJP.pl


wielosesyjny

obejmujący wiele sesji


SJP.pl


wielosetletni

mający wieleset lat, trwający wieleset lat itp.; wielusetletni


SJP.pl


wielosettysięczny

liczący wieleset tysięcy czegoś; wielusettysięczny


SJP.pl


wielosezonówka

potocznie: opona całoroczna


SJP.pl


wielosiarczek

związek nieorganiczny powstały przez rozpuszczenie siarki w siarczkach alkalicznych; polisiarczek


SJP.pl


wielosiarczkowy

kauczuk wielosiarczkowy - syntetyczny kauczuk stosowany m.in. do wyrobu powłok, klejów, kabli, oraz modyfikacji żywic epoksydowych; kauczuk polisiarczkowy


SJP.pl


wielosił

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Polemonium|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny wielosiłowatych o pierzasto podzielonych liściach i dzwonkowatych kwiatach;

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wielosiłowate nmos.

Wiktionary


wielosiłowate

rodzina roślin z rzędu wrzosowców


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wielosiłowaty

o cechach wielosiłowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


wielosiłowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych; rurkokwiatowiec


SJP.pl


wieloskalowy

dotyczący wielu skal


SJP.pl


wieloskok

rodzaj ćwiczenia sportowego dla biegaczy


SJP.pl


wieloskokowy

→ wieloskok


SJP.pl

Patrz:

wieloskok

wieloskrzydłe

o cechach wieloskrzydłych (rząd owadów)


SJP.pl


wieloskrzydły

o cechach wieloskrzydłych (rząd owadów)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma wiele skrzydeł

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈskʃɨdwɨ, AS: vʹi ̯eloskšydu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielkoskrzydły

Wiktionary


wieloskładnikowy

złożony z wielu składników


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z wielu składników

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niektóre nawozy wieloskładnikowe zawierają wapń.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieloelementowy

Wiktionary


wielosmakowy

występujący w wielu smakach


SJP.pl


wielosmużka

terpużka wielosmużka - gatunek ryby z rodziny terpugowatych; Oxylebius pictus


SJP.pl


wielospecjalistyczny

dotyczący wielu specjalizacji


SJP.pl


wielospektralny

obejmujący wiele zakresów widma


SJP.pl


wielostanowiskowy

system wielostanowiskowy - wieloprogramowy, scentralizowany system operacyjny, pozwalający na rozpoczęcie i jednoczesne wykonywanie zadania przez wielu użytkowników niezależnych od siebie, dzięki zainstalowaniu pewnej liczby terminali


SJP.pl


wielostawowy

dotyczący wielu stawów jednocześnie


SJP.pl


wielostopniowy

mający wiele stopni, etapów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający wiele stopni, zachodzący etapami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opracowano nowe sposoby regulacji ilości doprowadzanego powietrza do kanału grzewczego baterii koksowniczej, ze szczególnym uwzględnieniem baterii o wielostopniowym doprowadzeniu powietrza.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wielostopniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieloetapowy, wielofazowy

Wiktionary


wielostronicowy

składający się z wielu stronic


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma wiele stron, stronic

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lekarz potwierdza, że otrzymali wielostronicową instrukcję co robić krok po kroku, aby powstrzymać epidemię.

Wiktionary


wielostronność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wielostronne; cecha tych, którzy są wielostronni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielostronny

 przysł. wielostronnie

Wiktionary


wielostronny

rozpatrywany z wielu stron, aspektów; mający wiele stron, aspektów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający wiele stron, aspektów; dotyczący wielu zagadnień

 (1.2) podejmowany przez wiele stron

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na drodze do procesu wielostronnego rozbrojenia nadal występuje wiele trudności.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielostronność ż.

 przysł. wielostronnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieloaspektowy, wielokierunkowy, wieloplanowy, wielopłaszczyznowy, wielopostaciowy, wielopoziomowy, wielotorowy, wielowarstwowy, wielowymiarowy, wszechstronny

 (1.2) multilateralny

Wiktionary


wielostrunny

o instrumentach muzycznych: mający wiele strun; wielostrunowy


SJP.pl


wielostrunowy

o instrumentach muzycznych: mający wiele strun; wielostrunny


SJP.pl


wielostrzałowy

o ręcznej broni palnej: mieszczący w magazynku wiele nabojów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) skonstruowany w sposób umożliwiający oddanie serii strzałów bez konieczności ponownego ładowania przed każdym z nich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rewolwer – pierwsza w historii wielostrzałowa broń palna powtarzalna, [...] w której funkcję magazynka niewymiennego spełnia obrotowy bęben z kilkoma komorami nabojowymi.

 (1.1) Wyrzutnię wielostrzałową należy położyć z dala od ludzi i samochodów. Po odpaleniu lontu trzeba odejść na bezpieczną odległość.

 (1.1) Około jedna trzecia posiadała broń palną, w tym ok. 200 wojowników miało nowoczesne wielostrzałowe winchestery, karabiny Henry'ego i Spencera.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. repetierowy

Wiktionary


wielosylabowy

złożony z co najmniej dwóch sylab; wielozgłoskowy


SJP.pl


wieloszczepowy

składający się z wielu szczepów


SJP.pl


wieloszczet

przedstawiciel gromady pierścienic występujących w morzach i oceanach, prowadzących tryb życia głównie denny lub osiadły


SJP.pl


wieloszczety

przedstawiciel gromady pierścienic występujących w morzach i oceanach, prowadzących tryb życia głównie denny lub osiadły


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wieloszpon

gatunek dużego ptaka z rodziny kurowatych, np. wieloszpon szary


SJP.pl


wielosztuki

kilka sztuk tego samego towaru


SJP.pl


wielotarczowiec

drobny mięczak morski; chiton


SJP.pl


wielotematowy

składający się z wielu tematów, dotyczący wielu tematów; wielotematyczny


SJP.pl


wielotematyczny

składający się z wielu tematów, dotyczący wielu tematów; wielotematowy


SJP.pl


wielotomowy

składający się z wielu tomów, zawarty w wielu tomach


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z wielu tomów

Wiktionary


wieloton

dźwięk składający się z kilku tonów


SJP.pl

Wieloton – dźwięk składający się z tonów o dowolnej częstotliwości.

Wikipedia


wielotonalny

składający się z wielu tonów (odcieni)


SJP.pl


wielotonowy

a) ważący wiele ton;
b) mieszczący wiele ton czegoś;
c) mogący unieść wiele ton


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o ciężarze wielu ton

 (1.2) o wielu odcieniach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielotonówka ż.

Wiktionary


wielotonówka

ciężarówka przeznaczona do transportu wielotonowego ładunku


SJP.pl


wielotorbielowaty

przymiotnik

 (1.1) med. mający wiele torbieli

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔtɔrbʲjɛlɔˈvatɨ, AS: vʹi ̯elotorbʹi ̯elovaty

Wiktionary


wielotorowy

1. składający się z wielu torów, podzielony na wiele torów;
2. prowadzony, realizowany równolegle wieloma sposobami, metodami


SJP.pl


wielotryb

zespół kół łańcuchowych na osi tylnego koła roweru


SJP.pl


wielotrybowy

mający wiele trybów działania


SJP.pl


wielotygodniowy

mający wiele tygodni, trwający wiele tygodni itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający wiele tygodni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Historia reklamacji składanej przez Wiesławę Wnętrzak jest typowa. Sklep przyjmuje uwagi, deklaruje pomoc, a potem zaczynają się wielotygodniowe, a nawet kilkumiesięczne przepychanki.

 (1.1) Piotr bez negocjacji zgadzał się na ceny, które proponowali mu podwykonawcy i dostawcy, bez mrugnięcia okiem przyjmował wielotygodniowe, a nawet wielomiesięczne opóźnienia płatności swoich klientów, nie mówiąc już o tym, że proponował im umiarkowane ceny i nigdy nie targował się, gdy prosili, żeby je obniżył.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: vʹi ̯elotygodʹńovy

Wiktionary


wielotykowiec

w łowiectwie: kozioł lub samica jelenia, który wskutek uszkodzenia możdżenia ma więcej niż dwie tyki w porożu


SJP.pl


wielotykowość

w łowiectwie: nieprawidłowość poroża u jeleniowatych, polegająca na odrastaniu więcej niż dwóch odrębnych tyk


SJP.pl


wielotysięczny

przymiotnik

 (1.1) liczący wiele tysięcy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielotysięczny tłum wznosił gromkie okrzyki.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielesettysięczny

Wiktionary


wielotów

Wielotów (niem. "Weltho", łuż. "Wjeltow") – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Gubin, przy drodze wojewódzkiej nr 285.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia


wielotłokowy

taki, który obejmuje wiele tłoków, jest poruszany za pomocą wielu tłoków, np. maszyna wielotłokowa


SJP.pl


wieloukładowy

zanik wieloukładowy - rzadka choroba neurodegeneracyjna, w której dochodzi do uszkodzenia kilku struktur mózgu


SJP.pl


wielousty

1. mający wiele ust;
2. pochodzący z wielu ust


SJP.pl


wielouszny

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma wiele uszu

Wiktionary


wieloużytkownikowy

przymiotnik

 (1.1) inform. telekom. mogący obsługiwać wielu użytkowników na raz

Wiktionary


wielowalutowość

→ wielowalutowy


SJP.pl

Patrz:

wielowalutowy

wielowalutowy

1. dotyczący wielu walut, obsługujący wiele walut itp.;
2. karta wielowalutowa - karta płatnicza umożliwiająca przypisanie do niej kilku rachunków bankowych prowadzonych w walutach obcych


SJP.pl


wielowarstka

w oponach samochodowych: element składający się z kilku warstw tkaniny nagumowanej, różnej szerokości i średnicy; wielowarstwka


SJP.pl


wielowarstwka

w oponach samochodowych: element składający się z kilku warstw tkaniny nagumowanej, różnej szerokości i średnicy; wielowarstka


SJP.pl


wielowarstwowo

przysłówek sposobu

 (1.1) wieloma warstwami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielowarstwowość ż.

 przym. wielowarstwowy

Wiktionary


wielowarstwowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wielowarstwowe; cecha tych, którzy są wielowarstwowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielowarstwowy

 przysł. wielowarstwowo

Wiktionary


wielowarstwowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma wiele warstw

 (1.2) przen. taki, który można rozpatrywać na wiele sposobów, pod wieloma względami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielowarstwowość ż.

 przysł. wielowarstwowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kompozytowy

Wiktionary


wielowarsztatowiec

robotnik obsługujący jednocześnie kilka maszyn, warsztatów


SJP.pl


wielowarzywny

zawierający wiele rodzajów warzyw


SJP.pl


wielowektorowość

→ wielowektorowy


SJP.pl

Patrz:

wielowektorowy

wielowektorowy

składający się z wielu wektorów


SJP.pl


wielowersowy

składający się z wielu wersów


SJP.pl


wielowiekowość

cecha czegoś trwającego wiele wieków


SJP.pl


wielowiekowy

mający wiele wieków, trwający wiele wieków; długowiekowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający wiele wieków, istniejący wiele wieków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miasto posiada wielowiekowe tradycje ośrodka rybołówstwa i przemysłu rybnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔvʲjɛˈkɔvɨ, AS: vʹi ̯elovʹi ̯ekovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) długowiekowy

Wiktionary


wielowierszowy

składający się z wielu wierszy


SJP.pl


wielowieyski

[czytaj: wielowiejski] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Wielowieyski (ur. 1927) – działacz katolicki
  • Henryk Wielowieyski (1860-1924) – biolog
  • Janusz Wielowieyski (1897-1939) – polityk, senator
  • Józef Wielowieyski (1879-1951) – prawnik, dyplomata
  • Wielowieyski Baron – herb hrabiowski z 1825 roku

Wikipedia


wielowieś

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wielowieś – część miasta Tarnobrzeg
  • Wielowieś – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubińskim, w gminie Ścinawa
  • Wielowieś – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Syców
  • Wielowieś – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Gniewkowo
  • Wielowieś – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Pakość
  • Wielowieś – wieś w woj. lubuskim, w pow. sulęcińskim, w gminie Sulęcin
  • Wielowieś – wieś w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Wielowieś
  • Wielowieś – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Zalewo
  • Wielowieś – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Krotoszyn
  • Wielowieś – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. międzychodzkim, w gminie Międzychód
  • Wielowieś – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Sieroszewice
  • Wielowieś – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Sieroszewice

Wikipedia


wielowirnikowiec

bezzałogowy statek powietrzny z grupy pionowzlotów


SJP.pl


wielowirnikowy

mający wiele wirników


SJP.pl


wielowitaminowy

przymiotnik

 (1.1) spoż. zawierający wiele witamin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) mówiąc o superżywności, nie chodzi nam o suplementy wielowitaminowe czy wyciągi z egzotycznych roślin. Te nadzwyczajne produkty to warzywa i owoce oraz kilka innych popularnych składników diety.

Wiktionary


wielownik

układ o wielu końcówkach lub wielu parach końcówek


SJP.pl


wielowodniczkowy

przymiotnik

 (1.1) biol. posiadający wiekszą liczbę wodniczek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Również może składać się z polimorficznych, wielowodniczkowych lipoblastów z dziwacznymi, hiperchromatycznymi, półokrągłymi jądrami.

Wiktionary


wielowodorotlenowy

o cząsteczce: złożony z wielu grup wodorotlenowych


SJP.pl


wielowodzie

w medycynie: nadmierne nagromadzenie się wód płodowych (powyżej 2000 ml) w worku owodniowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. występująca w czasie ciąży anomalia, w której ilość płynów zawartych w błonach płodowych jest nadmierna;

Wiktionary

Wielowodzie (łac. "polyhydramnion", ang. "polyhydroamniosis") – nadmierna ilość płynu owodniowego w czasie ciąży. Wielowodzie rozpoznaje się, gdy ilość płynu w III trymestrze ciąży wynosi ponad 2000 ml albo gdy wskaźnik AFI wynosi >25.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bezwodzie n., woda ż.

Wiktionary


wielowrotnik

układ mikrofalowy zawierający co najmniej dwa wrota


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wielowyciągowy

w trekkingu: wyposażony w wiele punktów asekuracyjnych, dłuższy niż długość jednego wyciągu, np. droga wielowyciągowa


SJP.pl


wielowydziałowy

składający się z wielu wydziałów


SJP.pl


wielowymiarowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wielowymiarowe; cecha tych, którzy są wielowymiarowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielowymiarowy

 przysł. wielowymiarowo

Wiktionary


wielowypust

część wału z symetrycznie rozmieszczonymi na obwodzie wypustami; wałek wielowypustowy, wieloklin


SJP.pl


wielowyrazowy

przymiotnik

 (1.1) jęz. złożony z wielu wyrazów

Wiktionary


wielowyznaniowość

funkcjonowanie w jakiejś grupie społecznej różnych wyznań religijnych


SJP.pl


wielowyznaniowy

związany z różnymi wyznaniami religijnymi


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) złożony z przedstawicieli wielu wyznań

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W wielowyznaniowej armii Andersa, która była odwzorowaniem przedwojennej Polski na obczyźnie — w Rosji, na Bliskim Wschodzie czy we Włoszech, po porannym apelu, w niedzielę wywoływano żołnierzy różnych wyznań i rozprowadzano po odpowiednich nabożeństwach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielowyznaniowość ż.

 przysł. wielowyznaniowo

Wiktionary


wielowątkowość

→ wielowątkowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co wielowątkowe

Wiktionary

Wielowątkowość ( multithreading) – cecha systemu operacyjnego, dzięki której w ramach jednego procesu może być wykonywanych kilka zadań nazywanych wątkami. Nowe zadania to kolejne ciągi instrukcji realizowane do pewnego stopnia niezależnie. Wszystkie wątki (zadania) w ramach tego samego procesu współdzielą tę samą wirtualną przestrzeń adresową zawierającą kod programu i jego dane.

Wikipedia

Patrz:

wielowątkowy

Powiązane:

 przym. wielowątkowy

Wiktionary


wielowątkowy

1. mający wiele wątków, obejmujący wiele wątków, wykorzystujący wiele wątków itp.;
2.
a) umiejący skupić się jednocześnie na wielu myślach lub czynnościach;
b) właściwy komuś umiejącemu skupić się jednocześnie na wielu myślach lub czynnościach


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) liter. film. obejmujący wiele wątków, złożony z wielu wątków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielowątkowość ż.

Wiktionary


wielozadaniowość

1. umiejętność poprawnego wykonywania wielu czynności jednocześnie; multitasking;
2. w informatyce: możliwość jednoczesnej obsługi wielu zadań (programów); wieloprogramowość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wielozadaniowe

Wiktionary

Wielozadaniowość – cecha systemu operacyjnego umożliwiająca równoczesne wykonywanie więcej niż jednego procesu (programu). Zwykle za poprawną realizację wielozadaniowości odpowiedzialne jest jądro systemu operacyjnego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wielozadaniowy

 przysł. wielozadaniowie

Wiktionary


wielozadaniowy

1. mogący spełniać wiele zadań;
2. w informatyce: umożliwiający jednoczesną obsługę wielu zadań (programów); wieloprogramowy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który może wykonywać wiele różnych zadań

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielozadaniowość ż.

Wiktionary


wielozakresowy

obejmujący wiele zakresów, działający w wielu zakresach


SJP.pl


wielozawodowiec

potocznie: osoba, która potrafi wykonywać wiele (kilka) zawodów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. człowiek umiejący wykonywać wiele zawodów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Robotnice są zakodowane wyłącznie na pracę. Są wielozawodowcami. W zależności od aktualnej potrzeby zajmują się sprzątaniem, pielęgnowaniem larw, budową plasterastrów, stróżowaniem u wejścia, zbieraniem pokarmu etc.

Wiktionary


wielozawodowy

dotyczący wielu zawodów


SJP.pl


wielozbożowy

składający się z wielu zbóż lub z ziaren wielu zbóż


SJP.pl


wielozdaniowy

składający się z wielu zdań


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który liczy wiele zdań, jest złożony z wielu zdań

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dyskurs jest tu rozumiany jako wielozdaniowa wypowiedź, gdzie poszczególne jej wyrażenia składowe mogą być powiązane relacjami anaforycznymi (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdanie n.

 przym. zdaniowy

Wiktionary


wielozgłoskowiec

wyraz złożony z wielu zgłosek


SJP.pl


wielozgłoskowy

złożony z co najmniej dwóch sylab; wielosylabowy


SJP.pl


wieloziarnisty

mający wiele rodzajów ziaren


SJP.pl


wielozmianowy

przebiegający na wiele zmian, wykonywany na wiele zmian


SJP.pl


wielozmysłowość

→ wielozmysłowy


SJP.pl

Patrz:

wielozmysłowy

wielozmysłowy

angażujący więcej niż jeden zmysł jednocześnie


SJP.pl


wieloznacznie

przysłówek

 (1.1) w sposób wieloznaczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej sposób postępowania może być odebrany wieloznacznie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieloznaczność ż.

 przym. wieloznaczny

Wiktionary


wieloznaczniej

stopień wyższy od przysłówka: wieloznacznie


SJP.pl


wieloznacznik

wyraz mający kilka znaczeń


SJP.pl

Wieloznacznik, symbol maski, znak globalny, metaznak, symbol wieloznaczny – nazwa symbolu stosowanego w informatyce w procedurach wyszukiwania ciągów znaków w dokumentach tekstowych i w zbiorach informacji o charakterze tekstowym. Wieloznaczniki używane są do konstruowania wzorców wyszukania (tzw. masek), w których symbol wieloznaczny zastępuje jeden lub więcej znaków pisarskich (tj. nie tylko litery i cyfry, ale także inne znaki występujące w tekstach – interpunkcyjne, matematyczne itp.).

Wikipedia


wieloznaczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co ma wiele znaczeń;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • polisemia
  • wieloznaczność wypowiedzi

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈznat͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯eloznačność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wieloznaczny

 przysł. wieloznacznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polisemia

Wiktionary


wieloznaczny

mający wiele znaczeń


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający liczne znaczenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trudno jest zrobić taką małą i wieloznaczną ikonę aplikacji?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieloznaczność ż.

 przysł. wieloznacznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niejednoznaczny; rzad. polisemiczny

Wiktionary


wieloznakowy

składający się z wielu znaków


SJP.pl


wielozwrotkowy

składający się z wielu zwrotek


SJP.pl


wielozębny

1. korniczek wielozębny - gatunek chrząszcza z rodziny kornikowatych;
2. melonogłów wielozębny - gatunek ssaka z rodziny delfinowatych; delfin grubogłowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. o osobach mający wiele zębów

 (1.2) książk. o przedmiotach mający wiele zębów (ostrzy)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈzɛ̃mbnɨ, AS: vʹi ̯elozẽmbny

Wiktionary


wielołamowy

wydrukowany na wielu łamach


SJP.pl


wielołodygowy

posiadający kilka łodyg


SJP.pl


wielościan

bryła ograniczona powierzchnią, na którą składa się skończona liczba figur wielokątnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. ograniczona bryła geometryczna, której powierzchnia jest złożona wyłącznie z wielokątów;

Wiktionary

Wielościan – bryła geometryczna, ograniczona przez tak zwaną powierzchnię wielościenną, czyli powierzchnię utworzoną z wielokątów o rozłącznych wnętrzach i każdym boku wspólnym dla dwóch wielokątów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Istnieje pięć wielościanów foremnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈlɔɕt͡ɕãn, AS: vʹi ̯elośćãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielościenność ż.

 przym. wielościenny

Wiktionary


wielościenny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geom. taki, który ma wiele ścian

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielościan m., wielościenność ż.

Wiktionary


wieloświat

hipotetyczny zbiór wszystkich wszechświatów (uniwersów), popularny w komiksach; multiwersum


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) hipotetyczny zbiór wielu wszechświatów;

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zgodnie z hipotezą wieloświata wszechświat to jeszcze nie wszystko, co fizycznie istnieje.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wieloświatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) multiwersum

Wiktionary


wieloświatowy

→ wieloświat


SJP.pl

Patrz:

wieloświat

wieloświecowy

zawierający wiele świec


SJP.pl


wielość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mnogość, duża ilość czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛlɔɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯elość

Wiktionary

Powiązane:

 licz. wiele

 przym. wielki

 przysł. wielce, wiele

 zaim. wiele

Wiktionary


wieloźródłowo

→ wieloźródłowy


SJP.pl

Patrz:

wieloźródłowy

wieloźródłowy

mający wiele źródeł


SJP.pl


wielożebrowy

składający się z wielu żeber


SJP.pl


wielożeniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzad. przest. mężczyzna mający kilka żon jednocześnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielożenność ż., wielożeństwo n., wielożon m.

 przym. wielożenny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielożon

Wiktionary


wielożenność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co wielożenne; cecha tego, kto wielożenny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był to rzecznik prasowy rządu, Jerzy Urban, wszechstronny kurdupel, o którym nawet życzliwi mu wyrażali sąd (biorąc jego wielożenność pod uwagę), że jeśli kobiety wychodzą za takich facetów, to znaczy, że kobieta gotowa jest wyjść za wszystko, co skacze po tej ziemi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wielożenny

 rzecz. wielożeniec m.

Wiktionary


wielożenny

przymiotnik

 (1.1) taki, w którym mężczyzna ma jednocześnie wiele żon

 (1.2) o mężczyźnie: mający kilka żon jednocześnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakikolwiek bowiem typ kojarzenia małżeńskiego, monogamiczny czy wielożenny, uprawia dane społeczeństwo - zdrada kobiety stanowi poważne zagrożenie dla interesów rozrodczych mężczyzny (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielożenność ż., wielożeniec m., wielożeństwo n.

Wiktionary


wielożerność

w zoologii: żywienie się kilkoma rodzajami pokarmów, np. mięsnym i roślinnym; wszystkożerność, polifagia, polifagizm


SJP.pl


wielożerny

w zoologii: odżywiający się różnymi rodzajami pokarmu; polifagiczny, wszystkożerny


SJP.pl


wielożeństwo

forma małżeństwa, w której jeden mężczyzna ma równocześnie kilka żon, dawniej rozpowszechniona w krajach islamu, Chinach, Afryce i Oceanii; poliginia; poligynia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) forma małżeństwa, w której mężczyzna jest żonaty jednocześnie z dwiema lub więcej kobietami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Politycy obawiają się, że wprowadzenie nowych zasad zawierania małżeństwa spowoduje legalizację w Niemczech wielożeństwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlɔˈʒɛ̃j̃stfɔ, AS: vʹi ̯eložẽĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielożeniec m.

 przym. wielożenny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poliginia, poligynia

Wiktionary


wielsk

miasto w Rosji


SJP.pl

Wielsk (ros. Вельск) – miasto w północnej Rosji, na terenie obwodu archangielskiego, w północno-wschodniej Europie, na lewym brzegu rzeki Waga.

Miejscowość jest ośrodkiem administracyjnym rejonu wielskiego i liczy 26.297 mieszkańców (1 stycznia 2005 r.).

Wikipedia


wielski

→ Wielgie, → Wielsk


SJP.pl

Patrz:

Wielgie, → Wielsk

wielu

forma zaimka.

 (1.1) forma zaimka wiele stosowana w odniesieniu do rzeczowników męskoosobowych (mężczyzn, chłopców)

Wiktionary


wielunianin

mieszkaniec Wielunia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba płci męskiej mieszkająca lub urodzona w Wieluniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mariusz Wlazły to jeden z najbardziej znanych wielunian.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlũˈɲä̃ɲĩn, AS: vʹi ̯elũńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wieluń mrz.

:: fż. wielunianka ż.

 przym. wieluński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. wieluniak

Wiktionary


wielunianka

mieszkanka Wielunia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) osoba płci żeńskiej mieszkająca lub urodzona w Wieluniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛlũˈɲãnka, AS: vʹi ̯elũńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wieluń mrz.

:: fm. wielunianin mos.

 przym. wieluński

Wiktionary


wielusetletni

mający wieleset lat, trwający wieleset lat itp.; wielosetletni


SJP.pl


wielusettysięczny

liczący wieleset tysięcy czegoś; wielosettysięczny


SJP.pl


wieluń

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w centralnej Polsce;

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wieluń był pierwszym zbombardowanym miastem podczas II wojny światowej.

 (1.1) W wypadku pod Wieluniem zginęły cztery osoby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛlũɲ, AS: vʹi ̯elũń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wielunianin mos., wielunianka ż.

 przym. wieluński

Wiktionary


wieluńczanin

członek zachodniosłowiańskiego plemienia zamieszkującego wyspę Wolin i ziemie przyległe


SJP.pl


wieluński

przymiotnik od: Wieluń


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wieluniem, wywodzący się z Wielunia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak więc w całej Polsce często nadawano imiona Stanisław, Florian, w Wielkopolsce – Wojciech, na Litwie – Kazimierz, w ziemi wieluńskiej – Roch, na Spiszu – Wandalin, w okolicach Koła – Bogumił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈlũj̃sʲci, AS: vʹi ̯elũĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wieluń mrz., wielunianin mos., wielunianka ż.

Wiktionary


wielądek

nazwisko


SJP.pl


wielęcin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wielęcin – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie wyszkowskim, w gminie Somianka
  • Wielęcin – osada leśna w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Zatory
  • Nowy Wielęcin – część wsi Huta Podgórna w województwie mazowieckim, w powiecie wyszkowskim, w gminie Somianka

Wikipedia


wiem

spójnik

 (1.1) stpol. bowiem

forma czasownika.

 (2.1) 1. os. lp. ter. od wiedzieć

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • WIEM – encyklopedia internetowa
  • Grupa WIEM – zespół muzyczny
  • Wiem – album muzyczny Marka Richtera z wierszami K. C. Buszmana, wyd Soliton, 2012

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̃m, AS: vʹi ̯ẽm

Wiktionary


wien

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wien – niemiecka nazwa miasta Wiedeń
  • Wien-Umgebung – powiat w kraju związkowym Dolna Austria
  • Wien – rzeka, dopływ Dunaju
  • Wien – dzielnica gminy Inzell w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Traunstein
  • Wien – miejscowość
  • Alexa Wien – niemiecka polityk
  • Dieter Wien – niemiecki aktor
  • Karl Wien – niemiecki geograf
  • Katharina Wien – niemiecka aktorka
  • Max Wien – niemiecki fizyk
  • Thorsten Wien – niemiecki aktor
  • Wilhelm Wien – niemiecki fizyk

Wikipedia


wiencek

nazwisko


SJP.pl


wiener

1. [czytaj: WIner] nazwisko niemieckie;
2. [czytaj: ŁIner] nazwisko angielskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiener Neudorf – gmina targowa w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Möbling
  • Wiener Neustadt
  • Hugo Wiener – austriacki kompozytor
  • Maurycy Wiener – polski adwokat
  • Norbert Wiener – amerykański matematyk
  • Oswald Wiener – austriacki pisarz
  • Wiener Philharmoniker – austriacka orkiestra
  • Wiener Musikverein – sala koncertowa w Wiedniu
  • Wiener Neustadt Hauptbahnhof – stacja kolejowa w Wiener Neustadt
  • Wiener Neustädter SC – austriacki klub piłkarski
  • Wiener Prater – park w Wiedniu
  • Wiener Schachzeitung – austriacki miesięcznik szachowy

Wikipedia


wieneński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Vienne, dotyczący Vienne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Olivi już za życia niejednokrotnie wikłał się w spory teologiczne (…). Sobór wieneński w 1311 r., który podjął także dwie uchwały przeciwko beginkom, potwierdza potępiającą ocenę jego już wcześniej oskarżanych poglądów.

 (1.1) Zbroją się poganie w saraceńskie pancerze, wszyscy prawie w potrójne druciane koszulki, wiążą na głowie wyborne hełmy saragoskie, przypasują miecze z wieneńskiej stali. Mają bogate tarcze, walenckie włócznie i sztandary białe, niebieskie i czerwone.

 (1.1) Lichwa w nauce i prawie kościelnym do Soboru Wieneńskiego - książka L. Halbana, Lwów, 1926.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Vienne n.

 przym. vienneński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) vienneński, war. wienneński

Wiktionary


wieniawa

1. dzielnica Lublina;
2. wieś w Polsce;
3. polski herb szlachecki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wieniawa – dzielnica Lublina
  • Wieniawa – polski herb szlachecki
  • Wieniawa – gmina wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim
  • Wieniawa – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim, w gminie Wieniawa
  • Wieniawa – przystanek kolejowy w Wieniawie, w województwie mazowieckim
  • Wieniawa – skocznia narciarska wybudowana w 1955 i rozebrana w 1964 roku, mieściła się w Lublinie w dzielnicy Wieniawa
  • Wieniawa – dawna gromada w powiecie radomskim w województwie kieleckim
  • Julia Wieniawa – aktorka i wokalistka
  • Bolesław Wieniawa-Długoszowski – generał dywizji Wojska Polskiego, osobisty adiutant Józefa Piłsudskiego
  • Jerzy Wieniawa-Długoszowski – major Wojska Polskiego II RP
  • Tadeusz Wieniawa-Długoszowski – dziennikarz

Wikipedia


wieniawski

przymiotnik od: Wieniawa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Tadeusz Wieniawski (1879-1950) – kompozytor, bratanek Henryka, Józefa i Juliana
  • Henryk Wieniawski (1835-1880) – kompozytor i skrzypek, brat Józefa i Juliana
  • Ignacy Wieniawski – generał major podczas Insurekcji Kościuszkowskiej
  • Józef Wieniawski (1837-1912) – kompozytor i pianista, brat Henryka i Juliana
  • Julian Wieniawski (1834-1912) – prozaik i komediopisarz, brat Henryka i Józefa
  • Tadeusz Wieniawski (1798-1884) – lekarz

Wikipedia


wieniec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wiązanka w kształcie kręgu upleciona z kwiatów, liści, gałązek lub kłosów

 (1.2) kolisty przedmiot albo kilka przedmiotów nawleczonych na coś, związanych lub splecionych, kilka osób lub zwierząt ustawionych na kształt koła

 (1.3) techn. zewnętrzna, obwodowa część koła np. zębatego lub tarczy

 (1.4) łow. poroże jelenia

 (1.5) bud. wzmacniający element konstrukcji wieńczący ją;

 (1.6) liter. popularna w starożytności forma, zbiór poetycki

 (1.7) meteorol. zjawisko optyczne zachodzące, gdy Słońce lub Księżyc są przesłonięte cienką warstwą chmur lub mgły;

 (1.8) kulin. rodzaj ciasta drożdżowego lub tortu w kształcie wieńca (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • koło uplecione z kwiatów, liści, kłosów itp., zob. wianek
    • wieniec adwentowy
    • wieniec dożynkowy
    • wieniec pogrzebowy
    • wieniec laurowy
  • wieniec – wzmocnienie ścian budynku w postaci żelbetowej belki okalającej ściany nośne, zabezpieczającej przed ich rozsunięciem się lub przewróceniem
  • wieniec – zjawisko optyczne wokół słońca lub księżyca
  • w łowiectwie: poroże jelenia
  • obwodowa część koła zębatego lub tarczy
  • „Wieniec” - czasopismo
  • Akcja Wieniec
  • korona ślubna (cs. wieniec) - przedmiot używany w liturgii wschodniej w czasie sakramentu małżeństwa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Delegacja złożyła wieniec pod pomnikiem powstańców.

 (1.2) Pod okapem suszyły się wieńce grzybów.

 (1.2) Wokół leżącego na murawie bramkarza utworzył się wieniec zawodników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̇̃ɲɛt͡s, AS: vʹi ̯ė̃ńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wianeczek mrz., wianuszek mrz., wieńcówka ż., zwieńczenie n., wianek m., uwieńczanie n., uwieńczenie n., wieńczenie n., zwieńczanie n., zwieńczenie n., Wianki nmos., wianczarka ż.

 czas. uwieńczać ndk., uwieńczyć dk., wieńczyć ndk., zwieńczać ndk., zwieńczyć dk.

 przym. wieńcowy

 przysł. wieńcowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wianek, stroik

 (1.2) girlanda, krąg

 (1.4) rogi, poroże

Wiktionary


wieniec-zdrój

Wi

Wikipedia


wientian

stolica Laosu; Vientiane


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Laosu;

Wiktionary

Wientian ( ວຽງຈັນ //, Vientiane) – stolica Laosu, położona nad rzeką Mekong, w środkowo-zachodniej części kraju, tuż przy granicy z Tajlandią.

Terytorium miasta obejmuje 5 dzielnic, wchodzących w skład prefektury Wientian: Chantabuly, Sikhottabong, Xaysetha, Sisattanak i Hadxaifong. Istnieje też prowincja Wientian, która do 1989 tworzyła wraz z prefekturą Wientian jeden region administracyjny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ingerencje Wietnamu w sprawy wewnętrzne kraju w XV w. oraz zakończone klęską wojny z Birmą w XVI w. (w trakcie walk przeniesiono stolicę do Wientianu) doprowadziły Laos do anarchii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̃ntʲjãn, AS: vʹi ̯ẽntʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wientiańczyk mos., wientianka ż.

 przym. wientiański

Wiktionary


wientianka

mieszkanka Wientianu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Wientianu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̃nˈtʲjãnka, AS: vʹi ̯ẽntʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wientian mrz.

:: fm. wientiańczyk mos.

 przym. wientiański

Wiktionary


wientiańczyk

mieszkaniec Wientianu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Wientianu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̃nˈtʲjä̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: vʹi ̯ẽntʹi ̯ä̃ĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wientian mrz.

:: fż. wientianka ż.

 przym. wientiański

Wiktionary


wientiański

przymiotnik od: Wientian (stolica Laosu)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Wientianu (miasta w Laosie)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̃nˈtʲjä̃j̃sʲci, AS: vʹi ̯ẽntʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wientian mrz., wientiańczyk mos., wientianka ż.

Wiktionary


wieprz

1. wykastrowany samiec świni;
2. o osobie z brakiem manier


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zootechn. wykastrowany samiec świni

 (1.2) gw-pl|Poznań. dzik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. obraź. tęgi mężczyzna

 (2.2) pot. obraź. mężczyzna zachowujący się nieprzyzwoicie

 (2.3) pot. obraź. chciwy mężczyzna

 (2.4) pot. obraź. o pogardzanej osobie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wieprz –
  • # wykastrowany samiec świni domowej
  • # obraźliwie «o mężczyźnie tęgim lub zachowującym się nieprzyzwoicie»
  • Wieprz – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Wieprz
  • Wieprz – wieś w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Radziechowy-Wieprz
  • Wieprz – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Zalewo
  • Wieprz – gmina wiejska
  • Wieprz – rzeka, prawy dopływ rzeki Wisła

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żandarmi zabrali wieprza trzymanego przez nas od świąt.

 (1.2) Myśliwi nie mogli zabić wieprza spod Konina.

 (2.1) Na kocu siedział stary wieprz i sączył piwsko z butelki.

 (2.2) Nie siadajcie obok tego wieprza przy barze, myśli o sobie, że jest donżuanem.

 (2.3) Pazerne wieprze z magistratu dobrze wiedzą, jak nas oszwabić.

 (2.4) Nie będziesz mnie tu, wieprzu jeden, pouczał!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛpʃ, AS: vʹi ̯epš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wieprz mrz., wieprzowina ż., wieprzowinka ż., wieprzowatość ż.

:: zdrobn. wieprzak mzw., wieprzek mzw.

 przym. wieprzowy, wieprzowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pot. gruby, baryła, baryłeczka, baryłka, beka, brzuchacz, buła, góra mięsa, góra tłuszczu, grubas, grubasek, klucha, kluseczka, kluska, obżartuch, pasibrzuch, pulpecik, pulpet, rozwora, spaślak, tłuścioch, tłuścioszek; pot. żart. szafa trzydrzwiowa; eufem. puszysty

 (2.2) pot. cap, dziwkarz, świnia, świntuch, świntuszek; lubieżnik, rozpustnik, satyr; przest. bezwstydnik, wszetecznik, zbereźnik

Wiktionary


wieprza

1. wykastrowany samiec świni;
2. o osobie z brakiem manier


SJP.pl

Wieprza (niem. "Wipper") – rzeka Pobrzeży Południowobałtyckich o długości 140,3 km, płynie przez Pojezierze Bytowskie, Wysoczyznę Polanowską i Pobrzeże Koszalińskie. Dorzecze Wieprzy obejmuje obszar 2172,7 km².

Wikipedia


wieprzaczek

zdrobnienie od: wieprzak


SJP.pl


wieprzak

młody wieprz; wieprzek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. zootechn. młody wieprz, duże prosię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wybiegłszy przed chlew wieprzak, spłoszył starego gołębia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieprz mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieprzek; gw. Górny Śląsk babuć

Wiktionary


wieprzański

przymiotnik od: Wieprz, Wieprza


SJP.pl


wieprzek

młody wieprz; wieprzak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. zootechn. młody wieprz, duże prosię

Wiktionary

Wieprzek – trzy skałki w miejscowości Siekierczyna w gminie Ciężkowice, powiecie tarnowskim, województwie małopolskim. Znajdują się w lesie, na wysokości 415 m n.,p.m., na wzgórzu w widłach potoków Jastrzębianka i Siekierczanka. Pod względem geograficznym obszar ten należy do Pogórza Rożnowskiego, a skałki znajdują się na jego części włączonej do Ciężkowicko-Rożnowskiego Parku Krajobrazowego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zenek handlował wieprzkami na targu w Lubartowie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieprz mzw., wieprzowina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk babuć

Wiktionary


wieprzki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. agrest

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk angryst, sztachloki

Wiktionary


wieprzobicie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. ubój wieprza

Wiktionary


wieprzowaty

przypominający wieprza, podobny do wieprza


SJP.pl


wieprzowe

przymiotnik od: wieprz


SJP.pl


wieprzowina

1. mięso ze świni;
2. potrawa z tego mięsa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. mięso ze świni;

 (1.2) kulin. potrawa z wieprzowiny (1.1)

Wiktionary

Wieprzowina (przest. świnina) – ogólne określenie mięsa pochodzącego ze świń.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kup kilogram wieprzowiny.

 (1.2) Dziś przyrządzę wieprzowinę w sosie piwnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛpʃɔˈvʲĩna, AS: vʹi ̯epšovʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieprz m., wieprzek m., Wieprz m., Wieprzówka ż., Wieprzyce nmos., Wieprza ż., Wieprzów m.

:: zdrobn. wieprzowinka ż.

 przym. wieprzowy, wieprzowinowy

 przysł. wieprzowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. świnina

Wiktionary


wieprzowinka

zdrobnienie od: wieprzowina


SJP.pl


wieprzowy

przymiotnik od: wieprz


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od wieprz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈpʃɔvɨ, AS: vʹi ̯epšovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieprz, wieprzowina

Wiktionary


wiera

rosyjskie imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiera – dzielnica Schwalmstadt
  • Wiera – rzeka, dopływ Schwalm
  • Wiera Akimowa – radziecka lekkoatletka
  • Wiera Alentowa – radziecka aktorka
  • Wiera Anisimowa – rosyjska lekkoatletka
  • Wiera Badalska – polska pisarka
  • Wiera Baniewicz – polska śpiewaczka operowa
  • Wiera Baranowska – rosyjska aktorka
  • Wiera Bazarowa – rosyjska łyżwiarka figurowa
  • Wiera Biendina – radziecka aktorka
  • Wiera Bryndziej – radziecka wieloboistka
  • Wiera Charuża – białoruska dziennikarka

Wikipedia


wiercanie

Wiercanie lub Wierzyczanie (łac. Verizane) – plemię słowiańskie wymienione w tzw. Geografie Bawarskim, dokumencie karolińskim z połowy IX wieku. Powyższe źródło przypisuje temu plemieniu 10 civitates (grodów/ okręgów/ opoli).

Wikipedia


wiercenie

1. robić w czymś otwór wiertarką lub innym narzędziem;
2. poszukiwać kopalin lub wody poprzez drążenie otworów w skorupie ziemskiej;
3. wiercić się - poruszać się niespokojnie; kręcić się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wykonywanie otworu przy użyciu wiertarki;

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲjɛrˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: vʹi ̯ercẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiertło n., wiertarka ż., wiertnica ż., wiertnictwo n., zdrobn. wiertareczka ż., zgrub. wiertara ż., wiertniczy m., odwiert m., wiertnica ż., wwiercanie n., wwiercenie n.

:: zdrobn. wiertełko n.

 czas. wiercić ndk., dowiercić dk., dowiercać ndk., nawiercić dk., nawiercać ndk., odwiercić dk., odwiercać ndk., ponawiercać dk., przewiercić, przewiercać, wywiercić dk., wywiercać ndk., wwiercić dk., wwiercać ndk., rozwiercić dk., rozwiercać ndk.

 przym. wiertniczy

 przysł. wiertniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świdrowanie

Wiktionary


wierch

1. szczyt górski;
2. dawniej, dziś gwarowo: wierzch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) reg. albo książk. szczyt górski

 (1.2) daw. (dziś gwara.) wierzch

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wierch – szczyt w Gorcach
  • Wierch – szczyt w Paśmie Jaworzyny w Beskidzie Sądeckim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wierchuszka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Zaolzie wyrch

 (1.2) gw. Zaolzie wyrch

Wiktionary


wierchnieudyńsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Ułan Ude (przed 1934);

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wierchnieudyński

Wiktionary


wierchnieudyński

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Wierchnieudyńska albo pochodzący z Wierchnieudyńska, związany z Wierchnieudyńskiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wierchnieudyńsk mrz.

Wiktionary


wierchojańsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Rosji, w Jakucji, przystań na prawym brzegu rzeki Jany;

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wierchojański

Wiktionary


wierchojański

przymiotnik od: Wierchojańsk (miasto w Rosji)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Wierchojańskiem (miastem w Rosji)

 (1.2) geogr. w nazwach miejscowych związany z górnym biegiem rzeki Jany (rzeki na Dalekim Wschodzie Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wierchojańsk mrz.

Wiktionary


wierchowy

przymiotnik od: wierch


SJP.pl


wierchuszka

potocznie: kierownictwo, ogół ludzi sprawujących władzę; naczalstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. grupa ludzi sprawujących władzę w państwie, jakiejś organizacji, instytucji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sejmowa wierchuszka przyznała sobie wielkie premie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛrˈxuʃka, AS: vʹi ̯erχuška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierch

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. naczalstwo, góra; przest. zwierzchność; kierownictwo, management, szefostwo

Wiktionary


wiercica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiercica – jaskinia na Wyżynie Częstochowskiej
  • Wiercica – rzeka, dopływ Warty
  • Wiercica – rzeka, dolny bieg Nowego Kanału (w zlewni Warty)
  • Wiercica – wieś w woj. śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Przyrów

Wikipedia


wiercień

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiercień – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubińskim, w gminie Lubin
  • Wiercień – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Boćki

Wikipedia


wiercioch

nazwisko


SJP.pl


wiercipięcki

→ wiercipięta


SJP.pl

Patrz:

wiercipięta

wiercipięta

(r. męski) mężczyzna, chłopiec ruchliwy, niepotrafiący usiedzieć w spokoju


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba, która nie umie usiedzieć spokojnie

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) pot. kobieta lub dziewczyna, która nie umie usiedzieć spokojnie

Wiktionary

Wiercipięta (ang. "Leave It to Beaver") – amerykański film familijny z 1997 roku w reżyserii Andy'ego Cadiffa. Wyprodukowany przez Universal Pictures.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przedszkolaki to wiercipięty, nie usiedzą.

Wiktionary


wiercipiętka

zdrobnienie od: wiercipięta (r. męski)


SJP.pl


wierciszewski

nazwisko


SJP.pl


wierciszów

Wierciszów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Jabłonna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wikipedia


wiercić

1. robić w czymś otwór wiertarką lub innym narzędziem;
2. poszukiwać kopalin lub wody poprzez drążenie otworów w skorupie ziemskiej;
3. wiercić się - poruszać się niespokojnie; kręcić się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) wykonywać otwór przy użyciu wiertarki

czasownik zwrotny niedokonany wiercić się (dk. brak)

 (2.1) pot. nie móc usiedzieć lub leżeć w jednej pozycji, poruszać się niespokojnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adam wierci otwór w murze.

 (2.1) Siedź spokojnie! Przestań się wiercić!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛrʲt͡ɕit͡ɕ, AS: vʹi ̯erʹćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozwiertak mrz., wiertło n., wiercenie n., wiertarka ż., wiertnica ż., wiertnictwo n., wiertareczka ż., wiertara ż., wiertniczy m., odwiert m., wiertnica ż., wwiercanie n., wwiercenie n., wiertełko n.

 czas. dowiercić dk., dowiercać ndk., nawiercić dk., nawiercać ndk., odwiercić dk., odwiercać ndk., ponawiercać dk., przewiercić, przewiercać, wywiercić dk., wywiercać ndk., wwiercić dk., wwiercać ndk., rozwiercić dk., rozwiercać ndk.

 przym. wiertniczy

 przysł. wiertniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) borować

 (2.1) kręcić się

Wiktionary


wierciński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Agnieszka Nosal-Wiercińska – polska chemiczka
  • Alina Wiercińska – polska antropolog
  • Andrzej Wierciński (ujednoznacznienie)
  • Brunon Wierciński – żołnierz Polskich Sił Powietrznych
  • Edmund Wierciński – polski aktor, reżyser, pedagog
  • Jacek Wierciński – polski prawnik
  • Janina Wiercińska – polska historyk sztuki
  • Krzysztof Wierciński – polski pianista
  • Maria Wiercińska – polska aktorka i reżyser
  • Wiercińscy herbu Rawicz i Ślepowron
  • Wiercińskie

Wikipedia


wierczyński

nazwisko


SJP.pl


wierdak

nazwisko


SJP.pl


wierna

wyznawczyni jakiejś religii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ta, który wierzy, jest wyznawczynią danej religii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wierne zwykle nakrywają głowy welonem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiara ż.

:: fm. wierny mos.

 czas. wierzyć ndk., uwierzyć dk.

Wiktionary


wiernica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. kobieta zaufana

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiara ż., Wiara ż.

Wiktionary


wiernicki

nazwisko


SJP.pl


wiernie

przysłówek

 (1.1) w sposób wierny, oddany, lojalny

 (1.2) w sposób wierny, dokładny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ludzie pyskowali na dziedzica. Żeby Niemców słać na człowieka, który służył wiernie!

 (1.2) Plan ten obfituje w szczegóły obyczajowe wiernie, choć satyrycznie przedstawiające dążenia chłopomańskiej inteligencji polskiej do połączenia się z ludem dla celów narodowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛrʲɲɛ, AS: vʹi ̯erʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wierny

 rzecz. wiara ż., Wiara ż., wierność

 czas. wierzyć

Wiktionary


wierniej

stopień wyższy od przysłówka: wiernie


SJP.pl


wierniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wierny


SJP.pl


wiernikowski

nazwisko


SJP.pl


wiernopoddańczość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) postawa całkowitego poddania się władzy, szczególnie zaborczej

 (1.2) całkowita lojalność, nawet za cenę utraty własnej godności

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wszystkim rzucała się w oczy jego wiernopoddańczość w stosunku do dyrektora.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiernopoddańczy

Wiktionary


wiernopoddańczy

1. będący wyrazem uległości;
2. zachowujący się jak wierny poddany


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) książk. pejor. mający całkowicie uległy stosunek wobec sprawującego władzę, szczególnie zaborczą

 (1.2) książk. pejor. całkowicie lojalny, nawet za cenę utraty własnej godności

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiernopoddańczość ż.

Wiktionary


wierność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bycie wiernym, stałym, oddanym komuś lub czemuś

 (1.2) zgodność z rzeczywistością, z pierwowzorem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wierność – radziecki film z 1991 roku w reżyserii Walerego Todorowskiego
  • Wierność – francusko-portugalski film z 2000 roku w reżyserii Andrzeja Żuławskiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wierność swym ideałom jest wiernością samemu sobie […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛrnɔɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯erność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiara ż., wierny m., Wiara ż.

 czas. wierzyć ndk., uwierzyć dk., zawierzyć dk.

 przym. wierny

 przysł. wiernie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lojalność, oddanie, stałość

Wiktionary


wierny

dochowujący czemuś lub komuś wiary, związany z kimś uczuciowo; oddany, zaufany


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) wykazujący się wiernością, lojalnością

 (1.2) o kopii, tłumaczeniu itp.: dokładny, ścisły

 (1.3) daw. prawdziwy, sprawiedliwy, słuszny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) ten, który wierzy, jest wyznawcą danej religii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do Krakowa przybył wierny współpracownik zmarłego króla, arcybiskup gnieźnieński, Wojciech Jastrzębiec.

 (1.2) Najnowszy film reżysera oparty na książce był jej jednak niezbyt wierny.

 (2.1) Kapłan zwrócił się do wiernych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛrnɨ, AS: vʹi ̯erny

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. wierność ż.

:: przysł. wiernie

 (2.1) rzecz. wiara ż.

:: fż. wierna ż.

:: czas. wierzyć ndk., uwierzyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lojalny

 (1.2) ścisły, dokładny, zgodny

Wiktionary


wiersz

1. utwór poetycki;
2. charakterystyczny układ takiego utworu;
3. linijka wiersza lub innego tekstu; wers


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. utwór poetycki, często rymowany

 (1.2) charakterystyczny układ graficzny tekstów poetyckich

 (1.3) linia tekstu

 (1.4) każda z części rubryk tabeli

Wiktionary

Wiersz (także: mowa wiązana, oratio vincta) – sposób organizacji tekstu, w którym jego ciąg podzielony jest na wersy. Podział ten występuje obok typowych dla języka podziałów składniowych. Ten sposób organizacji jest tradycyjnie kontrastowany z prozą. Terminem tym określany jest też utwór zbudowany zgodnie z tą zasadą organizacji tekstu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy aby być uważanym za poetę, należy swoje wiersze publikować, czy wystarczy pisać je do szuflady?

 (1.2) Paszkwil napisany był wierszem, co wcale nie zmniejszyło jego zjadliwości.

 (1.3) Tłumaczka zażądała pięciu euro za wiersz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛrʃ, AS: vʹi ̯erš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półwiersz mrz., wierszówka ż., wierszowanie n.

:: zdrobn. wierszyk mrz.

:: zgrub. wierszydło n.

 czas. wierszować ndk.

 przym. wierszowy, wewnątrzwierszowy, wierszowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) linia

Wiktionary


wiersza

rodzaj sieci do łowienia ryb, raków albo ptaków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) śrpol. ryb. łow. sieć na ryby, raki lub ptaki

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: wiersz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) więcierz, wereżka, więciórka

Wiktionary


wierszalin

teatr utworzony w Białymstoku przez P. Tomaszuka i T. Słobodzianka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. opuszczona osada w Polsce, w województwie podlaskim, w gminie Krynki, dawna siedziba grupy religijnej samozwańczego proroka Eliasza;

Wiktionary

Wierszalin ( Вершалін) – opuszczona osada w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Krynki, około 1,5 km od wsi Stara Grzybowszczyzna.

Wikipedia


wierszoklecki

→ wierszokleta


SJP.pl

Patrz:

wierszokleta

wierszoklectwo

pogardliwie:
1. tworzenie mało wartościowych, lichych wierszy;
2. mało wartościowe, liche wiersze


SJP.pl


wierszokleta

pogardliwie: ktoś, kto tworzy mało wartościowe, liche wiersze; rymokleta, rymopis, wierszopis, wierszorób, rymorób


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. osoba tworząca nijakie wiersze; lichy poeta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powyższy wierszyk nieznanego, jak widać utalentowanego wierszoklety, powtarzano w całej Polsce i wielokrotnie cytowano, najczęściej we fragmentach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierszoklectwo n.

 przym. wierszoklecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poecina, rymokleta, rymopis, rymorób, wierszopis, wierszorób, poeta z bożej łaski

Wiktionary


wierszokletka

→ wierszokleta


SJP.pl

Patrz:

wierszokleta

wierszomania

przesadna skłonność do pisania wierszy


SJP.pl


wierszopis

pogardliwie: ktoś, kto tworzy mało wartościowe, liche wiersze; wierszokleta, rymokleta, rymopis, wierszorób, rymorób


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek piszący wiersze

Wiktionary


wierszopisarka

autorka wierszy; poetka


SJP.pl


wierszopisarstwo

pisanie wierszy; rymotwórstwo


SJP.pl


wierszopisarz

autor wierszy; poeta, rymotwórca, wersyfikator


SJP.pl


wierszopiska

pogardliwie: kobieta tworząca mało wartościowe, liche wiersze; wierszokletka


SJP.pl


wierszopiski

przymiotnik

 (1.1) daw. związany z pisaniem wierszy, poetycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wierszopisny

Wiktionary


wierszopisny

przymiotnik

 (1.1) daw. wierszopiski

Wiktionary


wierszorób

pogardliwie: ktoś, kto tworzy mało wartościowe, liche wiersze; wierszokleta, rymokleta, rymopis, wierszopis, rymorób


SJP.pl


wierszotwórczy

1. dotyczący tworzenia wierszy; rymotwórczy, poetycki;
2. powodujący to, że dany tekst jest wierszem


SJP.pl


wierszowany

przymiotnik

 (1.1) napisany wierszem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Codziennie czytam dzieciom wierszowane bajki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiersz mrz., wierszowanie n., wierszyk mrz.

 czas. wierszować ndk.

 przym. wierszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poetycki

Wiktionary


wierszownik

1. przyrząd do ręcznego składania linijek tekstu z czcionek; kątnik, winkielak, kątownik;
2. mechanizm w linotypie do składania wierszy z klinów i matryc


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) druk. przyrząd zecerski służący do składania wierszy tekstu z czcionek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wierszownik jest zwykle niewielkich rozmiarów tak, że mieści się w nim kilka, a najwyżej kilkanaście wierszy. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛrˈʃɔvʲɲik, AS: vʹi ̯eršovʹńik

Wiktionary


wierszowy

przymiotnik od: wiersz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wierszem, dotyczący wiersza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powtarzalność wersu w obrębie utworu jest warunkiem jego budowy wierszowej i wytworzenia się w nim rytmu wierszowego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiersz mrz., wierszowanie n., wierszyk mrz.

 czas. wierszować ndk.

 przym. wierszowany

Wiktionary


wierszyczek

zdrobnienie od: wierszyk


SJP.pl


wierszydełko

żartobliwie o niewielkim utworze wierszowanym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) żart. lub lekcew. wierszyk

Wiktionary


wierszydło

pogardliwie: lichy utwór wierszowany, utwór wierszowany bez wartości artystycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pogard. marny wiersz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiersz mrz.

Wiktionary


wierszyk

1. zdrobnienie od: wiersz;
2. mały utwór poetycki;
3. zdrobnienie od: wierch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: wiersz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłumaczył dziecięce wierszyki z włoskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiersz m., wierszowanie n.

 czas. wierszować ndk.

 przym. wierszowany, wierszowy

Wiktionary


wierszyna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub żeński

 (1.1) daw. kiepski wiersz

Wiktionary

Wierszyna (ros. Вершина) – wieś na Syberii, nad rzeką Idą, położona około 100 kilometrów na północ od Irkucka i 20 km na północny wschód od Tichonowki ("Тихоновка"), niemal w samym centrum Ust-Ordyńskiego Okręgu Buriackiego w obwodzie irkuckim. Liczy 529 mieszkańców (2002).

Wikipedia


wierszyno

Wierszyno (nazwa oboczna: Wierszno, kaszub. "Wierszëno", niem. "Versin") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Kołczygłowy. Ma status sołectwa.

Wieś położona na południowym obrzeżu Parku Krajobrazowego Dolina Słupi.

Wikipedia


wierszówka

potocznie:
1. tekst, za który piszący do gazety dostaje honorarium; szpaltówka;
2. honorarium autora opublikowanego w gazecie tekstu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. dziennikarskie wynagrodzenie płatne od linijki tekstu

 (1.2) środ. dziennikarskie tekst napisany za wierszówkę (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiersz mrz.

Wiktionary


wiertacz

pracownik zatrudniony przy robotach wiertniczych; wiertniczy, wiertnik


SJP.pl


wiertaczka

→ wiertacz


SJP.pl

Patrz:

wiertacz

wiertara

zgrubienie od: wiertarka


SJP.pl


wiertareczka

zdrobnienie od: wiertarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: wiertarka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛrtaˈrɛt͡ʃka, AS: vʹi ̯ertarečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiertacz mos., wiertarka ż., wiertarskość ż., wiertło n., wiertnia ż., wiertnica ż., wiertnictwo n., elektrowiert mrz., obwiert mrz., odwiert mrz., przedwiert mrz., przewiert mrz., rozwiert mrz., turbowiert mrz., uwiert mrz., wwiert mrz., wiercenie n., dowiercenie n., dowiercanie n., nawiercenie n., nawiercanie n., odwiercenie n., odwiercanie n., powiercenie n., ponawiercanie n., poprzewiercanie n., porozwiercanie n., powywiercanie n., przedwiercenie n., przedwiercanie n., przewiercenie n., przewiercanie n., rozwiercenie n., rozwiercanie n., uwiercenie n., uwiercanie n., wwiercenie n., wwiercanie n., wywiercenie n., wywiercanie n., zawiercenie n.

:: zgrub. wiertara ż.

 czas. wiercić ndk., dowiercić dk., dowiercać ndk., nawiercić dk., nawiercać ndk., odwiercić dk., odwiercać ndk., powiercić dk., ponawiercać dk., poprzewiercać dk., porozwiercać dk., powywiercać dk., przedwiercić dk., przedwiercać ndk., przewiercić dk., przewiercać ndk., rozwiercić dk., rozwiercać ndk., uwiercić dk., uwiercać ndk., wwiercić dk., wwiercać ndk., wywiercić dk., wywiercać ndk., zawiercić dk.

 przym. wiertniczy

 przysł. wiertniczo

Wiktionary


wiertarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. urządzenie służące do wiercenia lub pogłębiania otworów;

 (1.2) stomat. przyrząd dentystyczny o napędzie elektrycznym służący do oczyszczania zębów z próchnicy

Wiktionary

Wiertarka (dawniej także bormaszyna) – urządzenie do wiercenia, rozwiercania i pogłębiania okrągłych otworów za pomocą wiertła. Może być wykorzystywana również do innych celów, np. szlifowania przy wykorzystaniu odpowiednich akcesoriów.

Proste wiertarki ręczne (zwane świdrami) były używane już 4 tys. lat p.n.e. W średniowieczu używano wiertarek napędzanych siłą mięśni lub przez koła wodne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Użył wiertarki elektrycznej do przewiercenia deski.

 (1.2) Zawsze kiedy słyszę dźwięk wiertarki u dentysty, odruchowo wciskam się w fotel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛrˈtarka, AS: vʹi ̯ertarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiertło n., wiercenie n., wiertnica ż., wiertnictwo n., wiertniczy m., odwiert m., wiertnica ż., wwiercanie n., wwiercenie n., dowiercanie n., dowiercenie n., rozwiercanie n., rozwiercenie n., wiertełko n., wiercidełko n.

:: zdrobn. wiertareczka ż.

:: zgrub. wiertara ż.

 czas. wiercić ndk., dowiercić dk., dowiercać ndk., nawiercić dk., nawiercać ndk., odwiercić dk., odwiercać ndk., ponawiercać dk., przewiercić, przewiercać, wywiercić dk., wywiercać ndk., wwiercić dk., wwiercać ndk., rozwiercić dk., rozwiercać ndk.

 przym. wiertniczy, wiertarkowy

 przysł. wiertniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świder; przest. bormaszyna; gw. Górny Śląsk bormaszina

 (1.2) wiertarka dentystyczna; przest. bormaszyna

Wiktionary


wiertarka-wkrętarka

elektryczne urządzenie mechaniczne do wkręcania, wykręcania i wiercenia; wiertarkowkrętarka


SJP.pl


wiertarkofrezarka

Wiertarkofrezarka, wytaczarkofrezarka – uniwersalna obrabiarka.

Można na niej wiercić, wytaczać i gwintować otwory, obtaczać i gwintować zewnętrzne powierzchnie walcowe, toczyć i frezować powierzchnie płaskie i kształtowe. Najczęściej wykonywane zabiegi to wytaczanie otworów oraz frezowanie powierzchni w korpusach (kadłubach).

Wikipedia


wiertarkowkrętarka

elektryczne urządzenie mechaniczne do wkręcania, wykręcania i wiercenia; wiertarka-wkrętarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. urządzenie łączące w sobie funkcje zarówno wiertarki jak i wkrętarki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nigdy nie miałem do czynienia z wiertarkowkrętarkami, nie wiem jak są one oceniane. […] Co mi poradzicie?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. wiertarka-wkrętarka

Wiktionary


wiertarkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wiertarką, dotyczący wiertarki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiertarka ż.

Wiktionary


wiertel

dawniej:
1. średniowieczna jednostka masy, równa 1/4 grzywny lub 4 łutom; wiardunek, czwartak, feton;
2. monetarna jednostka obrachunkowa w dawnej Polsce;
3. miara pojemności, o różnej wielkości w różnych dzielnicach Polski;
4. dzielnica miasta


SJP.pl


wiertelak

nazwisko


SJP.pl


wiertełko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: wiertło

 (1.2) bardzo cienkie wiertło

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛrˈtɛwkɔ, AS: vʹi ̯erteu̯ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozwiertak mrz., wiertarka ż., wiertareczka ż., wiercenie n., wiertło

 czas. wiercić

Wiktionary


wiertka

gąbka


SJP.pl


wiertnia

zespół urządzeń i zabudowań otaczających otwór wiertniczy


SJP.pl

Wiertnia – urządzenia i zabudowania otaczające miejsce wykonywania otworu wiertniczego.

Wikipedia


wiertnica

zespół urządzeń i mechanizmów do wykonywania wierceń


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wiertnictwo

1. dział górnictwa zajmujący się wykonywaniem otworów wiertniczych w skorupie ziemskiej;
2. dziedzina wiedzy o odwiertach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dziedzina zajmująca się wykonywaniem otworów wiertniczych w skorupie ziemskiej

Wiktionary

Wiertnictwo – dziedzina przemysłu zajmująca się poszukiwaniem i udostępnianiem złóż kopalin poprzez otwory wiertnicze. Zajmuje się również drążeniem otworów badawczych w celu poznania budowy geologicznej badanego obszaru.

Wyróżnia się trzy rodzaje technik wiertniczych:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rozwiertak mrz., wiertło n., wiertarka ż., wiercenie n., wiertareczka ż.

 czas. wiercić

 przym. wiertniczy

Wiktionary


wiertniczy

związany z działem górnictwa zajmującym się wykonywaniem odwiertów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący wiertnictwa, służący do wiercenia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozwiertak mrz., wiertnia ż., wiertacz m., wiertnictwo n., wiercenie n., wiertareczka ż., wiertarka ż., wiertło n., wwiercanie n., wwiercenie n.

 czas. wiercić, wywiercić

Wiktionary


wiertnik

pracownik zatrudniony przy robotach wiertniczych; wiertacz, wiertniczy


SJP.pl


wiertło

1. ręczne narzędzie do wiercenia otworów; wiertarka, bor;
2. metalowy pręt używany do wiercenia otworów, wprawiany w ruch obrotowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) techn. narzędzie do wykonywania otworów;

 (1.2) techn. narzędzie do wykonywania odwiertów

Wiktionary

Wiertło – narzędzie skrawające do wykonywania otworów (wiercenie) przy wykorzystaniu wiertarki lub innej obrabiarki z napędem obrotowym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛrtwɔ, AS: vʹi ̯ertu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiercenie n., wiertarka ż., wiertnica ż., wiertnictwo n., zdrobn. wiertareczka ż., zgrub. wiertara ż., wiertniczy m., odwiert m., wiertnica ż., wwiercanie n., wwiercenie n., wiertnia ż., rozwiertak m., dowiercanie n., dowiercenie n., nawiercanie n., nawiercenie n., odwiercanie n., odwiercenie n., ponawiercanie n., przewiercanie n., przewiercenie n., wywiercenie n., wywiercanie n., rozwiercanie n., rozwiercenie n.

:: zdrobn. wiertełko n.

 czas. wiercić ndk., dowiercić dk., dowiercać ndk., nawiercić dk., nawiercać ndk., odwiercić dk., odwiercać ndk., ponawiercać dk., przewiercić dk., przewiercać ndk., wywiercić dk., wywiercać ndk., wwiercić dk., wwiercać ndk., rozwiercić dk., rozwiercać ndk.

 przym. wiertniczy

 przysł. wiertniczo

Wiktionary


wierucki

nazwisko


SJP.pl


wierusz

imię męskie


SJP.pl


wieruszewski

nazwisko


SJP.pl


wieruszka

grzyb trujący z rodziny bedłkowatych


SJP.pl


wieruszkowate

rodzina grzybów z rzędu pieczarkowców; dzwonkówkowate


SJP.pl


wieruszkowaty

o cechach wieruszkowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


wieruszowianin

mieszkaniec Wieruszowa


SJP.pl


wieruszowianka

mieszkanka Wieruszowa


SJP.pl


wieruszowski

przymiotnik od: Wieruszów


SJP.pl


wieruszów

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) miasto w Polsce;

Wiktionary

Wieruszów – miasto w województwie łódzkim, na ziemi wieluńskiej, na Wysoczyźnie Wieruszowskiej, nad Prosną, Niesobem i Brzeźnicą. Siedziba powiatu wieruszowskiego i gminy Wieruszów.

Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1368 roku położone było w XVI wieku w województwie sieradzkim. W latach 1975–1998 w województwie kaliskim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Wieruszowie znajduje się klasztor ojców paulinów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈruʃuf, AS: vʹi ̯erušuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieruszowianin m., wieruszowianka ż.

 przym. wieruszowski

Wiktionary


wierutniej

stopień wyższy od przysłówka: wierutnie


SJP.pl


wierutniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wierutny


SJP.pl


wierutność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wierutne; cecha tych, którzy są wierutni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wierutny

 przysł. wierutnie

Wiktionary


wierutny

dokumentny, całkowity


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który odznacza się jakąś negatywną cechą rozwiniętą w najwyższym stopniu

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wierutnie

 rzecz. wierutność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) istny, skończony

Wiktionary


wierzawice

Wierzawice – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leżajskim, w gminie Leżajsk. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Wikipedia


wierzba

drzewo lub krzew z rodziny wierzbowatych, występujące w wielu gatunkach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dendr. nazwa systematyczna|Salix|ref=tak., rodzaj drzewa, krzewu lub krzewinki z rodziny wierzbowatych;

 (1.2) drewno wierzbowe

Wiktionary

Morfologia organów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chrząszcza można obserwować właśnie na liściach topól i wierzb.

 (1.1) Za oknami stoi wiosenny dzień, ciepły i chmurny. Po drugiej stronie drogi wierzby nadwiślańskie, rozcapierzone, tajemnicze, puściły pierwsze pędy.

 (1.1) Wierzby, które rodzą gruszki, znaleźć można w Szczawnicy nad Dunajcem oraz w arboretum w Kórniku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛʒba, AS: vʹi ̯ežba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierzbina ż., wierzbówka ż., Wierzbiak m., Wierzbno n., Wierzbninka ż., Wierzbnik m., wierzbownica ż., wierzbowate nmos.

 przym. wierzbowy, wierzbolistny, wierzbowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wierzbina

Wiktionary


wierzbica

1. nazwa wielu wsi w Polsce;
2. wieś na Ukrainie;
3. polska rzeka, dopływ Skrwy Prawej;
4. część Bogumina


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wierzbica – przysiółek wsi Krzyżowice w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Kobierzyce
  • Wierzbica – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Leśniowice
  • Wierzbica – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Wierzbica
  • Wierzbica – zniesiona część wsi Majdan w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Wojsławice
  • Wierzbica – wieś w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Rudnik
  • Wierzbica – wieś w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Urzędów
  • Wierzbica – wieś w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Lubycza Królewska
  • Wierzbica – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Ładzice
  • Wierzbica – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Kozłów
  • Wierzbica – wieś w woj. małopolskim, w pow.proszowickim, w gminie Radziemice
  • Wierzbica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. legionowskim, w gminie Serock
  • Wierzbica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Wierzbica

Wikipedia


wierzbice

Wierzbice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Kobierzyce.

Wikipedia


wierzbicki

przymiotnik od: Wierzbica


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alfred Wierzbicki (duchowny katolicki)
  • Andrzej Wierzbicki (polityk)
  • Andrzej Wierzbicki (historyk)
  • Eugeniusz Wierzbicki
  • Feliks Wierzbicki
  • Franciszek Korneli Wierzbicki
  • Jan Wierzbicki
  • Janusz Wierzbicki (polityk)
  • Janusz Wierzbicki
  • Jerzy Wierzbicki (1906-1994) – architekt
  • Jerzy Wierzbicki (1925-1951) – żołnierz AK/NZW, więzień stalinowski
  • Leonard Wierzbicki

Wikipedia


wierzbiczanin

mieszkaniec Wierzbicy (wsi w Polsce)


SJP.pl


wierzbiczanka

mieszkanka Wierzbicy (wsi w Polsce)


SJP.pl


wierzbiec

Wierzbiec ( Wackenau) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Prudnik, w dolinie rzeki Prudnik. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Obniżenia Prudnickiego, będącego częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez nią rzeka Prudnik.

Wikipedia


wierzbieński

przymiotnik od: Wierzbno


SJP.pl


wierzbina

1. wierzba;
2. wierzbowe zarośla;
3. drewno wierzbowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) drzewa lub krzewy wierzbowe tworzące zarośla

 (1.2) drzewo lub krzew wierzby

 (1.3) gałązki wierzbowe

 (1.4) drewno wierzbowe

Wiktionary

Wierzbina – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Żmigród.

Do 2024 r. miejscowość była przysiółkiem wsi Barkowo. W latach 1975–1998 przysiółek administracyjnie należał do województwa wrocławskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Oficer skoczył, ile tchu w koniu; hetman zaś posunął się dalej, gdzie pod wierzbiną na łące stała chorągiew laudańska, i zatrzymał się tuż przed nią.

 (1.4) Hej, fujarko ma z wierzbiny • Hej, fujarko ma wierzbowa

 (1.4) Dziękuję ci, mój braciszku, • Mój ty jedyny, • Żeś wykręcił fujareczkę • Dla mnie z wierzbiny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛʒˈbʲĩna, AS: vʹi ̯ežbʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierzbowate nmos., wierzba ż.

 przym. wierzbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) lm. wikle

 (1.4) wierzba

Wiktionary


wierzbinecki

przymiotnik od: Wierzbinek


SJP.pl


wierzbinek

wieś w Polsce


SJP.pl

Wierzbinek (niem. 1943–1945 Wirzbeck) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Wierzbinek przy drodze wojewódzkiej nr 266, nad rzeką Pichną. Miejscowość jest siedzibą sołectwa Wierzbinek oraz siedzibą gminy Wierzbinek. Częścią wsi jest miejscowość Majdany.

Wikipedia


wierzbinowaty

rzadko: złożony z wierzbiny, wykonany z wierzbiny; wierzbinowy


SJP.pl


wierzbinowiec

wierzbinowiec rozetek - muchówka z rodziny pryszczarkowatych


SJP.pl


wierzbinowy

przymiotnik od: wierzbina


SJP.pl


wierzbięcice

Wierzbięcice ( Oppersdorf) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Nysa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Wikipedia


wierzbięcin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wierzbięcin – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Trzebiel
  • Wierzbięcin – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Redzikowo
  • Wierzbięcin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Nowogard

Wikipedia


wierzbięta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary


wierzbiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Wierzbiński − polski muzyk i wykładowca akademicki
  • Maciej Wierzbiński − polski oficer
  • Maciej Wierzbiński − polski dziennikarz i pisarz
  • Stefan Wierzbiński − polski astronom

Wikipedia


wierzbnica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wierzbnica – wieś w woj. lubuskim, w pow. nowosolskim, w gminie Bytom Odrzański
  • Wierzbnica – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Myślibórz

Wikipedia


wierzbnicki

→ Wierzbnik


SJP.pl

Patrz:

Wierzbnik

wierzbniczanin

1. mieszkaniec Wierzbnika;
2. mieszkaniec Wierzbnicy


SJP.pl


wierzbniczanka

mieszkanka Wierzbnicy


SJP.pl


wierzbnik

dawniej: wierzbina (wierzbowe zarośla)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wierzbnik – część miasta Starachowic (woj. świętokrzyskie), do roku 1939 osobne miasto.
  • Wierzbnik – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Grodków
  • Wierzbnik – osada w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Czarne
  • Wierzbnik – potok, dopływ Bobru
  • Wierzbnik – potok, dopływ Rudy

Wikipedia


wierzbno

nazwa wielu miejscowości i ich części w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wierzbno – część miasta Aleksandrów Łódzki
  • Stare Wierzbno (dawn. Wierzbno) – dzielnica Konstancina-Jeziorny
  • Nowe Wierzbno – dzielnica Konstancina-Jeziorny
  • Wierzbno – część miasta Warszawa, w dzielnicy Mokotów
  • Wierzbno – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Domaniów
  • Wierzbno – wieś w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Przytoczna
  • Wierzbno – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Koniusza
  • Wierzbno – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Wierzbno
  • Wierzbno – przysiółek wsi Boguchwałów w woj. opolskim, w pow. głubczyckim, w gminie Baborów
  • Wierzbno – wieś w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Otmuchów
  • Wierzbno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Odolanów
  • Wierzbno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Słupca

Wikipedia


wierzbocice

Wierzbocice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Słupca.

Wieś duchowna, własność biskupstwa poznańskiego, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie pyzdrskim województwa kaliskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wikipedia


wierzbolistny

przymiotnik

 (1.1) bot. mający liście jak wierzba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierzba ż.

Wiktionary


wierzbowate

rodzina roślin z rzędu malpigiowców, obejmująca około 1200 gatunków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Salicaceae|Mirb.|ref=tak., rodzina roślin o zdrewniałych pędach należąca do rzędu malpigiowców;

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. i n. lm. oraz n. lp. od wierzbowaty

Wiktionary

Wierzbowate ("Salicaceae" Mirb.) – rodzina roślin o zdrewniałych pędach należąca do rzędu malpigiowców ("Malpighiales"). Obejmuje 54 rodzaje z ok. 1200 gatunkami. Dawniej włączano tu tylko dwa rodzaje – topola ("Populus") i wierzba ("Salix"), których gatunki są też jedynymi reprezentantami rodziny w polskiej florze. Jej przedstawiciele występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, w Australii występują nieliczne gatunki tylko na północnym wschodzie kontynentu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bezbielmowe nasiona wierzbowatych bywają opatrzone puchem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierzba ż., wierzbina ż., wierzbówka ż., Wierzbiak m., Wierzbno n., Wierzbninka ż., Wierzbnik m., wierzbownica ż.

 przym. wierzbowy, wierzbowaty

Wiktionary


wierzbowaty

o cechach wierzbowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


wierzbowiec

nazwa kilku gatunków południowoamerykańskich drzew oraz ich kory i drewna; dostarczają głównie garbników, bardzo twardego drewna i alkaloidów; kebraczo; kwebracho; kwebraczo; quebracho


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wierzbowiec – wieś w Polsce, w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gm. Masłowice
  • Wierzbowiec – wieś na Ukranie, w rejonie łanowieckim obwodu tarnopolskiego
  • Wierzbowiec – wieś na Ukrainie w rejonie trembowelskim obwodu tarnopolskiego
  • Wierzbowiec – wieś na Ukrainie, w rejonie kuryłowieckim obwodu winnickiego,
  • Wierzbowce – wieś na Ukrainie, w rejonie horodeńskim obwodu iwanofrankiwskiego,
  • wierzbowce
  • Wierzbówiec – wieś w Polsce w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gm. Sochocin

Wikipedia


wierzbownica

wysoka roślina zielna z rodziny wiesiołkowatych, o miododajnych, purpurowych z fioletowym odcieniem kwiatach zebranych w stożkowate grona i o dużych, lancetowatych liściach, w Polsce pospolicie występująca na zrębach, usypiskach i w rowach; wierzbownica kiprzyca, wierzbownica wąskolistna, wierzbówka, wierzbówka kiprzyca, wierzbówka wąskolistna, kiprzyca


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wierzbowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wierzbowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Lisewo
  • Wierzbowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Opinogóra Górna
  • Wierzbowo – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Opinogóra Górna
  • Wierzbowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Grajewo
  • Wierzbowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Śniadowo
  • Wierzbowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Iłowo-Osada
  • Wierzbowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Kalinowo
  • Wierzbowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mrągowo
  • Wierzbowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Kozłowo
  • Wierzbowo – dawny folwark na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie wołkowyskim, w sielsowiecie Krasne Sioło.
  • Nowe Wierzbowo, Wierzbowo-Wieś

Wikipedia


wierzbowski

nazwisko


SJP.pl

Wierzbowski (forma żeńska: Wierzbowska; liczba mnoga: Wierzbowscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 3798 osób.

Wikipedia


wierzbowy

przymiotnik od: wierzba


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z wierzby

 (1.2) wykonany z drewna lub innej części wierzby

 (1.3) będący częścią wierzby

 (1.4) dotyczący wierzby

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Używano ręczników, pumeksu i witek wierzbowych do biczowania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛʒˈbɔvɨ, AS: vʹi ̯ežbovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierzbowate nmos., wierzba ż., wierzbina ż.

Wiktionary


wierzbołów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu szawelskim.

Wiktionary

Wierzbołów (lit. "Virbalis", pierwotnie "Nowa Wola") – miasto na Litwie, położone w okręgu mariampolskim, 12 km od Wyłkowyszek.

Miasto królewskie lokowane w 1536 roku, położone było w Księstwie Żmudzkim. Miejsce obrad sejmików ziemskich powiatu starodubowskiego, przeniesionych tu ze Staroduba na czas okupacji rosyjskiej w 1659 roku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wierzbołowianin m., wierzbołowianka ż.

 przym. wierzbołowski

Wiktionary


wierzbówiec

Wierzbówiec – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Sochocin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


wierzbówka

wysoka roślina zielna z rodziny wiesiołkowatych, o miododajnych, purpurowych z fioletowym odcieniem kwiatach zebranych w stożkowate grona i o dużych, lancetowatych liściach, w Polsce pospolicie występująca na zrębach, usypiskach i w rowach; wierzbówka kiprzyca, wierzbówka wąskolistna, wierzbownica, wierzbownica kiprzyca, wierzbownica wąskolistna, kiprzyca


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wierzbówka (Chamaenerion) – rodzaj rośliny z rodziny wiesiołkowatych
  • Wierzbówka – wieś w województwie lubelskim, w powiecie parczewskim, w gminie Parczew
  • Wierzbówka – wieś w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Wartkowice
  • Wierzbówka – część wsi Dmosin Drugi w województwie łódzkim, w powiecie brzezińskim, w gminie Dmosin.
  • Wierzbówka – przysiółek wsi Kawęczyn w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Konstancin-Jeziorna
  • Wierzbówka – struga w woj. lubelskim, dopływ Póra
  • Wierzbówka – wieś w rejonie oratowskim
  • Wierzbówka wieś w rejonie borszczowskim
  • Wierzbówka – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim
  • białka wierzbówka
  • moszenica wierzbówka
  • wierzbówka jasnogardła

Wikipedia


wierzch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) górna lub zewnętrzna powierzchnia czegoś

Wiktionary

Wierzch (dodatkowa nazwa w j. niem. Deutsch Müllmen) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Głogówek. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Wysoczyzny Bialskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kolejną teczkę położyłem na wierzchu sterty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛʃx, AS: vʹi ̯ešχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierzchowy mzw./mos., nawierzchnia ż., wierzchowiec mzw.

 przym. wierzchni, wierzchowy

 przysł. wierzchem

Wiktionary


wierzchem

przysłówek sposobu

 (1.1) jadąc na koniu w siodle

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

 (2.1) N. lp. od: wierzch

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierzchowy mzw./mos., wierzch m., wierzchowiec m., wierzchołek m., wierzchowina ż.

 przym. wierzchowy, wierzchni, wierzchołkowy

Wiktionary


wierzchlas

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wierzchlas – wieś w województwie kujawsko-pomorskim w powiecie tucholskim w gminie Cekcyn
  • Wierzchlas – wieś w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Przedbórz
  • Wierzchlas – wieś w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Wierzchlas
  • Wierzchlas – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Mieszkowice
  • Wierzchlas – gmina wiejska w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim
  • Wierzchlas – leśniczówka w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Przedbórz
  • Wierzchlas – dawna gromada w powiecie wieluńskim w województwie łódzkim
  • Żebry-Wierzchlas

Wikipedia


wierzchlaski

→ Wierzchlas; wierzchleski


SJP.pl


wierzchleski

→ Wierzchlas; wierzchlaski


SJP.pl


wierzchni

przymiotnik

 (1.1) książk. znajdujący się na wierzchu czegoś, umieszczony na górze, stanowiący zewnętrzną warstwę czegoś; górny, zewnętrzny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szatniarz przyjął nasze okrycia wierzchnie i wydał nam numerki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛʃxʲɲi, AS: vʹi ̯ešχʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierzchowy mzw./mos., nawierzchnia ż., wierzch m., wierzchowiec mrz.

 przysł. wierzchem

 przym. wierzchowy

Wiktionary


wierzchniactwo

Wierzchniactwo (łac. "epispadiasis") – wada wrodzona cewki moczowej. Występuje częściej u noworodków męskich.

Z powodu niewykształcenia się cewki moczowej w całkowicie zamknięty przewód rurowy ujście zewnętrzne cewki znajduje się na grzbietowej powierzchni prącia.

Wikipedia


wierzchno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wierzchno – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Brody
  • Wierzchno – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Pełczyce

Wikipedia


wierzchocin

Wierzchocin (pol. hist. "Wierzchucino") – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Wronki.

Wikipedia


wierzchocino

Wierzchocino (kaszb. "Wierzchòcëno", Virchenzin) – wieś w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Smołdzino. Leży na Wybrzeżu Słowińskim. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia


wierzcholski

nazwisko


SJP.pl


wierzchominko

Wierzchominko (do 1945 niem. "Varchminshagen") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Będzino.

Wikipedia


wierzchomino

Wierzchomino (do 1945 niem. "Varchmin") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Będzino.

W miejscowości znajduje się rezerwat przyrody Wierzchomińskie Bagno o powierzchni 43,64 ha. Działa tu klub piłkarski "Sokół".

Wikipedia


wierzchosław

imię męskie


SJP.pl

Wierzchosław (nazwa oboczna: Sośnica, do 1945 "Amalienhof") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Goleniów, przy drodze łączącej Widzieńsko z drogą nr 3, na Równinie Goleniowskiej porośniętej sosnowymi i mieszanymi lasami Puszczy Goleniowskiej.

Wikipedia


wierzchosława

imię żeńskie


SJP.pl


wierzchosławice

wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wierzchosławice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. jaworskim, w gminie Bolków
  • Wierzchosławice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Gniewkowo
  • Wierzchosławice – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Gniewkowo
  • Wierzchosławice – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Wierzchosławice

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwa lata temu w Wierzchosławicach otwarto bibliotekę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierzchosławiczanin mos., wierzchosławiczanka ż.

 przym. wierzchosławicki

Wiktionary


wierzchosławicki

dotyczący Wierzchosławic, związany z Wierzchosławicami


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Wierzchosławic, związany z Wierzchosławicami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wierzchosławice lm nm., wierzchosławiczanin mos., wierzchosławiczanka ż.

Wiktionary


wierzchosławostwo

Wierzchosław z małżonką; Wierzchosławowie


SJP.pl


wierzchosławowie

Wierzchosław z małżonką; Wierzchosławostwo


SJP.pl


wierzchosławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wierzchosława lub z nim związany


SJP.pl


wierzchotka

rodzaj kwiatostanu o wieloosiowym rozgałęzieniu pędów; kwiatostan wierzchotkowaty


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wierzchotkowaty

kwiatostan wierzchotkowaty - rodzaj kwiatostanu o wieloosiowym rozgałęzieniu pędów; wierzchotka


SJP.pl


wierzchotkowy

przymiotnik od: wierzchotka


SJP.pl


wierzchowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wierzchowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. jaworskim, w gminie Wądroże Wielkie
  • Wierzchowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Krośnice
  • Wierzchowice – osada w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Krośnice
  • Wierzchowice – część wsi Żeleźniki w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Krośnice
  • Wierzchowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. polkowickim, w gminie Gaworzyce
  • Wierzchowice – wieś na Białorusi (obwód brzeski)

Wikipedia


wierzchowiec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) jeźdz. koń do jazdy wierzchem, w siodle

 (1.2) gwara. czubek, wierzchołek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wierzchowiec – inaczej koń do jazdy wierzchem
  • Wierzchowiec – osada w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Kluki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój wierzchowiec wpadł do jakiegoś dołu, wypełnionego rudą, cuchnącą wodą.

 (1.1) Odjechawszy kawałek dalej, pan i sługa zsiedli ze swoich wierzchowców i puścili je na trawę, a sami posilali się z zawiniątka, które Sanczo zdjął z osła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛʃˈxɔvʲjɛt͡s, AS: vʹi ̯ešχovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierzchowy mos./mzw., wierzch mrz., wierzchowina ż.

 przym. wierzchni, wierzchowy

 przysł. wierzchem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rumak; daw. wierzchowy

Wiktionary


wierzchowina

najwyższa część grupy górskiej lub grupy wzgórz czy pagórków, ograniczona od stoków krawędzią


SJP.pl

Wierzchowina – najwyższa część grupy: gór, wzgórz, pagórków łącząca spłaszczenia powyżej stoków.

Wikipedia


wierzchowinowy

przymiotnik od: wierzchowina


SJP.pl


wierzchowisko

1. górna część drzewa nienadająca się na materiał budowlany;
2. przestarzale: górny bieg rzeki; tereny nad górnym biegiem rzeki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wierzchowisko – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Żarnów
  • Wierzchowisko – wieś w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Wolbrom
  • Wierzchowisko – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Mykanów

Wikipedia


wierzchownia

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wierzchownia – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Pęcław
  • Wierzchownia – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Górzno
  • Wierzchownia – w rejonie różyńskim obwodu żytomierskiego

Wikipedia


wierzchowo

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. jezioro na Pojezierzu Drawskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wierzchowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Człuchów
  • Wierzchowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Wierzchowo
  • Wierzchowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Szczecinek
  • Wierzchowo – gmina wiejska w województwie zachodniopomorskim
  • Wierzchowo – dawna gmina wiejska w powiecie człuchowskim
  • Wierzchowo – dawna gmina wiejska w powiecie szczecineckim
  • Wierzchowo – dawna gromada w powiecie drawskim
  • Wierzchowo – dawna gromada w powiecie szczecineckim
  • Wierzchowo – jezioro na Pojezierzu Drawskim
  • Stare Wierzchowo
  • Wierzchowo-Dworzec
  • Wierzchówko

Wikipedia


wierzchowski

→ Wierzchowo


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wierzchowski – polskie nazwisko. Według danych z lat 90. XX wieku nazwisko to nosiło 4263 polskich obywateli.
  • Hieronim Wierzchowski (1860–1942) – sędzia
  • Jakub Wierzchowski (ur. 1977) – polski piłkarz
  • Jerzy Wierzchowski (ur. 1926) – polski polityk
  • Jerzy Wierzchowski (ur. 1927) – polski żużlowiec
  • Kazimierz Wierzchowski (ur. 1929) – polski biolog
  • Leszek Wierzchowski (ur. 1949) – polski polityk
  • Przemysław Wierzchowski (ur. 1958) – polski artysta fotografik
  • Zenon Wierzchowski (1888–1981) – polski chemik

Wikipedia

Patrz:

Wierzchowo

wierzchowy

przymiotnik od: wierzch


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) do jazdy wierzchem

 (1.2) odbywany wierzchem

 (1.3) środ. zatrudniony na powierzchni

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) daw. służący jeżdżący na wierzchu karety

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (3.1) daw. jeźdz. koń do jazdy w siodle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osły wykorzystuje się najczęściej jako zwierzęta juczne, rzadziej jako wierzchowe lub pociągowe, a ostatnio w onoterapii.

 (1.3) Ciekawe, ile dozorcom wierzchowym dają na miesiąc na rękę?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierzch mrz., wierzchołek mrz., wierzchowiec mzw., Wierzchowo n., Wierzchówko n.

 przym. wierzchni

 przysł. wierzchem

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) koń wierzchowy, koń pod siodło, koń pod wierzch

Wiktionary


wierzchołek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. punkt łączący sąsiednie boki wielokąta lub co najmniej trzy ściany wielościanu; punkt łączący dwie proste

 (1.2) geogr. szczyt góry

 (1.3) najbardziej wysunięty punkt czegoś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wierzchołek to m.in. najwyżej położona część czegoś.
  • Wierzchołek (geometria) – rodzaj punktu należącego do figury, np. do kąta, wielokąta, innej linii łamanej, innej krzywej, do wielościanu, stożka lub powierzchni stożkowej.
  • Wierzchołek (teoria grafów) – element składowy grafu.
  • Wierzchołek – najwyższa część wypukłej formy terenu, oddzielona od stoków krawędzią, w przypadku jej braku, wierzchołek jest trudny do wyróżnienia. Często błędnie stosowane jako synonim szczytu.
  • Wierzchołek chmury – najwyższa widoczna część chmury.
  • Wierzchołek – jezioro w woj. pomorskim, powiecie kościerskim na obszarze miejskim Kościerzyny, leżące na terenie na Pojezierza Kaszubskiego.
  • Wierzchołek – oboczna nazwa Zielonego Jeziora – jezioro w woj. wielkopolskim, w powiecie złotowskim, w gminie Zakrzewo, leżące na terenie Pojezierza Krajeńskiego.
  • Wierzchołek – część wsi Pratulin w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Rokitno.
  • Wierzchołek – część wsi Kujan w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Zakrzewo.
  • Wierzchołek (grafika 3D) (ang. vertex) – w grafice trójwymiarowej pojęcie pokrywające się częściowo z terminem wierzchołka wielokąta lub wielościanu, niosące jednak częstokroć dodatkowe informacje o m...

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta figura ma pięć wierzchołków.

 (1.2) Patrzę na wierzchołek góry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛʃˈxɔwɛk, AS: vʹi ̯ešχou̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wierzchołkowy, wierzchowy

 przysł. wierzchołkowo, wierzchem

 rzecz. wierzchowy mzw./mos.

Wiktionary


wierzchołkowaty

przypominający wierzchołek


SJP.pl


wierzchołkowy

przymiotnik od: wierzchołek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący wierzchołka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierzchołek m.

 przysł. wierzchem

Wiktionary


wierzchołowski

nazwisko


SJP.pl


wierzchołówka

wierzchołówka żółtowłosa - gatunek owada z rzędu muchówek


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wierzchołówka − człon rodzajowy polskich nazw gatunkowych niektórych muchówek z rodziny łowikowatych:
    • wierzchołówka amurska (Choerades amurensis)
    • wierzchołówka borealna (Laphria ephippium)
    • wierzchołówka czarna (Andrenosoma atra)
    • wierzchołówka obrzeżona (Choerades marginata)
    • wierzchołówka ognista (Choerades gilva)
    • wierzchołówka włochata (Laphria gibbosa)
    • wierzchołówka wspaniała (Choerades ignea)
    • wierzchołówka złocista (Choerades fimbriata)
    • wierzchołówka złotowłosa (Choerades femorata)
    • wierzchołówka żółtowłosa (Laphria flava)

Wikipedia


wierzchucice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wierzchucice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Sicienko
  • Wierzchucice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Ińsko

Wikipedia


wierzchucin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wierzchucin – stacja kolejowa w Wierzchucinie, w województwie kujawsko-pomorskim w powiecie tucholskim w gminie Cekcyn
  • Wierzchucin – wieś w województwie kujawsko-pomorskim w powiecie tucholskim w gminie Cekcyn
  • Wierzchucin – osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Kalisz Pomorski
  • Stary Wierzchucin
  • Wierzchucin Królewski
  • Wierzchucin Stary

Wikipedia


wierzchucinek

Wierzchucinek – (niem. "Hohenfelde") wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Sicienko.

W miejscowości zachował się pałac z 2 połowy XIX wieku, niegdyś własność hrabiny Anieli Potulickiej.

Wikipedia


wierzchucino

Wierzchucino (kaszb. "Wiérzchùcëno" lub też "Wierzchùcëno", niem. "Wierschutzin", d. pol. "Wierzchucin") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Krokowa. Leży nad Morzem Bałtyckim. Ma status sołectwa.

Wieś leży nad Bychowską Strugą na północno-zachodnim krańcu jeziora Żarnowieckiego przy drodze wojewódzkiej nr 213. Zabudowania miejscowości znajdują się w odległości 3 km od Bałtyku.

Wikipedia


wierzeja

jedno ze skrzydeł dużych drzwi lub bramy


SJP.pl

Wierzeja – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Duszniki.

Wikipedia


wierzeje

1. dwuskrzydłowa brama zbita z desek;
2. wielkie, dwuskrzydłowe drzwi; podwoje, wrota


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy

 (1.1) przest. dwuskrzydłowa brama z desek

Wiktionary

Wierzeje – dawna wieś, od 1953 w granicach miasta Piotrków Trybunalski. Leży we wschodniej części miasta, wzdłuż ulicy Wierzeje, po wschodniej stronie jeziora Bugaj, na północ od wschodniej obwodnicy Piotrkowa.

Zabudowa osiedla to głównie domy jednorodzinne. Ze względu na chronologię zabudowania, osiedle można podzielić na dwie części: starą południową (zabudowa z lat 1970–1990, oraz nową północno-wschodnią zabudowaną po 1990 roku).

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) podwoje, wrota

Wiktionary


wierzejewice

Wierzejewice – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Janikowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia


wierzejski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Wierzejski – zoolog, hydrobiolog
  • Wojciech Wierzejski – poseł na Sejm V kadencji

Wikipedia


wierzelin

Wierzelin – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Ślesin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wikipedia


wierzenica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w powiecie poznańskim;

Wiktionary

Wierzenica – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, powiecie poznańskim, gminie Swarzędz, na prawym brzegu rzeki Głównej.

Wieś szlachecka, własność wojewody płockiego Piotra Potulickiego, około 1580 leżała w powiecie poznańskim województwa poznańskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy ul. Lisiej w Wierzenicy z budżetu gminnego wybudowano siłownię zewnętrzną.

Wiktionary


wierzenie

zwykle w liczbie mnogiej: poglądy, przekonania oparte na wierze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wierzyć.

 (1.2) pogląd przyjmowany bez dowodu, zwłaszcza religijny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Racjonaliści przyjmują tylko te spośród elementów wiedzy i wierzeń, które dają się uzasadnić na podstawie czysto logicznego myślenia oraz empirycznego poznania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: vʹi ̯ežẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wierzyć

 rzecz. zwierzenie n., wiara ż., wierzący mos.

Wiktionary


wierzgać

fikać; potocznie:
1. machać gwałtownie nogami;
2. przeciwstawiać się komuś silniejszemu; podskakiwać, brykać;
3. o zwierzęciu: biegnąc, wyrzucać do tyłu obie tylne nogi; brykać


SJP.pl


wierzgnięcie

fiknąć; potocznie:
1. machnąć gwałtownie nogami;
2. przeciwstawić się komuś silniejszemu; podskoczyć, bryknąć;
3. o zwierzęciu: biegnąc, wyrzucić do tyłu obie tylne nogi; bryknąć


SJP.pl


wierzgnąć

fiknąć; potocznie:
1. machnąć gwałtownie nogami;
2. przeciwstawić się komuś silniejszemu; podskoczyć, bryknąć;
3. o zwierzęciu: biegnąc, wyrzucić do tyłu obie tylne nogi; bryknąć


SJP.pl


wierznica

Wierznica – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Dobrzyń nad Wisłą.

Wikipedia


wierznowice

Wierznowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Zduny.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia


wierzonka

wieś w Polsce


SJP.pl

Wierzonka – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Swarzędz. W dolinie rzeki Głównej (dopływ Warty), na skraju Parku Krajobrazowego Puszcza Zielonka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia


wierzyca

rzeka w Polsce


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wierzyce

wieś w Polsce


SJP.pl

Wierzyce – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Łubowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Według danych GUS z 2021 r., wieś liczyła 681 mieszkańców.

Wikipedia


wierzyciel

osoba prawna lub fizyczna uprawniona do żądania określonego świadczenia od dłużnika; osoba, u której ktoś zaciągnął dług


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba lub instytucja, od której pożyczone zostały pieniądze

 (1.2) praw. osoba fizyczna lub prawna, która może żądać spełnienia świadczenia od innej osoby, z którą łączy ją stosunek zobowiązaniowy;

Wiktionary

Wierzyciel (łac. "creditor") – osoba, która może żądać spełnienia świadczenia od innej osoby (dłużnika), z którą łączy ją stosunek zobowiązaniowy. Kodeks cywilny nie definiuje pojęcia wierzyciela "explicite" (wprost); definiuje jedynie konstrukcje zobowiązania (czyli stosunku zobowiązaniowego); zgodnie z przepisem art. 353 kc – zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik musi świadczenie spełnić.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miał mnóstwo długów i co rusz wydzwaniali do niego wierzyciele.

 (1.2) Dyrektor szkoły jest wierzycielem, uprawnionym do żądania wykonania obowiązku szkolnego w drodze egzekucji administracyjnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈʒɨt͡ɕɛl, AS: vʹi ̯ežyćel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierzytelność ż.

:: fż. wierzycielka ż.

 przym. wierzycielski, wierzytelny

Wiktionary


wierzycielka

kobieta uprawniona do żądania określonego świadczenia od dłużnika; kobieta, u której ktoś zaciągnął dług


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kobieta, od której pożyczone zostały pieniądze

Wiktionary


wierzycielski

przymiotnik

 (1.1) dotyczący wierzyciela

Wiktionary


wierzyn

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Wierzynek m.

Wiktionary


wierzynek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|m. Wierzyn

Wiktionary

Wierzynek – restauracja znajdująca się przy Rynku Głównym w Krakowie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wierzyn mos.

Wiktionary


wierzytelność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. prawo wierzyciela do żądania świadczenia od dłużnika;

Wiktionary

Wierzytelność – uprawnienie do żądania spełnienia świadczenia z określonego stosunku zobowiązaniowego przysługujące wierzycielowi wobec dłużnika i składające się z jednego lub wielu roszczeń lub praw kształtujących.

Wierzytelność jest antonimem długu, jeżeli na X ciąży dług wobec Y, to Y ma wierzytelność w stosunku do X. W języku prawniczym sformułowania tego używa się głównie dla scharakteryzowania pozycji wierzyciela.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta wierzytelność uległa przedawnieniu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wierzyciel m., wierzycielka ż.

Wiktionary


wierzyć

1. wyznawać jakąś religię;
2. przyjmować coś za prawdę;
3. ufać, że ktoś mówi prawdę, mieć do kogoś zaufanie


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. uwierzyć)

 (1.1) uważać coś za prawdziwe mimo braku dowodów na prawdziwość tego

 (1.2) ufać komuś, uważać, że ktoś ma rację

 (1.3) wyznawać religię

czasownik zwrotny niedokonany wierzyć siebie

 (2.1) stpol. zwierzać się komuś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kibice wierzyli, że ich drużyna wygra.

 (1.2) Ojciec od dziecka powtarzał mi, żebym nie wierzył prawnikom i lekarzom.

 (1.3) Choć generał nie wierzył (w Boga), zgodził się na odprawienie przed bitwą mszy dla żołnierzy.

 (2.1) Jesus nie wierzył sam siebie jim, dlatego iże on znał wszystki (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛʒɨt͡ɕ, AS: vʹi ̯ežyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zwierzenie n., wiara ż., wierny mos., wierna ż., wierne n., wiernica ż., wierność ż., wierzenie n., Wiara ż., wierzący mos. wierząca ż., wierzące n., niezwierzenie n., niewierny mos., niewierna ż., niewierne n., niewierność ż., niewierzenie n., niewierzący mos., niewierząca ż.

 czas. uwierzyć dk.

 przym. wierzeniowy, niewierzeniowy, wierny, niewierny

 przysł. wiernie, niewiernie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ufać, pokładać nadzieję

Wiktionary


wierzyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Eugeniusz Wierzyński – polski lekarz
  • Hieronim Wierzyński – polski dziennikarz
  • Józef Wierzyński – polski nauczyciel, historyk i żołnierz
  • Kazimierz Wierzyński – polski poeta
  • Maciej Wierzyński – polski dziennikarz
  • Stanisław Wierzyński – polski żołnierz
  • Zygmunt Wierzyński – polski inżynier geodeta

Wikipedia


wierząca

kobieta wyznająca jakąś religię


SJP.pl

Wierząca (fr. "Hadewijch") – francuski dramat filmowy z 2009 roku w reżyserii Bruno Dumonta. Zdjęcia kręcono w Paryżu, Berthen (departament Nord) oraz w Lessines (Walonia).

Wikipedia


wierzący

człowiek wyznający jakąś religię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba wyznająca jakąś religię

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy czynny od: wierzyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale uważam się za katoliczkę, zostałam ochrzczona, głównie za sprawą mamy, która była wierząca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiara ż., wierna ż., wierny mos., wierzenie n., wierzyciel mos., wierzycielka ż.

:: fż. wierząca

 czas. wierzyć ndk., uwierzyć dk., zawierzać ndk., zawierzyć dk.

 przym. wierny, wierzycielski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wierny, wyznawca, zwolennik

Wiktionary


wiesbaden

[czytaj: wisbadn] miasto w Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto i uzdrowisko w środkowych Niemczech, stolica kraju związkowego Hesja;

Wiktionary

Wiesbaden – miasto na prawach powiatu, uzdrowisko w środkowo-zachodnich Niemczech, od 1945 roku stolica kraju związkowego Hesja, w rejencji Darmstadt. Leży nad Renem, u podnóża gór Taunus. Znane jest ze źródeł termalnych. Od 1945 do Wiesbaden należy Mainz-Kastel, poprzednio była to część Moguncji. Pod koniec 2024 liczba ludności wynosiła około 296 tys. mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wiesbadeński

Wiktionary


wiesbadeński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wiesbaden, dotyczący Wiesbaden

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za szczyt osiągnięć uważał lata wiesbadeńskie (listopad 1943 – marzec 1945), gdy „miał w garści 130 tysięcy ludzi z SS, policji, armii wewnętrznej i służb pomocniczych”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiesbaden n.

Wiktionary


wiesel

[czytaj: WIzel] nazwisko


SJP.pl

Wiesel (niem. "łasica") – niemiecki lekki gąsienicowy pojazd opracowany w latach 70. Od lat 90. znajduje szerokie zastosowanie w armii niemieckiej, która używa wielu jego odmian.

Wikipedia


wiesenthal

[czytaj: WIzental] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiesenthal – dzielnica Oberwiesenthal
  • Wiesenthal – gmina w kraju związkowym Turyngia, w powiecie Wartburg
  • Bystrzyca
  • Chlebice
  • Ostrowąsy
  • Skoraczewo
  • Święcianowo
  • Wadochowice
  • Przesieki
  • Grete Wiesenthal – austriacka tancerka baletowa
  • Helmut Wiesenthal – niemiecki socjolog
  • Szymon Wiesenthal – niemiecki architekt

Wikipedia


wiesia

zdrobnienie od: Wiesława (imię żeńskie); Wieśka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż., zdrobn. od Wiesława

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na weselu u Wiesi Karolina już była z Markiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiesława ż., Wieśka ż.

Wiktionary


wiesiek

zdrobnienie od: Wiesław (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|m. Wiesław

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: Wieśka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na weselu u Wieśka Karolina już była z Markiem.

 (2.1) Nie będziesz mi tu żadnych Wiesiek przyprowadzał!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiesław mos.

Wiktionary


wiesieli

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wesele

Wiktionary


wiesiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wiesi lub z nią związany


SJP.pl


wiesio

zdrobnienie od: Wiesław (imię męskie)


SJP.pl


wiesiołek

roślina zielna z rodziny wiesiołkowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Oenothera|ref=tak., roślina o żółtych kwiatach i lancetowatych liściach;

Wiktionary

Wiesiołek ("Oenothera" L.) – rodzaj roślin zielnych z rodziny wiesiołkowatych ("Onagraceae"). Należy do niego 157 gatunków. Rośliny te występują naturalnie w Ameryce Północnej i Południowej, z centrum zróżnicowania w południowo-zachodniej części Ameryki Północnej. Część gatunków została introdukowana na inne kontynenty. W Europie w niektórych ujęciach opisano ich kilkadziesiąt, aczkolwiek wiele z nich nie jest szerzej uznawanych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̇ˈɕɔwɛk, AS: vʹi ̯ėśou̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiesiołkowate nmos.

Wiktionary


wiesiołkowate

rodzina roślin z rzędu mirtowców, obejmująca ponad 650 gatunków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Onagraceae|Juss.|ref=tak., rodzina roślin należąca do rzędu mirtowców;

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fuksja należy do rodziny wiesiołkowatych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiesiołek mrz.

Wiktionary


wiesiołkowaty

o cechach wiesiołkowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


wiesiołkowiec

postojak wiesiołkowiec - gatunek motyla z rodziny zawisakowatych


SJP.pl


wiesiołkowy

przymiotnik od: wiesiołek


SJP.pl


wiesiołucha

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Prypeci

Wiktionary

Wiesiołucha – dawny folwark. Tereny na których leżał znajdują się obecnie na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Prozoroki.

Wikipedia


wiesiołów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiesiołów – wieś w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Dmosin
  • Wiesiołów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Dąbie

Wikipedia


wieslana

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Rosji, w Republice Komi i Kraju Permskim, lewy dopływ Kamy

Wiktionary


wiesny

przymiotnik

 (1.1) śrpol. wiejski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛsnɨ, AS: vʹi ̯esny

Wiktionary


wieszaczek

zdrobnienie od: wieszak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od wieszak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszak m., zawiesina ż.

Wiktionary


wieszadełko

zdrobnienie od: wieszadło


SJP.pl

Wieszadełko ( suspensor) – w biologii termin mający różne znaczenia:

Wikipedia


wieszadło

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przedmiot służący do zawieszania lub podwieszania

Wiktionary


wieszak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kołek, haczyk lub drążek, służący do wieszania ubrań, ręczników itp.

 (1.2) mebel zaopatrzony w kilka wieszaków (1.1)

 (1.3) kraw. tasiemka lub pętelka przyszyta do ubrania lub ręcznika

 (1.4) przedmiot o łukowatym lub trójkątnym kształcie, z hakiem pośrodku, służący do wieszania ubrań na drążku;

 (1.5) archit. pionowy element drewnianej konstrukcji dachu;

 (1.6) pot. żart. wysoka i chuda osoba

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wieszak (budownictwo)
  • wieszak (kolej)
  • wieszak do ubrań
  • Wieszak (astronomia)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Powieś ręcznik na wieszaku.

 (1.2) W kącie pokoju stał wieszak na płaszcze i kapelusze.

 (1.3) Mamo, urwał mi się wieszak od kurtki, mogłabyś go przyszyć?

 (1.4) Wieszaki do ubrań wyrabiane są z drewna, metalu lub plastiku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛʃak, AS: vʹi ̯ešak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszanie n., powieszenie n.

:: zdrobn. wieszaczek m.

 czas. odwiesić, wieszać ndk., powiesić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) wieszadło

 (1.4) ramiączko

Wiktionary


wieszakowy

→ wieszak


SJP.pl

Patrz:

wieszak

wieszanie

1. zaczepiać coś na czymś tak, aby zwisało;
2. potocznie, o komputerze: wieszać się - odmawiać posłuszeństwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wieszać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wieszać, odwiesić

 rzecz. wieszak mrz., zawiesina ż.

Wiktionary


wieszar

typ wiązara dachowego, stosowany w dachach o dużej rozpiętości, przy braku podpór bezpośrednich


SJP.pl


wieszarowy

przymiotnik od: wieszar


SJP.pl


wieszać

1. zaczepiać coś na czymś tak, aby zwisało;
2. potocznie, o komputerze: wieszać się - odmawiać posłuszeństwa


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) umieszczać coś w taki sposób, że punkt zaczepienia znajduje się ponad jego środkiem ciężkości

 (1.2) zabijać kogoś poprzez zawiązanie na jego szyi pętli zaciskającej się pod jego ciężarem

 (1.3) środ. inform. doprowadzać system informatyczny do zablokowania

czasownik zwrotny niedokonany wieszać się

 (2.1) trzymać się czegoś, nie opierając nóg, dyndając, zwisać na czymś

 (2.2) odbierać sobie życie poprzez zawiązanie na szyi pętli

 (2.3) środ. inform. o komputerze: przestawać działać, blokować się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele osób wiesza obrazy na ścianach.

 (1.2) Brutalni żołnierze wieszali chłopów na przydrożnych drzewach.

 (1.3) Nie uruchamiaj tego programu, bo on wiesza system.

 (2.3) Muszę przeinstalować system, bo ten komputer coraz częściej się wiesza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiszenie n., wieszak m., wieszanie n., powieszenie n., uwieszenie n., zwisanie n., zwieszanie n., obwieszanie n., obwieszenie n., przywieszanie n., przywieszenie n., podwieszanie n., podwieszenie n., odwieszanie n., odwieszenie n., zawiesina ż., zawieszka ż., zwis m., zawisak m., wisielec m.

 czas. zwieszać się, zwieszać, wisieć ndk., powiesić dk., zawiesić dk., uwieszać ndk., uwiesić dk., zwisać ndk., zwisnąć dk., obwieszać ndk., obwiesić dk., przywieszać ndk., przywiesić dk., podwieszać ndk., podwiesić dk., odwieszać ndk., odwiesić dk.

 przym. zawiesinowy, wieszakowy, wisielczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uwieszać

 (1.2) obwieszać

 (2.1) czepiać się

Wiktionary


wieszcz

książkowo:
1. genialny, natchniony poeta, zwłaszcza romantyczny; wieszczek;
2. człowiek przepowiadający przyszłość państw lub narodów; prorok, profeta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) natchniony, wybitny poeta

 (1.2) osoba przepowiadająca przyszłość narodu

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od wieszczyć

Wiktionary

Wieszcz – poeta natchniony, poeta-prorok.

Słowo to istniało już w staropolszczyźnie, wiążąc się jednak nie z określoną postawą artysty, lecz z funkcją przewidywania przyszłości, czyli wieszczenia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Będziemy deklamować poezję naszych wieszczów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛʃt͡ʃ, AS: vʹi ̯ešč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszczość ż., wieszczenie n., wieszczka ż., wieszczyca ż., wieszczek m., wieszczba ż., wieszczbiarz m., wieszczbiarka ż., wieszczbiarnia ż., wieszczbiarstwo n.

 czas. wieszczyć ndk.

 przym. wieszczy, wieszczbiarski

 przysł. wieszczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wieszczek, prorok

Wiktionary


wieszczba

przepowiednia, wróżba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. przepowiednia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛʒd͡ʒba, AS: vʹi ̯ežǯba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszczbiarskość ż., wieszcz, wieszczbiarka, wieszczbiarnia, wieszczbiarstwo, wieszczbiarz, wieszczek, wieszczenie, wieszczka, wieszczyca

 czas. wieszczyć

 przym. wieszczbiarski, wieszczy

 przysł. wieszczo, wieszczbiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przepowiednia, proroctwo, wróżba

Wiktionary


wieszczbiarka

→ wieszczbiarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. kobieta wieszcząca przyszłość

Wiktionary

Patrz:

wieszczbiarz

Powiązane:

 rzecz. wieszczba ż., wieszczbiarnia ż., wieszczbiarskość ż.

:: fm. wieszczbiarz mos.

 przym. wieszczbiarski

 przysł. wieszczbiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieszczka

Wiktionary


wieszczbiarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. miejsce wieszczenia przyszłości

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszczek mzw./mos., wieszczbiarstwo n., wieszcz mos., wieszczba ż., wieszczbiarka ż., wieszczbiarskość ż., wieszczbiarz mos.

 przym. wieszczbiarski

 przysł. wieszczbiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyrocznia

Wiktionary


wieszczbiarski

dotyczący wieszczbiarza, wieszczbiarstwa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wieszczbiarstwem, dotyczący wieszczbiarstwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzie ta twoja sąsiadka nauczyła się sztuki wieszczbiarskiej?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszczek mzw./mos., wieszczbiarstwo n., wieszcz mos., wieszczba ż., wieszczbiarka ż., wieszczbiarnia ż., wieszczbiarskość ż., wieszczbiarz mos.

 przysł. wieszczbiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wróżbiarski

Wiktionary


wieszczbiarsko

przysłówek

 (1.1) na sposób wieszczbiarski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszczbiarstwo n., wieszczba ż., wieszczbiarka ż., wieszczbiarnia ż., wieszczbiarskość ż., wieszczbiarz mos.

 przym. wieszczbiarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wróżbiarsko

Wiktionary


wieszczbiarskość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. wieszczbiarski charakter czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszczbiarstwo n., wieszczba ż., wieszczbiarka ż., wieszczbiarnia ż., wieszczbiarz mos.

 przym. wieszczbiarski

 przysł. wieszczbiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wróżbiarskość

Wiktionary


wieszczbiarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. próby przepowiadania przyszłości za pomocą specjalnych przedmiotów i technik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sąsiadka Jadwigi trudni się wieszczbiarstwem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszczek mzw./mos., wieszcz mos., wieszczba ż., wieszczbiarka ż., wieszczbiarnia ż., wieszczbiarskość ż., wieszczbiarz mos.

 przym. wieszczbiarski

 przysł. wieszczbiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mantyka, wróżbiarstwo

Wiktionary


wieszczbiarz

przestarzałe: ten, kto przepowiada przyszłość z kart, z ręki, z liczb lub innych znaków; wieszczek, wróżbita, wróż, wróżbiarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. osoba wieszcząca przyszłość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szkoda, że tu niema mojego wieszczbiarza, onby mi wytłómaczył sen tej kobiety, sen też mój, który śniłem ja przed godziną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszczba ż., wieszczbiarnia ż., wieszczbiarskość ż.

:: fż. wieszczbiarka ż.

 przym. wieszczbiarski

 przysł. wieszczbiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wróż, wróżbiarz, wróżbita; daw. wieszczek

Wiktionary


wieszczek

1. przestarzałe: ten, kto przepowiada przyszłość z kart, z ręki, z liczb lub innych znaków; wieszczbiarz, wróżbita, wróż, kabalarz;
2. dawniej: natchniony, wybitny poeta; wieszcz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. człowiek przepowiadający przyszłość

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Pyrrhocorax graculus|ref=tak., gatunek średniego ptaka osiadłego z rodziny krukowatych;

 (2.2) ornit. ptak z gatunku wieszczek (2.1)

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od: wieszczka

Wiktionary

Wieszczek ("Pyrrhocorax graculus") – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny krukowatych (Corvidae). Występuje w górach Eurazji i północno-zachodniej Afryki; generalnie jest osiadły. Wyjątkowo zalatuje do Polski. Nie jest zagrożony.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszyscy dobrze znali przepowiednię wieszczka Helenosa.

 (2.1) Gniazda wieszczków znajdują się na niedostępnych ścianach skalnych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszcz m., wieszczenie n., wieszczka ż., wieszczyca ż., wieszczba ż., wieszczbiarz m., wieszczbiarka ż., wieszczbiarnia ż., wieszczbiarstwo n.

:: fż. wieszczka ż.

 czas. wieszczyć ndk.

 przym. wieszczy, wieszczbiarski

 przysł. wieszczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieszcz, wieszczbiarz

Wiktionary


wieszczenie

1. zawiadamiać, obwieszczać
2. być oznaką czegoś, co nastąpi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. przepowiadanie przyszłości

 (1.2) książk. zapowiadanie tego, co następuje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Faktem dokonanym historycznie stało się wieszczenie proroków i marzenie poetów: wolna Polska powstała.

 (1.2) Kościelne dzwony rozpoczęły wieszczenie nadciągającej nawałnicy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszczek mzw./mos., wieszcz mos., wieszczba ż.

 przym. wieszczy

 przysł. wieszczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przepowiadanie

 (1.2) zapowiadanie

Wiktionary


wieszczka

przestarzałe: wróżka;
1. kobieta, która przepowiada przyszłość z kart, z ręki, z liczb lub innych znaków; wróżbitka, wróżbiarka, kabalarka, kabalistka;
2. postać z baśni mająca moc czynienia czarów; czarodziejka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: wieszcz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛʃt͡ʃka, AS: vʹi ̯eščka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszczość ż., wieszczenie n., wieszcz m., wieszczyca ż., wieszczek m., wieszczba ż., wieszczbiarz m., wieszczbiarka ż., wieszczbiarnia ż., wieszczbiarstwo n.

 czas. wieszczyć ndk.

 przym. wieszczy, wieszczbiarski

 przysł. wieszczo

Wiktionary


wieszczo

przysłówek

 (1.1) na sposób wieszczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszczek mzw./mos., wieszczba ż., wieszcz mos., wieszczenie n., wieszczka ż., wieszczość ż.

 czas. wieszczyć ndk.

 przym. wieszczy

Wiktionary


wieszczość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. cecha tego, co wieszcze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszcz mos., wieszczenie n., wieszczka ż.

 czas. wieszczyć ndk.

 przym. wieszczy

 przysł. wieszczo

Wiktionary


wieszczy

książkowo:
1. odnoszący się do wieszcza;
2. proroczy, wróżebny, profetyczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z wieszczeniem, dotyczący wieszczenia

 (1.2) liter. poetycki

Wiktionary

Wieszczy – postać z zakresu demonologii słowiańskiej, będąca formą pośmiertnej egzystencji ludzkiej duszy, zbliżona do wyobrażeń upiora lub wampira, posiadająca jednak na wielu terenach własną, odrębną tożsamość, wyróżniającą się szczególnymi cechami.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wieszczek mzw./mos., wieszczba ż., wieszcz mos., wieszczenie n., wieszczka ż., wieszczość ż.

 czas. wieszczyć ndk.

 przysł. wieszczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) proroczy, wróżebny

 (1.2) poetycki

Wiktionary


wieszczyca

1. wzjeżka wieszczyca - gatunek ćmy z rodziny garbatkowatych;
2. dawniej: wieszczka, wróżka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) syst. nazwa systematyczna|Semblis phalaenoides|L.|ref=tak., motyl z rzędu chruścików;

 (1.2) daw. wróżbiarka

 (1.3) daw. med. kołtun, plica polonica

 (1.4) daw. gw-pl|Kraków. upiór przybierający postać kobiety, duszący śpiących

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Nie wierzy uszom swym. Uśmiecha się do widziadła sennego, do duszy swej, do wieszczycy na jawie stojącej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wieszczyczny

 rzecz. wieszczek mzw./mos., wieszcz mos., wieszczba ż.

Wiktionary


wieszczycki

nazwisko


SJP.pl


wieszczyczyn

Wi

Wikipedia


wieszczyć

książkowo: przepowiadać, przewidywać przyszłość; wróżyć


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) książk. albo podn. przepowiadać przyszłość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieszcz m., wieszczenie n., wieszczba ż., wieszczka ż., wieszczek mzw./mos.

 przym. wieszczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prorokować

Wiktionary


wieszki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wieszki – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Nakło nad Notecią
  • Wieszki – osada leśna w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Nakło nad Notecią
  • Wieszki – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie dokszyckim, w sielsowiecie Biarozki (Biarozki)

Wikipedia


wieszkowo

Wieszkowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Krzywiń.

Wikipedia


wieszli

dawniej: czasownik "wiedzieć" w formie osobowej połączony z partykułą pytającą "-li" (= czy); czy wiesz


SJP.pl


wieszyno

Wieszyno (kaszb. "Wieszëno", Vessin) – wieś-ulicówka w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Redzikowo. Ma statut sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia


wiesław

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: Wiesława

Wiktionary

Wiesław – staropolskie imię męskie. Była to skrócona forma imienia Wielisław, Wielesław. Mogło oznaczać „tego, kto pragnie sławy”. Według Władysława Kopalińskiego jest to imię literackie utworzone przez Wincentego Reklewskiego pod koniec XVIII w. spopularyzowane przez poemat "Wiesław" Kazimierza Brodzińskiego, co nie jest prawdą w świetle nowszych analiz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Powiedzcie Wiesławowi, żeby przyszedł o ósmej.

 (1.1) Żona Wiesława handluje na czarnym rajstopami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛswaf, AS: vʹi ̯esu̯af

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiesławowa ż., Wiesławówna ż., Wiesławostwo lm m.

:: fż. Wiesława ż.

:: zdrobn. Wiesiek mos.

Wiktionary


wiesława

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Wiesław

Wiktionary

Wiesława – staropolskie imię żeńskie, zdrobniale: Wiesia, Wisia. Jest to żeński odpowiednik imienia Wiesław. Była to skrócona forma imienia Wielisława. Mogło oznaczać „tę, która pragnie sławy”.

Wedle danych rejestru PESEL imię Wiesława (jako pierwsze) według stanu na 22 stycznia 2025 w Polsce nosi 102 987 kobiet. Było wówczas na 63. miejscu pod względem popularności.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Powiedzcie Wiesławie, żeby przyszła o ósmej.

 (1.1) Wiesława handluje rajstopami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛswafa, AS: vʹi ̯esu̯afa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Wiesław mos.

:: zdrobn. Wiesia ż., Wieśka ż.

Wiktionary


wiesławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wiesławy lub z nią związany


SJP.pl


wiesławostwo

Wiesław z małżonką; Wiesławowie


SJP.pl


wiesławowie

Wiesław z małżonką; Wiesławostwo


SJP.pl


wiesławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wiesława lub z nim związany


SJP.pl


wietchinin

Wietchinin – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Turek.

Od 1 stycznia do 12 października 1973 w gminie Kawęczyn. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wikipedia


wietek

motyl z rodziny bielinkowatych


SJP.pl


wieteski

nazwisko


SJP.pl


wietkong

komunistyczne oddziały partyzanckie w Wietnamie Południowym; Vietcong


SJP.pl


wietlica

kosmopolityczny rodzaj paproci


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wietlica (Athyrium) – rodzaj roślin
  • wietlica (Rubiconia) – rodzaj pluskwiaków
    • wietlica, wietlica obwiedziona (Rubiconia intermedia ) – gatunek pluskwiaka

Wikipedia


wietlicowate

rodzina paproci z rzędu paprotkowców


SJP.pl

Wietlicowate ("Athyriaceae") – rodzina paproci z rzędu paprotkowców ("Polypodiales") o zasięgu kosmopolitycznym. Według systemu PPG I (2016) obejmuje trzy rodzaje ("Athyrium", "Deparia" i "Diplazium") z ok. 650 gatunkami. W Polsce pospolitym przedstawicielem wietlicowatych jest wietlica samicza ("Athyrium filix-femina").

Wikipedia


wietn.

skrót od: wietnamski


SJP.pl


wietnam

państwo w Azji ze stolicą w Hanoi; Socjalistyczna Republika Wietnamu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Azji;

Wiktionary

Wietnam, Socjalistyczna Republika Wietnamu ( Việt Nam, Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam,) − państwo w Azji Południowo-Wschodniej, położone na Półwyspie Indochińskim i graniczące z Chińską Republiką Ludową, Laosem i Kambodżą. Ma ponad 102 mln mieszkańców i jest piętnastym co do wielkości populacji państwem świata.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Królestwo Kambodży na zachodzie graniczy z Tajlandią, na północy z Laosem i na wschodzie z Wietnamem.

 (1.1) W Wietnamie istnieje około 60 mniejszości etnicznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛtnãm, AS: vʹi ̯etnãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wietnamski m., Wietnamczyk m., wietnamiec m., Wietnamka ż., wietnamistyka ż., wietnamista m., wietnamistka ż.

 przym. wietnamski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urz. ofic. Socjalistyczna Republika Wietnamu

Wiktionary


wietnamczyk

obywatel Wietnamu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. obywatel Wietnamu, mieszkaniec Wietnamu, osoba narodowości wietnamskiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dawniej Wietnamczycy, których pamiętałem jeszcze z Polski, to byli niezgrabni, kartoflaści ludzie, w szarych marynarkach i szarych spodniach, w półokrągłych milicyjnych butach z taką gumową podeszwą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛtˈnãmt͡ʃɨk, AS: vʹi ̯etnãmčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wietnam m., wietnamistyka ż., wietnamista m., wietnamistka ż., wietnamiec m., wietnamski m.

:: fż. Wietnamka ż.

 przym. wietnamski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogard. wietnamiec

Wiktionary


wietnamiec

lekceważąco o Wietnamczyku; Wietnamiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. Wietnamczyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wietnam m., Wietnamczyk m., Wietnamiec m., Wietnamka ż., wietnamistyka ż., wietnamista m., wietnamistka ż., wietnamski m.

 przym. wietnamski

Wiktionary


wietnamistka

→ wietnamista


SJP.pl

Patrz:

wietnamista

wietnamistyka

Wietnamistyka – dyscyplina zajmująca się językiem i literaturą Wietnamu, także kierunek akademicki poświęcony tym zagadnieniom.

Wikipedia


wietnamizacja

1. umocnienie zdolności samoobrony rządu i narodu południowowietnamskiego w czasie wojny wietnamskiej w celu zmniejszenia zaangażowania militarnego wojsk amerykańskich;
2. rzadko: poddawanie wpływom wietnamskim, nadawanie czemuś cech typowo wietnamskich


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wietnamka

potocznie: świnka wietnamska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Wietnamu, mieszkanka Wietnamu, kobieta narodowości wietnamskiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może to niewłaściwe porównanie, bo z trzciną wiąże się pojęcie czegoś długiego, a Wietnamczycy są niewielkiej postaci, Wietnamki zaś jeszcze mniejsze. Ale tak czy owak, to bestyjki nad wyraz misterne i kształtne, choć drobniuteńkie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛtˈnãmka, AS: vʹi ̯etnãmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wietnam mrz., wietnamistyka ż., wietnamista mos., wietnamistka ż., wietnamski mrz.

:: fm. Wietnamczyk mos., wietnamiec mos.

 przym. wietnamski

Wiktionary


wietnamski

związany z Wietnamem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Wietnamu lub Wietnamczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język urzędowy Wietnamu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛtˈnãmsʲci, AS: vʹi ̯etnãmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wietnam m., Wietnamczyk m., wietnamiec m., Wietnamka ż., wietnamistyka ż., wietnamista m., wietnamistka ż.

Wiktionary


wietnamskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem wietnamskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem wietnamskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku wietnamskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛtˈnãmskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: vʹi ̯etnãmskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


wietnamskość

→ wietnamski


SJP.pl

Patrz:

wietnamski

wietnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. izba radna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛtʲˈɲit͡sa, AS: vʹi ̯etʹńica

Wiktionary


wietrunek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. wzdęcie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈtrũnɛk, AS: vʹi ̯etrũnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatry

Wiktionary


wietrzak

nazwisko


SJP.pl


wietrzelisko

usypisko powstałe z nagromadzenia się wietrzeliny


SJP.pl


wietrzeliskowy

przymiotnik od: wietrzelisko


SJP.pl


wietrzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wietrzyć.

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) odczasownikowy od|wietrzeć.

Wiktionary

Wietrzenie – rozpad mechaniczny i rozkład chemiczny skał wskutek działania energii słonecznej, powietrza, wody i organizmów. Zachodzi na powierzchni Ziemi i w jej powierzchniowej strefie zwanej strefą wietrzenia (głębokość od kilku do kilkudziesięciu metrów).

Wikipedia

Powiązane:

 czas. wietrzyć

 rzecz. wywietrznik mrz., wietrznik mos./mrz.

Wiktionary


wietrzeniowy

przymiotnik od: wietrzenie


SJP.pl


wietrzeć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zwietrzeć)

 (1.1) (o substancjach) stopniowo tracić świeżość i zapach wskutek działania czynników takich jak ciepło i powietrze

 (1.2) (o zapachu) ulatniać się

 (1.3) ulegać zapomnieniu

 (1.4) stawać się nieaktualnym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To wino musiało wietrzeć od dawna.

 (1.4) Symbol nie wietrzeje

 (1.5) Na przykład oliwin i biotyt, które stosunkowo łatwo wietrzeją, posiadają luźniejszą budowę krystaliczną niż minerały odporne na wietrzenia chemiczne, takie jak cyrkon, czy muskowit.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zwietrzenie n., zwietrzelina ż.

 czas. zwietrzeć dk., zwietrzyć dk., wietrzyć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) przedawniać się, dezaktualizować się

 (1.5) erodować, kruszeć, kruszyć się, pękać, rozpękać się, sypać się, rozpadać się, rozłupywać się, rozkruszać się, rozdrabniać się, łuszczyć się, złuszczać się, niszczeć

Wiktionary


wietrznie

przysłówek

 (1.1) odprzym. → wietrzny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczoraj cały dzień było bardzo wietrznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛṭʃʲɲɛ, AS: vʹi ̯eṭšʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wietrznik mos./mrz., wietrzność ż., wietrzysko n., wiatr, wietrzyk

 przym. wietrzny, wiatrowy

 przysł. wietrzno, bezwietrznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wietrzno

Wiktionary


wietrzniej

stopień wyższy od przysłówków: wietrzno, wietrznie


SJP.pl


wietrznik

1. otwór w dachu lub ścianie umożliwiający dopływ powietrza; wywietrznik; wentylator;
2. niewielka część okna, dająca się oddzielnie otwierać; lufcik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. pejor. lekkomyślny, niestały mężczyzna (zwłaszcza młody) nietraktujący nikogo poważnie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) gw-pl|Poznań. cuk. zob. ptyś.

 (2.2) bud. otwór wentylacyjny

 (2.3) bud. otwieralna część w skrzydle okna umożliwiająca wietrzenie pomieszczenia

 (2.4) archit. urządzenie wskazujące kierunek wiejącego wiatru

 (2.5) łow. nozdrza psa lub zwierzęcia drapieżnego

 (2.6) górn. amortyzator uderzeń strug wody w taranie wiertniczym

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wietrznik – ptyś
  • wietrznik – beza
  • wietrznik (anemoskop) – urządzenie wskazujące kierunek wiejącego wiatru
  • wietrznik – otwór wentylacyjny w pomieszczeniu
  • Wietrznik – wzgórze na Wyżynie Olkuskiej
  • Wietrznik – skała na wzgórzu Wietrznik na Wyżynie Olkuskiej
  • Wietrznik – szczyt w Górach Bystrzyckich
  • wywietrznik
  • Wietrzniki -->

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ci co bywają po salonach... to sobie wietrzniki, z tymi można i zawiązać coś i rozwiązać, i pobałamucić i porzucić, to wszystko wietrzniki....

 (2.2) Pozakrywaliście wszystkie wietrzniki i płaczecie, że macie grzyba?

 (2.5) Czułemu wietrznikowi teriera nie ujdzie żadna królicza nora.

 (2.5) Prowodyr wciąż sunął naprzód. Świdrował oczyma ośnieżone pnie, pochylał wietrznik ku śladom, pił nim mroźny wiatr.

 (2.7) Nie zadeptuj wietrzników, bo chociaż bywają trujące, są też użyteczne leczniczo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatr mrz., wietrzenie n., wietrznica ż., wietrznictwo n., wietrzność ż., wietrzyk mrz.

 czas. wietrzyć ndk., wietrzyć się ndk.

 przym. wietrzny, wiatrowy

 przysł. wietrznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekkoduch, letkiewicz, trzpiot, szałaput, szaławiła, świszczypał, świszczypała, świszczypałka; fircyk

 (2.1) ptyś

 (2.2) wywietrznik

 (2.3) lufcik, oberluft, wywietrznik

 (2.4) wiatrowskaz

 (2.7) zawilec

Wiktionary


wietrzno

przysłówek

 (1.1) odprzym. → wietrzny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wietrzno – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Dukla
  • Wietrzno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczoraj cały dzień było bardzo wietrzno.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛṭʃnɔ, AS: vʹi ̯eṭšno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatr

 przym. wietrzny, wiatrowy

 przysł. wietrznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wietrznie

Wiktionary


wietrzność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wietrzne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wietrzny, wiatrowy

 przysł. wietrznie

 rzecz. wietrznik mos./mrz.

Wiktionary


wietrzny

przymiotnik

 (1.1) odznaczający się silnymi podmuchami wiatru

 (1.2) poruszany wiatrem

 (1.3) zachodzący pod wpływem działania wiatru, powstały wskutek działania wiatru

 (1.4) med. o chorobie: przenoszony drogą kropelkową

 (1.5) przen. przest. niestały w uczuciach, niestabilny emocjonalnie

 (1.6) przen. przest. znikomy, przelotny, nietrwały, przemijający

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Noc była wietrzna i deszczowa.

 (1.5) Kobieto! puchu marny! ty wietrzna istoto!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛṭʃnɨ, AS: vʹi ̯eṭšny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiatr m., wietrzyk m., wietrznik m., wietrznica ż., wiatrownica ż., wiatrówka ż., wietrzysko n., wietrzność ż.

 czas. wietrzyć ndk., przewietrzyć dk., wywietrzyć dk., zwietrzyć dk.

 przym. wiatrowy

 przysł. wietrznie, wietrzno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wiatrowy

 (1.5) lekkomyślny, pusty, płochy, niestały, zmienny, labilny

Wiktionary


wietrzyca

Wietrzyca, wietrznica – w tradycji polskich Górali jest to zły duch atmosferyczny, który pojawia się podczas wiatru halnego. Zgodnie z podaniami porywa różne przedmioty, a człowiekowi potrafi odebrać mowę oraz połamać kości. W walce z nim należało posłużyć się poświęconym nożem, który rzucano w powietrze. Jeśli nóż trafił wietrznicę, spadał pokryty krwią na ziemię a wiatr natychmiast ustawał.

Wikipedia


wietrzychowice

1. wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim;
2. wieś w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wietrzychowice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Izbica Kujawska
  • Wietrzychowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Wietrzychowice

Wikipedia


wietrzychowicki

przymiotnik od: Wietrzychowice


SJP.pl


wietrzychowo

Wietrzychowo (niem. "Dietrichsdorf") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nidzickim, w gminie Nidzica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

W 2022 w miejscowości został uruchomiony przystanek kolejowy.

Wikipedia


wietrzyk

1. zdrobnienie od: wiatr;
2. lekki, przyjemny wiatr; podmuch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lekki wiatr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad jeziorem było gorąco, ale ochładzał nas przyjemny wietrzyk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛṭʃɨk, AS: vʹi ̯eṭšyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wietrznik mos./mrz., wiatr, wiaterek, wietrzysko, wiatrak, wiatraczek, wiatrówka

 przym. wiatrowy, wietrzny

 przysł. wietrznie

 czas. wiać, wietrzyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiaterek, zefirek

Wiktionary


wietrzykowski

nazwisko


SJP.pl


wietrzysko

zgrubienie od: wiatr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. silny, dokuczliwy wiatr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grzmoty odzywały się już regularnie, a żeby nie było za dobrze, dołączyło do nich wietrzysko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wietrzyk m., wiatr m., wiatrówka ż.

 przym. wietrzny, wiatrowy

 przysł. wietrznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wicher

Wiktionary


wietrzyć

czasownik przechodni niedokonany (dk. przewietrzyć, wywietrzyć)

 (1.1) wywoływać przepływ powietrza w pomieszczeniu

czasownik przechodni niedokonany (dk. zwietrzyć)

 (2.1) łapać zapach z powietrza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛṭʃɨt͡ɕ, AS: vʹi ̯eṭšyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wietrznik mos./mrz., wietrzenie n., zwietrzenie n., wywietrznik m., wiatr m., wietrzyk m., wiatrówka ż.

 czas. przewietrzyć, wywietrzyć, zwietrzyć

 przym. wietrzny, wiatrowy

Wiktionary


wietrzyński

nazwisko


SJP.pl


wietszyce

Wietszyce – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie głogowskim, w gminie Pęcław.

Wikipedia


wietługa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji przeduralskiej, lewy dopływ Wołgi;

 (1.2) geogr. adm. miasto w Rosji w obwodzie niżnonowogrodzkim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wietługa – miejscowość w Rosji w obwodzie niżnonowogrodzkim
  • Wietługa – rzeka w Rosji

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wietłuski

Wiktionary


wietłuski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wietługą, dotyczący Wietługi (miasta lub rzeki)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wietługa ż.

Wiktionary


wiew

strumień powietrza; podmuch; powiew


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ciąg, strumień powietrza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nawiew m., wywiew m., powiew m., wianie n., wywiewanie n., wywianie n., powiewanie n., powianie n., zwiewność ż., wialnia ż.

 czas. wiać ndk., powiewać ndk., powiać dk., wywiewać ndk., wywiać dk.

 przym. zwiewny, wywiewny, nawiewny

 przysł. zwiewny

Wiktionary


wiewać

dawniej:
1. machać, kiwać czymś;
2. powiewać, łopotać, trzepotać na wietrze


SJP.pl


wiewidło

wiejadło, wiejaczka; dawniej:
1. ręczna szufelka do wiania zboża;
2. przyrząd do tłoczenia powietrza, wachlarz


SJP.pl


wiewiec

Wiewiec – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie pajęczańskim, w gminie Strzelce Wielkie.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia


wiewiór

1. regionalnie: wiewiórka;
2. przestarzale: rzeżączka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. przest. rzeżączka

 (1.2) żart. lub reg. samiec wiewiórki

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. zob. wiewióra.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kazek szlajał się po burdelach i złapał wiewióra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛvʲjur, AS: vʹi ̯evʹi ̯ur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiewióry nmos., wiewiórki nmos., wiewiórczaki nmos., wiewiórka ż., wiewióra ż., wiewióreczka ż., wiewiórczak m., wiewiórkowate nmos.

 przym. wiewiórczy, wiewiórkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tryper

Wiktionary


wiewióra

1. regionalnie: wiewiórka;
2. przestarzale: rzeżączka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. od wiewiórka

Wiktionary

Wiewióra ("Ratufa") – rodzaj ssaków z podrodziny wiewiór (Ratufinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈvʲjura, AS: vʹi ̯evʹi ̯ura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiewiórka ż., wiewióreczka ż., wiewiórzysko n., wiewiór mzw./ż.

 przym. wiewiórczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiewiórzysko

Wiktionary


wiewiórcia

pieszczotliwie: wiewiórka; wiewióreczka


SJP.pl


wiewiórczak

rozdaj gryzoni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Callosciurus|Gray|ref=tak., nadrzewny gryzoń z podrodziny wiewiórczaków występujący w Azji Południowo-Wschodniej;

Wiktionary

Wiewiórczak ("Callosciurus") – rodzaj ssaków z podrodziny wiewiórczaków (Nannosciurinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz zwierzyniec posiada specjalny pawilon dla wiewiórczaków, surykatek i lemurów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiewiór m., wiewióra ż., wiewiórczaki lm nm., wiewióreczka ż., wiewiórczę n., wiewiórka ż., wiewiórki lm nm., wiewiórkowate lm nm., wiewiórniczek mzw., wiewiórnik mzw., wiewióry lm nm.

 przym. wiewiórczy, wiewiórkowaty, wiewiórzy

Wiktionary


wiewiórczaki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Callosciurinae|Pocock|ref=tak., podrodzina ssaków z rodziny wiewiórkowatych;

Wiktionary

Wiewiórczaki (Nannosciurinae) – podrodzina ssaków z rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Różne gatunki wiewiórczaków występują w Azji Południowo-Wschodniej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiewiór m., wiewióra ż., wiewiórczak mzw., wiewióreczka ż., wiewiórczę n., wiewiórka ż., wiewiórki lm nm., wiewiórkowate lm nm., wiewiórniczek mzw., wiewiórnik mzw., wiewióry lm nm.

 przym. wiewiórczy, wiewiórkowaty, wiewiórzy

Wiktionary


wiewiórczy

przymiotnik od: wiewiórka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wiewiórką, dotyczący wiewiórki

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do wiewiórki, będący jej częścią

przymiotnik jakościowy

 (3.1) przypominający wiewiórkę

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Wspiął się na palce i zajrzał do wiewiórczej dziupli.

 (3.1) Bawił ludzi ten ruch wiewiórczy, kręty i zwinny, jakim się on na wysoki wierzch pieca dostawał (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈvʲjurt͡ʃɨ, AS: vʹi ̯evʹi ̯určy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiewióry nmos., wiewiórkowate nmos., wiewiórki nmos., wiewiórczaki nmos., wiewiórczak mzw., wiewiór m., wiewiórka ż., wiewióra ż., wiewióreczka ż.

 przym. wiewiórkowaty

Wiktionary


wiewiórczę

młode wiewiórki


SJP.pl


wiewióreczka

zdrobnienie od: wiewiórka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: wiewiórka

 (1.2) mała wiewiórka

Wiktionary

Wiewióreczka ("Microsciurus") – rodzaj ssaków z podrodziny wiewiórek (Sciurinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛvʲjuˈrɛt͡ʃka, AS: vʹi ̯evʹi ̯urečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiewióry nmos., wiewiórkowate nmos., wiewiórki nmos., wiewiórczaki nmos., wiewiórczak mzw., wiewiórka ż., wiewióra ż., wiewiór m.

 przym. wiewiórczy

Wiktionary


wiewiórecznik

wiewiórecznik pospolity - ssak nadrzewny z rodziny tupajowatych; tupaj, tupaja


SJP.pl


wiewiórka

1. gryzoń nadrzewny z rodziny wiewiórkowatych
2. w l. mnogiej (wiewiórki): wyprawione skórki z wiewiórek; futro z tych skórek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|sciurus|ref=tak., nadrzewny gryzoń o puszystym i najczęściej rudym futrze oraz długiej kicie;

 (1.2) pot. przen. osoba z jaskrawo rudymi włosami

 (1.3) w lm. futro z wiewiórek (1.1)

Wiktionary

Wiewiórka ("Sciurus") – rodzaj ssaków z podrodziny wiewiórek (Sciurinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczoraj w lesie widziałem rudą wiewiórkę zajadającą orzechy.

 (1.1) Wiewiórka, przestraszona zgiełkiem, wyskoczyła także jak bomba z dziupli swojej (…)

 (1.2) Kim jest ta wiewiórka w minispódniczce?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈvʲjurka, AS: vʹi ̯evʹi ̯urka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiewiór mzw., wiewiórczę n., wiewiórczak m., wiewiórczaki nmos., wiewiórkowate nmos., wiewióry nmos., Wiewiórczyn m.

:: zdrobn. wiewióreczka ż.

:: zgrub. wiewióra ż.

:: fm. wiewiórek m.

 przym. wiewiórczy, wiewiórkowaty, wiewiórzy, wiewiórczakowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk wywiórka

 (1.2) marchewka, rudzielec

Wiktionary


wiewiórki

1. gryzoń nadrzewny z rodziny wiewiórkowatych
2. w l. mnogiej (wiewiórki): wyprawione skórki z wiewiórek; futro z tych skórek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Sciurinae|G. Fischer|ref=tak., podrodzina ssaków z rodziny wiewiórkowatych;

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: wiewiórka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wiewiórki – podrodzina zwierząt zaliczana do rodziny wiewiórkowatych, rzędu gryzoni
  • Wiewiórki – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie wąbrzeskim, w gminie Płużnica
  • Wiewiórki – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Górowo Iławeckie
  • Wiewiórki – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Barlinek
  • Wiewiórki – wieś w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Rukojnie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Różne gatunki wiewiórek występują w Ameryce i Eurazji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiewiór m., wiewióra ż., wiewiórczak mzw., wiewiórczaki lm nm., wiewióreczka ż., wiewiórczę n., wiewiórka ż., wiewiórkowate lm nm., wiewiórniczek mzw., wiewiórnik mzw., wiewióry lm nm.

 przym. wiewiórczy, wiewiórkowaty, wiewiórzy

Wiktionary


wiewiórkokształtne

podrząd ssaków z rzędu gryzoni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Sciuromorpha|Brandt|ref=tak., podrząd ssaków z rzędu gryzoni z długimi owłosionymi ogonami;

Wiktionary

Wiewiórkokształtne (Sciuromorpha) – podrząd ssaków z rzędu gryzoni (Rodentia).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żyjące na drzewach wiewiórkokształtne chętnie gniazdują w dziuplach.

Wiktionary


wiewiórkowate

rodzina głównie nadrzewnych gryzoni, średnich rozmiarów ciała o silnie owłosionym ogonie, występujących na wszystkich kontynentach poza Australią i Antarktydą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Sciuridae|G. Fischer|ref=tak., rodzina ssaków z podrzędu wiewiórkokształtnych;

Wiktionary

Wiewiórkowate (Sciuridae) – rodzina ssaków z podrzędu wiewiórkokształtnych (Sciuromorpha) w obrębie rzędu gryzoni (Rodentia).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naziemne gatunki wiewiórkowatych mają krótsze ogony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiewiór m., wiewióra ż., wiewiórczak mzw., wiewiórczaki lm nm., wiewióreczka ż., wiewiórczę n., wiewiórka ż., wiewiórki lm nm., wiewiórniczek mzw., wiewiórnik mzw., wiewióry lm nm.

 przym. wiewiórczy, wiewiórkowaty, wiewiórzy

Wiktionary


wiewiórkowaty

o cechach wiewiórkowatych, rodziny ssaków


SJP.pl


wiewiórkowy

→ wiewiórka


SJP.pl

Patrz:

wiewiórka

wiewiórolotka

rodzaj gryzoni latających


SJP.pl

Wiewiórolotka ("Anomalurus") – rodzaj ssaków z podrodziny wiewiórolotek (Anomalurinae) w obrębie rodziny wiewiórolotkowatych (Anomaluridae).

Wikipedia


wiewiórowski

nazwisko


SJP.pl


wiewiórski

nazwisko


SJP.pl


wiewióry

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Ratufinae|Moore|ref=tak., monotypowa podrodzina ssaków z rodziny wiewiórkowatych;

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: wiewiór

 (2.2) M., B. i W. lm. od: wiewióra

Wiktionary

Wiewióry (Ratufinae) – podrodzina ssaków z rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Różne gatunki wiewiór występują w Azji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiewiór m., wiewióra ż., wiewiórczak mzw., wiewiórczaki lm nm., wiewióreczka ż., wiewiórczę n., wiewiórka ż., wiewiórki lm nm., wiewiórkowate lm nm., wiewiórniczek mzw., wiewiórnik mzw.

 przym. wiewiórczy, wiewiórkowaty, wiewiórzy

Wiktionary


wiewiórzyca

1. dawniej, dziś gwarowo: wiewiórka;
2. zgrubienie od: wiewiórka


SJP.pl


wiezienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wieźć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̇ˈʑɛ̇̃ɲɛ, AS: vʹi ̯ėźė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wieźć, przywieźć, podwieźć, podwozić

 rzecz. wóz mrz., przewoźnik mos., wózkowy mos., podwiezienie n., podwożenie n.

 przym. wózkowy, przewoźny

Wiktionary


wieńcowy

przymiotnik od: wieniec


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) anat. odnoszący się do naczyń odżywiających serce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedną z przyczyn choroby wieńcowej jest miażdżyca tętnic wieńcowych.

 (1.1) Abcyksymab stosuje się u pacjentów poddawanych przezskórnym interwencjom wieńcowym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieniec m., wianek m., wiano n., wieńcówka ż., wianuszek m., wianki nmos., wianczarka ż.

Wiktionary


wieńczysław

imię męskie


SJP.pl

Wieńczysław – słowiańskie imię męskie utworzone w czasach nowszych; jego zapisy pojawiają się dopiero w XVIII wieku. Prawdopodobnie powstało przez analogię do imion staropolskich i miało oznaczać „ten, którego wieńczy sława”. Inną hipotezą jest powstanie tego imienia w wyniku specyficznego odczytania imienia Więcesław, być może za pośrednictwem języków wschodniosłowiańskich (Wiaczesław).

Wikipedia


wieńczysława

imię żeńskie


SJP.pl

Wieńczysława – żeński odpowiednik imienia Wieńczysław, utworzonego w nowszych czasach na wzór imion staropolskich.

Wieńczysława imieniny obchodzi 25 marca i 16 maja.

Wikipedia


wieńczysławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wieńczysławy lub z nią związany


SJP.pl


wieńczysławostwo

Wieńczysław z małżonką; Wieńczysławowie


SJP.pl


wieńczysławowie

Wieńczysław z małżonką; Wieńczysławostwo


SJP.pl


wieńczysławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wieńczysława lub z nim związany


SJP.pl


wieńczyć

1. kończyć jakąś pracę;
2. zamykać lub okalać, opasywać wieńcem


SJP.pl

czasownik

 (1.1) stanowić zakończenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Potrzebne jest jakieś radykalne cięcie” – pomyślała Cesia, mijając rzeźbioną w drewnie głowę lwa, wieńczącą poręcz schodów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieniec mrz.

Wiktionary


wieńcówka

popularne określenie choroby wieńcowej, czyli choroby niedokrwiennej serca


SJP.pl


wieńszczak

nazwisko


SJP.pl


wieś

1. osada rolnicza;
2. mieszkańcy wsi; chłopi;
3. tereny pozamiejskie;
4. potocznie: coś niestosownego, nieciekawego lub prymitywnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jednostka osadnicza nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta;

 (1.2) tereny pozamiejskie

 (1.3) pot. prostackie zachowanie

Wiktionary

Wieś – jednostka osadnicza o zwartej, skupionej, lub rozproszonej zabudowie i istniejących funkcjach rolniczych, lub związanych z nimi usługowych lub turystycznych, nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta ("art. 2 ustawy z 29 sierpnia 2003 o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niektóre wsie w Polsce są większe od miast.

 (1.1) W rezultacie zabudowa wsi zmieniała się ze zwartej na kolonijną i rozproszoną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̇ɕ, AS: vʹi ̯ėś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiejskość ż., wieśniactwo n., wieśniak mos., wieśniaczka ż., wsiowy mos., wsiok mos., wsioch mos.

:: zdrobn. wioska ż., wioseczka ż., wioszczyna ż.

:: zgrub. wiocha ż.

 przym. wiejski, wsiowy, wieśniaczy

 przysł. wiejsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. sioło; pot. wioska; pot. lekcew. wioszczyna; pot. pogard. wiocha; gw. Górny Śląsk dziedzina

 (1.2) reg-pl|Poznań|land.

 (1.3) wiocha

Wiktionary


wieścić

1. zawiadamiać, obwieszczać
2. być oznaką czegoś, co nastąpi


SJP.pl


wieśka

zdrobnienie od: Wiesław (imię męskie)


SJP.pl


wieśkowie

zdrobnienie od: Wiesław (imię męskie)


SJP.pl


wieśkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wieśka lub z nim związany


SJP.pl


wieśniacki

wieśniaczy, wiejski;
1. dawniej: dotyczący wieśniaka - mieszkańca wsi trudniącego się rolnictwem; chłopski, kmiecy;
2. pogardliwie: dotyczący wieśniaka - człowieka pochodzącego ze wsi lub mieszkającego na wsi; wsiowy;
3. pogardliwie: dotyczący wieśniaka - człowieka nieumiejącego się odpowiednio zachować w towarzystwie; wsiowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. obciachowy, w złym guście, kiczowaty, tandetny

Wiktionary


wieśniacko

przysłówek

 (1.1) obciachowo, kiczowato, tandetnie

Wiktionary


wieśniactwo

pogardliwie:
1. tryb życia wieśniaków;
2. ogół wieśniaków;
3. prostackie zachowanie; prostactwo;
4. brak gustu; bezguście


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ogół wieśniaków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsiowy mos., wieś ż.

 przym. wsiowy

Wiktionary


wieśniaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od wieśniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieśniak m.

Wiktionary


wieśniaczka

→ wieśniak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. mieszkanka wsi

 (1.2) pot. pogard. prostaczka, kobieta prymitywna

Wiktionary

Patrz:

wieśniak

Przykłady

 (1.1) Na obrazie artysta przedstawił wieśniaczkę drącą pierze.

 (1.2) Powiedz tej wieśniaczce, żeby trzymała język za zębami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieś ż., powsinoga m./ż., wioska ż.

:: fm. wieśniak m., wsiok m.

 przym. wieśniacki, wieśniaczy, wiejski, wsiowy

 przysł. wieśniacko, wieśniaczo, wiejsko, wsiowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chłopka, rolniczka, włościanka; pejor. wieśniara

 (1.2) chamica, chamka, grubianka

Wiktionary


wieśniaczy

wieśniacki, wiejski;
1. przestarzałe: dotyczący wieśniaka - mieszkańca wsi trudniącego się rolnictwem; chłopski, kmiecy;
2. pogardliwie: dotyczący wieśniaka - człowieka pochodzącego ze wsi lub mieszkającego na wsi; wsiowy;
3. pogardliwie: dotyczący wieśniaka - człowieka nieumiejącego się odpowiednio zachować w towarzystwie; wsiowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wieśniakami, dotyczący wieśniaków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta dwuaktowa opera będzie prezentowana wraz z wystawioną w ubiegłym sezonie jednoaktówką P. Mascagniego "Rycerskość wieśniacza".

 (1.1) Przy płocie zobaczył chłopkę w wieśniaczym stroju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsiowy mos., wieśniaczka ż., wieś ż., wieśniak mos., wioska ż.

 przym. wsiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiejski, wsiowy

Wiktionary


wieśniak

1. przestarzałe: mieszkaniec wsi trudniący się rolnictwem; chłop, rolnik, włościanin;
2. pogardliwie: człowiek pochodzący ze wsi lub mieszkający na wsi; wsiok;
3. pogardliwie: człowiek nieumiejący się odpowiednio zachować w towarzystwie; wsiok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek mieszkający na wsi

 (1.2) pot. pogard. prostak, człowiek prymitywny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dawnych czasach wieśniacy płacili rycerzom czynsz.

 (1.2) Stefan ubiera się niemodnie; to wieśniak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̇ɕɲak, AS: vʹi ̯ėśńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieś ż., wioska ż.

:: zdrobn. wieśniaczek m.

:: fż. wieśniaczka ż., wieśniara ż.

 przym. wieśniacki, wieśniaczy, wiejski, wsiowy

 przysł. wieśniacko, wieśniaczo, wiejsko, wsiowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chłop, rolnik, kmieć; pejor. wsiur, kmiot, przest. pejzan

 (1.2) wsiok, głupek

Wiktionary


wieśnianin

dawniej: wieśniak


SJP.pl


wieśniara

pogardliwie:
1. kobieta pochodząca ze wsi lub mieszkająca na wsi;
2. kobieta nieumiejąca się odpowiednio zachować w towarzystwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. pogardliwie o kobiecie lub dziewczynie

Wiktionary


wieśnica

Wieśnica (niem. "Fegebeutel" lub "Fehebeutel"

) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Strzegom.

Wikipedia


wieść

wiadomość, pogłoska, fama


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. nowina, wiadomość

 (1.2) daw. podanie, legenda

czasownik przechodni niedokonany

 (2.1) książk. prowadzić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z zachodniego frontu dochodziły niepokojące wieści o kolejnych porażkach.

 (1.1) Wieść gminna niesie, że sypnęła dziś groszem, więc mam w zanadrzu komplet nowin, do dzielenia się.

 (2.1) Chłopak wiódł kozę na postronku.

 (2.1) Droga wiodła przez niewielki zagajnik do wioski w dolinie.

 (2.1) Na koniec osiadł na wsi i wiódł spokojne życie, zajmując się garncarstwem.

 (2.1) Ja jestem Dawid, jam jest pasterz – / Błagalną wiodę pieśń, / byś się zmiłować chciał nad Piastem, / byś żniwo zwolił zwieść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̇ɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯ėść

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1) czas. wodzić ndk., dowieść dk., odwieść dk., przywieść dk., uwieść dk., wywieść dk., zwieść dk., zawieść dk.

Wiktionary


wieźć

1. transportować ludzi lub przedmioty, poruszając się odpowiednim środkiem lokomocji;
2. o środku lokomocji: przenosić, transportować ludzi lub przedmioty


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) przemieszczać coś lub kogoś z miejsca na miejsce za pomocą jakiegoś środka lokomocji

 (1.2) o środkach lokomocji: przenosić kogoś, coś z miejsca na miejsce

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̇ɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯ėść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wóz m., wózek m., wożenie n., podwozie n., wiezienie n., przewoźnik mos., wiosło n.

 czas. podwieźć, rozwodzić, wozić ndk., zwieźć dk., zawieźć dk., przywieźć dk.

 przym. przewoźny

Wiktionary


wieża

1. wysoka budowla lub konstrukcja; dawniej: więzienie w takiej budowli, kara więzienia
2. figura szachowa
3. budowla, z pomostów której wykonuje się skoki do wody
4. obrotowa część uzbrojenia pojazdu wojskowego
5. zestaw urządzeń muzycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. wysoka budowla o małej płaszczyźnie podstawy w stosunku do wysokości;

 (1.2) szach. figura mogąca poruszać się tylko w rzędach i kolumnach;

 (1.3) techn. muz. zestaw elektronicznego sprzętu odtwarzającego muzykę złożony z nakładanych na siebie elementów;

 (1.4) wojsk. wystający ponad korpus element wojskowych pojazdów, okrętów, umocnień z zamontowanym działem;

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podobno o północy na wieży tego starego zamku pojawia się duch.

 (1.2) Jednoczesny ruch królem i wieżą nazywa się roszadą.

 (1.3) Kupiliśmy sobie nową wieżę stereo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛʒa, AS: vʹi ̯eža

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieżowiec m., wieżówka ż., wieżyca ż.

:: zdrobn. wieżyczka ż.

 przym. wieżowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) wieżyczka

Wiktionary


wieżowiec

budynek składający się z wielu kondygnacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. bud. wolnostojący wielokondygnacyjny budynek o niewielkiej w stosunku do wysokości powierzchni podstawy;

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podczas wycieczki do Japonii widziałem mnóstwo wieżowców.

 (1.1) Dwa tygodnie temu w wieżowcu zerwała się winda.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈʒɔvʲjɛt͡s, AS: vʹi ̯ežovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieżówka ż., wieża ż., wieżyczka ż.

 przym. wieżowy, wieżyczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drapacz chmur, punktowiec

Wiktionary


wieżowy

przymiotnik od: wieża


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) archit. związany z wieżą

 (1.2) mający formę wieży, podobny do wieży

 (1.3) szach. związany z wieżą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieża ż., wieżyczka ż., wieżowiec m., wieżówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) basztowy

Wiktionary


wieżyca

poetycko: wieża


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. poet. wieża; wysoka budowla

 (1.2) książk. poet. wieża; w czołgu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wieżyca – przystanek kolejowy
  • Wieżyca – skała w grupie Skał Kroczyckich na Wyżynie Częstochowskiej
  • Wieżyca – szczyt w Masywie Ślęży
  • Wieżyca – wieś w gminie Stężyca, powiat Kartuzy, województwo pomorskie
  • Wieżyca – wzgórze na Pojezierzu Kaszubskim
  • Wieżyca – wzgórze na Przedgórzu Bolkowskim
  • Wieżyca – wzgórze w Dolinie Bobru na terenie Parku Krajobrazowego Doliny Bobru
  • Wierzyca – rzeka w północnej Polsce, lewy dopływ dolnej Wisły

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy na sekundę czarna opończa odrzucana została na bok, Małgorzata nie zwalniając biegu odwróciła się i zobaczyła, że nie ma już za nimi różnobarwnych wieżyc, nie ma już od dawna i miasta.

 (1.2) Stacho podniósł broń i mierzył poprzez płomień do czarnej sylwetki, która zamajaczyła nad wieżycą czołgu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieżyczka ż., wieża ż., wieżycowość ż.

 przym. wieżycowy

Wiktionary


wieżyczka

mała wieża


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: wieża

 (1.2) archit. względnie niewielka wieża

 (1.3) wojsk. górna, obrotowa część czołgu z zamontowanym działem

 (1.4) bot. zob. wieżyczka gładka., roślina o smukłym pokroju, z rodziny kapustowatych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wieżyczka, wieża – element konstrukcji opancerzonych pojazdów bojowych
  • wieżyczka strzelecka – stanowisko obronne w samolotach
  • wieżyczka (Turritis) – rodzaj roślin z rodziny kapustowatych
  • wieża (ujednoznacznienie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co dzień rano czekał za kioskiem „Ruchu” naprzeciwko żółtego domu z wieżyczką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛˈʒɨt͡ʃka, AS: vʹi ̯ežyčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieża ż., wieżowiec m., wieżówka ż., Wieżyca ż., wieżycznik m., wieżyca ż.

 przym. wieżowy, wieżowcowy, wieżycowy, wieżasty, wieżyczkowaty, wieżyczkowy

 przysł. wieżasto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) wieża czołgowa

 (1.4) wieżycznik

Wiktionary


wieżyczkowaty

przypominający kształtem wieżyczkę


SJP.pl


wieżyczkowy

→ wieżyczka


SJP.pl

Patrz:

wieżyczka

wieżówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. szach. końcówka wieżowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieża ż., wieżyczka ż., wieżowiec m.

 przym. wieżowy

Wiktionary


wifi

[czytaj: wifi lub łajfaj] wi-fi, Wi-Fi;
1. sposób bezprzewodowego połączenia komputera lub innych urządzeń elektronicznych z internetem;
2. sieć lokalna, w której połączenia między urządzeniami sieciowymi realizuje się bezprzewodowo; WLAN


SJP.pl


wig

członek angielskiego stronnictwa politycznego, które opowiadało się za przewagą władzy parlamentu nad władzą królewską; rywal torysa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. polit. członek brytyjskiego stronnictwa politycznego istniejącego od końca XVII wieku do wieku XIX;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Warszawski Indeks Giełdowy
  • Wojskowy Instytut Geograficzny
  • Wrocławska Izba Gospodarcza
  • wig – członek stronnictwa politycznego (Zobacz też: Brytyjska Partia Wigów)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲik, AS: vʹik

Wiktionary


wigan

[czytaj: łigen] miasto w Anglii


SJP.pl

Wigan – miasto położone w północno-zachodniej części Anglii między miastami Liverpool, Manchester i Preston, w obrębie hrabstwa Wielki Manchester, w dystrykcie Wigan. W 2001 roku miasto liczyło 81 203 mieszkańców. Inne sąsiednie miasta to Chorley, St Helens, Bolton i Warrington.

Wikipedia


wiganna

imię żeńskie


SJP.pl


wight

[czytaj: łajt] wyspa w cieśninie La Manche


SJP.pl

Isle of Wight – wyspa należąca do archipelagu Wysp Brytyjskich, na kanale La Manche, u południowego wybrzeża wyspy Wielka Brytania, oddzielona od niej cieśniną Solent. Część Anglii, samodzielne hrabstwo ceremonialne i jednostka administracyjna typu "unitary authority", historycznie stanowiła część hrabstwa Hampshire. Zajmuje powierzchnię 384 km².

Wikipedia


wigierski

przymiotnik od: Wigry; wigrowski (bardzo rzadko)


SJP.pl


wigilia

wilia (rzadziej);
1. dzień poprzedzający inny dzień, zwłaszcza jakieś święto, wydarzenie;
2. tradycyjna wieczerza w przeddzień święta Bożego Narodzenia;
3. w starożytnym Rzymie: część nocy trwająca trzy godziny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. w kalendarzu chrześcijańskim dzień poprzedzający ważniejsze święto, zwłaszcza Boże Narodzenie, często połączony z postem i uroczystym oczekiwaniem

 (1.2) książk. dzień poprzedzający inny dzień, zwykle jakieś święto lub ważne wydarzenie

 (1.3) tradycyjna, uroczysta wieczerza w wigilię (1.1) Bożego Narodzenia

 (1.4) hist. w starożytnym Rzymie: część nocy równa trzem godzinom

 (1.5) przest. lm. wigilie: modlitwa za zmarłych; nabożeństwo żałobne

Wiktionary

Wigilia (z łac. "vigilia" = „czuwanie”, „straż”; "vigilare" = „czuwać”) – wieloznaczny termin tradycji chrześcijańskiej, odnoszący się do różnych sposobów rozpoczynania obchodów świątecznych przed świtem dnia świątecznego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Była to wigilia Bożego Narodzenia. Z ulicy dochodził gwar ludzki i brzęczenie dzwonków przy sankach.

 (1.2) Tymczasem przyszła wigilia Trzech Króli… Wieczór był mroźny, pogodny (…).

 (1.2) Wigilię zwaną przez Izraelitów wieczorem obchodzono przed każdą uroczystością jako jej początek.

 (1.2) Były to obrzędy mające na celu wypędzenie czarownic, gdyż wierzono, że w wigilię Zielonych Świątek są one bardzo aktywne.

 (1.2) W wigilię własnego ślubu miał poważny wypadek samochodowy, z którego udało mu się wyjść bez szwanku.

 (1.3) Jedliśmy wigilię, kiedy zadzwonił wujek z życzeniami.

 (1.3) W Wigilię (czyli 24 grudnia) jesteśmy zaproszeni na wigilię do rodziców.

 (1.3) Przychodzili tam różni znajomi, witali się, zamieniali po kilka słów obojętnych i odchodzili; on siedział wciąż, bo miał jakąś ukrytą na dnie serca nadzieję, że może go który zaprosi do siebie na wigilię – ale nikt nie prosił.

 (1.4) Rzymianie dzielili noc na cztery wigilie, tzw. straże.

 (1.5) Po odśpiewaniu wigilii i dość długiem nabożeństwie, ukazały się we drzwiach poprzedzone krzyżem białe komże księży, za którymi wyniesiono trumnę sic..

 (1.5) Baba przyjmowała dziecię, baba obmywała starca, gdy umarł, kładła go w trumnie i śpiewała nad nim wigilie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈɟilʲja, AS: vʹiǵilʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wigilia ż., wigilijność ż., wigiliowość ż., Wilijo ż.

:: przest. wilia ż., wilija ż.

:: reg. śl. wilijo ż.

 przym. wigilijny, wigiliowy, wilijny

 przysł. wigilijnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedświęcie; przest. wilia

 (1.2) przeddzień, przedjutrze; przest. wilia

 (1.3) wieczerza wigilijna, kolacja wigilijna; reg. śl. wilijo

 (1.5) egzekwie, requiem, czuwania przy zmarłym

Wiktionary


wigilijny

→ wigilia (np. stół wigilijny), → Wigilia (np. dzień wigilijny)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący wigilii, związany z wigilią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲiɟiˈlʲijnɨ, AS: vʹiǵilʹii ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wigilia ż., wigilia ż., wilia ż., wilija ż.

Wiktionary


wigilja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. zob. wigilia.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Westchnąłem. — Mój Boże! jakby też to mnie chudeuszowi wigilja smakowała w takim salonie…

 (1.1) Tegoż dnia, w wigilję nocy sederowej, Abram nie zaznawał spokoju.

Wiktionary


wigna

roślina z rodziny motylkowatych (bobowatych), występująca w około 150 gatunkach; garbipłat


SJP.pl


wigonia

wigoń;
1. zwierzę z rodziny wielbłądowatych żyjące dziko w Ameryce Południowej, charakteryzujące się brązowożółtą, jedwabistą sierścią; wikunia;
2. przędza z sierści tego zwierzęcia; także: tkanina z tej przędzy


SJP.pl


wigoniowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do wigonia

przymiotnik relacyjny

 (2.1) dotyczący wigonia, określający wigonia, używany przy wigoniu

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla wigonia, mający cechy wigonia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wigoń mzw.

Wiktionary


wigor

zapał, wewnętrzna siła, energia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) energia objawiająca się w chęci do pracy i zabawy oraz w szybkości i sprawności w działaniu

Wiktionary

Wigor, właściwie Michał Igor Dobrzański (ur. 14 marca 1978) – polski raper i producent muzyczny pochodzący z Warszawy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pomimo podeszłego wieku wciąż tryskał wigorem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲiɡɔr, AS: vʹigor

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hart, moc, potęga, siła, wytrzymałość, tężyzna fizyczna, zdrowie, animusz, ikra, werwa

Wiktionary


wigorczyk

wigorczyk lucernowiec - gatunek błonkówki z rodziny smuklikowatych


SJP.pl

Wigorczyk ("Rophites") – rodzaj pszczół z rodziny smuklikowatych i podrodziny wigorczykowatych.

Wikipedia


wigowie

angielskie stronnictwo powstałe w XVII wieku, którego celem było popieranie supremacji parlamentu, przeciwstawianie się absolutyzmowi i zwalczanie torysów, od XIX wieku stronnictwo liberalne


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brytyjska Partia Wigów – brytyjskie stronnictwo polityczne (1678–1868)
  • Partia Wigów – amerykańska partia polityczna 1834–1854
  • Prawdziwa Partia Wigów – liberyjska partia polityczna 1878–1980

Wikipedia


wigowski

→ wig


SJP.pl

Patrz:

wig

wigoń

zwierzę z rodziny wielbłądowatych żyjące dziko w Ameryce Południowej, charakteryzujące się brązowożółtą, jedwabistą sierścią; wikunia, wigonia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Vicugna vicugna|Molina|ref=tak., południowoamerykański ssak parzystokopytny o gęstej, puszystej sierści;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) włók. przędza lub tkanina z wełny wikunii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Haremowe grupy rodzinne wigoni składają się z 6–19 osobników.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wigoniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wikunia andyjska, wikunia

Wiktionary


wigrowski

bardzo rzadko: wigierski (przymiotnik od: Wigry)


SJP.pl


wigry

1. jezioro na Pojezierzu Suwalskim;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wigry – jezioro rynnowe w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim i augustowskim, w gminie Suwałki i Nowinka, położone na pograniczu Pojezierza Wschodniosuwalskiego i Równiny Augustowskiej,
  • Wigry – wieś w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Suwałki,
  • Wigry Suwałki – polski klub piłkarski,
  • Wigry – nazwa kilku modeli polskich rowerów, m.in. Wigry 3,
  • Batalion Wigry – harcerska jednostka bojowa z okresu powstania warszawskiego,
  • ORP „Wigry” – polski trałowiec.

Wikipedia


wigura

nazwisko


SJP.pl


wigwam

pierwotnie kopulasty szałas Indian Algonkinów, potem nazwa rozciągnięta na inne typy namiotów Indian Ameryki Północnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) etn. rodzaj nieprzenośnej chaty Indian Ameryki Północnej;

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wigwamy używane były przez Indian w obszarach leśnych Ameryki Północnej.

 (1.1) Na pewno nie możemy się przyglądać tej sytuacji, żeby pan Jan nadal pomieszkiwał w ziemiankach, wigwamach, szałasach i w innych miejscach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲiɡvãm, AS: vʹigvãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wigwamik mrz.

Wiktionary


wigwamik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od wigwam

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie wigwam, lecz tylko mały wigwamik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wigwam m.

Wiktionary


wigwałd

Wigwałd (dawniej niem. "Wittigwalde") – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Olsztynek.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. W latach 1973–74 w gminie Grunwald.

Wikipedia


wihajster

mały przyrząd o nazwie chwilowo zapomnianej przez kogoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. przedmiot, czasem fragment innego przedmiotu, o nieznanej lub nieistotnej w chwili wypowiedzi nazwie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do czego służy ten wihajster przy lodówce?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈxajstɛr, AS: vʹiχai ̯ster

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. dzyndzel, dynks, tenteges, pipsztyk, ustrojstwo, fincykluchy, pizdryk; grub. pierdolnik

Wiktionary


wihara

klasztor buddyjski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. klasztor buddyjski i dźinijski

Wiktionary

Wihara (sanskr. vihara: विहार) – klasztor dżinijski lub buddyjski.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲiˈxara, AS: vʹiχara

Wiktionary


wii

przedstawiciel podtypu stawonogów, charakteryzujący się obecnością wyraźnie wyróżnionej głowy i wydłużonego tułowia o wielu segmentach


SJP.pl

Wii – stacjonarna konsola gier wideo opracowana i sprzedawana przez japońskie przedsiębiorstwo Nintendo. W Ameryce Północnej trafiła do sprzedaży 19 listopada 2006, a w większości pozostałych regionów świata – w grudniu 2006 roku. Jest piątą stacjonarną konsolą Nintendo i następczynią GameCube’a. Należy do siódmej generacji konsol, podobnie jak Xbox 360 Microsoftu i PlayStation 3 firmy Sony.

Wikipedia


wij

przedstawiciel podtypu stawonogów, charakteryzujący się obecnością wyraźnie wyróżnionej głowy i wydłużonego tułowia o wielu segmentach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Myriapoda|ref=tak., zwierzę z podtypu stawonogów z wyraźnie wyróżnioną głową i wydłużonym tułowiem o wielu segmentach;

 (1.2) mit. jeden z demonów z mitologii słowińskiej

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: wić

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wije – stawonogi
  • wij drewniak – parecznik
  • Wij – opowiadanie Nikołaja Gogola
  • Wij – utracony film rosyjski z 1909 roku w reżyserii Wasilija Gonczarowa na podstawie opowiadania Gogola
  • Wij – utracony film rosyjski z 1918 roku w reżyserii Władysława Starewicza na podstawie opowiadania Gogola
  • Wij – radziecki film 1967 roku w reżyserii Konstantina Jerszowa i Gieorgija Kropaczowa na podstawie opowiadania Gogola
  • Wij – rosyjski film fabularny z 2014 roku w reżyserii Olega Stepczenko, oparte na opowiadaniu Nikołaja Gogola
  • Wij – solowy album Króla z 2015 roku
  • Wiedźma – film rosyjski z 2006 roku w reżyserii Olega Fiesienki na podstawie opowiadania Gogola

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲij, AS: vʹii ̯

Wiktionary


wijas

nazwisko


SJP.pl


wijata

nazwisko


SJP.pl


wijatyk

komunia udzielana ciężko chorym w Kościele katolickim; wiatyk


SJP.pl


wije

tworzyć coś poprzez splatanie, np. gniazdo lub wianek


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wijewo

wieś w Polsce


SJP.pl

Wijewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, w gminie Wijewo.

Wikipedia


wijewski

→ Wijewo (wieś w Polsce)


SJP.pl


wijk

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wijk aan Zee – miejscowość turystyczna na wybrzeżu Morza Północnego, wieś w prowincji Holandia Północna, w gminie Beverwijk
  • Wijk bij Duurstede – miasto i siedziba gminy w południowej części prowincji Utrecht, w pobliżu średniowiecznego Dorestat
  • Wijk en Aalburg – wieś w prowincji Brabancja Północna, w gminie Altena, na północny wschód od 's-Hertogenbosch
  • Wyk
  • Wijck: Thomas Wijck
  • Van Wijk: Nikolas van Wijk, Remco van Wijk
  • Van Wyck: Jamaica – Van Wyck
  • vicus

Wikipedia


wijun

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) reg-pl|Kresy Północne, Ziemia Dobrzyńska. piskorz (nazwa systematyczna|Misgurnus fossilis|ref=tak.)

 (1.2) reg-pl|Podlasie. minóg strumieniowy (nazwa systematyczna|Lampetra planeri|Bloch|ref=tak.)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gromadki dzieci pluskać sięuskały się w rzece i skrawkiem sieci łapały jazgorze i wijuny.

 (1.1) Zimową porą po zamarznięciu wód, w niewielkich kanałach łowiło się piskorze (wijuny).

 (1.1) Wielkie [...] kosze [...] roją [się] od gliniastych, mrowiących się krewetek, [...] od śniadych, rozedrganych minogów i wijunów morskich.

 (1.1) W dziale etnograficznym eksponowano m.in. oryginalne przyrządy rybackie – na pierwszym miejscu słynną poleską 3-warstwową „nastawkę”, a także – „koszałkę” do łapania wijunów, którą rybak wkładał do przerębli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiun mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piskorz; regionalizm. wiun

 (1.2) minóg strumieniowy

Wiktionary


wika

nazwisko


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wikaria

1. żeński odpowiednik wikarego; wikariuszka;
2. dawniej: wikariat; w Kościele katolickim:
a) urząd lub godność wikariusza, zastępcy proboszcza;
b) dom wikariusza, wikarówka;
c) jednostka administracyjna na terenie misyjnym, odpowiadająca diecezji


SJP.pl


wikariacki

→ wikariat


SJP.pl

Patrz:

wikariat

wikariant

blisko spokrewniony gatunek organizmów, występujący w dwóch podobnych biocenozach, położonych na różnych obszarach geograficznych


SJP.pl


wikariat

1. w Kościele katolickim:
a) urząd lub godność wikariusza, zastępcy proboszcza;
b) przestarzale: dom wikariusza, wikarówka;
c) jednostka administracyjna na terenie misyjnym, odpowiadająca diecezji;
2. dawniej: urząd lub godność namiestnika, mianowanego zastępcy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kośc. urząd wikariusza

 (1.2) kośc. przest. dom wikariusza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wikary mos., wikarówka ż.

Wiktionary


wikariusz

w Kościele katolickim: ksiądz pełniący pewne funkcje w administracji kościelnej (np. wikariusz parafialny jest pomocnikiem proboszcza, wikariusz generalny - zastępcą lub pomocnikiem biskupa); wikary


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kośc. prezbiter na stałe pomagający proboszczowi w pracy duszpasterskiej;

 (1.2) praw. adm. w administracji kościelnej duchowny będący zastępcą lub namiestnikiem;

Wiktionary

Wikariusz ( vicarius) – zastępca głównego duchownego w kościele, w parafii, diecezji, zgromadzeniu zakonnym, a w szczególności:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ks. Michałowi pomagali w kolędowaniu wikariusze z sąsiedniej parafii.

 (1.2) Naszego wikariusza prowincjalnego nigdy nie uświadczysz, wciąż jeździ po klasztorach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wikariuszowski

 rzecz. wikarówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wikary

Wiktionary


wikariuszka

→ wikariusz


SJP.pl

Patrz:

wikariusz

wikariuszowski

→ wikariusz


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący wikariusza, związany z wikariuszem

Wiktionary

Patrz:

wikariusz

Przykłady

 (1.1) Na pierwszym piętrze fary znajdują się mieszkania wikariuszowskie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wikariusz m.

Wiktionary


wikarny

gatunki wikarne - dwa różne gatunki tego samego rodzaju roślin wymagające różnych warunków


SJP.pl


wikary

ksiądz będący współpracownikiem proboszcza; wikariusz parafialny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kośc. prezbiter na stałe pomagający proboszczowi w pracy duszpasterskiej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W naszej parafii zarówno proboszcz jak i księża wikarzy uczą w szkole.

 (1.1) Kazanie wikarego zaskoczyło panie z sodalicji mariańskiej.

 (1.1) Babcia Józia przygotowała wikaremu jajecznicę z pięciu jaj.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wikarówka ż., wikariat m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wikariusz

Wiktionary


wikaryzm

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wikaryzm ekologiczny
  • wikaryzm geograficzny

Wikipedia


wikarówka

dom, w którym mieszka wikariusz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. kośc. mieszkanie lub dom wikarego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wikary m., wikarowa ż., wikarewicz m., wikarówna ż., wikariat m., wikariusz m., wikaryzm m., wikariant m.

 przym. wikarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wikariat

Wiktionary


wikcia

zdrobnienie od: Wiktoria (imię żeńskie)


SJP.pl


wikcinek

Wikcinek – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, w gminie Nowa Sucha.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia


wiki

rodzaj strony WWW, którą zwykle każdy może edytować


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) inform. strona internetowa, której zawartość może być modyfikowana przez użytkowników;

Wiktionary

Wiki – typ serwisu internetowego, w którym treść można tworzyć i zmieniać z poziomu przeglądarki internetowej, za pomocą języka znaczników lub edytora WYSIWYG. Strony wiki, ze względu na swoją specyfikę, są przede wszystkim wykorzystywane do pracy nad wspólnymi projektami, takimi jak repozytoria wiedzy na wybrany temat lub projekty różnych grup społecznych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲici, AS: vʹiḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wikipedysta mos.

Wiktionary


wiki-

przedrostek

 (1.1) …pierwszy człon rzeczowników złożonych oznaczający związek z programami i projektami opartymi na mechanizmie wiki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wikisłownik, Wikipedia, wikiprojekt, wikitekst

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲici, AS: vʹiḱi

Wiktionary


wikia

firma oferująca rozwiązania bazujące na stronach wiki


SJP.pl


wikicytaty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) jeden z projektów Fundacji Wikimedia; repozytorium cytatów na działające na systemie wiki;

Wiktionary

Wikicytaty ( Wikiquote) – siostrzany projekt Wikipedii, jeden z serwisów Wikimedia Foundation. Celem serwisu jest utworzenie bazy cytatów na licencji GNU Free Documentation License i Creative Commons BY-SA. Serwis działa na oprogramowaniu MediaWiki. Angielska wersja powstała 27 czerwca 2003 roku, polska zaś 17 lipca 2004 roku.

Wikipedia


wikielec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wikielec – kolonia w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Braniewo
  • Wikielec – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Iława

Wikipedia


wikiholik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba uzależniona od Wikipedii, Wikisłownika, itp., poświęcająca im dużo czasu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jurek całe dnie spędza na Wikipedii. On jest chyba wikiholikiem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲiciˈxɔlʲik, AS: vʹiḱiχolʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wikiholizm m.

Wiktionary


wikijap

prymitywny szałas w kształcie stożka, pokryty sitowiem lub trawą; zamieszkiwany przez niektóre plemiona Indian północnoamerykańskich


SJP.pl


wikimedia

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wikimedia Foundation – amerykańska fundacja zarządzająca wybranymi projektami opartymi na oprogramowaniu MediaWiki, w tym Wikipedią
  • Wikimedia Polska, Wikimedia Deutschland, Wikimedia RU itp. – organizacje lokalnych wolontariuszy projektów Wikimedia w różnych krajach
  • Wikimedia Commons – wspólne repozytorium plików multimedialnych wykorzystywanych w projektach Wikimedia Foundation
  • Wikimedia Meta-Wiki – projekt poświęcony koordynacji między projektami Wikimedia Foundation oraz dyskusji na ich temat (link do projektu)
  • wiki – typ edytowalnego serwisu internetowego

Wikipedia


wiking

wojownik skandynawski, członek łupieskich drużyn, podejmujących w VIII-XII wieku wyprawy, głównie do krajów europejskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. skandynawski wojownik biorący udział w wyprawach o charakterze handlowym, rabunkowym lub osadniczym w VIII-XI w.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiking – średniowieczny skandynawski wojownik
  • Wiking – film z 1928 roku
  • Wiking – film z 1931 roku
  • Wiking – film z 2016 roku
  • Wiking – film z 2022 roku
  • Wiking Modellbau – niemieckie przedsiębiorstwo
  • 5 Dywizja Pancerna SS Wiking – jednostka Waffen-SS
  • Viking (ujednoznacznienie)
  • Wikingowie – amerykański film przygodowy z 1958 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wikingowie używali m.in. żelaznych garnków, które wieszali na trójnogu nad ogniem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲicĩŋk, AS: vʹiḱĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wikiński

Wiktionary


wikingowy

→ wiking; wikiński


SJP.pl


wikipedia

wielojęzyczna encyklopedia internetowa, tworzona przez użytkowników globalnej sieci


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) inform. internetowa encyklopedia, którą każdy może edytować; projekt Fundacji Wikimedia;

Wiktionary

Ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Polska Wikipedia powstała 26 września 2001 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲiciˈpɛdʲja, AS: vʹiḱipedʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wikipedysta mos., wikipedystka ż., wikizacja ż.

Wiktionary


wikipedysta

internauta tworzący i edytujący Wikipedię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) internauta tworzący i edytujący Wikipedię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Atlas wikipedystów podaje miejsca pobytu (nauki, zamieszkania lub pracy) polskojęzycznych wikipedystek i wikipedystów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲicipɛˈdɨsta, AS: vʹiḱipedysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wikipedia ż., wikizacja ż., wiki ż.

:: fż. wikipedystka ż.

 przym. wikipedyjny

Wiktionary


wikipedystka

internautka tworząca i edytująca Wikipedię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) internautka tworząca i edytująca Wikipedię, także. Wikisłownik, Wikibooks lub Wikicytaty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Atlas wikipedystów podaje miejsca pobytu (nauki, zamieszkania lub pracy) polskojęzycznych wikipedystek i wikipedystów.

 (1.1) Ta użytkowniczka jest początkującą wikipedystką i prosi o wyrozumiałość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲicipɛˈdɨstka, AS: vʹiḱipedystka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wikipedia ż., wikizacja ż.

:: fm. wikipedysta m.

 przym. wikipedyjny

Wiktionary


wikipodróże

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) jeden z projektów Fundacji Wikimedia; przewodnik turystyczny działający na systemie wiki;

Wiktionary

Wikipodróże (Wikivoyage []) – portal internetowy Wikimedia Foundation poświęcony tematyce turystycznej, oparty na technologii wiki i tworzony na wolnej licencji przez zaangażowanych w ten projekt wolontariuszy.

Wikipedia


wikiprojekt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) neol. projekt realizowany przez społeczność wikipedystów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uczniowie naszej szkoły angażują się również w wikiprojekty.

Wiktionary


wikisłownik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) neol. wolny internetowy wielojęzyczny słownik, który każdy może edytować;

Wiktionary

Wiktionary – projekt Wikimedia Foundation, którego założeniem jest stworzenie wolnego słownika w każdym języku opartego na mechanizmie wiki (zawierającego m.in. synonimy czy tłumaczenia). Wiktionary jest jednym z siostrzanych projektów Wikipedii. Polska wersja Wiktionary nosi nazwę Wikisłownik. Serwis był notowany w rankingu Alexa na miejscu 641.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wikisłownik stawia sobie za cel opisanie wszystkich języków świata, istniejących i martwych.

 (1.1) Wikisłownik może być edytowany przez anonimowych użytkowników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲiciˈswɔvʲɲik, AS: vʹiḱisu̯ovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wikisłownikarz mos., wikisłownikarka ż.

Wiktionary


wikisłownikarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. kobieta edytująca Wikisłownik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wikisłownik mrz.

:: fm. wikisłownikarz mos.

Wiktionary


wikisłownikarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) środ. autor współtworzący Wikisłownik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wikisłownik mrz.

:: fż. wikisłownikarka ż.

Wiktionary


wikitekst

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. tekst napisany w języku programowania Wikitext Markup Language;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do tworzenia linków wewnętrznych w wikitekście używa się nawiasów kwadratowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiciˈtɛkst, AS: vʹiḱitekst

Wiktionary


wikizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. czynność zmiany zwykłego tekstu na tekst ze specjalnymi znacznikami używanymi przez Wikipedię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy artykuł Wikipedii musi zostać poddany wikizacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲiciˈzat͡sʲja, AS: vʹiḱizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wikipedia ż., wikipedysta m., wikipedystka ż., wikipedianin m., wikipedianka ż.

 przym. wikipedyczny, wikipedyjny

Wiktionary


wikiński

→ wiking; wikingowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wikingami, dotyczący wikingów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiking m.

Wiktionary


wikiźródła

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) wolne internetowe repozytorium tekstów źródłowych, które każdy może redagować; projekt Fundacji Wikimedia;

Wiktionary

Wikiźródła ( Wikisource) – biblioteka internetowa oraz wielojęzyczny siostrzany projekt Wikipedii, który działa jako jedno z przedsięwzięć Wikimedia Foundation. Jego celem jest gromadzenie i udostępnianie wcześniej publikowanych tekstów (głównie utworów literackich) znajdujących się w domenie publicznej lub udostępnionych na wolnej licencji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wikipedia zawiera artykuły na temat książek, które znajdują się w Wikiźródłach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲiciʑˈrudwa, AS: vʹiḱiźrudu̯a

Wiktionary


wikkański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z religią wicca, dotyczący religii wicca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wicca n., wikkanin m., wikkanka ż.

Wiktionary


wikla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. gąszcz, trudne do przebycia zarośla

 (1.2) lm. wikle → przest. wierzbiny

Wiktionary

Wikla ( Βίκλα) – wieś w Republice Cypryjskiej, w dystrykcie Limassol. W 2011 roku liczyła 1 mieszkańca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Splatał bowiem pierwotną sieć z wiklów, osadzał ją na stroiszu, czyli trzonku, lub podstępnie zastawiał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲikla, AS: vʹikla

Wiktionary


wikler

trzcinowy pręt używany w koszykarstwie


SJP.pl


wiklewo

Wiklewo (niem. "Groß Winkeldorf", pierw. "Winkilkaimis") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Korsze. Znajduje się około 7 km na północ od Korsz.

W latach 1946–1954 wieś jako siedziba gromady była częścią dawnej Gminy Sątoczno ("Laukinikowo"). W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


wiklina

nazwa dla niektórych gatunków wierzby, o pędach służących do produkcji wyrobów koszykarskich; także: ścięte pędy tych drzew, służące do produkcji tych wyrobów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Salix purpurea|ref=tak., wierzba z młodymi czerwonymi pędami, rosnąca nad rzekami

 (1.2) młode pędy kilku gatunków wierzb, które po obróbce wykorzystywane są w wikliniarstwie;

 (1.3) przedmioty z wikliny (1.2)

 (1.4) wierzbowe zarośla

Wiktionary

Wiklina – młode pędy kilku gatunków wierzb, które po obróbce wykorzystywane są w wikliniarstwie (plecionkarstwie). Nazwa ta jest także zwyczajowym określeniem wierzby purpurowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Jednak łagodne i wdzięczne zakręty łąki zwężały się coraz, aż ustąpiły miejsca wąskiej rozpadlinie, a ścieżki w głąb parowu prowadzące zaczęły piąć się po stokach gór; to nagie, skaliste, ostrymi rozpęknięciami poprzerywane i kolczystą wikliną zjeżone, to zielone i tajemniczo pod sklepieniami liściastej zarośli przepadające.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲikˈlʲĩna, AS: vʹiklʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wikliniarstwo, wikliniarz

 przym. wiklinowy, wikliniarski

Wiktionary


wikliniarka

→ wikliniarz


SJP.pl

Patrz:

wikliniarz

wikliniarski

dotyczący wikliniarstwa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wikliniarstwem, dotyczący wikliniarstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wikliniarstwo n., wiklina ż.

 przym. wiklinowy

Wiktionary


wikliniarstwo

1. gałąź przemysłu obejmująca produkcję z wikliny wyrobów koszykarskich; koszykarstwo
2. uprawa wikliny na plantacjach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzem. dziedzina rzemiosła zajmująca się wyplataniem przedmiotów z wikliny

Wiktionary

Wikliniarstwo – rzemiosło polegające na wytwarzaniu przedmiotów z wikliny.

Z wikliny wytwarza się między innymi: meble i wyroby koszykarskie.

W Polsce, m.in. na Śląsku Opolskim i na Podkarpaciu w Rudniku nad Sanem rozwinęły się ośrodki wikliniarskie, w których przekazuje się wiedzę o tym rzemiośle z mistrza na ucznia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wiklina ż., wikliniarz mos.

 przym. wiklinowy

Wiktionary


wikliniarz

osoba zajmująca się przygotowywaniem wikliny do produkcji i wyrobem różnego rodzaju przedmiotów z wikliny


SJP.pl


wiklinowy

przymiotnik od: wiklina (np. kosz wiklinowy, zarośla wiklinowe)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wikliną, dotyczący wikliny

 (1.2) wykonany w wikliny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiklina ż., wikliniarz m., wikliniarka ż., wikliniarstwo n.

 przym. wikliniarski

Wiktionary


wikol

marka kleju


SJP.pl


wikrowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wikrowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Gronowo Elbląskie
  • Wikrowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Pasłęk
  • Wikrowo – przysiółek osady Kolkiejmy w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Srokowo

Wikipedia


wiksa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzaj klubowej imprezy z elementami przebierania się, używania masek i intensywnie święcącch gadżetów;

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Poznań, Biskupizna. pasta do butów

Wiktionary

Wiksa (również wixa) – rodzaj imprezy klubowej.

Wikipedia

Powiązane:

 (1.2)

:: czas. wiksować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wixa

 (1.2) wikspasta

Wiktionary


wiksin

Wiksin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, w gminie Grudusk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka DK616.

Wikipedia


wikszany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miejscowość w Rumunii, na Bukowinie, zamieszkana przez mniejszość polską

Wiktionary

Wikszany ( Vicșani) – wieś w Rumunii, w okręgu Suczawa, w gminie Mușenița. W 2011 roku liczyła 227 mieszkańców.

Część ludności w miejscowości stanowią Polacy.

Wikipedia


wikt

całodzienne utrzymanie; wyżywienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. żywność, zaopatrzenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przywiozłem słoiki, nie musisz się martwić o wikt przez dwa tygodnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiktuały nmos.

Wiktionary


wikta

zdrobnienie od: Wiktoria (imię żeńskie)


SJP.pl


wiktor

dawniej: zwycięzca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. zwycięzca

Wiktionary

Wiktor, Wiktoriusz ( victor – zwycięzca) – imię męskie pochodzenia łacińskiego.

Wiktor imieniny obchodzi: 22 lutego, 25 lutego, 6 marca, 29 marca, 12 kwietnia, 8 maja, 14 maja, 17 maja, 21 maja, 28 maja, 21 lipca, 28 lipca, 16 września, 30 września, 17 października, 8 listopada.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wiktor m., Wiktoria ż.

Wiktionary


wiktorczyk

nazwisko


SJP.pl


wiktorek

zdrobnienie od: Wiktor (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|m. Wiktor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiktor mos.

Wiktionary


wiktoria

zwycięstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. zwycięstwo, zwykle w odniesieniu do wygranych bitew

 (1.2) bot. nazwa systematyczna|Victoria|Lindl.|ref=tak., rodzaj roślin wodnych z rodziny grzybieniowatych, o charakterystycznych pływających liściach;

 (1.3) bot. roślina z rodzaju wiktoria (1.2)

 (1.4) rodzaj konnego powozu czterokołowego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiktoria – imię żeńskie
  • Wiktoria – rzymska bogini zwycięstwa
  • Wiktoria z Sabiny – święta chrześcijańska, męczennica
  • Wiktoria Rasoamanarivo – błogosławiona katolicka z Madagaskaru
  • Wiktoria – królowa brytyjska
  • Wiktoria Bernadotte – księżna szwedzka
  • Wiktoria – stan w Australii
  • Jezioro Wiktorii w Afryce
  • Wiktoria – wieś w Polsce, w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Strachówka
  • Wiktoria – część wsi Lipiny, w Polsce, w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Chodel
  • Wiktoria – roślina z rodziny grzybieniowatych,
  • Wiktoria – rodzaj pojazdu konnego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jutro obchodzimy kolejną rocznicę wiktorii wiedeńskiej.

 (1.2) W naszym ogrodzie botanicznym znaleźć można okazy wiktorii królewskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲikˈtɔrʲja, AS: vʹiktorʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiktoria ż., Wiktoryna ż., Wiktoryn m., wiktorianizm m., Wiktorów m., Wiktorowo n., Wiktorówko n., Wiktórka ż., Wiktorzyn m., Wiktorzec m.

:: zdrobn. Wiktorka ż., Wikta ż., Wiktusia ż., Wiktunia ż., Wika ż., Wikusia ż., Wikunia ż., Wiki ż., Wiktor m.

 przym. wiktoriański; przest. gwara. Wiktoriowy, Wiktorowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwycięstwo, wygrana

Wiktionary


wiktorian

imię męskie


SJP.pl

Wiktorian – łacińskie imię męskie, pierwotnie przydomek utworzony poprzez dodanie przyrostka "–ianus" do imienia Wiktor. Żeński odpowiednik tego imienia, Wiktoriana, jest notowana w Polsce od średniowiecza.

W Polsce imię pozostaje rzadkie, częściej występuje w zakonach. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 13 mężczyzn o imieniu Wiktorian nadanym jako imię pierwsze oraz 14 mężczyzn noszących imię Wiktorian jako imię drugie.

Wikipedia


wiktorianostwo

Wiktorian z małżonką; Wiktorianowie


SJP.pl


wiktorianowie

Wiktorian z małżonką; Wiktorianostwo


SJP.pl


wiktorianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wiktoriana lub z nim związany


SJP.pl


wiktoriański

odnoszący się do okresu, w którym panowała królowa Wiktoria


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z epoką panowania królowej Wiktorii Hanowerskiej

 (1.2) archit. szt. odznaczający się eklektyzmem oraz pompatycznością

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W 1858 roku na zachodnich obrzeżach Toronto powstała wiktoriańska gotycka rezydencja zbudowana przez Sir Kazimierza Gzowskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiktoria ż., Wiktoria ż.

Wiktionary


wiktoriusz

imię męskie


SJP.pl


wiktorostwo

Wiktor z małżonką; Wiktorowie


SJP.pl


wiktorowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Kocmyrzów-Luborzyca;

Wiktionary

Wiktorowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Kocmyrzów-Luborzyca.

Wieś duchowna, własność Opactwa Cystersów w Mogile położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie proszowskim województwa krakowskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego. Integralne części miejscowości: Baranówka, Niewarcza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wracam właśnie od rodziny, która mieszka w Wiktorowicach.

Wiktionary


wiktorowicz

nazwisko


SJP.pl


wiktorowie

dawniej: zwycięzca


SJP.pl


wiktorowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiktorowo – część wsi Nowy Jasiniec w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo
  • Wiktorowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Gruta
  • Wiktorowo – część wsi Ruda w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Rogowo
  • Wiktorowo – część wsi Godziszewy w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Rypin
  • Wiktorowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski
  • Wiktorowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubraniec
  • Wiktorowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Gąsawa
  • Wiktorowo – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Rogowo
  • Wiktorowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Nasielsk
  • Wiktorowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Krzynowłoga Mała
  • Wiktorowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gminie Perlejewo
  • Wiktorowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Gronowo Elbląskie

Wikipedia


wiktorowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Wiktorowski – polski wojskowy
  • Jerzy Wiktorowski – polski lekkoatleta
  • Piotr Wiktorowski – polski koszykarz

Wikipedia


wiktorowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wiktora lub z nim związany


SJP.pl


wiktorski

nazwisko


SJP.pl


wiktoryjski

→ Wiktoria (stan w Australii)


SJP.pl


wiktoryn

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Wiktoryn – imię męskie, pochodzące od imienia Wiktor, utworzone za pomocą przyrostka oznaczającego przynależność lub pochodzenie.

Wiktoryn imieniny obchodzi: 29 marca, 15 kwietnia, 2 listopada, 8 listopada i 2 grudnia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲikˈtɔrɨ̃n, AS: vʹiktorỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiktoria ż., Wiktoria ż.

Wiktionary


wiktoryna

imię żeńskie


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wiktoryniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wiktorii lub z nią związany


SJP.pl


wiktorzyn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiktorzyn – kolonia w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Łaskarzew
  • Wiktorzyn – kolonia w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Sobolew
  • Wiktorzyn – kolonia w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Wyszki
  • Wiktorzyn – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Piątnica
  • Wiktorzyn – kolonia w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Klukowo

Wikipedia


wiktorówek

Wiktorówek – osada w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Sokolniki. Jedyna miejscowość położona w Sołectwie Wiktorówek, którego sołtysem jest Henryk Madziała (stan na 2025 rok).

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa kaliskiego.

Wikipedia


wiktorówko

Wiktorówko – wieś krajeńska w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Łobżenica.

Wikipedia


wiktuały

pożywienie, żywność, prowiant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) przest. dziś książk. żywność, prowiant

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wikt mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jedzenie, prowiant; pot. wałówa, wałówka

Wiktionary


wiktusia

zdrobnienie od: Wiktoria (imię żeńskie)


SJP.pl


wiktymizacja

działanie sprawiające, że dana osoba staje się ofiarą przemocy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) działanie wyrządzające komuś krzywdę, sprawiające, że dana osoba staje się jego ofiarą

Wiktionary

Wiktymizacja – proces stawania się ofiarą. Dziedziną, która bada proces, wskaźniki, częstotliwość występowania, skutki i rozpowszechnienie wiktymizacji jest wiktymologia.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. wiktymizować ndk.

Wiktionary


wiktymizacyjny

→ wiktymizacja


SJP.pl

Patrz:

wiktymizacja

wiktymolog

specjalista w zakresie wiktymologii


SJP.pl


wiktymologia

dziedzina nauki zajmująca się ofiarami przestępstw i badaniem zjawisk patologii społecznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. nauka zajmująca się ofiarami przestępstw i badaniem roli ofiary w genezie przestępstwa; dziedzina kryminalistyki i kryminologii;

Wiktionary

Wiktymologia – dziedzina kryminologii, zajmująca się ofiarami przestępstw oraz badaniem ich roli w genezie przestępstwa, zwłaszcza ustaleniem czynników tworzących podatność na stanie się ofiarą przestępstwa (predestynacja wiktymologiczna) oraz metod zapobiegania temu. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa victima, co znaczy „ofiara”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲiktɨ̃mɔˈlɔɟja, AS: vʹiktỹmoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiktymolog m.

 przym. wiktymologiczny

Wiktionary


wiktymologiczny

→ wiktymologia


SJP.pl

Patrz:

wiktymologia

wikunia

zwierzę z rodziny wielbłądowatych żyjące dziko w Ameryce Południowej, charakteryzujące się brązowożółtą, jedwabistą sierścią; wigoń, wigonia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Vicugna vicugna|Molina|ref=tak., południowoamerykański ssak parzystokopytny o gęstej, puszystej sierści;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do niedawna uważano, że alpaka pochodzi od gwanako andyjskiego, a wikunia nigdy nie została udomowiona.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wikunia andyjska, wigoń

Wiktionary


wikłacz

przedstawiciel rodziny ptaków z rzędu wróblowych


SJP.pl


wikłacze

przedstawiciel rodziny ptaków z rzędu wróblowych


SJP.pl

Wikłacze (Ploceinae) – podrodzina ptaków z rodziny wikłaczowatych (Ploceidae).

Wikipedia


wikłaczowate

rodzina niedużych ptaków z rzędu wróblowych; wikłacze


SJP.pl

Wikłaczowate, wikłacze (Ploceidae) – rodzina niedużych ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), licząca około 120 gatunków.

Wikipedia


wikłaczowaty

o cechach wikłaczowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


wikławiec

ssak z rodziny szopowatych; chwytacz, kinkażu


SJP.pl


wikłać

1. plątać
2. przenośnie:
a) mącić
b) psuć, krzyżować
c) wplątywać kogoś w coś nieprzyjemnego
3. wikłać się:
a) ulegać poplątaniu (o niciach, włosach)
b) przenośnie: gmatwać się
c) przenośnie: udzielać sprzecznych wyjaśnień


SJP.pl


wikłów

Wikłów – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Kruszyna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

W 1672 we wsi urodził się Jan Chryzostom Bąkowski, polski duchowny oraz członek misji jezuickiej w Chinach.

Wikipedia


wil.

skrót od: wileński


SJP.pl


wilajat

jednostka administracyjno-terytorialna w Turcji, Algierii i Tunezji; wilajet


SJP.pl


wilajet

jednostka administracyjno-terytorialna w Turcji, Algierii i Tunezji; wilajat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) adm. jednostka administracyjno-terytorialna najwyższego stopnia w niektórych krajach muzułmańskich

 (1.2) hist. prowincja w Imperium Osmańskim

Wiktionary

Wilajet (tur. "vilâyet", z arab. "ولاية" wilāyah), także wilaja – w Imperium Osmańskim od 1864 roku określenie oznaczające prowincję; to samo znaczenie w języku malajskim. Nazwa pochodzi od arabskiego "waliyah" (zarządzać).

Zwierzchnik wilajetu nosił tytuł "Wali".

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. wilajat

 (1.2) wilaja

Wiktionary


wilam

imię męskie


SJP.pl


wilamit

rzadko: minerał, ortokrzemian cynku; wilemit, willemit


SJP.pl


wilamowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. członek niewielkiej grupy etnicznej z dzisiejszej Polski, zamieszkującej przede wszystkim miejscowość Wilamowice w województwie śląskim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wilamowianie są potomkami osadników, którzy przybyli na polskie tereny w XIII wieku — prawdopodobnie z obszarów dzisiejszych Niemiec, Niderlandów i Flandrii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilamowice nmos., wilamowicki mrz., wilamowickość ż., wilamowiczanin mos., wilamowiczanka ż., wilamowski mrz., wilamowszczyzna ż.

:: fż. Wilamowianka ż.

 przym. wilamowicki, wilamowski

 przysł. wilamowicko

Wiktionary


wilamowice

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowej Polsce;

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wilamowice są miastem założonym przez obcokrajowców.

 (1.1) Język wilamowski – bo o nim mowa – jest pierwszym językiem dla jedynie około 70 osób – mieszkańców niewielkiego miasteczka Wilamowice w powiecie bielskim na Podbeskidziu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲilãmɔˈvʲit͡sɛ, AS: vʹilãmovʹice

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilamowianin mos., wilamowianin m., wilamowiczanin m., wilamowski mrz., wilamowszczyzna ż.

 przym. wilamowski, wilamowicki

Wiktionary


wilamowicki

→ Wilamowice (miasto w Polsce); wilamowski


SJP.pl


wilamowiczanin

mieszkaniec Wilamowic (miasta w Polsce)


SJP.pl


wilamowiczanka

mieszkanka Wilamowic (miasta w Polsce)


SJP.pl


wilamowo

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wilamowo – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Bartniczka,
  • Wilamowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Przytuły
  • Wilamowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Działdowo
  • Wilamowo – część wsi Wajsznory w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Kętrzyn
  • Wilamowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Małdyty
  • Wilamowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Rozogi
  • lotnisko Kętrzyn-Wilamowo
  • Wilamów

Wikipedia


wilamowski

→ Wilamowice (miasto w Polsce); wilamowicki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Wilamowic koło Bielska-Białej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. etnolekt z grupy zachodniej języków germańskich, którym posługiwali się mieszkańcy Wilamowic;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • język wilamowski – etnolekt z grupy zachodniej języków germańskich
  • Bohdan Wilamowski – polski działacz społeczny i polityczny
  • Jan Wilamowski – rzymskokatolicki duchowny, dyplomata i urzędnik
  • Kazimierz Wilamowski – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, reżyser teatralny
  • Łukasz Wilamowski – polski lekkoatleta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ocalmy wilamowską kulturę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲilãˈmɔfsʲci, AS: vʹilãmofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilamowianin mos., Wilamowice nmos., wilamowszczyzna ż.

 przym. wilamowicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wilamowicki

 (2.1) wilamowicki

Wiktionary


wilamowskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem wilamowskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem wilamowskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku wilamowskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲilãˈmɔfskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: vʹilãmofskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


wilamowszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. język wilamowski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Choć wilamowszczyzna pozostaje prawdopodobnie najbardziej zagrożonym językiem germańskim świata, znaczącej zmianie uległ stosunek mieszkańców miasta do swojego dziedzictwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilamowice nmos., wilamowicki m., wilamowski m., Wilamowianin mos.

 przym. wilamowicki, wilamowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wilamowski, wilamowicki

Wiktionary


wilamówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Wilamówka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie monieckim, w gminie Trzcianne.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Według spisu ludności z 30 września 1921 w Wilamówce zamieszkiwało ogółem 156 osób z czego mężczyzn - 83, kobiet - 73. Budynków mieszkalnych było 28.

Wikipedia


wilanowski

przymiotnik od: Wilanowo, Wilanów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Wilanowa, związany z Wilanowem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednym z właścicieli pałacu wilanowskiego był Stanisław Kostka Potocki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilanów mrz., wilanowianin mos., wilanowianka ż.

Wiktionary


wilanów

1. dzielnica Warszawy;
2. nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. dzielnica Warszawy;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa miejscowości i części miast w Polsce

Wiktionary

Zobacz też: Wilanów w innych znaczeniach tej nazwy.

Wilanów – dzielnica Warszawy położona w lewobrzeżnej części miasta. Jest jedną z 18 jednostek pomocniczych m.st. Warszawy.

Do 1951 miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Wilanów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od zachodu Wilanów graniczy z Ursynowem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilanowianin mos., wilanowianka ż.

 przym. wilanowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Milanowo, Milanów

Wiktionary


wilbur

imię obce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wilbur – miejscowość w stanie Waszyngton, w hrabstwie Lincoln
  • Wilbur (ang. Wilbur Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie McKenzie
  • Wilbur (ang. Wilbur Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Brule

Wikipedia


wilchwy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. część miasta Wodzisław Śląski w województwie śląskim;

Wiktionary

Wilchwy – część miasta i jednostka pomocnicza gminy (dzielnica) Wodzisławia Śląskiego.

Na jej terenie znajduje się zamknięta Kopalnia Węgla Kamiennego 1 Maja oraz przylegające do niej górnicze Osiedle 1 Maja. Dzielnica ma charakter podmiejski z zabudową wielorodzinną i jednorodzinną. W skład obecnej dzielnicy wchodzą: Wilchwy, Pustki, Zamysłów, Praga Mała, Sakandrzok, Sowiniec oraz część historycznego Wodzisławia z Grodziskiem. Dzielnica liczy ponad 6500 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od 1972 r. Wilchwy są dzielnicą Wodzisławia Śląskiego.

Wiktionary


wilczak

wilczak czechosłowacki - rasa psa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wilczak – rodzaj drapieżnego ssaka z rodziny psowatych
    • wilczak falklandzki – wymarły gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych
  • wilczak – hybryda wilka i psa
    • wilczak czechosłowacki – rasa psów
    • wilczak Saarloosa – rasa psów
  • Wilczak – część miasta Bydgoszcz
  • Wilczak – część wsi Mętków w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Babice
  • Wilczak – część wsi Strzeszyn w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Biecz
  • Wilczak – część wsi Białka w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Błażowa
  • Wilczak – część wsi Błażowa Górna w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Błażowa
  • Bronisław Wilczak (1928–1999) – polski pułkownik, dyplomata
  • Dariusz Wilczak (ur. 1961) – reportażysta, dziennikarz tygodnika Newsweek

Wikipedia


wilczanka

wieś w Polsce


SJP.pl

Wilczanka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie puławskim, w gminie Żyrzyn.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Żyrzyn. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 280 mieszkańców.

Wikipedia


wilczarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) myśliwy polujący na wilki

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) kynol. pies myśliwski używany do polowania na wilki

Wiktionary

Wilczarz – kolonia w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie Kołbiel.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Było słychać nawoływania wilczarzy.

 (2.1) Wilczarze ujadały, ale basior był niezwyciężony, uciekał w gęstwinę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilczyca ż., wilczur m., wilczek m., wilczątko n., wilczysko n., wilk mrz./mzw.

 przym. wilczy, wilczurzy, wilczarski

 przysł. wilkiem, wilczo

Wiktionary


wilczaty

o koniu: mający maść ciemnobułaną


SJP.pl


wilczek

mały wilk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. młody wilk

 (1.2) daw. zuch, członek najmłodszej grupy wiekowej harcerstwa

Wiktionary

Wilczek (ang. "Teen Wolf", 1986–1987) – amerykańsko-australijski serial animowany oparty na filmie z 1985 roku pod tytułem "Nastoletni wilkołak" ("Teen Wolf"). Zawiera 2 serie. Liczy 21 odcinków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za basiorą dreptał wilczek ze spuszczonym ogonkiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲilt͡ʃɛk, AS: vʹilček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilk mzw., wilczę mzw., wilczur mzw., wilczysko n., wilczyca ż., wilczarz mos./mzw.

 przym. wilczy

 przysł. wilczo, wilkiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wilczę

Wiktionary


wilczewko

Wilczewko – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie golubsko-dobrzyńskim, w gminie Radomin.

Wikipedia


wilczewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wilczewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Radomin
  • Wilczewo – część wsi Okrąg w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Lipno
  • Wilczewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. kolneńskim, w gminie Stawiski
  • Wilczewo – część wsi Trzebuń w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Dziemiany
  • Wilczewo – przysiółek wsi Pierzchowice w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Mikołajki Pomorskie
  • Wilczewko

Wikipedia


wilczewski

nazwisko


SJP.pl


wilczełyko

niski krzew z rodziny wawrzynkowatych, o białych lub różowych, wonnych kwiatach (rozkwitających przed wykształceniem liści) i czerwonych trujących owocach, pochodzący z Eurazji; wawrzynek wilczełyko, wawrzynek wilcze łyko, wilcze łyko


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wilczkowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wilczkowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Jordanów Śląski
  • Wilczkowice – część wsi Mazew w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Daszyna
  • Wilczkowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
  • Wilczkowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Michałowice
  • Wilczkowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Brzeszcze
  • Wilczkowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Radoszyce
  • Wilczkowice Dolne, Wilczkowice Górne

Wikipedia


wilczkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wilczkowo – historyczna nazwa miejscowości i gminy Völschow, położonej w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie, w powiecie Vorpommern-Greifswald, wchodząca w skład Związku Gmin Jarmen-Tutow.
  • Wilczkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Żnin,
  • Wilczkowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Wyszogród,
  • Wilczkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gminie Lubomino,
  • Wilczkowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Gryfice,
  • Wilczkowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Brzeżno.
  • Wilczkowo – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Złocieniec, położone na Pojezierzu Drawskim,
  • Wilczkowo – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, gminie Szczecinek, położone na Pojezierzu Drawskim,
  • Wilczkowo – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, gminie Widuchowa, położone na Równinie Wełtyńskiej,
  • Wilczkowo – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, gminie Brzeżno, położone na Wysoczyźnie Łobeskiej.
  • Wilczki
  • Wilczków

Wikipedia


wilczkowski

nazwisko


SJP.pl


wilczo

przysłówek

 (1.1) jak wilk, na wilczy sposób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zawył wilczo, by cały las wiedział, że wrócił na swoje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilczyca ż., wilczur m., wilczarz m., wilczek m., wilczątko n., wilczysko n., wilk mrz./mzw.

 przym. wilczy, wilczurzy

 przysł. wilkiem

Wiktionary


wilczomlecz

roślina zielna lub drzewiasta z rodziny wilczomleczowatych, zawierająca w pędach sok mleczny, uprawiana w celach ozdobnych; euforbia, ostromlecz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Euphorbia|L.|ref=tak., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny nazwa systematyczna|Euphorbiaceae|Juss.|ref=tak.;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju wilczomleczy (1.1)

Wiktionary

Wilczomlecz ("Euphorbia" L.) – rodzaj roślin z rodziny wilczomleczowatych, liczący około 2000 gatunków. Jest to jeden z najbardziej zróżnicowanych rodzajów w obrębie okrytonasiennych, zarówno jeśli idzie o liczbę gatunków, jak i różnorodność budowy roślin. Rośliny te rozpowszechnione są na całym świecie, w bardzo różnorodnych siedliskach, ale najbardziej zróżnicowane są na suchych obszarach w strefie międzyzwrotnikowej, zwłaszcza w Afryce. W Europie występuje dziko 105 gatunków, w Polsce ponad 20.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na podstawie budowy kwiatów poinsecję zalicza się do wilczomleczy.

Wiktionary


wilczomleczek

zmrocznik wilczomleczek - owad z rzędu motyli


SJP.pl


wilczomleczowate

rodzina roślin z rzędu malpigiowców; ostromleczowate


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wilczomleczowaty

o cechach wilczomleczowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


wilczomleczowiec

przedstawiciel rzędu roślin z klasy dwuliściennych


SJP.pl


wilczomleczowy

przymiotnik od: wilczomlecz


SJP.pl


wilczomleczówka

barczatka wilczomleczówka - gatunek motyla z rodziny barczatkowatych


SJP.pl


wilczopolski

nazwisko


SJP.pl


wilczur

1. silny, duży pies, wyglądem podobny do wilka; tresowany m.in. jako pies policyjny, przewodnik osób niewidomych; wilk; owczarek niemiecki lub alzacki;
2. zgrubienie od: wilk (ssak z rodziny psowatych)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. owczarek niemiecki (rasa psa)

 (1.2) pot. określ. pies o wilczym pokroju lub pochodzący od wilka

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D. lm. od: wilczura

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • W kynologii:
    • wilczur – potoczne określenie dużego psa o wyglądzie przypominającym wilka, często potoczna nazwa rasy psów owczarek niemiecki
  • Osoby o nazwisku Wilczur:
    • Jacek Wilczur (ur. 1925, zm. 2018) – polski historyk, prawnik i politolog, niemcoznawca, członek Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce
    • Juliusz Wilczur-Garztecki (ur. 1920, zm. 2017) – polski pisarz, krytyk literacki, tłumacz, publicysta, fotograf, oficer Armii Krajowej, pracownik aparatu bezpieczeństwa PRL
    • Ewa Urszula Wilczur-Garztecka (ur. 1920, zm. 2007) – polska krytyczka i promotorka sztuki nowoczesnej, działaczka lewicowej konspiracji
    • Rafał Wilczur – postać fikcyjna z powieści Tadeusza Dołęgi-Mostowicza „Znachor” oraz „Profesor Wilczur”
  • Inne
    • Profesor Wilczur (powieść) – powieść Tadeusza Dołęgi-Mostowicza, będąca kontynuacją powieści „Znachor”
    • Profesor Wilczur (film) – polski film fabularny (melodramat) z 1938 roku, adaptacja powieści Tadeusza Dołęgi-Mostowicza
    • Testament profesora Wilczura – polski film fabularny z 1939 roku, wg scenariusza Tadeusza Dołęgi-Mostowicza, kontynuacja filmów „Znachor” i „Profesor Wilczur”
    • Wilczury – część wsi Przechód

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy wyprowadzasz swojego wilczura w porze deszczowej?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲilt͡ʃur, AS: vʹilčur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilczyca ż., wilczarz mos./mzw., wilczek mzw., wilczątko n., wilczysko n.

:: zdrobn. wilczurek mzw.

 przym. wilczurzy, wilczy, wilczarski

 przysł. wilkiem, wilczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) owczarek alzacki

Wiktionary


wilczura

1. wyprawiona wilcza skóra;
2. futro uszyte z tych skór; wilki;
3. suka owczarka niemieckiego; wilczyca, wilczurka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. wilcza skóra

 (1.2) daw. burka podbita wilczą skórą

 (1.3) rzad. suka owczarka niemieckiego

 (1.4) gwara. samica wilka

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od: wilczur

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pierwszy prowadził osobiście pan Józef, ubrany w wilczurę włosem na wierzch, w czapce z okularami, może nie bez celu tak ukryty pod przebraniem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilczur mzw., wilczurek mzw., wilk mzw./mrz.

 przym. wilczurzy, wilczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wilki

 (1.3) wilczyca

 (1.4) wilczyca

Wiktionary


wilczurek

zdrobnienie od: wilczur (pies)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) młody wilczur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kobiecina trzymała w koszu małe wilczurki, które cicho piszczały.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilczur mzw., wilczura ż.

 przym. wilczurzy, wilczy, wilczarski

Wiktionary


wilczurka

zdrobnienie od: wilczur (pies)


SJP.pl


wilczurzy

przymiotnik

 (1.1) związany z wilczurem; dotyczący wilczura

 (1.2) charakterystyczny dla wilczura

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jego wilczurzy instynkt kazał mu wskoczyć na podbudówkę, a z niej przez okno do środka domu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilczyca ż., wilczur m., wilczarz m., wilczek m., wilczątko n., wilczysko n., wilk mrz./mzw.

 czas. zwilczyć dk.

 przym. wilczy, wilczarski

 przysł. wilkiem, wilczo

Wiktionary


wilczy

przymiotnik od: wilk


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wilkiem, dotyczący wilka

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do wilka

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla wilka, posiadający cechy przypisywane wilkowi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wilczy Las
  • Wilczy Targ
  • Wilczy Park
  • wilczy szlak

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Na otwartych przestrzeniach dawno znikł wilczy trop, wilk wie dobrze, czym pachnie zagłada.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲilt͡ʃɨ, AS: vʹilčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Podwilk mrz., wilczurek mzw., wilczura ż., wilczyca ż., wilczur m., wilczarz m., wilk m., wilczek m., wilczysko m., wilczątko n., Wilczka ż., wilczę n.

 przym. wilkowaty, wilczurzy

 przysł. wilczo, wilkiem

 czas. zwilczyć się

Wiktionary


wilczyca

1. samica wilka; basiora, wadera;
2. suka owczarka niemieckiego; wilczura, wilczurka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. samica wilka

 (1.2) pot. suka owczarka niemieckiego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wadera – samica wilka
  • Wilczyca – wieś w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Dalików
  • Wilczyca – potok, dopływ Srebrnej
  • Wilczyca – film polski w reżyserii Marka Piestraka z 1982 r.
  • Wilczyca – komiks Jeana Van Hamme i Grzegorza Rosińskiego z 1990 r.
  • Wilczyca kapitolińska – symbol stolicy Imperium Rzymskiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pomiędzy drzewami przemknęła wilczyca, spieszno jej do młodych.

 (1.2) Adam zaprezentował na wystawie swoją wilczycę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲilˈt͡ʃɨt͡sa, AS: vʹilčyca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilk mzw., wilczek mzw., wilczysko n., wilczarz mos./mzw.

 przym. wilczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wadera, basiora

Wiktionary


wilczyce

1. samica wilka; basiora, wadera;
2. suka owczarka niemieckiego; wilczura, wilczurka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wilczyce – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Krotoszyce
  • Wilczyce – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Długołęka
  • Wilczyce – przysiółek wsi Zimna Brzeźnica w woj. lubuskim, w pow. żagańskim, w gminie Niegosławice
  • Wilczyce – część wsi Bukowina Bobrzańska w woj. lubuskim, w pow. żagańskim, w gminie Żagań
  • Wilczyce – wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Dobra
  • Wilczyce – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Wilczyce
  • Wilczyce – dawna osada leśna w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Nidzica
  • Wilczyce – wieś w obw. mohylewskim, w rej. mohylewskim
  • Wilczyce – gmina wiejska
  • Wilczyce – powieść Aleksandra Dumasa

Wikipedia


wilczycki

→ Wilczyce (wieś w Polsce)


SJP.pl


wilczyk

nazwisko


SJP.pl


wilczyn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wilczyn – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie polkowickim, w gminie Grębocice
  • Wilczyn (dawniej Wilczyn Leśny) – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Oborniki Śląskie
  • Wilczyn – wieś w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Biała Podlaska
  • Wilczyn – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Wilczyn
  • Wilczyn – gmina wiejska w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim
  • Wilczyn – dawna wąskotorowa stacja kolejowa w Wilczogórze, w województwie wielkopolskim
  • Wilczyny, Linia kolejowa Jabłonka Słupecka – Wilczyn

Wikipedia


wilczypieprz

rodzaj roślin okrytonasiennych z rodziny wawrzynkowatych


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wilczysko

zgrubienie od: wilk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zgrub. od: wilk

Wiktionary

Wilczysko (niem. "Wolfsberg", 790 m n.p.m.) – wzniesienie w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Zachodnich, w Rudawach Janowickich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie podchodźcie do klatki za blisko, / Bo to bardzo niebezpieczne wilczysko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilczyca ż., wilczur m., wilczarz m., wilczek m., wilczątko n., wilk mrz./mzw.

 przym. wilczy, wilczurzy

 przysł. wilczo, wilkiem

Wiktionary


wilczyński

przymiotnik od: Wilczyn


SJP.pl

Wilczyński, Wilczyńska – polskie nazwisko, w Polsce nosi jest ponad 16,5 tys. osób.

Znane postacie noszące nazwisko „Wilczyński (-ska)”:

Wikipedia


wilczątko

pieszczotliwe zdrobnienie od: wilczę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: wilk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wadera wiernie strzegła gniazda z czterema wilczątkami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilczyca ż., wilczur m., wilczarz m., wilczek m., wilczysko n., wilk mrz./mzw.

 przym. wilczy, wilczurzy

 przysł. wilczo, wilkiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mały wilk, wilczek, wilczę

Wiktionary


wilczę

szczenię wilka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zool. szczenię wilka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wadera odważnie broniła swoich wilcząt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲilt͡ʃɛ, AS: vʹilče

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilk m., wilczek m., wilczyca ż., wilczysko n.

 przym. wilczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wilczek

Wiktionary


wilczęcki

przymiotnik od: Wilczęta


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wilczętami, dotyczący Wilcząt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilczęta nmos., Wilczęcianin mos., Wilczęcianka ż.

Wiktionary


wildagliptyna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. lek przeciwcukrzycowy z grupy związków poprawiających czynność wysepek Langerhansa, silny wybiórczy inhibitor dipeptydylopeptydazy 4

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakoś metformina mi nie służyła, dlatego lekarka zapisała wczoraj wildagliptynę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wzór chemiczny: C17H25N3O2; nazwy handlowe: Anvildis, Galvus, Glypvilo

Wiktionary


wildamora

rodzaj dawnej altówki; viola d'amore, amorka, altówka miłosna


SJP.pl


wilde

[czytaj: łajld] nazwisko, m.in. Oscar Wilde (1854-1900) - pisarz angielski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wilde. Historia pisarza – biograficzny film o Oscarze Wilde
  • Arthur Wilde (zm. 1916) – brytyjski strzelec, olimpijczyk
  • Brandon De Wilde (1942-1972) – amerykański aktor
  • Brian Wilde (1927-2008) – brytyjski aktor
  • Cornel Wilde (1915-1989) – amerykański aktor i reżyser
  • Dingenis de Wilde
  • Dorothy Wilde
  • Etienne De Wilde
  • Federico Wilde
  • Filip De Wilde
  • Gabriella Wilde
  • Georges de Wilde

Wikipedia


wildecki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wildą, dotyczący Wildy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilda ż.

Wiktionary


wilder

[czytaj: łajlder] nazwisko, m.in. Billy Wilder (1906-2002) - amerykański reżyser filmowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ace Wilder (ur. 1982) – szwedzka piosenkarka
  • Alan Wilder (ur. 1959) – angielski muzyk
  • Almanzo Wilder (1857-1949) – amerykański pionier
  • Billy Wilder (1906-2002) – reżyser filmowy
  • Christopher Wilder (1945-1984) – seryjny morderca urodzony w Australii
  • Dash Wilder (ur. 1987) – amerykański wrestler
  • Deontay Wilder (ur. 1985) – amerykański bokser
  • Gene Wilder (1933-2016) – amerykański aktor komediowy
  • Hieronim Wilder (1876-1941) – polski historyk sztuki, antykwariusz, bibliofil
  • James Wilder (ur. 1968) – amerykański aktor
  • John S. Wilder (1921-2010) – amerykański polityk
  • Laura Ingalls Wilder (1867-1957) – amerykańska pisarka

Wikipedia


wildno

Wildno – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Chrostkowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

Wikipedia


wildstein

[czytaj: wildsztajn] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bronisław Wildstein (1952-), dziennikarz, pisarz
  • Dawid Wildstein (1983-), dziennikarz
  • Iwona Galińska-Wildstein (1952-), psycholog
  • Paweł Wildstein (1920-2008), oficer

Wikipedia


wilec

1. roślina z rodziny powojowatych, mająca wijące i płożące się pędy, uprawiana jako roślina ozdobna lub użytkowa; ipomea;
2. wilec ziemniaczany - bylina z rodziny powojowatych; słodki ziemniak, patat, batat


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wilecki

nazwisko


SJP.pl


wiledżiatura

przestarzale: urlop spędzany na wsi; wilegiatura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. letni pobyt na wakacjach

 (1.2) przest. letnisko

Wiktionary


wilegiatura

przestarzale: urlop spędzany na wsi; wiledżiatura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. letni pobyt na wakacjach

 (1.2) przest. letnisko

Wiktionary


wilejka

1. miasto na Białorusi;
2. rzeka na Litwie i Białorusi


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wilejka – miasto na Białorusi
  • Wilejka – rzeka na Litwie i Białorusi, lewy dopływ Wilii
  • Nowa Wilejka – dzielnica Wilna
  • Batalion KOP „Wilejka”
  • Pułk KOP „Wilejka”
  • Kompania Saperów KOP „Wilejka”
  • Wilejka (gmina)
  • Powiat wilejski

Wikipedia


wilejski

→ Wilejka (miasto na Białorusi)


SJP.pl


wilek

zdrobnienie od: Wilhelm (imię męskie); Wiluś


SJP.pl


wilemit

minerał, ortokrzemian cynku; willemit, wilamit (rzadko)


SJP.pl


wilemowice

Wilemowice – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Kamiennik.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Wikipedia


wilenko

Wilenko (niem. "Zion") – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie świebodzińskim, w gminie Szczaniec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia


wilewo

Wilewo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Bieżuń. Ma status sołectwa.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Rocha w Radzanowie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


wilewski

nazwisko


SJP.pl


wileński

przymiotnik od: Wilno (stolica Litwy), Wileńszczyzna (ziemia wileńska)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Wilna lub Wileńszczyzny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzorem polskim wprowadzono na Litwie właściwej podział administracyjny, ustanawiając dwa województwa – wileńskie i trockie – oraz dwie takie same kasztelanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈlɛ̃j̃sʲci, AS: vʹilẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilnianka ż., Wilnianin mos., Wilno n., Wileńszczyzna ż., wilnianin m., wilnianka ż., Wilniuk m., wilniuk m.

Wiktionary


wileńskość

→ wileński


SJP.pl

Patrz:

wileński

wileńszczyzna

region na Litwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. region wokół Wilna, obejmujący w przybliżeniu obszar dawnego województwa wileńskiego;

Wiktionary

Wileńszczyzna ( Vilniaus kraštas, Віленшчына, Wileńskie) – terytorium leżące obecnie w granicach Litwy i Białorusi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wileńszczyzna w ciągu wieków wielokrotnie przechodziła z rąk do rąk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲilɛ̃j̃ˈʃt͡ʃɨzna, AS: vʹilẽĩ ̯ščyzna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilnianka ż., Wilnianin mos., Wilno n., wilnianin mos., wilnianka ż., Wilniuk mos., wilniuk mos.

 przym. wileński

Wiktionary


wilfred

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wilfred (imię)
  • Wilfred (australijski serial telewizyjny)
  • Wilfred (amerykański serial telewizyjny)
  • Wilfred z Ivanhoe
  • Operacja Wilfred
  • Wilfryd

Wikipedia


wilfried

imię męskie


SJP.pl


wilga

ptak o żółto-czarnym upierzeniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. średniej wielkości, żółtoczarny ptak z rodziny wilg (nazwa systematyczna|Oriolidae|ref=tak.);

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wilga abisyńska
  • wilga białolica
  • wilga brązowa
  • wilga brunatna
  • wilga chińska
  • wilga cienkodzioba
  • wilga czarna
  • wilga czarnogłowa
  • wilga czarnoskrzydła
  • wilga czarnoucha
  • wilga filipińska
  • wilga górska

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kwitły i pachniały młode lipy – rozlegał się wszędzie melodyjny gwar pszczół, trzmieli, os, nieprzerwany krzyk kosów i pogwizdywanie wilg.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲilɡa, AS: vʹilga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilga ż., wilgi nmos.

 przym. wilgowy, wilgi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. i gw. Poznań wywielga, gw. Poznań wiewiołga

Wiktionary


wilgi

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wilgotny

forma rzeczownika.

 (2.1) plural|wilga.

Wiktionary

Wilgi (Oriolinae) – monotypowa podrodzina ptaków z rodziny wilgowatych (Oriolidae).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wilga ż., Wilga ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wilgły

Wiktionary


wilgny

dawniej: wilgotny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) daw. i gw-pl|Poznań. wilgotny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ułożywszy wszystko zielsko na kupę (…), przykrył na wierzchu cokolwiek ziemią wilgną (…).

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wilgnąć

 przysł. wilgno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wilgotny

Wiktionary


wilgnąć

rzadko: przesiąkać wilgocią; stawać się wilgotnym; wilgotnieć; nawilgać


SJP.pl


wilgociolubny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biol. dobrze rozwijający się w środowisku wilgotnym

Wiktionary


wilgociomierz

miernik wilgotności powietrza; wilgotnościomierz; higrometr


SJP.pl


wilgotka

krynicznia wilgotka - owad z rzędu chruścików


SJP.pl


wilgotnica

rodzaj grzybów z rodziny wodnichowatych


SJP.pl


wilgotniej

stopień wyższy od przysłówka: wilgotno


SJP.pl


wilgotniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wilgotny


SJP.pl


wilgotno

przysłówek

 (1.1) w sposób wilgotny, o zauważalnym poziomie wilgotności

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odwilż ż., wilgotność ż., wilgoć ż.

 przym. wilgotny

Wiktionary


wilgotnościomierz

miernik wilgotności powietrza; higrometr; wilgociomierz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. przyrząd do pomiaru wilgotności

Wiktionary

Wilgotnościomierz, higrometr (gr. "hygros" - wilgotny, mokry) – przyrząd służący do wyznaczania wilgotności. Specjalną grupą higrometrów są psychrometry (gr. "psychros" - zimny, chłodny), czyli przyrządy oparte na pomiarze termometrem suchym i wilgotnym. Współczesne higrometry są często przyrządami elektronicznymi mierzącymi także temperaturę, ciśnienie czy temperaturę punktu rosy.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) higrometr

Wiktionary


wilgotnościowy

dotyczący wilgotności


SJP.pl


wilgotność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stan wyższego nasycenia czegoś wodą

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wilgotność powietrza
    • wilgotność bezwzględna
    • wilgotność względna
  • wilgotność właściwa
  • wilgotność gleby
    • wilgotność optymalna
  • inne pojęcia dot. wilgotności
  • wilgotnościomierz
  • wilgoć

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jedy­nym towa­rzy­szą­cym mu dźwiękiem było buczenie oczyszczaczy powie­trza, które dzielnie wal­czyły z bez­względną wil­got­no­ścią poro­śnię­tego dżun­glą księżyca.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wilgotny, wilgotnościowy

 rzecz. odwilż ż., wilgoć ż.

 przysł. wilgotno

Wiktionary


wilgotny

nasycony, pokryty wilgocią


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) trochę mokry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zasadniczo na grzybobranie można się wybrać przez cały rok, jednak najlepiej jest to robić jesienią, zwłaszcza jeśli końcówka lata była ciepła i wilgotna.

 (1.1) Po naniesieniu kleju na powierzchnię można usunąć jego resztki wilgotną szmatką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲilˈɡɔtnɨ, AS: vʹilgotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odwilż ż., wilgoć ż., wilgotność ż.

 czas. wilgotnieć ndk.

 przysł. wilgotno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk wilgi, wilgły

Wiktionary


wilgowate

rodzina ptaków z rzędu wróblowych


SJP.pl

Wilgowate (Oriolidae) – rodzina ptaków z podrzędu śpiewających (Oscines) w obrębie rzędu wróblowych (Passeriformes).

Wikipedia


wilgowaty

o cechach wilgowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


wilgowron

rodzaj ptaków z rodziny kacykowatych


SJP.pl


wilgoć

obecność wody (również sama woda) w atmosferze, glebie, itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) woda zawarta w czymś, zwykle w powietrzu;

Wiktionary

Wilgoć (W) – popularne określenie na wodę zawartą w powietrzu w formie aerozolu lub pary, obecną w porach substancji porowatych lub na powierzchni ciał stałych w formie drobnych kropelek lub jednolitego, cienkiego filmu.

Wilgoć w środowisku naturalnym występuje właściwie prawie wszędzie (oprócz obszarów pustynnych i polarnych), jest ona też nieodłączonym elementem wnętrz, w których przebywają ludzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mimo potrzeby wilgoci paproć występuje także w suchych środowiskach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲilɡɔt͡ɕ, AS: vʹilgoć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odwilż ż., wilgotność ż.

 czas. wilgotnieć, zwilżać

 przym. wilgotny

 przysł. wilgotnie, wilgotno

Wiktionary


wilgły

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wilgotny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wilgi

Wiktionary


wilhelm

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Wilhelm – imię męskie pochodzenia germańskiego. W starogermańskim oznaczało „tego, który udziela schronienia”. Żeńskim odpowiednikiem jest Wilhelmina (zdrobnienie Mina). Imię szczególnie popularne w krajach anglosaskich.

Imieniny przypadają 1 stycznia, 10 stycznia, 7 lutego, 10 lutego, 17 lutego, 6 kwietnia, 17 maja, 28 maja, 8 czerwca, 24 czerwca, 25 czerwca, 5 lipca, 26 lipca, 29 lipca i 2 września.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wilhelm poznał znanego szekspirologa w Londynie.

 (1.1) Nawet najlepsze systemy gry w bakarata zawodzą, więc któregoś dnia dziewiętnastoletni Wilhelm dowiedział się od matki, że odtąd musi sam zarobkować na siebie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲilxɛlm, AS: vʹilχelm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Wiluś mos.

:: fż. Wilhelmina ż.

 przym. wilhelmiński

Wiktionary


wilhelmi

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Janusz Wilhelmi – polski krytyk literacki i polityk
  • Ludmiła Wilhelmi – polska lekkoatletka
  • Roman Wilhelmi – polski aktor teatralny i filmowy
  • Zdzisław Wilhelmi – polski fizyk jądrowy

Wikipedia


wilhelmina

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wilhelmina − historyczna dzielnica Katowic.
  • Wilhelmina (królowa Holandii)
  • Wilhelmina (imię)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Siostra Wilhelminy ma na imię Gertruda.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilhelm mos.

 przym. wilhelmiński

Wiktionary


wilhelmininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wilhelminy lub z nią związany


SJP.pl


wilhelmiński

taki jak u Romana Wilhelmiego, charakterystyczny dla Romana Wilhelmiego


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z czasami cesarza Wilhelma II, dotyczący z czasów cesarza Wilhelma – ostatniego cesarza II Rzeszy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilhelm m., Wilhelmina ż.

Wiktionary


wilhelmostwo

Wilhelm z małżonką; Wilhelmowie


SJP.pl


wilhelmowie

Wilhelm z małżonką; Wilhelmostwo


SJP.pl


wilhelmowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wilhelma lub z nim związany


SJP.pl


wilhelmshaven

Wilhelmshaven – miasto na prawach powiatu w północno-zachodniej części Niemiec, w kraju związkowym Dolna Saksonia, nad zatoką Jadebusen Morza Północnego. Najbliżej położone duże miasta to: Oldenburg ok. 50 km na południe, oraz holenderskie Groningen ok. 100 km na zachód.

Wikipedia


wilia

regionalnie: wigilia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. wigilia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wilia – wieś w rejonie berezieńskim
  • Wilia (dopływ Horynia)
  • Wilia (dopływ Niemna) – rzeka, przepływająca m.in. przez Wilno i Kowno
  • ORP Wilia – polski okręt transportowy z okresu międzywojennego
  • Wilia – inna nazwa Wigilii Bożego Narodzenia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wigilia ż., wilija ż., wilja ż., Wigilia ż.

 przym. wigilijny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wigilia

Wiktionary


wiliam

imię męskie


SJP.pl


wiliamostwo

Wiliam z małżonką; Wiliamowie


SJP.pl


wiliamowie

imię męskie


SJP.pl


wiliamowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wiliama lub z nim związany


SJP.pl


wilibald

imię męskie


SJP.pl

Wilibald – imię męskie pochodzenia germańskiego. Pochodzi od słów "wille", czyli chęć i "bald", czyli moc.

Imię nadawane rzadko. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 105 mężczyzn o imieniu Wilibald nadanym jako imię pierwsze i 35 mężczyzn z imieniem Wilibald jako drugim.

Wikipedia


wilija

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. wigilia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wsiach w wiliję tego dnia idą włościanie do księdza z prośbą o wypominki t.j. o wspomnienie nazwisk zmarłych krewnych i polecenie ich modłom wiernych. sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilia ż., wigilia ż., wilja ż., Wigilia ż.

 przym. wigilijny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wigilia, wilia, wilja

Wiktionary


wilijny

inaczej: wigilijny


SJP.pl


wilijo

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kult. rel. Wigilia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wigilia ż., wigilia ż., wilijo ż.

Wiktionary


wiliński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karol Wiliński – polski wojskowy
  • Paweł Wiliński – polski prawnik
  • Wojciech Wiliński – polski aktor teatralny i filmowy

Wikipedia


wilk

największy przedstawiciel rodziny psowatych, charakteryzujący się szarożółtą sierścią, masywną budową i uzębieniem typowym dla drapieżców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. przypominające psa zwierzę drapieżne, dziko żyjące;

 (1.2) zool. pot. samiec wilka (1.1)

 (1.3) zool. pot. owczarek niemiecki

 (1.4) pot. skóra, futro z wilka (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) kulin. duża maszyna do rozdrabniania mięsa;

 (2.2) med. pot. toczeń

 (2.3) ogrod. pionowy pęd rosnący szybko z pnia lub konarów

 (2.4) ogrod. pęd rosnący z nieuszlachetnionej podkładki

 (2.5) stojak na opał przy kominku

 (2.6) daw. przen. palący się z boku knot świecy

 (2.7) daw. przen. med. nowotwór, rak

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wilk – rodzaj ssaka z rodziny psowatych
  • wilk (wilk szary) – drapieżny gatunek z rodziny psowatych; zobacz też: wilk w kulturze
  • wilk – maszyna do rozdrabniania
  • WKW Wilk – typ karabinu
  • Wilk – marka samochodu terenowego
  • „Wilk” – polski pociąg pancerny
  • dwa okręty
    • ORP Wilk (1929)
    • ORP Wilk (1963)
  • PZL.38 Wilk – polski przedwojenny prototyp myśliwca
  • Wilk Elektronik – producent pamięci komputerowych
  • Wilk – powieść Marka Hłaski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczoraj w lesie widziałem dużego wilka.

 (1.2) Nie ma złych wilków, są tylko wilki nieszczęśliwe.

 (1.3) Mój brat ma wilka, a siostra wyżła.

 (2.2) Nie siedź na ziemi, bo wilka dostaniesz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲilk, AS: vʹilk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilczur m., wilczarz m., wilczura ż., zwilczanie n., zwilczenie n., Wilk m.

:: fż. wilczyca ż.

:: zdrobn. wilczek m., wilczątko n.

:: zgrub. wilczysko m.

 czas. zwilczyć się, zwilczać ndk., zwilczyć dk.

 przym. wilczy, wilczurzy

 przysł. wilczo, wilkiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. bury

 (1.2) basior

 (1.3) wilczur

 (2.1) maszynka do mięsa, rozdrabniacz

Wiktionary


wilka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. zdrobn. willa

forma rzeczownika.

 (2.1) lp. D. B. zob. wilk.

Wiktionary

Wilka ( Wilke, Wjelkow) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim, w gminie Sulików.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nazwa charakterystyczna, gdyż uliczka mała i spokojna, otoczona małemi wilkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲilka, AS: vʹilka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. willa ż.

 przym. willowy

Wiktionary


wilkanowicz

nazwisko


SJP.pl


wilkanowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wilkanowo – wieś w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, w gminie Świdnica
  • Wilkanowo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Mała Wieś
  • Wilkanów

Wikipedia


wilkanowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wilkanowem, dotyczący Wilkanowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilkanów m.

Wiktionary


wilkanów

Wilkanów ( "Wölfelsdorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka.

Wikipedia


wilkasy

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wilkasy – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Giżycko
  • Wilkasy – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. oleckim, w gminie Wieliczki
  • Wilkasy – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Gołdap

Wikipedia


wilkes

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • hrabstwo Wilkes (ang. Wilkes County) – w stanie Georgia
  • hrabstwo Wilkes (ang. Wilkes County) – w stanie Karolina Północna

Wikipedia


wilki

największy przedstawiciel rodziny psowatych, charakteryzujący się szarożółtą sierścią, masywną budową i uzębieniem typowym dla drapieżców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu kowieńskim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wilki – część wsi Piskorzeniec w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Przedbórz
  • Wilki – część wsi Chyszówki w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Dobra
  • Wilki – część wsi Wiśniowa w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Wiśniowa
  • Wilki – część wsi Raniżów w woj. podkarpackiem, w pow. kolbuszowskim, w gminie Raniżów
  • Wilki – osada w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Skarszewy
  • Wilki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Braniewo
  • Wilki – część wsi Głotowo w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Dobre Miasto
  • Wilki – miasto na Litwie
  • Wilki – polski zespół muzyczny
  • Wilki – album zespołu Wilki
  • Wilki – animowany film krótkometrażowy z 1989 w reżyserii Macieja Ćwieka
  • wilki – pędy rozwijające się z pąków śpiących na pniach i konarach

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wilecki

Wiktionary


wilkiem

przysłówek

 (1.1) z niechęcią, nienawistnie

forma rzeczownika.

 (2.1) N. lp. od: wilk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy podała mu talerz zimnego żuru, spojrzał na nią wilkiem.

 (2.1) Człowiek człowiekowi wilkiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilczyca ż., wilczur m., wilczarz m., wilczek m., wilczątko n., wilczysko n., wilk mrz./mzw.

 przym. wilczy, wilczurzy

 przysł. wilczo

Wiktionary


wilkierz

dawna ustawa wiejska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. praw. ustawa wydawana przez radę miasta lokowanego na prawie niemieckim (magdeburskim), regulująca wewnętrzne sprawy miejskie

Wiktionary

Wilkierz (daw. niem. "Willkür" – samowola) – uchwała (lub zbiór takich uchwał) rady miejskiej w dawnej Polsce, w miastach lub wsiach lokowanych na prawie niemieckim. Wilkierze, zwane także statutami miejskimi, rada miejska wydawała samodzielnie lub przy udziale ławy sądowej, albo reprezentacji pospólstwa (złożonej ze starszych cechów).

Wikipedia


wilkins

nazwisko


SJP.pl


wilkinson

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wilkinson – brytyjskie przedsiębiorstwo, właściciel sieci sklepów o nazwie Wilko, do 2012 roku działających jako Wilkinson
  • Wilkinson – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Hancock
  • Wilkinson – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Rusk
  • Wilkinson (ang. Wilkinson Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Cass
  • Wilkinson (ang. Wilkinson Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Rusk
  • hrabstwo Wilkinson (ang. Wilkinson County) – w stanie Georgia
  • hrabstwo Wilkinson (ang. Wilkinson County) – w stanie Missisipi

Wikipedia


wilkocin

Wilkocin – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie polkowickim, w gminie Przemków. Miejscowość znana jest z wyjątkowego środowiska naturalnego oraz z dużej ilości poradzieckich obiektów wojskowych. Wilkocin ze względu na swoją nazwę nazywany jest Wioską Czerwonego Kapturka.

Wikipedia


wilkom

okazały puchar ze szlachetnych metali, dawniej używany do wznoszenia toastów powitalnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bogato zdobione naczynie w kształcie kufla z pokrywą lub pucharu służące do wznoszenia toastów;

forma rzeczownika.

 (2.1) C. lm. od: wilk

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W muzeum oglądaliśmy wilkomy bractwa strzeleckiego.

Wiktionary


wilkonice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wilkonice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Błędów
  • Wilkonice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Pępowo

Wikipedia


wilkostowo

Wilkostowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim, w gminie Aleksandrów Kujawski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

Wieś sołecka – zobacz jednostki pomocnicze gminy Aleksandrów Kujawski w BIP.

Wikipedia


wilkostów

Wilkostów – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Miękinia.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Wikipedia


wilkosz

rodzaj średniej wielkości pająków z rodziny pogońcowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Wilkosz – brydżysta, arcymistrz międzynarodowy
  • Jan Wilkosz – plutonowy w Pierwszej Samodzielnej Kompanii Komandosów podczas II wojny światowej
  • Roman Wilkosz – malarz i projektant
  • Tadeusz Wilkosz – reżyser filmów animowanych, scenarzysta i scenograf
  • Witold Wilkosz – matematyk i filozof, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego
  • 2 Karo Wilkosza – popularna konwencja licytacyjna używana w Polsce, zwana potocznie Wilkoszem

Wikipedia


wilkoszewice

Wilkoszewice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Gorzkowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


wilkoszyce

Wilkoszyce – osada w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Chojna

Do 2024 r. miejscowość była częścią miasta Chojna. Do 2022 osada wsi Mętno.

W latach 1975–1998 osada administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


wilkowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w województwie zachodniopomorskim;

 (1.2) geogr. nazwa dwóch wsi w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wilkowa – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Prusice
  • Wilkowa – część wsi Skomielna Czarna w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Tokarnia
  • Wilkowa – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Łubnice
  • Wilkowa – rzeka, dopływ Piaskowej w woj. zachodniopomorskim
  • Wilkowa Wieś
  • Wilki, Wilkowice, Wilkowiczki, Wilkowisko, Wilkowo, Wilkowyja, Wilków, Wilkówek, Wilkówka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wilkowa płynie na północ.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲilˈkɔva, AS: vʹilkova

Wiktionary


wilkowaty

1. przypominający wyglądem wilka;
2. pies wilkowaty - pies, którego głowa tworzy wraz z wydłużonym, wąskim pyskiem poziomą piramidę, np. husky, malamut


SJP.pl


wilkowice

nazwa wielu miejscowości w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wilkowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Żórawina
  • Wilkowice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Choceń
  • Wilkowice – osada leśna wsi Bąkowa Góra w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Ręczno
  • Wilkowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Wartkowice
  • Wilkowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Rawa Mazowiecka
  • Wilkowice – część wsi Tomice w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Tomice
  • Wilkowice – wieś w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Wilkowice
  • Wilkowice – wieś w woj. śląskim, w pow. tarnogórskim, w gminie Zbrosławice
  • Wilkowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Klimontów
  • Wilkowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Lipno
  • Wilkowice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Postomino
  • Wilkowice – gmina wiejska

Wikipedia


wilkowicki

przymiotnik od: Wilkowice


SJP.pl


wilkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wilkowo – część miasta Koszalin
  • Wilkowo – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Milicz
  • Wilkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. sępoleńskim, w gminie Sępólno Krajeńskie
  • Wilkowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. świebodzińskim, w gminie Świebodzin
  • Wilkowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Opinogóra Górna
  • Wilkowo – część wsi Ostrowy w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Gozdowo
  • Wilkowo – osada w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Koczała
  • Wilkowo – osada w woj. pomorskim, w pow. kwidzyńskim, w gminie Gardeja
  • Wilkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Milejewo
  • Wilkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Kętrzyn
  • Wilkowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Olsztynek
  • Wilkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. węgorzewskim, w gminie Węgorzewo

Wikipedia


wilkoworowate

wymarła rodzina drapieżnych torbaczy; wilki workowate


SJP.pl

Wilkoworowate, wilki workowate (Thylacinidae) – wymarła rodzina drapieżnych ssaków niższych z rzędu niełazokształtnych (Dasyuromorphia). Najbardziej znany jej przedstawicielem był wilkowór tasmański ("Thylacinus cynocephalus").

Wikipedia


wilkowski

→ Wilków, → Wilkowo


SJP.pl

Patrz:

Wilków, → Wilkowo

wilkowyja

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wilkowyja – część miasta Rzeszów
  • Wilkowyja – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Buczek
  • Wilkowyja – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Garwolin
  • Wilkowyja – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Kłecko
  • Wilkowyja – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. jarocińskim, w gminie Jarocin
  • Wilkowyja – szczyt w Rudawach Janowickich
  • Wilkowyja – wzgórze na Pojezierzu Gnieźnieńskim, o wys. 128 m n.p.m. Należy do Korony Powiatu Gnieźnieńskiego.
  • Osiedle Wilkowyja
  • Wilki, Wilkowa, Wilkowice, Wilkowiczki, Wilkowisko, Wilkowo, Wilków, Wilkówek, Wilkówka

Wikipedia


wilkowór

wymarły rodzaj ssaka z rodziny wilkoworowatych, zamieszkujący dawniej Australię


SJP.pl

Wilkowór ("Thylacinus") – wymarły rodzaj ssaków z rodziny wilkoworowatych (Thylacinidae).

Wikipedia


wilkołacki

przymiotnik od: wilkołak


SJP.pl


wilkołactwo

nocna przemiana człowieka w zwierzę przypominające wilka, które przed świtem powraca do ludzkich kształtów; likantropia, lykantropia


SJP.pl


wilkołaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od wilkołak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilkołak m.

Wiktionary


wilkołaczka

→ wilkołak; wilkołaczyca, likantropka


SJP.pl


wilkołaczy

→ wilkołak; wilkołacki


SJP.pl


wilkołaczyca

→ wilkołak; wilkołaczka, likantropka


SJP.pl


wilkołak

istota nadprzyrodzona mogąca przemieniać się z człowieka w wilka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) folk. człowiek, który może (częściowo albo w całości) zmienić się w wilka

 (1.2) fant. człowiek, którego jedną z form jest wilk

Wiktionary

Wilkołak, także wilkołek – w wielu mitologiach (m.in. słowiańskiej i germańskiej) i legendach człowiek, który przemieniał się z własnej woli lub wskutek klątwy w wilka lub postać będącą połączeniem tego zwierzęcia z człowiekiem. Zdolność tę nazywa się wilkołactwem lub likantropią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oglądałem film, w którym młody chłopak zmienił się w wilkołaka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲilˈkɔwak, AS: vʹilkou̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wilkołactwo n.

:: zdrobn. wilkołaczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) człowiek-wilk, likantrop

Wiktionary


wilkołaski

przymiotnik od: Wilkołaz (wieś na Lubelszczyźnie)


SJP.pl


wilkołaz

gmina wiejska w Polsce


SJP.pl


wilkoński

nazwisko


SJP.pl


wilkszyce

Wilkszyce – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Goszczanów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia


wilkszyn

Wilkszyn (niem. "Wilxen") – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Miękinia.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Duża wieś wielodrożnicowa wykształcona z dawnej owalnicy.

Wikipedia


wilków

największy przedstawiciel rodziny psowatych, charakteryzujący się szarożółtą sierścią, masywną budową i uzębieniem typowym dla drapieżców


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wilków – część miasta Konin
  • Wilków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Głogów
  • Wilków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Świdnica
  • Wilków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. złotoryjskim, w gminie Złotoryja
  • Wilków – wieś w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Werbkowice
  • Wilków – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Wilków
  • Wilków – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Dalików
  • Wilków – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Kocmyrzów-Luborzyca
  • Wilków – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawskim zachodnim, w gminie Leszno
  • Wilków – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Wilków
  • Wilków – wieś w woj. opolskim, w pow. prudnickim, w gminie Biała
  • Wilków – wieś w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Irządze

Wikipedia


will

duży, komfortowy dom


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Will (ang. Will Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Will
  • hrabstwo Will (ang. Will County) – w stanie Illinois
  • Will – projekt poboczny Front Line Assembly (muzyka industrialna)
  • Wiehl
  • Wil

Wikipedia


willa

duży, komfortowy dom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) podmiejska lub wiejska rezydencja bogatego człowieka;

 (1.2) wolnostojący dom jednorodzinny w otoczeniu ogrodu

Wiktionary

Willa – niewielki budynek mieszkalny, powiązany zwykle z ogrodem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲilːa, AS: vʹi•la

Wiktionary

Powiązane:

 przym. willowy

 rzecz. wilka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dacza

Wiktionary


willem

1. zdrobnienie od: William (obce imię męskie);
2. obce imię męskie


SJP.pl


willemit

minerał, ortokrzemian cynku; wilemit, wilamit (rzadko)


SJP.pl

Willemit – minerał z gromady krzemianów, jest minerałem bardzo rzadkim.

Nazwa pochodzi od imienia króla Niderlandów Wilhelma I (1772-1843).

Wikipedia


willemstad

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Antyli Holenderskich;

Wiktionary

Willemstad (wym.) – stolica, dystrykt "(district)" i największe miasto kraju autonomicznego Curaçao, należącego do Holandii, w Ameryce Południowej. Leży na wyspie Curaçao, do 10 października 2010 stolica Antyli Holenderskich. Liczba mieszkańców wynosi 136 600 (23 marca 2011), jest największym miastem Karaibów Holenderskich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲilɛ̃mstat, AS: vʹilẽmstat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. willemstadczyk m., willemstadka ż.

 przym. willemstadzki

Wiktionary


willemstadczyk

mieszkaniec Willemstad (stolicy Antyli Holenderskich)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Willemstadu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲilɛ̃mˈstaṭt͡ʃɨk, AS: vʹilẽmstaṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Willemstad m.

:: fż. willemstadka ż.

 przym. willemstadzki

Wiktionary


willemstadka

mieszkanka Willemstad (stolicy Antyli Holenderskich)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Willemstad

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲilɛ̃mˈstatka, AS: vʹilẽmstatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Willemstad, willemstadczyk

 przym. willemstadzki

Wiktionary


willemstadzki

przymiotnik od: Willemstad


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Willemstadem, dotyczący Willemstadu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Willemstad mrz., willemstadczyk mos., willemstadka ż.

Wiktionary


william

[czytaj: łiljam] obce imię męskie


SJP.pl


williams

[czytaj: łiljams] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Williams – nazwisko
  • Williams F1 (Williams Racing) – zespół Formuły 1
  • %R Williamsa – wskaźnik analizy technicznej
  • Williams – miasto w stanie Australia Zachodnia
  • Williams – miasto w stanie Arizona, w hrabstwie Coconino
  • Williams – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Colusa
  • Williams – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Hamilton
  • Williams – jednostka osadnicza w stanie Indiana, w hrabstwie Lawrence
  • Williams – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Lake of the Woods
  • Williams – jednostka osadnicza w stanie Oregon, w hrabstwie Josephine
  • Williams – miejscowość w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Colleton
  • Williams (ang. Williams Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Lonoke

Wikipedia


williamson

[czytaj: łiljamson] nazwisko, m.in. Jack Williamson (1908-2006) - pisarz amerykański


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Williamson – jednostka osadnicza w stanie Arizona, w hrabstwie Yavapai
  • Williamson – miejscowość w stanie Georgia, w hrabstwie Pike
  • Williamson – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Madison
  • Williamson – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Lucas
  • Williamson – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Wayne
  • Williamson – jednostka osadnicza w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Wayne
  • Williamson – miasto w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Mingo
  • Williamson (ang. Williamson Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Wayne
  • Williamson (ang. Williamson Township) – gmina w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Scotland
  • hrabstwo Williamson (ang. Williamson County) – w stanie Illinois
  • hrabstwo Williamson (ang. Williamson County) – w stanie Tennessee
  • hrabstwo Williamson (ang. Williamson County) – w stanie Teksas

Wikipedia


willingen

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Willingen (Nadrenia-Palatynat) – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Westerwald
  • Willingen (Upland) – gmina w kraju związkowym Hesja, w powiecie Waldeck-Frankenberg
  • Niederwillingen
  • Oberwillingen
  • Villingen

Wikipedia


willis

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Willis – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Brown
  • Willis – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Montgomery
  • Willis (ang. Willis Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Poinsett
  • Willis (ang. Willis Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Ward
  • Bruce Willis – aktor amerykański
  • Connie Willis – pisarka amerykańska
  • Willis (Digimon)

Wikipedia


willmann

[czytaj: wilman} nazwisko


SJP.pl


willowy

przymiotnik od: willa


SJP.pl


willy-willy

nadawana w północnej Australii lokalna nazwa dla cyklonu tropikalnego


SJP.pl


willys

[czytaj: łilis] marka amerykańskich samochodów terenowych i osobowych


SJP.pl


wilmański

nazwisko


SJP.pl


wilmut

[czytaj: łilmat] nazwisko


SJP.pl


wilnianin

mieszkaniec Wilna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pl-reforma2026|Wilnianin. (mieszkaniec Wilna)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Vytautas, jestem wilnianinem, wykładam na uniwersytecie.

 (1.1) Ojciec i rodzina z jego strony byli wilnianami z dziada pradziada.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲilʲˈɲä̃ɲĩn, AS: vʹilʹńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilno n., Wileńszczyzna ż., Wilniuk m., Wilnianin m., Wilnianka ż.

:: fż. wilnianka ż.

 przym. wileński

Wiktionary


wilnianka

mieszkanka Wilna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pl-reforma2026|Wilnianka. (mieszkanka Wilna)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Gražina, pracuję jako pielęgniarka i jestem wilnianką.

 (1.1) Jako wilnianka z urodzenia podczas okupacji była łączniczką i żołnierzem AK.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲilʲˈɲãnka, AS: vʹilʹńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilno n., Wilniuk m., wilniuk m., Wileńszczyzna ż., Wilnianin m., Wilnianka ż.

:: fm. wilnianin m.

 przym. wileński

Wiktionary


wilniuczka

potocznie: mieszkanka Wilna; Wilnianka


SJP.pl


wilniuk

potocznie: mieszkaniec Wilna; Wilnianin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pl-reforma2026|Wilniuk. (Polak zamieszkały w Wilnie)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu dawnych wilniuków po wojnie osiedliło się w Koszalinie.

Wiktionary


wilno

stolica Litwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Litwy;

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jadę do Wilna na wycieczkę.

 (1.1) Równocześnie z insurekcją kościuszkowską w Polsce przeciw Rosji powstała Litwa, której żołnierzom udało się rozbić garnizon rosyjski w Wilnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲilnɔ, AS: vʹilno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilnianka ż., Wilnianin mos., wilnianin mos., wilnianka ż., wilniuczka ż., wilniuk mos., Wilniuk mos., Wileńszczyzna ż.

 przym. wileński, podwileński

Wiktionary


wilnowo

Wilnowo (niem. "Willnau") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Morąg.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Miejscowość leży w historycznym regionie Prus Górnych

Wikipedia


wilski

przymiotnik od: Wilga (wieś, rzeka w województwie małopolskim lub rzeka w województwie mazowieckim)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Wilski (XVI–XVII w.) – polski szlachcic, poseł na Sejm
  • Stefan Wilski (1907–1993) – polski urzędnik i dyplomata
  • Teofil Wilski (ur. 1935) – polski rzymskokatolicki biskup
  • Wojciech Wilski (1914–2011) – polski urzędnik i organizator życia artystycznego
  • Zbigniew Wilski (1934–1995) – polski teatrolog
  • Zbigniew Aleksander Wilski (1900–1991) – polski działacz łowiecki

Wikipedia


wilson

[czytaj: łilson] nazwisko, m.in. Woodrow Wilson (1856-1924) - polityk amerykański, prezydent USA


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aarik Wilson – amerykański trójskoczek
  • Adrian Wilson – amerykański zawodnik futbolu amerykańskiego
  • Aiden Wilson Tozer – amerykański pastor protestancki, kaznodzieja i autor książkowy
  • A'ja Wilson – amerykańska koszykarka
  • Ajeé Wilson – amerykańska lekkoatletka
  • Alan Wilson – amerykański gitarzysta blues rockowy
  • Albert George Wilson – amerykański astronom i matematyk
  • Alex Wilson – kanadyjski lekkoatleta
  • Alex Wilson – szwajcarski lekkoatleta
  • Alexander Wilson – amerykański ornitolog
  • August Wilson – amerykański scenarzysta i dramaturg
  • Bridgette Wilson – amerykańska aktorka

Wikipedia


wilsonka

rodzaj ptaków z rodziny lasówek


SJP.pl


wiluj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w Jakucji i Kraju Krasnojarskim; lewy i zarazem najdłuższy dopływ Leny;

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wilujski

Wiktionary


wilujski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wilujem, dotyczący Wiluju

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiluj mrz.

Wiktionary


wilusz

nazwisko


SJP.pl


wiluś

zdrobnienie od: Wilhelm (imię męskie); Wilek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|m. Wilhelm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilhelm mos.

Wiktionary


wilżyna

roślina łąkowa z rodziny motylkowatych


SJP.pl

Wilżyna ("Ononis") – rodzaj roślin z rodziny bobowatych. Obejmuje 88 gatunków. Najwięcej ich występuje w Europie, poza tym rosną w zachodniej Azji i północnej Afryce. W Polsce w zależności od ujęcia systematycznego występują dwa lub trzy blisko spokrewnione gatunki (wszystkie objęte są w Polsce ochroną prawną). Wilżyny rosną na terenach nasłonecznionych, na klifach, skałach, w murawach i zaroślach.

Wikipedia


wilżynowy

przymiotnik od: wilżyna


SJP.pl


wilżyć

1. czynić wilgotnym, nasycać wilgocią; nawilżać, zwilżać, nawilgacać, zawilgacać, uwilgotniać;
2. wilżyć się - stawać się wilgotnym, zachodzić łzami; wilgotnieć


SJP.pl


wim

obce imię męskie


SJP.pl


wimana

1. w hinduizmie: mitologiczny pojazd latający, na którym indyjscy bogowie przybyli na Ziemię;
2. wieża głównego budynku świątyni hinduistycznej


SJP.pl

Wimana – w architekturze (sanskryckie słowo विमान, trl. "vi-mana", dosł. „wy-mierzony”, "zmierzony w swoich częściach")

oznacza wysoki budynek świątynny lub pałac władcy. W stylu południowo indyjskim wimana jest wysokim zwieńczeniem (wieżą) głównego budynku świątyni hinduistycznej. W północnych Indiach odpowiada jej śikhara.

Wikipedia


wimbledon

[czytaj: łimbledon]
1. dzielnica Londynu;
2. turniej tenisowy odbywający się na kortach trawiastych, zaliczany do Wielkiego Szlema, najstarszy i najbardziej prestiżowy, rozgrywany w Londynie, w dzielnicy o tej samej nazwie


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wimbledoński

przymiotnik od: Wimbledon


SJP.pl


wiminalski

przymiotnik

 (1.1) związany z Wiminałem, wzgórzem rzymskim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szli przez Vicus Patricius, wzdłuż Wiminału, do dawnej bramy Wiminalskiej, koło płaszczyzny, na której Dioklecjan wzniósł później wspaniałe łaźnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiminał m.

Wiktionary


wiminał

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. jedno z siedmiu klasycznych wzgórz rzymskich, położone w środkowo-wschodniej części miasta pomiędzy wzgórzami Kwirynał i Eskwilin;

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wiminalski

Wiktionary


wimmer

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • August Wimmer – duński lekarz psychiatra i neurolog
  • Friedrich Wimmer – niemiecki botanik, filolog klasyczny i pedagog
  • Gerd Wimmer – austriacki piłkarz
  • Herbert Wimmer – niemiecki piłkarz
  • Jan Wimmer – polski historyk
  • Kevin Wimmer – austriacki piłkarz
  • Marian Bernard Wimmer – polski architekt, grafik i nauczyciel akademicki
  • Oliver Wimmer – austriacki wokalista
  • Paweł Wimmer – polski dziennikarz

Wikipedia


wimpel

flaga lub proporczyk klubowy na jachcie


SJP.pl

Wimpel – proporzec klubowy, znak okrętowy w postaci małej trójkątnej lub prostokątnej flagi o barwach klubowych, noszony na topie masztu, oznacza przynależność jednostki pływającej do danego klubu sportowego, a także służy jako wskaźnik kierunku wiatru – wtedy może być w postaci miniaturowego rękawa.

Wikipedia


wimperga

element dekoracyjny w kształcie ażurowego trójkąta, wieńczący portale lub okna, charakterystyczny dla architektury gotyckiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. dekoracyjne, ażurowe wykończenie w kształcie trójkąta, wieńczące szczyt portalu albo okna, charakterystyczne dla architektury gotyckiej

Wiktionary

Wimperga (niem. "Wimperg") – dekoracyjne wykończenie w kształcie wysokiego trójkąta, wieńczące szczyt portalu albo ostrołuk okna charakterystyczne w architekturze gotyckiej oraz stosowane w zdobnictwie neogotyckim.

Wykonany z kamienia lub cegły. Pole trójkąta rzeźbione ślepym lub ażurowym maswerkiem lub gładkie. Krawędzie zdobione motywami dekoracyjnymi w kształcie zwiniętego liścia, czołgankami inaczej zwanymi żabkami. Zwieńczony kwiatonem albo krzyżem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲĩmˈpɛrɡa, AS: vʹĩmperga

Wiktionary


win

1. czyn niezgodny z istniejącymi normami postępowania (np. prawnymi); wykroczenie, przewinienie, występek, błąd;
2. odpowiedzialność za zły czyn;
3. przyczynienie się do czegoś złego; coś powodującego złe skutki, przyczyna, powód złego


SJP.pl

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (1.1) D. lm. od: wina

forma rzeczownika|rodzaj=nijaki.

 (2.1) D. lm. od: wino

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Win – demon
  • Win – szkocki zespół muzyczny z lat 80. XX wieku
  • Ne Win – birmański generał
  • Nyan Win – birmański generał
  • Soe Win – birmański polityk
  • WiN (Wolność i Niezawisłość) – polska organizacja antykomunistyczna
  • WiN (Wolność i Niepodległość) – młodzieżowa organizacja antykomunistyczna
  • Play & Win
  • Vin
  • Wien
  • WIN

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲĩn, AS: vʹĩn

Wiktionary


win-owiec

członek WiN-u (Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość"); winowiec


SJP.pl


wina

1. czyn niezgodny z istniejącymi normami postępowania (np. prawnymi); wykroczenie, przewinienie, występek, błąd;
2. odpowiedzialność za zły czyn;
3. przyczynienie się do czegoś złego; coś powodującego złe skutki, przyczyna, powód złego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) czyn niezgodny z normami postępowania

 (1.2) odpowiedzialność za czyn niezgodny z normami postępowania

 (1.3) daw. grzywna, kara pieniężna

 (1.4) muz. instrument szarpany z rodziny lutni pochodzący z południowych Indii

 (1.5) muz. daw. rodzaj harfy o pięciu strunach

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: wino

Wiktionary

Wina – określony w przepisach prawnych stosunek psychiczny sprawcy do czynu (nieodzowny składnik każdego przestępstwa). Pojęcie to wiąże się z zagadnieniem wolności człowieka: wina jest to nieusprawiedliwiona wadliwość procesu decyzyjnego sprawcy, polegająca na wolnym wyborze zachowania sprzecznego z obowiązującą w danym społeczeństwie normą postępowania.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja wina, moja wina, moja bardzo wielka wina.

 (1.2) To nie moja wina, że lodówka nie działa.

 (1.2) Do winy ich dodaj winę, / niech nie dostąpią u Ciebie usprawiedliwienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲĩna, AS: vʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-3)

 rzecz. winowajca mos., winowajczyni ż., obwinienie n., obwinianie n., przewinienie n., przewina ż., zawinienie n., winienie n., niewinność ż.

 czas. zawinić dk., winić ndk., obwiniać ndk., obwinić dk., zawinić dk.

 przym. winny, niewinny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przewinienie, wykroczenie, występek, grzech

 (1.4) vina, veena

Wiktionary


winamp

program do odtwarzania plików audio


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wincek

zdrobnienie od: Wincenty (imię męskie)


SJP.pl


wincenciak

nazwisko


SJP.pl


wincencin

Wincencin – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie włodawskim, w gminie Urszulin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wieś jest sołectwem w gminy Urszulin. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 104 mieszkańców.

Wikipedia


wincencja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Wincencja – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, jeden z żeńskich odpowiedników męskiego imienia Wincenty (łac. "vincens" - zwyciężający). Nowe Martyrologium Rzymskie wspomina dwie święte tego imienia.

Wincencja imieniny obchodzi 28 czerwca i 26 grudnia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zawieźliśmy cioci Wincencji trochę makówek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wincenta ż., Wincenty mos., Wincentyna ż., Wincenciusz mos., Wincentyn mos., Wincentia ż.

Wiktionary


wincenta

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

 (1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie kolneńskim, w gminie Kolno;

 (1.3) geogr. rzeka w Polsce, lewobrzeżny dopływ Pisy;

Wiktionary

Wincenta – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie kolneńskim, w gminie Kolno.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Parafia Najświętszego Serca Jezusowego w Koźle.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaproponowaliśmy pani Wincencie posadę głównej księgowej.

 (1.2) Konkordiusz mieszka w Wincencie od dwudziestu lat.

 (1.3) Siedząc znudzeni nad Wincentą słuchaliśmy radia.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. Wincencja ż., Wincenty mos., Wincentyna ż., Wincenciusz mos., Wincentyn mos., Wincentia ż.

 (1.2)

:: rzecz. wincencianin mos., wincencianka ż.

:: przym. wincencki

Wiktionary


wincentka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego a Paulo; szarytka


SJP.pl


wincentostwo

Wincent z małżonką; Wincentowie


SJP.pl


wincentowie

Wincent z małżonką; Wincentostwo


SJP.pl


wincentowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wincentowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Koneck
  • Wincentowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Piotrków Kujawski
  • Wincentowo – część wsi Zrazim w woj. Kujawsko-pomorskim, w pow. Żnińskim, w gminie Janowiec Wielkopolski
  • Wincentowo – przysiółek wsi Osowa Sień w woj. lubuskim, w pow. wschowskim, w gminie Wschowa
  • Wincentowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Brudzeń Duży
  • Wincentowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Rząśnik
  • Wincentowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Zagórów
  • Wincentowo – część wsi Otorowo w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Szamotuły
  • Wincentowo, ob. Koroby 2 – agromiasteczko w obw. witebskim, w rej. głębockim, w sielsowiecie Koroby
  • Wincentowo – były folwark w obw. witebskim, w rej. głębockim
  • Wincentowo – były folwark w obw. witebskim, w rej. dokszyckim
  • Wincentowo – były folwark w dwudziestoleciu międzywojennym w woj. nowogródzkim, w pow. nieświeskim, w gminie Snów

Wikipedia


wincentowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wincenta lub z nim związany


SJP.pl


wincenty

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp.; M., B., W. lm. od: Wincenta

Wiktionary

Wincenty ( vincens – zwyciężający) – imię męskie pochodzenia łacińskiego.

Wincenty imieniny obchodzi 1 stycznia, 22 stycznia, 23 stycznia, 8 marca, 20 marca, 5 kwietnia, 19 kwietnia, 24 maja, 14 lipca, 7 sierpnia, 25 sierpnia, 11 września, 25 września, 27 września, 9 października, 27 października, 7 listopada i 20 grudnia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) – Wie pani, on miał wizję Polski – mówi pan Wincenty, osiemdziesięciodwuletni elegancki pan w muszce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲĩnˈt͡sɛ̃ntɨ, AS: vʹĩncẽnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wincenta ż., Wincencja ż., Wincentyna ż., Wincenciusz mos., Wincentyn mos., Wincentia ż.

:: zdrobn. Wicek mos., Wicuś mos.

Wiktionary


wincentyn

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wincentyna ż., Wincenty mos., Wincencja ż.

Wiktionary


wincentyna

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Wincentyna – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, jeden z żeńskich odpowiedników imienia Wincenty (łac. "vincens" – zwyciężający).

Wincentyna imieniny obchodzi 28 czerwca i 26 grudnia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mąż Wincentyny zostawił ją w zeszłym roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wincencja ż., Wincenty m., Wincenta ż., Wincenciusz m., Wincentyn m., Wincentia ż.

Wiktionary


wincentyniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wincentyny lub z nią związany


SJP.pl


wincentynka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. członkini zakonu Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego à Paulo;

Wiktionary


wincentynów

Wincentynów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie opoczyńskim, w gminie Sławno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Przemienienia Pańskiego w Kamieniu.

Wikipedia


wincentów

Wincent z małżonką; Wincentostwo


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wincentów – część miasta Radom
  • Wincentów – część miasta Skaryszew
  • Wincentów – wieś w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Krasnystaw
  • Wincentów – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Lubartów
  • Wincentów – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Rusiec
  • Wincentów – część wsi Walewice w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Zelów
  • Wincentów – część wsi Dmosin Drugi w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Dmosin
  • Wincentów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Łask
  • Wincentów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Widawa
  • Wincentów – część kolonii Topola Katowa w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Łęczyca
  • Wincentów – wieś w woj. łódzkim, w pow. pabianickim, w gminie Dobroń
  • Wincentów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Rzeczniów

Wikipedia


wincerada

nieprzemakalny płaszcz noszony przez marynarzy


SJP.pl


winchester

[czytaj: uinczester] dawny typ karabinu wojskowego z gwintowaną lufą; Winczester


SJP.pl

Winchester – miasto ("city") w południowej Anglii (Wielka Brytania), ośrodek administracyjny hrabstwa Hampshire oraz dystryktu Winchester, położone nad rzeką Itchen, na zachodnim skraju parku narodowego South Downs. W 2011 roku liczyło 45 184 mieszkańców. Stolica Anglii do przełomu XII i XIII wieku.

Wikipedia


winchesterski

[czytaj: łinczesterski] przymiotnik od: Winchester (nazwa wielu miejscowości na całym świecie)


SJP.pl


winciorek

nazwisko


SJP.pl


winczester

dawny typ karabinu wojskowego z gwintowaną lufą; Winchester


SJP.pl


winczewski

nazwisko


SJP.pl


winczmen

[czyt. łinczmen] pracownik portowy obsługujący ładownicze windy statku


SJP.pl


winczorek

nazwisko


SJP.pl


wind

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: winda

Wiktionary

Wind – trzeci singel promujący album "Sünder ohne Zügel" In Extremo.

Wikipedia


winda

urządzenie służące do przewozu ludzi lub towarów pomiędzy poziomami; dźwig


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. poruszająca się w pionie klatka służąca do transportu osób lub towarów;

 (1.2) żegl. urządzenie do wybierania kotwicy lub lin

 (1.3) środ. inform. system operacyjny Windows

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mama ostrzegła Zosię, aby nie wsiadała do windy z nieznajomymi.

 (1.3) Pracujesz pod windą czy pod linuchem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲĩnda, AS: vʹĩnda

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 rzecz. windziarz mos., windziarka ż., windowanie n., wywindowanie n., windówka ż.

 czas. windować ndk., wywindować dk.

 przym. windowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dźwig

 (1.3) windoza

Wiktionary


windak

nazwisko


SJP.pl

Windak – kolonia wsi Głuchowo w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Chełmża, należąca do sołectwa Głuchowo.

W latach 1975–1998 kolonia należała administracyjnie do województwa toruńskiego.

W przeszłości była wsią Windak. W średniowieczu (XIV wiek) przeszła na własność prokuratora papowskiego (z Papowa Biskupiego).

Wikipedia


windawa

1. miasto na Łotwie;
2. rzeka na Litwie i Łotwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto portowe na Łotwie, położone nad Morzem Bałtyckim w zachodniej części Kurlandii, u ujścia rzeki Windawy (1.2);

 (1.2) geogr. rzeka w północnej Litwie i w zachodniej Łotwie;

 (1.3) geogr. miasto w Czechach, w kraju ołomunieckim

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Windawa (Ventspils) – miasto na Łotwie
  • Windawa (Venta) – rzeka na Litwie i Łotwie

Wikipedia

Powiązane:

 przym. windawski

Wiktionary


windawski

przymiotnik od: Windawa (rzeka na Litwie i Łotwie lub miasto na Łotwie)


SJP.pl


windbojtel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. ptyś

Wiktionary


winder

[czytaj: łinder] maszt flagowy z reklamą


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Winder – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Barrow
  • Winder – doczepny silnik elektryczny
  • Leszek Winder – polski gitarzysta i kompozytor

Wikipedia


windhoek

[czytaj: windhuk] stolica Namibii; Windhuk


SJP.pl


windhucki

→ Windhuk (stolica Namibii)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miasta Windhuk, związany z Windhukiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲĩntˈxut͡sʲci, AS: vʹĩntχucʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Windhuk mrz.

Wiktionary


windhuk

stolica Namibii; Windhoek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Namibii;

Wiktionary

Windhuk (ang. "Windhoek", wym. ; afr. "Windhoek", wym. ; niem. "Windhuk") – miasto położone w środkowej Namibii na wysokości 1655 m n.p.m., jest największym miastem w kraju i jego centrum politycznym, kulturalnym, gospodarczym, finansowym i społecznym. Stolica Namibii i regionu Khomas. Według spisu w 2023 roku liczyło 486,2 tys. mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲĩntxuk, AS: vʹĩntχuk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. windhucki

Wiktionary


windować

wywindowywać; potocznie:
1. znacznie zwiększać ilość, jakość lub wartość czegoś;
2. powodować, że ktoś lub coś znajduje się dużo wyżej niż poprzednio


SJP.pl

czasownik

 (1.1) podbijać cenę

Wiktionary

Powiązane:

 przym. windowy

 rzecz. windziarz mos., windziarka ż.

Wiktionary


windows

[czytaj: łindołs] klawisz na klawiaturze komputerowej, znajdujący się zwykle między lewym klawiszem Control a lewym klawiszem Alt; Windows, WinKey


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. najpopularniejszy system operacyjny dla komputerów osobistych

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. Windowsy; środ. winda

Wiktionary


windowsowy

→ Windows [czytaj: łindołsowy]


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) inform. związany z systemem operacyjnym Windows, dotyczący tego systemu operacyjnego, z zainstalowanym systemem operacyjnym Windows

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌwʲĩndɔwˈsɔvɨ, AS: u̯ʹĩndou̯sovy

Wiktionary


windowsy

[czytaj: łindołs] klawisz na klawiaturze komputerowej, znajdujący się zwykle między lewym klawiszem Control a lewym klawiszem Alt; Windows, WinKey


SJP.pl


windowy

przymiotnik od: winda


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z windą, dotyczący windy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲĩnˈdɔvɨ, AS: vʹĩndovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winda ż., windziarz m., windziarka ż., windowanie n., wywindowanie n., windówka ż.

 czas. windować ndk., wywindować dk.

Wiktionary


windskat

[czytaj: łindskat lub łindskejt] windskating;
1. sport polegający na ślizganiu się po lodzie na desce wyposażonej w żagiel i płozy;
2. zabawa sportowa polegająca na jeździe po asfalcie na deskorolce zaopatrzonej w żagiel


SJP.pl


windskating

[czytaj: łindskejting] windskat;
1. sport polegający na ślizganiu się po lodzie na desce wyposażonej w żagiel i płozy;
2. zabawa sportowa polegająca na jeździe po asfalcie na deskorolce zaopatrzonej w żagiel


SJP.pl


windsor

[czytaj: łind-zor]
1. New Windsor; miasto w Anglii;
2. miasto w Kanadzie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Windsor – miasto w Anglii, w hrabstwie Berkshire
    • Windsor – zamek królewski, rezydencja władców angielskich i brytyjskich
    • Windsor – nazwisko angielskiej linii dynastii Wettynów pochodzące od nazwy zamku królewskiego
  • Windsor – miejscowość w Anglii, w Kornwalii
  • Windsor – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Lincolnshire
  • Windsor – miejscowość w stanie Nowa Południowa Walia
  • Windsor – miasto w prowincji Nowa Szkocja, w hrabstwie Hants
  • Windsor – miasto w prowincji Ontario, w hrabstwie Essex
  • Windsor – miasto w prowincji Quebec, w regionie Estrie
  • Windsor – miasto w stanie Connecticut, w hrabstwie Hartford
  • Windsor – jednostka osadnicza w stanie Floryda, w hrabstwie Indian River
  • Windsor – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Sonoma

Wikipedia


windsorowie

[czytaj: łind-zorowie] dynastia brytyjska


SJP.pl

Windsorowie ( House of Windsor) – królewski ród panujący w Wielkiej Brytanii oraz w dominiach Brytyjskiej Wspólnoty Narodów.

Pod nazwą Rodu Windsorów rozumie się dwie niemieckie dynastie panujące w Wielkiej Brytanii oraz jej dominiach i koloniach – Wettynów (1901–2022) oraz Oldenburgów (od 2022 roku).

Wikipedia


windsorski

[czytaj: łindsorski]
1. przymiotnik od: Windsor (miasto w Kanadzie);
2. związany z dynastią Windsor


SJP.pl


windstar

[czytaj: łindstar] model samochodu marki Ford


SJP.pl


windsurfer

[czytaj: łindserfer] osoba uprawiająca sport wodny na specjalnej desce z żaglem; windsurfingowiec, deskarz (potocznie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. osoba uprawiająca windsurfing

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) sport. deska do windsurfingu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czasopismo publikuje rokrocznie ranking najlepszych miejsc dla windsurferów i kitesurferów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. windsurfing mrz., windsurfingowiec mos.

:: fż. windsurferka ż.

 przym. windsurfingowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) windsurfingowiec

 (2.1) windsurfing

Wiktionary


windsurferka

[czytaj: łindserferka] kobieta uprawiająca sport wodny na specjalnej desce z żaglem; deskarka (potocznie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. kobieta uprawiająca windsurfing

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Portugalskiej windsurferce znowu się powiodło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. windsurfing mrz.

:: fm. windsurfer mos.

 przym. windsurfingowy

Wiktionary


windsurfing

[czytaj: łindserfing]
1. sport wodny uprawiany na specjalnej desce z żaglem;
2. specjalna deska z żaglem do uprawiania windsurfingu; windsurfer


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. sport wodny, odmiana żeglarstwa uprawiana przy użyciu deski z niewielkim żaglem;

Wiktionary

Windsurfing (również żeglarstwo deskowe) – rodzaj żeglarstwa wodnego, uprawiany przy użyciu deski z żaglem. Dyscyplina ta klasyfikowana jest jako konkurencja żeglarska, rozgrywana na igrzyskach olimpijskich od 1984 roku w konkurencji mężczyzn i od 1992 roku w konkurencji kobiet. Obecna klasa olimpijska to iq foil, który polega na lewitowaniu nad wodą. Po raz pierwszy wejdzie do użytkowania na igrzyskach w roku 2024.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. windsurfingowiec mos., windsurfer m., windsurferka ż.

 przym. windsurfingowy

Wiktionary


windsurfingować

potocznie: pływać na nietonącej desce z niedużym żaglem


SJP.pl


windsurfingowiec

[czytaj: łindserfingowiec] osoba uprawiająca sport wodny na specjalnej desce z żaglem; windsurfer, deskarz (potocznie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. osoba uprawiająca windsurfing

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Taki wiatr nie robi na windsurfingowcach żadnego wrażenia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. windsurfer mos., windsurferka ż., windsurfing mrz.

 przym. windsurfingowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) windsurfer

Wiktionary


windsurfingowy

odnoszący się do windsurfingu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) sport. związany z windsurfingiem, dotyczący windsurfingiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zofia Klepacka niedawno cieszyła się z brązowego medalu londyńskich igrzysk w windsurfingowej klasie RS:X, a już myśli o kolejnych.

 (1.1) Nie wiem, czy windsurfingowy urlop na Helu byłby najlepszym pomysłem?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. windsurfingowiec mos., windsurfer mos., windsurferka ż., windsurfing mrz.

Wiktionary


winduga

teren nad rzeką lub jeziorem, gdzie składa się drewno do spławu i zbija tratwy; binduga


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Winduga – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Bobrowniki
  • Winduga – osada w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Sulejów
  • Winduga – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Magnuszew

Wikipedia


windy

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lp. i M., B., W. lm. od: winda

Wiktionary

Windy – czeski portal prognozy pogody, jeden z nielicznych portali pogodowych, który używa do prognoz i meteogramów wysokiej jakości danych z Europejskiego Centrum Prognoz Średnioterminowych. Portal został założony przez Ivo Lukacovica w listopadzie 2014 na podstawie projektu Camerona Beccario "earth".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲĩndɨ, AS: vʹĩndy

Wiktionary


windykacja

1. dawniej: dochodzenie roszczeń, obrona konieczna, zemsta
2. dochodzenie własności za pomocą środków określonych w obowiązujących przepisach prawnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. przejmowanie majątku na drodze prawnej

Wiktionary

Windykacja ( vindicatio) – w znaczeniu dosłownym dochodzenie roszczeń, obrona konieczna, a nawet zemsta. Od czasów Cesarstwa Rzymskiego funkcjonowała instytucja prawna rei vindicatio, której zadaniem było dążenie do odzyskania rzeczy znajdującej się w posiadaniu osoby nieuprawnionej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Windykacja należności nie jest możliwa bez dostępu do danych objętych tajemnicą bankową.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. windykator mos., windykatorka ż., windykowanie n.

 czas. windykować

 przym. windykacyjny

Wiktionary


windykacyjny

dotyczący windykacji


SJP.pl


windykator

osoba zajmująca się windykacją


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, działająca w imieniu i na zlecenie wierzyciela, na podstawie upoważnienia, pełnomocnictwa, która wykonuje wszelkie, dozwolone prawem, czynności zmierzające do odzyskania należności od dłużnika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. windykacja ż.

Wiktionary


windykatorka

→ windykator


SJP.pl

Patrz:

windykator

windykować

wymuszać zwrot należności, ściągać długi na drodze polubownej lub sądowej


SJP.pl


windziarka

→ windziarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fż. od windziarz

Wiktionary

Patrz:

windziarz

Przykłady

 (1.1) Jak tylko weszliśmy do kabiny, windziarka wdusiła przycisk i dźwig pomknął w górę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲĩɲˈd͡ʑarka, AS: vʹĩńʒ́arka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winda ż., windziarz mos., windowanie n., wywindowanie n., windówka ż.

 czas. windować ndk., wywindować dk.

 przym. windowy

Wiktionary


windziarski

przymiotnik od: windziarz


SJP.pl


windziarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. mężczyzna obsługujący windę

 (1.2) środ. inform. użytkownik systemu operacyjnego Windows

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲĩɲd͡ʑaʃ, AS: vʹĩńʒ́aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winda ż., windowanie n.

:: fż. windziarka ż.

 czas. windować ndk.

 przym. windziarski, windowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dźwigowy

Wiktionary


wineczko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. wino

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lepsze jest wineczko jako woda, / lepszo jest paniynka jako wdowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲĩˈnɛt͡ʃkɔ, AS: vʹĩnečko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wino n., winko n., winiarz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) winko

Wiktionary


winegret

vinaigrette;
1. sos przygotowywany z octu, oliwy, wody, czosnku, cukru itp.;
2. sałatka przyprawiona sosem o tej samej nazwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. sos sałatkowy przygotowany z oliwy i octu (najlepiej winnego) z dodatkiem soli, cukru, musztardy, cytryny i innych przypraw;

 (1.2) kulin. sałata lub sałatka z sosem winegret (1.1)

Wiktionary

Zobacz też: winegret – sałatka z buraków.

Winegret lub vinaigrette ( vinaigre – ocet) – zimny sos pochodzący z kuchni francuskiej, przyrządzany z oliwy (3 części) i octu (1 część), które są dokładnie mieszane i ubijane do lekkiego zgęstnienia. Przyprawia się go pieprzem i solą, które dodaje się na początku do czystego octu, bo dodatek oliwy utrudnia rozpuszczanie się soli.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wolę sałatę z winegretem niż ze śmietaną.

 (1.2) Jako przystawkę podano winegret.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲĩnɛˈɡrɛt, AS: vʹĩnegret

Wiktionary


winek

zdrobniale, pieszczotliwie o winie


SJP.pl


wineta

dawniej: winieta;
1. graficzny motyw ozdobny wykorzystywany na początku bądź końcu książki, czasopisma, rozdziału lub innego fragmentu tekstu;
2. naklejka umieszczana na pojeździe, będąca dowodem wniesienia opłaty za prawo do poruszania się określonymi drogami


SJP.pl

Wineta – legendarny gród i port z latarnią morską u ujścia Odry, duży ośrodek handlowy, większy niż większość znanych ówcześnie miast europejskich. Utrzymywał kontakty handlowe sięgające Bizancjum oraz szlaków prowadzących do Chin. Pojawiła się w relacji Adama z Bremy. Dokładne położenie jest nieznane, ale na wyspie Wolin lub sąsiednich istniało miasto i ośrodek handlu.

Wikipedia


winfrey

[czytaj: ŁInfrej] nazwisko


SJP.pl


winfried

imię męskie


SJP.pl


winglet

niewielkie skrzydełko aerodynamiczne na końcu skrzydła samolotu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lotn. krótkie skrzydełko na końcu skrzydła nośnego, ustawione pod pewnym kątem, poprawiające parametry aerodynamiczne samolotu;

Wiktionary

Wi

Wikipedia


wingsuit

[czytaj: łingsut]
1. swobodne spadanie z dużej wysokości w specjalnym kombinezonie; wingsuiting;
2. kombinezon do swobodnego spadania z dużej wysokości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. rodzaj sportu ekstremalnego, w którym sportowcy skaczą w specjalnych kombinezonach z dużych wysokości, a następnie szybują, ślizgając się w powietrzu;

 (1.2) sport. kombinezon do wingsuitu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adam uprawia wingsuit od zeszłego roku.

 (1.1) Coraz więcej osób interesuje się wingsuitem.

 (1.2) Amerykański skoczek spadochronowy Jeb Corliss planowaćanował wykonać pierwsze na świecie lądowanie w wingsuicie bez otwierania spadochronu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wingsuiting

Wiktionary


wingsuiter

[czytaj: łingsuter] osoba uprawiająca sport ekstremalny polegający na swobodnym spadaniu z dużej wysokości w specjalnym kombinezonie


SJP.pl


wingsuiting

[czytaj: łingsuting] swobodne spadanie z dużej wysokości w specjalnym kombinezonie; wingsuit


SJP.pl

Wingsuiting, latanie w wingsuicie – sport ekstremalny, w którym skoczek ubrany w specjalny kombinezon skacze z dużej wysokości (z samolotu, szczytu urwiska, wysokiej budowli itp.), a następnie szybuje. Lot kończy się otwarciem spadochronu i lądowaniem. Sport ten powstał w latach dziewięćdziesiątych, wraz z wynalezieniem odpowiedniego kombinezonu.

Wikipedia


winiacz

potocznie: wino


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) slang. pot. wino

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idziesz na winiacza?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲĩɲat͡ʃ, AS: vʹĩńač

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wino

Wiktionary


winiaczek

zdrobnienie od: winiacz (tanie wino owocowe)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od winiak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winiak m.

Wiktionary


winiak

rodzaj napoju alkoholowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. wódka destylowana z wina, głównie gronowego;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wino n., winnica ż.

:: zdrobn. winiaczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wypalanka, brandy

Wiktionary


winiakowy

→ winiak


SJP.pl

Patrz:

winiak

winian

sól kwasu winowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. sól lub ester kwasu winowego

Wiktionary


winiarczyk

nazwisko


SJP.pl


winiarek

1. specjalna chłodziarka do wina;
2. przedsiębiorczyni produkująca wina, właścicielka winiarni lub sprzedawczyni win


SJP.pl


winiarka

1. specjalna chłodziarka do wina;
2. przedsiębiorczyni produkująca wina, właścicielka winiarni lub sprzedawczyni win


SJP.pl


winiarnia

1. wytwórnia wina;
2. lokal, w którym pije się wino;
3. dawniej: piwnica na wino


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hand. lokal, gdzie serwuje i sprzedaje się wino

 (1.2) wytwórnia wina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winiarz mos., wino

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piwnica win, bodega, współcz. winoteka, enoteka

Wiktionary


winiarski

dotyczący winiarza, winiarstwa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący winiarstwa, produkcji wina

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bohdan Winiarski (1884-1969) – prawnik
  • Bolesław Winiarski (1925-2008) – ekonomista
  • Jakub Winiarski (ur. 1974) – poeta
  • Marek Winiarski (1955-2008) – gitarzysta
  • Marian Winiarski (ur. 1939) – nauczyciel
  • Michał Winiarski (ur. 1983) – siatkarz
  • Ryszard Winiarski (1936-2006) – malarz, scenograf
  • Winiarski – potok, dopływ Uszwicy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pewien kompleks niższości wobec francuskiego szampana Włosi próbują nadrabiać mistrzostwem na innych polach winiarskiej twórczości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲĩˈɲarsʲci, AS: vʹĩńarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wino n., winko n., wińsko n., winiarstwo n., winiarz m.

 przym. winny

Wiktionary


winiarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wytwarzanie i pielęgnacja win

 (1.2) dział przemysłu obejmujący produkcję i pielęgnację win

Wiktionary

Winiarstwo – działalność polegająca na wytwarzaniu wina. Działalność winiarską można prowadzić w domu, w zakładach rzemieślniczych lub w zakładach przemysłowych. Gospodarstwa skupiające się na produkcji winogron i wina gronowego nazywa się winnicami.

Winiarstwo swoimi korzeniami sięga czasów prehistorycznych. Za ojczyznę winorośli uznaje się region Kaukazu, ponieważ pierwsze ślady produkcji wina pochodzą z Gruzji, sprzed około 6000 lat p.n.e.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲĩˈɲarstfɔ, AS: vʹĩńarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. winiarski, winny

 rzecz. wino n., winiarz mos.

Wiktionary


winiary

1. nazwa wielu wsi w Polsce;
2. nazwa wielu dzielnic polskich miast;
3. jezioro w Gnieźnie;
4. przedsiębiorstwo z branży spożywczej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Winiary – część miasta Głogówek
  • Winiary – część miasta Gniezno
  • Winiary – część miasta Kalisz
  • Winiary – część miasta Płock
  • Winiary – część miasta Poznań
  • Winiary – część miasta Warka
  • Winiary – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Pałecznica
  • Winiary – wieś w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów
  • Winiary – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Pińczów
  • Winiary – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Dwikozy
  • Winiary – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Gniezno
  • Głogówek Winiary

Wikipedia


winiarz

1. przedsiębiorca produkujący wina;
2. właściciel winiarni;
3. sprzedawca win


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zaw. osoba produkująca wino

 (1.2) daw. właściciel winiarni

 (1.3) daw. amator win

Wiktionary

Winiarze (winiary) – książęca ludność służebna zajmująca się uprawą winorośli. Winiarze są często wymieniani w źródłach polskich i czeskich, a ponadto ich obecność poświadcza toponomastyka w postaci nazw miejscowych "Winiary" (w Polsce), a także "Vinaře, Vinary, Winařice, Vinarovice" (w Czechach i na Morawach).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Protest winiarzy z południa Francji nie został przez Paryż nawet zauważony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wineczko n., winiak mrz., winiarenka ż., winiarnia ż., winiarstwo n., winko n., wino n., wińsko n.

:: fż. winiarka ż.

 przym. winiarski, winny

 przysł. winiarsko

Wiktionary


winicjusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Winicjusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego, które wywodzi się od słowa "vinum" – „wino”. Imię to zyskało względną popularność w Polsce dzięki "Quo vadis" Henryka Sienkiewicza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przeklęta niech będzie chwila, w której Winicjusz wszedł w nasz dom!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲĩˈɲit͡sʲjuʃ, AS: vʹĩńicʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Winicjuszek m.

 przym. Winicjuszowy

Wiktionary


winicjuszek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Winicjusz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Winicjuszku, pomóż babci wnieść sprawunki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Winicjusz m.

 przym. Winicjuszowy

Wiktionary


winicjuszowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Winicjusza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ligia nazbierała poziomek w Winicjuszowym zagajniku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Winicjusz mos., Winicjuszek mos.

Wiktionary


winid

nazwisko, m.in. Bogodar Winid (1922-1996) - polski geograf i kartograf


SJP.pl


winidur

sztuczne tworzywo termoplastyczne


SJP.pl


winidurowy

przymiotnik od: winidur


SJP.pl


winiec

owad z nadrodziny mszyc; filoksera


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Winiec – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bisztynek
  • Winiec – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Miłomłyn
  • Winiec – jezioro w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Miłomłyn, leżące na terenie Pojezierza Mazurskiego
  • Winiec – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie prużańskim, w sielsowiecie Linowo

Wikipedia


winiecki

nazwisko


SJP.pl


winien

czasownik modalny występujący w zdaniach wyłącznie w użyciu orzeczeniowym i tylko w połączeniu z bezokolicznikiem;
1. jest pożądane, żeby ktoś coś zrobił, wykonał, np.: Winien zapłacić czynsz.;
2. jest wskazane, żeby ktoś lub coś spełniało określone warunki, np.: Uczeń winien być grzeczny.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający jakieś zobowiązanie pieniężne do uregulowania, zapłaty

czasownik modalny

 (2.1) mieć obowiązek, powinność coś zrobić

 (2.2) musieć spełniać jakieś wymagania, warunki, kryteria

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jesteś mi winien dziesięć złotych.

 (2.1) Nim siądziesz do stołu, winieneś umyć ręce.

 (2.2) Każdy, kto chce tam wejść, winien być ubrany elegancko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲĩɲɛ̃n, AS: vʹĩńẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) winny, dłużny

 (2.1) powinien

Wiktionary


winienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|winić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. winić, winien

 przym. winien

Wiktionary


winieta

1. graficzny motyw ozdobny wykorzystywany na początku bądź końcu książki, czasopisma, rozdziału lub innego fragmentu tekstu;
2. naklejka umieszczana na pojeździe, będąca dowodem wniesienia opłaty za prawo do poruszania się określonymi drogami;
3. efekt ściemnienia na brzegach zdjęcia podczas naświetlania materiału fotograficznego w aparacie fotograficznym;
4. ozdobny nadruk na dawnych fotografiach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pasek tytułowy czasopisma, też: tytuł drukowany na winiecie

 (1.2) poligr. ozdobny drukarski ornament;

 (1.3) mot. naklejka umieszczana na szybie samochodu po opłaceniu pozwolenia na poruszanie się po krajowych autostradach, będąca dowodem tej opłaty;

 (1.4) daw. nadruk, często ozdobny, znajdujący się na odwrocie tekturki, na którą w 2. połowie XIX i na początku XX w. naklejano fotografię;

 (1.5) fot. tekturowa lub metalowa wkładka umieszczana przed obiektywem wykonującym zdjęcie w celu modyfikacji kształtu kadru

 (1.6) zob. winietowanie.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • winieta – ozdoba stosowana w drukarstwie
  • winieta – pasek tytułowy czasopisma
  • winieta – nalepka (najczęściej na szybę samochodu), stanowiąca dowód wniesienia opłaty
  • winieta (winietowanie) – wada obrazu fotograficznego
  • winieta – ozdobny nadruk na odwrocie tekturki, na którą naklejona jest fotografia
  • winieta (modelarstwo) – mniejsza forma dioramy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pismo wychodziło drukowane identyczną czcionką, z identyczną winietą i zachowaniem ciągłości numeracji.

 (1.1) Zaczął publikować swoje teksty pod zaczerpniętą od Arystotelesa winietą: Muzyka łagodzi obyczaje.

 (1.2) Usłużny subiekt otwiera dalsze składy, wypełnione aż po sufit książkami, rycinami, fotografiami. Te winiety, te ryciny przechodzą stokrotnie najśmielsze nasze marzenia.

 (1.3) W wielu krajach europejskich korzystanie z autostrad i dróg ekspresowych wymaga wykupienia winiety.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲĩˈɲɛta, AS: vʹĩńeta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. wineta ż., e-winieta ż.; winietowanie n.

:: zdrobn. winietka ż.

 przym. winietowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) iluminacja

Wiktionary


winietowanie

efekt ściemnienia na brzegach zdjęcia podczas naświetlania materiału fotograficznego w aparacie fotograficznym; winieta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) fot. fiz. zjawisko optyczne polegające na niedoświetleniu narożników kadru wynikające z niskiej jakości optyki, spowodowane zakłóceniem brzegów toru optycznego innymi elementami urządzenia (np. osłoną obiektywu) lub nieodpowiednim oświetleniem;

Wiktionary

Winietowanie – wada obrazu uzyskiwanego w urządzeniu optycznym polegająca na niedoświetleniu brzegów kadru, spowodowana niedoskonałością optyki urządzenia, zakłóceniem brzegów toru optycznego innymi elementami urządzenia lub też wywołana nieodpowiednim oświetleniem. W niektórych przypadkach winietowanie jest celowo wprowadzanym efektem artystycznym, mającym zwrócić uwagę na centralną część kadru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W przypadku winietowania spowodowanego samą optyką obiektywu, efekt winietowania maleje wraz ze wzrostem przysłony, a w obiektywach zmiennoogniskowych efekt winietowania maleje wraz ze wzrostem ogniskowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲĩɲɛtɔˈvãɲɛ, AS: vʹĩńetovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winieta ż.

Wiktionary


winietowy

przymiotnik od: winieta


SJP.pl


winifikacja

proces przemiany soku gronowego w wino na skutek fermentacji


SJP.pl


winifikować

fermentując, przemieniać owoce winogrona w wino


SJP.pl


winifol

szkło z polichlorku winylu


SJP.pl


winileum

tkanina konopna lub jutowa pokryta z wierzchu warstwą zabarwionego i zmiękczonego polichlorku winylu; winyleum (częściej)


SJP.pl


winilit

tworzywo sztuczne otrzymywane w wyniku polimeryzacji chlorku i octanu winylu, stosowane do wyrobu materiałów izolacyjnych, ochronnych, opakowań itp.; winylit


SJP.pl


winion

tworzywo sztuczne na przędzę do wyrobu sieci


SJP.pl


winić

uznawać kogoś winnym, oskarżać, obwiniać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) przypisywać komuś winę; oskarżać kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Winił sąsiada za wszystkie swoje niepowodzenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲĩɲit͡ɕ, AS: vʹĩńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winienie n., winowajca mos., przewinienie n., obwinienie n., obwinianie n., wina

 czas. obwiniać

Wiktionary


wink

nazwisko


SJP.pl

Zobacz też: Wink (zespół muzyczny).

Wink – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Teksas, w hrabstwie Winkler.

Wikipedia


winkelriedyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. koncepcja historyczna zakładająca walkę narodu polskiego za wolność innych ludów Europy;

Wiktionary

Winkelriedyzm – romantyczny nurt ideowy, którego nazwę utworzono od nazwiska Arnolda Winkelrieda – legendarnego bohatera, który w bitwie pod Sempach (1386) poprowadził wojska szwajcarskie do boju przeciwko Austriakom i poświęcił w nim własne życie: kierując w swe piersi nieprzyjacielskie kopie, stworzył wyłom w szeregach wroga i przyczynił się do zwycięstwa. Bohaterskiemu czynowi miał towarzyszyć okrzyk: „Droga dla Wolności!”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ważne jest to, że winkelriedyzm, będący raczej hybrydą mickiewiczowskiego mesjanizmu niż polemiką z nim, nie prowadzi w dramacie do zwycięstwa i zmartwychwstania, ani nie daje na nie nadziei.

Wiktionary


winkiel

1. róg domu lub ulicy; węgieł; narożnik;
2. dawniej: kąt prosty;
3. dawniej: kątownik, ekierka;
4. trójkąt jako oznaka na ubraniu więźnia obozów koncentracyjnych;
5. węgielnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. róg domu lub ulicy

 (1.2) gwara. oboz. trójkąt, oznaka na ubraniu więźnia obozów koncentracyjnych;

 (1.3) środ. rzem. przyrząd służący do wyznaczania kąta prostego; kątownik

 (1.4) daw. środ. więz. brauning, browning

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zza winkla wyskoczył umorusany dzieciak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲĩŋʲcɛl, AS: vʹĩŋʹḱel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) węgieł, róg

 (1.3) kątownik

 (1.4) daw. środ. więz. polit. encyklopedia w ośmiu tomach

Wiktionary


winkielak

przyrząd do składania linijek tekstu z czcionek; kątnik, wierszownik, kątownik


SJP.pl


winkler

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Kanadzie, w prowincji Manitoba;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henry Winkler – amerykański aktor, reżyser i producent filmowy
  • Irwin Winkler – amerykański producent i reżyser filmowy
  • Jacek Winkler – polski alpinista, działacz opozycyjny, partyzant, fotograf i dziennikarz
  • Kazimierz Winkler – polski literat, poeta, autor tekstów piosenek, tłumacz i rysownik
  • Marv Winkler – amerykański koszykarz
  • Angela Winkler (ur. 1944) – niemiecka aktorka teatralna i filmowa
  • Mieczysław Winkler (1891 – 1971) – polski aktor i reżyser teatralny i filmowy, dyrektor teatrów
  • Hans Günter Winkler (1926 – 2018) – niemiecki jeździec sportowy, wielokrotny medalista olimpijski
  • Winkler – miasto w Kanadzie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aktor na stałe mieszka w Winkler w Kanadzie.

Wiktionary


winko

zdrobniale, pieszczotliwie o winie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od zob. wino.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲĩnkɔ, AS: vʹĩnko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winiarz mos., wino n., wineczko n., winkowanie n., wińsko n., winnica ż.

 czas. winkować

 przym. winiarski

Wiktionary


winkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. picie wina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spożywanie natomiast truskawek bądź popijanie w trakcie „winkowania” soków potęguje tylko efekt ubytku wapnia ze szkliwa – jest to bowiem dodatkowy atak kwasu na nasze zęby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲĩŋkɔˈvãɲɛ, AS: vʹĩŋkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. winkować

 rzecz. winko

Wiktionary


winkować

potocznie: pić wino


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pot. pić wino

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲĩŋˈkɔvat͡ɕ, AS: vʹĩŋkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winkowanie, winko

Wiktionary


winkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Józef Winkowski (strona ujednoznaczniająca)
  • Tadeusz Winkowski – polski poligraf, wydawca i przedsiębiorca

Wikipedia


winkulacja

1. zabezpieczenie należności banku na towarze będącym w drodze;
2. uzależnienie wydania towaru od złożenia przez odbiorcę zabezpieczenia, gwarancji itp.


SJP.pl


winkulacyjny

dotyczący winkulacji


SJP.pl


winkulować

zabezpieczać należności banku na towarze będącym w drodze


SJP.pl


winkulum

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ent. wąski skleryt samców motyli, łączący się po stronie grzbietowej z tegumenem, a po brzusznej tworzący niekiedy sakus

 (1.2) ent. hipandrium muchówek z rodziny nazwa systematyczna|Calliphoridae|ref=tak.

Wiktionary

Winkulum (łac. "vinculum") – u motyli jest to element samczych narządów genitalnych.

Winkulum to płytka genitalna w kształcie litery U. Połączona jest stawowo z tegumenem lub jego pedynkulusem. Środkowo-brzusznie tworzy sakus. Winkulum w całości stanowi „płytkę koksosternalną” dziewiątego segmentu odwłoka.

Wikipedia


winna

osoba ponosząca winę


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Winna – debiutancka płyta zespołu Chylińska
  • Winna – pierwszy singiel z albumu Winna zespołu Chylińska
  • (W)Inna? – czwarta płyta Ewy Farnej
  • Winna – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Łagów
  • Winna – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Zaniemyśl

Wikipedia


winner

zagranie wygrywające w tenisie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Winner – miasto w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Tripp
  • Winner (ang. Winner Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Williams
  • Winner – południowokoreański boysband

Wikipedia


winnetou

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) liter. film. postać literacka, bohater serii powieści Karola Maya;

Wiktionary

Winnetou – tytułowy i fikcyjny bohater powieści niemieckiego pisarza Karola Maya oraz kilku innych jego przygodowych opowieści. Syn wodza Inczu-czuny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A tu stoi syn jego Winnetou, który pomimo młodości dokonał już więcej dzielnych czynów, niż dziesięciu starych wojowników przez całe życie.

Wiktionary


winnica

plantacja winorośli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) roln. miejsce uprawy winorośli;

Wiktionary

Winnica – miejsce, gdzie uprawia się winorośl z przeznaczeniem na wino, rodzynki oraz do bezpośredniej konsumpcji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gatunek ten rośnie na polach jako chwast, także w winnicach, na odłogach i różnych siedliskach ruderalnych.

 (1.1) Synowie mej matki rozgniewali się na mnie, / postawili mnie na straży winnic: / a ja mej własnej winnicy nie ustrzegłam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲĩɲˈːit͡sa, AS: vʹĩ•ńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wino n., winko n., winniczek m.

:: zdrobn. winniczka ż.

 przym. winny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) winograd

Wiktionary


winnicki

1. → Winnica;
2. obwód winnicki - jeden z 24 obwodów Ukrainy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Winnicą, dotyczący Winnicy

Wiktionary

Winnicki (forma żeńska Winnicka) – nazwisko, według danych z roku 2000 używane przez 5073 Polaków, co dawało tysięczne miejsce wśród rankingu najpopularniejszych polskich nazwisk.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Winnica ż.

Wiktionary


winnicowy

→ winnica


SJP.pl

Patrz:

winnica

winniczak

zmrocznik winniczak - gatunek motyla z rodziny zawisakowatych


SJP.pl


winniczanin

1. mieszkaniec Winnicy (miasta na Ukrainie);
2. mieszkaniec Winnicy (wsi w Polsce)


SJP.pl


winniczanka

1. mieszkanka Winnicy (miasta na Ukrainie);
2. mieszkanka Winnicy (wsi w Polsce)


SJP.pl


winniczek

roślinożerny ślimak płucodyszny (Helix pomatia), zamieszkujący lasy i zadrzewienia środkowej i południowo-wschodniej Europy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Helix pomatia|ref=tak., gatunek lądowego ślimaka;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wino n., winnica ż., Winniczka ż., Winniczki nmos., Winnica ż.

 przym. winniczkowy, winny

Wiktionary


winniczuk

nazwisko


SJP.pl


winniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: winny


SJP.pl


winnik

1. rodzaj pnączy z rodziny winoroślowatych;
2. dawniej: miotełka używana do chłostania w łaźni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. miotełka służąca do smagania plecyeców w łaźni

 (1.2) daw. osad, powstający na dnie beczek z winem

 (1.3) bot. rodzaj pnączy z rodziny winoroślowatych;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) daw. posługacz smagający miotełką korzystających z łaźni

Wiktionary

Winnik ("Ampelopsis" Michaux) – rodzaj pnączy z rodziny winoroślowatych ("Vitaceae"). Liczy około 30 gatunków z centrum występowania (największym zróżnicowaniem) we wschodniej Azji, nieliczne gatunki występują w Azji południowo-wschodniej, w Ameryce Północnej i Środkowej. Niektóre gatunki uprawiane są jako pnącza ozdobne, w warunkach Europy Środkowej jednak przemarzają.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) chwostak, chróstak

Wiktionary


winniki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w zachodniej części Ukrainy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Winniki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Nasielsk
  • Winniki – przysiółek wsi Mikowice w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Namysłów
  • Winniki – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Węgorzyno
  • Winniki – miasto w obwodzie lwowskim Ukrainy
  • Winniki – wieś na Ukrainie w obwodzie lwowskim
  • Winniki – historyczna część miasta Żółkwi na Ukrainie,
  • Winniki – część Gdańska, w dzielnicy Siedlce
  • Winniki – dawna wieś w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Dołhobyczów
  • Gmina Winniki

Wikipedia

Powiązane:

 przym. winnikowski

Wiktionary


winnipeg

[czytaj: ŁInipeg] jezioro i miasto w Kanadzie


SJP.pl

– miasto w Kanadzie, stolica kanadyjskiej prowincji Manitoba. W 2004 r. liczyło 672 tys. mieszkańców.

Leży u zbiegu rzek Assiniboine i Red River, około 100 km na północ od granicy ze Stanami Zjednoczonymi i około 55 km na południe od jeziora Winnipeg.

Wikipedia


winnoczerwony

klejoporek winnoczerwony - gatunek grzyba z rodziny strocznikowatych


SJP.pl


winność

dawniej: powinność, obowiązek


SJP.pl


winny

dotyczący wina lub winorośli; przypominający wino


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który jest obarczony winą, będący sprawcą czegoś złego

 (1.2) muszący coś komuś oddać

 (1.3) być zobowiązanym do czegoś

 (1.4) dotyczący wina lub o cechach wina

Wiktionary

Winny (znany również pod nazwą WinNY) – japoński program typu peer-to-peer (P2P), umożliwiający udostępnianie i pobieranie plików.

Został zainspirowany głównymi zasadami, na których opiera się działanie sieci Freenet, a mianowicie: pełną anonimowością użytkowników i szyfrowaniem przesyłanej treści. Podczas gdy Freenet został zaimplementowany w języku Java, Winny został napisany w języku C++ jako aplikacja działająca pod systemem operacyjnym Windows.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sędzia orzekł, że podejrzany jest winny zarzucanych mu czynów.

 (1.2) Jesteś mi winny dziesięć złotych.

 (1.3) Ewa jest mi winna przeprosiny.

 (1.4) Najbardziej lubię winne jabłka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲĩnːɨ, AS: vʹĩ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-3)

 rzecz. wina ż., obwinianie, obwinienie, winna

 czas. obwiniać, obwinić

 (1.4)

 rzecz. wino n., winnica ż., winiarnia ż., winiarstwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) winien, powinien, dłużny

 (1.3) dłużny

Wiktionary


wino

1. napój alkoholowy otrzymywany w wyniku fermentacji alkoholowej miazgi lub soku z winogron (wino gronowe), a także z innych owoców, np. porzeczek, jabłek (wino owocowe);
2. pik w kartach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) enol. kulin. napój alkoholowy powstający dzięki fermentacji owoców;

 (1.2) butelka wina (1.1)

 (1.3) pot. karc. pik (kolor w kartach)

 (1.4) pot. winorośl

forma rzeczownika.

 (2.1) W. lp. od wina

Wiktionary

Wino – napój alkoholowy uzyskiwany w wyniku fermentacji moszczu winogronowego.

Istnieje wiele rodzajów win, co związane jest z mnogością odmian winorośli, oddziaływaniem środowiska na ich wzrost i różnymi technikami winifikacji (przekształcania winogron w wino). Można wyróżnić wina białe, różowe i czerwone. Ze względu na zawartość cukru można je podzielić na wytrawne, półwytrawne, półsłodkie i słodkie. Mogą to być wina musujące lub niemusujące. Nauką zajmującą się produkcją wina jest enologia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wypiłem dziś lampkę czerwonego wina do obiadu.

 (1.3) Adrian idiotycznie zmarnował wina w brydżu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲĩnɔ, AS: vʹĩno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winnica ż., winiak m., winiarz m., winiarstwo n.

:: zdrobn. winko n., wineczko n.

:: zgrub. wińsko n.

 przym. winny, winiarski

Wiktionary


winobluszcz

drzewiaste pnącze z rodziny winoroślowatych, uprawiane jako roślina ozdobna


SJP.pl

Winobluszcz, dzikie wino ("Parthenocissus") – rodzaj silnie rosnących pnączy należących do rodziny winoroślowatych ("Vitaceae"). Obejmuje 13–15 gatunków. Większość (10 z nich) występuje w Azji wschodniej i południowej od Pakistanu po Japonię z centrum zróżnicowania w Chinach, gdzie obecnych jest 9 gatunków, z czego 6 jest endemitami tego kraju. W Ameryce Północnej występują trzy gatunki rodzime. Rośliny te występują na terenach skalistych i w lasach, wspinając się w nich wysoko na drzewa.

Wikipedia


winobranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zbiór owoców winorośli

 (1.2) okres zbierania winogron

Wiktionary

Winobranie, zbiór winogron – jeden z najważniejszych etapów produkcji wina. Zbiór winogron następuje w momencie osiągnięcia przez nie odpowiedniego poziomu dojrzałości związanej z zawartością cukrów, kwasów i tanin. Winobranie na półkuli północnej odbywa się zwykle między sierpniem a październikiem; na półkuli południowej – między lutym a kwietniem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze stryjem udaliśmy się wczesnym rankiem na winobranie.

 (1.2) Na winobranie zjeżdżają się na wieś do babci wszyscy bliscy krewni, część pomaga przy zbiorach, a część przygotowuje beczki, bukłaki, słoje i butelki na wino i inne przetwory gronowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲĩnɔˈbrãɲɛ, AS: vʹĩnobrãńe

Wiktionary


winobraniowy

→ winobranie


SJP.pl

Patrz:

winobranie

winodajny

dawniej: taki, z którego otrzymuje się wino


SJP.pl


winodań

drzewo z rodziny palm, rosnące na obszarach sawannowych


SJP.pl

Wi

Wikipedia


winograd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. bot. zob. winorośl.

 (1.2) daw. zob. winnica. (ogród, sad winny)

 (1.3) daw. zob. winogrono.

 (1.4) daw. zob. wino.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Winograd – wieś w Bułgarii, w obwodzie Wielkie Tyrnowo, w gminie Strażica
  • Winograd – wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie kołomyjskim, w hromadzie Horodenka.
  • Winograd – wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie kołomyjskim, w hromadzie Ottynia.
  • Winogrady – dzielnica Poznania

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kraina nie była pustynna: jak okiem sięgnąć, widniały w niej doliny i wzgórza, porosłe ślicznymi kępami drzew, wokół których wiły się pnącze, zwoje bluszczu i winogradu zwieszały się ze skał.

 (1.1) …dom Winicjusza przybrany był istotnie w zieleń mirtową i bluszcze, z których poczyniono upięcia na ścianach i nad drzwiami. Kolumny okręcono zwojami winogradu.

 (1.1) …udały się do łaźni, gdzie Akte, wykąpawszy Ligię, zaprowadziła ją na śniadanie, a potem do ogrodów pałacowych (…) Ligia po raz pierwszy w życiu widziała te wspaniałe ogrody, pełne cyprysów, pinij, dębów, oliwek i mirtów, wśród których bielił się cały lud posągów, błyszczały spokojne zwierciadła sadzawek, kwieciły się całe gaiki róż zraszanych pyłem fontann, gdzie wejścia do czarownych grot obrastał bluszcz lub winograd, gdzie na wodach pływały srebrne łabędzie, a wśród posągów i drzew chodziły przyswojone gazele z pustyń Afryki i barwne ptactwo sprowadzane ze wszystkich znanych krain świata.

 (1.3) Dawny, zapomniany bóg… Mithras! Władca, od którego woli zależy barwa młodych listeczków, kiście zbóż, kielichy kwiatów na tej całej cudownej ziemi… Boski ogrodnik! On, który sprawia, że owoc gruszki dojrzewa, że jabłka wonne wyciekają z żył prętów, że czerwienieją pod zwiędłymi liśćmi, zwiędłymi tak samo, jak więdnie piękna matka z nienasyconej miłości dla czerstwego synka… On sprawia, że ciemne śliwki okrywa cudowna, jedyna barwa, a winograd zwisa z wątłego szczepu i ciąży, jakby się kłonił do snu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲĩˈnɔɡrat, AS: vʹĩnograt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-4) stpol. winohrad

Wiktionary


winogradow

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksandr Winogradow (1905–1964) – radziecki dowódca wojskowy, kontradmirał Marynarki Wojennej ZSRR i Marynarki Wojennej PRL.
  • Anatolij Winogradow (1888–1946) – rosyjski i radziecki pisarz i historyk literatury
  • Boris D. Winogradow (1903–1938) – funkcjonariusz INO (wywiadu) OGPU i NKWD, wykładowca Instytutu Czerwonej Profesury
  • Boris S. Winogradow (1891–1958) – rosyjski i radziecki zoolog, specjalista z zakresu paleontologii, ekologii i zoogeografii gryzoni, teriolog
  • Iwan Winogradow (1891–1983) – rosyjski matematyk, jeden z twórców analitycznej teorii liczb
  • Pawieł Winogradow (ur. 1953) – rosyjski inżynier i kosmonauta.
  • Władimir Winogradow (1882–1964) – rosyjski i radziecki lekarz, osobisty lekarz Stalina, aresztowany

Wikipedia


winogrodnictwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) roln. uprawa i hodowla winorośli;

 (1.2) dział rolnictwa obejmujący uprawę i hodowlę winorośli

Wiktionary

Winogrodnictwo – specjalistyczna dziedzina ogrodnictwa, pokrewna sadownictwu, zajmująca się wyłącznie uprawą winorośli. W odróżnieniu od enologii, zajmuje się zagadnieniami związanymi z uprawą krzewów winnych, a nie przetwórstwem alkoholowym.

Winogrodnictwo jest znane od starożytności, gdy w rejonie Morza Śródziemnego uprawiano krzewy winorośli i zakładano winnice.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Winogrodnictwo w Polsce nigdy nie było bardzo popularne.

 (1.1) Winogrodnictwo i winiarstwo skupione jest dziś w rękach osób prywatnych, prowadzących swą działalność samodzielnie lub przy pomocy członków rodzin i rzadko zatrudniających osoby trzecie.

 (1.2) Uczestnicy zdobyli nowe umiejętności w zakresie winiarstwa i winogrodnictwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲĩnɔɡrɔdʲˈɲit͡stfɔ, AS: vʹĩnogrodʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winogrodnik m., winogrodniczka ż.

 przym. winogrodniczy

Wiktionary


winogrodniczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) osoba płci żeńskiej zajmująca się uprawą winnicy

 (1.2) specjalistka w zakresie winogrodnictwa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲĩnɔɡrɔdʲˈɲit͡ʃka, AS: vʹĩnogrodʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winogrodnictwo n.

:: fm. winogrodnik mos.

 przym. winogrodniczy

Wiktionary


winogrodnik

dawniej: hodowca winorośli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmująca się uprawą winnicy

 (1.2) specjalista w zakresie winogrodnictwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Święty Urban jest patronem winogrodników, winiarzy, winnej latorośli i winnic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲĩnɔˈɡrɔdʲɲik, AS: vʹĩnogrodʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winogrodnictwo n.

:: fż. winogrodniczka ż.

 przym. winogrodniczy

Wiktionary


winogrodzki

nazwisko


SJP.pl


winogronko

zdrobnienie od: winogrono


SJP.pl


winogrono

jagoda winorośli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spoż. owoc winorośli

 (1.2) pot. ogrod. krzew winorośli

Wiktionary

Zobacz też: album "Winogrono" grupy Atrakcyjny Kazimierz.

Winogrona, winne jagody – owoce (jagody) roślin z rodziny winoroślowatych, głównie winorośli właściwej (w ścisłym znaczeniu pojedynczy owoc to winna jagoda, a winogrono to ich groniaste skupienie).

Winogrona można jeść na surowo lub można je przetwarzać. Główne produkty spożywcze uzyskiwane z winogron to: dżem, sok, galaretka, wino, wyciąg z pestek winogron, rodzynki, ocet winny i olej z pestek winogron.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lubię zielone winogrona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲĩnɔˈɡrɔ̃nɔ, AS: vʹĩnogrõno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winogrodnik mos., winogroniarnia ż.

 przym. winogronowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) winorośl

Wiktionary


winogronowy

przymiotnik od: winogrono


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący winogron (winorośli i owoców)

 (1.2) przyrządzony, zrobiony z winogron, z dodatkiem winogron

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲĩnɔɡrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: vʹĩnogrõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winogrono n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gronowy

Wiktionary


winoholik

żartobliwie: osoba uzależniona od wina, lubiąca pić wino


SJP.pl


winoman

potocznie: miłośnik wina; enofil


SJP.pl


winomat

automat do sprzedaży wina


SJP.pl


winona

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości w USA

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Winona – legendarna indiańska księżniczka
  • Winona – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Logan
  • Winona – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Winona
  • Winona – miasto w stanie Missisipi, w hrabstwie Montgomery
  • Winona – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Shannon
  • Winona – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Osage
  • Winona – miejscowość w stanie Teksas, w hrabstwie Smith
  • Winona – miasto w stanie Arizona
  • Winona (ang. Winona Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Carroll
  • Winona (ang. Winona Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Logan
  • Winona (ang. Winona Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Shannon
  • Winona (ang. Winona Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Grant

Wikipedia


winopicie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) żart. raczenie się winem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Resztę wakacji spędzili na codziennym winopiciu.

Wiktionary


winopodobny

przypominający wino


SJP.pl


winorośl

pnącze występujące w wielkiej liczbie odmian i gatunków; jedna z najdłużej uprawianych roślin, ceniona za jagody, które są wyśmienitymi owocami deserowymi oraz doskonałym materiałem do produkcji soków i win


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) enol. ogrod. bot. krzew o długich pędach i owocach zebranych w kiście

Wiktionary

Winorośl ("Vitis" L.) – rodzaj pnączy z wąsami czepnymi z rodziny winoroślowatych, obejmujący 76 gatunków. Występują one w strefie klimatu umiarkowanego półkuli północnej, nieliczne rosną także w strefie subtropikalnej. Największe zróżnicowanie gatunkowe jest na obszarze Chin (30 endemitów) oraz we wschodniej części Ameryki Północnej. Rośliny te rosną na terenach skalistych w formacjach zaroślowych i leśnych, nierzadko wspinając się w nich wysoko na drzewa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uwieńczano także posągi bogów, zwykle roślinami, jakie były im poświęcone, np. wawrzyn Apollowi, dąb Zeusowi, mirt Afrodycie, winorośl albo platan Dionizosowi, kłosy zboża Demeter, oliwka Atenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲĩˈnɔrɔɕl̥, AS: vʹĩnorośl̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. winoroślowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) winogrono

Wiktionary


winoroślowate

rodzina roślin z rzędu winoroślowców


SJP.pl

Winoroślowate ("Vitaceae" Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu winoroślowców. Obejmuje 16–17 rodzajów z ok. 955 gatunkami łączonymi w dwie podrodziny. Rośliny te są obecne na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, nie występują naturalnie w północnej części Ameryki Północnej, Europy i Azji oraz na rozległych obszarach pustynnych. Najwięcej przedstawicieli rośnie w strefie międzyzwrotnikowej.

Wikipedia


winoroślowaty

o cechach winoroślowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


winoroślowce

rząd roślin okrytonasiennych


SJP.pl

Winoroślowce ("Vitales" Reveal) – rząd roślin okrytonasiennych wyróżniony m.in. w systemach Reveala i APG. We współczesnych ujęciach obejmuje zwykle jedną rodzinę winoroślowatych "Vitaceae", czasem z wyodrębnianą z niej rodziną nałużynowatych "Leeaceae". Rośliny tu zaliczane dawniej włączane były zwykle do rzędu szakłakowców (np. w systemie Cronquista z 1981).

Wikipedia


winoteka

miejsce do przechowywania wina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce przechowywania wina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zejdę do winoteki po wino do kolacji.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) enoteka, winiarnia

Wiktionary


winotrysk

dawniej: słup wina tryskający z fontanny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. słup tryskającego wina

Wiktionary


winowajca

osoba winna złego czynu, która dopuściła się występku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ten, kto zawinił, kto popełnił występek, kto zrobił coś złego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I odpuść nam nasze winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom.

 (1.1) Trzeba jak najszybciej znaleźć winowajcę i go ukarać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲĩnɔˈvajt͡sa, AS: vʹĩnovai ̯ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wina ż.

:: fż. winowajczyni ż.

 czas. winić ndk., zawinić dk., obwinić dk., obwiniać ndk.

 przym. winny

Wiktionary


winowajczyni

kobieta, która zawiniła, popełniła występek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która jest odpowiedzialna za zrobienie czegoś złego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲĩnɔvajˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: vʹĩnovai ̯čỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winowajca

Wiktionary


winowaćca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. winowajca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲĩnɔˈvat͡ɕt͡sa, AS: vʹĩnovaćca

Wiktionary


winowiec

członek WiN-u (Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość"); WiN-owiec


SJP.pl


winowno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Winowno – była osada w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Kotla
  • Winowno – wieś w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Koziegłowy

Wikipedia


winowy

kwas winowy - organiczny związek chemiczny występujący w owocach


SJP.pl


winozbiór

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. zbieranie winogron

 (1.2) daw. plon winobrania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas winozbioru wszyscy synowie zakasują rękawy.

 (1.2) Obfity winozbiór raduje właścicieli winnicy.

Wiktionary


winoznawca

specjalista w dziedzinie nauki o produkcji, pielęgnacji i rodzajach wina; ojnolog, enolog


SJP.pl


winoznawczy

związany z nauką o produkcji, pielęgnacji i rodzajach wina; ojnologiczny, enologiczny


SJP.pl


winoznawstwo

nauka o produkcji, pielęgnacji i rodzajach wina; ojnologia, enologia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spoż. nauk. wiedza o produkcji, pielęgnacji i rodzajach wina, obejmująca również zagadnienia jego chemii, mikrobiologii oraz analizy

 (1.2) eduk. kierunek studiów obejmujący zagadnienia związane z winoznawstwem (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Szkoły wyższe prowadzą też kursy z zakresu winoznawstwa, cieszące się sporą popularnością.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. winoznawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) enologia, ojnologia

Wiktionary


winpocetyna

organiczny związek chemiczny, lek wpływający na krążenie krwi w mózgu


SJP.pl

Winpocetyna – organiczny związek chemiczny, pochodna eburnameniny, alkaloidu barwinka pospolitego, lek wpływający na krążenie krwi w mózgu.

Wikipedia


winsok

moszcz utrwalony dodatkiem spirytusu rektyfikowanego; półprodukt używany głównie do wyrobu wódek gatunkowych; mors owocowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. sok owocowy poddany dojrzewaniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Napijesz się jeszcze trochę winsoku?

Wiktionary


winston

imię


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Winston Churchill
  • Winston (papierosy)
  • Winston – jednostka osadnicza w stanie Floryda, w hrabstwie Polk
  • Winston – wieś w stanie Missouri, w hrabstwie Daviess
  • Winston – jednostka osadnicza w stanie Montana, w hrabstwie Broadwater
  • Winston – jednostka osadnicza w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Sierra
  • Winston – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Douglas
  • Winston (ang. Winston Township) – gmina w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Forsyth
  • hrabstwo Winston (ang. Winston County) – w stanie Alabama
  • hrabstwo Winston (ang. Winston County) – w stanie Missisipi
  • Winston – miejscowość w hrabstwie Durham (Anglia)
  • Winston – miejscowość w hrabstwie Suffolk (Anglia)

Wikipedia


winszowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|winszować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. winszować ndk.

Wiktionary


winszować

książkowo:
1. składać komuś życzenia; życzyć;
2. składać komuś gratulacje; gratulować


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) składać życzenia

 (1.2) składać gratulacje

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲĩw̃ˈʃɔvat͡ɕ, AS: vʹĩũ̯šovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powinszować

 rzecz. winszowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) życzyć

 (1.2) gratulować

Wiktionary


wint

dawna gra w karty przy użyciu całej talii, zbliżona do brydża


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) karc. dawna gra karciana, podobna do brydża i wista

Wiktionary

Wint – dawna odmiana brydża popularna w imperium rosyjskim do rewolucji bolszewickiej. Wywodziła się z wista i w porównaniu do innych jego odmian była bardzo zaawansowana i innowacyjna. Nazwa w języku rosyjskim oznacza śrubę i pochodziła stąd, że okrążenia licytacji przywodziły na myśl obroty śruby:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲĩnt, AS: vʹĩnt

Wiktionary


winter

[czytaj: łinter] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Winter – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Sawyer
  • Winter – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Sawyer
  • Winter (ang. Winter Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Sawyer
  • Winter – delfin
  • Katarina Waters – pseudonim wrestlerki
  • Winter – singel Tori Amos z albumu Little Earthquakes
  • Winter – zespół funeral doomowy z USA
  • Winter – południowokoreańska piosenkarka i tancerka

Wikipedia


winterowate

o cechach winterowatych (rodzina roślin)


SJP.pl

Wi

Wikipedia


winterowaty

o cechach winterowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


winterthur

Winterthur (fr. "Winterthour", lat. "Vitudurum") – miasto i gmina "(Politische Gemeinde)" w północnej Szwajcarii, w kantonie Zurych, siedziba administracyjna okręgu "(Bezirk)" Winterthur. Leży nad rzekami Töss i Eulach. Powierzchnia miasta wynsoi 68,07 km².

Wikipedia


winterthurski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Winterthurem, dotyczący Winterthuru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Winterthur mrz.

Wiktionary


winyl

nienasycony rodnik organiczny o dwóch atomach węgla w cząsteczce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. substancja zawierająca rodniki powstałe poprzez oderwanie atomów wodoru od cząsteczek etenu

 (1.2) pot. muz. płyta winylowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • grupa winylowa
  • winyl – potoczne określenie tworzywa sztucznego polichlorku winylu
  • winyl – potoczne określenie płyty gramofonowej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pierwsze krążki z winylu trafiły na rynek w połowie XX wieku.

 (1.2) Marcel kocha trzeszczące winyle odziedziczone po swoim dziadku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. diwinyl mrz.

 przym. winylowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) płyta winylowa

Wiktionary


winyleum

tkanina konopna lub jutowa pokryta z wierzchu warstwą zabarwionego i zmiękczonego polichlorku winylu; winileum (rzadko)


SJP.pl


winylit

tworzywo sztuczne otrzymywane w wyniku polimeryzacji chlorku i octanu winylu, stosowane do wyrobu materiałów izolacyjnych, ochronnych, opakowań itp.; winilit


SJP.pl


winylobenzen

związek aromatyczny z alkenowym łańcuchem bocznym, używany do produkcji polistyrenu i kauczuku syntetycznego; styren


SJP.pl


winylon

polialkohol winylu, włókno sztuczne otrzymywane z polioctanu winylu, odporne na ścieranie, działanie kwasów i zasad, dobrze barwiące się


SJP.pl


winylopirolidon

w chemii: płynna substancja otrzymywana w wyniku kondensacji acetylenu i pirolidonu, używana w różnych procesach kopolimeryzacji


SJP.pl


winylowy

przymiotnik od: winyl


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. związany z winylem, dotyczący winylu, zrobiony z winylu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. winyl mrz.

Wiktionary


winów

Winów (dodatkowa nazwa w j. niem. Winau) – część miasta Opole w województwie opolskim.

Miejscowość wraz z jej obrębem ewidencyjnym włączono do Opola 1 stycznia 2017. Przed włączeniem miejscowość była wsią w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Prószków.

Wikipedia


winówka

rodzaj beczki


SJP.pl


wio

potocznie:
1. wykrzyknik, zawołanie mające pobudzić zwierzę w zaprzęgu do ruszenia się z miejsca;
2. w użyciu czasownikowym: o rozpoczęciu podróży, udaniu się dokądś, wyjściu skądś, np.: A teraz wio do domu!


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) komenda do jazdy w przód dla konia w zaprzęgu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wio! — zawołał woźnica i strzelił z bata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɔ, AS: vʹi ̯o

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naprzód

Wiktionary


wiocha

zgrubienie od: wieś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. od: wieś

 (1.2) pejor. wieś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przejeżdżaliśmy przez jakąś wiochę, gdy zabrakło nam paliwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsiok mos., wieś ż., wiochna ż.

Wiktionary


wiochman

wiochmen, wsiok, wsiór, wsiur, wieśniak, czereśniak; pogardliwie:
1. człowiek pochodzący ze wsi lub mieszkający na wsi;
2. człowiek prymitywny, nieumiejący się odpowiednio zachować w towarzystwie


SJP.pl


wiochmen

wiochman, wsiok, wsiór, wsiur, wieśniak, czereśniak; pogardliwie:
1. człowiek pochodzący ze wsi lub mieszkający na wsi;
2. człowiek prymitywny, nieumiejący się odpowiednio zachować w towarzystwie


SJP.pl


wiochna

dawniej: urodziwa dziewczyna, zwłaszcza wiejska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. ładna dziewczyna, szczególnie mieszkanka wsi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiocha ż.

Wiktionary


wiodący

najważniejszy, najistotniejszy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) kwestion. główny, przodujący, przewodni

forma czasownika.

 (2.1) ims. przymiotnikowy czynny od: wieść

Wiktionary


wiola

viola;
1. dawny instrument muzyczny smyczkowy o wielu odmianach (viola d'amore, viola da braccio, viola da gamba, viola di bordone), podobny do skrzypiec;
2. instrument smyczkowy o 4 strunach, strojony o kwintę niżej od skrzypiec; altówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: Wioleta

Wiktionary

Wiola – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego (gr. "íon", łac. "viola" - "fiołek") używane w Polsce już w średniowieczu. Z historycznego punktu widzenia imię Wioleta stanowi zdrobnienie od Wioli. Imię z pisownią przez "V" otrzymało negatywną opinię Rady Języka Polskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wioletta ż., Wioleta ż.

Wiktionary


wiolaksantyna

Wi

Wikipedia


wiolantron

policykliczny diketon, barwnik kadziowy; stosowany do barwienia i drukowania włókien celulozowych; dwubenzantron


SJP.pl


wioleciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wiolety lub z nią związany


SJP.pl


wiolencja

dawniej: bezprawie, przemoc, gwałt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. przemoc

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɔˈlɛ̃nt͡sʲja, AS: vʹi ̯olẽncʹi ̯a

Wiktionary


wioleta

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Wioleta, Wioletta – imię żeńskie pochodzenia włoskiego. Włoska "Violetta", której jest spolszczeniem, stanowi zdrobnienie wł. imienia "Viola", z łac. „fiołek” (zob. też Wiola). W Polsce Wioletta należy do imion nowych, pojawiła się w XIX wieku, w polskiej literaturze po raz pierwszy w "Kordianie" Juliusza Słowackiego. Imię to spotykane bywa w Polsce również w formie "Violetta", jednakże forma ta ma negatywną opinię Rady Języka Polskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲjɔˈlɛta, AS: vʹi ̯oleta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: war. Wioletta ż.

:: zdrobn. Wioletka ż., Wiola ż., Wiolka ż., Wiolcia ż., Wiolusia ż., Wiolunia ż.

 przym. przest. gwara. Wiolecin

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Wioletta; zdrobn. Wioletka, Wiola, Wiolka, Wiolcia, Wiolusia, Wiolunia

Wiktionary


wioletka

zdrobnienie od: Wioleta (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: Wioleta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wioletta ż., Wioleta ż.

Wiktionary


wioletowy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Kluczbork. fioletowy

Wiktionary


wioletta

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z panią Wiolettą pracującą u mojego poprzedniego pracodawcy dobrze się znałem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: war. Wioleta ż.

:: zdrobn. Wioletka ż., Wiola ż., Wiolka ż., Wiolcia ż., Wiolusia ż., Wiolunia ż., Wioleczka ż., Wioletteczka ż., Wiolettka ż., Wiolettusia ż., Wiolettunia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wioleta, Violetta, Wiola

Wiktionary


wiolin

1. górna część muzycznej skali dźwiękowej, obejmująca w przybliżeniu skalę dźwiękową skrzypiec oraz dźwięki wyższe;
2. partia prawej ręki w grze na instrumentach klawiszowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. wyższy rejestr dźwiękowy w muzyce

 (1.2) muz. partia w grze na instrumentach przeznaczona dla prawej ręki

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiolinowy

Wiktionary


wiolinista

muzyk grający na skrzypcach; skrzypek


SJP.pl


wiolinistka

→ wiolinista


SJP.pl

Patrz:

wiolinista

wiolinistyczny

→ wiolinistyka


SJP.pl

Patrz:

wiolinistyka

wiolinistyka

sztuka artystyczna gry na skrzypcach


SJP.pl

Wiolinistyka – sztuka gry na skrzypcach. Obejmuje technikę i interpretację skrzypcową oraz związane z nimi tradycje wykonawcze i pedagogiczne, w tym szkoły skrzypcowe kształtujące się w różnych krajach i okresach.

Termin oznacza również ogół dzieł skomponowanych na skrzypce, czyli literaturę skrzypcową.

Wikipedia


wiolinowy

przymiotnik od: wiolin


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) muz. związany z wiolinem

Wiktionary


wioliny

1. górna część muzycznej skali dźwiękowej, obejmująca w przybliżeniu skalę dźwiękową skrzypiec oraz dźwięki wyższe;
2. partia prawej ręki w grze na instrumentach klawiszowych


SJP.pl


wiolistka

→ wiolista


SJP.pl

Patrz:

wiolista

wiolka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: Wioleta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wioletta ż., Wioleta ż.

Wiktionary


wiolonczela

smyczkowy instrument o czterech strunach strojonych w kwintach, opierany o podłoże; cello


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. instrument smyczkowy, większy od altówki i mniejszy od kontrabasu;

Wiktionary

Wiolonczela ( violoncello, skrót: "vc".) – tenorowo-basowy instrument muzyczny strunowy z grupy smyczkowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Instrumentalista wybrał wiolonczelę jako najbardziej odpowiedni instrument.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɔlɔ̃n͇ˈt͡ʃɛla, AS: vʹi ̯olõṇčela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiolonczelista m., wiolonczelistka ż., czelista m., czelistka ż., wiola ż.

 przym. wiolonczelowy, wiolinowy

Wiktionary


wiolonczelista

muzyk grający na wiolonczeli; czelista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. muzyk, który gra na wiolonczeli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poszukiwany wiolonczelista na czteromiesięczny kontrakt na statek – możliwość pracy na stałe, wysokie zarobki, pobyt na statku bez kosztów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɔlɔ̃n͇t͡ʃɛˈlʲista, AS: vʹi ̯olõṇčelʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiolonczela ż., wiola ż., czelistka ż., czelista m.

:: fż. wiolonczelistka ż.

 przym. wiolonczelowy, wiolinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czelista

Wiktionary


wiolonczelistka

kobieta grająca na wiolonczeli; czelistka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. kobieta, która gra na wiolonczeli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyscy znają piosenkę o wiolonczelistce, a czy jest też jakaś piosenka o akordeonistce?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɔlɔ̃n͇t͡ʃɛˈlʲistka, AS: vʹi ̯olõṇčelʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiolonczela ż., wiola ż., czelistka ż., czelista m.

:: fm. wiolonczelista m.

 przym. wiolonczelowy, wiolinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czelistka

Wiktionary


wiolonczelowy

przymiotnik od: wiolonczela


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) muz. związany z wiolonczelą; grany na wiolonczeli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiolonczela ż., wiolonczelista mos., wiolonczelistka ż., czelista mos., czelistka ż., wiola ż.

 przym. wiolinowy

Wiktionary


wiolusia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: Wioleta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wioletta ż., Wioleta ż.

Wiktionary


wiomycyna

antybiotyk przeciwgruźliczy, który podaje się domięśniowo


SJP.pl


wionąć

książkowo:
1. o wietrze: wiać, zawiać;
2. o zapachu, cieple itp.: być przenoszonym, zostać przeniesionym;
3. o stanach uczuciowych itp.: dawać, dać się odczuć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany/niedokonany (ndk. wiewać)

 (1.1) książk. przypłynąć z podmuchem powietrza, przylecieć, powiać skądś

 (1.2) książk. poruszyć się, powiać; poruszyć czymś, pomachać

 (1.3) przen. dać się zbyt wyraźnie odczuć, zalecieć czymś

 (1.4) przest. lekko przebiec, przemknąć się

 (1.5) daw. ulecieć, ulotnić się, zniknąć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Następnego dnia jednak z nagła wionęło mroźne powietrze z północy.

 (1.3) Już w sionce na wchodzącego wionął z kuchni niemiły zapach gotowanej kapusty i ziemniaków.

 (1.4) Zerwała się bezszelestnie, ogarnęła szlafrok, wsunęła bose stopy w pantofle i wionęła jak cień do przedpokoju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɔ̃nɔ̃ɲt͡ɕ, AS: vʹi ̯õnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wionięcie n., wiew m., wiewanie n.

 czas. wiewać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dolecieć, zawiać

 (1.2) załopotać, trzepotać

 (1.3) zapachnieć

 (1.5) pierzchnąć

Wiktionary


wiorek

nazwisko


SJP.pl


wiorsta

dawna rosyjska jednostka długości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miar. dawna rosyjska jednostka długości, równa około 1067 metrów

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wiorstowy

Wiktionary


wiorstowy

→ wiorsta


SJP.pl

Patrz:

wiorsta

wioseczka

zdrobnienie od: wioska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: wioska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɔˈsɛt͡ʃka, AS: vʹi ̯osečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsiowy mos., wioska ż., wieś ż., wsiok mos., wioszczyna ż.

 przym. wioskowy, wsiowy

Wiktionary


wiosenka

zdrobnienie od: wiosna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: wiosna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyszła wiosenka, z kwiatów wonią miłą, / przeprosiła zimę, że jej rok nie było.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiosna ż., Wiosna ż., wiosennisko n., wiosnówka ż.

 przym. wiosenny, przedwiosenny

 przysł. wiosennie, wiosną, wiosenno

Wiktionary


wiosennie

przysłówek

 (1.1) typowo dla wiosny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zrobiło się wiosennie, na dachu klekotał bociek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiosna ż., wiosennisko n., wiosnówka ż., wiosenka ż., wiosna ż., wiosenność ż.

 przym. wiosenny, przedwiosenny

 przysł. wiosną, wiosenno

Wiktionary


wiosenniej

stopień wyższy od przysłówka: wiosennie


SJP.pl


wiosenność

→ wiosenny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wiosenne; cecha tych, którzy są wiosenni

Wiktionary

Patrz:

wiosenny

Powiązane:

 przym. wiosenny

 przysł. wiosennie

Wiktionary


wiosenny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający związek z wiosną, dotyczący wiosny, mający miejsce wiosną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obudziło nas wiosenne słońce.

 (1.1) W trakcie wiosennej awantury o gaże członków pewnego publicznego gremium, bez żenady szermowano argumentem, że w podobnych prywatnych gremiach zarobki są wyższe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɔˈsɛ̃nːɨ, AS: vʹi ̯osẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiosna ż., wiosenka ż., wiosenność ż.

 przysł. wiosennie, wiosną

 przym. wczesnowiosenny

Wiktionary


wiosełko

zdrobnienie od: wiosło


SJP.pl


wioska

1. mała wieś
2. mieszkańcy wioski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niewielka wieś

 (1.2) grupa mieszkańców niewielkiej wsi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wioska – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Niechlów
  • Wioska – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Syców
  • Wioska – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Skępe
  • Wioska – część wsi Prawdowo, w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mikołajki
  • Wioska – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Rakoniewice
  • Wioska – część miasta Nasielska
  • Wioska – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie soligorskim, w sielsowiecie Akciabr
  • Wioska – jezioro w gminie Rakoniewice
  • Wioska – bułgarski film
  • Nowa Wioska
  • wieś

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po chleb trzeba było jeździć do najbliższej wioski.

 (1.1) W wiosce mieszkało trzydzieści rodzin chłopskich, a nad nimi panował… straszny, bezlitosny głód.

 (1.2) Przed domem sołtysa zebrała się cała wioska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɔska, AS: vʹi ̯oska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsiowy mos., wioseczka ż., wieś ż., wieśniak mos., wieśniaczka ż., wsiok mos., wioszczyna ż.

 przym. wioskowy, wsiowy, wieśniaczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osada

Wiktionary


wioskowy

przymiotnik od: wioska


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wioską, dotyczący wioski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W świetlicy odbywają się zebrania wioskowej społeczności.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsiowy mos., wsiok mos., wioseczka ż., wioska ż.

 przym. wiejski, wsiowy

Wiktionary


wiosna

jedna z pór roku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pora roku, która następuje po zimie i poprzedza lato;

 (1.2) przest. książk. żart. rok życia (przy podawaniu wieku młodego człowieka)

Wiktionary

Wiosna − jedna z czterech pór roku w przyrodzie klimatu umiarkowanego. Charakteryzuje się umiarkowanymi temperaturami powietrza z rosnącą średnią dobową oraz umiarkowaną ilością opadu atmosferycznego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co na wiosnę można robić w ogrodzie?

 (1.1) Z każdą wiosną piękniejesz, żabciu.

 (1.2) W tym roku Jadwinia skończyła dwadzieścia wiosen.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɔsna, AS: vʹi ̯osna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiosna ż., wiosennisko n., wiosnówka ż., pierwiosnek m., przedwiośnie n.

:: zdrobn. wiosenka ż.

 przym. wiosenny, przedwiosenny, wiośniany

 przysł. wiosennie, wiosną, wiosenno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. i gwara. pozimek, gw-pl|Śląsk Cieszyński. zwiesna

Wiktionary


wiosnówka

Wi

Wikipedia


wiosną

przysłówek czasu

 (1.1) w czasie trwania wiosny

forma rzeczownika.

 (2.1) N. lp. od: wiosna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiosną na łąkach kwitną prymulki.

 (2.1) Z każdą wiosną piękniejesz, kochanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɔsnɔ̃w̃, AS: vʹi ̯osnõũ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiosna, wiosenka

 przym. wiosenny

 przysł. wiosennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na wiosnę

Wiktionary


wioszczyna

mała uboga wioska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pejor. lekcew. lub pogard. mała wieś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieś ż., wioska ż., wioseczka ż.

Wiktionary


wiosło

1. długi kij zakończony z jednej lub z obu stron płaskimi łopatami, na które woda działa siłą oporu będącą jednocześnie siłą napędową niewielkiej jednostki pływającej;
2. potocznie o łyżce, zazwyczaj dużej;
3. potocznie o gitarze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spłaszczony i rozszerzony u końca (lub obu końców) kij służący do nadawania biegu łodzi oraz kierowania nią;

 (1.2) łow. noga ptaka wodnego

 (1.3) gwara muzyków rockowych gitara elektryczna

 (1.4) pot. żart. łyżka

Wiktionary

Wiosło – ręczny pędnik łodzi wykonany z drewna, tworzyw sztucznych, lekkich stopów metali lub kombinacji tych materiałów.

Ze względu na budowę wiosła dzieli się na:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hanna chwyciła za wiosła, a ja oddałem się kąpieli słonecznej.

 (1.2) Kaczka puściła w ruch swoje wiosła i prędko się oddaliła.

 (1.3) Ten facet gra na wiośle jak opętany.

 (1.4) Chłopcy chwycili za wiosła, jakby nie jedli od miesiąca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɔswɔ, AS: vʹi ̯osu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiosłowanie n., wioślarstwo n., wioślarz m., wioślarka ż.

 czas. wieźć, wiosłować ndk.

 przym. wiosłowy, wioślarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. rudel

Wiktionary


wiosłonogi

o cechach wiosłonogich (rząd ptaków)


SJP.pl


wiosłonogie

rząd ptaków, gniazdowników, doskonale pływających i nurkujących (należą tu między innymi: fregaty, pelikany, kormorany); rudłonogie, pełnopłetwe, pelikanowe


SJP.pl


wiosłonos

gatunek słodkowodnej ryby jesiotrokształtnej; wieloząb


SJP.pl


wiosłonose

rodzina ryb z rzędu jesiotrokształtnych; wiosłonosowate, łyżkowce


SJP.pl


wiosłonosowate

rodzina ryb z rzędu jesiotrokształtnych; łyżkowce, jesiotry wiosłonose


SJP.pl

Wiosłonosowate, łyżkowce, jesiotry wiosłonose (Polyodontidae) – rodzina słodkowodnych, rzadziej słonawowodnych ryb promieniopłetwych z rzędu jesiotrokształtnych (Acipenseriformes). Występują w Ameryce Północnej. Są poławiane dla smacznego mięsa.

Wikipedia


wiosłonosowaty

o cechach wiosłonosowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


wiosłonosy

o cechach wiosłonosych (rodzina ryb)


SJP.pl


wiosłonóg

rodzaj płazów z rodziny nogolotkowatych


SJP.pl


wiosłowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wiosłować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ojciec nie sprzeciwiał się temu wiedząc, że wiosłowanie, konna jazda i ciągłe życie na świeżym powietrzu wzmacnia zdrowie chłopca i rozwija w nim zaradność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɔswɔˈvãɲɛ, AS: vʹi ̯osu̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiosło n., wioślarz m., wioślarka ż., wioślarstwo n.

 czas. wiosłować ndk., powiosłować

 przym. wioślarski, wiosłowy, wiosłowaty

Wiktionary


wiosłowaty

taki, który kształtem przypomina wiosło - na końcu płaski, rozszerzający się


SJP.pl


wiosłować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) sport. wykonywać wiosłami ruchy łodzi lub kajaka w celu nadania im biegu i kierunku

 (1.2) ornit. (o ptakach wodnych) poruszać kończynami ciało zanurzone w wodzie, nadając mu pęd

 (1.3) żart. szybko jeść płynny posiłek łyżką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trudno między nimi wiosłować, lecz Indianie pokonują bez wysiłku wszystkie przeszkody, omijając zwinnie wysepki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiosło n., wiosłowanie n., wiosłówka ż., wioślarz mos./mzw.

 przym. wiosłowaty, wiosłowy, wioślarski

Wiktionary


wiosłowy

przymiotnik od: wiosło


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) poruszany wiosłami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiosło n., wiosłowanie n., wioślarstwo n., wioślarka ż., wioślarz mos.

 czas. wiosłować ndk.

Wiktionary


wiosłówka

potocznie: łódź wiosłowa


SJP.pl


wiotcej

stopień wyższy od przysłówka: wiotko


SJP.pl


wiotczeć

tracić jędrność, sprężystość


SJP.pl


wiotki

niesztywny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) łatwo wyginający się, z łatwością się odkształcający

 (1.2) pozbawiony jędrności, napięcia

 (1.3) bardzo szczupły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stoisz się kołysząc, wiotka jarzębino….

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiotkość ż.

 czas. wiotczeć ndk., zwiotczeć dk.

 przysł. wiotko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) giętki

 (1.2) sflaczały, zwiotczały

Wiktionary


wiotkołodygowy

mający wiotką łodygę


SJP.pl


wiotkość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co wiotkie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiotki

Wiktionary


wiotszy

stopień wyższy od przymiotnika: wiotki; bardziej wiotki


SJP.pl


wioś

Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska


SJP.pl


wioślak

owad z podrzędu pluskwiaków żyjący w wodzie


SJP.pl


wioślakowate

rodzina owadów z podrzędu pluskwiaków


SJP.pl

Wioślakowate (Corixidae) – rodzina owadów z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych, jedyna z monotypowej nadrodziny Corixoidea.

Są to pluskwiaki wodne żyjące w wodach słodkich. Znanych jest ponad 600 gatunków wioślaków. Samce wioślakowatych wydają niekiedy dźwięki o głośności 99,2 dB przypominające ćwierkanie (99% mocy dźwięku jest tłumione przez wodę). Wioślakowate bywają w związku z tym nazywane cykadami wodnymi.

Wikipedia


wioślakowaty

o cechach wioślakowatych (rodzina pluskwiaków)


SJP.pl


wioślarek

drobny skorupiak słodkowodny; wioślarka


SJP.pl


wioślarka

1. kobieta, która wiosłuje;
2. kobieta uprawiająca zawodowo wioślarstwo;
3. drobny skorupiak słodkowodny; wioślarek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. kobieta uprawiająca wioślarstwo; taka, która wiosłuje

 (1.2) zool. drobny skorupiak słodkowodny mający dwuczęściową skorupkę i rozwiniętą drugą parą czułków służących do pływania;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kobieta uprawiająca wioślarstwo
  • wioślarki – grupa drobnych skorupiaków słodkowodnych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wioślarka posługuje się dwoma wiosłami osadzonymi w dulkach, siedząc plecyecami do kierunku ruchu łodzi.

 (1.2) Wioślarka pływa przy użyciu drugiej pary czułków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɔ̇ɕˈlarka, AS: vʹi ̯ȯślarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiosło n., wioślarstwo n., wiosłowanie n.

:: fm. wioślarz mos.

 przym. wioślarski, wiosłowy

Wiktionary


wioślarki

1. kobieta, która wiosłuje;
2. kobieta uprawiająca zawodowo wioślarstwo;
3. drobny skorupiak słodkowodny; wioślarek


SJP.pl

Wioślarki (Cladocera, Diplostraca) – monofiletyczna grupa drobnych, głównie słodkowodnych skorupiaków zasiedlających strefę pelagiczną, przydenną (niektóre gatunki żyją zagrzebane w osadach dennych) lub litoralną zbiorników wodnych.

Wikipedia


wioślarski

dotyczący wioślarza, wiosłowania


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący wioślarstwa i wioślarzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Związek Sokolstwa Polskiego, tradycyjnie uprawiający gimnastykę zbiorową, zaczął także formować sekcje wioślarskie, kolarskie, jeździeckie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiosło n., wioślarstwo n., wioślarz m., wioślarka ż., wiosłowanie n.

 czas. wiosłować ndk.

Wiktionary


wioślarstwo

dyscyplina sportów wodnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sport. dyscyplina sportowa obejmująca wyścigi sportowych łodzi wiosłowych;

Wiktionary

Wioślarstwo – niegdyś odmiana transportu (wodnego), współcześnie dyscyplina sportowa polegająca na wprowadzeniu w ruch łodzi pływającej po wodzie przy użyciu siły mięśni wioślarza używającego wioseł jako dźwigni prostej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wioślarstwo polega na wprawianiu łodzi w ruch przy pomocy dwóch wioseł z jednym piórem, opartych na dulkach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɔ̇ɕˈlarstfɔ, AS: vʹi ̯ȯślarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiosło n., wioślarz mos., wioślarka ż., wiosłowanie n.

 czas. wiosłować ndk.

 przym. wioślarski, wiosłowy

Wiktionary


wioślarz

1. ten, kto wiosłuje;
2. sportowiec uprawiający wioślarstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. ktoś uprawiający wioślarstwo

 (1.2) ktoś, kto wiosłuje

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) sport. środ. przyrząd treningowy, na którym ćwiczy się w sposób przypominający wiosłowanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wioślarz posługuje się dwoma wiosłami osadzonymi w dulkach, siedząc tyłem do kierunku ruchu łodzi.

 (2.1) Ćwiczenia na wioślarzu pomagają zmniejszyć ilość tkanki tłuszczowej, wysmuklić sylwetkę, zwalczyć cellulit, a także pozytywnie wpływają na samopoczucie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɔ̇ɕlaʃ, AS: vʹi ̯ȯślaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiosło n., wiosełko n., wioślarstwo n., wiosłowanie n.

:: fż. wioślarka ż.

 czas. wiosłować ndk.

 przym. wioślarski, wiosłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wiosła

Wiktionary


wiośnianka

pieśń liryczna wyrażająca uczucia młodej niewiasty


SJP.pl


wiośniany

1. poetycko: dotyczący młodego wieku
2. przestarzałe: dotyczący wiosny


SJP.pl


wiośniara

potocznie: miłośniczka wiosny


SJP.pl


wip

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • WiP – polskie pacyfistyczne ugrupowanie działające w latach 1985-1992, opozycyjne wobec władz PRL
  • WiP – polska partia polityczna, założona w 2005 roku jako Platforma Janusza Korwin-Mikke
  • Warner Independent Pictures (WIP) – oddział Warner Bros., zajmujący się kinem niezależnym
  • VIP

Wikipedia


wipler

nazwisko


SJP.pl


wipo

skrót od: World Intellectual Property, Światowa Organizacja Praw Autorskich; organizacja broniąca własności intelektualnych


SJP.pl

Zobacz też: Światowa Organizacja Własności Intelektualnej (WIPO).

Wipo, Wippo, Wipon (zm. po 1046) – pisarz, kronikarz, prezbiter cesarskiej kapeli dworskiej za czasów dynastii salickiej.

Wikipedia


wipolan

handlowa nazwa włókien białkowych produkowanych w Polsce


SJP.pl


wipsowo

Wipsowo (niem. "Wieps") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Barczewo.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. olsztyńskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Wikipedia


wir

1. szybki ruch obrotowy gazu lub cieczy wokół jakiejś osi, miejsce występowania takiego ruchu;
2. przenośnie: natłok różnych spraw, wydarzeń,
3. ruch po linii kolistej, obracanie się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szybki ruch obrotowy wody lub powietrza wokół osi

 (1.2) miejsce, w którym powstaje ruch wirowy

 (1.3) poruszanie się po drodze kolistej lub obracanie się wokół własnej osi

 (1.4) przen. natłok wydarzeń, różnych spraw wymagających intensywnego, szybkiego działania

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wir – pojęcie z zakresu dynamiki płynów
  • wir potencjalny (pseudowir) – pojęcie z zakresu dynamiki płynów
  • wir – pojęcie z zakresu meteorologii, lokalne zaburzenie wiatru
  • wir pyłowy (wir piaskowy) – pojęcie z zakresu meteorologii
  • wir polarny – niż baryczny o charakterze cyklonu, związany z obszarem biegunowym planety
  • Wir – polski film z 1983 roku, w reżyserii Henryka Jaceka Schoena
  • Wir – album muzyczny zespołu Natanael
  • Wir – album muzyczny trzech wykonawców: Pablopavo, Iwanek i Praczasa
  • Wir – wieś w Polsce w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim, w gminie Potworów
  • Wir – gromada w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972
  • WiR

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲir, AS: vʹir

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirówka ż.

 przym. wirowy

Wiktionary


wiracha

potocznie: człowiek przebojowy, śmiały i pewny siebie; cwaniak


SJP.pl


wirakocza

1. (hiszp. Viracocha) bóg Inków, stwórca i organizator świata;
2. miano używane przez Inków wobec konkwistadora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rel. hist. ajmarski i inkaski bóg stworzyciel;

Wiktionary

Wirakocza, Viracocha, Apu Qun Tiqsi Wiraqutra (ajm., kecz. "Człowiek z Morskiej Piany") – ajmarski bóg stwórca świata, nauczyciel, prawodawca, ojciec Słońca i Księżyca, nazywany "Wielkim, Wszechwiedzącym, Potężnym, Starcem Niebios", wyobrażany pod postacią brodatego, białego człowieka, utożsamiany z bogiem Pacha Kamaqiem oraz Kon-Tiki. Jego małżonką była bogini morza Mama Cocha. Po podboju Ajmarów przez Inków przyjęty również do panteonu inkaskiego i z nim powszechnie kojarzony.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O ile stwórca świata Inków, Wirakocza, był bogiem abstrakcyjnym, o tyle słońce, realne i widoczne, uznawano za rzeczywistego opiekuna państwa i ludu.

Wiktionary


wiral

ciekawa lub śmieszna treść (np. filmik, zdjęcie, slogan), która bardzo szybko rozprzestrzenia się w internecie; viral


SJP.pl


wiralność

→ wiralny


SJP.pl

Patrz:

wiralny

wiralny

→ wiral; wiralowy, viralowy


SJP.pl


wiralowość

→ wiralny; viralowość, wiralność


SJP.pl


wiralowy

→ wiral; viralowy, wiralny


SJP.pl


wiraszka

nazwisko


SJP.pl


wiraż

zakręt drogi, toru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zakręt drogi, szosy, toru, bieżni itp., w kształcie łuku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲiraʃ, AS: vʹiraš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirażowanie n.

 czas. wirażować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakręt

Wiktionary


wirażka

potocznie: osoba dobrze bawiąca się na alkoholowych przyjęciach, spotkaniach towarzyskich, często czyimś kosztem; cwaniak na imprezie


SJP.pl


wirażowanie

w branży filmowej: koloryzować filmy czarno-białe


SJP.pl


wirażować

w branży filmowej: koloryzować filmy czarno-białe


SJP.pl


wirażowy

→ wiraż


SJP.pl

Patrz:

wiraż

wirczyk

pierwotniak z podgromady wieńcorzęsych, występujący w około 100 gatunkach w wodach zasobnych w pokarm, np. w ślimaki, żywiący się szczątkami organicznymi i bakteriami


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wirek

1. niewielkie, drapieżne zwierzę, żyjące przeważnie w wodzie, o wydłużonym i spłaszczonym ciele, pokrytym nabłonkiem z rzęskami;
2. zdrobnienie od: wir


SJP.pl

Wirek (niem. "Antonienhütte"; do 1948 "Nowa Wieś") – dzielnica Rudy Śląskiej, którą według danych z 2006 roku zamieszkiwało 20 595 osób.

Herb Nowej Wsi (Wirku) przedstawia osełkę, strug i kowadło[].

Wikipedia


wiremia

w medycynie: okres w przebiegu zakażenia wirusowego, w którym wirusy krążą we krwi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. obecność wirusów we krwi;

Wiktionary

Wiremia – stan definiowany jako obecność we krwi mogących się namnażać wirusów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲiˈrɛ̃mʲja, AS: vʹirẽmʹi ̯a

Wiktionary


wireonek

wireonek czerwonooki - egzotyczny ptak wędrowny, zalatujący do Polski


SJP.pl


wireonkowate

o cechach wireonkowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl

Wireonkowate (Vireonidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), obejmująca około sześćdziesięciu gatunków.

Wikipedia


wireonkowaty

o cechach wireonkowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


wirescencja

w botanice: przybieranie zielonej barwy przez organizmy roślinne; zazielenianie


SJP.pl


wirgilia

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Wirgilia, Wergilia – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego. Imię pochodzi od rzymskiego rodu "Wirgiliuszów", "Wergiliuszów". Wśród patronów tego imienia znajduje się św. Wirgiliusz z Arles, który imieniny obchodzi 5 marca.

W Polsce imię rzadkie. W styczniu 2024 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 7 kobiet o imieniu Wirgilia nadanym jako imię pierwsze oraz 5 kobiet z imieniem Wirgilia jako drugim.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wirgiliusz mos.

Wiktionary


wirgiliusz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Wirgiliusz (także Wergiliusz) – imię męskie pochodzenia łacińskiego od rzymskiego rodu "Virgilius" (pol. "Wirgiliusz", "Wergiliusz"). Zazwyczaj wymienia się dwóch świętych o tym imieniu: biskupa Salzburga i biskupa z Arles.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲirʲˈɟilʲjuʃ, AS: vʹirʹǵilʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Wirgilia ż.

 przym. Wirgiliuszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wergiliusz

Wiktionary


wirgiliuszek

zdrobnienie od: Wirgiliusz (imię męskie)


SJP.pl


wirgiliuszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wirgiliuszka lub z nim związany


SJP.pl


wirgiliuszostwo

Wirgiliusz z małżonką; Wirgiliuszostwo


SJP.pl


wirgiliuszowie

Wirgiliusz z małżonką; Wirgiliuszostwo


SJP.pl


wirgiliuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wirgiliusza lub z nim związany


SJP.pl


wirginalista

osoba grająca na wirginale - małym angielskim klawesynie


SJP.pl


wirginalistka

→ wirginalista


SJP.pl

Patrz:

wirginalista

wirginał

klawiszowy instrument muzyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. dawny instrument muzyczny, mała odmiana klawesynu popularna w XVI i XVII wieku;

Wiktionary

Wirginał – mały klawiszowy instrument muzyczny, odmiana klawesynu z pojedynczymi strunami zamiast podwójnych. Był również lżejszy, często wykonywano go tylko jako pudło rezonansowe bez nóg. Do gry kładziono go na stole, biurku lub toaletce, bowiem był to instrument przeznaczony dla panien – stąd jego nazwa. Jego skala obejmuje 4 oktawy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wirginia ż.

Wiktionary


wirginia

1. dawny gatunek taniego tytoniu;
2. dawny gatunek cygar wyprodukowanych wirginii - taniego tytoniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. stan w Stanach Zjednoczonych;

Wiktionary

Wirginia ( Virginia), wymowa polska: [virginia] – stan w Stanach Zjednoczonych na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego. Prawie dwie trzecie Wirginii jest zalesione, a branże związane z lasami zapewniają 17 mld dolarów rocznego przychodu dla gospodarki Wirginii (2% PKB), oraz ponad 100 tys. miejsc pracy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z Wirginią graniczy Dystrykt Kolumbii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wirgińczyk mos., wirginał mrz., Wirginka ż.

 przym. wirginijski

Wiktionary


wirginijski

[czytaj: wirdżinijski] przymiotnik od: Wirginia (stan w USA)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wirginią, dotyczący Wirginii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wirginia ż., Wirgińczyk mos., Wirginka ż.

Wiktionary


wirginiusz

imię męskie


SJP.pl

Wirginiusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego, pochodzi od nazwy rzymskiego rodu "Wirginiuszów".

Wikipedia


wirginiuszek

zdrobnienie od: Wirginiusz (imię męskie)


SJP.pl


wirginiuszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wirginiuszka lub z nim związany


SJP.pl


wirginiuszostwo

Wirginiusz z małżonką; Wirginiuszowie


SJP.pl


wirginiuszowie

imię męskie


SJP.pl


wirginiuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wirginiusza lub z nim związany


SJP.pl


wirginka

mieszkanka Wirginii (stanu w USA)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Wirginii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wirginia ż.

:: fm. Wirgińczyk mos.

 przym. wirginijski

Wiktionary


wirginowo

Wirginowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Śrem. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Zabytkiem wsi znajdującym się w gminnej ewidencji zabytków jest figura Najświętszego Serca Jezusa z 1936. Pozostałym przydrożnymi świątkami jest figura Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej z 2004 oraz kapliczka Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej z 1970.

Wikipedia


wirgińczyk

mieszkaniec Wirginii (stanu w USA)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Wirginii

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wirgińczyk – powieść amerykańskiego pisarza Owena Wistera
  • Wirgińczyk – amerykański film z 1914
  • Wirgińczyk – amerykański film z 1929
  • Wirgińczyk – amerykański film z 1946
  • Wirgińczyk – amerykański serial telewizyjny z (1962–1971)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wirginia ż.

:: fż. Wirginka ż.

 przym. wirginijski

Wiktionary


wirgiński

→ Wirginia, → Wirginia Zachodnia (stany w USA)


SJP.pl


wiriał

wielkość fizyczna charakteryzująca średnią energię kinetyczną układu wykonującego ograniczony ruch w przestrzeni


SJP.pl


wirion

pojedyncza, zakaźna cząstka wirusa składająca się z materiału genetycznego i białkowej otoczki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mikrobiol. kompletna cząstka wirusa zdolna do przetrwania poza komórką, złożona z kwasu nukleinowego i kapsydu, niekiedy również z osłonki lipidowej;

Wiktionary

Wirion − pojedyncza, kompletna cząstka wirusowa, zdolna do przetrwania poza komórką i zakażenia jej. Składa się z nukleokapsydu złożonego z jednego kwasu nukleinowego (DNA albo RNA) otoczonego białkowym płaszczem zwanym kapsydem. Nukleokapsyd może być pokryty osłonką (np.: herpeswirusy, wirus grypy) lub pozostawać nagi (np.: adenowirusy, papillomawirusy, wirus mozaiki tytoniu). Osłonka pochodzić może z błony komórkowej komórki gospodarza. Bardziej złożoną budowę ma część wirionów bakteriofagów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W surowicy osób zakażonych HBV, oprócz pełnych cząstek wirusowych, występują też wiriony pozbawione nukleokapsydu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wirionowy

 rzecz. wirus mzw./mrz.

Wiktionary


wirionowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mikrobiol. związany z wirionem (kompletną cząstką wirusa)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szczury immunizowane wirionami […] rozwinęły swoistą odpowiedź humoralną na peptyd HERV-H wskazując, że immunogenne proteiny wirionowe są kodowane przez HERV-H.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirion m.

Wiktionary


wirki

gromada zwierząt należąca do typu płazińców


SJP.pl

Wirki (Turbellaria) – wyróżniana w dawnych systemach klasyfikacji grupa zwierząt należąca do płazińców, wolno żyjących, w przeciwieństwie do form pasożytniczych – przywr i tasiemców. Żyją w środowisku wodnym (wody słodkie lub słone), a niektóre gatunki w wilgotnych środowiskach lądowych. Są przeważnie drapieżnikami, a ich ciała okrywa nabłonek z rzęskami, produkujący rabdity wyrzucane w czasie ataku (z wyjątkiem rzędu Catenulida).

Wikipedia


wirkowski

nazwisko


SJP.pl


wirkus

nazwisko


SJP.pl


wirnik

część jakiegoś urządzenia wykonująca ruch obrotowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mech. obracająca się część maszyny wirującej;

Wiktionary

Wirnik (rotor) – element maszyny lub mechanizmu, który w czasie pracy wiruje wokół stałej osi. Najczęściej stosowany w pompach, sprężarkach, wentylatorach, dmuchawach, maszynach elektrycznych, silnikach, prądnicach i turbinach.

Wirnik nośny jest elementem konstrukcyjnym wiropłatów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲirʲɲik, AS: vʹirʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirowanie n., wirówka ż.

 przym. wirnikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rotor

Wiktionary


wirnikowy

→ wirnik


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wirnikiem, dotyczący wirnika

Wiktionary

Patrz:

wirnik

Powiązane:

 rzecz. wirnik m., wirówka ż.

Wiktionary


wiroid

najmniejszy zdolny do replikacji patogen, zawierający jedynie zamkniętą nić RNA, powodujący różne choroby roślin wyższych, np. wrzecionowatość bulw ziemniaka


SJP.pl

Wiroid – najmniejszy znany czynnik zakaźny roślin, zbudowany z RNA bez otoczki białkowej. Ma zdolność do autonomicznej samoreplikacji po wniknięciu do komórki gospodarzowej. Podobnie jak wirus, nie ma budowy komórkowej, a poza gospodarzem nie przejawia funkcji życiowych.

Wikipedia


wirolog

specjalista zajmujący się badaniem wirusów oraz wywoływanych przez nie chorób; wirusolog


SJP.pl


wirologia

nauka o wirusach oraz o wywoływanych przez nie chorobach; wirusologia


SJP.pl


wirolot

śmigłowiec wyposażony dodatkowo w skrzydła oraz w śmigło wytwarzające ciąg w czasie lotu poziomego


SJP.pl


wirom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. zbiór wszystkich wirusów obecnych w danej niszy;

forma rzeczownika.

 (2.1) C. plural|wir.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲirɔ̃m, AS: vʹirõm

Wiktionary


wiropeksja

sposób wnikania wirusa do wnętrza infekowanej komórki; viropexis


SJP.pl


wiropłat

statek powietrzny unoszony przez wirnik, np.: wiroszybowiec, helikopter; wiropłatowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lotn. maszyna cięższa od powietrza, zdolna do lotu dzięki powstawaniu siły nośnej na wirujących powierzchniach;

Wiktionary

Wiropłat – aerodyna zdolna do latania dzięki istnieniu siły nośnej na wirujących płatach nośnych. Odróżniana od stałopłatu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲiˈrɔpwat, AS: vʹiropu̯at

Wiktionary


wiropłatowiec

statek powietrzny unoszony przez wirnik, np.: wiroszybowiec, helikopter; wiropłat


SJP.pl


wiroszybowiec

szybowiec mający nienapędzany wirnik zamiast stałych płatów; paraszybowiec


SJP.pl

Wiroszybowiec – beznapędowy wiatrakowiec, paraszybowiec. Wiroszybowiec wznosi się w powietrze dzięki sile nośnej wytworzonej przez jego wirnik nośny, który jest wprawiony w ruch podczas ruchu postępowego wiroszybowca holowanego za innym pojazdem, statkiem powietrznym lub wyciągarką. Po odłączeniu od zewnętrznego czynnika ruchu wiroszybowiec może lecieć dalej, wykorzystując zjawisko autorotacji.

Wikipedia


wirowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wirować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲirɔˈvãɲɛ, AS: vʹirovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wirować ndk., odwirowywać ndk., odwirować dk.

 rzecz. wirnik m., wirówka ż.

 przym. wirowy

Wiktionary


wirowaty

kręcący się w kółko; wirujący


SJP.pl


wirować

kręcić się, obracać się


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. wywirować)

 (1.1) poruszać się ruchem obrotowym

 (1.2) przemieszczać się jednocześnie obracając wokół własnej osi

 (1.3) używać urządzenia w celu wydzielenia jakiegoś składnika poprzez bardzo szybkie obracanie

 (1.4) pot. suszyć pranie w wirówce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dyskietka to przenośny stały nośnik mediów składający się z wirującej płytki o magnetycznej powierzchni w plastikowyastikowej okładce.

 (1.1) Oko cyklonu to bezwietrzny obszar, wokół którego wirują powietrzne masy cyklonu.

 (1.2) Klonowe śmigła zaczęły wirować w powietrzu.

 (1.4) To moja matka zawsze wiruje swetry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈrɔvat͡ɕ, AS: vʹirovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirowanie n., wirówka ż.

 przym. wirowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obracać się, rotować

Wiktionary


wirowiec

statek powietrzny będący skrzyżowaniem wiatrakowca i śmigłowca


SJP.pl


wirownia

pomieszczenie w fabryce, w którym umieszczone są wirówki i inne urządzenia pomocnicze


SJP.pl


wirowość

1. jednostka fizyczna, wielkość charakteryzująca pole przepływu płynu;
2. w matematyce: rotacja


SJP.pl

Wirowość – pojęcie używane w dynamice płynów. W najprostszym rozumieniu, wirowość mierzy skłonność cząstek płynu do zmiany orientacji w przestrzeni „skręcania”.

Wirowość w fizyce jest określana przez cyrkulację i rotację (a dokładniej, lokalnego kąta rotacji) w płynie.

Wikipedia


wirowski

nazwisko


SJP.pl


wirowy

dotyczący ruchu wokół osi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z wirowaniem, ruchem wokół osi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wir mrz., wirowanie n., wirówka ż.

 czas. wirować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrotowy

Wiktionary


wiroza

wirusowa, zakaźna choroba roślin


SJP.pl


wirpsza

nazwisko


SJP.pl


wirski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Wirski – postać fikcyjna, główny bohater serii powieści Vladimira Wolffa
  • Feliks Widy-Wirski – polski lekarz, bibliotekarz, polityk, poseł na Sejm, żołnierz Armii Krajowej
  • Juliusz Wirski – polski poeta, dramatopisarz
  • Wincenty Wirski (właśc. Wincent Georg Olszanski) – polski bokser
  • Wirski – przystanek kolejowy w miejscowości Żłobin, na Białorusi

Wikipedia


wirtemberczyk

mieszkaniec Wirtembergii (krainy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Wirtembergii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wirtembergia ż.

:: fż. Wirtemberka ż.

 przym. wirtemberski

Wiktionary


wirtembergia

kraina historyczna w Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna w południowo-zachodnich Niemczech;

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wirtemberczyk mos., Wirtemberka ż.

 przym. wirtemberski

Wiktionary


wirtemberka

mieszkanka Wirtembergii (krainy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Wirtembergii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wirtembergia ż.

:: fm. Wirtemberczyk mos.

 przym. wirtemberski

Wiktionary


wirtemberski

przymiotnik od: Wirtembergia (kraina historyczna w Niemczech)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wirtembergią, dotyczący Wirtembergii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wirtembergia ż., Wirtemberczyk mos., Wirtemberka ż.

Wiktionary


wirtual

potocznie: świat wirtualny


SJP.pl


wirtualizacja

w informatyce: dzielenie posiadanych zasobów sprzętowych na wiele środowisk


SJP.pl

Wirtualizacja – proces symulowania przez oprogramowanie istnienia zasobów logicznych, które wykorzystują ustalone podczas konfiguracji zasoby fizyczne. Wirtualna maszyna stosuje wirtualizację w celu emulowania pracy maszyny z danym systemem operacyjnym, pozwalając przez to badać zachowanie tej maszyny i jej oprogramowania, bez wpływania na realny system operacyjny.

Wikipedia


wirtualizacyjny

→ wirtualizacja


SJP.pl

Patrz:

wirtualizacja

wirtualizować

w informatyce: dzielić zasoby sprzętowe na wiele środowisk


SJP.pl


wirtualnie

przysłówek

 (1.1) w internecie lub w innej wykreowanej rzeczywistości

 (1.2) dopuszczając, jako możliwe, jednak mało prawdopodobne w rzeczywistości

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtualność

 przym. wirtualny

Wiktionary


wirtualność

→ wirtualny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wirtualne; cecha tych, którzy są wirtualni

Wiktionary

Patrz:

wirtualny

Powiązane:

 rzecz. wirtualizacja ż., wirtualizowanie n., zwirtualizowanie n., wirtual m., wirtualka ż.

 czas. wirtualizować ndk., zwirtualizować dk.

 przym. wirtualny

 przysł. wirtualnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nierealność, nierzeczywistość

Wiktionary


wirtualny

1. stworzony na ekranie komputera, telewizora, w sposób tak realistyczny, że wydaje się rzeczywisty;
2. stworzony w ludzkim umyśle, ale teoretycznie możliwy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) możliwy do zaistnienia w rzeczywistości, ale pozorny

 (1.2) inform. wykreowany przez komputer, odbywający się na ekranie komputera, telewizora

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Póki co, nasz dom jest jeszcze wirtualny: dopiero kupiliśmy działkę.

 (1.2) Grając w gry komputerowe można odkryć wiele wirtualnych światów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲirtuˈwalnɨ, AS: vʹirtuu̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wirtualnie

 rzecz. wirtualność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) możliwy, prawdopodobny, potencjalny, rzeczywisty

Wiktionary


wirtuoz

wybitny odtwórca dzieł muzycznych; wybitny śpiewak solista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) artysta, który doskonale włada swoją sztuką (najczęściej o muzykach)

Wiktionary

Wirtuoz (wł. "virtuoso" z łac. "virtus", umiejętność, doskonałość) – wybitny instrumentalista, mistrz danego instrumentu. Muzyk zdolny pokonać najbardziej skomplikowane problemy techniczne. Charakteryzuje się doskonałym słuchem i wyczuciem rytmu.

Wirtuozeria może się łączyć z pogłębioną interpretacją, często jednak stanowi cel sam w sobie. We współczesnej kulturze muzycznej począwszy od XIX wieku, umacnia się przeświadczenie o prymacie interpretacji artystów nad wirtuozerią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wystąpi światowej sławy wirtuoz skrzypiec – Vadim Brodski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲirˈtuwɔs, AS: vʹirtuu̯os

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuozeria ż., wirtuozerstwo n.

:: fż. wirtuozka ż.

 przym. wirtuozerski, wirtuozowski, wirtuozowsko, wirtuozyjny

 przysł. wirtuozersko, wirtuozowsko, wirtuozyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maestro, mistrz, gwiazda, koryfeusz

Wiktionary


wirtuozeria

mistrzowski poziom umiejętności w jakiejś dziedzinie; wirtuozostwo, wirtuozerstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szczególny kunszt w robieniu czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszystkich zaskoczyła wirtuozeria tego wykonania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuoz mos., wirtuozerskość ż., wirtuozerstwo n., wirtuozja ż., wirtuozka ż., wirtuozostwo n., wirtuozowskość ż., wirtuozyjność ż.

 przym. wirtuozerski, wirtuozowski, wirtuozyjny, wirtuozowsko

 przysł. wirtuozersko, wirtuozowsko, wirtuozyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mistrzostwo, wirtuozerstwo, wirtuozostwo; przest. wirtuozja

Wiktionary


wirtuozerski

przymiotnik

 (1.1) odznaczający się wirtuozją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Publiczność kochała jej wirtuozerskie popisy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuoz mos., wirtuozeria ż., wirtuozerskość ż., wirtuozerstwo n., wirtuozja ż., wirtuozka ż., wirtuozostwo n., wirtuozowskość ż., wirtuozyjność ż.

 przym. wirtuozowski, wirtuozyjny, wirtuozowsko

 przysł. wirtuozersko, wirtuozowsko, wirtuozyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wirtuozowski, wirtuozyjny

Wiktionary


wirtuozersko

przysłówek

 (1.1) w sposób wirtuozerski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Katowiccy muzycy wirtuozersko grają jego utwory.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuoz mos., wirtuozeria ż., wirtuozerskość ż., wirtuozerstwo n., wirtuozja ż., wirtuozka ż., wirtuozostwo n., wirtuozowskość ż., wirtuozyjność ż.

 przym. wirtuozerski, wirtuozowski, wirtuozyjny, wirtuozowsko

 przysł. wirtuozowsko, wirtuozyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wirtuozowsko, wirtuozyjnie

Wiktionary


wirtuozerskość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest wirtuozerskie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krytycy byli zaskoczeni wirtuozerskością i nowoczesnością jej wykonania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuoz mos., wirtuozeria ż., wirtuozerstwo n., wirtuozja ż., wirtuozka ż., wirtuozostwo n., wirtuozowskość ż., wirtuozyjność ż.

 przym. wirtuozerski, wirtuozowski, wirtuozyjny, wirtuozowsko

 przysł. wirtuozersko, wirtuozowsko, wirtuozyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mistrzostwo, wirtuozowskość, wirtuozyjność

Wiktionary


wirtuozerstwo

mistrzowski poziom umiejętności w jakiejś dziedzinie; wirtuozostwo, wirtuozeria


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzad. najwyższy kunszt w czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest ona koroną sonat skrzypcowych, najwdzięczniejszem tworzywem koncertowego popisu, ale zarazem odstępstwem twórczem w kierunku wirtuozerstwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuoz mos., wirtuozeria ż., wirtuozerskość ż., wirtuozja ż., wirtuozka ż., wirtuozostwo n., wirtuozowskość ż., wirtuozyjność ż.

 przym. wirtuozerski, wirtuozowski, wirtuozyjny, wirtuozowsko

 przysł. wirtuozersko, wirtuozowsko, wirtuozyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mistrzostwo, wirtuozeria, wirtuozostwo; przest. wirtuozja

Wiktionary


wirtuozja

wirtuozeria


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. szczególny kunszt w robieniu czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ci podobni są malarzom lub pisarzom wyrzekającym się wirtuozji; plemięemionom artystów które się modernizują; ludom wojennym podejmującym inicjatywę powszechnego rozbrojenia; rządom absolutnym które się demokratyzują, wyrzekając się twardych praw.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuoz mos., wirtuozeria ż., wirtuozerskość ż., wirtuozerstwo n., wirtuozka ż., wirtuozostwo n., wirtuozowskość ż., wirtuozyjność ż.

 przym. wirtuozerski, wirtuozowski, wirtuozyjny, wirtuozowsko

 przysł. wirtuozersko, wirtuozowsko, wirtuozyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wirtuozeria, wirtuozostwo

Wiktionary


wirtuozka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. muz. kobieta wirtuoz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuozowskość ż., wirtuozyjność ż., wirtuozja ż., wirtuozerstwo n., wirtuozerskość ż., wirtuoz mos., wirtuozeria ż., wirtuozostwo n.

 przym. wirtuozerski, wirtuozowski, wirtuozowsko, wirtuozyjny

 przysł. wirtuozersko, wirtuozowsko, wirtuozyjnie

Wiktionary


wirtuozostwo

mistrzowski poziom umiejętności w jakiejś dziedzinie; wirtuozeria, wirtuozerstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) najwyższy kunszt w czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Doprowadziłem mianowicie do prawdziwego wirtuozostwa sztukę niedowiadywania się.

 (1.1) Następnie odkroiłem sobie łapkę kurzą, lecz usta moje zapomniały o pracy na widok wirtuozostwa, z jakiem mój gospodarz ogołocił szkielet kury z mięsa i wsunął je sobie między szczęki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuoz mos., wirtuozeria ż., wirtuozerskość ż., wirtuozerstwo n., wirtuozja ż., wirtuozka ż., wirtuozowskość ż., wirtuozyjność ż.

 przym. wirtuozerski, wirtuozowski, wirtuozyjny, wirtuozowsko

 przysł. wirtuozersko, wirtuozowsko, wirtuozyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mistrzostwo, wirtuozeria, wirtuozerstwo; przest. wirtuozja

Wiktionary


wirtuozowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wirtuozem, dotyczący wirtuoza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śpiewaczka ozdabiała całość elementami wirtuozowskimi, jak przystało na sopran koloraturowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuoz mos., wirtuozeria ż., wirtuozerskość ż., wirtuozerstwo n., wirtuozja ż., wirtuozka ż., wirtuozostwo n., wirtuozowskość ż., wirtuozyjność ż.

 przym. wirtuozerski, wirtuozyjny, wirtuozowsko

 przysł. wirtuozersko, wirtuozowsko, wirtuozyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wirtuozerski, wirtuozyjny

Wiktionary


wirtuozowsko

przymiotnik

 (1.1) w sposób wirtuozowski, z wirtuozostwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bielscy muzycy wirtuozowsko wykonują jego utwory.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuoz mos., wirtuozeria ż., wirtuozerskość ż., wirtuozerstwo n., wirtuozja ż., wirtuozka ż., wirtuozostwo n., wirtuozowskość ż., wirtuozyjność ż.

 przym. wirtuozerski, wirtuozowski, wirtuozyjny

 przysł. wirtuozersko, wirtuozyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wirtuozersko, wirtuozyjnie, po mistrzowsku

Wiktionary


wirtuozowskość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest wirtuozowskie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuoz mos., wirtuozeria ż., wirtuozerskość ż., wirtuozerstwo n., wirtuozja ż., wirtuozka ż., wirtuozostwo n., wirtuozyjność ż.

 przym. wirtuozerski, wirtuozowski, wirtuozyjny, wirtuozowsko

 przysł. wirtuozersko, wirtuozowsko, wirtuozyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mistrzostwo, wirtuozerskość, wirtuozyjność

Wiktionary


wirtuozyjnie

przysłówek

 (1.1) w sposób wirtuozyjny, z wirtuozją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zespole mamy też wirtuozyjnie grającą flecistkę.

 (1.1) Wirtuozyjnie władający gitarą Hiszpan wystąpi w piątek na scenie centrum kultury.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuoz mos., wirtuozeria ż., wirtuozerskość ż., wirtuozerstwo n., wirtuozja ż., wirtuozka ż., wirtuozostwo n., wirtuozowskość ż., wirtuozyjność ż.

 przym. wirtuozerski, wirtuozowski, wirtuozyjny, wirtuozowsko

 przysł. wirtuozersko, wirtuozowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wirtuozersko, wirtuozowsko, po mistrzowsku

Wiktionary


wirtuozyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest wirtuozyjne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuoz mos., wirtuozeria ż., wirtuozerskość ż., wirtuozerstwo n., wirtuozja ż., wirtuozka ż., wirtuozostwo n., wirtuozowskość ż.

 przym. wirtuozerski, wirtuozowski, wirtuozyjny, wirtuozowsko

 przysł. wirtuozersko, wirtuozowsko, wirtuozyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mistrzostwo, wirtuozerskość, wirtuozowskość

Wiktionary


wirtuozyjny

właściwy wirtuozowi; mistrzowski; wirtuozowski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rzad. odznaczający się wirtuozją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilka wirtuozyjnych wykonań mamy na płytach w naszych zbiorach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirtuoz mos., wirtuozeria ż., wirtuozerskość ż., wirtuozerstwo n., wirtuozja ż., wirtuozka ż., wirtuozostwo n., wirtuozowskość ż., wirtuozyjność ż.

 przym. wirtuozowski, wirtuozerski, wirtuozowsko

 przysł. wirtuozersko, wirtuozowsko, wirtuozyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wirtuozowski, wirtuozerski

Wiktionary


wirudować

czasownik

 (1.1) gw-pl|Mazury. wykarczować

Wiktionary


wirulencja

zdolność drobnoustrojów chorobotwórczych do wywoływania zmian chorobowych w organizmach żywych; zjadliwość drobnoustrojów


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wirulentny

przymiotnik

 (1.1) biol. o zarazkach, bakteriach zdolny zakazić, zainfekować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ekstrakt komórkowy zachowywał w sobie czynnik wirulentny nawet po przesączeniu go przez filtry Chamberlanda.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirus mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zjadliwy

Wiktionary


wirus

1. mikroorganizm nieposiadający budowy komórkowej, pasożytujący w organizmie żywym, wywołujący choroby;
2. złośliwy kod komputerowy doczepiający się do uruchomionych programów, zwykle niszczący dane


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) mikrobiol. med. cząstka zakaźna, infekująca organizmy żywe, niezdolna do namnażania się poza komórką, sama niemająca struktury komórkowej;

 (1.2) inform. samopowielający się program komputerowy, który przy pomocy nosiciela (np. poczty elektronicznej) wdziera się do komputera w celu zakłócania jego pracy lub niszczenia danych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oprócz jawnych chorób, wirusy wywołują często zakażenia latentne.

 (1.2) Pierwszy wirus komputerowy pojawił się w internecie w roku 1988.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲirus, AS: vʹirus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirion m., wirusowatość ż., wirusik mrz.

 przym. wirusowy, wirusowaty, wirulentny

Wiktionary


wirusek

zdrobnienie od: wirus; wirusik


SJP.pl


wirusik

zdrobnienie od: wirus; wirusek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od wirus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie wirus, lecz tylko mały wirusik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirus m.

Wiktionary


wirusobójczy

zabijający wirusy


SJP.pl


wirusolog

specjalista zajmujący się badaniem wirusów oraz wywoływanych przez nie chorób; wirolog


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) med. specjalista w dziedzinie wirusologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Władze Arabii Saudyjskiej podjęły próbę uciszenia wirusologa, który donosił o nowym szczepie koronawirusa wykrytym po raz pierwszy u pacjenta szpitala w Dżuddzie jesienią 2012 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirusologia ż.

 przym. wirusologiczny

 przysł. wirusologicznie

Wiktionary


wirusologia

nauka o wirusach oraz o wywoływanych przez nie chorobach; wirologia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. nauka o wirusach oraz o wywoływanych przez nie chorobach;

Wiktionary

Wirusologia, wirologia – nauka o wirusach, wiroidach i prionach; dział mikrobiologii.

Wirusologia bada ich systematykę, budowę, właściwości antygenowymi i chorobotwórcze. Opracowuje też metody izolacji, oczyszczania, namnażania i zwalczania wirusów. W celach badawczych korzysta się z mikroskopu elektronowego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲirusɔˈlɔɟja, AS: vʹirusoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirusolog m.

 przym. wirusologiczny

 przysł. wirusologicznie

Wiktionary


wirusologiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biol. związany z wirusologią, dotyczący wirusologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirusologia ż., wirusolog mos.

Wiktionary


wirusolożka

→ wirusolog


SJP.pl

Patrz:

wirusolog

wirusopodobny

mający niektóre właściwości wirusa; działający jak wirus


SJP.pl


wirusowatość

choroba roślin wywoływana przez wirusy, powodująca zniekształcenie liści lub zamieranie całej rośliny


SJP.pl


wirusowaty

o roślinach: dotknięty chorobą wirusową powodującą zniekształcenie liści


SJP.pl


wirusowo

przymiotnik

 (1.1) w sposób wirusowy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wirusowy

Wiktionary


wirusowość

→ wirusowy


SJP.pl

Patrz:

wirusowy

wirusowy

1. → wirus;
2. marketing wirusowy, reklama wirusowa - działania marketingowe, dzięki którym informacje na temat firmy lub produktu rozpowszechniane są przez samych odbiorców; viral marketing


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wirusami, dotyczący wirusów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W połączeniu z kwasem askorbinowym, czyli witaminą C, zwiększa odporność organizmu na działanie bakterii i infekcje wirusowe.

 (1.1) Tymczasem na trąbie Buby pojawiły się guzy, prawdopodobnie pochodzenia wirusowego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirus m., wirusowatość ż., zawirusowanie n.

 czas. zawirusować dk.

 przysł. wirusowo, wirusowaty

 przym. wirusowo

Wiktionary


wirydarz

czworoboczny dziedziniec klasztorny otoczony krużgankami, zwykle z małym ogródkiem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. rel. ogród na czworobocznym dziedzińcu wewnątrz zabudowań klasztornych, zazwyczaj otoczony arkadami;

 (1.2) archit. ogród dworski, pałacowy, miejsce przechadzek lub uprawy roślin przydomowych

Wiktionary

Wirydarz (łac. "viridarium" – gaj, park od "viridis" – zielony) – niewielki, z reguły prostokątny ogród umieszczany w obrębie murów klasztornych.

Płaszczyzna jego rozplanowana była geometrycznie, a całość często otaczano arkadowymi krużgankami, pośrodku zazwyczaj umieszczając studnię, fontannę, rzeźbę lub drzewo. Element ten w architekturze przewidziany był regułą wielu średniowiecznych zakonów (benedyktynów, cystersów, kartuzów) jako nieodłączna część założenia klasztornego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W zadbanym klasztornym wirydarzu rosło nawet stare drzewo oliwne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. wirydarzyk

Wiktionary


wirydarzyk

mały wirydarz


SJP.pl


wirylista

Wi

Wikipedia


wirylistka

→ wirylista


SJP.pl

Patrz:

wirylista

wirylizacja

wystąpienie u kobiety cech somatycznych męskich w następstwie nadmiaru hormonów o działaniu androgennym; wirylizm; maskulinizacja


SJP.pl


wirylizator

tulejka z cienkiego plastiku umożliwiająca odbycie stosunku pomimo braku wzwodu


SJP.pl


wirylizm

pojawienie się u kobiet niektórych fizycznych cech męskich (np. zarostu na twarzy), spowodowane zaburzeniami hormonalnymi; wirylizacja; maskulinizacja


SJP.pl


wirylny

głos wirylny - dawniej w prawie: głos dawany w imieniu instytucji mającej przywilej delegowania deputowanego do parlamentu


SJP.pl


wiróweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: wirówka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirówka ż.

Wiktionary


wirówka

1. określenie stanu zawirowania;
2. urządzenie kuchenne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) domowe urządzenie do suszenia prania w szybkoobrotowym bębnie

 (1.2) techn. urządzenie laboratoryjne lub przemysłowe do separacji mieszanin metodą wirową;

 (1.3) lotn. astr. urządzenie służące do wytwarzania przeciążeń, składające się z długiego ramienia, na końcu którego znajduje się kabina;

 (1.4) pszcz. urządzenie do pozyskiwania miodu z plasterastra

Wiktionary

Wirówka, separator, centryfuga (łac. "centrifuge") – urządzenie do rozdzielania zawiesin i emulsji, przez wprawienie w szybki ruch obrotowy, którego stałe przyspieszenie znacznie przekracza przyspieszenie ziemskie, wielokrotnie zwiększając szybkość sedymentacji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲiˈrufka, AS: vʹirufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wirowanie n., zawirowanie n., wirnik m., wir m., wiróweczka ż.

 czas. wirować ndk., zawirować dk.

 przym. wirówkowy, wirowy, wirnikowy

 przysł. wirowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) centryfuga

 (1.4) miodarka

Wiktionary


wirówkarz

robotnik obsługujący wirówkę


SJP.pl


wirówkowy

przymiotnik od: wirówka


SJP.pl


wis

pistolet samopowtarzalny skonstruowany przez Polaków, używany w latach trzydziestych i w czasie drugiej wojny światowej; Vis, ViS, WiS


SJP.pl

Wis (bułg. "Вис") – wieś w południowej Bułgarii, w obwodzie Chaskowo, gminie Iwajłowgrad. Według danych Narodowego Instytutu Statystycznego, 31 grudnia 2011 roku wieś liczyła 3 mieszkańców.

Wikipedia


wisaginia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie;

Wiktionary

Wisaginia (lit. "Visaginas", w latach 1975–1992 "Sniečkus") – miasto na Litwie, w okręgu uciańskim, w północno-wschodniej części kraju, niedaleko granicy z Białorusią (ok. 10 km) i Łotwą (ok. 15 km), siedziba administracyjna rejonu wisagińskiego. Ludność (2001): ok. 29,5 tys. osób, z czego Litwini stanowili niespełna 16%, a Rosjanie ponad 55% (Białorusini – 10%, Polacy – 9%, Ukraińcy – 5%).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wisagiński

Wiktionary


wisajski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wisajami, dotyczący Wisajów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wisaj mos., Wisajka ż.

Wiktionary


wisceralny

jelitowy, trzewiowy; dotyczący wnętrzności


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) anat. odnoszący się do wnętrzności

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trzewiowy

Wiktionary


wiscerotonik

jeden z typów człowieka wg typologii Sheldona


SJP.pl


wisconsin

[czytaj: łiskons-in] stan w USA


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski lub nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. stan w północnej części Stanów Zjednoczonych;

 (1.2) geogr. hydron. rzeka w Stanach Zjednoczonych, dopływ Missisipi;

Wiktionary

Wisconsin () – stan na północy Stanów Zjednoczonych, leżący w regionie Midwest, w Krainie Wielkich Jezior. Położony jest pomiędzy Jeziorem Górnym na północy i jeziorem Michigan na wschodzie. Na zachodzie graniczy ze stanem Minnesota, na południowym zachodzie ze stanem Iowa, na południu z Illinois, a na północnym wschodzie z Michigan.

Wikipedia


wiscyna

substancja kleista zawarta w owocach jemioły


SJP.pl


wisek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) daw. wist

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U okna siedzi sekretarz nad papierami; dalej nieco na lewo stolik, gdzie grają w wiska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wist mzw./mrz.

Wiktionary


wisełka

1. wieś, jezioro i rzeka w województwie zachodniopomorskim;
2. zdrobnienie od: Wisła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Wisła

 (1.2) geogr. wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Wolin

 (1.3) geogr. jezioro w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Wolin

 (1.4) geogr. stare koryto oraz potoki źródłowe Wisły

 (1.5) geogr. struga, dopływ Iny w województwie zachodniopomorskim

Wiktionary

Wisełka (niem. "Neuendorf") – wieś w północno-zachodniej Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Wolin, przy drodze wojewódzkiej nr 102.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wiślak mos., Wisła ż.

 przym. wiślny

Wiktionary


wishlista

[czytaj: łiszlista] lista rzeczy, które dana osoba chciałaby dostać w prezencie; chciejlista


SJP.pl


wisia

zdrobnienie od: Jadwiga, Wisława, Żywisława (imiona żeńskie)


SJP.pl


wisielec

1. wiszące zwłoki człowieka;
2. przestarzałe: łajdak, łobuz, hultaj, nicpoń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ciało człowieka, który się powiesił albo został powieszony

 (1.2) gra polegająca na odgadywaniu wyrazu poprzez podawanie liter i stopniowym rysowaniu człowieka na szubienicy w przypadku podania litery, która w danym wyrazie nie występuje

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wisielec – osoba, wobec której zastosowano karę powieszenia, lub popełniła samobójstwo przez powieszenie
  • Wisielec – strasząca dusza człowieka powieszonego
  • Wisielec – karta tarota
  • Wisielec – gra towarzyska
  • Wisielec – potok, dopływ Czarnej Orawy
  • Wisielec – szczyt w Beskidzie Sądeckim
  • Wisielec – inne określenie Trzonolinowca, budynku we Wrocławiu
  • Wisielec – formacja świecowa występująca w japońskich wykresach świecowych

Wikipedia

Powiązane:

 czas. wieszać, powiesić, wisieć ndk.

 rzecz. powieszenie n., zawiesina ż.

Wiktionary


wisienka

zdrobnienie od: wiśnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: wiśnia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈɕɛ̃nka, AS: vʹiśẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiśnia, wiśniówka

 przym. wiśniowy

Wiktionary


wisienkowy

→ wisienka


SJP.pl

Patrz:

wisienka

wisieć

1. być zawieszonym, uczepionym gdzieś, na czymś;
2. swobodnie opadać ku dołowi; obwisać, zwisać;
3. o ubraniu: być zbyt luźnym, obszernym;
4. unosić się nad ziemią, utrzymywać się w powietrzu;
5. być straconym przez powieszenie;
6. potocznie: być winnym komuś pieniądze;
7. potocznie: coś komuś wisi (zwisa) - coś jest dla kogoś obojętne, zupełnie go to nie obchodzi


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) być przymocowanym do czegoś od góry

 (1.2) znajdować się w powietrzu, tkwić nieruchomo nad ziemią

 (1.3) umierać na szubienicy

 (1.4) pot. być winnym (pieniądze itp.)

 (1.5) pot. być (komuś) obojętnym

 (1.6) zwieszać się w dół

 (1.7) pot. być zbyt luźnym (o odzieży)

 (1.8) dawać się odczuć, być odczuwalnym (o nastroju itp.); zagrażać

 (1.9) środ. inform. nie wykazywać aktywności (o programie komputerowym)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obrazek wisi nad biurkiem.

 (1.1) Liście wiszą na drzewie.

 (1.2) Nad miastem wisiała gruba warstwa smogu.

 (1.2) Helikopter wisi nieruchomo trzydzieści metrów nad ziemią.

 (1.3) Będziesz wisiał za swe zbrodnie!

 (1.4) Wisisz mi jeszcze dwadzieścia złotych.

 (1.5) Wisi mi, co ludzie o mnie powiedzą!

 (1.6) Dzisiaj na wuefie nauczyciel znowu kazał nam wisieć na drabinkach.

 (1.7) Schudłem i teraz spodnie na mnie wiszą.

 (1.8) Nie spłacał kredytu i teraz wisi nad nim groźba licytacji mieszkania.

 (1.9) Ten klient wisi, trzeba go zabić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲiɕɛ̇t͡ɕ, AS: vʹiśėć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powiesić, rozwiesić, wieszać, wywiesić, zawiesić, zawisnąć

 rzecz. zawiesina ż., wiszenie n., wisior mrz., wisielec, zwis

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwisać

 (1.2) unosić się

 (1.3) zawisać

 (1.4) zalegać

 (1.5) latać

 (1.6) zwisać

 (1.7) zwisać

 (1.8) grozić, zagrażać

Wiktionary


wisior

duży, okazały wisiorek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. spory, okazały wisiorek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Główną ozdobą naszyjnika jest wisior wykonany ręcznie z miedzianej blachy. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲiɕɔr, AS: vʹiśor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wisiorek

 czas. wisieć

Wiktionary


wisiorek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: wisior

 (1.2) jubil. drobna biżuteria noszona na szyi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wisior m.

Wiktionary


wisiorkowy

→ wisiorek


SJP.pl

Patrz:

wisiorek

wisiński

nazwisko


SJP.pl


wisk

dawniej: wist (gra w karty)


SJP.pl


wiskacza

rodzaj gryzoni z rodziny szynszylowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Lagostomus maximus|ref=tak., południowoamerykański gryzoń spokrewniony z szynszylą, szkodnik pastwisk;

Wiktionary

Wiskacza ("Lagidium") – rodzaj ssaków z podrodziny Chinchillinae w obrębie rodziny szynszylowatych (Chinchillidae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲiˈskat͡ʃa, AS: vʹiskača

Wiktionary


wiskać

dawniej: piszczeć, skrzeczeć, kwiczeć; wiszczeć


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) przest. iskać

 (1.2) slang. przeszukać kieszenie przez policję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbyszko wiska pióra dla Danusi.

 (1.2) To samo wkurwienie, gdy pies na klatce cię wiska

Wiktionary


wiskers

kryształ nitkowy, bardzo cienki monokryształ


SJP.pl


wiski

→ Wizna (lokalnie); wizeński


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiski – część wsi Drelów w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Drelów
  • Wiski – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Tuczna
  • Wiski – wieś w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Komarówka Podlaska
  • Wiski – kolonia w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Komarówka Podlaska

Wikipedia


wiskicki

→ Wiskitki; wiskitecki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wiskitkami, dotyczący Wiskitek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiskitki nmos.

Wiktionary


wiskitczanin

mieszkaniec Wiskitek (miasta w Polsce)


SJP.pl


wiskitczanka

mieszkanka Wiskitek (miasta w Polsce)


SJP.pl


wiskitecki

→ Wiskitki; wiskicki


SJP.pl


wiskitki

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie żyrardowskim;

 (1.2) geogr. adm. gmina z siedzibą w Wiskitkach (1.1);

Wiktionary

}|-

Wiskitki – miasto w Polsce położone w województwie mazowieckim, w powiecie żyrardowskim, w gminie Wiskitki nad Pisią Gągoliną. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Wiskitki. Administracyjnie ma status sołectwa. Leżą 4 km od Żyrardowa, przy węźle autostrady A2 z drogą krajową nr 50.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Janek i mieszkam w Wiskitkach od urodzenia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiskitczanin m., wiskitczanka ż.

 przym. wiskicki, podwiskicki

Wiktionary


wiskitno

Wiskitno – (niem. "Steinmeiler") wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Koronowo.

Wikipedia


wiskograf

przyrząd mierzący lepkość cieczy i zapisujący wynik


SJP.pl


wiskotyczny

→ wiskoza; wiskozowy


SJP.pl


wiskoza

1. gęsta, lepka, ciągliwa ciecz używana głównie do produkcji włókien sztucznych;
2. włókno wyprodukowane z wiskozy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. gęsta, lepka substancja pozyskiwana w wyniku chemicznej obróbki celulozy, używana głównie do produkcji włókien sztucznych i celofanu

 (1.2) włók. włókno wyprodukowane z wiskozy (1.1)

 (1.3) włók. tkanina z wiskozy (1.2)

 (1.4) fiz. fizyczna właściwość płynów określająca siły tarcia wewnętrznego między poruszającymi się względem siebie warstwami cieczy lub gazów

 (1.5) pot. mot. sprzęgło, w którym obracający się element wprawia w ruch drugi element za pośrednictwem cieczy o dużej lepkości

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiskoza dielektryczna
  • Wiskoza – nazwa lepkości
  • Wiskoza – nazwa włókien wiskozowych
  • Wiskoza – roztwór ksantatu celulozy w rozcieńczonym ługu sodowym
  • Wiskoza magnetyczna

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wiskozowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) lepkość

Wiktionary


wiskozator

zagęszczacz


SJP.pl


wiskozja

w psychologii: trudność oderwania myśli od raz poruszonego problemu


SJP.pl


wiskozny

psych. typ atletyków, powolnych, zrównoważonych, dobrodusznych, pedantycznych, skłonnych do sporadycznych wybuchów gniewu


SJP.pl


wiskozowy

→ wiskoza; wiskotyczny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wytworzony z wiskozy

 (1.2) związany z wiskozą, dotyczący wiskozy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiskoza ż.

Wiktionary


wiskozymetr

przyrząd do pomiaru lepkości cieczy; lepkościomierz


SJP.pl

Wiskozymetr, lepkościomierz – przyrząd pomiarowy służący do pomiaru lepkości płynów (głównie cieczy).

Lepkościomierze kapilarne wyznaczają lepkość na podstawie czasu przepływu określonej ilości płynu przez odpowiednio skalibrowane rurki kapilarne pod działaniem znanej różnicy ciśnień. Na takiej zasadzie działają m.in. przyrządy służące do wyznaczania lepkości kinematycznej olejów: lepkościomierze Ubbelohdego, Ostwalda i Pinkiewicza.

Wikipedia


wiskozymetria

dział chemii zajmujący się lepkością


SJP.pl


wiskozymetryczny

związany z wiskozymetrią


SJP.pl


wismar

miasto w Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto portowe w Niemczech, położone nad Morzem Bałtyckim;

Wiktionary

Wismar – miasto w Niemczech, w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie, siedziba powiatu Nordwestmecklenburg; port nad Morzem Bałtyckim. Liczba mieszkańców: 44 tys. (2008).

Stare miasto Wismaru jest wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wismarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Wyszomierz

Wiktionary


wismarski

przymiotnik od: Wismar


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wismarem, dotyczący Wismaru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wismar mrz.

Wiktionary


wissarionowicz

nazwisko (patronimicum)


SJP.pl


wist

rodzaj gry w karty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) karc. rodzaj gry w karty;

 (1.2) pot. wojsk. pistolet WIST-94

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) karc. zagrywka w brydżu;

 (2.2) karc. deklaracja gry ze zobowiązaniem do wzięcia lew

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • (w niektórych grach karcianych) zagranie pierwszej karty przez gracza rozpoczynającego rozgrywkę
  • Wist (brydż) rozpoczęcie rozgrywki (lub kolejnej lewy) przez obronę
  • Wist – gra karciana, protoplasta brydża
  • Wist – polski pistolet samopowtarzalny
  • dolnoniemiecka nazwa gminy w Niemczech: Wistedt

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszystko wydawało się Dziedzicowi w porządku, kiedy z Kotuszowa przyjeżdżali Pełscy, kiedy grał wieczorami w wista, kiedy rozmawiał o sztuce, kiedy odwiedzał swoje piwnice i przycinał róże.

 (1.2) Trzymałem wista w opuszczonej ręce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲist, AS: vʹist

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiścik mrz., wisek mzw.

 czas. wistować

 przym. wistowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. wisek, zdrobn. wiścik

 (2.1-2) zdrobn. wiścik

Wiktionary


wista

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kraw. kamizelka

Wiktionary


wistaczać

dawniej: łączyć, zespalać z istotą czegoś


SJP.pl


wistak

nazwisko


SJP.pl


wistaria

drzewiaste pnącze z rodziny bobowatych; glicynia; wisteria; słodlin


SJP.pl


wisteria

drzewiaste pnącze z rodziny bobowatych; glicynia; wistaria; słodlin


SJP.pl


wistnąć

1. w brydżu: rozpocząć wyjściem rozgrywkę;
2. w preferansie: zadeklarować podczas licytacji wzięcie określonej liczby lew


SJP.pl


wistować

1. w brydżu: rozpoczynać wyjściem rozgrywkę;
2. w preferansie: deklarować podczas licytacji wzięcie określonej liczby lew;
3. dawniej: grać w wista


SJP.pl


wistowy

przymiotnik od: wist


SJP.pl


wistra

sztuczne włókno celulozowe, podobne do bawełny


SJP.pl


wistram

sztuczne tworzywo używane do wyrobu przedmiotów galanteryjnych


SJP.pl


wisus

urwis, łobuz, psotnik


SJP.pl


wisz

nazwisko


SJP.pl

Wisz (niem. Wischau) – nieistniejąca miejscowość w woj. dolnośląskim położona niegdyś między wsiami Jutrzyna i Kolnica, dzisiaj bagniska i lasek nad rzeką Gnojna o tej samej nazwie.

Wikipedia


wiszar

1. roślina czepna; gęste, splątane zarośle
2. przestarzale: skała, urwisko


SJP.pl

Wiszar – pło paprociowo-trzcinowe, torfowisko wiszące, występuje w obszarach źródliskowych. Torfowisko wiszące – soczewkowate torfowisko źródliskowe, położone na stromym zboczu, silnie uwodnione dzięki utrzymywaniu wody przez torf i stałemu dopływowi ze źródła.

Wikipedia


wiszczeć

dawniej, dziś regionalnie: piszczeć, skrzeczeć, kwiczeć


SJP.pl

czasownik

 (1.1) białystok. krzyczeć, piszczeć, wrzeszczeć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przestań wiszczeć!

Wiktionary


wiszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wisieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈʃɛ̃ɲɛ, AS: vʹišẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wisieć, wieszać

 rzecz. zawiesina ż.

Wiktionary


wiszer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) plast. narzędzie do rozcierania zmiękczania kreski rysunku wykonane np. z ciasno zrolowanego i zaostrzonego papieru;

 (1.2) łow. pręt do czyszczenia lufy broni palnej

Wiktionary

Wiszer (wiszor) – narzędzie służące do osłabiania, zmiękczania i rozmazywania kreski w rysunku węglem, pastelem lub kredą, pozwalając na uzyskanie efektu zamglenia lub rozmycia. Służy także do mieszania kolorów w rysunku kolorowym. Najczęściej jest to łopatka lub pałeczka z miękką, filcową końcówką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wykorzystaj wiszer i sproszkowany węgiel drzewny do narysowania subtelnego, zamglonego widoku miasta lub portu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiszor m., wieszerowanie n.

 czas. wiszerować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiszor

 (1.2) wycior

Wiktionary


wiszera

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w Kraju Permskim, lewy dopływ Kamy;

Wiktionary

Wiszera (ros. Вишера) – rzeka w Rosji, w Kraju Permskim. Lewy dopływ Kamy, wpada do Zatoki Wiszerskiej Zbiornika Kamskiego.

Długość 415 km, powierzchni zlewni 31 200 km², średnia wysokość zlewni 317 m.

Wikipedia


wiszeński

przymiotnik od: Wisznia Mała


SJP.pl


wisznia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol., śrpol., także. gw-pl|Brasławszczyzna,Cieszanów,Skałat,Stubno,Tuligłowy,Oleszkowce,Łotwa,Bujwidze,Supraśl. wiśnia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wisznia – struga, dopływ Budkowiczanki
  • Wisznia – struga, dopływ Lubaczówki
  • Wisznia – rzeka, dopływ Sanu
  • Wisznia Mała - wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, siedziba gminy Wisznia Mała
  • Wisznia – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie prużańskim, w sielsowiecie Szczerczewo
  • Wisznia – wieś w obwodzie lwowskiego, w rejonie samborskim
  • Sądowa Wisznia – miasto w obwodzie lwowskim, w rejonie mościskim
  • Wiśnia, Wiszniów; Wisznu

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wiszniak mrz.

:: zdrobn. wiszenka ż.

 przym. wiszniowy

Wiktionary


wisznice

wieś w Polsce


SJP.pl

Wisznice ( "Вішніцы") – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Wisznice. Przez miejscowość przepływa Zielawa, rzeka dorzecza Bugu, dopływ Krzny. Wisznice leżą przy drodze krajowej nr 63 i drogach wojewódzkich nr 812 i nr 815.

Wikipedia


wisznicki

przymiotnik od: Wisznice


SJP.pl


wiszniewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Wiszniewski – polski inżynier elektryk i polityk
  • Tomasz Wiszniewski – polski reżyser filmowy i teatralny, scenarzysta
  • Włodzimierz Wiszniewski – polski aktor
  • Wojciech Wiszniewski – polski reżyser, scenarzysta oraz aktor
  • Zbigniew Wiszniewski – polski kompozytor
  • Michał Wiszniewski - polski filozof, psycholog, historyk literatury

Wikipedia


wiszniowski

nazwisko


SJP.pl


wiszniów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiszniów – wieś w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Mircze
  • Wiszniów (Вишнів) – wieś w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie rohatyńskim
  • Wiszniów – wieś w obwodzie wołyńskim, w rejonie kiwereckim
  • Wiszniów – wieś w obwodzie wołyńskim, w rejonie lubomelskim
  • Wiśniów

Wikipedia


wisznu

w mitologii indyjskiej: bóg, w "Wedzie" towarzysz i sojusznik Indry, przemierzający świat trzema krokami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

 (1.1) rel. jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu

Wiktionary

Wisznu (sanskryt i hindi: विष्णु, IAST: Viṣṇu) – jeden z najpopularniejszych dewów w hinduizmie, jedyny hinduski bóg czczony w wisznuizmie (największym wyznaniu hinduistycznym). Jeden z Trimurti (trójcy hinduistycznej) tworzonej wraz z Brahmą i Śiwą. Symbolizuje utrzymujący aspekt boga, najczęściej identyfikowany z dwoma swoimi awatarami: Kryszną i Ramą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy „zło sięga nieba", Wisznu staje się ziemskim awatarem. Obok oficjalnej listy awatarów istnieją wierzenia nieortodoksyjne. Za awatar Boga uważano często Gandhiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲiʃnu, AS: vʹišnu

Wiktionary


wisznuizm

jeden z głównych kultów w hinduizmie


SJP.pl

Wisznuizm (nazywany przez wielu wyznawców "waisznawizmem" (ew. "wajsznawizmem") od oryginalnej nazwy sanskryckiej) – gałąź hinduizmu, w której Wisznu lub jeden z jego awatarów wielbiony jest jako najwyższy Bóg. Najpopularniejszą religią wisznuicką jest krysznaizm.

Wikipedia


wiszogronowiec

rodzaj roślin z rodziny flaszowcowatych


SJP.pl

Wiszogronowiec ("Unonopsis" R.E.Fr.) – rodzaj roślin z rodziny flaszowcowatych ("Annonaceae" Juss.). Według "The Plant List" w obrębie tego rodzaju znajduje się 48 gatunków o nazwach zweryfikowanych i zaakceptowanych, podczas gdy kolejne 3 taksony mają status gatunków niepewnych (niezweryfikowanych). Występuje naturalnie w klimacie tropikalnym obu Ameryk. Gatunkiem typowym jest "U. angustifolia" (Benth.) R.E.Fr.

Wikipedia


wiszor

1. dawniej: szczotka do czyszczenia lufy armatniej lub karabinowej po wystrzale; wycior;
2. zwinięty kawałek skóry, irchy lub papieru, służący do rozcierania na rysunku kredki, ołówka, węgla lub pasteli; fiszorek


SJP.pl


wiszorek

zwinięty kawałek skóry, irchy lub papieru, służący do rozcierania na rysunku kredki, ołówka, węgla lub pasteli; wiszor; fiszorek


SJP.pl


wiszowaty

nazwisko


SJP.pl

Wiszowaty – nazwisko używane w Polsce.

Na początku lat 90. XX wieku nosiło je w Polsce 1067 pełnoletnich osób. Najwięcej w dawnym woj. białostockim (252 osoby), łomżyńskim (204 osób) i suwalskim (145 osób).

Wikipedia


wisztyniecki

przymiotnik od: Wisztyniec


SJP.pl


wiszący

1. być zawieszonym, uczepionym gdzieś, na czymś;
2. swobodnie opadać ku dołowi; obwisać, zwisać;
3. o ubraniu: być zbyt luźnym, obszernym;
4. unosić się nad ziemią, utrzymywać się w powietrzu;
5. być straconym przez powieszenie;
6. potocznie: być winnym komuś pieniądze;
7. potocznie: coś komuś wisi (zwisa) - coś jest dla kogoś obojętne, zupełnie go to nie obchodzi


SJP.pl


wisówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Wisówka – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie rawskim, w gminie Cielądz.

W drugiej połowie XVI wieku była to wieś szlachecka położona w powiecie bielskim ziemi rawskiej, w województwie rawskim. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia


wisła

1. rzeka w Polsce;
2. miasto w Polsce;
3. nazwa wielu polskich klubów sportowych (np. Wisła Kraków, Wisła Płock)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Polsce;

 (1.2) geogr. miasto w Polsce;

 (1.3) pot. sport. nazwa kilku polskich klubów sportowych

 (1.4) rzad. imię|polski|ż.;

 (1.5) geogr. toponim, składnik nazw kilku miejscowości i rzek w Polsce

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wisła przepływa przez Kraków i Warszawę.

 (1.2) W Wiśle znajduje się szesnaście wyciągów narciarskich.

 (1.3) Wisła wiele razy zdobyła mistrzostwo Polski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲiswa, AS: vʹisu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiślak m., wiślanka ż., Wisłok m., Wisłoka ż., wiślanin nmos., Wiślisko n., Powiśle n.

:: zdrobn. Wisełka ż.

 przym. nadwiślański, przywiślański, wiślany, wiślny, wiślański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poet. Królowa Polskich Rzek

 (1.3) pot. Biała Gwiazda

Wiktionary


wisław

imię męskie


SJP.pl

Wisław – staropolskie imię męskie, złożone ze skróconego członu "Wit-" („pan, władca”), i "-sław" („sława”). Mogło ono mieć charakter życzący i oznaczać „tego, który będzie sławnym panem”. Formą pełniejszą tego imienia jest Witosław.

Wikipedia


wisława

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Zobacz też: Wisława (album).

Wisława – słowiańskie imię żeńskie, będące skróconą formą imienia Witosława albo Wojsława. Poświadczone od 1273 roku jako "Wisława" ||"Wysława".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Wisława i jestem krakowską kwieciarką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲisˈwava, AS: vʹisu̯ava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witosława ż., Wojsława ż.

:: fm. Wisław m.

Wiktionary


wisławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wisławy lub z nią związany


SJP.pl


wisławostwo

Wisław z małżonką; Wisławowie


SJP.pl


wisławowie

Wisław z małżonką; Wisławostwo


SJP.pl


wisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wisława lub z nim związany


SJP.pl


wisławski

nazwisko


SJP.pl


wisłocki

przymiotnik od: Wisłok, Wisłoka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Wisłocki (ok. 1820–1898) – burmistrz Tarnowa
  • Antoni Wisłocki (ok. 1770–1823) – właściciel Frampola
  • Jan Wisłocki (zm. 1775) – chorąży bydgoski
  • Jerzy Wisłocki (1928–2008) – polski prawnik i historyk
  • Juliusz Sas-Wisłocki (1909–1973) – prawnik
  • Leszek Wisłocki (1931–2025) – kompozytor
  • Stanisław Wisłocki (1921–1998) – polski dyrygent, kompozytor i pianista
  • Teodozy Wisłocki (?–1801) – biskup
  • Władysław Wisłocki (ujednoznacznienie)

Wikipedia


wisłok

rzeka w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w południowo-wschodniej Polsce, lewobrzeżny dopływ Sanu;

Wiktionary

Wisłok – rzeka w południowo-wschodniej Polsce, lewy dopływ Sanu, o długości 228 km i powierzchni dorzecza 3528 km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na obszarze Wisłoki uderza nas fakt inny; całą tę okolicę, którą obszar Wisłoki, Ropy, Jasły, Jasełki i średniego Wisłoka zajmuje, osiedli tak zwani Głuchoniemcy od dołów Sanockich począwszy, to jest od okolicy Komborni, Haczowa, Trześniowa aż po Grybowski dział.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲiswɔk, AS: vʹisu̯ok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wisłoka ż., Wisła ż., wiślak mos.

 przym. wisłocki, wiślny

Wiktionary


wisłoka

rzeka w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w południowo-wschodniej Polsce, prawobrzeżny dopływ Wisły;

Wiktionary

Wisłoka – rzeka w południowo-wschodniej Polsce, prawy dopływ górnej Wisły. Długość rzeki wynosi 164 km, a powierzchnia dorzecza 4110 km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na obszarze Wisłoki uderza nas fakt inny; całą tę okolicę, którą obszar Wisłoki, Ropy, Jasły, Jasełki i średniego Wisłoka zajmuje, osiedli tak zwani Głuchoniemcy od dołów Sanockich począwszy, to jest od okolicy Komborni, Haczowa, Trześniowa aż po Grybowski dział.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲisˈwɔka, AS: vʹisu̯oka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wisłok m., Wisła ż., wiślak mos.

 przym. wisłocki

Wiktionary


wisłostrada

ciąg ulic w Warszawie


SJP.pl

Wisłostrada – trasa szybkiego ruchu wzdłuż lewego brzegu Wisły w Warszawie.

Trasa, w którą włączono istniejące ulice, powstała w latach 1972–1975. Biegnie od ul. Pułkowej na północy do ul. Przyczółkowej na południu.

Wikipedia


wisłoujście

twierdza w Gdańsku


SJP.pl

Wisłoujście (kaszb. "Minda", niem. "Weichselmünde", dawniej "Münde") – niezamieszkany obszar przemysłowy w Gdańsku, wchodzący w skład osiedla administracyjnego Przeróbka, na Wyspie Portowej, nad Martwą Wisłą. Znajduje się tu zachowana zabytkowa Twierdza Wisłoujście.

Wikipedia


wisłowski

nazwisko


SJP.pl


wit

w gwarze przestępczej (więziennej): ręka


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) onomatopeja imitująca wysoki dźwięk wydawany przez ptaki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wit – imię męskie
  • Wit – rzeka w Bułgarii
  • Wit – postać występująca w komiksach z serii Kajko i Kokosz
  • WIT – Wyższa Szkoła Informatyki Stosowanej i Zarządzania w Warszawie
  • Antoni Wit
  • Radomir Wit
  • Stanisław Wit Wiliński
  • Jacob de Wit
  • Pierre De Wit
  • Santiago De Wit Guzmán

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲit, AS: vʹit

Wiktionary


wit.

skrót

 (1.1) = witamina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedną z najważniejszych witamin wspomagających odporność jest wit. A występująca m.in. w marchewce i jabłkach.

Wiktionary


wita

reagować w określony sposób przy spotkaniu kogoś, na widok czegoś


SJP.pl


witacz

przydrożna konstrukcja z nazwą miasta, regionu, gminy itp., zwykle z napisem powitalnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przydrożna trwała konstrukcja przy wjeździe na obszar gminy, miasta itp. witająca podróżnych;

 (1.2) folk. okazjonalna słomiana konstrukcja ustawiana przez mieszkańców podczas dożynek

Wiktionary

Witacz – znak ustawiany przy wjeździe do miejscowości, jednostki administracyjnej, regionu czy państwa w celu powitania przyjeżdżających osób.

Na tego typu znakach często umieszcza się hasło reklamowe, herb, logo, informacje o lokalnych atrakcjach turystycznych, liczbie mieszkańców, miastach partnerskich i tym podobne. Zdarza się, że projekt witacza zostaje wyłoniony na zasadzie konkursu, jak miało to miejsce między innymi w województwie zachodniopomorskim, Łodzi czy Bydgoszczy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miasto ustawiło nowy witacz przy drodze od Mikołowa.

 (1.2) Ktoś podpalił witacz dożynkowy przy samej remizie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przywitanie n., witaczka ż., witanie n.

 czas. zawitać, powitać, przywitać dk., witać ndk.

 przym. powitalny

 wykrz. witaj, witam, powitać

Wiktionary


witaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. przywitanie, witanie się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przywitanie n., witacz mrz., witanie n.

 czas. zawitać, powitać, przywitać dk., witać ndk.

 przym. powitalny

 wykrz. witaj, witam, powitać

Wiktionary


witaj

wykrzyknik

 (1.1) zwrot używany jako powitanie

forma czasownika.

 (2.1) rozk. 2 os. lp. zob. witać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Witaj, Jurku! Jak ci się spało?

 (1.1) Nad wejściem powiesili napis: „Witaj, szkoło!”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witacz mrz., witaczka ż., witanie n., powitanie n.

 czas. zawitać, witać ndk., powitać dk.

 wykrz. witam, powitać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hej, dzień dobry, cześć, czołem, serwus, pot. siema

Wiktionary


witak

nazwisko


SJP.pl


witalij

rosyjskie imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary


witalis

imię męskie


SJP.pl

Witalis – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „życiowy, zdolny do życia” ("vitalis") i wyrażało życzenie rodziców, żeby dziecko się dobrze chowało. Patronem imienia jest m.in. św. Witalis, męczennik, zm. ok. 300.

Wikipedia


witalista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zwolennik witalizmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witalizm m.

:: fż. witalistka

 przym. witalistyczny

Wiktionary


witalistka

→ witalista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zwolenniczka witalizmu

Wiktionary

Patrz:

witalista

Powiązane:

 rzecz. witalizm m.

:: fm. witalista mos.

Wiktionary


witalistyczny

→ witalizm


SJP.pl

Patrz:

witalizm

witalizm

koncepcja filozoficzna zakładająca istnienie w organizmach żywych niematerialnej, siły życiowej, która kieruje procesami życiowymi i decyduje o ich przebiegu


SJP.pl

Wi

Wikipedia


witalizować

zwiększać witalność, odmładzać


SJP.pl


witalizująco

→ witalizujący


SJP.pl

Patrz:

witalizujący

witalniej

stopień wyższy od przysłówka: witalnie


SJP.pl


witalnik

motyl z rodziny miernikowcowatych


SJP.pl


witalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest witalne, pełne energii życiowej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈtalnɔɕt͡ɕ, AS: vʹitalność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. witalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żywotność

Wiktionary


witalny

obdarzony siłą żywotną, życiowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący życia i jego procesów

 (1.2) pełen sił życiowych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witalność ż.

 przysł. witalnie

Wiktionary


witam

reagować w określony sposób przy spotkaniu kogoś, na widok czegoś


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) zwrot używany jako powitanie

forma czasownika.

 (2.1) 1. os. lp. ter. od: witać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Witam, Pana, Panie Jareczku!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przywitanie n., witacz mrz., witaczka ż., witanie n.

 czas. zawitać, powitać, przywitać dk., witać ndk.

 przym. powitalny

 wykrz. witaj, powitać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzień dobry

Wiktionary


witamina

organiczny związek chemiczny niezbędny do prawidłowego przebiegu procesów życiowych zachodzących w organizmie, występujący głównie w pożywieniu, biorący udział w regulacji metabolizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. biol. chem. związek organiczny niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu żywego;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mleko owsiane zwykle robi się z owsa, wody i oleju słonecznikowego, ale można je też wzbogacić wapniem, wanilią i witaminami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲitãˈmʲĩna, AS: vʹitãmʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witaminizowanie n., witaminizacja ż.

:: zdrobn. witaminka ż.

 czas. witaminizować ndk.

 przym. witaminowy

Wiktionary


witaminizacja

dodanie naturalnych bądź syntetycznych preparatów witamin do produktów spożywczych, kasz i kosmetyków w celu ich wzbogacenia


SJP.pl


witaminka

1. zdrobnienie od: witamina;
2. żartobliwie, ironicznie: Polka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: witamina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witamina ż.

Wiktionary


witaminolog

specjalista w zakresie witaminologii


SJP.pl


witaminologiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z witaminologią, dotyczący witaminologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witaminologia ż.

Wiktionary


witaminomania

rzadko: uporczywa skłonność do profilaktycznego stosowania witamin, mogąca prowadzić do chorób


SJP.pl


witaminoterapia

rzadko: odpowiednie stosowanie witamin w profilaktyce i leczeniu chorób; kuracja witaminowa


SJP.pl


witaminowy

przymiotnik od: witamina


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z witaminami

 (1.2) zawierający witaminy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na obiad - syty, gorący posiłek lub wrocławska bomba witaminowa, czyli knysza lub pita.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲitãmʲĩˈnɔvɨ, AS: vʹitãmʹĩnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witamina ż.

 przym. witaminizowany

Wiktionary


witania

reagować w określony sposób przy spotkaniu kogoś, na widok czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Withania|Pauquy|ref=tak., rodzaj roślin okrytonasiennych z rodziny psiankowatych

 (1.2) bot. roślina z rodzaju witania (1.1)

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od witanie

Wiktionary

Witania ("Withania") – rodzaj roślin z rodziny psiankowatych ("Solanaceae"). Obejmuje 19 gatunków. Występują one w południowej Europie, południowej i wschodniej Azji oraz w niemal całej Afryce (bez Madagaskaru i niektórych krajów na zachodzie kontynentu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wspomniane właściwości witanii przypisywane są przede wszystkim występującym w korzeniu glikowitanolidom.

Wiktionary


witanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|witać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈtãɲɛ, AS: vʹitãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. witać, zawitać

 przym. powitalny

 wykrz. witaj, witam

 rzecz. witacz mrz., witaczka ż.

Wiktionary


witaniów

Witaniów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łęczyńskim, w gminie Łęczna.

Prywatna wieś szlachecka, położona w drugiej połowie XVI wieku w powiecie lubelskim województwa lubelskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wikipedia


witanolid

steroidowy lakton występujący w roślinach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. związek chemiczny z grupy laktonów steroidowych występujących głównie w roślinach z rodziny psiankowatych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Witanolidy znosiły immunosupresję oraz wywołane chronicznym stresem zaburzenia seksualne występujące u samców.

Wiktionary


witanowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Witanowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. polkowickim, w gminie Gaworzyce
  • Witanowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Tomice

Wikipedia


witanowo

Witanowo (kaszub. "Witónowò", niem. "Franzdorf") – wieś w Polsce w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Kołczygłowy. Leży na Pojezierzu Bytowskim. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia


witarianin

wegetarianin, który spożywa jedynie surowe warzywa i owoce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba praktykująca witarianizm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witarianizm m., witarianka ż.

 przym. witariański

 przysł. witariańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) surojadek

Wiktionary


witarianizm

dieta wykluczająca spożywanie pokarmów poddanych obróbce termicznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sposób odżywiania się polegający na spożywaniu wyłącznie surowych pokarmów (dopuszczalne jest podgrzewanie jedzenia do 40 °C) i wykluczeniu wysoko przetworzonej żywności;

Wiktionary

Witarianizm – dieta wykluczająca spożywanie pokarmów poddanych obróbce termicznej oraz produktów wysokoprzetworzonych. Najczęściej, choć nie zawsze, jest łączony z wegetarianizmem lub weganizmem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ratunkiem dla otyłych jest konsekwentny witarianizm. Witarianie to ludzie, którzy porzucili tradycyjną kuchnię na rzecz naturalnego, pierwotnego odżywiania: owoce i inne surowizny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witarianin m., witarianka ż.

 przym. witariański

Wiktionary


witarianka

kobieta stosująca dietę składającą się wyłącznie ze świeżych warzyw i owoców oraz czystej wody


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta przestrzegająca zasad żywieniowych witarianizmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pomimo tego, że jestem witarianką, od czasu do czasu mam ochotę na ciepły posiłek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witarianizm m., witarianin m.

 przym. witariański

 przysł. witariańsko

Wiktionary


witariański

→ witarianizm, → witarianin


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) właściwy dla witarianizmu

Wiktionary

Patrz:

witarianizm, → witarianin

Przykłady

 (1.1) Na naszym weselu będą wyłącznie potrawy witariańskie i oczywiście wódka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witarianizm m., witarianin m., witarianka ż.

 przysł. witariańsko

Wiktionary


witasteryna

witamina rozpuszczalna w tłuszczach


SJP.pl


witaszczyk

nazwisko


SJP.pl


witaszek

nazwisko


SJP.pl


witaszewice

Witaszewice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Góra Świętej Małgorzaty.

Wieś od XVIII w. była własnością podczaszego Ignacego Szamowskiego.

Wiosną 1833 roku, w majątku Eugeniusza Szamowskiego w Witaszewicach ukrywał się Zenon Świętosławski, uczestnik partyzantki Zaliwskiego.

Wikipedia


witaszkowo

Witaszkowo (niem. "Vettersfelde", łuż. "Wětškow") – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Gubin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia


witaszyce

Witaszyce (dawn. niem. "Wittschütz") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie jarocińskim, w gminie Jarocin.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Witaszyce. W latach 1975−1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Wikipedia


witaszyn

Witaszyn – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, w gminie Wyśmierzyce.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie wareckim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wikipedia


witać

reagować w określony sposób przy spotkaniu kogoś, na widok czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) pozdrowić kogoś na początku spotkania; okazać swoje uczucia w związku z czyimś przybyciem, odwiedzinami, spotkaniem kogoś

 (1.2) reagować w jakiś sposób na czyjeś przybycie lub inne zdarzenie

czasownik zwrotny niedokonany witać się

 (2.1) składać sobie wzajemne przywitanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Witam państwa w popołudniowej audycji - przywitał się redaktor.

 (2.1) Wylękniony Żaczek witał się tymczasem z jasnowłosym, suchym dżentelmenem, który mimo różowych odstających uszu wyglądał rzeczywiście na lorda.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲitat͡ɕ, AS: vʹitać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powitanie n., witacz mrz., witaczka ż., witanie n.

 czas. zawitać, przywitać dk.

 przym. powitalny

 wykrz. witaj, witam

Wiktionary


witbier

białe, niefiltrowane piwo pszeniczne, warzone metodą górnej fermentacji z dużym udziałem pszenicy niesłodowanej


SJP.pl

Wi

Wikipedia


witczak

nazwisko


SJP.pl

Zobacz też: Witczak (ujednoznacznienie).

Witczak (forma żeńska: pani Witczak, Witczakowa, Witczakówna, w liczbie mnogiej: Witczakowie, pot. gwar. lub przest. Witczaki) – nazwisko polskie, którym posługuje się ponad 10 tysięcy osób.

Wikipedia


witebsk

miasto na Białorusi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto położone w północno-wschodniej części Białorusi, nad rzeką Dźwiną;

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sprawca wypadku potrącił dwóch ludzi w Witebsku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witebszczyzna ż.

 przym. witebski

Wiktionary


witebski

→ Witebsk


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Witebskiem, dotyczący Witebska

Wiktionary

Patrz:

Witebsk

Powiązane:

 rzecz. Witebsk m.

Wiktionary


witecki

nazwisko


SJP.pl


witeczka

zdrobnienie od: witka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: witka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈtɛt͡ʃka, AS: vʹitečka

Wiktionary


witek

1. długa gałązka; wić; łoza;
2. aparat ruchu jednokomórkowców; wić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. poufała forma imion: Wit, Witold, Witołd, Witosław, Wiktor

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zdrobnienie imienia Witold
  • Adam Witek (1928–2013) – polski pilot szybowcowy
  • Barbara Witek (zm. 2013) – polska oceanografka
  • Elżbieta Witek (ur. 1957) – polska polityczka, nauczycielka
  • Eugeniusz Witek (1921–2011) – polski rolnik, polityk
  • Eugeniusz Witek (ur. 1955) – polski aktor, kabareciarz
  • Frank Witek (1921–1944) – amerykański żołnierz
  • Iwona Witek (1952–2020) – polska szczypiornistka
  • Jacek Witek (1970–2017) – polski siatkarz
  • Jan Witek (1928–2001) – polski dyplomata
  • Jan Stefan Witek (1942–1981) – polski duchowny katolicki, teolog
  • Józef Witek (1915–1944) – polski żołnierz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miał na imię Witek i chodził z nami na kurs tańca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wit mos./mrz.

Wiktionary


witeliusz

imię męskie


SJP.pl

Zobacz też: Witeliusz (kardynał).

Witeliusz, "Aulus Vitellius Germanicus" (ur. 24 września 15, zm. 21 grudnia 69 w Rzymie) – cesarz rzymski od 19 kwietnia 69 do swojej śmierci.

Wikipedia


witelon

Witelon, inne formy imienia: "Witelo, Witello, Vitellio, Vitelo, Vitello, Vitello Thuringopolonis" (ur. około 1230 na Dolnym Śląsku, zm. pomiędzy 1280 a kwietniem 1314) – polski mnich i uczony: fizyk, matematyk i filozof, znany z prac nad optyką i psychologią spostrzegania.

Wikipedia


witerbski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Viterbo, dotyczący Viterbo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na forum międzynarodowym zwrócono uwagę na to zagadnienie w przyjętej w 1990 roku Deklaracji Witerbskiej, poświęconej edukacji leśnej społeczeństwa, a także zawodowemu kształceniu leśników.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Viterbo n.

Wiktionary


witerunek

substancja neutralizująca zapach człowieka, używana do smarowania sideł, pułapek itp.; odwiatr


SJP.pl


witeryt

minerał, węglan baru


SJP.pl

Witeryt (witheryt) – minerał z gromady węglanów. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich. Nazwany od imienia Williama Witheringa, angielskiego botanika i mineraloga, odkrywcy tego minerału.

Wikipedia


witeziowy

przymiotnik od: witeź


SJP.pl


witeź

dawniej dzielny rycerz, śmiałek, bohater


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. dzielny rycerz, bohaterski wojownik

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiciądz
  • Witeź – czasopismo społeczno-polityczne i artystyczno-literackie,
  • Witeź – polski jacht z lat 20. XX w. (Yacht Klub Polski),
  • Witeź II – polski jacht (Jacht Klubu AZS Szczecin),
  • Witeź II – koń wyścigowy czystej krwi arabskiej,
  • Witeź w tygrysiej skórze – średniowieczny gruziński epos narodowy,
  • Witeź żeglarz – żeglarek, motyl zaliczany do rodziny paziowatych (witezie)

Wikipedia


witim

rzeka w Federacji Rosyjskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Buriacji i obwodzie irkuckim; prawy dopływ Leny;

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Powiązane:

 przym. witimski

Wiktionary


witimski

przymiotnik od: Witim (rzeka w Federacji Rosyjskiej)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Witimem, dotyczący Witimu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witim mrz.

Wiktionary


witka

1. długa gałązka; wić; łoza;
2. aparat ruchu jednokomórkowców; wić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cienka, elastyczna gałązka

Wiktionary

Witka (czes. "Smědá", niem. "Wittig") – rzeka w Czechach i w Polsce o długości 51,9 km (w granicach Polski – 5,9 km) i powierzchni dorzecza 331 km² (w granicach Polski – 60 km²), prawy dopływ Nysy Łużyckiej.

Rzeka wypływa z trzech potoków źródliskowych w Górach Izerskich: Bílá Smědá, Černá Smědá, Hnědá Smědá, w Czechach. Za główny potok źródliskowy uważa się Bílá Smědá wypływający z torfowisk między Smiedawską Górą a Izerą.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wić ż.

 czas. wić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wić

Wiktionary


witkacjana

wszystko, co dotyczy życia i twórczości Witkacego


SJP.pl


witkacolog

specjalista w dziedzinie witkacologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) naukowiec zajmujący się witkacologią; znawca, badacz życia i twórczości Witkacego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żywemu zainteresowaniu sztuką ze strony reżyserów i inscenizatorów towarzyszy ciekawość witkacologów oraz historyków XX-wiecznego teatru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witkacy mos., Witkacówka ż.

:: fż. witkacolożka ż.

 przym. Witkacowski, witkacologiczny

Wiktionary


witkacologia

badania nad twórczością Stanisława Ignacego Witkiewicza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. dziedzina badań naukowych zajmująca się życiem i spuścizną artystyczną Stanisława Ignacego Witkiewicza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Anna Micińska przez 40 lat zajmowała się Witkacym i stworzyła fundamenty witkacologii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witkacy m., Witkacówka ż., witkacolog m., witkacolożka ż., Witkiewicz m.

 przym. Witkacowski, witkacologiczny

Wiktionary


witkacologiczny

przymiotnik od: witkacologia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z witkacologią, dotyczący witkacologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witkacy m., witkacologia ż., Witkacówka ż., witkacolog m., witkacolożka ż.

 przym. Witkacowski

Wiktionary


witkacolożka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) naukowczyni zajmująca się witkacologią; znawczyni, badaczka życia i twórczości Witkacego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ważną postacią numeru jest Anna Micińska, wybitna witkacolożka, edytorka i literaturoznawczyni, która pojawia się w artykule profesora Janusza Deglera (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witkacy m., Witkacówka ż., Witkiewicz m.

:: fm. witkacolog ż.

 przym. Witkacowski, witkacologiczny

Wiktionary


witkacowski

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przynależny Witkacemu, będący jego własnością

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witkacy m., witkacologia ż., Witkacówka ż., witkacolog m., witkacolożka ż.

 przym. witkacologiczny

Wiktionary


witkacy

pseudonim Stanisława Ignacego Witkiewicza (1885-1939), dramatopisarza, malarza, teoretyka sztuki i filozofa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. pseudonim Stanisława Ignacego Witkiewicza, polskiego pisarza i malarza;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Rosji Witkacemu zabrakło pieniędzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witkacologia ż., Witkacówka ż., witkacolog m., witkacolożka ż.

 przym. Witkacowski, witkacologiczny

Wiktionary


witkiewicz

1. Stanisław Witkiewicz (1851-1915) (ojciec Stanisława Ignacego), malarz, krytyk i pisarz;
2. Stanisław Ignacy Witkiewicz (pseud. Witkacy) (syn Stanisława) (1885-1939), dramatopisarz, malarz, teoretyk sztuki i filozof


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Witkiewicz Koszczyc (1881-1958) – polski architekt
  • Jan Prosper Witkiewicz (1808-1839) – współorganizator stowarzyszenia „Czarni Bracia”, carski wysłannik do Azji Środkowej
  • Kazimierz Witkiewicz (1924-2018) – polski aktor
  • Maciej Witkiewicz – polski śpiewak operowy
  • Magdalena Witkiewicz — polska pisarka
  • Michał Witkiewicz — polski nauczyciel akademicki, planista przestrzenny, podróżnik, dziennikarz
  • Roman Witkiewicz (1886-1941) – polski inżynier, profesor Politechniki Lwowskiej
  • Stanisław Witkiewicz (1851-1915) – polski malarz, architekt, pisarz i teoretyk sztuki
  • Stanisław Ignacy Witkiewicz (1885-1939) – polski pisarz, malarz, filozof, dramaturg i fotografik
  • Jan Stanisław Witkiewicz (ur. 1955) – polski krytyk muzyczny i baletowy

Wikipedia


witkiewiczowski

taki jak u Stanisława Witkiewicza, charakterystyczny dla Stanisława Witkiewicza


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) liter. szt. dotyczący życia i twórczości Stanisława Ignacego Witkiewicza, charakterystyczny, typowy dla Witkiewicza lub jego twórczości, taki jak u Witkiewicza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Witkiewiczowski

Wiktionary


witkowianin

mieszkaniec Witkowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


witkowianka

mieszkanka Witkowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


witkowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Witkowice – część miasta Krakowa, w delegaturze Kraków-Krowodrza
  • Witkowice Nowe – osiedle w Krakowie
  • Witkowice – część administracyjna Kołobrzegu
  • Witkowice – część miasta Ropczyce
  • Witkowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Brzeziny
  • Witkowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Kęty
  • Witkowice – część wsi Raciborsko, w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Wieliczka
  • Witkowice – część wsi Przedpełce, w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Staroźreby
  • Witkowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Młodzieszyn
  • Witkowice – osada wsi Witkowice, w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Młodzieszyn
  • Witkowice – wieś w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Radomyśl nad Sanem
  • Witkowice – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Kłomnice

Wikipedia


witkowicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Witkowicami, dotyczący Witkowic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witkowice nmos.

Wiktionary


witkowicz

nazwisko


SJP.pl


witkowie

nazwisko


SJP.pl


witkowo

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Polsce;

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲitˈkɔvɔ, AS: vʹitkovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witkowianin m., witkowianka ż.

 przym. witkowski

Wiktionary


witkowski

przymiotnik od: Witkowo


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Witkowa, związany z Witkowem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Witkowski – polskie nazwisko. Według bazy PESEL, w styczniu 2022 roku nazwisko znalazło się na 40. pozycji na liście najczęściej spotykanych w Polsce nazwisk męskich i na 38. pozycji listy nazwisk kob...
  • Andrzej Witkowski (ujednoznacznienie)
  • August Witkowski – polski fizyk, doktor filozofii, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie
  • Bonifacy Witkowski – polski architekt
  • Czesław Witkowski – polski polityk, poseł na Sejm PRL IX kadencji
  • Eugeniusz Witkowski (ros. Евге́ний Влади́мирович Витко́вский) – rosyjski pisarz science-fiction, krytyk literacki, poeta, tłumacz
  • Georg Witkowski – niemiecki historyk literatury
  • Georges Martin Witkowski – francuski dyrygent i kompozytor muzyki poważnej
  • Igor Witkowski – polski dziennikarz i pisarz
  • Jan Witkowski – polski felietonista
  • Jerzy Witkowski – polski pianista
  • Józef Witkowski – astronom, geofizyk, astrofizyk polski

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Witkowo n., witkowianin m., witkowianka ż.

Wiktionary


witkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Witka lub z nim związany


SJP.pl


witlinek

ryba z rodziny dorszowatych; merlan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Merlangius merlangus|ref=tak., ryba atlatycka;

Wiktionary

Witlinek ("Merlangius merlangus") – gatunek morskiej ryby dorszokształtnej z rodziny dorszowatych (Gadidae). Poławiana gospodarczo na niewielką skalę, spotykana w akwariach publicznych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲiˈtlʲĩnɛk, AS: vʹitlʹĩnek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) merlan

Wiktionary


witnica

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Witnica ( Vietz) – miasto w zachodniej Polsce, w woj. lubuskim, w powiecie gorzowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Witnica.

Według danych GUS z 30 czerwca 2024 r. Witnica liczyła 6417 mieszkańców.

Miasto położone jest 26 km od Gorzowa Wielkopolskiego przy drodze wojewódzkiej nr 132 (relacji Gorzów Wielkopolski – Kostrzyn nad Odrą). Przez miasto przepływa rzeka Witna, która jest dopływem Warty. Na północny zachód od miasta znajduje się Jezioro Wielkie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲitʲˈɲit͡sa, AS: vʹitʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 przym. witnicki

Wiktionary


witnicki

przymiotnik od: Witnica


SJP.pl


witniczanin

mieszkaniec Witnicy (miasta w Polsce)


SJP.pl


witniczanka

mieszkanka Witnicy (miasta w Polsce)


SJP.pl


witno

Witno (do 1945 niem. "Wittenfelde") – wieś sołecka w północno-zachodniej Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Gryfice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


witold

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Witold – imię
  • Witold (ok. 1352–1430) – wielki książę litewski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Witold jest wybitnym arytmetykiem.

 (1.1) Na początku piętnastego wieku książę Witold rozkazał wybudować pierwszy murowany zamek w Wilnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲitɔlt, AS: vʹitolt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witoldowa ż.

:: fż. Witolda ż.

Wiktionary


witolda

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Witolda – żeński odpowiednik imienia Witold o znaczeniu „władająca ludem”.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Witold mos.

Wiktionary


witoldostwo

Witold z małżonką; Witoldowie


SJP.pl


witoldowie

Witold z małżonką; Witoldostwo


SJP.pl


witoldowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Witoldowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo
  • Witoldowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Osięciny
  • Witoldowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Brześć Kujawski
  • Witoldowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Chodecz
  • Witoldowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Gostyń
  • Witoldów

Wikipedia


witoldowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Witolda lub z nim związany


SJP.pl


witoldzin

Witoldzin – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Szamotuły.

Wikipedia


witomino

dzielnica Gdyni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) dzielnica Gdyni

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na Witominie znajduje się duży cmentarz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲitɔ̃ˈmʲĩnɔ, AS: vʹitõmʹĩno

Wiktionary

Powiązane:

 przym. witomiński

Wiktionary


witomir

dawne imię męskie


SJP.pl

Witomir – imię męskie pochodzenia słowiańskiego, nienotowane w źródłach staropolskich.

Wikipedia


witomiła

dawne imię żeńskie


SJP.pl


witomiński

→ Witomino


SJP.pl

Patrz:

Witomino

witonia

1. wieś w Polsce;
2. lewy dopływ Bzury


SJP.pl

Zobacz też: Witonia w innych znaczeniach tej nazwy.

Witonia (dawniej miasto) – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Witonia. Siedziba gminy Witonia.

Wikipedia


witos

nazwisko, np.
1. Wincenty Witos (1875-1945), brat Andrzeja, działacz ruchu ludowego, polityk, publicysta, rolnik;
2. Andrzej Witos (1878-1973), brat Wincentego, działacz ruchu ludowego, rolnik


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Witos – polski działacz ludowy, kierownik resortu w PKWN
  • Dawid Witos – polski koszykarz
  • Ludwik Witos – polski działacz ludowy
  • Wincenty Witos – polski działacz ludowy, trzykrotny premier II Rzeczypospolitej

Wikipedia


witostowice

Witostowice ( Schönjohnsdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Ziębice, u stóp Wzgórz Strzelińskich.

Wikipedia


witostwo

Wit z małżonką; Witowie


SJP.pl


witosz

1. imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl


witosza

masyw górski w Bułgarii


SJP.pl

margin-left: auto; margin-right:auto;">

Wikipedia


witoszewo

Witoszewo (niem. "Kunzendorf") – wieś w Polsce położona na Pojezierzu Iławskim w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Zalewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

W latach 1945–1946 miejscowość nosiła nazwę "Kończewo"

Wikipedia


witoszyce

Witoszyce – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie górowskim, w gminie Góra.

Wikipedia


witoszyn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Witoszyn – wieś w województwie lubelskim, w powiecie puławskim, w gminie Kazimierz Dolny
  • Witoszyn – wieś w województwie lubuskim, w powiecie żagańskim, w gminie Wymiarki
  • Witoszyn – kolonia w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Choszczno
  • Witoszyn (gmina)
  • Nowy Witoszyn
  • Stary Witoszyn
  • Łęg-Witoszyn

Wikipedia


witosław

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (2.1) geogr. toponim, nazwa pięciu polskich miejscowości;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Witosław – imię męskie
  • 5 miejscowości w Polsce:
    • Witosław – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Mrocza
    • Witosław – wieś w woj. lubuskim, w pow. świebodzińskim, w gminie Świebodzin
    • Witosław – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Osieczna
    • Witosław – kolonia w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Recz
    • Witosław – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Malechowo
  • inne:
    • Witosław – przystanek kolejowy w Witosławiu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ojciec Witosław całe swoje życie poświęcił katechizowaniu.

 (2.1) Niemcy uciekli z Witosławia w czasie drugiej wojny światowej.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przym. Witosławowy

 (2.1) rzecz. witosławianin mos., witosławianka ż.

 (2.1) przym. witosławski, podwitosławski

Wiktionary


witosława

imię żeńskie


SJP.pl

Witosława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów "Wit(o)-" („pan, władca”), i "-sława" („sława”). Zanotowane zostało po raz pierwszy w 1265 r. Mogło ono mieć charakter życzący i oznaczać „tę, która będzie sławną panią”. Formą skróconą tego imienia jest Wisława, a męskimi odpowiednikami – odpowiednio Witosław i Wisław.

Wikipedia


witosławianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Witosławia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nikt się nie przejmował witosławianami i ich problemami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witosław m.

:: fż. witosławianka ż.

 przym. witosławski, podwitosławski

Wiktionary


witosławianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Witosławia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Witosławianki chciałyby mieć własny fitness klub.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witosław m.

:: fm. witosławianin m.

 przym. witosławski, podwitosławski

Wiktionary


witosławostwo

Witosław z małżonką; Witosławowie


SJP.pl


witosławowie

Witosław z małżonką; Witosławostwo


SJP.pl


witosławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Witosława lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) od Witosław

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Witosławowym konikiem jest tenis.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witosław m.

 przym. witosławski, podwitosławski

Wiktionary


witosławski

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Witosławia, związany z Witosławiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Będąc nastolatką, ciocia Józia wylegiwała się na witosławskich łąkach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witosław m., witosławianin m., witosławianka ż.

 przym. podwitosławski, Witosławowy

Wiktionary


witowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Witowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Wiązów
  • Witowice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica
  • Witowice – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Końskowola
  • Witowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Charsznica
  • Witowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Bogoria
  • Górki-Witowice, Witowice Dolne, Witowice Górne

Wikipedia


witowie

nazwisko


SJP.pl


witowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Witowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Bytoń
  • Witowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Dubicze Cerkiewne
  • Witowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Jedwabno
  • Witowo – część wsi Rysiny w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Kłodawa
  • Witowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Koło
  • Witowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Osiek Mały
  • Witowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Krzykosy
  • Witowo – przystanek kolejowy
  • Witowo-Kolonia, Witów

Wikipedia


witowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dmytro Witowski – ukraiński polityk, wojskowy
  • Łukasz Witowski – polski urzędnik, poseł na Sejm
  • Sebastian Witowski – polski hokeista
  • Stanisław Witowski – polski urzędnik, poseł na Sejm

Wikipedia


witowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wita lub z nim związany


SJP.pl

Witowy – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Inowrocław.

Wikipedia


witołd

imię męskie


SJP.pl


witoński

przymiotnik od: Witonia


SJP.pl


witramowo

Witramowo – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Olsztynek.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. W latach 1973–77 w gminie Szkotowo.

Wikipedia


witraż

kompozycja wykonana z kawałków barwnego szkła ujętych w ołowiane ramki, często wystawiana w okna kościołów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. ozdobna kompozycja wykonana z kawałków barwnego szkła wprawionego w okno zamiast szyb;

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pomiędzy służkami schodzącymi z żeber sklepienia umieszczono olbrzymie okna, w których znajdują się najstarsze w Paryżu gotyckie witraże.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲitraʃ, AS: vʹitraš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witrażysta m., witrażownik m., witrażystka ż., witrażownictwo n.

:: zdrobn. witrażyk m.

 przym. witrażowy, witrażowniczy

Wiktionary


witrażownictwo

sztuka wykonywania witraży


SJP.pl


witrażownik

artysta zajmujący się wykonywaniem witraży; witrażysta


SJP.pl


witrażowy

przymiotnik od: witraż


SJP.pl


witrażyk

zdrobnienie od: witraż


SJP.pl


witrażysta

artysta zajmujący się wykonywaniem witraży; witrażownik


SJP.pl


witrażystka

→ witrażysta


SJP.pl

Patrz:

witrażysta

witreator

artysta zajmujący się wykonywaniem witraży; witrażysta


SJP.pl


witreatorka

→ witreator; witrażystka


SJP.pl


witrektom

nóż pneumatyczny do wykonywania witrektomii


SJP.pl


witrektomia

chirurgiczne usunięcie ciała szklistego - żelu wypełniającego wnętrze gałki ocznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. chirurgiczne usunięcie składników patologicznych znajdujących się w obrębie ciała szklistego oka;

Wiktionary

Witrektomia – operacyjny zabieg okulistyczny polegający na usunięciu wszelakich składników patologicznych (np. wylewów krwawych) znajdujących się w obrębie ciała szklistego oka. Jest jednym ze sposobów usuwania mętów ciała szklistego.

Wikipedia


witriol

stężony kwas siarkowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. chem. uwodniony siarczan metalu ciężkiego

 (1.2) daw. chem. stężony kwas siarkowy

Wiktionary

Witriol, olej szklany, olej witriolu, dawniej także witriolej (z śrdw-łac. "vitriolum", od łac. "vitrum", szkło + "oleum", olej) – dawna nazwa stężonego kwasu siarkowego, który jest przezroczystą cieczą o szklistym wyglądzie i oleistej konsystencji. Nazwą tą określano także uwodnione siarczany metali dwuwartościowych, np.:

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Zalewała mnie gorycz żrąca jak witriol.

Wiktionary


witrochromia

Witrochromia – technika malowania na odwrocie przezroczystego podobrazia (najczęściej szkła).

W witrochromii maluje się farbami olejnymi lub wodorozcieńczalnymi na tylnej stronie tafli szklanej za pomocą pędzla lub piórka, tworząc obraz niejako „za szkłem”. Odwrotna jest też kolejność wykonywania poszczególnych warstw malunku (tło na końcu). Pozwala to uzyskać szczególną czystość i trwałość kolorów.

Wikipedia


witruwiański

1. taki jak u Witruwiusza, charakterystyczny dla Witruwiusza;
2. człowiek witruwiański - wizerunek nagiego mężczyzny wpisanego w okrąg i kwadrat


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Witruwiuszem, dotyczący Witruwiusza, zgodnie z Witruwiuszem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najsłynniejsza sangwina Leonarda, „Człowiek witruwiański”, znajduje się w zbiorach Luwru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witruwiusz mos.

Wiktionary


witruwiusz

Marcus Vitruvius Pollio – rzymski architekt żyjący w I w. p.n.e.

Był konstruktorem machin wojennych za panowania Juliusza Cezara i Oktawiana Augusta. Twórca tzw. człowieka witruwiańskiego – opisu proporcji ludzkiego ciała zobrazowanego rysunkiem nagiego mężczyzny wpisanego w okrąg i kwadrat (własną wersję tego rysunku upowszechnił później Leonardo da Vinci).

Wikipedia


witryfikacja

Witryfikacja (witrifikacja), zeszklenie – przemiana kinetyczna przejścia ze stanu ciekłego w stan szklisty. Nosi ona cechy przemiany fazowej II rzędu, ale nie jest przemianą termodynamiczną, bo nie prowadzi do utworzenia termodynamicznie stabilnej fazy.

Wikipedia


witryna

1. okno sklepowe, w którym wystawia się różne towary;
2. oszklona szafa przeznaczona do wystawiania różnych przedmiotów;
3. umieszczone pod jednym adresem w internecie informacje w postaci tekstu, obrazu lub dźwięku; strona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) duże okno sklepu przeznaczone na ekspozycję towaru;

 (1.2) rodzaj przeszklonej szafki, w której wystawia się coś, np. ozdobną zastawę lub bibeloty;

 (1.3) inform. strona internetowa, zwykle komercyjna, eksponująca coś, np. strona sklepu internetowego

 (1.4) szklana szafa muzealna lub wystawiennicza

Wiktionary

Witryna – okno wystawowe w sklepie, oszklona i najczęściej oświetlona gablota lub szafa w muzeum. Witryna służy do eksponowania towarów, przedmiotów, dzieł sztuki. Dzisiejsze sklepy, a szczególnie ich wystawy są miejscem reklamy towarów sprzedawanych przez daną instytucję i z tego powodu powinno być odpowiednio duże i jednocześnie chronić wystawiony towar przed zniszczeniem, kradzieżą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲiˈtrɨ̃na, AS: vʹitrỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witryfikacja ż.

:: zdrobn. witrynka ż.

 przym. witrynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wystawa

 (1.2) witrynka

 (1.3) serwis

 (1.4) gablota

Wiktionary


witrynka

zdrobnienie od: witryna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: witryna

 (1.2) mała witryna

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jednak co jakiś czas przenosił wzrok z telewizora na równie ciekawą rzecz – na zupełnie nową meblościankę. Zrobiono ją z drewna sosnowego, a nie z płyty wiórowej. Składała się z pięciu elementów – szafy ubraniowej, bieliźniarki, przeszklonej witrynki na książki, szafki z półkami, zawierającej też dwie pojemne szuflady, i w końcu niewielkiej dwudrzwiowej komody, na której dumnie prezentował się lśniący telewizor.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. witryna ż.

 przym. witrynowy

Wiktionary


witrynowy

przymiotnik od: witryna


SJP.pl


witryt

składnik węgla kamiennego; węgiel szklisty


SJP.pl


witryłów

Witryłów (w latach 1977–1981 Wietrzna) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, w gminie Dydnia. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Wieś leży na obszarze starego osadnictwa ruskiego, na lewym brzegu Sanu, przy ujściu potoku Witryłówka.

Wikipedia


witt

[czytaj: wit] nazwisko obce


SJP.pl

Witt – nazwisko pochodzące od imion Wit i Witold, oznaczające "witać", "pozdrawiać kogoś przy spotkaniu", dawniej "przybywać". W roku 1994 w Polsce mieszkały 1772 osoby o tym nazwisku, najwięcej w dawnym województwie pilskim (252).

Wikipedia


wittbrodt

[czytaj: witbrot] nazwisko


SJP.pl


wittenberczyk

mieszkaniec Wittenbergi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Wittenbergi, osoba z tego miasta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dość powiedzieć, że gdy w stuleciu XVI przeszło półtysięczna rzesza studencka wittenberczyków zapewniła Polsce potężny strumień nowego życia duchowego i religijnego — to wiek XVII przyniósł zupełne wyłączenie miasta Lutra z rozwoju umysłowego Polski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wittenberga mrz.

:: fż. wittenberka ż.

 przym. wittenberski

Wiktionary


wittenberg

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lutherstadt Wittenberg (pol. Wittenberga) – miasto w kraju związkowym Saksonia-Anhalt, siedziba powiatu Wittenberga
  • Wittenberg (pol. Wittenberga) – powiat w kraju związkowym Saksonia-Anhalt
  • Wittenberg (pol. Wittenberga) – były powiat w latach 1815-1952
  • Wittenberg (pol. Wittenberga) – były powiat w latach 1952-1990
  • Białogóra
  • Jarczewo – Klein Wittenberg
  • Rzym
  • Szydłowo – Groß Wittenberg
  • Wittenberg
  • Wittenberg – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Shawano
  • Wittenberg – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Shawano
  • Wittenberg (ang. Wittenberg Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Hutchinson

Wikipedia


wittenberga

miasto we wschodnich Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto powiatowe w środkowych Niemczech, leżące nad Łabą w kraju związkowym Saksonia-Anhalt, centrum reformacji i miejsce działalności reformatora religijnego Marcina Lutra;

Wiktionary

Wittenberga ( Lutherstadt Wittenberg) – miasto powiatowe we wschodnich Niemczech, leżące nad Łabą w kraju związkowym Saksonia-Anhalt, siedziba powiatu Wittenberga. Centrum reformacji, znane z działalności Marcina Lutra, stąd jego oficjalna nazwa "Lutherstadt Wittenberg" ("Miasto Lutra Wittenberga").

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wittenberczyk mos., wittenberka ż.

 przym. wittenberski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Miasto Lutra Wittenberga

Wiktionary


wittenberka

mieszkanka Wittenbergi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Wittenbergi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wittenberga ż.

:: fm. wittenberczyk mos.

 przym. wittenberski

Wiktionary


wittenberski

przymiotnik od: Wittenberga, miasto w Niemczech


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wittenbergą, dotyczący Wittenbergi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wittenberka ż., wittenberczyk mos., Wittenberga ż.

Wiktionary


wittgenstein

[czytaj: WITgensztajn] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wittgenstein – były powiat
  • Ludwig Wittgenstein – filozof
  • Piotr Wittgenstein – rosyjski generał
  • Karl Wittgenstein – austriacki przemysłowiec
  • Paul Wittgenstein – austriacki pianista
  • Wittgenstein – film biograficzny
  • Wittgenstein – hrabstwo
  • Wittgenstein – pałac
  • Sayn-Wittgenstein
  • Siegen-Wittgenstein
  • Wittgensteinowie

Wikipedia


wittig

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • August Wittig (1823–1893) – niemiecki rzeźbiarz
  • Edward Wittig (1879–1941) – polski rzeźbiarz
  • Georg Wittig (1897–1987) – chemik niemiecki, laureat Nagrody Nobla
  • Halina Wittig (1921–2013) – polska działaczka konspiracyjna w czasie II wojny światowej
  • Henryk Wittig (1941–1998) – polski piłkarz
  • Joseph Wittig (1879–1949) – niemiecki profesor teologii
  • Karl Wittig (1890–1958) – niemiecki kolarz
  • Michael Wittig (ur. 1976) – amerykański basista
  • Monique Wittig (1935–2003) – francuska pisarka

Wikipedia


wittlin

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Wittlin (ur. 1950) – polski fizyk
  • Alma Wittlin (1899–1992) – austriacko-amerykańska pisarka, historyk sztuki, muzeolog
  • Curt Wittlin (1941–2019)– szwajcarski romanista
  • Felix Wittlin (1929-2017) – szwajcarski menedżer
  • Jerzy Wittlin (1925–1989) – polski pisarz i satyryk
  • Halina Witlin (1900–1994) – polska polonistka i germanistka, wykładowczyni akademicka
  • Józef Wittlin (1896–1976) – polski pisarz
  • Tadeusz Wittlin (1909–1998) – polski prawnik, pisarz, publicysta

Wikipedia


wituchowo

Wi

Wikipedia


witucki

nazwisko


SJP.pl


witulski

nazwisko


SJP.pl


wituski

nazwisko


SJP.pl


wituszyński

nazwisko


SJP.pl


witułka

roślina z rodziny werbenowatych; werwena; werbena


SJP.pl


witułkowate

rodzina roślin dwuliściennych obejmująca około 3000 gatunków drzew, krzewów lub roślin zielnych; werbenowate


SJP.pl


witułkowaty

o cechach witułkowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


wituś

Zdrobnienie od: Wit, Witold (imiona męskie); Witek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|m. poufała forma imion: Wiktor, Witold, Witosław, Wit

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziadziuś poszedł z Witusiem na spacerek do lasu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Witek

Wiktionary


witwa

gatunek wierzby stosowany w wikliniarstwie; wierzba wiciowa, wierzba krzewiasta, wierzba krzaczasta, konopianka


SJP.pl


witwicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Janusz Witwicki – polski architekt i historyk sztuki
  • Michał Witwicki – polski architekt i konserwator zabytków
  • Piotr Witwicki – polski dziennikarz, reporter, publicysta, pisarz i wykładowca
  • Stanisław Jan Witwicki – polski duchowny katolicki
  • Sofron Witwicki – ukraiński pisarz, etnograf Huculszczyzny, ksiądz greckokatolicki
  • Stefan Witwicki – polski poeta i publicysta
  • Władysław Witwicki – polski psycholog, filozof, historyk filozofii, tłumacz, lektor radiowy, teoretyk sztuki i artysta
  • Zdzisław Witwicki – polski ilustrator, malarz

Wikipedia


witz

[czytaj: wic] potocznie: dowcip, żart, kawał; wic


SJP.pl


witówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Witówka – wieś w woj. podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Raczki
  • Witówka – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie dzierżyńskim, w sielsowiecie Fanipol
  • Witówka – dawny zaścianek na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Tumiłowicze.
  • Witówka – rzeka, dopływ Kostrzynia
  • Witówka – potok, dopływ Oławy
  • Witówka – struga, górny bieg Kałuski
  • Witówko, Witów

Wikipedia


wiuga

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Stare Załucze,Urszulin,Nadrybie,Krasne,Tarnawka,Rożki (powiat janowski),Żabno,Stryjów,Bończa (powiat krasnostawski),Wysokie,Rogów. zawieja

Wiktionary


wiukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wiukać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wiukać ndk.

Wiktionary


wiukać

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Poznań. bekać, o odbijaniu się

 (1.2) gw-pl|Poznań. czkać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co zjod, to womitowoł abo wiukoł.

 (1.2) Zaś szczype odetchła i przyszła dó sie, ale jeszcze roz po roz wiukała.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiukanie n.

Wiktionary


wiun

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) reg-pl|Polesie, Podlasie, Suwalszczyzna, Polesie Lubelskie. piskorz (nazwa systematyczna|Misgurnus fossilis|ref=tak.)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) gw-pl|chachłacka. osoba wykazująca się bystrością, zwinnością i życiowym sprytem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przypomniały mi się te piskorze nanizane na sznurek i ich smak… Były słone i dosyć twarde do jedzenia, raczej chude. Mój dziadek mówił na nie „wiuny”.

 (1.1) Polesie określa się często jako krainę wiuna (piskorza), które dla tego gatunku ryb stanowi prawdziwe królestwo.

 (1.1) Mąka i krupy koronę za funt. Talerz cienkiej zupy dwa noble. Garnuszek złowionych w Chotli wiunów kosztuje tyle, co w Dillingen funt wędzonego łososia…

 (1.1) Dziś Francuz pozakładał fabryki cukrowe,
I na błocie, gdzie kiedyś były wiuny, raki,
Stoi komin parowy — i rodzą buraki!

 (2.1) Wiuny obywatele dalej prosperują, Żydzi prowadzą długoletni szantaż na trzebieniu lasów Wittgenstein-Hohenlohe, chłopi równie ciemni…

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiunowy

 rzecz. wijun mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piskorz; regionalizm. wijun

 (2.1) spryciarz

Wiktionary


wiwacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od wiwat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie wiwat, lecz tylko cichutki wiwacik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiwat m.

 wykrz. wiwat

Wiktionary


wiwald

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Wiwald – imię męskie pochodzenia germańskiego. Patronami tego imienia jest dwóch świętych, m.in. św. Wiwald, eremita.

Wikipedia


wiwarium

pomieszczenie dostosowane do hodowli, obserwacji niedużych zwierząt ziemno-wodnych (np. płazów) w warunkach możliwie najbardziej zbliżonych do naturalnych; vivarium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zootechn. pomieszczenie do przetrzymywania drobnych zwierząt lub roślin w warunkach maksymalnie zbliżonych do naturalnych;

Wiktionary

Wiwarium (lm. 'wiwaria' z łac. "vivarium" od "vivo, vivere" 'żyć, mieszkać') – ogólna nazwa sztucznego pomieszczenia służącego do przetrzymywania drobnych zwierząt lub roślin w warunkach maksymalnie zbliżonych do naturalnych, w celu ich prezentacji, chowu, hodowli lub badań. Do wiwariów nie zalicza się akwariów i wolier dla ptaków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy szkolnej pracowni biologicznej mieliśmy wiwarium z jaszczurkami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiwifikacja ż.

Wiktionary


wiwat

1. okrzyk wyrażający radość, uznanie;
2. ludowy taniec wielkopolsko-lubuski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) okrzyk wyrażający radość, entuzjazm

 (1.2) folk. polski taniec ludowy z Wielkopolski;

wykrzyknik

 (2.1) niech żyje!, hurra!, brawo!

Wiktionary

Wiwat – polski taniec ludowy z Wielkopolski, w żywym tempie, dwu- lub trójmiarowy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tłum szalał — oklaskom i wiwatom nie było końca.

 (2.1) — Wiwat! Niech żyje! — zawołał jeszcze raz, otworzył parasol i sfrunął na ziemię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiwatówka ż.,

:: zdrobn. wiwacik mrz.

 czas. wiwatować ndk.

Wiktionary


wiwatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wiwatować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wiwatować ndk.

Wiktionary


wiwatować

czasownik

 (1.1) wznosić okrzyki na czyjąś cześć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłum zaczął klaskać i wiwatować na cześć zwycięzcy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiwat m., wiwatowanie n., wiwatówka ż.

 wykrz. wiwat

Wiktionary


wiwatowski

nazwisko


SJP.pl


wiwatowy

→ wiwat, np. kielich wiwatowy


SJP.pl


wiwatówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. armatka do strzelania na wiwat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Armat nie mamy, jeno nasze wiwatówki, dobre do pukania w czasie uczt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲivaˈtufka, AS: vʹivatufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiwat

 czas. wiwatować

 wykrz. wiwat

Wiktionary


wiwenda

przestarzale: żywność, prowiant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. żywność, prowiant, zapasy żywnościowe

 (1.2) daw. przeżycie, utrzymanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) o, zapachu, perfumo, lawendo • wielobarwna tęczująca tańcująca wstęgo • niewyczerpalna nigdy wiwendo (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈvɛ̃nda, AS: vʹivẽnda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiwifikacja ż.

Wiktionary


wiwera

ssak drapieżny; łasza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Viverra|ref=tak., rodzaj ssaka z podrodziny wiwer w rodzinie wiwerowatych;

 (1.2) zool. zwierzę z rodzaju wiwera (1.1)

Wiktionary

Wiwera ("Viverra") – rodzaj ssaków z podrodziny wiwer (Viverrinae) w obrębie rodziny wiwerowatych (Viverridae).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wiwery nmos., wiwerowate nmos.

 przym. wiwerowaty

Wiktionary


wiwern

mityczne stworzenie podobne do smoka, dwunożny gad z parą błoniastych skrzydeł, długą szyją i ogonem, często zakończonym jadowitym grotem; wywerna, wiwern


SJP.pl

Wiwern (wiwerna lub wywerna) – mityczny gad ze średniowiecznego bestiariusza, często utożsamiany ze smokiem.

Nazwa „wiwern” pochodzi z języka angielskiego ("wyvern"). W Wielkiej Brytanii wiwerny są szczególnie popularne, można je spotkać w ikonografii, legendach oraz w heraldyce. Wizerunki dwunogiego smoka przyniosły na Wyspy Brytyjskie, prawdopodobnie jako godła wojskowe rzymskie legiony, które z kolei przejęły ten symbol od Daków.

Wikipedia


wiwerna

mityczne stworzenie podobne do smoka, dwunożny gad z parą błoniastych skrzydeł, długą szyją i ogonem, często zakończonym jadowitym grotem; wywerna, wiwern


SJP.pl


wiwerowate

rodzina ssaków drapieżnych; łasze, wiwery, łaszowate


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wiwerowaty

o cechach wiwerowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


wiwi

rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, w rejonie ewenkijskim Kraju Krasnojarskiego Rosji, uchodzi do Dolnej Tunguzki;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiwi – rzeka
  • Wiwi – jezioro z którego wypływa ww. rzeka
  • Vivi

Wikipedia


wiwianit

minerał, uwodniony fosforan żelaza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał z gromady fosforanów;

Wiktionary

Wiwianit (Vivianit) – szeroko rozpowszechniony minerał z gromady fosforanów. Nazwa została mu nadana w 1817 r. przez Abrahama Gottloba Wernera na cześć pochodzącego z Kornwalii polityka i przemysłowca walijskiego, Johna Henry'ego Viviana (1785–1855).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲiˈvʲjä̃ɲit, AS: vʹivʹi ̯ä̃ńit

Wiktionary


wiwifikacja

dawniej: ożywienie, obdarzenie życiem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. ożywienie, ponowne obdarzenie życiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiwenda ż., wiwarium n.

Wiktionary


wiwisekcja

1. doświadczalny zabieg na żywym zwierzęciu;
2. szczegółowa analiza czyjejś osobowości; krytyka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wet. operacja, doświadczenie przeprowadzane in vivo, na żywym, nieuśmierconym uprzednio organizmie zwierzęcym;

Wiktionary

Zobacz też: "Wiwisekcja" – album muzyczny Kazika i Kwartetu ProForma.

Wiwisekcja ( vivus ‘żywy’, "sectio" ‘rozcięcie’) – zabieg operacyjny wykonywany na żywym zwierzęciu w celach badawczych. Wiwisekcja jest przedmiotem protestów obrońców praw zwierząt, którzy wskazują na znaczenie różnic międzygatunkowych oraz postulują zastąpienie jej alternatywnymi metodami badań (np. badaniami na tkankach, symulacjami komputerowymi czy pełnym wykorzystaniem już zdobytych doświadczeń).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wiwisektor m.

 przym. wiwisekcyjny

Wiktionary


wiwisekcyjny

dotyczący wiwisekcji


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wiwisekcją, dotyczący wiwisekcji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiwisekcja ż., wiwisektor m.

Wiktionary


wiwisektor

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto przeprowadza wiwisekcje

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiwisekcja ż.

 przym. wiwisekcyjny

Wiktionary


wixa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzaj klubowej imprezy z elementami przebierania się, używania masek i intensywnie święcącch gadżetów

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiksa

Wiktionary


wiz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) daw. icht. bieługa

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: wiza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲis, AS: vʹis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyz m., wizina ż., wizyna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyz, bieługa

Wiktionary


wiza

dokument zezwalający na wjazd do danego kraju


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urz. turyst. pisemne pozwolenie na przekroczenie granicy państwowej wydawane przez organy odwiedzanego kraju;

Wiktionary

Wiza (z fr. "visa") – pisemne zezwolenie na przekroczenie granicy lub pobyt na terenie obcego państwa wystawiane cudzoziemcom przez przedstawicielstwa dyplomatyczne lub konsularne (konsulaty) tegoż państwa. W niektórych wypadkach może być też uzyskana na przejściach granicznych. Wiza ma zazwyczaj postać naklejki umieszczonej w paszporcie lub innym dokumencie podróży, może też mieć postać stempla lub wpisu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Polacy potrzebują wizy, aby wyjechać do USA, a obywatele USA jadący do Polski – nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲiza, AS: vʹiza

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wizować ndk.

 przym. wizowy

Wiktionary


wizawa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. rodzaj karety z siedzeniami ustawionymi naprzeciw siebie przeznaczony dla 2-4 osób;

Wiktionary

Wizawa, wizawka, wisawka (z fr. "vis-à-vis"), vis-à-vis – rodzaj karety z siedzeniami ustawionymi naprzeciw siebie przeznaczony dla 2-4 osób. W użyciu od 3 ćwierci XVIII wieku. W XIX i XX wieku vis-à-vis określa konny pojazd spacerowy, z siedzeniami naprzeciw siebie, bez drzwiczek. Vis-à-vis przeznaczony był do jazdy w lecie, zatem nie posiadał dachu lub posiadał dach składany.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. wizawka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) vis-à-vis; war. wisawa

Wiktionary


wizaż

sztuka dobierania makijażu, modelowania twarzy


SJP.pl


wizażanka

środowiskowo: użytkowniczka portalu internetowego Wizaż.pl


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hobbistka zajmująca się dobieraniem fryzury, ubrań, makijażem, ale w odróżnieniu od wizażystki, nie trudniąca się tym zawodowo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizaż mrz., wizażystka ż., wizażysta mos.

Wiktionary


wizażysta

specjalista od makijażu, modelowania twarzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista zajmujący się tworzeniem czyjegoś wizerunku (dobieraniem fryzury, ubrań itp.); także osoba świadcząca usługi w dziedzinie makijażu artystycznego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲizaˈʒɨsta, AS: vʹizažysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizaż

:: fż. wizażystka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stylista

Wiktionary


wizażystka

specjalistka od makijażu, modelowania twarzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) specjalistka zajmująca się tworzeniem czyjegoś wizerunku (dobieraniem fryzury, ubrań itp.); także świadcząca usługi w dziedzinie makijażu artystycznego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam umówioną wizytę u wizażystki, muszę zrobić wrażenie na tej zagranicznej delegacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲizaˈʒɨstka, AS: vʹizažystka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizaż m.

:: fm. wizażysta m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stylistka

Wiktionary


wizen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. drugi wiek geochronologiczny oraz piętro chronostratygraficzne mississipu;

Wiktionary

Wizen (ang. "Visean")

Stratotyp dolnej granicy wizenu nie jest jeszcze zatwierdzony przez ICS. Proponowany stratotyp znajduje się w Pengchong (Liuzhou, Kuangsi, południowe Chiny). Proponuje się oparcie dolnej granicy o pojawienie się konodonta "Gnathodus praebilineatus" Bełka, 1985.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sam Hylonomus zdaje się być potomkiem gałęzi Anthracosauria, znanej od wizenu.

Wiktionary


wizerunek

1. podobizna, portret;
2. dowód, świadectwo czegoś; przykład, wzór


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pierwowzór, odbicie, obraz

 (1.2) sposób, w jaki dana osoba jest przedstawiana i postrzegana

Wiktionary

Wizerunek – podobizna osoby utrwalona w postaci obrazu, rysunku, fotografii bądź sposób percepcji danej osoby (np. polityka przez jego elektorat) lub rzeczy.

Sąd Najwyższy stwierdził, iż aby wizerunek był objęty ochroną prawa cywilnego, musi być wykonany tak, aby dawał możliwość identyfikacji osoby przedstawionej, bez względu na sposób ujęcia (z przodu, z boku, etc.). Rozpoznawalność musi mieć natomiast charakter powszechny (nie ogranicza się do wąskiego kręgu osób).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Godłem Rzeczypospolitej Polskiej jest wizerunek orła białego w koronie w czerwonym polu.

 (1.2) Kształtowanie wizerunku wroga jest czynnością tak starą jak tworzenie malowideł naskalnych. Dziś jednak problem polega nie tyle na kreatywności twórców, ile raczej na nadużywaniu owych negatywnych wizerunków w praktyce politycznej (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲizɛˈrũnɛk, AS: vʹizerũnek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) image

Wiktionary


wizerunkowy

→ wizerunek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący wizerunku

Wiktionary

Patrz:

wizerunek

wizeński

→ Wizna (wies w Polsce); wiski


SJP.pl


wizg

wysoki, przenikliwy głos; gwizd; pisk; wizgot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wysoki, przenikliwy, przeraźliwy głos lub dźwięk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pamiętam jak zbliżając się do tego rejonu (już po wojnie), słychać było przeraźliwy wizg kół na wyjeżdżonych szynach tramwajowych.

 (1.1) Ostatni TIE wycelował i wystrzelił, podlatując z wizgiem silników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲisk, AS: vʹisk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizgot mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwizd, pisk

Wiktionary


wizgot

regionalnie: wizg - wysoki, przenikliwy głos, gwizd, pisk; wisk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) reg. zob. wizg.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizg mrz.

Wiktionary


wizina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. spoż. mięso z wiza (wyza), czyli bieługi, zwykle wędzone lub suszone

 (1.2) gwara. wyżyna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do dalszych przywozowych towarów należą: perły, drogie kamienie, i futra sobole, rysie, kunie, morskich myszy, lisie, niedźwiedzie i inszych źwierząt, których mnogość dostarczają lasy Północy i Wschodu; dalej przychodzą: wizina, śledzie i insze usolone albo zasuszone na wietrze ryby morskie (…) sic.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. wiz m., wyz m., wizyna ż.

 (1.2)

 rzecz. wyż m., wyżyna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wizyna

 (1.2) wyżyna

Wiktionary


wizja

wytwór czyjejś wyobraźni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) widzenie, przywidzenie

 (1.2) obraz, plan czegoś stworzony w czyjejś wyobraźni

 (1.3) obraz przesyłany drogą radiową, odbierany przez ekran telewizyjny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wizja – widzenie, przywidzenie
  • wizja – obraz stworzony w czyjejś wyobraźni
  • wizja – obraz przesyłany drogą radiową, odbierany przez np. telewizor
  • wizja firmy
  • wizja lokalna
  • wizja uszczęśliwiająca
  • Wizja Ezdrasza
  • Wizja TV

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Widział ich śmierć w wizji.

 (1.2) Politycy opozycji mają wizję naprawy państwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizjonerstwo n.

 przym. wizjonerski

Wiktionary


wizjer

1. otwór w drzwiach umożliwiający oglądanie tego, co się dzieje na zewnątrz; judasz; przeziernik
2. przyrząd celowniczy broni; przeziernik; diopter
3. część przyrządu optycznego służąca do określenia właściwych granic wycinka obserwowanej przestrzeni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. otwór w drzwiach lub czasem w ścianie umożliwiający obserwowanie tego, co dzieje się po drugiej stronie

 (1.2) techn. celownik aparatu fotograficznego, peryskopu i podobnych urządzeń

Wiktionary

Wizjer – część przyrządu optycznego (np. aparatu fotograficznego) służąca do określenia granic kadru; celownik pozwalający na wybór i ustalenie obiektu zdjęcia.

W aparatach fotograficznych stosowany jest najczęściej celownik lunetkowy, będące układem optycznym wbudowanym w korpus aparatu, w którym widoczny obraz jest pomniejszony.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ktoś zapukał do drzwi, więc spojrzałem w wizjer i zobaczyłem policjanta.

 (1.2) W fotografii cyfrowej do kadrowania wykorzystujemy wyświetlacz lub wizjer aparatu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲizʲjɛr, AS: vʹizʹi ̯er

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) judasz, gwara więzienna lipo, gw-pl|Górny Śląsk. kuklok

Wiktionary


wizjerka

środowiskowo, przestarzale: wizjer w drzwiach więziennej celi


SJP.pl


wizjerowy

przymiotnik od: wizjer


SJP.pl


wizjoner

1. osoba myśląca przyszłościowo, twórca śmiałych planów związanych z przyszłością;
2. osoba miewająca wizje; prorok, profeta, jasnowidz, jasnowidzący;
3. osoba żyjąca w świecie fantazji; marzyciel, utopista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek miewający wizje

 (1.2) przen. twórca nowatorskich, odważnych i oryginalnych pomysłów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wizjoner – człowiek miewający wizje; zob. też: prorok, wieszcz, jasnowidz
  • Wizjoner – album muzyczny rapera Pona

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najsłynniejszy wizjoner – Nostradamus – twierdził, że Armagedon rozpocznie się już w 1999 roku.

 (1.2) Czy Apple straci pozycję wizjonera i kreatora nowej kultury, a zacznie być postrzegany jako typowa korporacja?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. wizjonerka ż.

 przym. wizjonerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fantasta

 (1.1-2) wizjonarz

Wiktionary


wizjonerka

1. kobieta myśląca przyszłościowo, autorka śmiałych planów związanych z przyszłością;
2. kobieta miewająca wizje; prorokini, profetka, jasnowidząca;
3. kobieta żyjąca w świecie fantazji; marzycielka, utopistka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta-wizjoner

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizja ż.

:: fm. wizjoner mos.

Wiktionary


wizjonerski

przymiotnik

 (1.1) właściwy wizjonerowi, charakteryzujący się wizjonerstwem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizja ż., wizjonerstwo n., wizjoner m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) proroczy

Wiktionary


wizjonerskość

→ wizjonerski


SJP.pl

Patrz:

wizjonerski

wizjonerstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) widzenie, przeżywanie wizji

 (1.2) przedstawianie własnych wizji w twórczości artystycznej

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wizjonerstwo Słowackiego jest równe przeżyciu mistycznemu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲizʲjɔ̃ˈnɛrstfɔ, AS: vʹizʹi ̯õnerstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizja, wizjoner

 przym. wizjonerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) proroctwo

Wiktionary


wizna

wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim;

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po powstaniu styczniowym Wizna utraciła prawa miejskie na podstawie carskiego dekretu.

 (1.1) W XII wieku książę Bolesław nadał prawo spławiania towarów Narwią z Wizny do Makowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiźnianin mos., wiźnianka ż.

 przym. wiźniański

Wiktionary


wizon

gatunek norki żyjącej dziko w Ameryce Północnej; norka amerykańska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Neovison||ref=tak., rodzaj drapieżnych ssaków z podrodziny łasic;

 (1.2) zool. drapieżnik z rodzaju wizon (1.1)

 (2.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Neovison vison|Schreber|ref=tak., gatunek drapieżnych ssaków z rodziny łasicowatych, występujących w stanie dzikim, w Ameryce Północnej;

 (2.2) zool. drapieżnik z gatunku wizon (2.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głowa wizona jest mała i dość płaska.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wizon amerykański, norka amerykańska

 (2.2) wizon amerykański, norka amerykańska

Wiktionary


wizować

opatrzyć, opatrywać (paszport) wizą


SJP.pl


wizowy

przymiotnik od: wiza


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący wizy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Loteria wizowa […] odbywa się corocznie od sześciu lat.

 (1.1) Do końca czerwca ustawa wizowa ma trafić pod obrady wspólnej komisji Senatu i Izby Reprezentantów.

 (1.1) A potem złożyli się na bilet i załatwili formalności wizowe, żeby tylko mogła być na placu Świętego Piotra w dniu inauguracji nowego pontyfikatu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiza ż.

 przym. bezwizowy

Wiktionary


wizual

potocznie:
1. materiał graficzny używany do przedstawienia idei, projektu, produktu itp.;
2. oprawa wizualna;
3. wygląd zewnętrzny;
4. obserwowanie nieba bez przyrządów lub za pomocą prostych przyrządów optycznych


SJP.pl


wizualistka

→ wizualista


SJP.pl

Patrz:

wizualista

wizualizacja

1. przedstawienie czegoś za pomocą obrazu;
2. wyobrażanie sobie czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przedstawienie czegoś za pomocą obrazu

Wiktionary

Wizualizacja – ogólna nazwa graficznych metod tworzenia, analizy i przekazywania informacji. Za pomocą środków wizualnych ludzie wymieniają się zarówno ideami abstrakcyjnymi, jak i komunikatami mającymi bezpośrednie oparcie w rzeczywistości. W dzisiejszych czasach wizualizacja wpływa na sposób prowadzenia badań naukowych, jest rutynowo wykorzystywana w dyscyplinach technicznych i medycynie, służy celom dydaktycznym, a także bywa pojmowana jako środek wyrazu artystycznego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wizualność ż.

 czas. wizualizować ndk., zwizualizować dk.

 przym. wizualny, wizualizacyjny

Wiktionary


wizualizacyjny

→ wizualizacja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący wizualizacji

Wiktionary

Patrz:

wizualizacja

Powiązane:

 rzecz. wizualizer mrz., wizualizacja ż., wizualizowanie n.

 czas. wizualizować ndk., zwizualizować dk.

Wiktionary


wizualizer

urządzenie umożliwiające pokazywanie niewielkich przedmiotów lub dokumentów w powiększeniu


SJP.pl

Wizualizer ( document camera) – urządzenie z dziedziny wyposażenia biurowego służące do prezentacji. Umożliwia pokazanie na ekranie (w połączeniu z projektorem) lub na telewizorze czy też monitorze zarówno płaskiego (kartka w szczególności), jak i przestrzennego przedmiotu.

Wikipedia


wizualizować

przedstawiać coś za pomocą obrazu, prezentować graficznie, ilustrować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zwizualizować)

 (1.1) przedstawiać w postaci obrazu; prezentować graficznie

czasownik zwrotny niedokonany wizualizować się (dk. zwizualizować się)

 (2.1) być wizualizowanym

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wizualizacyjny, wizualny

 rzecz. wizualizacja ż.

Wiktionary


wizualność

→ wizualny


SJP.pl

Patrz:

wizualny

wizualny

odbierany za pomocą wzroku, działający na wzrok, związany ze wzrokiem; wzrokowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dostrzegalny wzrokiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizualizacja ż., wizualista mos., wizualistka ż., wizualizm mrz.

 czas. wizualizować

 przysł. wizualnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naoczny, optyczny, widoczny, wzrokowy

Wiktionary


wizura

1. część konstrukcyjna hełmu w postaci wąskiego poprzecznego otworu, umożliwiającego obserwację w przypadku gdy konstrukcja hełmu zasłania twarz użytkownika;
2. w geodezji: przestrzeń pomiędzy stanowiskiem instrumentu a punktem celowania, wolna od przeszkód uniemożliwiających dokonanie pomiarów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przestrzeń wolna od przeszkód, zapewniająca dobre widzenie

Wiktionary

Wizura (szpara wzrokowa, wizjer, pot. "wiziura") – część konstrukcyjna hełmu w postaci wąskiego, poprzecznego otworu, umożliwiającego obserwację otoczenia przez użytkownika w przypadku, gdy konstrukcja hełmu zasłania twarz użytkownika. Wizura stosowana była zwłaszcza w hełmach zamkniętych. Wycinano ją bezpośrednio w dzwonie hełmu bądź w jego podnoszonej zasłonie (zob. przyłbica).

Wikipedia


wizurka

przecinka, ścieżka leśna


SJP.pl


wizygoci

lud germański, zachodni odłam Gotów; Goci zachodni


SJP.pl

Wizygoci, Goci zachodni lub Terwingowie, dosł: „leśni ludzie”, „mieszkańcy lasu” ( Visigothi) – lud germański, odłam Gotów. W IV wieku przyjęli arianizm (dzięki Biblii przetłumaczonej przez Wulfilę na język gocki).

Wikipedia


wizygocki

dotyczący Wizygotów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. etn. związany z Wizygotami, dotyczący Wizygotów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podkreśla się, że biskupi katoliccy popierali władców wizygockich i ułatwiali wewnętrzne przemiany.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wizygot mos., Wizygotka ż.

Wiktionary


wizygot

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. etn. członek ludu germańskiego, zachodniego odłamu Gotów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Arabowie podbili Wizygotów w VIII wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Wizygotka ż.

 przym. wizygocki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Got zachodni, Terwing

Wiktionary


wizyjny

dotyczący wizji, mający charakter wizji; będący wytworem fantazji


SJP.pl


wizyr

przestarzałe: wizjer


SJP.pl


wizyta

odwiedziny, przybycie gdzieś w celach towarzyskich lub oficjalnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pobyt u kogoś jako gość w celach towarzyskich lub oficjalnych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wizyta – film Juliana Dziedziny z 1971 r.
  • Wizyta – film dokumentalny Marcela Łozińskiego z 1974 r.
  • Wizyta – film M. Nighta Shyamalana z 2015 r.
  • Wizyta starszej pani – tragikomedia Friedricha Dürrenmatta
  • Wizyta ad limina – termin w kościele Katolickim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszyscy pojechaliśmy z wizytą do naszej rodziny w Niemczech.

 (1.1) Byłem zaskoczony wizytą sąsiada i nie miałem go czym poczęstować.

 (1.1) W gazecie pisali o wizycie polskiego prezydenta w Stanach Zjednoczonych.

 (1.1) Wujek nigdy nie lubił wizyt nieproszonych gości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiˈzɨta, AS: vʹizyta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizytownik mrz., wizytacja ż., wizytator mos., wizytatorka ż., wizytówka ż., wizytka ż., wizytowanie n., zwizytowanie n.

 czas. wizytować ndk., zwizytować dk.

 przym. wizytowy, wizytówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odwiedziny, pobyt, audiencja

Wiktionary


wizytacja

urzędowa wizyta władz danej instytucji, połączona z kontrolą; inspekcja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przeprowadzenie wizyty kontrolnej w instytucji lub obiekcie;

 (1.2) komisja dokonująca kontroli instytucji zależnej

 (1.3) daw. szpitalny obchód lekarski

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Takowe zezwolenie wydaje się na czas nieokreślony po wizytacji obiektu.

 (1.2) Nigdy nie wpuszczono żadnej wizytacji na teren zakładu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizyta ż., wizytowanie n., wizytator mos., wizytatorka ż., wizytownik mrz.wizytówka ż., zwizytowanie n.

 czas. wizytować ndk., zwizytować dk.

 przym. wizytacyjny, wizytatorski, powizytacyjny, wizytowy, wizytówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kontrola, inspekcja, zwizytowanie

 (1.2) kontrola

Wiktionary


wizytacyjny

dotyczący wizytacji


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wizytacją, dotyczący wizytacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie zachowały się dawne księgi wizytacyjne pszczyńskiej parafii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizytacja ż., wizytator mos., wizytatorka ż., wizytowanie n., zwizytowanie n.

 czas. wizytować ndk., zwizytować dk.

 przym. powizytacyjny, wizytatorski

Wiktionary


wizytator

osoba lub komisja kontrolująca podległe placówki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba przeprowadzająca wizytację

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wizytator (osoba) − urzędnik dokonujący wizytacji podległych mu placówek
  • Inaczej odwiedzający – wzorzec projektowy w inżynierii oprogramowania
  • Wizytator apostolski
  • Wizytacja w Kościele katolickim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po przemówieniu wizytatora zabrał głos dyrektor szkoły.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wizytować ndk., zwizytować dk.

 przym. wizytacyjny, wizytowy, wizytatorski

 rzecz. wizyta ż., wizytacja ż.

:: fż. wizytatorka ż.

Wiktionary


wizytatorka

kobieta kontrolująca podległe placówki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta przeprowadzająca wizytację

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poprzednim wizytatorkom to jakoś nie przeszkadzało.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizytacja ż.

:: fm. wizytator mos.

 czas. wizytować ndk., zwizytować dk.

 przym. wizytacyjny, wizytatorski, wizytowy

Wiktionary


wizytatorski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wizytatorem, dotyczący wizytatora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizytownik mrz., wizytacja ż., wizytator mos., wizytatorka ż.

 czas. wizytować ndk., zwizytować dk.

 przym. wizytacyjny, powizytacyjny

Wiktionary


wizytka

1. zdrobnienie od: wizyta
2. członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zakon Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: wizyta

 (1.2) rel. zakonnica z Zakonu Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny;

Wiktionary

Wizytka – osada w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Bełchatów.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zwizytowanie n., wizyta ż.

 przym. wizytówkowy, wizytowy

 czas. zwizytować, wizytować

Wiktionary


wizytkarta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wizytówka

Wiktionary


wizytki

1. zdrobnienie od: wizyta
2. członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zakon Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny


SJP.pl

Zakon Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny, łac. "Ordo Visitationis Beatissimae Mariae Virginis" – klauzurowe zgromadzenie zakonne – żeński zakon, w Polsce zwany potocznie "siostrami wizytkami".

Nazwa "wizytki" wywodzi się od francuskiego czasownika: "visiter" – po polsku: "odwiedzać". Nowo założone zgromadzenie miało bowiem początkowo charakter kontemplacyjno-czynny: wizytki wzorem Maryi nawiedzającej św. Elżbietę, udawały się z pomocą do ubogich i chorych.

Wikipedia


wizytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przeprowadzanie wizytacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na końcu wizytowania już prawie nie mógł mówić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizytownik mrz., zwizytowanie n., niewizytowanie n., wizytacja ż., wizytówka ż., wizyta ż.

 czas. zwizytować, wizytować ndk.

 przym. wizytowy, wizytacyjny

Wiktionary


wizytować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zwizytować)

 (1.1) przeprowadzać wizytację

 (1.2) składać oficjalną wizytę

 (1.3) daw. badać pacjenta

 (1.4) daw. robić obchód w szpitalu

czasownik zwrotny niedokonany wizytować się (dk. brak)

 (2.1) przest. wzajemnie się odwiedzać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Minister nalegała, by częściej wizytować placówkaacówki oświatowe.

 (1.2) W maju papież będzie wizytował Rosję i Chiny.

 (1.4) Lekarze właśnie wizytowali, gdy zadzwoniono z bloku operacyjnego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizytownik mrz., wizytatorka ż., wizyta ż., wizytacja ż., wizytator mos., wizytówka ż., wizytka ż., wizytowanie n., zwizytowanie n.

 przym. wizytowy, wizytacyjny, wizytatorski

 czas. zwizytować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) odwiedzać

Wiktionary


wizytownik

mały segregator na wizytówki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biur. etui lub segregator do przechowywania wizytówek;

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Władek dostał na Gwiazdkę wizytownik ze skóry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizyta ż., wizytacja ż., wizytowanie n., wizytator mos., wizytatorka ż., wizytówka ż.

 czas. wizytować ndk., zwizytować dk.

 przym. wizytowy, wizytówkowy, wizytatorski

Wiktionary


wizytowy

przymiotnik od: wizyta


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wizytą, dotyczący wizyty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oferujemy stroje wizytowe oraz sportowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizytownik mrz., zwizytowanie n., wizyta ż., wizytacja ż., wizytator mos., wizytatorka ż., wizytówka ż., wizytka ż., wizytowanie n.

 czas. wizytować ndk., zwizytować dk.

 przysł. wizytowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyjściowy

Wiktionary


wizytówka

druk akcydensowy w formie małego kartoniku z nadrukowanym imieniem, nazwiskiem, adresem itp., współcześnie spełnia również funkcje reklamowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mały kartonik z zapisanymi na nim danymi osobowymi lub firmowymi

 (1.2) tabliczka na drzwiach z informacją o lokatorze

 (1.3) dołączana do wiadomości e-mail informacja o danych osobowych lub firmowych nadawcy

 (1.4) coś, czym się można pochwalić

Wiktionary

Wizytówka w sensie poligraficznym jest drukiem akcydensowym. Wizytówka to zazwyczaj prostokątny, podręczny kartonik, zapisany treścią zależną od rodzaju wizytówki. Towarzyszy chwilom nawiązywania znajomości, stając się elementem konwenansu. Jest oznaką uprzejmości i szacunku, a współcześnie może też pełnić funkcje reklamowe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wymiana wizytówek to częsty element spotkań handlowych.

 (1.2) Zaraz zauważył widniejące na drewnianej wizytówce imię i nazwisko.

 (1.3) Wiele programów pocztowych umożliwia dołączanie wizytówek do wysyłanej korespondencji.

 (1.4) Tężnie i park stały się wizytówką nadodrzańskiego grodu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲizɨˈtufka, AS: vʹizytufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zwizytowanie n., wizyta ż., wizytacja ż., wizytowanie n., wizytownik mrz., wizytator mos., wizytatorka ż.

 czas. wizytować ndk., zwizytować dk.

 przym. wizytowy, wizytówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bilecik, bilet wizytowy, karta wizytowa; gw. Górny Śląsk wizytkarta

 (1.3) sygnaturka

Wiktionary


wizytówkowy

→ wizytówka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wizytówką, dotyczący wizytówki

Wiktionary

Patrz:

wizytówka

Przykłady

 (1.1) Weź udział w loterii wizytówkowej, do wygrania cenne nagrody!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizytacja ż., wizyta ż., wizytka ż., wizytówka ż., wizytownik mrz.

Wiktionary


wiór

1. drobna część materiału, powstała jako odpad przy obróbce skrawaniem; długie, spiralnie zwinięte pasemko;
2. zwykle w l.mn.: produkowane na potrzeby przemysłowe lub do opakowań, długie pasemka drewna wytwarzane na skrawarkach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. spiralne pasemko powstałe jako odpad przy obróbce wiórowej;

 (1.2) archeol. odłupek kamienny, którego długość przekracza dwukrotnie szerokość;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiór – odpad powstający podczas obróbki skrawaniem
  • Wiór – w archeologii: odłupek kamienny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po heblowaniu desek, musieliśmy uprzątnąć wióry z ziemi.

 (1.2) Wióry były wytwarzane w paleolicie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiórkarka ż., wiórołup m., wiórowanie n., wiórnik m.

:: zdrobn. wiórek m.

 czas. wiórować ndk.

 przym. wiórowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strużka

Wiktionary


wióreczek

zdrobnienie od: wiórek


SJP.pl


wiórek

zdrobnienie od: wiór


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mały, podłużny kawałek czegoś, zazwyczaj starty lub zestrugany

Wiktionary

Wiórek – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Mosina.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

W 1988 roku nagrano przy ulicy Szkolnej oraz na brzegu rzeki Warty sceny do pierwszego odcinka serialu "Pogranicze w Ogniu" w reżyserii Andrzeja Konica.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲjurɛk, AS: vʹi ̯urek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiór m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płatek

Wiktionary


wiórkarka

1. maszyna do wytwarzania płatków mydlanych z dużych bloków mydła;
2. obrabiarka skrawająca cienkie wióry


SJP.pl


wiórkarnia

1. obrabiarka skrawająca cienkie wióry;
2. maszyna produkująca płatki mydlane z dużych bloków mydła


SJP.pl


wiórkiewicz

nazwisko


SJP.pl


wiórkować

czyścić drewnianą podłogę, ścierając jej powierzchnię wiązką stalowych wiórków


SJP.pl


wiórkownik

1. narzędzie do obróbki wykańczającej kół zębatych
2. nóż do ręcznego strugania wygarbowanych skór


SJP.pl


wiórkowy

przymiotnik od: wiórek


SJP.pl


wiórnik

rodzaj struga


SJP.pl


wiórować

skrawać maszynowo drewno


SJP.pl


wiórownica

obrabiarka do kół zębatych


SJP.pl


wiórowy

przymiotnik od: wiór


SJP.pl


wiórołup

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) iron. marny stolarz lub cieśla

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zakładzie stolarskim zatrudniano samych wiórołupów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiór mrz.

Wiktionary


wiącek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Józef Wiącek – polski żołnierz podziemia
  • Marcin Wiącek – polski prawnik
  • Stanisław Wiącek – polski pilot wojskowy
  • Wiktor Wiącek – polski wojskowy, cichociemny
  • Wojciech Wiącek – polski rolnik, publicysta i polityk
  • Wiącek (nazwisko) – nazwisko polskie

Wikipedia


wiącha

1. zgrubienie od: wiązka;
2. wulgarne, obelżywe słowa skierowane do kogoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zgrub. wiązka (związany pęk czegoś)

 (1.2) posp. pot. obelżywe słowa rzucane na kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miła i wiącha grochowin temu, co przez kilka roków na gołej ziemi sypiał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɔ̃w̃xa, AS: vʹi ̯õũ̯χa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wiązanka

Wiktionary


wiąd

dawniej: uwiąd


SJP.pl


wiąz

drzewo występujące w umiarkowanej strefie półkuli północnej; limak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dendr. nazwa systematyczna|Ulmus|L.|ref=tak., drzewo lub krzew strefy umiarkowanej, należące do rodziny wiązowatych;

 (1.2) techn. drewno wiązu (1.1)

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vʲjɔ̃w̃s, AS: vʹi ̯õũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiązówka ż., wiązowate nmos.

 przym. wiązowy, wiązowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lud. brzost

Wiktionary


wiązacz

1. część maszyny rolniczej do wiązania słomy: aparat wiążący;
2. robotnik zatrudniony przy wiązaniu różnych przedmiotów, np. tkacz zakładający osnowę na krosno;
3. zawodnik rugby


SJP.pl


wiązadełko

zdrobnienie od: wiązadło


SJP.pl


wiązadło

1. to, co służy do wiązania, przewiązywania związania czegoś;
2. błona zbudowanych z tkanki łącznej, podtrzymująca niektóre narządy; więzadło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) anat. błona lub pasmo wytrzymałej tkanki łącznej łączące kości między sobą lub wzmacniające ruchome połączenia między kośćmi (stawy)

 (1.2) posp. coś, co służy do wiązania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɔ̃w̃ˈzadwɔ, AS: vʹi ̯õũ̯zadu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. więzadło n., wiązanie n., związanie n., wiązka ż., więzy nmos.

 czas. wiązać ndk., związać dk.

 przym. wiązadłowy, więzadłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) więzadło, ligament

Wiktionary


wiązadłowy

przymiotnik od: wiązadło


SJP.pl


wiązanie

1. umocowywać tworząc węzeł
2. kojarzyć
3. splatać
4. krępować sznurem
5. być spoiwem
6. o roślinach: wypuszczać pączki
7. w budownictwie: tracić plastyczność
8. przyłączać chemicznie atomy lub cząsteczki innych pierwiastków lub związków chemicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) splatanie czegoś poprzez tworzenie węzłów

 (1.2) element łączący odrębne części, podzespoły w całość

 (1.3) chem. fiz. oddziaływanie między atomami;

 (1.4) sport. element mocujący but narciarza do narty;

 (1.5) sport. w szermierce: zmiana położenia broni skutkująca trafieniem po usunięciu klingi przeciwnika

 (1.6) bud. sposób ułożenia kamieni lub cegieł w murze;

 (1.7) bud. twardnienie zaprawy murarskiej, cementu, itp.

 (1.8) górn. w kopalni: połączenie części odrzwi obudowy drewnianej; zamek

 (1.11) gwara. podarunek dla ochrzczonego dziecka, czasami uwiązany w narożniku pieluszki lub koszulki

 (1.12) rzad. akt płciowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wiązanie (architektura)
  • wiązanie (mechanika)
  • wiązanie chemiczne
  • wiązanie narciarskie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skończywszy wiązanie lin, odłożyli je na bok.

 (1.2) Po postawieniu ścian, zaczęto wznosić wiązania dachu.

 (1.6) Układ (wiązanie) tych cegieł w licach murów osłonowo-oporowych twierdzy pierwotnej ma wątek polski (gotycki).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ, AS: vʹi ̯õũ̯zãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiązadło n., więzadło n., wiązar m., wiązalnia ż., wiązacz m., wiązaczka ż.

 czas. wiązać ndk., powiązać ndk.

 przym. powiązany, niepowiązany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) łącznik

 (1.3) wiązanie chemiczne

 (1.6) wątek

 (1.10) węzeł, wiązarek, gwara. wiązarko

 (1.11) wiązarek

Wiktionary


wiązanka

1. kompozycja z kwiatów;
2. kilka popularnych melodii dobranych ze względu na podobna cechę;
3. potocznie: wyzwiska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pęk związanych razem kwiatów

 (1.2) przen. zestaw popularnych melodii lub fragmentów utworów muzycznych

 (1.3) pot. kilka lub wiele obelg, przekleństw, wyzwisk wypowiedzianych jednym ciągiem do kogoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɔ̃w̃ˈzãnka, AS: vʹi ̯õũ̯zãnka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. związać, wiązać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bukiet

Wiktionary


wiązar

1. element nośny więźby, często w kształcie trójkąta złożonego z pary skośnych krokwi i belki poprzecznej;
2. w parowozie: pozioma belka stalowa łącząca czop korbowy koła napędowego silnika z czopami korbowymi kół napędowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. główny element nośny konstrukcji dachu, przenoszący na ścianę budynku obciążenie dachu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wiązar (budownictwo)
  • wiązar (mechanika)

Wikipedia

Powiązane:

 czas. powiązać

Wiktionary


wiązarka

1. maszyna tkacka do wiązania osnów;
2. maszyna do wiązania paczek;
3. urządzenie do przewiązywania jelit napełnionych farszem


SJP.pl


wiązarowy

przymiotnik od: wiązar


SJP.pl


wiązać

1. umocowywać tworząc węzeł
2. kojarzyć
3. splatać
4. krępować sznurem
5. być spoiwem
6. o roślinach: wypuszczać pączki
7. w budownictwie: tracić plastyczność
8. przyłączać chemicznie atomy lub cząsteczki innych pierwiastków lub związków chemicznych


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) splatać, tworząc węzeł

 (1.2) łączyć przedmioty razem, używając sznura

 (1.3) pakować w chustę związując jej końce

 (1.4) krępować kogoś za pomocą sznura

 (1.5) tworzyć ciąg logiczny prowadzący od czegoś do czegoś, kojarzyć

 (1.6) wojsk. angażować obce oddziały w walkę, uniemożliwiając ich wykorzystanie w innym miejscu

 (1.7) być substancją, elementem zespalającym coś z czymś

 (1.8) tworzyć wiązanie chemiczne

 (1.9) gw-pl|Bukowina. robić na drutach

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (2.1) jednoczyć ze sobą ludzi

 (2.2) zobowiązywać do czegoś

 (2.3) twardnieć, tężeć, tracić elastyczność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie umiem wiązać krawatów.

 (1.4) Woły wiąże się za rogi, a ludzi za język.

 (1.5) Równanie stanu gazu wiąże ze sobą jego temperaturę, ciśnienie i objętość.

 (1.6) Nasz oddział wiązał wroga bojem, podczas gdy inni próbowali zajść go od tyłu.

 (1.7) Ten proszek wiąże brud.

 (2.1) Dzieci wiążą mocniej niż obrączki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɔ̃w̃zat͡ɕ, AS: vʹi ̯õũ̯zać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiązka ż., powiązanie n., wiązanka ż., wiązadło n., wiązar m., wiązalnia ż., wiązacz m., wiązaczka ż., więź ż., więzadło n., wiązanie n., związanie n., zawiązanie n.

 czas. związać, powiązać, nawiązać, odwiązać, dowiązać, wywiązać się, przewiązać, przywiązać, obwiązać

 przym. wiążący, niepowiązany

 przysł. wiążąco

Wiktionary


wiązałka

maszyna rolnicza do koszenia i wiązania w snopy; snopowiązałka


SJP.pl


wiązałkowy

drut wiązałkowy - cienki, giętki drut używany w budownictwie i rolnictwie


SJP.pl


wiązeczka

zdrobnienie od: wiązka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: wiązka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɔ̃w̃ˈzɛt͡ʃka, AS: vʹi ̯õũ̯zečka

Wiktionary


wiązka

1. związany pęk czegoś, zwykle jednakowych przedmiotów;
2. strumień energii, światła emitowany z tego samego źródła;
3. zespół przewodów tworzących konstrukcyjną całość (np. skręconych ze sobą)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pewna liczba jednakowych, zwykle podłużnych przedmiotów, ułożonych razem i związanych;

 (1.2) światło lub cząstki biegnące w jednym kierunku

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • pewna liczba zazwyczaj jednakowych, zwykle podłużnych przedmiotów, ułożonych razem i związanych. Rodzajem wiązki jest snop.
  • wiązka – w telekomunikacji
    • prawo wiązki
  • wiązka przewodząca – w botanice
  • w matematyce:
    • wiązka wektorowa
    • wiązka włóknista
    • wiązka styczna
    • wiązka kostyczna
  • wiązka światła – w fizyce
  • wiązka elektronów – w technice

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podarowałem swojej żonie wiązkę polnych kwiatów.

 (1.2) Emitowana wiązka jest silnie rozbieżna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɔ̃w̃ska, AS: vʹi ̯õũ̯ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiązadło n., wiązar m., wiązalnia ż., wiązacz m., wiązaczka ż.

 czas. wiązać ndk.

 przym. wiązkowy, niepowiązany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pęk, snopek, reg. śl. ociepka

 (1.2) strumień, promień

Wiktionary


wiązkowaty

przypominający kształtem wiązkę, podobny do wiązki


SJP.pl


wiązkowy

przymiotnik od: wiązka


SJP.pl


wiązowate

rodzina drzew z rzędu pokrzywowców


SJP.pl

Wiązowate ("Ulmaceae" Mirb.) – rodzina roślin zaliczana do rzędu różowców ("Rosales"). Obejmuje 7 rodzajów z 56 gatunkami. Należą tu rośliny drzewiaste występujące głównie w strefie umiarkowanej półkuli północnej, poza tym obecne na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej. We florze Polski występują jako rodzime tylko trzy gatunki reprezentujące rodzaj wiąz ("Ulmus").

Wikipedia


wiązowaty

o cechach wiązowatych (rodzina drzew)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. przypominający wiąz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiąz, wiązowate

Wiktionary


wiązowianin

mieszkaniec Wiązowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


wiązowianka

mieszkanka Wiązowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


wiązowiec

krzew lub drzewo z rodziny wiązowatych, uprawiane dla wysokogatunkowego, bardzo twardego drewna, występujące głównie w umiarkowanej i międzyzwrotnikowej strefie półkuli północnej; obrostnica


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiązowiec – kolonia wsi Michałów w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Urszulin
  • Wiązowiec – rodzaj drzew z rodziny konopiowatych
  • Wiązowiec – jezioro w Puszczy Augustowskiej
  • Wiązowiec – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeczańskim, w sielsowiecie Ciurle.
  • Wiązowiec – dawny majątek na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeckim, w sielsowiecie Ciurle.
  • Wiązowiec – dawna osada kolejowa na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeckim, w sielsowiecie Ciurle.

Wikipedia


wiązowieński

przymiotnik od: Wiązowna


SJP.pl


wiązowna

wieś w Polsce


SJP.pl

Wiązowna – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, siedziba gminy Wiązowna.

Wieś dzieli się na trzy sołectwa: Wiązownę Gminną (871 mieszkańców), Wiązownę Kościelną (1478 mieszkańców) oraz Osiedle Parkowe (141 mieszkańców).

Wieś jest siedzibą Kościoła rzymskokatolickiej parafii św. Wojciecha Biskupa i Męczennika w Wiązownie. W Wiązownie Kościelnej przy ulicy Kościelnej znajduje się kościół, wybudowany w latach 1794–1797.

Wikipedia


wiązownica

nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiązownica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Wiązownica
  • Wiązownica – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Radziłów
  • Wiązownica - dopływ Radomki
  • Wiązownica – gmina wiejska
  • Wiązownica – gromada w województwie rzeszowskim (powiat jarosławski)
  • Wiązownica – gromada w województwie kieleckim (sandomierski/staszowski)
  • Wiązownica Duża, Wiązownica Mała, Wiązownica-Kolonia

Wikipedia


wiązownicki

przymiotnik od: Wiązownica


SJP.pl


wiązowski

→ Wiązów


SJP.pl

Patrz:

Wiązów

wiązowy

przymiotnik od: wiąz


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z wiązu

 (1.2) wykonany z drewna lub innej części wiązu

 (1.3) będący częścią wiązu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɔ̃w̃ˈzɔvɨ, AS: vʹi ̯õũ̯zovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiąz

Wiktionary


wiązów

drzewo występujące w umiarkowanej strefie półkuli północnej; limak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Wiązów ( Vansovia, Wansen) – miasto leżące na Dolnym Śląsku, w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, nad Oławą, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Wiązów. Według danych GUS z 1 stycznia 2023 r. miasto liczyło 2280 mieszkańców (809. miejsce w kraju).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɔ̃w̃zuf, AS: vʹi ̯õũ̯zuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiązowianin m., wiązowianka ż.

 przym. wiązowski

Wiktionary


wiązówka

roślina wieloletnia z rodziny różowatych, występująca w Polsce w dwóch gatunkach, m.in. wiązówka błotna o wonnych, żółtobiałych kwiatach zebranych w baldachogrona, rosnąca na wilgotnych łąkach i innych obszarach podmokłych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Filipendula|Mill.|ref=tak., rodzaj bylin z rodziny różowatych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wiązówka – rodzaj roślin z rodziny różowatych
  • Wiązówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Wyszogród
  • Wiązówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Dąbrowa Białostocka

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wiąz mrz.

Wiktionary


wiązówkowaty

krwawnik wiązówkowaty - gatunek rośliny wieloletniej z rodziny astrowatych


SJP.pl


wiąślowate

rodzina wodnych paproci; salwiniowate


SJP.pl


wiążący

taki, który zobowiązuje do czegoś, ma skutki prawne


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) praw. mający moc prawną, zobowiązujący do przestrzegania

forma czasownika.

 (2.1) wiązać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z chwilą wpisania aktu przeniesienia własności do księgi wieczystej staje się on prawnie wiążącym dokumentem potwierdzającym prawo nabywcy do nieruchomości.

 (1.1) W sobotę w Nowej Zelandii odbyła się pierwsza, formalnie zatwierdzona i wiążąca pastafariańska ceremonia ślubna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɔ̃w̃ˈʒɔ̃nt͡sɨ, AS: vʹi ̯õũ̯žõncy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wiążąco, niewiążąco

 przym. powiązany, niepowiązany, niewiążący

 czas. wiązać ndk., związać dk., związywać ndk.

Wiktionary


wić

1. długa gałązka; witka; łoza;
2. aparat ruchu jednokomórkowców; witka;
3. (zwykle w lm - wici) pęd boczny roślin będący organem rozmnażania wegetatywnego; rozłóg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) elastyczna, długa gałązka lub pęd;

 (1.2) biol. prymitywny narząd ruchu niektórych organizmów jednokomórkowych w postaci ruchliwego włókna

 (1.3) zob. wici.

czasownik przechodni niedokonany

 (2.1) tworzyć coś splatając z wici (1.1), np. koszyk, wianek, gniazdo

czasownik zwrotny niedokonany wić się

 (3.1) pełzać zygzakiem, poruszać się skręcając ciało na boki

 (3.2) być ułożonym w zygzaki, zakosy

 (3.3) leżąc, wykonywać gwałtowne ruchy na boki

Wiktionary

Wić (łac. "flagellum", l.mn. "flagella") – organellum ruchu wyrastające z powierzchni komórki u niektórych mikroorganizmów, bakterii, pierwotniaków, niektórych grzybów, niższych roślin i komórek zwierząt, np. u wiciowców, młodocianych korzenionóżek, promienionóżek, komórek kołnierzykowo-biczykowatych gąbek, plemników.

Wikipedia

Przykłady

 (3.2) Była piętnasta dziesięć i Celestyna Żak stała w kolejce wijącej się przed piekarnią PSS przy ulicy Dąbrowskiego, tuż obok sklepu z sortami mundurowymi MO.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲit͡ɕ, AS: vʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiciowiec m.

:: zdrobn. witka ż.

 przym. wiciowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) witka

 (3.2) meandrować

Wiktionary


więc

1. spójnik łączący zdania podrzędne wynikowe;
2. spójnik rozpoczynający wyliczenie, podanie przykładów itp.;
3. partykuła uwydatniająca kontrast, zdziwienie, służąca również do nawiązania rozmowy


SJP.pl

spójnik

 (1.1) …służący do tworzenia konstrukcji, w których zdanie za spójnikiem opisuje czynność, która nastąpiła, ponieważ odbyła się czynność opisana w zdaniu przed spójnikiem

partykuła

 (2.1) …używana do rozpoczęcia wypowiedzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwszej niedzieli po tym wypadku pomyślałam, że prędzej czy później odkryto by u mnie pierścień, będąc więc w kościele udałam, że znalazłam go pod nogami, i pokazałam mojej matce, która orzekła, że jest to bez wątpienia kawałek szkła, oprawny w tombak; zaleciła mi jednak, abym go schowała do kieszeni.

 (2.1) „– Czemu to zrobiłeś?” „– No, więc… Myślałem, że się uda…”

 (2.1) Więc twierdzisz, że nic o tym nie wiedziałeś?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̃nt͡s, AS: vʹi ̯ẽnc

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) (a) zatem, toteż, tak że, tym samym; książk. ergo; przest. przeto

Wiktionary


więcborczanin

mieszkaniec Więcborka (miasta w Polsce)


SJP.pl


więcborczanka

mieszkanka Więcborka (miasta w Polsce)


SJP.pl


więcbork

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Więcbork (niem. "Vandsburg") – miasto w Polsce położone w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie sępoleńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Więcbork.

Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1383 położone było w XVI wieku w województwie kaliskim.

Według danych GUS z 1 stycznia 2025 r. Więcbork liczył 5598 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̃nd͡zbɔrk, AS: vʹi ̯ẽnʒbork

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. więcborczanin m., więcborczanka ż.

 przym. więcborski

Wiktionary


więcborski

przymiotnik od: Więcbork


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Więcborka, związany z Więcborkiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Więcbork m., więcborczanin m., więcborczanka ż.

Wiktionary


więcby

spójnik łączący zdania współrzędne wynikowe, połączony z partykułą "by"


SJP.pl


więcej

stopień wyższy od przysłówka: dużo (wiele)


SJP.pl

forma przysłówka.

 (1.1) stopień wyższy od: wiele, dużo

Wiktionary

Więcej – debiutancki solowy album studyjny polskiego rapera Małolata, wydany 20 kwietnia 2015 roku nakładem oficyny Koka Beats.

Swoje zwrotki nagrali m.in. Wuzet, Melny, Ginger, Neile, Paluch, Hades i Pezet.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ostatnio mam coraz więcej obowiązków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̃nt͡sɛj, AS: vʹi ̯ẽncei ̯

Wiktionary


więcejczłonowy

taki, w którego skład wchodzi więcej niż jeden człon; kilkuczłonowy, wieloczłonowy


SJP.pl


więcejsylabowy

taki, w którego skład wchodzi więcej niż jedna sylaba; kilkusylabowy, wielosylabowy


SJP.pl


więcejwyrazowy

taki, w którego skład wchodzi więcej niż jeden wyraz; kilkuwyrazowy, wielowyrazowy


SJP.pl


więcek

nazwisko


SJP.pl

Więcek – polskie nazwisko pochodzące od imienia Więcesław, w Polsce nosi je ponad 7,2 tys. osób.

Wikipedia


więcemir

dawne imię męskie


SJP.pl

Więcemir, Więcemiar, Więcemier, Więcmier – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Więce-" ("więcej") i "-mir" ("pokój, spokój, dobro"). Oznacza "tego, który przysparza pokoju".

Wikipedia


więcemił

dawne imię żeńskie


SJP.pl

Więcemił – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Więce-" („więcej”) i "-mił" („miły”). Oznacza „tego, który jest milszy niż inni”.

Wikipedia


więcemiła

dawne imię żeńskie


SJP.pl


więcerad

dawne imię męskie


SJP.pl

Więcerad – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Więce-" ("więcej") i "-rad" ("radosny, zadowolony, rad"). Oznacza "tego, który jest bardziej rad i zadowolony, niż inni".

Wikipedia


więcesław

imię żeńskie


SJP.pl

Więcesław, Więcsław, Więcław, Więsław – starosłowiańskie imię męskie, złożone z członów "Więce-" ("więcej") i "-sław" ("sława"). Znaczenie imienia: „ten, który ma więcej sławy”.

W księgach przyjęć do prawa miejskiego w Krakowie pod rokiem 1393 zanotowano to imię z pisownią Wenczeslaus. Do końca XV wieku imię to zanotowano u około 1500 osób w formie "Więcesław" i 300 osób w formie "Więc(s)ław", a więc popularność Więcesława w średniowieczu była większa od popularności imienia Stanisław.

Wikipedia


więcesława

imię żeńskie


SJP.pl

Więcesława, Więcsława, Więcława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów "Więce-" ("więcej") i "-sława" ("sława"). Znaczenie imienia: "ta, która ma więcej sławy". Pod wpływem języka czeskiego przyjęła się jego forma Wacława. Z kolei imię Wieńczysława mogło powstać w wyniku błędnego odczytania imienia Więcesława. Żeńska forma imienia Więcesław.

Wikipedia


więch

nazwisko


SJP.pl


więcierz

sieć na ryby; wereżka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pułapka na ryby w kształcie cylindra;

Wiktionary

Więcierz (wereżka) – pułapka na ryby w kształcie cylindra około dwumetrowej długości, zrobiona z obręczy drewnianych, na których rozpięta jest wiklina lub tkanina sieciowa, czasami z przegrodą w środku.

Podobny do żaka, lecz prostszy, bez skrzydeł pułapkowych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɛʃ, AS: vʹi ̯ė̃ńćeš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wereżka

Wiktionary


więckiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Franciszek Więckiewicz (1878-1960) – polski pastor
  • Leon Więckiewicz (1914-1944) – polski duchowny katolicki
  • Robert Więckiewicz (ur. 1967) – polski aktor

Wikipedia


więckowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Więckowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zabierzów
  • Więckowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Proszowice
  • Więckowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Wojnicz
  • Więckowice – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Roźwienica
  • Więckowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Dopiewo
  • Więckowice – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Dopiewo
  • Więckowice – wieś na Ukrainie, w rejonie samborskim
  • Więckowice – nieczynny przystanek kolejowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jestem Marcin i mieszkam w podkrakowskich Więckowicach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛ̃nt͡skɔˈvʲit͡sɛ, AS: vʹi ̯ẽnckovʹice

Wiktionary


więckowo

Więckowo (niem. "Wientzkowen", w latach 1938–1945 "Winsken") – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nidzickim, w gminie Janowo.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Na początku XX w. we wsi znajdował się duży tartak

Wikipedia


więckowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Gotz-Więckowska (Poznań) – okulistka
  • Ewa Więckowska (ur. 1958, Zabrze), polski polityk, lekarz
  • Helena Więckowska (ur. 1897, Warszawa, zm. 1984), historyk, bibliolog, bibliotekarz
  • Irena Więckowska (ur. 1982, Gdańsk), polska szablistka, mistrzyni Europy w drużynie (trzykrotna medalistka)
  • Maria Więckowska (ur. 1925, Warszawa, zm. 1944, tamże), uczestniczka powstania warszawskiego
  • Andrzej Więckowski (ur. 1934) – fizykochemik, professor emeritus Uniwersytetu Zielonogórskiego
  • Andrzej Więckowski (ur. 1949, Wrocław) – pisarz i dziennikarz
  • Antoni Stanisław Więckowski (ur. 1882, w Barchowie k. Węgrowa, zm. 1942, Auschwitz-Birkenau) – lekarz, pułkownik Wojska Polskiego
  • Antoni Więckowski (ur. 1893, Warszawa, zm. 1976) – przemysłowiec
  • Erwin Emil Juliusz Więckowski (ur. 1894, w Wiedniu, zm. 1975, Toronto)
  • Jerzy Więckowski – muzyk jazzowy, perkusista
  • Karol Więckowski, znany też jako Zenon Stachula (ur. 1917, Lwów, zm. 1991, Warszawa) – oficer komunistycznych organów bezpieczeństwa

Wikipedia


więcmierzyce

Więcmierzyce, niem. Winzenberg – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Grodków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Wikipedia


więczkowski

nazwisko


SJP.pl


więcław

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • imię Więcesław
  • Bogumiła Więcław (XX–XXI w.) – polska dyplomatka
  • Jerzy Więcław (1949–2020) – polski dyplomata
  • Józef Więcław (ur. 1953) – polski rolnik, polityk
  • Ludwik Więcław (1908–1949) – polski żołnierz, działacz Stronnictwa Narodowego
  • Marcin Więcław (1962–2017) – polski reżyser i scenarzysta filmów dokumentalnych, prozaik
  • Zdzisław Więcław (ur. 1928) – polski działacz partyjny i państwowy
  • Więcław – część wsi Jugów w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Nowa Ruda
  • Więcław – osada leśna w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Barlinek
  • Więcław – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Dębno
  • Więcław – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Brzeżno

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Był synem Więcława – sędziego sochaczewskiego, dziedzica wsi Giżyce, i Elżbiety.

Wiktionary


więcława

imię żeńskie


SJP.pl


więcławek

nazwisko


SJP.pl


więcławice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Więcławice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Gniewkowo
  • Więcławice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Brudzeń Duży

Wikipedia


więcławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Więcławy lub z nią związany


SJP.pl


więcławostwo

Więcław z małżonką; Więcławowie


SJP.pl


więcławowie

Więcław z małżonką; Więcławostwo


SJP.pl


więcławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Więcława lub z nim związany


SJP.pl


więcławski

nazwisko


SJP.pl


więdnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|więdnąć.

Wiktionary

Więdnięcie – utrata turgoru w komórkach budujących organy roślin. Wyróżniane są trzy poziomy więdnięcia:

Więdnięcie początkowe występuje często u roślin, zwykle o okresie dnia, gdy transpiracja jest wysoka. Nie powadzi do trwałych uszkodzeń i ustępuje po opadach deszczu lub w nocy, gdy roślina uzupełni deficyt wody.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. więdnąć

Wiktionary


więdnąć

1. o roślinach: tracić świeżość, jędrność; obumierać
2. przenośnie:
a) tracić siły; mizernieć
b) słabnąć, przemijać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) bot. o roślinach: tracić wodę w komórkach

 (1.2) tracić siły, słabnąć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod wpływem temperatury owoce zaczynają więdnąć i puszczać sok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̃ndnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: vʹi ̯ẽndnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. więdnięcie

 czas. uwiędnąć, zwiędnąć

 przym. zwiędły

Wiktionary


większościowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z większością, dotyczący większości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przepływ nośników większościowych nazywany jest prądem dyfuzyjnym.

 (1.1) Firma jest prawdopodobnie największym eksporterem tych papierosów, posiadającym większościowy udział na rynku Stanów Zjednoczonych i Brazylii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. większość ż.

 przym. większy

Wiktionary


większość

1. większa liczebnie część jakiejś zbiorowości;
2. rzadko: większa część czegoś w odniesieniu do pozostałej części


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) większa część jakichś rzeczy lub jakiejś grupy osób; więcej niż połowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Współczesne nazwy miesięcy w większości języków europejskich wywodzą się z łaciny.

 (1.1) Ogromna większość państw europejskich odnosiła się z największym krytycyzmem do rządów duce, widząc w nich przejawy brutalnej dyktatury.

 (1.1) Większość programistów tej firmy pochodzi z jej okolic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̃ŋkʃɔɕt͡ɕ, AS: vʹi ̯ẽŋkšość

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powiększać ndk., powiększyć dk.

 przym. większościowy, większy

Wiktionary


większy

1. stopień wyższy od przymiotnika: duży;
2. stopień wyższy od przymiotnika: wielki


SJP.pl

forma przymiotnika, stopień wyższy od wielki, duży

 (1.1) przewyższający coś rozmiarami, wielkością

 (1.2) przewyższający coś siłą, natężeniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Profesor wzbudzał zaufanie większego grona.

 (1.1) Mam doświadczenie w kierowaniu większymi grupami pracowników.

 (1.1) Po drugiej stronie ulicy jest większy wybór asortymentu.

 (1.1) Nigdy nie byłem w mieście większym niż Warszawa.

 (1.2) Więźniowie byli zmuszani do coraz większego wysiłku.

 (1.2) W dzieciństwie robiłem większe głupstwa.

 (1.2) Nie mam większego wpływu na to, co robi moja żona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̃ŋkʃɨ, AS: vʹi ̯ẽŋkšy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. większość ż., większościowość ż., powiększanie n., powiększenie n., zwiększanie n., zwiększenie n., większościówka ż.

 czas. powiększać ndk., powiększyć dk., zwiększać ndk., zwiększyć dk.

 przym. większościowy

 przysł. większościowo

Wiktionary


większyce

Większyce (dodatkowa nazwa w j. niem. Wiegschütz) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Reńska Wieś.

W latach 1945–54 siedziba gminy Większyce. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Wikipedia


więsławice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Więsławice – zniesiona osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Baruchowo
  • Więsławice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Kowal

Wikipedia


więz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. anat. więzadło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do dwóch powierzchni więzu międzykostnego osadzają się niektóre mięśnie okolicy przedniéj i tylnéj przedramienia (…).

 (1.1) Wszystkie te mięśnie, oprócz ksobnego, poczynają się od więzu napięstka dłoniowego osobnego.

Wiktionary


więzadło

błona zbudowana z tkanki łącznej, podtrzymująca lub wzmacniająca niektóre narządy; wiązadło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) anat. zool. tkanka łączna włóknista łącząca ze sobą kości w stawach lub inne ruchomo połączone narządy

Wiktionary

Więzadło, wiązadło, ligament (łac. "ligamentum") – wieloznaczne pojęcie anatomiczne:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wiązadło n., wiązanie n., związanie n., więź ż., węzeł m.

 czas. wiązać ndk., związać dk.

 przym. więzadłowy, związany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiązadło, ligament

Wiktionary


więzadłowy

przymiotnik od: więzadło


SJP.pl


więzar

podstawowy element konstrukcji dachowej, przenoszący na ścianę budynku obciążenie dachu, parcie wiatru itp.; wiązar


SJP.pl


więzarowy

przymiotnik od: więzar


SJP.pl


więzi

to, co łączy ludzi ze sobą; powiązanie; spójnia


SJP.pl


więzienie

1. kara pozbawienia wolności
2. budynek przeznaczony dla trzymania skazanych przez sąd


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|więzić.

 (1.2) kara pozbawienia wolności, pobyt w zakładzie karnym

 (1.3) miejsce, w którym odbywa się karę pozbawienia wolności

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zakładu karnego
  • kary pozbawienia wolności
  • miejsca odbywania kar pozbawienia wolności lub innych środków o charakterze izolacyjnym (np. zakład karny, areszt śledczy, zakład poprawczy itp.)
  • więzień – osoba uwięziona (w więzieniu, obozie lub innym miejscu odosobnienia)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Sąd skazał mężczyznę na dwa lata więzienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̃w̃ˈʑɛ̇̃ɲɛ, AS: vʹi ̯ẽũ̯źė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. więzień m., więźniarka ż., więziennictwo n., więziennik m., uwięzienie n.

 czas. więzić ndk., uwięzić dk.

 przym. więzienny, wokółwięzienny, przywięzienny, więźniarski, więzienniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) zakład karny, pot. ciupa, kić, mamer, kibel, pierdel, pudło, koza, ul, reg. pozn. buchta, przestęp. akademia, furdygarnia, kwacz, miech, sak

Wiktionary


więziennictwo

ogół zakładów karnych wraz z systemem penitencjarnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) urz. system odbywania kary pozbawienia wolności, także ogół zakładów karnych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Resort sprawiedliwości zapowiada największą reformę więziennictwa od trzydziestu lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲjɛ̃w̃ʑɛ̇̃ɲˈːit͡stfɔ, AS: vʹi ̯ẽũ̯źė̃•ńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. więzienie n., uwięzienie n., więzień ż., więźniarka ż.

 przym. więzienny, więzienniczy

 czas. więzić ndk.

Wiktionary


więzienniczka

→ więziennik


SJP.pl

Patrz:

więziennik

więzienniczy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z więziennictwem, dotyczący więziennictwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. więziennictwo n., uwięzienie n., więzienie n.

 przym. więzienny

Wiktionary


więziennik

osoba trudniąca się administracją więzień


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) funkcjonariusz więzienny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwięzienie n., więzienie n., więzień mos.

 przym. więzienny

Wiktionary


więzienny

dotyczący więzienia, używany, stosowany w więzieniu (np. budynek więzienny, regulamin więzienny)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący więzienia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Resztę życia morderca spędzi w ciemnej i wilgotnej celi więziennej.

 (1.1) Około godziny 22 podjechała ta duża kabaryna i po kolei pakowali. Nie wiem, jak ten mój znajomy ormowiec zadziałał, ale ja do tej więziennej kabaryny nie wsiadłem i nie pojechałem do Gdańska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̃w̃ˈʑɛ̃nːɨ, AS: vʹi ̯ẽũ̯źẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uwięzienie n., więzienie n., więziennictwo n., więzień m., więźniarka ż., więziennik m.

 czas. więzić ndk., uwięzić dk.

 przym. więźniarski, więzienniczy

Wiktionary


więzień

człowiek odbywający karę pozbawienia wolności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek pozbawiony wolności, np. odbywający karę w więzieniu, zamknięty w areszcie, obozie lub innym miejscu odosobnienia

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: więzienie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W większości przypadków dobre zachowanie nie gwarantuje więźniowi przedterminowego zwolnienia.

 (1.1) W marcu tego roku kilku więźniom udało się zbiec z transportu.

 (1.1) Izby zajmowane przez więźniów nosiły numery od 5 do 37.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̃w̃ʑɛ̇̃ɲ, AS: vʹi ̯ẽũ̯źė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. więzienie ż., więziennictwo n., więziennik mos., uwięzienie n.

:: fż. więźniarka ż.

 czas. więzić ndk., uwięzić dk.

 przym. więzienny, więźniarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osadzony, gwara. więz. garownik, garucha, garus; stpol. kłodnik; reg. śl. haresztant

Wiktionary


więzisty

spojenie więziste: ścisłe lub częściowo ruchome połączenie kości za pomocą tkanki łącznej włóknistej; syndesmoza, więzozrost


SJP.pl


więzić

pozbawiać kogoś wolności, trzymając w zamknięciu


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) trzymać kogoś w więzieniu (także przenośnie)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chodziło o uwolnienie więzionego w Polsce arcyksięcia Maksymiliana, niefortunnego rywala Zygmunta III podczas wolnej elekcji.

 (1.1) W 1950 r. komunistyczne władze Czech zlikwidowały prowincję, przejmując jej klasztory i więżąc wszystkich zakonników.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwięzić dk.

 rzecz. uwięzienie n., więzień mos., więziennictwo n., więzienie

 przym. więzienny

Wiktionary


więznąć

nie móc się wydostać z czegoś lub ciężko się wydostawać z czegoś z powodu utknięcia, wciśnięcia się, zapadnięcia się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) utykać w czymś grząskim lub wbijać się w coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie ma nic bardziej przerażająco pięknego niż obserwowanie więznacego w lodzie dziobu kutra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̃w̃znɔ̃ɲt͡ɕ, AS: vʹi ̯ẽũ̯znõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. więźnięcie n.

 czas. uwięznąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grzęznąć

Wiktionary


więzozrost

ścisłe lub częściowo ruchome połączenie kości za pomocą tkanki łącznej włóknistej; spojenie więziste, syndesmoza


SJP.pl

Więzozrost, połączenie włókniste ( syndesmosis, junctura fibrosa) – ścisłe (o bardzo ograniczonej ruchomości) połączenie kości za pomocą tkanki łącznej właściwej.

Więzozrost może występować w czterech postaciach:

Wikipedia


więzy

1. sznury służące do krępowania kogoś lub czegoś
2. przenośnie:
a) to, co kogoś krępuje
b) to, co łączy, jednoczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) rzeczy, którymi się krępuje co lub kogo

 (1.2) to, co komu przeszkadza

 (1.3) to, co wiąże; relacja zażyłości

Wiktionary

Więzy (liczba pojedyncza: wiązanie) – w mechanice każdy rodzaj ograniczenia nakładanego na ruch ciała (układu ciał). Ograniczenia te wywołują dodatkowe siły, jakimi więzy działają na ciało (ciała układu).

Przykładowo ciało przymocowane do nici tak, że tworzy wahadło, nie może swobodnie spadać pod wpływem siły grawitacji, ale wykonuje oscylacje po okręgu, gdyż nić wywiera na ciało dodatkową siłę przeciwdziałającą sile ciążenia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wiązadło n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kajdany, łańcuchy, pęta, powrozy, rzemienie, sznury, związanie

 (1.2) restrykcje

 (1.3) łączność, pokrewieństwo, powiązanie, spójność, związek

Wiktionary


więź

to, co łączy ludzi ze sobą; powiązanie; spójnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stan posiadania czegoś wspólnego

 (1.2) to, co łączy jednostki ze sobą

forma czasownika.

 (2.1) rozk. od: więzić

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • więź społeczna
  • więź emocjonalna (por. emocja)
  • więzi rodzinne → patrz różne znaczenia jak dla więzy krwi
  • Więź – kwartalnik
  • Więź – wydawnictwo

Wikipedia

Powiązane:

 czas. wiązać

 rzecz. więzadło n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) związek, relacja

 (1.2) kontakt, łączność, połączenie, powiązanie, przywiązanie, spójnia, więzy

Wiktionary


więźba

1. ciesielska konstrukcja dachowa, w skład której wchodzą belki powiązane specjalnymi złączami;
2. odległość między świeżo zasadzonymi roślinami; ich wzajemny układ


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. drewniane belki tworzące konstrukcję szkieletową dachu;

 (1.2) roln. leśn. układ i odległość między sadzonkami w uprawie leśnej lub na plantacjach;

 (1.3) fiz. chem. element struktury w materiałach szklistych decydujący o ich właściwościach mechanicznych;

 (1.4) transp. urb. mapa wielkości przemieszczeń między regionami stosowana przy planowanieanowaniu infrastruktury drogowej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • więźba dachowa
  • więźba nagłowna
  • więźba ruchu
  • więźba sadzenia
  • więźba szkła

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛ̃w̃ʑba, AS: vʹi ̯ẽũ̯źba

Wiktionary

Powiązane:

 przym. więźbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiązanie dachowe

Wiktionary


więźniarka

→ więzień


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która została umieszczona w więzieniu, zakładzie karnym lub obozie

 (1.2) pot. pojazd służący do przewożenia więźniów

Wiktionary

Patrz:

więzień

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̃w̃ʑˈɲarka, AS: vʹi ̯ẽũ̯źńarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. więzienie n., więziennictwo n.

:: fm. więzień m.

 przym. więzienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osadzona

 (1.2) karetka więzienna

Wiktionary


więźniarski

przymiotnik od: więzień


SJP.pl


więźnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|więznąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲjɛ̃w̃ʑˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: vʹi ̯ẽũ̯źńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. więznąć

Wiktionary


więżenie

dawniej: więzienie


SJP.pl


wił

dawniej: błazen, żartowniś, wesołek, lekkoduch; szaławiła, wiła, sowizdrzał


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) błazen, żartowniś

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D. lm. od: wiła

forma czasownika.

 (3.1) 3. os. lp. przesz. od: wić

Wiktionary

Wił (ukr. Віл) – wieś na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie kamieńskim. Liczy 202 mieszkańców

Wikipedia


wiła

boginka wodna, żeńskie bóstwo słowiańskie, piękna kobieta z długimi, złotymi albo czarnymi włosami, skora do zabaw, zwodząca na śmierć młodzieńców, ukazująca się często pod postacią łabędzia lub konia


SJP.pl

Wi

Wikipedia


wiłkomierz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu wileńskim;

Wiktionary

Wiłkomierz ("lit. Ukmergė", dawniej "Vilkmergė") – miasto rejonowe w środkowej Litwie położone ok. 60 km na północny zachód od Wilna. Ludność: 28 tys. mieszkańców (2005).

Jest jednym z najstarszych miast na Litwie. Wzmianka o zamku w Wiłkomierzu pochodzi z 1225. Prawa miejskie nadano na początku XV wieku. Miejsce obrad sejmików ziemskich powiatu wiłkomierskiego od XVI wieku do pierwszej połowy XVIII wieku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wiłkomierzanin m., wiłkomierzanka ż.

 przym. wiłkomierski

Wiktionary


wiłkomirski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alfred Wiłkomirski
  • Bogusław Wiłkomirski
  • Filip Wiłkomirski
  • Józef Wiłkomirski
  • Kazimierz Wiłkomirski
  • Krzysztof Wiłkomirski
  • Maria Wiłkomirska
  • Michał Wiłkomirski
  • Wanda Wiłkomirska
  • Wiłkomierz

Wikipedia


wiłkupie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim;

Wiktionary

Wiłkupie – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Wiżajny.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Na północ od wsi przebiega granica z Litwą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Młody mężczyzna zginął w wypadku w Wiłkupiach w gminie Wiżajny.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiłkupski

Wiktionary


wińcowate

nadrodzina owadów w rzędzie pluskwiaków, spokrewniona z mszycami


SJP.pl


wińcowaty

1. o cechach wińcowatych (nadrodzina owadów);
2. zawilec wińcowaty - kwiat ogrodowy


SJP.pl


wiński

→ Wińsko


SJP.pl

Patrz:

Wińsko

wińsko

1. zgrubienie od: wino;
2. potocznie: tanie, marne wino; alpaga, bełt, jabol, pryta, siara, mózgotrzep


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zgrub. wino

Wiktionary

Wińsko ( Winzig, tuż po zakończeniu II wojny światowej "Winiec") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wołowskim, w gminie Wińsko. Siedziba gminy Wińsko.

Dawniej miasto; uzyskało lokację miejską w 1285 roku, utraciło prawa miejskie w 1945 roku. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Wińsko. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa wrocławskiego.

Wikipedia

Patrz:

Wińsko

Przykłady

 (1.1) Premier, gdy był młody, pił wińska z gwinta i ćmił marychę, a przy okazji kłócił się z żoną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲĩj̃skɔ, AS: vʹĩĩ ̯sko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wino n., winko n., winiarz mos.

 przym. winiarski

Wiktionary


wiścik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od wist

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wist m.

Wiktionary


wiślacki

→ wiślak


SJP.pl

Patrz:

wiślak

wiślaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od wiślak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiślak m.

Wiktionary


wiślaczka

zawodniczka klubu sportowego Wisła Kraków


SJP.pl


wiślak

potocznie: piłkarz z klubu Wisła Kraków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. pot. zawodnik klubu sportowego „Wisła”

 (1.2) środ. kibic klubu sportowego „Wisła”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wisła ż., wiślanka ż., Wisłok m., Wisłoka ż., wiślanin m., wiślisko n., Wiślisko n., Wisełka ż.

:: zdrobn. wiślaczek m.

 przym. nadwiślański, wiślany, wiślny

Wiktionary


wiślanie

jedno z większych plemion na południowych terenach późniejszej Polski


SJP.pl

Wiślanie – plemię zachodniosłowiańskie z grupy plemion lechickich zamieszkujące we wczesnym średniowieczu tereny w dorzeczu górnej Wisły.

Wikipedia


wiślanin

mieszkaniec Wisły


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Wisły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brennianom udało się pokonać wiślan 3 do 0.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiślański

 rzecz. Wisła ż.

:: fż. wiślanka ż.

Wiktionary


wiślanka

mieszkanka Wisły


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Wisły

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wisła ż.

:: fm. wiślanin mos.

 przym. wiślański

Wiktionary


wiślany

→ Wisła (największa rzeka w Polsce); wiślański


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wisłą, dotyczący Wisły

Wiktionary

Wiślany (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Wiszlónë) – część wsi Parchowo w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Parchowo. Leży na zachodnim skraju Pojezierza Kaszubskiego.

W latach 1975–1998 Wiślany administracyjnie należały do województwa słupskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Widok na łachę wiślaną, a przed parkiem - na Warszawę był przebajeczny.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiślny

 rzecz. Wiślanin mos., wiślisko n., Wisła ż., Wisłoujście n., wiślak mos.

Wiktionary


wiślański

1. przymiotnik od: Wisła (największa rzeka w Polsce); wiślany;
2. przymiotnik od: Wisła (miasto nad rzeką o tej samej nazwie)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miasta Wisła, związany z miastem Wisła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spaceruję po wiślańskim rynku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiślanin mos., Wisła ż., wiślanin mos., wiślanka ż.

Wiktionary


wiślica

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim;

 (1.2) geogr. wieś w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim;

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Książę Kazimierz wyznaczył Wiślicę na główną siedzibę swojego dworu.

 (1.2) Geograficznie wieś Wiślica leży w regionie Doliny Górnej Wisły.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiślicki

Wiktionary


wiślicki

przymiotnik od: Wiślica


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Wiślicy, związany z Wiślicą, pochodzący z Wiślicy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ufundował organy do wiślickiej kolegiaty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiślica ż.

 przym. wiślny

Wiktionary


wiślicko-piotrkowski

statuty wiślicko-piotrkowskie - dokonana w Polsce za panowania Kazimierza Wielkiego kodyfikacja prawa


SJP.pl


wiśliczanin

mieszkaniec Wiślicy (miasta w Polsce)


SJP.pl


wiśliczanka

mieszkanka Wiślicy (miasta w Polsce)


SJP.pl


wiślina

wieś w Polsce


SJP.pl

Wiślina (kaszub."Wislënô", niem. "Hochzeit") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Pruszcz Gdański. Leży na obszarze Żuław Gdańskich przy drodze wojewódzkiej nr 226. Ma status sołectwa.

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie gdańskim województwa pomorskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia


wiślinka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiślinka – wieś w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Pruszcz Gdański
  • Wiślinka – zniesiona nazwa osady w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Pruszcz Gdański
  • Wiślinka – dawna gmina
  • Wiślinka – dawna gromada
  • Wiślina

Wikipedia


wiślisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) starorzecze, dawne koryto Wisły

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiślak mos., Wisła ż.

 przym. wiślany, wiślny

Wiktionary


wiślny

przymiotnik

 (1.1) przest. wiślany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲiɕl̥nɨ, AS: vʹiśl̦ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wisła ż., Wisłok m., Wisełka ż., wiślak mos., wiślisko n.

 przym. wiślany, wisłocki, wiślicki, wisełkowy

Wiktionary


wiśnia

1. drzewo lub krzew z rodziny różowatych (Cerasus), w Polsce występuje dziko w trzech gatunkach
2. jadalny owoc uprawnej odmiany tej rośliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dendr. nazwa systematyczna|Cerasus|Mill.|ref=tak., rodzaj roślin należący do rodziny różowatych;

 (1.2) spoż. owoce wiśni (1.1)

 (1.3) uczn. ktoś niekoleżeński

Wiktionary

Wi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rosła wiśnia w królewskim ogrodzie, król ją ujrzał o słońca zachodzie.

 (1.2) Madzia zaczerwieniła się jak najczerwieńsza wiśnia.

 (1.3) Ale z ciebie wiśnia!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲiɕɲa, AS: vʹiśńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiśniówka ż.

:: zdrobn. wisienka ż.

 przym. wiśniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) świnia

Wiktionary


wiśniaczek

zdrobnienie od: wiśniak


SJP.pl


wiśniak

wódka z wiśni, nalewka wiśniowa


SJP.pl


wiśnicki

→ Nowy Wiśnicz (miasto w Polsce)


SJP.pl


wiśnicz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Małogoszcz;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa części szeregu miejscowości w Polsce

 (1.3) pot. geogr. Nowy Wiśnicz

 (1.4) pot. geogr. Stary Wiśnicz

 (1.5) pot. geogr. Wiśnicz Mały

Wiktionary

Wiśnicz – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Małogoszcz. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy szosie do Wiśnicza kobieta sprzedawała grzyby.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiśniczanin mos., wiśniczanka ż.

 przym. wiśnicki

Wiktionary


wiśniczanin

mieszkaniec Nowego Wiśnicza (miasta w Polsce); Nowowiśniczanin


SJP.pl


wiśniczanka

mieszkanka Nowego Wiśnicza (miasta w Polsce); Nowowiśniczanka


SJP.pl


wiśniew

nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiśniew – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Jakubów
  • Wiśniew – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Wiśniew
  • Wiśniew – gmina wiejska
  • Wiśniew – dawna gromada w powiecie siedleckim w województwie warszawskim
  • Wiśniew – dawna gromada w powiecie mińskim w województwie warszawskim
  • Wiśniew-Kolonia
  • Parafia Trójcy Przenajświętszej w Wiśniewie

Wikipedia


wiśniewko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiśniewko – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Wiśniewo
  • Wiśniewko – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Damasławek

Wikipedia


wiśniewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiśniewo – część miasta Drawno
  • Wiśniewo – część miasta Warszawa, w dzielnicy Białołęka
  • Wiśniewo – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Kiernozia
  • Wiśniewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Grudusk
  • Wiśniewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Wiśniewo
  • Wiśniewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Czerwin
  • Wiśniewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Ostrów Mazowiecka
  • Wiśniewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. zambrowskim, w gminie Zambrów
  • Wiśniewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Markusy
  • Wiśniewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Lubawa
  • Wiśniewo – część wsi Wagowo w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Pobiedziska
  • Wiśniewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Wągrowiec

Wikipedia


wiśniewski

przymiotnik od: Wiśniew, Wiśniewo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

 (1.1) astr. planetoida o numerze katalogowym 2256;

Wiktionary

Wiśniewski (forma żeńska: Wiśniewska, liczba mnoga: Wiśniewscy) – trzecie pod względem popularności nazwisko w Polsce. Według bazy PESEL 22 stycznia 2025 roku nazwisko to nosiło 54 420 Polek i 53 380 Polaków. Łącznie nazwisko to nosiło 107 800 obywateli Polski. Jedna z planetoid nosi nazwę (2256) Wiśniewski dla uhonorowania astronoma Wiesława Wiśniewskigo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiśniewski porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza, czyli w pasie głównym planetoid.

Wiktionary


wiśniowiecki

nazwisko


SJP.pl


wiśniowobrunatny

brunatny o wiśniowym odcieniu


SJP.pl


wiśniowoczerwony

czerwony o odcieniu wiśniowym


SJP.pl


wiśniowski

przymiotnik od: Wiśniowa, Wiśniów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiśniowski – polskie nazwisko
  • Wiśniowski – polskie przedsiębiorstwo
  • Andrzej Wiśniowski (ur. 1960) – polski muzyk
  • Andrzej Wiśniowski (ur. 1965) – polski przedsiębiorca
  • Elżbieta Wiśniowska (ur. 1975) – polska działaczka polityczna, historyk filozofii
  • Jan Wiśniowski – polski poseł
  • Jerzy Wiśniowski – polski szlachcic
  • Katarzyna Wiśniowska (1931–1996) – polska łuczniczka
  • Kazimierz Wiśniowski (1896–1964) – generał brygady Wojska Polskiego
  • Klaudia Wiśniowska (ur. 1995) – polska szachistka
  • Łukasz Wiśniowski (ur. 1991) – polski kolarz szosowy
  • Rafał Wiśniowski (ur. 1964) – polski profesor nauk technicznych

Wikipedia


wiśniowy

1. dotyczący wiśni (drzewa lub krzewu), wykonany z drewna wiśni itp.;
2. zrobiony z owoców wiśni, mający smak wiśni, zapach wiśni;
3. mający kolor dojrzałych owoców wiśni, ciemnoczerwony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący wiśni, złożony z drzew wiśni, wykonany z drewna wiśni

 (1.2) zrobiony z owoców wiśni, o smaku owoców wiśni

 (1.3) mający kolor dojrzałych owoców wiśni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiɕˈɲɔvɨ, AS: vʹiśńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiśniówka ż., wiśnia ż., wisienka ż.

 przysł. wiśniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) ciemnoczerwony

Wiktionary


wiśnióweczka

zdrobnienie od: wiśniówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: wiśniówka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może napijemy się wiśnióweczki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲiɕɲuˈvɛt͡ʃka, AS: vʹiśńuvečka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. wiśniówka.

Wiktionary


wiśniówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. zwykle słodki napój alkoholowy, zwykle nalewka, z wiśni;

 (1.2) pot. spoż. wódka o smaku wiśniowym, czasem zawierająca ekstrakt z owocu wiśni

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wiśniówka – słodka nalewka na owocach wiśni
  • Wiśniówka – część wsi Brzózki w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Szubin
  • Wiśniówka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Tuchola
  • Wiśniówka – część wsi Kobyla Łąka w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski
  • Wiśniówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Stoczek Łukowski
  • Wiśniówka – część wsi Przysieka w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Kozłów
  • Wiśniówka – część wsi Wiśniew w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Jakubów
  • Wiśniówka – kolonia w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Siennica
  • Wiśniówka – część wsi Rokitno w woj. mazowieckim, w pow. warszawskim zachodnim, w gminie Błonie
  • Wiśniówka – osada w woj. pomorskim, w pow. nowodworskim, w gminie Stegna
  • Wiśniówka – osada w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Masłów
  • Wiśniówka – przysiółek wsi Strzegom w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Rytwiany

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] dolewał mu wciąż do kieliszka doskonałej wiśniówki […]

 (1.2) Zaraz będziemy mieli gości, wskocz do monopolowego po butelkę wiśniówki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲiɕˈɲufka, AS: vʹiśńufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiśnia ż., wiśniak m., wisienka ż.

:: zdrobn. wiśnióweczka ż.

 przym. wiśniowy

 przysł. wiśniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) cherry brandy

Wiktionary


wiśta

okrzyk popędzający konia


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) komenda dla konia w zaprzęgu do jazdy w lewo

Wiktionary


wiźnianin

mieszkaniec Wizny (wsi w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Wizny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiźnianie nie mieli nic przeciwko muralom patriotycznym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wizna ż.

:: fż. wiźnianka ż.

 przym. wiźniański

Wiktionary


wiźnianka

mieszkanka Wizny (wsi w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Wizny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wizna ż.

:: fm. wiźnianin mos.

 przym. wiźniański

Wiktionary


wiźniański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Wizny, związany z Wizną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwiedziliśmy pozostałości wiźniańskiego grodu wczesnopiastowskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wizna ż., wiźnianin mos., wiźnianka ż.

Wiktionary


wiżajeński

przymiotnik od: Wiżajny (miejscowość, jezioro)


SJP.pl


wiżajny

wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim;

 (1.2) geogr. jezioro w Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim;

Wiktionary

Wiżajny – wieś w Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, na Suwalszczyźnie, siedziba gminy Wiżajny. Dawniej miasto; uzyskały lokację miejską w 1620 roku, zdegradowane w 1870 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 2013 roku sery z Wiżajn i Rutki otrzymały certyfikat Doceń Polskie, potwierdzający wysoką jakość.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wiżajeński

Wiktionary


wj

skrót od: Księga Wyjścia - druga księga Pisma Świętego, należąca do Starego Testamentu, zaliczana do Pięcioksięgu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. Księga Wyjścia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wj 40,15

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˈvɨjɕt͡ɕa, AS: ḱśẽŋga vyi ̯śća

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wyj, 2 Mojż.

Wiktionary


wjasa

Wjasa (dewanagari व्यास, trl. "vyāsa", dosł. „zbieracz, kompilator”, również Wedawjasa (वेद व्यास, trl. "veda vyāsa", ang. Veda Vyasa) – tytuł odnoszący się do wielu Indusów. Najczęściej używa się go w odniesieniu do starożytnego mędrca indyjskiego – Weda-Wjasy, któremu przypisuje się autorstwo Mahabharaty i Puran oraz podział Wedy na części.

Wikipedia


wjazd

1. miejsce przeznaczone do wjeżdżania
2. wjechanie dokądś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fakt wjechania dokądś, przybycia do jakiegoś miejsca

 (1.2) miejsce, przez które można dokądś wjechać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nieodłącznym elementem nadbużańskiego krajobrazu są liczne przydrożne krzyże, stawiane najczęściej przy wjeździe do wsi czy przy „świętych źródełkach”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyjazd m.

 czas. wjeżdżać

Wiktionary


wjazdowy

przymiotnik od: wjazd


SJP.pl


wjebać

wpierdolić; wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. wrzucić;
2. wjebać (komuś) - pobić (kogoś);
3. wjebać się:
a) wpaść, np. do rowu;
b) wpaść w kłopoty


SJP.pl


wjebywać

wpierdalać; wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. wrzucać;
2. wjebywać (komuś) - uderzać, bić (kogoś); przyjebywać;
3. wjebywać się:
a) wpraszać się;
b) wpadać w kłopoty


SJP.pl


wjechanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wjechać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wjechać dk.

Wiktionary


wjechać

1. jadąc, znaleźć się gdzieś, dostać się dokądś;
2. jadąc, dostać się na powierzchnię czegoś wysokiego;
3. jadąc, wpaść na coś lub na kogoś


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. wjeżdżać)

 (1.1) dokonany od|wjeżdżać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲjɛxat͡ɕ, AS: vʹi ̯eχać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jechać

 rzecz. wjechanie n.

Wiktionary


wjeżdżać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wjechać)

 (1.1) jadąc, dostawać się dokądś

 (1.2) jadąc, zmierzać ku górze danej trasy

 (1.3) jadąc, wpadać na jakiś obiekt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wjazd mrz., wjeżdżanie n.

 czas. jechać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) najeżdżać, napadać, wpadać

Wiktionary


wjosa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Albanii i Grecji, wypływająca z gór Pindos, uchodząca do Morza Adriatyckiego;

Wiktionary

Wjosa ( Vjosa, Vjosë; Αώος, "Aṓos") – rzeka w Albanii i Grecji.

Ma długość 272 km, z czego pierwsze 80 km w Grecji, a pozostałe 192 km w Albanii. Jej źródła znajdują się w górach Pindos, w masywie Avgo na wysokości 1343 m n.p.m. Powierzchnia zlewni rzeki Wjosy wynosi 6704 km² z czego 4365 km² na obszarze Albani. Uchodzi do Morza Adriatyckiego. Uznawana za jeden z najmniej przekształconych systemów rzecznych Europy.

Wikipedia


wkasać

gwarowo: podwinąwszy lub zawinąwszy jakąś część ubrania, włożyć


SJP.pl


wkd

Warszawskie Koleje Dojazdowe


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Warszawska Kolej Dojazdowa;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • WKD – Warszawska Kolej Dojazdowa
  • WKD – Wrocławska Kolej Dojazdowa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jazda pociągiem WKD była całkiem przyjemna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu‿ka‿ˈdɛ, AS: vu‿ka‿de

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wukadka

Wiktionary


wkds

skrótowiec

 (1.1) = wojewódzka komisja dialogu społecznego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvu‿ka‿dɛ‿ˈːs, AS: vu‿ka‿d•‿es

Wiktionary


wkkfit

skrót od: Wojewódzki Komitet Kultury Fizycznej i Turystki


SJP.pl


wkkw

skrótowiec

 (1.1) = wszechstronny konkurs konia wierzchowego

Wiktionary


wkl

skrótowiec

 (1.1) = hist. Wielkie Księstwo Litewskie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W WKL, obejmującym obok Litwy właściwej i Żmudzi rozległe terytoria ruskie, kształtował się własny system prawa, który poza prawem zwyczajowym litewskim zawierał znaczne elementy dawnego prawa ruskiego.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) W.Ks.Lit., WXL, WXLit

Wiktionary


wkleić

umocować coś wewnątrz czegoś za pomocą kleju


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wklejać)

 (1.1) dokonany od|wklejać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miał pieczątkę na wszystkie kraje świata i wklejoną wizę zachodnioniemiecką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfklɛjit͡ɕ, AS: fklei ̯ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klej mrz., wklejenie n., wklejanie n., wklejka ż.

 czas. wklejać ndk., kleić ndk.

Wiktionary


wklejenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wkleić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fklɛˈjɛ̇̃ɲɛ, AS: fklei ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wkleić

Wiktionary


wklejka

oddzielna kartka doklejana do stronicy książki, zawierająca dodatkowe ilustracje, mapy, tabele itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) poligr. luźna kartka zaraz za okładką książki, nieprzyklejona na całej powierzchni okładki

Wiktionary

Wklejka – oddzielna, pojedyncza kartka w formacie równym formatowi stronicy lub od niej większym, wklejona przez falc do grzbietu książki lub czasopisma. Zawiera najczęściej mapę, tabelę lub inny materiał ilustracyjny; może być drukowana jedno- lub dwustronnie, może też różnić się papierem od reszty publikacji (np. wklejka na papierze kredowym w książce wydrukowanej na papierze drukarskim).

Wikipedia

Powiązane:

 czas. wkleić

Wiktionary


wklepać

1. klepiąc, wbić, wcisnąć coś głębiej, do środka;
2. potocznie: wpisać jakiś tekst do pamięci komputera za pomocą klawiatury


SJP.pl


wklepywać

1. klepiąc, wbijać, wciskać coś głębiej, do środka;
2. potocznie: wpisywać jakiś tekst do pamięci komputera za pomocą klawiatury


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wklepać)

 (1.1) klepiąc, wciskać coś głębiej, do wewnątrz

 (1.2) pot. przepisywać przy pomocy klawiatury (komputera, telefonu, maszyny do pisania itp.)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chce mieć rozstępy, nie wklepywać codziennie tony kremów, nie kąpać się w płatkach róży, nie używać perfum, które wulgarnie uwydatniają seksowność.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wklepywanie n., wklepanie n., klepanie n., klepnięcie n., klepka ż.

 czas. wklepać dk., klepać ndk., klepnąć dk.

 przym. klepkowy

Wiktionary


wklikać

wpisać coś do komputera, klikając myszką


SJP.pl


wklikiwać

wpisywać coś do komputera, klikając myszką


SJP.pl


wkluczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wkluczać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewkluczanie n.

 czas. wkluczać ndk.

Wiktionary


wkluczać

dawniej: włączać w zakres czegoś; wliczać, zaliczać


SJP.pl


wkluczyć

dawniej: włączyć w zakres czegoś; wliczyć, zaliczyć


SJP.pl


wklęsać

stawać się wklęsłym, wgłębionym; zaklęsać, wpuklać się, zapadać się


SJP.pl


wklęsek

w odlewnictwie: wkładka stosowana do otrzymywania wyokrągleń w modelach lub rdzennicach


SJP.pl


wklęsnąć

stać się wklęsłym, wgłębionym; zaklęsnąć, wpuklić się, zapaść się


SJP.pl


wklęsłodruk

druk wklęsły


SJP.pl


wklęsłość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co wklęsłe

 (1.2) wklęsłe, zagłębione miejsce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wklęśnięcie n.

 czas. wklęsnąć dk.

 przym. wklęsły

 przysł. wklęsło

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wgłębienie, zaklęsłość, zaklęśnięcie

Wiktionary


wklęsły

o powierzchni wznoszącej się od środka ku brzegom; wgłębiony, zapadnięty, nieckowaty, wklęśnięty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma zagłębienie lub odcinkowe obniżenie

 (1.2) mat. o funkcji: taka, że jej wykres znajduje się pod styczną w każdym punkcie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skąd wzięłaś ów srebrzysty minerał z wklęsłym bokiem, co leży na sekretarzyku?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wklęsłość ż., wklęśnięcie n.

 czas. wklęsnąć dk.

 przysł. wklęsło

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wgłębiony, wklęśnięty, zapadnięty

Wiktionary


wklęśnięcie

stać się wklęsłym, wgłębionym; zaklęsnąć, wpuklić się, zapaść się


SJP.pl


wklęśnięty

o powierzchni wznoszącej się od środka ku brzegom; wgłębiony, zapadnięty, nieckowaty, wklęsły


SJP.pl


wkm

wielkokalibrowy karabin maszynowy; wukaem


SJP.pl


wkodowany

potocznie: wpoić, mocno utrwalić


SJP.pl


wkodować

potocznie: wpoić, mocno utrwalić


SJP.pl


wkoleić

umieścić wykolejone wagony z powrotem na szynach


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wkolejać)

 (1.1) kolej. umieścić wykolejony pojazd z powrotem na szynach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolej ż.

Wiktionary


wkolejać

umieszczać wykolejone wagony z powrotem na szynach


SJP.pl


wkolejnica

urządzenie służące do umieszczania wykolejonych wagonów z powrotem na szynach


SJP.pl


wkop

odkrywkowe wyrobisko górnicze


SJP.pl


wkopać

wkopnąć;
1. zagłębić w ziemi poprzez kopanie;
2. pot.
a) zdradzić kogoś; wsypać;
b) wkopać komuś - pobić kogoś, skopać;
3. wkopać się:
a) wryć się w ziemię;
b) wcisnąć się w coś;
c) pot. zdradzić się; wsypać się;
d) pot. wplątać się w przykrą sprawę


SJP.pl

czasownik

 (1.1) dokonany od|wkopywać.

czasownik zwrotny wkopać się

 (2.1) dokonany od|wkopywać się.

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Po dwunastu godzinach ślimak wkopał się pod powierzchnię piasku, stwardniał i stracił barwy. Wydawał się niczym więcej jak ciemnobrązowym otoczakiem.

Wiktionary


wkopiować

włączyć kopię do większej całości


SJP.pl


wkopiowywać

włączać kopię do większej całości


SJP.pl


wkopnąć

wkopać;
1. kopiąc, zagłębić w ziemi;
2. umieścić coś gdzieś mocnym kopnięciem;
3. potocznie: postawić kogoś w trudnej, kłopotliwej sytuacji;
4. potocznie: zdradzić, wydać kogoś


SJP.pl


wkoło

ze wszystkich stron czegoś, co znajduje się w środku; wokół; wokoło


SJP.pl


wkp

skrót od: Wszechzwiązkowa Komunistyczna Partia (bolszewików)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wielkopolski Krzyż Powstańczy
  • Wojewódzki konserwator przyrody
  • Wszechzwiązkowa Komunistyczna Partia (bolszewików) – zobacz: Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego
  • Wielkie Księstwo Poznańskie
  • Wąbrzeska Kolejka Powiatowa
  • Wielkopolski Klub Piłkarski Lech Poznań – zobacz: Lech Poznań
  • Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy – konkursy przedmiotowe organizowane w szkołach (język polski, język angielski, matematyka, chemia, historia, geografia, język niemiecki)

Wikipedia


wkpg

skrót od: Wojewódzka Komisja Planowania Gospodarczego


SJP.pl


wkr

skrót od: Wojskowa Komenda Rejonowa


SJP.pl


wkra

rzeka w Polsce, dopływ Narwi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Polsce, dolny bieg prawego dopływu Narwi;

 (1.2) geogr. hydron. rzeka w Niemczech;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wkra – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Glinojeck
  • Wkra – osada w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Joniec
  • Wkra – rzeka w Polsce, dopływ Narwi
  • Wkra – struga, dopływ rzeki Mołstowy
  • Wkra – rzeka w Niemczech
  • Wkra – przystanek kolejowy w Józefowie

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wkrzański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) hist. Ukra

Wiktionary


wkraczać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wkroczyć)

 (1.1) podn. krocząc, wchodzić gdzieś dostojnie; wstępować gdzieś wolno, z powagą

 (1.2) zaczynać zajmować obcy obszar

 (1.3) rozpoczynać postępowanie naprawiające naruszony ład

 (1.4) rozpoczynać nowy etap

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkraczanie n., wkroczenie n.

 czas. wkroczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wstępować

 (1.3) interweniować

Wiktionary


wkraplacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. przyrząd służący do precyzyjnego dozowania jakiegoś płynu i wlewania go do naczynia, w którym zachodzi reakcja chemiczna

 (1.2) chem. zob. pipeta.

Wiktionary

Wkraplacz to naczynie laboratoryjne, które służy do precyzyjnego dozowania ciekłych substancji, zazwyczaj substratów do prowadzonej w kolbie reakcji chemicznej.

Typowy wkraplacz składa się z naczynia o kształcie cylindrycznym, stożkowym lub gruszkowym, które posiada z jednej strony szlif żeński, zaś z drugiej strony nóżkę z kranikiem i szlifem męskim.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kropla ż. kropelka ż., kropienie n., kroplenie n., zakraplanie n., zakroplenie n., zakrapianie n., zakropienie n., kropidło n., kroplówka ż.

:: zdrobn. kropelki nmos.

 czas. wkraplać, kropić ndk., kroplić ndk., zakraplać ndk., zakroplić dk., zakrapiać ndk., zakropić dk.

 przym. kroplisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pipeta, pipetka

Wiktionary


wkraplanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wkraplać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fkraˈplãɲɛ, AS: fkraplãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wkraplać

 rzecz. kropelka ż.

Wiktionary


wkraplać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wkroplić)

 (1.1) dodawać do czegoś płyn pojedynczymi kroplami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kolbę zamykamy korkiem z wkraplaczem i do siarczynu wkraplamy 20-30 g stężonego kwasu siarkowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfkraplat͡ɕ, AS: fkraplać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkraplanie n., wkroplenie n., wkraplacz m., kropla ż., kropelka ż.

 czas. wkroplić dk.

Wiktionary


wkrawać

krojąc, wrzucać, wkładać do czegoś


SJP.pl


wkraść

wkraść się - dostać się gdzieś ukradkiem, niepostrzeżenie


SJP.pl


wkreślać

kreśląc, włączać coś, nanosić na rysunek


SJP.pl


wkreślić

kreśląc, włączyć coś, nanieść na rysunek


SJP.pl


wkroczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wkroczyć.

 (1.2) o wojsku: wejście w granice kraju, rejonu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po wkroczeniu Niemcy aresztowali wszystkich profesorów gimnazjalnych. Trzymali ich w okropnych warunkach i (zanim ich wypuścili) kazali im złożyć przyrzeczenie, że nie będą agitować przeciwko (okupantom) (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fkrɔˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: fkročẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wkroczyć dk., wkraczać ndk., kroczyć ndk.

 rzecz. wkraczanie n.

Wiktionary


wkroczyć

1. wchodzić gdzieś przeważnie wolno;
2. wchodzić w nowe stadium czegoś;
3. interweniować


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|wkraczać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkraczanie n., kroczenie n., krok m., wkroczenie n.

 czas. wkraczać ndk.

Wiktionary


wkroić

dodać coś krojąc (np. do zupy)


SJP.pl


wkropić

1. wlać gdzieś jakiś płyn, lejąc kropelkami
2. potocznie: wlać komuś, zbić kogoś


SJP.pl


wkroplenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wkroplić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fkrɔˈplɛ̃ɲɛ, AS: fkroplẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wkroplić, wkraplać

 rzecz. kropelka ż.

Wiktionary


wkroplić

czasownik przechodni dokonany (ndk. wkraplać)

 (1.1) dokonany od|wkraplać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfkrɔplʲit͡ɕ, AS: fkroplʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkroplenie n., kropla, kropelka

 czas. wkraplać

Wiktionary


wkruszać

krusząc coś, wsypywać, dodawać do czegoś; wdrabiać


SJP.pl


wkruszyć

krusząc coś, wsypać, dodać do czegoś; wdrobić


SJP.pl


wkrzański

przymiotnik od: Wkra


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z rzeką Wkrą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wkra ż.

Wiktionary


wkrótce

po upływie krótkiego czasu; niedługo, niebawem, niezadługo


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) w niedługim czasie, w najbliższym czasie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wkrótce na ekranach kin ukaże się nowy film tego słynnego reżysera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfkrutt͡sɛ, AS: fkrutce

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedługo, niebawem, lada chwila, lada dzień, lada moment, tylko patrzeć (jak), wnet, zaraz, bezzwłocznie, niezwłocznie, na dniach, szybko, rychło

Wiktionary


wkręcacz

potocznie:
1. osoba wkręcająca coś;
2. osoba umyślnie wprowadzająca kogoś w błąd, zwykle dla żartu;
3. wkrętarka - urządzenie do wkręcania i wykręcania wkrętów lub śrub; wkręcarka;
4. coś wywołującego silne zainteresowanie i skłaniające do poświęcenia na to dłuższego czasu


SJP.pl


wkręcaczka

potocznie: kobieta umyślnie wprowadzająca kogoś w błąd, zwykle dla żartu


SJP.pl


wkręcający

potocznie: wywołujący duże zainteresowanie i zajmujący czyjś czas; wciągający


SJP.pl


wkręcalny

dający się wkręcić


SJP.pl


wkręcanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wkręcać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wkręcać ndk.

 rzecz. wkrętak mrz.

Wiktionary


wkręcany

taki, którego umieszcza się w czymś poprzez kręcenie


SJP.pl


wkręcarka

potocznie: wkrętarka - urządzenie do wkręcania i wykręcania wkrętów lub śrub; wkręcacz


SJP.pl


wkręcać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wkręcić)

 (1.1) kręcąc czymś, wsadzać to w coś, umocowywać w czymś

 (1.2) wprowadzać w środek obracającego się układu mechanicznego

 (1.3) pot. chytrze podsuwać coś komuś, zabiegać, by ktoś coś nabył

 (1.4) pot. wprowadzać kogoś do jakiegoś środowiska używając protekcji

czasownik zwrotny niedokonany wkręcać się (dk. wkręcić się)

 (2.1) być wkręcanym

 (2.2) ulegać wciągnięciu przez obracające się elementy mechanizmu

 (2.3) podstępem dostawać się gdzieś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkręcanie n., wkręt mrz., wkrętak mrz., wkrętarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wciskać, wsadzać

 (1.3) wciskać

Wiktionary


wkręcenie

potocznie: silne zainteresowanie czymś i poświęcanie na to dużo czasu


SJP.pl


wkręcik

1. mały wkręt - rodzaj śruby;
2. rodzaj małego kolczyka wkładanego w przekłutą część ciała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od wkręt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkręt m.

Wiktionary


wkręcić

czasownik przechodni dokonany (ndk. wkręcać)

 (1.1) kręcąc czymś, wsadzić to w coś, umocować w czymś

 (1.2) wprowadzić w środek obracającego się układu mechanicznego

 (1.3) pot. chytrze podsunąć coś komuś

 (1.4) pot. wprowadzić kogoś do jakiegoś środowiska, używając protekcji

czasownik zwrotny dokonany wkręcić się (ndk. wkręcać się)

 (2.1) zostać wkręconym

 (2.2) ulec wciągnięciu przez obracające się elementy mechanizmu

 (2.3) podstępem dostać się gdzieś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkręcenie n., wkręt mrz., wkrętak mrz., wkrętarka ż.

Wiktionary


wkręcony

potocznie: bardzo zainteresowany czymś i poświęcający temu dużo uwagi


SJP.pl


wkręt

1. rodzaj śruby z wyżłobieniem w łbie;
2. wkręcenie czegoś;
3. rodzaj kolczyka wkładanego w przekłutą część ciała; wkrętka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. śruba z nacięciem we łbie, umożliwiającym jej wkręcanie przy pomocy śrubokręta w miękki materiał bez konieczności wiercenia;

 (1.2) pot. przen. żart, dowcip, oszukanie, wkręcenie kogoś

Wiktionary

Wkręt – gwintowany trzpień, zwykle o kształcie lekko stożkowym, stanowiący łącznik w połączeniu gwintowym. Prawie wszystkie wkręty mają łeb, przeważnie z nacięciem (najczęściej prostym lub krzyżowym). Gwinty wkrętów często nie są znormalizowane (czyli mogą mieć dowolny skok, w zależności od zastosowania).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fkrɛ̃nt, AS: fkrẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkrętak mrz., wkrętarka ż., wkręcik mrz.

 czas. wkręcać ndk., wkręcić dk.; wykręcać ndk., wykręcić dk.; przykręcać ndk., przykręcić dk.; dokręcać ndk., dokręcić dk.; wkręcać ndk., wkręcić dk.; pokręcać ndk., pokręcić dk.

Wiktionary


wkrętaczek

zdrobnienie od: wkrętak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od wkrętak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkrętak m.

Wiktionary


wkrętak

ręczne narzędzie do wkręcania i wykręcania wkrętów lub śrub; śrubokręt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. zob. śrubokręt.

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „śrubokręt”. Zobacz też: Screwdriver — napój alkoholowy.

Wkrętak (śrubokręt) – jedno z podstawowych narzędzi ręcznych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wkręt m., wkrętarka ż., wkręcanie n., wkręcenie n.

:: zdrobn. wkrętaczek m.

 czas. wkręcać ndk., wkręcić dk.; wykręcać ndk., wykręcić dk.; przykręcać ndk., przykręcić dk.; dokręcać ndk., dokręcić dk.; wkręcać ndk., wkręcić dk.; pokręcać ndk., pokręcić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śrubokręt

Wiktionary


wkrętakowy

→ wkrętak


SJP.pl

Patrz:

wkrętak

wkrętareczka

zdrobnienie od: wkrętarka


SJP.pl


wkrętarka

urządzenie do wkręcania i wykręcania wkrętów lub śrub; wkręcarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. urządzenie z napędem elektrycznym do szybkiego wkręcania i wykręcania wkrętów, śrub itp.

Wiktionary

Wkrętarka – urządzenie mechaniczne służące do wkręcania i wykręcania śrub, wkrętów itp. Dzięki łatwo wymiennym końcówkom z chwytem sześciokątnym narzędzie łatwo można dostosować do różnych zakończeń wkrętów. Po wymianie narzędzia może być także używane doraźnie np. przy pracach stolarskich do nawiercania, rozwiercenia, itp.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wkręt mrz., wkrętak mrz.

 czas. wkręcać ndk., wkręcić dk.; wykręcać ndk., wykręcić dk.; przykręcać ndk., przykręcić dk.; dokręcać ndk., dokręcić dk.; wkręcać ndk., wkręcić dk.; pokręcać ndk., pokręcić dk.

Wiktionary


wkrętarkowy

→ wkrętarka


SJP.pl

Patrz:

wkrętarka

wkrętka

potocznie:
1. element wkręcany w gwintowany otwór innego elementu;
2. rodzaj kolczyka wkładanego w przekłutą część ciała; wkręt


SJP.pl


wkrętkowy

→ wkrętka (bezpiecznik lub kolczyk)


SJP.pl


wkrętowy

1. → wkręt;
2. potocznie: wywołujący duże zainteresowanie i zachęcający do poświęcenia czemuś dużej uwagi, np. wkrętowy iflm


SJP.pl


wks

skrót od:
1. Wojskowy Klub Sportowy;
2. Wybrzeże Kości Słoniowej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojskowy Komitet Sztabowy
  • Wybrzeże Kości Słoniowej
  • Wojskowy Klub Sportowy (Polska)
  • Pentatlon Poznań (1922-1929 przy Centralnej Wojskowej Szkole Gimnastyki i Sportów w Poznaniu)
  • WKS 1 ppLeg Wilno (nie istnieje)
  • WKS 4 dsp Brześć (nie istnieje)
  • WKS 22 pp Siedlce (nie istnieje)
  • WKS 82 pp Brześć (nie istnieje)
  • WKS Brześć (nie istnieje)
  • WKS Czarni Radom (obecnie Cerrad Czarni Radom)
  • WKS Czarni Żagań (obecnie UKS Czarni Żagań)
  • WKS Dubno (nie istnieje)

Wikipedia


wksmć

skrót

 (1.1) = Wasza Książęca Mość

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. W. Ks. M.

Wiktionary


wku

Wojskowa Komenda Uzupełnień


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika

 (1.1) = Wojskowa Komenda Uzupełnień;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzisiaj dostałem list z WKU.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu‿ka‿ˈu, AS: vu‿ka‿u

Wiktionary


wkulać

1. rzadko: kuląc, wciskać w coś; wtulać;
2. wkulać się - kuląc się, wciskać się w coś; wtulać się


SJP.pl


wkulić

1. rzadko: kuląc, wcisnąć w coś; wtulić;
2. wkulić się - kuląc się, wcisnąć się w coś; wtulić się


SJP.pl


wkulony

taki, który przywarł do kogoś lub czegoś; wtulony


SJP.pl


wkup

wkupienie się do czegoś


SJP.pl


wkupiony

taki, który się wkupił


SJP.pl


wkupić

wkupić się:
1. dostać się gdzieś dzięki uiszczeniu odpowiedniej zapłaty lub podarowaniu czegoś;
2. w przenośni, w wyrażeniu: wkupić się w czyjeś łaski: pozyskać czyjeś łaski, przychylność


SJP.pl


wkupne

datek, poczęstunek mający pozwolić nowej osobie stać się członkiem jakiejś grupy; frycowe


SJP.pl

Wk

Wikipedia


wkupywać

wkupywać się:
1. dostawać się gdzieś dzięki uiszczeniu odpowiedniej zapłaty lub podarowaniu czegoś;
2. w przenośni: pozyskiwać czyjeś łaski, przychylność


SJP.pl


wkurw

wulgarne:
1. zdenerwować;
2. wkurwić się - zdenerwować się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. oburzenie, zdenerwowanie, wściekłość

Wiktionary


wkurwiająco

→ wkurwiać


SJP.pl

Patrz:

wkurwiać

wkurwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wulg. drażnienie, irytowanie, denerwowanie kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkurwienie n., kurwowanie n., nakurwianie n., pokurwowanie n., kurwa ż., kurewka ż., kurwisko n.

 czas. kurwować

 wykrz. kurwa

 przym. skurwiały

 partyk. kurwa

Wiktionary


wkurwiać

wulgarne:
1. denerwować;
2. wkurwiać się - denerwować się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wkurwić)

 (1.1) wulg. wyjątkowo kogoś denerwować, drażnić

czasownik zwrotny niedokonany wkurwiać się (dk. wkurwić się)

 (2.1) wulg. denerwować się, odczuwać gniew

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wkurwia mnie ten ciągły hałas pod moim oknem.

 (2.1) Dopiero co zaczęliśmy rozmawiać, a ty już się wkurwiasz i twierdzisz, że się czepiam!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfkurvʲjät͡ɕ, AS: fkurvʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurwica ż., pokurwowanie n., nakurwianie n., kurwowanie n., kurwisko n., kurewka ż., wkurwienie, kurwa

 ims. wkurwiony, wkurwiający

 czas. kurwować, wkurwić dk.

 przysł. kurewsko

 wykrz. kurwa

 partyk. kurwa

 przym. skurwiały, wkurwiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wkurzać, wnerwiać, denerwować, wulg. podkurwiać

 (2.1) wkurzać się, wściekać się, denerwować się

Wiktionary


wkurwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wulg. stan intensywnego zdenerwowania, rozdrażnienia, gniewu

 (1.2) wulg. podrażnienie, poirytowanie, podenerwowanie kogoś

 (1.3) wulg. odczasownikowy od|wkurwić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fkurˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: fkurvʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkurwianie n., kurwowanie n., pokurwowanie n., kurwa ż., kurewka ż., kurwisko n., kurwiszcze n., kurewstwo n.

 czas. wkurwiać ndk., wkurwić dk., kurwować ndk.

 przym. kurewski, skurwiały, wkurwiony

 przysł. kurewsko

 ims. wkurwiony

 wykrz. kurwa

 partyk. kurwa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wnerwienie, wkurzenie

Wiktionary


wkurwiony

wulgarnie: zdenerwowany


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) wulg. odczuwający gniew, duże zdenerwowanie

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: wkurwić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fkurˈvʲjɔ̃nɨ, AS: fkurvʹi ̯õny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkurwienie n., kurwa ż.

 czas. wkurwiać ndk., wkurwić dk.

 wykrz. kurwa

 przym. skurwiały

 partyk. kurwa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wzburzony, zdenerwowany, wnerwiony

Wiktionary


wkurwić

wulgarne:
1. zdenerwować;
2. wkurwić się - zdenerwować się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wkurwiać)

 (1.1) dokonany od|wkurwiać.

czasownik zwrotny dokonany wkurwić się (ndk. wkurwiać się)

 (2.1) dokonany od|wkurwiać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wkurwił mnie, byłam zła, zresztą ciągle udaję, że mi nie przeszło, chociaż już dawno mu wybaczyłam.

 (2.1) Przyznaję, wkurwiłem się. W ogóle od czasu tej cholernej roboty w starej kopalni chodziłem podminowany jak posągi Buddy przez talibów. Byle gówno potrafiło wytrącić mnie z równowagi (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfkurvʲit͡ɕ, AS: fkurvʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurwica ż., kurwa ż., kurwisko n., kurewka ż., kurwowanie n., pokurwowanie n., wkurwienie n.

 wykrz. kurwa

 czas. wkurwiać, kurwować

 przym. wkurwiony, skurwiały

 przysł. kurewsko

 partyk. kurwa

Wiktionary


wkurzający

denerwować kogoś, doprowadzać do złości


SJP.pl

Patrz:

wkurzać

wkurzać

denerwować kogoś, doprowadzać do złości


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wkurzyć)

 (1.1) niedokonany od|wkurzyć.

czasownik zwrotny niedokonany (dk. wkurzyć się)

 (2.1) niedokonany od|wkurzyć się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurz mrz., zakurzenie n., wkurzenie n., wkurzanie n., niezakurzenie n., zakurzanie n., niezakurzanie n., odkurzacz mrz.

 przym. kurny, zakurzony, wkurzony, niekurny, niezakurzony, niewkurzony, niezakurzany, niewkurzany

 czas. odkurzać ndk., odkurzyć dk., wkurzyć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) złościć, sierdzić, denerwować, gniewać, wulg. wkurwiać, wściekać, bulwersować, frustrować, wnerwiać

 (2.1) złościć się, sierdzić się, denerwować się, gniewać się, wulg. wkurwiać się, wściekać się,frustrować się, wnerwiać się, bulwersować się

Wiktionary


wkurzony

przymiotnik jakościowy

 (1.1) pot. taki, który poczuł złość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez resztę dnia chodziłem wkurzony … Nie tylko dlatego, że nie zwiedziłem muzeum, ale również dlatego, że to, co było moim osobistym i bolesnym przeżyciem, nagle znów było roztrząsane w mediach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkurzenie n.

 czas. wkurzać ndk., wkurzyć dk.

 przym. wkurzający

 przysł. wkurzająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdenerwowany, rozgniewany, rozzłoszczony; pot. wnerwiony, wpieniony; wulg. wpieprzony

Wiktionary


wkurzyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. wkurzać)

 (1.1) pot. zezłościć lub zdenerwować kogoś

czasownik zwrotny dokonany wkurzyć się (ndk. wkurzać się)

 (2.1) pot. zezłościć lub zdenerwować się na kogoś albo coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wieści o zadaniu domowym w weekend wkurzyły mnie.

 (2.1) Jeśli wybierzesz Windows zamiast Linuxa, wkurzę się na ciebie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurz mrz., zakurzenie n., wkurzenie n., wkurzanie n., niezakurzenie n., zakurzanie n., niezakurzanie n., odkurzacz mrz.

 przym. kurny, zakurzony, wkurzony, niekurny, niezakurzony, niewkurzony, niezakurzany, niewkurzany

 czas. odkurzać ndk., odkurzyć dk., wkurzać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zezłościć, rozzłościć, rozsierdzić, zdenerwować, rozgniewać, wulg. wkurwić, wściec, zbulwersować, zgniewać, sfrustrować, wnerwić

 (2.1) zezłościć się, rozzłościć się, rozsierdzić się, zdenerwować się, rozgniewać się, wulg. wkurwić się, wściec się, zbulwersować się, zgniewać się, sfrustrować się, wnerwić się

Wiktionary


wkuwać

1. mocować coś w podłożu w wyniku kucia;
2. potocznie: opanowywać pamięciowo jakiś materiał; wykuwać, zapamiętywać, opanowywać;
3. wkuwać się:
a) dostawać się wgłąb czegoś w wyniku kucia;
b) potocznie: denerwować się na kogoś; wściekać się, irytować się, gniewać się


SJP.pl


wkuć

1. umocować coś w podłożu w wyniku kucia;
2. potocznie: opanować pamięciowo jakiś materiał; wykuć, zapamiętać, opanować;
3. wkuć się:
a) dostać się wgłąb czegoś w wyniku kucia;
b) potocznie: zdenerwować się na kogoś; wściec się, zirytować się, rozgniewać się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wkuwać)

 (1.1) dokonany od|wkuwać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fkut͡ɕ, AS: fkuć

Wiktionary


wkuśtykać

potykając się, z trudem gdzieś wejść


SJP.pl


wkuźwiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wkuźwić)

 (1.1) wulg. wyjątkowo kogoś denerwować, drażnić

czasownik zwrotny niedokonany wkuźwiać się (dk. wkuźwić się)

 (2.1) wulg. denerwować się, odczuwać gniew

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wkuźwia mnie ten ciągły hałas pod moim oknem.

 (2.1) Dopiero co zaczęliśmy rozmawiać, a ty już się wkuźwiasz i twierdzisz, że się czepiam!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokuźwowanie n., nakuźwianie n., kuźwowanie n., kuźwisko n., kuziewka ż., wkuźwienie n., kuźwa ż., kuźwowość ż.

 ims. wkuźwiony, wkuźwiający

 czas. kuźwować, wkuźwić dk.

 przysł. kuźwowo

 wykrz. kuźwa

 partyk. kuźwa

 przym. skuźwiały, wkuźwiony, kuźwowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wkużać, wnerwiać, denerwować, wulg. podkuźwiać

 (2.1) wkużać się, wściekać się, denerwować się

Wiktionary


wkwaterowywać

1. rzadko: umieszczać gdzieś na kwaterze, wprowadzać na kwaterę;
2. wkwaterowywać się - wprowadzać się; zakwaterowywać się


SJP.pl


wkład

1. wypełnienie czegoś (np. wkład chłonący);
2. element wymienny przedmiotów (np. wkład do długopisu, do segregatora);
3. pomoc w dokonaniu czegoś (mieć wkład w coś)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) to, co się wkłada w jakąś działalność (np. pieniądze)

 (1.2) element wymienny długopisu

 (1.3) to, co wkłada się do wnętrza czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Józef zgromadził wkład na dom.

 (1.2) Muszę wymienić wkład w długopisie, bo mi się wypisał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fkwat, AS: fku̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkładka ż., wkładanie n.

:: zdrobn. wkładzik m.

 czas. wkładać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) udział

 (1.3) wsad

Wiktionary


wkładanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wkładać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fkwaˈdãɲɛ, AS: fku̯adãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkład mrz., wkładka ż.

 czas. wkładać ndk.; włożyć dk.

Wiktionary


wkładać

czasownik przechodni niedokonany (dk. włożyć)

 (1.1) umieszczać w środku czegoś

 (1.2) ubierać się w coś

 (1.3) położyć na czymś

 (1.4) umieszczać coś pomiędzy innymi rzeczami

 (1.5) o pieniądzach: inwestować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wkładaj tutaj palca, bo się oparzysz.

 (1.2) Idziemy w gości, nie wkładaj na siebie tego obleśnego swetra.

 (1.4) Nie wkładaj palca między drzwi.

 (1.5) Nie wkładaj wszystkich oszczędności w jeden interes.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfkwadat͡ɕ, AS: fku̯adać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkładanie n., włożenie n., wkład m., wkładka ż., wkładca m.

 czas. zakładać ndk., nakładać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1,4) wsadzać, umieszczać, wtykać, wpychać

 (1.2) ubrać się

 (1.3) kłaść, ładować, pakować, załadowywać

 (1.5) lokować, inwestować, wnosić

Wiktionary


wkładca

w gwarze środowiskowej: ten, kto wnosi wkład w przedsiębiorstwo, kto wpłaca udział


SJP.pl


wkładka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) to, co wkłada się między jakieś powierzchnie, zwykle w celu wypełnienia, izolacji lub jako uzupełnienie czegoś

 (1.2) wkładka (1.1), której zadaniem jest chłonięcie wilgoci, płynu

 (1.3) pot. kawałek mięsa dodawany do zupy w celu zwiększenia jej kaloryczności

 (1.4) druk. poligr. dodatek do książki, czasopisma lub wydawnictwa fonograficznego w postaci kolorowego prospektu, plakatu, tabeli itp., włożony luźno w środek

 (1.5) druk. poligr. niezadrukowany kawałek papieru, znajdujący się między kartkami książki, mający chronić ilustracje w niej zawarte przed uszkodzeniem

 (1.6) med. mechaniczny środek antykoncepcyjny w postaci spirali lub kapturka, umieszczany w macicy lub pochwie

 (1.7) techn. część urządzenia wkładana między inne części w celu uszczelnienia, zabezpieczenia ich przed tarciem itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wkładka przypomina wyglądem podpaskę, jest jednak od niej mniejsza, cieńsza i mniej chłonna.

 (1.4) Rozkładana, albumowa okładka w biało-czarne pasy, rozkładana wkładka z tekstami, również na tle biało-czarnych pasów, wszystko było dokładnie przemyślane i nieźle wydane.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfkwatka, AS: fku̯atka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkładanie n., wkład m.

 czas. wkładać ndk.

Wiktionary


wkładkowy

→ wkładka


SJP.pl

Patrz:

wkładka

wkładowy

→ wkład


SJP.pl

Patrz:

wkład

wkłucie

wbić w coś przedmiot ostro zakończony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wkłuć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkłuwanie n.

Wiktionary


wkłuwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wkłuwać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkłucie n.

 czas. wkłuwać ndk.

Wiktionary


wkłuć

wbić w coś przedmiot ostro zakończony


SJP.pl


wlatać

rzadko: wlatywać


SJP.pl


wlazł

wykrzyknik stanowczo zachęcający do wejścia do jakiegoś pomieszczenia


SJP.pl


wlazły

nazwisko


SJP.pl


wlać

1. lejąc, wprowadzić ciecz do wnętrza czegoś;
2. potocznie: sprawić komuś lanie


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wlewać)

 (1.1) dokonany od|wlewać.

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

 (2.1) pot. zlać, zbić

czasownik zwrotny dokonany wlać się (ndk. wlewać się)

 (3.1) dokonany od|wlewać się.

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Dawno temu, ledwie pamięta pogrzeb. Samego ojca nie, tylko to, że parę razy wlał mu pasem. Nie wie za co, może co stłukł?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wlew m., wlewka ż., wlewnica ż., wlewnik m., wlewanie n., wlanie n.

 czas. olać, oblewać, wlewać ndk.

 przym. wlewowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pot. zrobić / sprawić lanie, spuścić manto

Wiktionary


wlaź

nazwisko


SJP.pl


wlaźlak

nazwisko


SJP.pl


wlec

1. ciągnąc, przesuwać coś z trudem;
2. prowadzić kogoś na siłę, zmuszać do pójścia;
3. potocznie: brać ze sobą bez potrzeby coś uciążliwego


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) ciągnąć po ziemi

czasownik zwrotny niedokonany wlec się

 (2.1) ciągnąć się

 (2.2) przemieszczać się powoli

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vlɛt͡s, AS: vlec

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dowlec dk., dowlekać ndk., nawlec dk., nawlekać ndk., odwlec dk., odwlekać ndk., powlec dk., powlekać ndk., przewlec dk., przewlekać ndk., wywlec dk., wywlekać ndk., zawlec dk., zawlekać ndk., zwlec dk., zwlekać ndk.

 rzecz. wywłoka ż., odwłok m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciągnąć, włóczyć

 (2.2) pełzać, ślimaczyć się

Wiktionary


wleciałowski

nazwisko


SJP.pl


wlecieć

1. lecąc, dostać się gdzieś, do wnętrza czegoś;
2. wpaść gdzieś, zostać wrzuconym (np. o piłce);
3. potocznie: bardzo szybko wbiec gdzieś, na kogoś lub na coś


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. wlatać, wlatywać)

 (1.1) wpaść do wnętrza czegoś lecąc

 (1.2) pot. wpaść gwałtownie, nagle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A jak ten nietoperz wleciał do naszego domu?

 (1.2) Tomek wleciał do klasy spóźniony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wlecenie n., wlot mrz.

 czas. dolecieć

Wiktionary


wleczka

gruba lina spuszczana z balonu przed lądowaniem w celu wyhamowania


SJP.pl


wleczyny

otoczaki, żwiry, piaski wleczone po dnie, które w czasie ruchu nie tracą kontaktu z dnem


SJP.pl


wlenianin

mieszkaniec Wlenia (miasta w Polsce)


SJP.pl


wlenianka

mieszkanka Wlenia (miasta w Polsce)


SJP.pl


wlepa

zgrubienie od: wlepka


SJP.pl


wlepiać

1. umieszczać coś gdzieś poprzez przyklejenie; wklejać;
2. pospolite:
a) zmuszać kogoś do przyjęcia czegoś;
b) wyznaczać karę, karać kogoś


SJP.pl


wlepić

1. umieścić coś gdzieś poprzez przyklejenie; wkleić;
2. pospolite:
a) zmusić kogoś do przyjęcia czegoś;
b) wyznaczyć karę, ukarać kogoś


SJP.pl


wlepka

własnoręcznie wykonana mała naklejka samoprzylepna do rozlepiania w miejscach publicznych; vlepka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nalepka z rysunkami i tekstami umieszczana w środkach komunikacji publicznej lub innych miejscach publicznych; element street artu;

Wiktionary

należy dopracować:

"przedstawiono sytuację tylko z perspektywy – ". Pomóż poprawić.

Wlepka (stosowana też pisownia vlepka) – mała, samoprzylepna forma plastyczna tworzona z myślą o ingerencji w przestrzeń publiczną, jeden ze środków wyrazu tzw. kultury niezależnej, pokrewny graffiti. Przylepiana na ogół bez zezwolenia, przez co traktowana jako wandalizm. Początkowo była to naklejka zawierająca rysunek (grafika, fotomontaż, zdjęcie), tekst albo jedno i drugie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvlɛpka, AS: vlepka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lepiszcze n., lepidło n., wlepkarz

Wiktionary


wlew

1. wprowadzenie do organizmu dożylnie, podskórnie lub doodbytniczo większej ilości płynu w celach leczniczych; infuzja, wlewka
2. otwór w zbiorniku służący do wlewania płynów
3. kanał, przez który przepływa ciekły metal do formy odlewniczej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • w medycynie: wprowadzanie, w celach leczniczych, płynu do organizmu
    • wlew doodbytniczy
    • kroplówka
    • lewatywa
  • w technice: element obiektu technicznego służący ukierunkowaniu wlewanej substancji ciekłej
    • otwór w zbiorniku
    • element odlewniczego układu wlewowego

Wikipedia


wlewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wlewać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vlɛˈvãɲɛ, AS: vlevãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wlew m., wlewka ż., wlewnica ż., wlewnik m., wlanie n.

 czas. olać, wlewać ndk., wlać dk.

 przym. wlewowy

Wiktionary


wlewać

lejąc, wprowadzać ciecz do wnętrza czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wlać)

 (1.1) lejąc, wprowadzać ciecz do wnętrza czegoś

 (1.2) przen. wywołać określone uczucie lub nastrój

czasownik zwrotny niedokonany wlewać się (dk. wlać się)

 (2.1) dostawać się do wnętrza czegoś płynąc lub lejąc się

 (2.2) przen. dostawać się do wnętrza czegoś w sposób podobny do cieczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ludzie przy stolikach i przy barze wlewają w siebie alkohol.

 (1.1) Potem wlewał do środka jakieś płyny, wsypał czerwony proszek mrucząc "egipskie" zaklęcia.

 (1.2) Wysadzając w powietrze i posyłając w zaświaty wrogów Korony, Bond wlewał w serca zachodnich widzów nadzieję i rozładowywał strach przed rzeczywistym zagrożeniem.

 (2.2) Wreszcie na parter wlewa się cała fala studentów, najwyraźniej na gapę, a za nimi zziajani posiadacze biletów parterowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvlɛvat͡ɕ, AS: vlevać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wlew m., wlewka ż., wlewnica ż., wlewnik m., wlewanie n., wlanie n.

 czas. olać, oblewać, wlać dk.

 przym. wlewowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dawać, napełniać, dodawać

Wiktionary


wlewek

półfabrykat hutniczy w postaci bloku ze stali lub z innego metalu


SJP.pl


wlewka

wprowadzenie do organizmu dożylnie, podskórnie lub doodbytniczo większej ilości płynu w celach leczniczych; wlew, infuzja


SJP.pl


wlewnica

metalowa forma do odlewania stali; zlewnica


SJP.pl

Wlewnica – niedzielona forma z żeliwa do odlewania wlewków, najczęściej stalowych.

Ze względu na niejednorodny skład odlanego materiału, wlewki przerabia się plastycznie.

Wikipedia


wlewnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urządzenie do wprowadzania płynów do jam ciała ludzkiego

Wiktionary

Powiązane:

 czas. olać, wlać, wlewać

 rzecz. wlewanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) irygator

Wiktionary


wlewny

umożliwiający wlanie cieczy do jakiegoś zbiornika


SJP.pl


wlewo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w gminie Trzebiatów;

Wiktionary

Wl

Wikipedia


wlewowy

przymiotnik od: wlew


SJP.pl


wleń

miasto na Dolnym Śląsku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Wleń ( Lähn) – miasto leżące na Dolnym Śląsku, w województwie dolnośląskim, w powiecie lwóweckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Wleń. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa jeleniogórskiego.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 1569 mieszkańców (898. miejsce w kraju).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vlɛ̃ɲ, AS: vlẽń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wlenianin m., wlenianka ż.

 przym. wleński

Wiktionary


wleński

→ Wleń


SJP.pl

Patrz:

Wleń

wleźć

czasownik

 (1.1) pot. wejść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wlazła na drzewo i nie umie zleźć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. leźć, doleźć

Wiktionary


wliczać

włączać coś do rachunku


SJP.pl


wliczyć

włączyć coś do rachunku


SJP.pl


wlk.

skrót od: Wielki, np. Wlk. Brytania


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wielki

Wiktionary


wlkp.

skrót od: wielkopolski; wielkopol., wielkop.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wielkopolski

Wiktionary


wlocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od wlot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wlot m.

Wiktionary


wlogować

zalogować


SJP.pl


wlonice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wlonice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Ożarów
  • Wlonice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Wojciechowice

Wikipedia


wlora

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowo-zachodniej Albanii, na wybrzeżu Adriatyku;

Wiktionary

Wlora ( Vlorë, Vlora; Valona, Βαλόνα) – miasto w Albanii na wybrzeżu Adriatyku. Liczba mieszkańców wynosiła w 2011 ok. 80 tysięcy. Stolica okręgu i obwodu Wlory.

Miasto nadmorskie, nad którym wznosi się wzgórze Kuzum-Baba – siedziba muzułmańskiej sekty bektaszytów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wlorski

Wiktionary


wlorski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wlorą, dotyczący Wlory (miasta w Albanii)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wlora ż.

Wiktionary


wlot

1. miejsce, przez które coś wlatuje, wpływa;
2. wlatywanie, przedostawanie się (do środka czegoś)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) początkowa część rzeczy, do której coś wlatuje, wpada, wpływa lub wjeżdża

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grono pszczół skupionych przed wlotem do ula wyglądem przypomina brodę.

 (1.1) Na Górnym Śląsku wlot kanału lub szamba nazywany jest „gulikiem”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lot mrz., przelot mrz.

:: zdrobn. wlocik mrz.

 czas. wlatywać ndk., wlecieć dk.

 przym. wlotowy, oblatany

Wiktionary


wlotka

potocznie: wejściówka


SJP.pl


wlotowy

przymiotnik od: wlot


SJP.pl


wlutować

lutując, umocować coś wewnątrz czegoś


SJP.pl


wlutowywać

lutując, umocowywać coś wewnątrz czegoś


SJP.pl


wma

skrót od: Windows Media Audio, w informatyce: jeden z formatów kompresji plików dźwiękowych, bardzo pogarszający jakość dźwięku


SJP.pl


wmanipulować

1. spowodować dla własnej korzyści, że ktoś znalazł się w kłopotliwej sytuacji; wmanewrować;
2. skłonić kogoś dla własnej korzyści do uwierzenia w to, co mu się mówi; wmówić


SJP.pl


wmanipulowywać

1. dla własnej korzyści stawiać kogoś w kłopotliwej sytuacji; wmanewrowywać;
2. skłaniać kogoś dla własnej korzyści do uwierzenia w to, co mu się mówi; wmawiać


SJP.pl


wmarsz

wkroczenie, wstąpienie większej liczby maszerujących osób; wmaszerowanie


SJP.pl


wmarzać

[czytaj: wmar-zać] zostawać unieruchomionym przez lód, mróz


SJP.pl


wmarznięty

[czytaj: wmar-znięty] taki, który wmarznął (zamarznął w czymś); wmarzły, wmarźnięty


SJP.pl


wmarzły

[czytaj: wmar-zły] taki, który wmarzł (zamarzł w czymś); wmarznięty, wmarźnięty


SJP.pl


wmarźnięty

taki, który wmarznął (zamarznął w czymś); wmarzły, wmarznięty


SJP.pl


wmasować

wetrzeć coś w skórę, masując ją


SJP.pl


wmawiać

czasownik niedokonany

 (1.1) przekonywać kogoś o czymś, co nie jest prawdą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nawet wmawiano mi parę razy, że człowiek wierzący ma zaakceptować chorobę, bo tak chciał Bóg.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wmawianie n., wmówienie n.

 czas. wmówić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) imputować, insynuować

Wiktionary


wmeldować

1. zameldować kogoś w miejscu, w którym są już zameldowane inne osoby;
2. wmeldować się - potocznie: wpakować się;
a) wejść tam, gdzie nie jest się mile widzianym;
b) niespodziewanie zderzyć się, wpaść na coś lub na kogoś


SJP.pl


wmiesić

dawniej:
1. mieszając, dodać coś do czegoś; wmieszać; domieszać;
2. wcisnąć, włożyć (np. czapkę na głowę)


SJP.pl


wmieszać

1. wplątać kogoś w coś;
2. połączyć dwa składniki mieszając


SJP.pl


wmieść

zamiatając wgarnąć coś miotłą, szczotką pod coś, do środka czegoś


SJP.pl


wmiksować

1. wmieszać przy użyciu miksera;
2. potocznie: wmiksować się - wkręcić się gdzieś, wmieszać się


SJP.pl


wmiksowywać

1. dodawać przy użyciu miksera;
2. potocznie: wmiksowywać się - wkręcać się w jakąś grupę ludzi


SJP.pl


wml

skrót od: Wireless Markup Language, w informatyce: wersja języka XML, przystosowana do urządzeń przenośnych, wyposażonych w WAP


SJP.pl


wmniemanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stpol. mniemanie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vmʲɲɛ̃ˈmãɲɛ, AS: vmʹńẽmãńe

Wiktionary


wmo

skrót od: World Meteorological Organization - Światowa Organizacja Meteorologiczna


SJP.pl


wmotać

wwikłać w coś; zaplątać; wplątać


SJP.pl


wmotywać

wplątywać w coś


SJP.pl


wmusić

zmusić do przyjęcia lub zjedzenia czegoś


SJP.pl


wmuszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wmuszać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wmuszenie n., mus m., przymus m., przymuszanie n., przymuszenie n.

 czas. wmuszać ndk., wmusić dk., musieć ndk., przymuszać ndk., przymusić dk.

 przym. musowy, przymusowy

 przysł. musowo, przymusowo

Wiktionary


wmykać

wmykać się - wchodzić gdzieś ukradkiem, po cichu


SJP.pl


wmyć

rzadko, zwykle o wodzie: przenieść coś w głąb czegoś, np. gleby


SJP.pl


wmyślać

wmyślać się - zastanawiać się nad czymś głęboko


SJP.pl


wmyślić

wmyślić się - zastanowić się nad czymś głęboko


SJP.pl


wmyślony

taki, który się wmyślił (zastanowił się nad czymś głęboko)


SJP.pl


wmówić

przekonać kogoś wbrew jego woli lub rozsądkowi


SJP.pl


wmłócić

potocznie: zjeść, zwłaszcza z apetytem; wszamać, wtrąbić, zmłócić


SJP.pl


wnasionek

błonkówka owadziarka z rodziny bleskotek; szkodnik grusz i jabłoni


SJP.pl


wnaturzać

dawniej: czynić właściwością czyjejś natury


SJP.pl


wnerw

potocznie: wprowadzić w stan zdenerwowania


SJP.pl


wnerwiać

potocznie: wprowadzać w stan zdenerwowania


SJP.pl


wnerwiony

potocznie: wprowadzić w stan zdenerwowania


SJP.pl


wnerwić

potocznie: wprowadzić w stan zdenerwowania


SJP.pl


wnet

wkrótce, zaraz


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) książk. w niedługim czasie od wskazanego momentu

Wiktionary

Zobacz też: Radio Wnet.

WNET (także Thirteen, channel 13) – niekomercyjna, amerykańska stacja telewizyjna w Newark, New Jersey, obejmująca swoim sygnałem obszar metropolitalnego Nowego Jorku. WNET jest sztandarową stacją telewizji publicznej PBS.

Studia i biura stacji WNET znajdują się na Manhattanie, w Midtown, a nadajnik na Empire State Building.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ale wnet przestali o tym deliberować, gdyż żniwa były za pasem (…)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wkrótce, zaraz

Wiktionary


wniebogłosy

potocznie: bardzo głośno; przenikliwie, donośnie, na cały głos


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) książk. bardzo głośno, przeraźliwie głośno

przymiotnik nieodmienny

 (2.1) książk. bardzo głośny, przeraźliwie głośny

Wiktionary


wniebowstąpienie

w teologii chrześcijańskiej, o zmartwychwstałym Jezusie Chrystusie: wznieść się do nieba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) rel. święto chrześcijańskie upamiętniające wstąpienie do nieba zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa, obchodzone corocznie w 40. dniu od Zmartwychwstania Pańskiego (czwartek);

Wiktionary

Wniebowstąpienie – przeniesienie się osoby świętej do nieba za życia (nie po śmierci) wraz z ciałem (nie sama dusza). Dwie najbardziej znane postacie, którym przypisywane jest wniebowstąpienie, to Jezus Chrystus oraz Mahomet.

Wniebowstąpienie znane jest także w buddyzmie (mnich Śantidewa) i hinduizmie (bóg Kryszna).

Wikipedia


wniebowstąpić

w teologii chrześcijańskiej, o zmartwychwstałym Jezusie Chrystusie: wznieść się do nieba


SJP.pl


wniebowstępować

w teologii chrześcijańskiej, o zmartwychwstałym Jezusie Chrystusie: wznosić się do nieba


SJP.pl


wniebowzięcie

święto kościelne związane z wstąpieniem Matki Boskiej do nieba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. wydarzenie zbawcze przeniesienia kogoś do nieba

 (1.2) przen. uczucie nieziemskiego zachwytu

Wiktionary

Wniebowzięcie – według teologii chrześcijańskiej to zabranie osoby świętej przez Boga do nieba za życia lub po śmierci wraz z ciałem i duszą.

Według Biblii Bóg zabrał do nieba dwie osoby:

Biblia zapowiada także, że po paruzji wszyscy sprawiedliwi zostaną zabrani przez Boga do nieba i będą żyć wiecznie (por. 1. List do Tesaloniczan 4,17).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Próżno na chmurach wieszasz błędne oko, / Próżno, płonąca, kamień ściskasz zimny! / — Ani przy modłach krótkie wniebowzięcia, / Ani cię zbawią podobłoczne loty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wniebowzięcie n., Wniebowzięta ż.

 przym. wniebowzięty

Wiktionary


wniebowzięta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) rel. peryfr. matka Jezusa Chrystusa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bóg ukoronował Wniebowziętą na Królową Nieba i Panią świata.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wniebowzięcie n., Wniebowzięcie n.

 przym. wniebowzięty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Maryja, Matka Boża, Bogarodzica, Bogarodzicielka, Bogurodzica, Boża Rodzicielka, Madonna, Maria, Maria z Nazaretu, Matka Najświętsza, Matka Pana, Matka Przenajświętsza, Najświętsza Maria Panna, Najświętsza Maryja Panna, Niepokalana, Przeczysta Panienka, Przeczysta Panna; podn. Królowa Nieba, Królowa Niebios; skr. MB, NMP

Wiktionary


wniebowzięty

bardzo zadowolony, szczęśliwy, w stanie euforii


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przen. odczuwający szczęście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Michaś, cały wniebowzięty, pobiegł ze świadectwem do domu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wniebowzięcie n., Wniebowzięcie n., Wniebowzięta ż.

Wiktionary


wniesienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przemieszczenie czegoś w górę lub w pewne miejsce

 (1.2) dodawanie (treści), uzupełnianie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wnieść, wnosić

 rzecz. wnoszenie n.

Wiktionary


wnieść

1. przenieść coś do budynku, pomieszczenia lub innej zamkniętej przestrzeni;
2. przenieść coś na miejsce położone wyżej;
3. dać coś jako wkład we wspólnotę;
4. złożyć wniosek


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wnosić)

 (1.1) dokonany od|wnosić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A gdybyśmy wnieśli skargę w sprawie śmierci admirała Ozzela, sir?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲɲɛ̇ɕt͡ɕ, AS: vʹńėść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnoszenie n., wniesienie n.

Wiktionary


wnijście

dawniej: wejść


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. wejście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mimo znużenia nie mógł zamrużyć oka i oczyma szeroko otwartemi, patrzał na wnijście do namiotu.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wnijść dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wejście

Wiktionary


wnijść

dawniej: wejść


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) daw. wejść

forma rzeczownika.

 (2.1) D. plural|wnijście.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I postanowię przymierze Moje z tobą; i wnijdziesz do korabia ty i synowie twoi, żona twoja i żony synów twoich z tobą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnijście n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. wniść

Wiktionary


wnikanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wnikać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲɲiˈkãɲɛ, AS: vʹńikãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wnikać

 przysł. wnikliwie

Wiktionary


wnikać

1. dostawać się do wnętrza czegoś, przenikać dokądś;
2. badać coś, zapoznawać się z czymś


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wniknąć)

 (1.1) przedostawać się do środka, przenikać

 (1.2) zgłębiać jakąś kwestię, próbować ją zrozumieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przemyśle mięsnym mikrofale (MW) są stosowane przede wszystkim do rozmrażania bloków mięsnych. Zwykle używana jest częstotliwość 915 MHz, ponieważ mikrofale mogą wtedy wnikać na głębokość 10-15 cm.

 (1.2) Przy pomocy abstrakcji matematycznych naukowcy mają możliwość wnikać głęboko w istotę zjawisk.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wniknąć dk.

 rzecz. wnikanie n., wnikliwość ż.

 przym. wnikliwy

 przysł. wnikliwie

Wiktionary


wnikliwie

przysłówek

 (1.1) w sposób wnikliwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnikliwość ż., wnikanie n.

 czas. wnikać ndk.

 przym. wnikliwy

Wiktionary


wnikliwiej

stopień wyższy od przysłówka: wnikliwie


SJP.pl


wnikliwość

skłonność do gruntownej analizy, do doszukiwania się sedna rzeczy, istoty czegoś; dociekliwość, dokładność, dogłębność, gruntowność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, kto wnikliwy, dociekliwy, uważny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲɲikˈlʲivɔɕt͡ɕ, AS: vʹńiklʹivość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wnikliwy

 przysł. wnikliwie

 czas. wnikać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dociekliwość

Wiktionary


wnikliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: wnikliwy


SJP.pl


wnikliwy

1. analizujący, roztrząsający coś gruntownie, docierający do istoty czegoś; dogłębny, dociekliwy, dokładny, skrupulatny;
2. sprawiający wrażenie przenikającego głęboko, np. wnikliwe spojrzenie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zgłębiający coś dokładnie, przenikający głęboko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziadek, jak zwykle krewki, dał się unieść fali elokwencji i szeroko komentował nikczemne poczynania cesarza–matkobójcy, na temat którego właśnie niedawno przeprowadził wnikliwe studia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnikliwość ż.

 przysł. wnikliwie

 czas. wnikać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) analityczny, dociekliwy, gruntowny, przenikliwy, subtelny

Wiktionary


wniknąć

dostać się do wnętrza czegoś, zbadać, zgłębić


SJP.pl


wniosek

1. przemyślenie, wynik rozumowania;
2. twierdzenie wynikające z przesłanek;
3. postulat;
4. projekt zgłaszany pod obrady ciała kolegialnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wynik, rezultat przemyślenia czegoś; twierdzenie, przekonanie będące wynikiem rozumowania, rozmyślania

 (1.2) pomysł, propozycja, projekt złożony do dyskusji i podjęcia decyzji o jego przyjęciu lub odrzuceniu

 (1.3) urz. prośba przedstawiona w odpowiednim urzędzie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wniosek – formalna prośba o podjęcie określonych działań lub wykonanie określonej czynności
    • zob. też postępowanie wnioskowe
  • wniosek – konkluzja wynikająca z przesłanek

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Informujemy, że kryterium nr 2 oceny merytorycznej wniosków, dotyczące obszaru działalności będzie weryfikowane na podstawie dwóch list stanowiących załączniki do regulaminu naboru wniosków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲɲɔsɛk, AS: vʹńosek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnioskowanie n.

 czas. wnioskować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konkluzja

 (1.2) propozycja

 (1.3) podanie, pismo, prośba

Wiktionary


wnioskodawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ten, kto wnioskuje, składa wniosek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wnioskodawca powinien wyrazić zgodę na przetwarzanie danych osobowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲɲɔskɔˈdaft͡sa, AS: vʹńoskodafca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. wnioskodawczyni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ims. wnioskujący, petent

Wiktionary


wnioskodawczy

→ wnioskodawca


SJP.pl

Patrz:

wnioskodawca

wnioskodawczyni

kobieta występująca z wnioskiem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urz. forma żeńska od: wnioskodawca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wnioskodawczyni nie zaznaczyła, w jakim terminie chce ten urlop.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʲɲɔskɔdafˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: vʹńoskodafčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnioskodawca m.

Wiktionary


wnioskowanie

1. wyciągać wnioski z przesłanek;
2. proponować, wnosić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wnioskować.

Wiktionary

Wn

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvʲɲɔskɔˈvãɲɛ, AS: vʹńoskovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wniosek m.

 czas. wnioskować

Wiktionary


wnioskować

1. wyciągać wnioski z przesłanek;
2. proponować, wnosić


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wywnioskować)

 (1.1) wywodzić wniosek

czasownik przechodni niedokonany (dk. zawnioskować)

 (2.1) starać się oficjalnie o coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wnioskował jednak, że gdy doliczy do stu, Perełka powinien dołączyć do niego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wniosek mrz., wnioskowanie n.

 czas. wywnioskować dk., zawnioskować dk.

 przym. wnioskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dedukować, domniemywać, przyjmować, sądzić, wnosić

Wiktionary


wnioskowy

→ wniosek


SJP.pl

Patrz:

wniosek

wniwecz

1. dawniej: do szczętu, całkiem, zupełnie
2. w związku frazeologicznym: obrócić coś wniwecz - unicestwić, zniszczyć


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) daw. całkiem, zupełnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pragnienie występnych wniwecz się obróci.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zniweczyć dk., niweczyć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) całkiem, całkowicie, zupełnie, maksymalnie, kompletnie, totalnie

Wiktionary


wnizać

wciągnąć coś cienkiego (np. nitkę, sznurek) do środka czegoś


SJP.pl


wnizywać

wciągać nitkę, drut, sznurek itp. do środka czegoś


SJP.pl


wniść

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) daw. wejść

Wiktionary


wnorka

ptak, sowa ziemna


SJP.pl


wnorowski

nazwisko


SJP.pl

Wnorowski (forma żeńska: Wnorowska; liczba mnoga: Wnorowscy) – polskie nazwisko, w Polsce nosi je ok. 1800 osób

Wikipedia


wnorsko-kużelski

→ Wnory-Kużele


SJP.pl

Patrz:

Wnory-Kużele

wnorsko-pażoski

→ Wnory-Pażochy


SJP.pl

Patrz:

Wnory-Pażochy

wnory-kużele

wieś w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim


SJP.pl

Wnory-Kużele – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Kobylin-Borzymy.

Zaścianek szlachecki Kużele należący do okolicy zaściankowej Wnory położony był w drugiej połowie XVII wieku w powiecie tykocińskim ziemi bielskiej województwa podlaskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wikipedia


wnory-pażochy

wieś w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim


SJP.pl

Wnory-Pażochy – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Kulesze Kościelne.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Bartłomieja Apostoła w Kuleszach Kościelnych.

Wikipedia


wnorów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wnorów – przysiółek wsi Wilków Średzki w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Kostomłoty
  • Wnorów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Łoniów

Wikipedia


wnosić

1. niosąc, umieszczać kogoś lub coś we wnętrzu lub na wierzchu czegoś;
2. przedstawiać, składać do rozpatrzenia, np. skargę;
3. książkowe: domyślać się, wyciągać wniosek


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wnieść)

 (1.1) przemieszczać coś w górę lub w pewne miejsce

 (1.2) mieć swój wkład w czymś; dodawać (treści), uzupełniać

 (1.3) przedstawiać, składać do rozpatrzenia (np. skargę, wniosek)

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) wyciągać wnioski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mężczyzna wnosi telewizor do pokoju.

 (1.2) Pracując przy czymś, trzeba wnosić coś od siebie, a nie polegać na cudzych wskazówkach.

 (1.3) Nie wiem, o co wnosi teraz pan minister, stojąc na mównicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvnɔɕit͡ɕ, AS: vnośić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnoszenie n., wniesienie n.

 czas. przenosić ndk., wznosić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nosić, dźwigać

Wiktionary


wnoszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wnosić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vnɔˈʃɛ̃ɲɛ, AS: vnošẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wnosić, wnieść, wznosić

 rzecz. wniesienie n.

Wiktionary


wnp

skrót od: Wspólnota Niepodległych Państw - związek gospodarczy, polityczny i wojskowy Rosji oraz niektórych byłych republik związkowych


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński albo nijaki

 (1.1) = Wspólnota Niepodległych Państw;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 12 (= dwanaście) krajów byłego ZSRR utworzyło w grudniu 1991 (= tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego pierwszego) roku WNP.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu‿ɛ̃n‿ˈpɛ, AS: vu‿ẽn‿pe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. WNP-owski

Wiktionary


wnp-owski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) polit. związany z WNP, dotyczący WNP

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. WNP mrz.

 skr. WNP

Wiktionary


wnt

skrótowiec

 (1.1) = wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów

Wiktionary

Szlak sygnalizacyjny Wnt tworzy szereg białek komórki odgrywających rolę w embriogenezie i karcynogenezie, a także fizjologicznych procesach zachodzących w prawidłowych komórkach dorosłych organizmów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vu‿ɛ̃n‿ˈtɛ, AS: vu‿ẽn‿te

Wiktionary


wnuczek

zdrobnienie od: wnuk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od: wnuk

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: wnuczka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostatnio bardzo popularną metodą oszustwa jest oszustwo na wnuczka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvnut͡ʃɛk, AS: vnuček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnuk m., wnuczka ż.

:: zdrobn. wnusio m., wnuś m.

 przym. wnuczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wnusio

Wiktionary


wnuczka

córka syna bądź córki (w stosunku do dziadka lub babki)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) córka syna lub córki

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: wnuczek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak Twoja wnuczka ma na imię?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvnut͡ʃka, AS: vnučka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prawnuczka ż., wnuczęta nmos.

:: zdrobn. wnusia ż.

:: fm. wnuk mos., wnuczek mos.

 przym. wnuczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. wnęka

Wiktionary


wnuczkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wnuczkiem, dotyczący wnuka lub wnuczki

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do wnuka lub wnuczki

przymiotnik jakościowy

 (3.1) właściwy wnukowi lub wnuczce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zatrzymano króla mafii wnuczkowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnuczek mos., wnuczka ż., wnuk mos., wnusio mos., wnuś mos.

Wiktionary


wnuczkożonka

potocznie: młoda kobieta będąca partnerką znacznie starszego od siebie mężczyzny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) neol. młoda kobieta w związku ze znacznie starszym mężczyzną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wypada nie zrobić wnuczkożonce dzidziusia, którego oboje zakochani noszą w nosidełku po trendy knajpach.

Wiktionary


wnuczusia

pieszczotliwie: wnuk


SJP.pl


wnuczuś

pieszczotliwie: wnuk


SJP.pl


wnuczy

wnukowy; dawniej:
1. będący własnością wnuka, należący do wnuka;
2. właściwy wnukowi


SJP.pl


wnuczę

pieszczotliwie: wnuczek lub wnuczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od wnuk lub wnuczka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moje wnuczę właśnie zaczęło chodzić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnuk mos., wnuś mos.

Wiktionary


wnuk

syn syna lub córki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) syn córki lub syna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jestem wnukiem mojej babci i mojego dziadka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vnuk, AS: vnuk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnęk m., wnuczę n., wnuczęta n. lm.

:: zdrobn. wnuczek m., wnusio m., wnuś m.

:: fż. wnuczka

 przym. wnuczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. wnęk m.

Wiktionary


wnuka

przestarzale: wnuczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. wnuczka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wnuczka, stpol. synowica, wnęka, wnukiew

Wiktionary


wnuki

przestarzale: wnuczka


SJP.pl

Wnuki ( Унукі; Унуки) − wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Narocz.

Wikipedia


wnukiew

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. wnuczka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wnuczka, stpol. synowica, wnęka, wnuka

Wiktionary


wnukowski

nazwisko


SJP.pl


wnukowy

wnuczy; dawniej:
1. będący własnością wnuka, należący do wnuka;
2. właściwy wnukowi


SJP.pl


wnusia

pieszczotliwie o wnuczce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. pieszcz. wnuczka

forma rzeczownika.

 (2.1) zob. wnuś.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wracając z banku planowaćanowała jeszcze wstąpić do piekarni po świeże rogaliki, oddać do wywołania film, który Krzysztof wypstrykał podczas świąt, i oczywiście odebrać z przedszkola swoją ukochaną wnusię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnuczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wnuczka

Wiktionary


wnusio

zdrobnienie od: wnuk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pieszcz. wnuk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnuczek mos., wnuk mos.

 przym. wnuczkowy

Wiktionary


wnuś

pieszczotliwie o wnuku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pieszcz. wnuk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnuczek m., wnuczę n., wnuczka ż., wnuk m.

 przym. wnuczkowy

Wiktionary


wnyk

pętla używana przez kłusowników do chwytania zwierzyny; sidło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) łow. pułapka zastawiana na zwierzęta, zwykle w formie pętli ze sznura, drutu lub linki, która zaciska się na kończynie albo szyi zwierzęcia, gdy próbuje się uwolnić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W polskim prawie samo wytwarzanie, posiadanie lub używanie wnyków jest zabronione.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnykarz mos.

Wiktionary


wnykarka

kobieta chwytająca zwierzynę we wnyki


SJP.pl


wnykarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kłusownik używający wnyków do chwytania zwierzyny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnyki nmos., wnyk m.

 przym. wnykowy

Wiktionary


wnyki

pętla używana przez kłusowników do chwytania zwierzyny; sidło


SJP.pl


wnęcać

1. zwabiać zwierzynę łowną za pomocą przynęty;
2. dawniej: wnęcać się - dostawać się gdzieś, wciskać się


SJP.pl


wnęcić

1. zwabić zwierzynę łowną za pomocą przynęty;
2. dawniej: wnęcić się - dostać się gdzieś, wcisnąć się


SJP.pl


wnęk

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) stpol. śrpol. (potem gw-pl|Podhale.) wnuk

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vnɛ̃ŋk, AS: vnẽŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnęka, wnuk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wnuk, wnuczek

Wiktionary


wnęka

wgłębienie w ścianie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zagłębienie w ścianie, murze

 (1.2) stpol. wnuczka

 (1.3) anat. rodzaj szczeliny lub zagłębienia na powierzchni narządu, przez który wchodzą lub wychodzą naczynia krwionośne, naczynia limfatyczne, nerwy

 (1.4) archeol. sztuczne wklęśnięcie w boku narzędzia krzemiennego, typowe dla pewnych pradziejowych kultur;

Wiktionary

Wnęka – wgłębienie w ścianie. Wnęka może mieć różną głębokość, wysokość i szerokość. Może mieć proste krawędzie (bez ozdób) lub dekoracyjne wykończenie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We wnęce stała wielka szafa.

 (1.2) Wnęka wyrosła na przystojną młódkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvnɛ̃ŋka, AS: vnẽŋka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przym. wnękowy

 (1.2) rzecz. wnęk, wnęczka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nisza, przest. nyża

 (1.2) wnuczka, stpol. synowica

Wiktionary


wnękowy

przymiotnik od: wnęka


SJP.pl


wnęta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. przynęta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvnɛ̃nta, AS: vnẽnta

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nęcić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nęta

Wiktionary


wnęter

mężczyzna lub samiec zwierzęcia cierpiący na wnętrostwo


SJP.pl


wnętrostwo

wrodzony brak jednego lub obu jąder w mosznie wskutek zatrzymania się ich w jamie brzusznej lub kanale pachwinowym


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wnętrostwo u człowieka
  • wnętrostwo w weterynarii

Wikipedia


wnętrzarka

→ wnętrzarz


SJP.pl

Patrz:

wnętrzarz

wnętrzarski

dotyczący wnętrz budynków, związany z dekoracją wnętrz


SJP.pl


wnętrze

wszystkie elementy obiektu oprócz jego elementów brzegowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przestrzeń, znajdująca się w środku czegoś

 (1.2) duchowa strona człowieka, dusza, serce

 (1.3) pomieszczenie w środku budowli wraz z wystrojem

 (1.4) geom. zbiór takich punktów figury geometrycznej, że dla każdego z nich istnieje otoczenie zawarte w tej figurze

Wiktionary

Wnętrze – obudowana przestrzeń zamknięta znajdująca się wewnątrz budowli, służąca określonym potrzebom materialnym i kulturowym człowieka.

Na pojęcie wnętrza architektonicznego, oprócz samego pomieszczenia, składa się również wystrój jego ścian, sklepienia, sufitu oraz wyposażenie w sprzęty ruchome.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mniej wody dostanie się w ten sposób do wnętrza twoich butów.

 (1.2) Myślę, że każdy artysta jest ekshibicjonistą. Już sam występ na scenie ociera się o ekshibicjonizm. Twórczy ekshibicjonizm, powiedziałbym. Obnażamy się, pokazujemy swoje wnętrze na forum publicznym…

 (1.3) Nacisnęła klamkę i drzwi jęknęły przejmująco, ukazując woniejące kurzem wnętrze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvnɛ̃nṭʃɛ, AS: vnẽnṭše

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnętrzności nmos., wnętrzarstwo n., wnętrzarz m.

 przym. wewnętrzny, wnętrzowy, wnętrzarski

 przysł. wewnątrz, wewnętrznie

 przyim. wewnątrz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środek

Wiktionary


wnętrzniak

pasożyt żyjący wewnątrz ciała żywiciela


SJP.pl


wnętrzniaki

pasożyt żyjący wewnątrz ciała żywiciela


SJP.pl

Wn

Wikipedia


wnętrzności

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) anat. narządy wewnętrzne jamy brzusznej, klatki piersiowej oraz miednicy człowieka lub zwierzęcia

forma rzeczownika.

 (2.1) przest. plural|wnętrzność.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Usunąć wnętrzności i odkroić głowę i ogon ryby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vnɛ̃nˈṭʃnɔɕt͡ɕi, AS: vnẽnṭšnośći

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wnętrze n., wnętrostwo n.

 przym. wewnętrzny

 przysł. wewnętrznie, wewnątrz

 przyim. wewnątrz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trzewia

Wiktionary


wnętrzowy

przymiotnik od: wnętrze


SJP.pl


woal

cienka, ażurowa tkanina


SJP.pl

Woal – cienka, mleczno prześwitująca tkanina o splocie włosowo-wątkowym. Produkowany z bawełny, włókien sztucznych (np. poliestrów lub poliamidów) lub z ich mieszanki. Używana w branży dekoracyjnej (np. w firankach) lub odzieżowej (np. w sukienkach).

Wikipedia


woalka

tiulowa ozdoba kapelusza, opuszczana na twarz kobiety


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przezroczysta zasłona na twarz stanowiąca przybranie damskiego kapelusza;

Wiktionary

Woalka – cienka, rzadka, przejrzysta tkanina do okrycia twarzy, najczęściej przymocowana do kapeluszy. Wykorzystywana jest jako ozdobny dodatek do stroju ślubnego lub pogrzebowego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przynieś mi ciemny płaszczyk i czarny kapelusz z woalką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈalka, AS: voalka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. woal m.

 czas. zawoalować dk.

Wiktionary


woalować

rzadko: zasłaniać woalem


SJP.pl


woalowy

→ woal


SJP.pl

Patrz:

woal

wobbler

[czytaj: łobler]
1. drukowany element reklamowy zawieszany na półce, poruszający się pod wpływem powietrza; kiwak;
2. spinningowa przynęta wędkarska, imitująca niedużą rybę; wobler


SJP.pl

Wobbler, kiwak, kiwaczek (ang. "to wobble", ruszać się nierównomiernie, kiwać się) – rodzaj materiału reklamowego, w którym treść reklamowa umieszczona jest na nośniku wprawianym w ruch poprzez podmuchy powietrza, dotyk, lub mechanicznie. Jest przynętą na klienta w miejscu sprzedaży.

Wikipedia


wobec

w stosunku do kogoś, czegoś


SJP.pl

przyimek

 (1.1) (w odniesieniu) do; biorąc pod uwagę; uwzględniając, razem, wspólnie

 (1.2) przed, w obliczu, naprzeciw

 (1.3) względem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wobec pańskiego zachowania na zebraniu nie widzę możliwości naszej dalszej współpracy.

 (1.2) Staniesz wobec króla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔbɛt͡s, AS: vobec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. daw. obec ż., obcość, obecność

 czas. obcować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) w stosunku do, przy, razem

Wiktionary


wobler

spinningowa przynęta wędkarska, imitująca niedużą rybę; wobbler


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wędk. sztuczna przynęta wędkarska na ryby drapieżne przypominająca wyglądem i ruchem ich pokarm;

Wiktionary

Wobler (ang. „to wobble” – telepać się) – sztuczna przynęta wędkarska imitująca naturalny pokarm ryb drapieżnych (ryby, owady, płazy itp.), wykonana z różnego rodzaju twardych materiałów, np.: drewna (najczęściej balsy), plastiku, stosowana w łowieniu ryb metodą spinningową i trollingową.

Wikipedia


woblerek

zdrobnienie od: wobler


SJP.pl


wobolniki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu poniewieskim.

Wiktionary

Wobolniki (lit. "Vabalninkas") – miasto na Litwie, położone w okręgu poniewieskim, 26 km od Birży w rejonie birżańskim.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wobolniczanin m., wobolniczanka ż.

 przym. wobolnicki

Wiktionary


wobulator

generator o automatycznie zmienianej częstotliwości


SJP.pl

Wo

Wikipedia


wobuloskop

przyrząd elektroniczny do obserwacji na ekranie lampy oscyloskopowej zmian napięcia


SJP.pl

Wobuloskop – przyrząd elektroniczny, umożliwiający wizualną obserwację charakterystyk częstotliwościowych badanego układu, bądź wizualną analizę charakterystyki widmowej badanego sygnału. Dwoma głównymi elementami wobuloskopu są: wobulator i oscyloskop.

Wikipedia


wobuloskopowy

przymiotnik od: wobuloskop


SJP.pl


wobła

płoć kaspijska, ryba


SJP.pl


woc

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = ekon. wolny obszar celny

 (1.2) = wojsk. Wojska Obrony Cyberprzestrzeni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu‿ɔ‿ˈt͡sɛ, AS: vu‿o‿ce

Wiktionary


woch

nazwisko


SJP.pl


wochnik

nazwisko


SJP.pl


wocista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) adm. pot. funkcjonariusz Wojsk Obrony Terytorialnej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. WOT m., wotowiec m.

:: fż. wocistka ż.

 przym. wotowski

 skr. WOT

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wotowiec

Wiktionary


wod

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. daw. wodór, pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodór m., wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wodorodek m., wodoczyn m.

 przym. wodorowy, wodorodowy, wodorodny, wodorkowy

 czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. H; wodór m., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., lżeń m., wodoczyn m.

Wiktionary


wod.-kan.

skrót od: wodno-kanalizacyjny


SJP.pl


woda

tlenek wodoru; najbardziej rozpowszechniony w przyrodzie związek nieorganiczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bezbarwna i bezzapachowa ciecz, tlenek wodoru, H₂O;

 (1.2) często w liczbie mnogiej, ogólnie duże zbiorowiska wody (1.1), np. morze, jezioro

Wiktionary

Woda (tlenek wodoru; nazwa systematyczna IUPAC: oksydan) – związek chemiczny o wzorze H2O, występujący w warunkach standardowych w stanie ciekłym. W stanie gazowym wodę określa się mianem pary wodnej, a w stałym stanie skupienia – lodem. Słowo „woda” jako nazwa związku chemicznego może odnosić się do każdego stanu skupienia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na pustyni woda cenniejsza jest od złota.

 (1.1) Ciało ludzkie w ponad 70% składa się z wody.

 (1.2) Wody Polski są magnesem przyciągającym turystów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔda, AS: voda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zwodorowanie n., wodorowanie n., wodorodek mrz., wodoród mrz., wodorod mrz., wodorek mrz., wodor mrz., wodoczyn mrz., wod mrz., wodór mrz., wódzia ż., wody nmos., wodniczka ż., wodnik m., wodnica ż., wodniak m., wodzianka ż., Wodnik m., wódka ż., bezwodzie n., owodnia ż., małowodzie n., wielowodzie n., wodowanie n., zwodowanie n., uwadnianie n., uwodnienie n., nawadnianie n., nawodnienie n., odwadnianie n., odwodnienie n., wodnicha ż., wodniczek m., wodność ż., wodnistość ż., bezwodność ż., bezwodnik m.

 czas. zwodorować, wodorować, rozwadniać, wodować ndk., zwodować dk., uwadniać ndk., uwodnić dk., nawadniać ndk., nawodnić dk., odwadniać ndk., odwodnić dk.

 przym. wodny, wodnisty, wodnikowy, wodniacki, bezwodny, owodniowy, wódczany, wodorodowy, wodorodny, wodorowy, wodorkowy

 przysł. wodniście

 temsłow. wodo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tlenek wodoru, monotlenek diwodoru, H₂O

 (1.2) akwen, zbiornik wodny

Wiktionary


wodan

bóg germański; Odyn


SJP.pl

Wodan, Wotan (również Woden, Wuotan) – germański bóg ojciec, bóg wojny, mistrz magii.

Przedstawiany był jako postać w towarzystwie dwóch wilków – znany później w Skandynawii jako Odyn. To on rozdzielał zwycięstwa, zsyłał choroby i uzdrawiał. Starożytni Rzymianie widzieli w nim Merkurego.

Wikipedia


wodecki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bernard Wodecki (1922–2008) – polski duchowny rzymskokatolicki, werbista, tłumacz ksiąg Biblii poznańskiej
  • Ernest Wodecki – żołnierz
  • Marcin Wodecki (ur. 1988) – piłkarz
  • Wiesław Wodecki (1927–2010) – pisarz
  • Zbigniew Wodecki (1950–2017) – piosenkarz, instrumentalista i kompozytor

Wikipedia


woder

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) długi, wodoszczelny but gumowy, sięgający po pachwinę;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Młodzi strażacy poruszają się po rzece łodziami i ręcznie wyławiają ryby. Obserwowaliśmy ich w niedzielę. Długie wodery sięgające pasa, grube rękawice po łokcie, maseczki z solidnym filtrem na twarzy i na dokładkę kamizelki asekuracyjne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔdɛr, AS: voder

Wiktionary


wodery

spodnie połączone z butami, używane przez wędkarzy i myśliwych; spodniobuty, wadery


SJP.pl

Wo

Wikipedia


wodewil

komediowy utwór sceniczny, łączący dialogi z tańcami oraz pantomimą; vaudeville


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. muz. teatr. widowisko komediowe lub farsowe z muzyką, piosenkami, pantomimą i baletem, z przewagą tekstu mówionego nad śpiewanym;

Wiktionary

Wo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɔˈdɛvʲil, AS: vodevʹil

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodewilista m., wodewilistka ż.

 przym. wodewilowy, wodewilny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śpiewogra, singspiel, melofarsa

Wiktionary


wodewilista

aktor grający w wodewilach


SJP.pl


wodewilistka

aktorka grająca w wodewilach


SJP.pl


wodewilowy

→ wodewil


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wodewilem, dotyczący wodewilu

Wiktionary

Patrz:

wodewil

Przykłady

 (1.1) W 1928 roku Helena Rojówna pisze wraz z mężem sztukę o charakterze wodewilowym, stylizowaną na folklor podhalański.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodewil mrz.

Wiktionary


wodiczko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bohdan Wodiczko (1911-1985) – polski dyrygent i pedagog muzyczny
  • Krzysztof Wodiczko (ur. 1943) – zamieszkały w USA artysta pochodzenia polskiego

Wikipedia


wodniacki

przymiotnik od: Wodniak


SJP.pl


wodniaczka

kobieta uprawiająca sporty wodne


SJP.pl


wodniak

osoba uprawiająca sporty wodne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek uprawiający sporty wodne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodnik mzw./mos., woda ż.

Wiktionary


wodniarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mebl. szafka, na której stawia się miskę do mycia i dzban z wodą

 (1.2) ent. zob. koziułka wodniarka.

Wiktionary


wodnica

1. baśniowa nimfa wodna przebywająca w morzach, jeziorach, rzekach, wabiąca ludzi; rusałka
2. linia wodna, waterlinia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mar. żegl. krzywa wyznaczona na kadłubie przez poziom spokojnej wody, przy określonym stopniu załadowania jednostki pływającej;

 (1.2) mit. słowiański demon zamieszkujący zbiorniki wodne, uznawana za partnerkę topielca; również zwłoki utopionej kobiety

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wodnica (rusałka, topielica) – nazwa żeńskiego demona słowiańskiego
  • wodnica – krzywa wyznaczona na kadłubie statku (okrętu) z powierzchnią równoległą do powierzchni wody
  • wodnice (Potamogalinae) – podrodzina ssaków z rodziny tenrekowatych
    • Micropotamogale lamottei
    • wodnica ruwenzorska – Micropotamogale ruwenzorii
    • wodnica kameruńska – Potamogale velox
  • Wodnica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wołowskim, w gminie Wołów
  • Wodnica – część wsi Nadolany w woj. podkarpackim, w pow. sanockim, w gminie Bukowsko
  • Wodnica – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Ustka
  • Wodnica – część wsi Rudniki w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Rędziny

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wodnik mzw./mos., wodnistość ż., wodnik

 czas. wodować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) linia wodna

 (1.2) topielica

Wiktionary


wodnicha

rodzaj grzybów podstawkowych z rzędu bedłkowców


SJP.pl


wodnichowate

o cechach wodnichowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl

Wodnichowate ("Hygrophoraceae" Lotsy) – rodzina grzybów z rzędu pieczarkowców ("Agaricales").

Wikipedia


wodnichowaty

o cechach wodnichowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


wodnicki

nazwisko


SJP.pl


wodnicowate

rodzina roślin z rzędu skalnicowców; wodnikowate


SJP.pl


wodnicowaty

o cechach wodnicowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


wodniczak

rodzaj ptaków z rodziny chruścieli


SJP.pl


wodniczek

ptak z rzędu wróblowatych


SJP.pl

Wodniczek ("Micropotamogale") – rodzaj ssaków z rodziny wodnic (Potamogalidae).

Wikipedia


wodniczka

1. wypełniona płynem przestrzeń w obrębie cytoplazmy komórkowej; wakuola
2. niewielki ptak wędrowny z rodziny pokrzewkowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Acrocephalus paludicola|ref=tak., gatunek wędrownego ptaka z rodziny trzciniaków, zamieszkującego wschodnią Europę i zachodnią Azję;

 (1.2) ornit. ptak z gatunku wodniczka (1.1)

 (1.3) biol. wakuola

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wodniczka – wakuola jako organellum komórkowe
  • wodniczka – rodzaj porostów
  • wodniczka – Acrocephalus paludicola, ptak z rzędu wróblowych

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Ze starzeniem się komórki zachodzi proces rozrośnięcia się i zamienienia wakuoli w jedną wodniczkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezwodzie n., woda ż., wodnistość ż., wodnik m., wodnica ż., uwadnianie n., uwodnienie n., wódka m., nawadnianie n., nawodnienie n.

 czas. uwadniać ndk., uwodnić, nawadniać ndk., nawodnić dk.

 przym. wodny, wodnisty

Wiktionary


wodnik

1. baśniowa postać przebywająca w wodzie;
2. gatunek pająka; topik;
3. wędrowny ptak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) mitsłow. występująca w baśniach postać mieszkająca w rzekach i zbiornikach wodnych;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) ornit. nazwa systematyczna|Rallus aquaticus|ref=tak., żyjący na mokradłach ptak o upierzeniu oliwkowobrązowym z plamami;

 (2.2) arachn. zob. topik.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wodnik – w wierzeniach słowiańskich demon zbiorników wodnych
  • wodnik (topik, Argyroneta aquatica) – gatunek pajęczaka z rodziny topikowatych
  • wodnik – gatunek ptaka z rodziny chruścieli
  • wodnik – rodzaj porostów
  • Wodnik (łac. Aquarius) – gwiazdozbiór równikowy
  • Wodnik – astrologiczny znak zodiaku
  • „Wodnik” – polski okręt wojenny z okresu XVII wieku
  • Wodnik (Jezioro Chłodnickie) – jezioro na Równinie Drawskiej, w woj. zachodniopomorskim
  • Wodnik – część miasta Łobez, w Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Łobez
  • Wodnik – osada w Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Biały Bór
  • Wodnik Szuwarek (czes. i słow. Rákosníček) – czechosłowacki serial animowany w reżyserii Zdenka Smetany
  • Jańcio Wodnik – polski film w reżyserii Jana Jakuba Kolskiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wodnika w postaci konia można było złapać na pętlę i uzdę wykonane z wikliny lub lipy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔdʲɲik, AS: vodʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodniczka ż., bezwodzie n., wody nmos., Wodnik m., woda ż., wódka ż., wódeczka ż., wodnistość ż., wodniak m., wodowanie n., wodnica ż.

 czas. wodować ndk.

 przym. wodny, wodnisty, wodniacki

Wiktionary


wodnikowate

rodzina roślin z rzędu skalnicowców; wodnicowate


SJP.pl

Wodnikowate ("Haloragaceae" R. Br. in Flinders) – rodzina roślin z rzędu skalnicowców ("Saxifragales"). Obejmuje 8 rodzajów z ok. 145 gatunkami. Są to w większości niewielkie rośliny zielne, wodne o drobnych kwiatach. Pochodzą z Australii i tam oraz na południowej półkuli występuje ich najwięcej. Ograniczony do półkuli północnej zasięg ma rodzaj "Proserpinaca". Rodzaj wywłócznik ("Myriophyllum") jest jedynym szeroko rozprzestrzenionym na świecie, jego przedstawiciele należą także do flory polskiej.

Wikipedia


wodnikowaty

o cechach wodnikowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


wodnikowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z podklasy różowych


SJP.pl


wodnikowy

→ wodnik, → Wodnik (znak zodiaku)


SJP.pl


wodnistobłękitny

błękitny o wodnistym odcieniu


SJP.pl


wodnistość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co wodniste

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezwodzie n., woda ż., wódka ż., Wodnik m., wodnik m., wodniczka ż., wodniak m., wodzianka ż., wodnica ż., wodowanie n., zwodowanie n.

 czas. wodować ndk., zwodować dk.

 przym. wodny, wodnisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lurowatość

Wiktionary


wodnisty

taki, który jest konsystencji wody lub taki, który zawiera duże ilości wody albo jakiejś innej cieczy podobnej do wody


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zawierający zbyt dużo wody

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. woda ż., wodnistość ż., wodnik mos./mzw.

 przym. wodny

 czas. wodować

Wiktionary


wodnity

w gwarze śląskiej: wodnisty


SJP.pl


wodniście

przysłówek

 (1.1) w sposób wodnisty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezwodzie n., woda ż.

Wiktionary


wodniściej

stopień wyższy od przysłówka: wodniście


SJP.pl


wodno-lądowy

dotyczący wody i lądu; lądowo-wodny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zob. ziemnowodny.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żółwie wodno-lądowe żyją na wszystkich kontynentach, poza Antarktydą i Australią.

Wiktionary


wodnokrwisty

rzadko: składający się z wody i krwi


SJP.pl


wodnokrzywoszyj

rodzaj mchu z rodziny krzywoszyjowatych


SJP.pl


wodnoprawny

rzadko: dotyczący prawa wodnego


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od prawo wodne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔdnɔˈpravnɨ, AS: vodnopravny

Wiktionary


wodnopączkowe

rośliny wodnopączkowe - jedna z grup roślin skrytopączkowych, obejmująca rośliny wodne, których pączki odnawiające zimują w wodzie; hydrofity, rośliny wodne


SJP.pl


wodnopączkowy

rośliny wodnopączkowe - jedna z grup roślin skrytopączkowych, obejmująca rośliny wodne, których pączki odnawiające zimują w wodzie; hydrofity, rośliny wodne


SJP.pl


wodnopłat

samolot przystosowany do lądowania na wodzie i startu z powierzchni wody; hydroplan, wodnopłatowiec, wodnosamolot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lotn. samolot, który może lądować na wodzie lub z niej startować;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwa wodnopłaty majestatycznie kołysały się na falach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔdˈnɔpwat, AS: vodnopu̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodnopłatowiec mrz./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hydroplan, wodnopłatowiec, wodnosamolot, amfibia

Wiktionary


wodnopłatowiec

samolot przystosowany do lądowania na wodzie i startu z powierzchni wody; hydroplan, wodnopłat, wodnosamolot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) lotn. zob. wodnopłat.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy leciałaś kiedyś wodnopłatowcem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔdnɔpwaˈtɔvʲjɛt͡s, AS: vodnopu̯atovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodnopłat m.

Wiktionary


wodnosamolot

samolot przystosowany do lądowania na wodzie i startu z powierzchni wody; hydroplan, wodnopłat, wodnopłatowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lotn. samolot przystosowany do startowania z powierzchni wody i wodowania;

Wiktionary

Wodnosamolot (albo: hydroplan) – samolot przystosowany konstrukcyjnie do startu i lądowania (wodowania) z powierzchni wody.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaledwie cztery lata później japoński okręt-baza wodnosamolotów przeprowadził pierwszy w historii nalot z morza, a w 1916 r., podczas bitwy jutlandzkiej, lotnictwo pokładowe po raz pierwszy wzięło udział w działaniach floty.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hydroplan

Wiktionary


wodnoszybowiec

szybowiec przystosowany do startowania i lądowania na powierzchni wody


SJP.pl


wodność

zawartość wody


SJP.pl

Wodność – parametr określający stan chmury lub mgły. Została ona zdefiniowana jako masa ciekłej lub zestalonej wody przypadająca na jednostkę objętości chmury (lub na jednostkę masy powietrza – wodność właściwa).

Wikipedia


wodny

odnoszący się do wody, będący wodą lub cieczą, wprawiany w ruch za pomocą wody


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) nawiązujący do wody lub innych cieczy

 (1.2) poruszający się po wodzie

 (1.3) żyjący w wodzie lub na wodzie

 (1.4) poruszany wodą lub inną cieczą

 (1.5) sport. odbywający się w wodzie

 (1.6) chem. o roztworze: rozcieńczany wodą

 (1.7) gw-pl|Bukowina. wodnisty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To jest zbiornik wodny, chociaż chwilowo jest pusty.

 (1.2) Popłynęliśmy na wyspę rowerem wodnym.

 (1.3) Wąż wodny gonił drobną rybkę, unosząc kłębki mułu spomiędzy kamieni.

 (1.3) Ptactwo wodne ma tutaj raj.

 (1.4) Ten zegar wodny to pamiątka po moim dziadku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔdnɨ, AS: vodny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. woda ż., wodnik m., Wodnik mos./mzw.

 przym. wodnisty

 czas. rozwodnić, rozwadniać

Wiktionary


wodobrzusze

obecność nadmiaru wolnego płynu w jamie brzusznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. wet. gromadzenie się przesięku w jamie otrzewnej;

Wiktionary

Wodobrzusze, puchlina brzuszna (łac. "ascites") – stan, w którym dochodzi do nadmiernego nagromadzenia płynu w jamie otrzewnej niezależnie od przyczyny czy cech płynu, nazywanego również płynem puchlinowym. Wodobrzusze jest objawem, a nie osobną jednostką chorobową.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W chwili przybycia do kliniki stwierdzono u chorego wodobrzusze.

Wiktionary


wodochłonność

nasiąkliwość wodą


SJP.pl


wodochłonny

1. chłonący wodę; hydrochłonny;
2. wymagający dużej ilości wody


SJP.pl


wodociek

ciek wodny


SJP.pl


wodociąg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. rurociąg do transportu wody wraz z armaturą do czerpania i uzdatniania;

Wiktionary

Wodociąg – zespół urządzeń służących do zaopatrywania w sposób zorganizowany i ciągły odbiorców w wodę.

Urządzenia wodociągowe to ujęcia wód powierzchniowych i podziemnych, studnie publiczne, urządzenia służące do magazynowania i uzdatniania wód, sieci wodociągowe, urządzenia regulujące ciśnienie wody.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pewna teoria dotycząca przyczyny upadku Cesarstwa Rzymskiego głosi, że Rzymianie zapadli na ołowicę, ponieważ ich wodociągi były wykonane z ołowiu.

 (1.1) Historią Londynu jest seria pożarów, ponieważ Londyn nie miał wodociągów, gdy inne miasta były już objęte siecią rur wodnych.

 (1.1) Z powodu mrozów w nocy pękły dwa wodociągi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈdɔt͡ɕɔ̃ŋk, AS: vodoćõŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zwodociągowanie n.

 czas. zwodociągować

 przym. wodociągowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk waserlajtung

Wiktionary


wodociągi

potocznie: przedsiębiorstwo zajmujące się czerpaniem wody, uzdatnianiem i rozprowadzaniem jej do miejsc odbioru


SJP.pl


wodociągowiec

pracownik zajmujący się zagadnieniami dotyczącymi wodociągów


SJP.pl


wodociągowy

przymiotnik

 (1.1) związany z wodociągami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodociąg m., zwodociągowanie n.

 czas. zwodociągować

Wiktionary


wodoczyn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. daw. wodór, pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodór m., wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wod m., wodorodek m., wodor m.

 przym. wodorowy, wodorodowy, wodorodny, wodorkowy

 czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. H; wodór m., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., lżeń m.

Wiktionary


wododział

dział wodny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hydrol. granica pomiędzy sąsiednimi zlewniami lub dorzeczami

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wododziałowy

Wiktionary


wododziałowy

przymiotnik

 (1.1) geogr. hydrol. związany z wododziałem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wododział m.

Wiktionary


wodofon

urządzenie umożliwiające prowadzenie rozmów pod wodą


SJP.pl


wodogrzmot

poetycko: wodospad


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) poet. zob. wodospad.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szła, gdzie przedziwne huczą wodogrzmoty, / Spływając szumną, kroplistą kurzawą / Po alabastrach gładkich ścian na złoty / Piasek przydrożny; […]

Wiktionary


wodogłowie

przewlekła choroba ośrodkowego układu nerwowego, polegająca na wrodzonym lub nabytym nadmiernym gromadzeniu się płynu mózgowo-rdzeniowego w komorach mózgu; hydrocefalia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. nadmierne nagromadzenie płynów w układzie komorowym mózgu;

Wiktionary

Wo

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wodogłowiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hydrocefalia, wodomózgowie

Wiktionary


wodolecznictwo

leczenie wodą (np. kąpiele, natryski, nacierania); hydroterapia, hydropatia, aquaterapia, akwaterapia


SJP.pl


wodolej

Wodolej ( Водолей) – wieś w Bułgarii, w obwodzie Wielkie Tyrnowo, w gminie Wielkie Tyrnowo. W 2024 roku liczyła 818 mieszkańców.

Wikipedia


wodolejski

potocznie: mówiący rzeczy oczywiste, nieważne w sposób rozwlekły


SJP.pl


wodolocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od wodolot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodolot m.

Wiktionary


wodolot

statek wodny z płatami nośnymi pod kadłubem; hydrolot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jednostka pływająca charakteryzująca się zainstalowanymi pod kadłubem płatami nośnymi, które powodują wynurzanie się kadłuba z wody wraz ze wzrostem prędkości jednostki;

Wiktionary

Wo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɔˈdɔlɔt, AS: vodolot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodolocik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hydropłat

Wiktionary


wodolubny

o zwierzętach i roślinach potrzebujących do życia środowiska wodnego


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biol. dobrze rozwijający się w środowisku wodnym

Wiktionary


wodomat

automat do sprzedaży wody


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urządzenie do sprzedawania wody

Wiktionary


wodomierz

przyrząd samoczynnie mierzący objętość wody przepływającej w przewodach zamkniętych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. miernik pokazujący ilość zużytej wody;

Wiktionary

Wodomierz – przyrząd służący do pomiaru objętości przepływającej przewodem wodociągowym wody.

Jednostką miary stosowaną w wodomierzach jest m³ (metr sześcienny) lub galon.

Wodomierz pozwala określić zużycie wody przez odbiorcę, dzięki czemu jest możliwe ustalenie opłaty innej niż ryczałtowa. Wszystkie wodomierze posiadają tak zwany próg rozruchu, poniżej którego nie dokonują pomiaru wody, która przez nie przepływa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɔˈdɔ̃mʲjɛʃ, AS: vodõmʹi ̯eš

Wiktionary


wodomierzowy

przymiotnik od: wodomierz


SJP.pl


wodomiot

urządzenie do wypłukiwania ziemi, piasku itp. za pomocą silnego strumienia wody; wodomiot; wodomiotacz; hydromonitor


SJP.pl


wodomiotacz

urządzenie do wypłukiwania ziemi, piasku itp. za pomocą silnego strumienia wody; wodomiot; hydromonitor


SJP.pl


wodonercze

nadmierne nagromadzenie moczu w obrębie kielichów i miedniczek nerkowych oraz moczowodu w wyniku przeszkody jego odpływu do pęcherza


SJP.pl

Wodonercze (łac. "Hydronephrosis") – rozszerzenie miedniczki i kielichów nerkowych z wtórnym do tego stanu zanikiem miąższu nerki. Możliwe jest prenatalne wykrywanie wodonercza. Wodonercze może się rozwijać przez wiele lat nie dając żadnych charakterystycznych objawów ze strony układu moczowego. Leczenie chirurgiczne nie jest wymagane we wszystkich przypadkach.

Wikipedia


wodonieprzepuszczalny

nieprzepuszczający wody; niezalecana kalka z języka rosyjskiego; lepiej: wodoszczelny


SJP.pl


wodonosiec

środowisko podziemnych wód zdolne do gromadzenia w sobie wody wolnej


SJP.pl


wodonośny

obfitujący w wodę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zawierający i gromadzący wodę albo zdolny do jej przewodzenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wodonośne warstwy piasków znajdują się na głębokości kilkudziesięciu metrów.

Wiktionary


wodoocze

wrodzona jaskra


SJP.pl


wodoodporność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest wodoodporne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kormorany, jak większość ptaków, posiadają gruczoł kuprowy, ale jego wydzielina nie daje piórom wodoodporności, jak ma to miejsce u innych ptaków wodnych, i po wyjściu na ląd kormorany muszą długo suszyć pióra.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wodoodporny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieprzemakalność, nieprzesiąkliwość

Wiktionary


wodoodporny

odporny na szkodliwe działanie wody


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) odporny na działanie wody

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaprawa jest wodoodporna, dlatego może być użyta w pomieszczeniach narażonych na zawilgocenie: kuchniach, łazienkach, toaletach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔdɔːtˈpɔrnɨ, AS: vod•otporny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodoodporność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieprzemakalny, wodoszczelny, nieprzesiąkalny, nieprzesiąkliwy

Wiktionary


wodooszczędność

cecha czegoś zużywającego małe ilości wody


SJP.pl


wodooszczędny

pozwalający na zużywanie małej ilości wody


SJP.pl


wodoprzepuszczalność

brak szczelności wodnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdolność do wchłaniania, przepuszczania i oddawania wody

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy renowacji istniejących lub budowie nowych boisk, poza znormalizowanymi wymiarami, płyty o trawiastym poroście powinny charakteryzować się odpowiednią wodoprzepuszczalnością, pojemnością wodną oraz zdolnością sorpcyjną i zasobnością w składniki pokarmowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔdɔpʃɛpuʃˈt͡ʃalnɔɕt͡ɕ, AS: vodopšepuščalność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wodoprzepuszczalny

Wiktionary


wodoprzepuszczalny

przepuszczający wodę; niewodoszczelny


SJP.pl


wodopylność

zapylanie roślin przez wodę


SJP.pl


wodopój

miejsce w rzecze, jeziorze stawie gdzie zwierzęta najczęściej piją wodę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miejsce, w którym zwierzęta zwykle piją wodę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈdɔpuj, AS: vodopui ̯

Wiktionary


wodopójka

roztocze zamieszkujące środowisko wodne


SJP.pl


wodopójki

roztocze zamieszkujące środowisko wodne


SJP.pl

Wodopójki – zwyczajowa nazwa roztoczy (Acari) zamieszkujących środowiska wodne. Podobnie jak powszechnie stosowana w hydrobiologii ich nazwa łacińska Hydracarina (z łaciny "wodne roztocze") nie jest to nazwa taksonu, a nazwa grupy organizmów wydzielanej na podstawie kryteriów ekologicznych.

Wikipedia


wodor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. daw. wodór, pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodór m., wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wod m., wodorodek m., wodoczyn m.

 przym. wodorowy, wodorodowy, wodorodny, wodorkowy

 czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. H; wodór m., daw. wodorod m., wodoród m., wod m., lżeń m., wodoczyn m.

Wiktionary


wodorek

związek wodoru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z wodoru i innego pierwiastka chemicznego;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodór m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., wodorodek m., wodoczyn m.

 przym. wodorowy, wodorkowy, wodorodowy, wodorodny

 czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. wodorodek

Wiktionary


wodorki

związek wodoru


SJP.pl

Wodorki (dawniej wodorodki (od dawnej nazwy wodoru: wodoród) – związki chemiczne wodoru z innymi pierwiastkami.

Wikipedia


wodorkowy

→ wodorek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. dotyczący wodorku, związany z wodorkiem

Wiktionary

Patrz:

wodorek

Przykłady

 (1.1) Jonu wodorkowego wzór chemiczny|H⁻. naładowanego jednoujemnie nie należy mylić z jonem wodorowym wzór chemiczny|H⁺. naładowanym jednododatnie.

 (1.1) Akumulator niklowo-wodorkowy (Ni-MH) jest to typ akumulatora, w którym katoda (elektroda dodatnia) zbudowana jest z niklu, a anoda (elektroda ujemna) ze stopu niklu, aluminium, manganu, magnezu i kobaltu. Napięcie pojedynczego ogniwa w akumulatorze niklowo-wodorkowym wynosi 1,2 V.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodoczyn mrz., wodór m., wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., wodorodek m.

 przym. wodorowy, wodorodowy, wodorodny

 czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary


wodorociąg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. rurociąg do transportu wodoru

Wiktionary


wodorod

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. daw. wodór, pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodór, wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodoród m., wodor m., wod m., wodorodek m., wodoczyn m.

 przym. wodorowy, wodorodowy, wodorodny, wodorkowy

 czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. H; wodór m., daw. wodoród m., wodor m., wod m., lżeń m.

Wiktionary


wodorodek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. chem. wodorek, nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z wodoru i innego pierwiastka chemicznego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodór m., wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., wodoczyn m.

 przym. wodorowy, wodorodowy, wodorodny, wodorkowy

 czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wodorek

Wiktionary


wodorodny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. daw. dotyczący wodoru (wodorodu), związany z wodorem (wodorodem), zasilany wodorem (wodorodem)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gaz wodorodny połączony z gazem kwasorodnym za pomocą iskry elektrycznéy daie wodę. Gaz wodorodny z salétrorodnym daie gaz bagnisty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodoczyn mrz., wodór m., wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., wodorodek m.

 przym. wodorowy, wodorodowy, wodorkowy

 czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wodorowy, daw. wodorodowy

Wiktionary


wodorodowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. daw. dotyczący wodoru (wodorodu), związany z wodorem (wodorodem), zasilany wodorem (wodorodem)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Własność zapalną elektryczności okazał przez zapalenie eteru iskrą elektryczną również bawełny posypanej proszkiem kalafonji nareszcie na pistolecie elektrycznym przyrządzie blaszanym napełnionym gazem wodorodowym i zatkanego silnie korkiem gdy za zbliżeniem iskry elektrycznej gaz wodorodowy styka się z kwasorodem powietrza zapala się i przez prężenie powstałe ztąd wypycha siłą i hukiem korek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodoczyn mrz., wodór m., wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., wodorodek m.

 przym. wodorowy, wodorodny, wodorkowy

 czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wodorowy, daw. wodorodny

Wiktionary


wodorofluorek

nieorganiczny związek fluoru, w którym występuje on na -1 stopniu utlenienia


SJP.pl


wodorofosforan

związek chemiczny, wodorosól kwasu fosforowego


SJP.pl


wodorokwas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. hydrokwas — kwas niezawierający tlenu;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hydrokwas

Wiktionary


wodorosiarczan

sól kwasu siarkowego powstała w wyniku zastąpienia jednego atomu wodoru metalem


SJP.pl


wodorosiarczek

związek chemiczny, sól siarkowodoru powstała przez zastąpienie jednego wodoru metalem; hydrosiarczek


SJP.pl


wodorosole

Wodorosole, #PATRZ sole kwaśne – związki chemiczne będące solami kwasów wieloprotonowych, których aniony zawierają atomy wodoru w grupie kwasowej.

Wikipedia


wodorost

1. najprostsza samożywna roślina plechowa; alga; glon
2. roślina bytująca w środowisku wodnym; hydrofit; roślina wodna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. miękka roślina rosnąca w wodzie;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodorościk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hydrofit, trawa morska

Wiktionary


wodoroterapia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) terapia wodorem

Wiktionary


wodorotlenek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) chem. związek chemiczny złożony z anionu wodorotlenowego (OH−) i stabilnego kationu amonowego, metalu lub organicznego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przyrodzie wodorotlenek magnezu występuje w postaci minerału brucytu.

Wiktionary


wodorotlenki

Wo

Wikipedia


wodorotlenkowy

przymiotnik od: wodorotlenek


SJP.pl


wodorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mot. chem. metoda oczyszczania silnika z nagaru polegająca na wprowadzeniu do dolotu silnika podczas jego pracy mieszaniny gazów: wodoru i tlenu (mieszanina piorunująca)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodór m., wodorek m., woda ż., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., wodorodek m., wodoczyn m.

 przym. wodorowy, wodorkowy, wodorodowy, wodorodny

 czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) uwodornianie, uwodornienie, hydrogenizacja, hydrogenacja, hydrogenoliza

Wiktionary


wodorować

1. wprowadzać do silnika samochodowego mieszankę tlenu i wodoru, w celu usunięcia zanieczyszczeń;
2. nasycać ciecz wodorem


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zwodorować)

 (1.1) mot. chem. poddawać procesowi wodorowania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dlaczego warto wodorować silniki w naszych samochodach? Przede wszystkim zabieg jest bezpieczny, a przy tym: zmniejsza emisję spalin, zwiększa wydajność silnika, […], zmniejsza zużycie oleju i paliwa, zwiększa zasięg

 (1.1) Nie należy jednak wodorować silników starszych niż 20 letnie, ponieważ oczyszczenie ich komory spalania może doprowadzić do nieszczelności. Po wodorowaniu nie ma konieczności wymiany oleju silnikowego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodór m., wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., wodorodek m., wodoczyn m.

 przym. wodorowy, wodorodowy, wodorodny, wodorkowy

 czas. zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować

Wiktionary


wodorowiec

potocznie: pojazd z napędem wodorowym


SJP.pl


wodorowy

przymiotnik od: wodór


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. dotyczący wodoru, związany z wodorem, zasilany wodorem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden rodnik wodorowy po cyklu reakcji daje w końcowej fazie reakcji aż trzy nowe rodniki wodorowe zdolne do aktywnego oddziaływania na kolejne cząsteczki w tym obojętne, co stanowi kolejny etap w łańcuchowym procesie spalania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodoczyn mrz., wodór m., wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., wodorodek m.

 przym. wodorkowy, wodorodowy, wodorodny

 czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. wodorodowy, wodorodny

Wiktionary


wodorowęglan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. sól kwasu węglowego, w której tylko jeden atom wodoru uległ podstawieniu przez atom metalu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wodorowęglany dysocjują w wodzie na kationy metali lub kation amonowy oraz na aniony wodorowęglanowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔdɔrɔˈvɛ̃ŋɡlãn, AS: vodorovẽŋglãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wodorowęglanowy

Wiktionary


wodorowęglanowy

→ wodorowęglan


SJP.pl

Patrz:

wodorowęglan

wodorowęglany

Wodorowęglany – grupa związków chemicznych, wodorosoli kwasu węglowego.

Wodorowęglany dysocjują w wodzie na kationy metali (np.) lub kation amonowy () oraz na aniony wodorowęglanowe (), np.:

Wikipedia


wodorozcieńczalny

taki, którego stężenie zmniejsza się po dodaniu wody


SJP.pl


wodorościk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od wodorost

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodorost m.

Wiktionary


wodorzyg

wylot rynny odprowadzający wodę deszczową z mostu


SJP.pl


wodoród

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. daw. wodór, pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wodoród otrzymać także można prowadząc parę wodną wywiązującą się z wody ogrzewanej w retorcie, a przez mocno rozżarzoną rurę żelazną lub porcelanową napełnioną opiłkami żelaza lub wiązkami czystego drutu żelaznego; kwasoród wody łączy się bowiem z żelazem, tworząc niedokwas żelaza, a wszystek wodoród uchodzi rurką o i ujętym być może w słojach napełnionych wodą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodór, wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodor m., wod m., wodorodek m., wodoczyn m.

 przym. wodorowy, wodorodowy, wodorodny, wodorkowy

 czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. H; wodór m., daw. wodorod m., wodor m., wod m., lżeń m.

Wiktionary


wodosiewność

rozprzestrzenianie się drogą wodną nasion, zarodników i rozmnóżek; hydrochoria


SJP.pl


wodospad

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) swobodny, pionowy spadek wody rzecznej, spowodowany różnicą poziomów dna koryta rzeki

Wiktionary

Wodospad – swobodny, pionowy spadek wody rzecznej, spowodowany istnieniem w korycie rzeki wyraźnego progu skalnego o wysokości od kilku do kilkuset metrów. Wodospad występuje w górnych odcinkach biegu rzek, w miejscach, gdzie rzeka przecina warstwę twardych skał. Skały te, wymywane wolniej niż miękkie podłoże w dolnym biegu rzeki, tworzą stopień, z którego woda spada. Szereg wodospadów nazywa się kaskadą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Huk wodospadu zagłuszył rozmowy turystów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈdɔspat, AS: vodospat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. wodospadzik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) katarakta, kaskada, siklawa

Wiktionary


wodospadzik

zdrobnienie od: wodospad


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: wodospad

 (1.2) mały wodospad

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔdɔˈspad͡ʑik, AS: vodospaʒ́ik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodospad m.

Wiktionary


wodoszczelny

przymiotnik

 (1.1) nie przepuszczający wody

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wody artezyjskie występują tutaj między dwiema warstwami skał wodoszczelnych i podlegają ciśnieniu hydrostatycznemu, które w przypadku przebicia nadległej warstwy nieprzepuszczalnej prowadzi do powstania studni artezyjskiej lub źródła artezyjskiego, aż do osiągnięcia poziomu zwanego poziomem piezometrycznym.

 (1.1) Jeśli chcesz zanurkować z zegarkiem na ręku, powinien być wodoszczelny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔdɔˈʃt͡ʃɛlnɨ, AS: vodoščelny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodoszczelność ż.

Wiktionary


wodoterapia

ogół zabiegów leczniczych z użyciem wody w różnych stanach skupienia; aquaterapia, wodolecznictwo, hydroterapia, hydropatia


SJP.pl


wodotrysk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) słup wody bijący w górę, wytryskająca skądś

Wiktionary


wodowanie

1. spuszczać nowy lub wyremontowany statek z doku na wodę;
2. napełniać wodą zbiornik parowozu lub wagonu kolejowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) lotn. osadzanie samolotu lub kapsuły statku kosmicznego na wodzie;

 (1.2) żegl. opuszczanie statku do wody po zbudowaniu lub remoncie;

Wiktionary

Wodowanie – wprowadzenie statku wodnego albo innej jednostki pływającej na wodę po budowie, remoncie, transporcie itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fotografię wodowania kapsuły Apollo 15 opublikował miejscowy dziennik.

 (1.2) Szczególnie uroczyste jest wodowanie jednostki nowo zbudowanej w stoczni połączone z chrztem i nadaniem nazwy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔdɔˈvãɲɛ, AS: vodovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wody lm nm., wodnistość ż., zwodowanie n., woda ż., wódka ż., wodnik mos./mzw., wodzianka ż., Wodnik mos./mzw., rozwadnianie n., rozwodnienie n., wodnica ż., wodniak mos./mrz., wodniaczka ż., odwodnianie n., odwodnienie n., uwadnianie n., uwodnienie n.

 czas. wodować ndk., zwodować dk., rozwadniać ndk., rozwodnić dk., odwodniać ndk., odwodnić dk., uwadniać ndk., uwodnić dk.

 przym. wodny, nawodny, podwodny, bezwodny

Wiktionary


wodowaniowy

→ wodowanie


SJP.pl

Patrz:

wodowanie

wodować

1. spuszczać nowy lub wyremontowany statek z doku na wodę;
2. napełniać wodą zbiornik parowozu lub wagonu kolejowego


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) spuszczać statek na wodę

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) lecąc, osiadać na wodzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W gdańskiej stoczni wodują dziś nowy kontenerowiec dla szwedzkiego armatora.

 (2.1) Amerykański samolot rejsowy awaryjnie wodował na rzece Hudson.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈdɔvat͡ɕ, AS: vodovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. woda ż., wodowanie n., wodnik m., wodnica ż., wodzianka ż., wodniak m., Wodnik mos./mzw.

 czas. zwodować dk., odwodnić dk., uwodnić dk.

 przym. wodnisty

Wiktionary


wodowisko

miejsce wodowania hydroplanu


SJP.pl


wodownik

zbiornikowiec zaopatrujący statki w wodę


SJP.pl


wodowskaz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przyrząd lub urządzenie służące do określania stanu wody w rzece lub jeziorze;

Wiktionary

Wo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na każdym z wodowskazów zanotowano spadki.

 (1.1) Na Opolszczyźnie stany alarmowe są przekroczone na 16 wodowskazach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈdɔfskas, AS: vodofskas

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wodowskazowy

Wiktionary


wodowskazowy

przymiotnik od: wodowskaz


SJP.pl


wodowstręt

przejaw wścieklizny polegający na strachu przed wodą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. wet. jeden z poważnych objawów wścieklizny objawiający się bolesnymi skurczami krtani podczas picia wody, a nawet na jej widok

 (1.2) med. wet. inne określenie wścieklizny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pojęcie równości budzi w nim taką wściekłość jak woda w chorym na wodowstręt (…).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wścieklizna

Wiktionary


wodozbiór

przestarzale: zbiornik wodny


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wodozbiór – budowla, rodzaj wieży ciśnień
  • Wodozbiór – zespół przyrodniczo-krajobrazowy w Szczecinie

Wikipedia


wodołaz

pies z rasy pochodzącej z Nowej Fundlandii; nowofundlandczyk; nowofundland


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. kynol. rasa psa wyhodowana na Nowej Fundlandii w Kanadzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziadek zwykle spacerował ze swoim wodołazem wzdłuż Olzy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nowofundland, nowofundlandczyk

Wiktionary


wodończa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) łow. wyżłobienie na zboczu; miejsce ukrycia się zająców

Wiktionary


wodożytka

rodzaj małych ślimaków z rodziny źródlarkowatych, występujący w pięciu gatunkach


SJP.pl


wodożytkowate

rodzina ślimaków z podgromady przodoskrzelnych; źródlarkowate


SJP.pl


wodożytkowaty

o cechach wodożytkowatych (rodzina ślimaków)


SJP.pl


wodu

1. rzadko: kult religijny uprawiany głównie w Haiti i na południu USA, łączący elementy katolicyzmu z dawnymi wierzeniami afrykańskimi i spirytyzmem; wudu, voodoo, voudou;
2. ogólna nazwa bóstw u Fonów z Beninu; wodun, wodżu


SJP.pl


wodun

ogólna nazwa bóstw u Fonów z Beninu; wodu, wodżu


SJP.pl


wodunka

dawniej:
1. pasożyt pęcherzykowaty, żyjący najczęściej w mózgu;
2. kołowacizna


SJP.pl


wody

tlenek wodoru; najbardziej rozpowszechniony w przyrodzie związek nieorganiczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) przest. kurort leczniczy

 (1.2) zob. wody płodowe.

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: woda

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hrabina była ostatnio u wód.

 (1.2) Dzwoń na pogotowie, Hance odeszły wody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔdɨ, AS: vody

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bezwodzie n., woda ż., wódka ż., wodnik m., Wodnik m., wodniak m., wodowanie n.

 czas. wodować ndk.

 przym. wodny, wodnisty

Wiktionary


wodynie

wieś w Polsce


SJP.pl

Wo

Wikipedia


wodyński

przymiotnik od: Wodynie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Wodyński – polski urzędnik
  • Antoni Wodyński – polski wojskowy
  • Jan Wodyński (strona ujednoznaczniająca)
  • Józef Wodyński – polski scenograf i malarz
  • Marek Wodyński – polski urzędnik

Wikipedia


wodza

1. dawniej, zwykle w liczbie mnogiej: lejce, cugle; dziś żywe w pewnych związkach wyrazowych, np. trzymać nerwy na wodzy - nie dać się wyprowadzić z równowagi;
2. dawniej: przewodzenie, kierownictwo; dziś żywe w pewnych związkach wyrazowych, np. pod czyjąś wodzą - pod czyimś dowództwem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pas rzemienny połączony z wędzidłem, sluźący do kierowania koniem

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wodzić

Wiktionary


wodzak

specjalny wózek ciągnięty przez wodzarkę w dźwignicy linotorowej


SJP.pl


wodzarka

element bomu, pozwalający wodzić go w dół i w górę


SJP.pl


wodze

1. dawniej, zwykle w liczbie mnogiej: lejce, cugle; dziś żywe w pewnych związkach wyrazowych, np. trzymać nerwy na wodzy - nie dać się wyprowadzić z równowagi;
2. dawniej: przewodzenie, kierownictwo; dziś żywe w pewnych związkach wyrazowych, np. pod czyjąś wodzą - pod czyimś dowództwem


SJP.pl

Wodze – skórzane, parciane lub gumowe pasy połączone z wędzidłem, przy pomocy których jeździec utrzymuje kontakt z pyskiem konia poprzez kiełzno i w ten sposób przekazuje koniowi sygnały.

Lejce, rzadziej też: lejc, wodze – dłuższe pasy wykorzystywane w podobnym celu w powożeniu.

Wikipedia


wodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wodzić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wodzić, zawieść, przewodzić

Wiktionary


wodzian

połączenie chemiczne zawierające wodę w postaci oddzielnych cząsteczek; hydrat


SJP.pl


wodzianka

zupa z wody i rozdrobnionego chleba; wodzionka, kapłon, kapłonek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. kulin. rodzaj zupy, ktorej podstawą są suche skórki od chleba bądź jego miąższ, woda oraz sól, czasem z dodatkiem smalcu, margaryny lub masła

Wiktionary

Wodzianka – prosta zupa znana na Śląsku i w Polsce Środkowej. Wodzianka występuje w wielu odmianach, ale w każdej podstawą są chleb i wrzątek. Maciej E. Halbański w swoim "Leksykonie sztuki kulinarnej" podał następującą definicję wodzianki: zupa przyrządzona z czerstwego chleba pokrajanego w kostkę, zalanego wrzątkiem, z dodatkiem roztartego z solą czosnku i tłuszczu, najlepiej smalcu ze skwarkami.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bezwodzie n., wodowanie n., woda ż., wodnistość ż.

 czas. wodować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. wodźůnka

Wiktionary


wodziciel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. ktoś, kto dowodzi, prowadzi, wiedzie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. wodzicielka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lider / leader, przywódca, wodzirej, wódz

Wiktionary


wodzicielka

1. dawniej: kobieta, która prowadzi, wiedzie kogoś;
2. kura, gęś, kaczka, indyczka opiekująca się pisklętami w pierwszym okresie ich życia


SJP.pl


wodzicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Józef Wodzicki (1750-1794) – generał major wojsk koronnych
  • Kazimierz Wodzicki
    • Kazimierz Wodzicki (1816-1889) – ornitolog
    • Kazimierz Wodzicki (1900-1987) – ornitolog
  • Stanisław Wodzicki (1764-1843) – polityk
  • Michał Wodzicki (1687–1764) – biskup
  • Eliasz Wodzicki (zm. 1805) – hrabia
  • Piotr Wodzicki (zm. 1768) – generał-major
  • Jan Kanty Wodzicki (zm. 1821) – kanonik krakowski
  • Roman Wodzicki (1904–1978) – dyplomata, prawnik
  • Henryk Wodzicki – poseł Sejmu Krajowego Galicji
  • Ludwik Wodzicki – hrabia, poseł Sejmu Krajowego Galicji

Wikipedia


wodzidło

element lokomotywy


SJP.pl

Wo

Wikipedia


wodzierady

wieś w Polsce


SJP.pl

Wodzierady – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łaskim, w gminie Wodzierady.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia


wodzieradzki

przymiotnik od: Wodzierady


SJP.pl


wodzień

owad z rzędu muchówek


SJP.pl

Wodzień ("Chaoborus") – rodzaj owadów należący do rzędu muchówek i rodziny wodzieniowatych. Postacie dorosłe tych zwierząt – imago swoim wyglądem przypominają komary, jednakże w odróżnieniu od nich samice wodzienia nie kłują. Wodzienie przechodzą przeobrażenie zupełne.

Wikipedia


wodzik

część wodząca w planimetrze


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Grzegorz Wodzik – partyzant Gwardii Ludowej
  • wodzik – element silnika wodzikowego
  • wodzik – element ożaglowania gaflowego
  • wodzik – element planimetru
  • wodzik – element niektórych kołowrotków wędkarskich

Wikipedia


wodzikowy

→ wodzik


SJP.pl

Patrz:

wodzik

wodzinek

Wodzinek – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łódzkim wschodnim, w gminie Tuszyn, przy szosie łączącej Wolę Kamocką z Tuszynem.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Główna ulica we wsi to ulica Srocka. Można nią dojechać do wsi Srock.

Wikipedia


wodzinowski

nazwisko


SJP.pl


wodzionka

zupa z wody i rozdrobnionego chleba; wodzianka, kapłon, kapłonek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. potrawa z czerstwego chleba, czosnku, tłuszczu zwierzęcego oraz wrzątku;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zrobilimy wczorej wodzionka ze czosnkiem i szpyrkom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wódzia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk brołtzupa, brotzupa, waserzupe

Wiktionary


wodzirej

człowiek, który prowadzi zabawę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek, który prowadzi tańce na weselach i balach

 (1.2) przywódca grupy osób

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wasze wesele jest jednak udane, a wszystko dzięki wodzirejowi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈd͡ʑirɛj, AS: voʒ́irei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodzirejka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przywódca

Wiktionary


wodzirejka

→ wodzirej


SJP.pl

Patrz:

wodzirej

wodzirejski

→ wodzirej


SJP.pl

Patrz:

wodzirej

wodzirejstwo

1. funkcja wodzireja;
2. przewodzenie innym


SJP.pl


wodzisław

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (2.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim;

 (2.2) geogr. toponim, składnik nazwy miasta Wodzisław Śląski

Wiktionary

Wodzisław – miasto w Polsce położone w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, siedziba miejsko-wiejskiej gminy Wodzisław. Leży w widłach rzeki Mozgawy i jej dopływu Mozgawki, przy drodze ekspresowej S7.

Prawa miejskie od 1366, zdegradowany do rangi wsi 13 stycznia 1870. Status miasta odzyskał 1 stycznia 2021.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) W 1869 Wodzisław utracił prawa miejskie.

 (2.2) W połowie XIX wieku większość mieszkańców Wodzisławia oraz całego regionu stanowiła ludność polskojęzyczna.

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1-2)

 rzecz. wodzisławianin m., wodzisławianka ż.

 przym. wodzisławski

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) Wodzisław Śląski

Wiktionary


wodzisława

imię żeńskie


SJP.pl


wodzisławek

zdrobnienie od: Wodzisława (imię żeńskie)


SJP.pl


wodzisławianin

1. mieszkaniec Wodziasławia;
2. mieszkaniec Wodzisławia Śląskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Wodzisławia

 (1.2) mieszkaniec Wodzisławia Śląskiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Radek jest rodowitym wodzisławianinem, jego dziadkowie mieszkali w Wodzisławiu Śląskim jeszcze przed wojną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wodzisław m.

:: fż. wodzisławianka ż.

 przym. wodzisławski

Wiktionary


wodzisławianka

1. mieszkanka Wodziasławia;
2. mieszkanka Wodzisławia Śląskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Wodzisławia

 (1.2) mieszkanka Wodzisławia Śląskiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na raut przyszły zacne wodzisławianki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wodzisław m.

:: fm. wodzisławianin mos.

 przym. wodzisławski

Wiktionary


wodzisławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wodzisławy lub z nią związany


SJP.pl


wodzisławka

zdrobnienie od: Wodzisława (imię żeńskie)


SJP.pl


wodzisławkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wodzisławka lub z nim związany


SJP.pl


wodzisławostwo

Wodzisław z małżonką; Wodzisławowie


SJP.pl


wodzisławowie

Wodzisław z małżonką; Wodzisławostwo


SJP.pl


wodzisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wodzisława lub z nim związany


SJP.pl


wodzisławski

przymiotnik od: Wodzisław Śląski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Wodzisławia, związany z Wodzisławiem

 (1.2) odnoszący się do Wodzisławia Śląskiego, związany z Wodzisławiem Śląskim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1720 wybudowano wodzisławską synagogę.

 (1.2) Wodzisław Śląski został siedzibą powiatu wodzisławskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wodzisław m., wodzisławianin mos., wodzisławianka ż.

Wiktionary


wodzić

1. prowadzić dokądś;
2. o samicach niektórych ptaków: opiekować się pisklętami do momentu osiągnięcia przez nie samodzielności;
3. przesuwać coś po czymś;
4. wodzić się - chodzić z kimś wolnym krokiem w różne miejsca; dawniej: mocując się, przeciągać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) idąc prowadzić kogoś, odwiedzając kolejne miejsca

 (1.2) przesuwać coś po jakiejś powierzchni

 (1.3) o drobiu: wyprowadzać pisklęta

 (1.4) o zwierzętach: prowadzić za wodze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Heniek wodził nas po różnych melinach w poszukiwaniu Staśka.

 (1.2) Wodził oczyma po kartce, ale nie rozumiał ani słowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔd͡ʑit͡ɕ, AS: voʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodzenie n., wódz m., wodza ż., wywód mrz.

 czas. dowodzić, odwodzić, przewodzić, przywodzić, uwodzić, wywodzić, zwodzić, zawodzić, powodzić się, wieść, powodzić, zawieść, zwieść, rozwodzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieść, prowadzić

 (1.2) przesuwać, podążać

Wiktionary


wodziński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Wodzińska, polska archeolożka
  • Maria Wodzińska (1819–1896), polska malarka
  • Antoni Wodziński (1848–1928), pisarz polski i francuski
  • Benedykt Wodziński (1859–1926), inżynier, profesor budowy mostów
  • Cezary Wodziński (1959–2016), polski filozof, historyk filozofii
  • Ignacy Wodziński (1745–1815), generał-major 1791
  • Józef Wodziński (1859–1918), polski malarz
  • Karol Wodziński herbu Jastrzębiec (1722–1813), poseł na sejm, sędzia w Warszawie
  • Maciej Wodziński (1782–1848), prezes Senatu w czasie powstania listopadowego
  • Marcin Wodziński (ur. 1966), polski historyk i filolog
  • Marian Wodziński (1911–1986), doktor medycyny, członek komisji Czerwonego Krzyża

Wikipedia


wodzostwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sprawowanie funkcji wodza

Wiktionary

Wodzostwo – forma organizacji społeczno-politycznej o zhierarchizowanej i scentralizowanej formie, charakteryzująca się redystrybucyjnym systemem ekonomicznym. Rozwój wodzostwa i stabilizacja mogą doprowadzić do powstania struktury państwowej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wódz mos.

Wiktionary


wodzowski

→ wódz


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący wodza

Wiktionary

Patrz:

wódz

Powiązane:

 rzecz. wódz mos.

Wiktionary


wodzyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Wodzyński (1932-2009), polski aktor, reżyser, pedagog, nestor gdyńskiej sceny
  • Leszek Wodzyński (1946–1999), polski lekkoatleta
  • Mirosław Wodzyński (ur. 1951), polski lekkoatleta

Wikipedia


wodór

pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1, najlżejszy z pierwiastków chemicznych, niemetal


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1;

Wiktionary

Wodór (H, hydrogenium) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 1, niemetal z bloku s układu okresowego. Wodór jest najczęściej występującym pierwiastkiem chemicznym we Wszechświecie i jednym z najczęściej spotykanych pierwiastków na Ziemi. Ma najmniejszą masę atomową, wynoszącą 1,00794 u. Najczęściej występującym izotopem wodoru jest prot (), którego atom ma najprostszą możliwą budowę – składa się z jednego protonu i jednego elektronu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma wodór?

 (1.1) Wodór po raz pierwszy otrzymano sztucznie w reakcji metalu z kwasem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔdur, AS: vodur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodorek m., woda ż., wodorowanie n., zwodorowanie n., uwodornianie n., uwodornienie n., nawodornienie n., daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., wodorodek m., wodoczyn m.

 przym. wodorowy, wodorkowy, wodorodowy, wodorodny

 czas. wodorować ndk., zwodorować dk., uwodorniać ndk., uwodornić dk., nawodorować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. H; daw. wodorod m., wodoród m., wodor m., wod m., lżeń m., wodoczyn m.

Wiktionary


wodła

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w północno-zachodniej Rosji, w Karelii, uchodzi do jeziora Onega;

Wiktionary

Wodła (ros Водла) – rzeka w północno-zachodniej Rosji, w należącej do tego państwa Republice Karelii.

Długość ok. 149 km, powierzchnia dorzecza 13.700 km², średni przepływ – 130 m³/s.

Wypływa z jeziora Wodłoziero i wpada do jeziora Onega. Nad Wodłą leży rejonowe miasto Pudoż.

Wikipedia


wodżu

ogólna nazwa bóstw u Fonów z Beninu; wodun, wodu


SJP.pl


wogeski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wogezami, dotyczący Wogezów, położony w Wogezach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale tylko w pewnym stopniu, bo już w kilkanaście lat po śmierci Kolumbana, zrodził się, i to w samym Luxeuil, protest przeciwko iroszkockiej skrajności. W wogeskim opactwie i gdzie indziej zniesiono po prostu najbardziej rażące punkty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wogezy nmos., wogezyt mrz.

Wiktionary


wogezy

góry we Francji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) geogr. pasmo górskie we wschodniej Francji;

 (1.2) geogr. adm. francuski departament, położony w regionie Grand Est;

Wiktionary

Wogezy (fr. Vosges, niem. Vogesen) – pasmo górskie we wschodniej Francji, oddzielone Bramą Burgundzką od gór Jura. Stromo opadają ku Nizinie Górnoreńskiej. Nazwa pochodzi prawdopodobnie od celtyckiego boga gór i lasów Vosegusa (również Vosagusa, Vosaciusa), później została przejęta przez Rzymian w Galii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jednostki niemieckie sforsowały Wogezy i pomaszerowały na Paryż.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wogezyt mrz.

 przym. wogeski

Wiktionary


wogezyt

magmowa skała żyłowa z grupy lamprofirów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. geol. skała magmowa, odmiana lamprofiru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Geolodzy zaliczają wogezyt do lamprofirów właściwych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wogezy lm. nmos.

 przym. wogeski

Wiktionary


wogulski

związany z Wogułami, ludem ugrofińskim


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wogółami, dotyczący Wogółów (Mansów)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język wogulski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wogół mos., Wogółka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mansyjski

 (2.1) mansyjski

Wiktionary


woguł

dawniej: Mans - członek ludu zamieszkującego zachodnią Syberię


SJP.pl


wogułowie

dawniej: Mansowie - naród ugrofiński zamieszkujący zachodnią Syberię


SJP.pl


wohyń

wieś w Polsce


SJP.pl

Wohyń – wieś (dawne miasto) w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie radzyńskim, w gminie Wohyń, ok. 10 km od Radzynia Podlaskiego.

Wohyń uzyskał lokację miejską w 1522 roku, zdegradowany w 1869 roku. Wohyń położony był w drugiej połowie XVI wieku w powiecie brzeskolitewskim województwa brzeskolitewskiego. Miasto ekonomii brzeskiej w drugiej połowie XVII wieku. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie bialskopodlaskim.

Wikipedia


wohyński

przymiotnik od: Wohyń, gmina w województwie lubelskim


SJP.pl


woicki

nazwisko


SJP.pl


woj

polski rycerz, wojownik z czasów średniowiecza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. dawny wojownik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ujrzała na widnokręgu pięciu wojów uzbrojonych w kusze i berdysze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojownik mzw./mos., wojna ż.

 przym. wojowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rycerz, wojownik

Wiktionary


woj.

skrót od:
1. województwo; wojew.;
2. wojewoda; wojew.;
3. wojewódzki; wojew.;
4. wojenny;
5. wojskowy; wojsk.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = województwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdańsk leży w woj. pomorskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔjɛˈvut͡stfɔ, AS: voi ̯evuctfo

Wiktionary


wojacki

→ wojak


SJP.pl

Patrz:

wojak

wojaczek

żartobliwie: branie udziału w wojnie, walce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od wojak

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojaczek – nazwisko
  • Wojaczek – film biograficzny z 1999 o Rafale Wojaczku
  • Rafał Wojaczek (1945–1971) – polski poeta, brat Andrzeja
  • Andrzej Wojaczek (1947–2000) – polski aktor, brat Rafała
  • Józef Wojaczek (1901–1993) – polski ksiądz katolicki, misjonarz z Mariannhill
  • Krystian Wojaczek (ur. 1950) – polski teolog katolicki
  • Marek Wojaczek (ur. 1964) – polski sędzia żużlowy klasy międzynarodowej
  • Jacek Wojaczek (ur. 1975) – polski rugbysta

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wojak m.

Wiktionary


wojaczka

żartobliwie: branie udziału w wojnie, walce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. kobieta wojak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojak mzw./mos.

Wiktionary


wojaczy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący wojaka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wojować

 rzecz. wojownik mzw./mos.

Wiktionary


wojak

żołnierz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. żart. żołnierz, zwykle doświadczony

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) ornit. nazwa systematyczna|Sturnella|ref=tak., ptak z rodziny kacykowatych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojak – wojownik, osoba wojująca
  • Wojak – mem internetowy
  • Wojak – marka piwa typu jasny lager produkowana przez Tyskie Browary Książęce
  • Wojak Churchill – brytyjski film komediowy z 2004 roku
  • Wojak długosterny
  • Wojak żabotowy
  • Wojak obrożny
  • Wojak pampasowy
  • Wojak żółtogardły
  • Jan Wojak (1905–1972) – polski nauczyciel, poseł na Sejm PRL III kadencji
  • Leopold Wojak (1867–1962) – polski pastor Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego
  • Tadeusz Wojak (1907–2000) – polski pastor Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɔjak, AS: voi ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojsko n., wojska nmos., wojna ż., wojenka ż., wojskowy m., wojski m., wojaczka ż., wojowanie n., zawojowanie n., zwojowanie n., wywojowanie n., wojskowość ż.

:: zdrobn. wojaczek m.

 czas. wojować ndk., zawojować dk., zwojować dk., wywojować dk.

 przym. wojskowy, wojenny, wojujący

 przysł. wojskowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wojskowy, żołnierz; gw. Górny Śląsk wojok

Wiktionary


wojakowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Franciszek Wojakowski (1880–1940), podpułkownik Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej
  • Kasper Wojakowski, urzędnik ziemski
  • Kazimierz Wojakowski (1889–), kapitan Wojska Polskiego, kapelmistrz
  • Kazimierz Ferdynand Wojakowski (1895–1986), pułkownik saperów Wojska Polskiego, działacz emigracyjny
  • Mateusz Maurycy Wojakowski (1775–1845), duchowny rzymskokatolicki
  • Remigian Wojakowski (–1716), urzędnik ziemski
  • (21846) Wojakowski, planetoida

Wikipedia


wojanów

Wojanów (do 1945 niem. "Schildau") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim, w gminie Mysłakowice, na pograniczu Kotliny Jeleniogórskiej i Rudaw Janowickich w Sudetach Zachodnich.

Wikipedia


wojarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. wojownik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z tyloma wojarzami miasta nie weźmiecie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojennik mos.

Wiktionary


wojas

nazwisko


SJP.pl

Wojas – polskie przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją i sprzedażą obuwia skórzanego oraz drobnej galanterii skórzanej. Jest notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

Spółka jest dostawcą butów dla administracji państwowej, wojska i leśnictwa. Produkty Wojas można nabyć w blisko 170 sklepach firmowych na terenie Polski, Słowacji, Czech, Białorusi. Około 10% sprzedaży to eksport, głównie do Ukrainy, Izraela, Mongolii, Litwy, Niemiec oraz Rosji.

Wikipedia


wojasiński

nazwisko


SJP.pl


wojaszówecki

→ Wojaszówka


SJP.pl


wojaszówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Wojaszówka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, siedziba gminy Wojaszówka. Ma status sołectwa.

Miejscowość leży nad Wisłokiem. Przez wieś przechodzi droga wojewódzka (łącząca Krosno z drogą DW 988) oraz linia kolejowa Rzeszów – Jasło z przystankiem Wojaszówka.

Wikipedia


wojaż

podróż, wycieczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. podróż, głównie zagraniczna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kinga jutro wraca z wojaży po Ameryce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔjaʃ, AS: voi ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojażer mos., wojażerka ż., wojażowanie n., wojażerskość ż., wojażowość ż.

:: zdrobn. wojażyk mrz.

 czas. wojażować ndk.

 przym. wojażerski, wojażowy

 przysł. wojażersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podróż, wycieczka, peregrynacja

Wiktionary


wojażer

osoba podróżująca, zwłaszcza za granicę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. podróżnik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wit dużo jeździ po Azji, wszyscy mają go za wojażera.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojaż m., wojażyk m., wojażowanie n., wojażerskość ż., wojażowość ż.

:: fż. wojażerka ż.

 czas. wojażować ndk.

 przym. wojażerski, wojażowy

 przysł. wojażersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podróżnik, globtroter

Wiktionary


wojażerka

→ wojażer; podróżniczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. podróżniczka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przedwojenne wojażerki pływały do Ziemi Świętej statkami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojaż m., wojażyk m., wojażowanie n., wojażerskość ż., wojażowość ż.

:: fm. wojażer m.

 czas. wojażować ndk.

 przym. wojażerski, wojażowy

 przysł. wojażersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podróżniczka, globtroterka

Wiktionary


wojażerski

→ wojażer


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przest. właściwy wojażom

 (1.2) przest. związany z wojażerem lub wojażerką, dotyczący wojażera lub wojażerki

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) przest. należący do wojażera lub wojażerki

Wiktionary

Patrz:

wojażer

Przykłady

 (1.1) Wiszący na wieszaku kask kolonialny, będzie przypominał zwiedzającym o wojażerskim stylu życia właściciela rezydencji.

 (1.2) Jego wojażerski ekwipunek mieści się w plecaku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojaż m., wojażyk m., wojażer m., wojażerka ż., wojażowanie n., wojażerskość ż., wojażowość ż.

 czas. wojażować ndk.

 przym. wojażowy

 przysł. wojażersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podróżny, podróżniczy

Wiktionary


wojażersko

przysłówek

 (1.1) rzad. przest. tak jak wojażerowie, wojażując

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojaż m., wojażyk m., wojażer m., wojażerka ż., wojażowanie n., wojażerskość ż., wojażowość ż.

 czas. wojażować ndk.

 przym. wojażerski, wojażowy

Wiktionary


wojażerskość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. zbiór cech uważanych za typowe dla wojażera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojaż m., wojażyk m., wojażer m., wojażerka ż., wojażowanie n., wojażowość ż.

 czas. wojażować ndk.

 przym. wojażerski, wojażowy

 przysł. wojażersko

Wiktionary


wojażowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wojażować.

 (1.2) przest. podróżowanie, szczególnie poza granicami kraju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy wyda już wszystkie pieniądze po dziadkach, skończy się to całe wojażowanie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojaż m., wojażer mos., wojażerka ż., wojażerskość ż., wojażowość ż., wojażyk mrz.

 czas. wojażować ndk.

 przym. wojażerski, wojażowy

 przysł. wojażersko

Wiktionary


wojażować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) przest. przebywać drogę w celu odwiedzenia odległego miejsca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziadkowie w wakacje zawsze wojażowali.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojaż mrz., wojażer mos., wojażyk mrz., wojażerka ż., wojażowanie n., wojażerskość ż., wojażowość ż.

 przym. wojażerski, wojażowy

 przysł. wojażersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podróżować

Wiktionary


wojażowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. zbiór cech uważanych za typowe dla wojaży

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojaż m., wojażyk m., wojażer m., wojażerka ż., wojażowanie n., wojażerskość ż.

 czas. wojażować ndk.

 przym. wojażerski, wojażowy

 przysł. wojażersko

Wiktionary


wojażowy

przymiotnik od: wojaż


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest. podróżniczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojaż m., wojażer m., wojażyk m., wojażerka ż., wojażowanie n., wojażerskość ż., wojażowość ż.

 czas. wojażować ndk.

 przym. wojażerski

 przysł. wojażersko

Wiktionary


wojażyk

zdrobnienie od: wojaż


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. zdrobn. od: wojaż

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojaż m., wojażer m., wojażerka ż., wojażowanie n., wojażerskość ż., wojażowość ż.

 czas. wojażować ndk.

 przym. wojażerski, wojażowy

 przysł. wojażersko

Wiktionary


wojbor

dawne imię męskie


SJP.pl

Wojbor – imię słowiańskie złożone z dwóch członów: woj - "wojownik" i bor - "walka". Może to oznaczać: walka wojownika, wojownik waleczny itd.

Wojbor imieniny obchodzi w dniu: 13 sierpnia

Wikipedia


wojciak

nazwisko


SJP.pl


wojcicki

nazwisko


SJP.pl


wojciech

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

, Wociech – staropolskie męskie imię pochodzenia słowiańskiego. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Wojciech w 2017 r. zajmował 9. miejsce w grupie imion męskich. W całej populacji Polaków Wojciech zajmował w 2017 r. 16. miejsce (317 857 nadań).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do Krakowa przybył wierny współpracownik zmarłego króla, arcybiskup gnieźnieński, Wojciech Jastrzębiec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔjt͡ɕɛx, AS: voi ̯ćeχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wojciechowa ż., Wojciechówna ż., Wojciechostwo lm m., Wojtkowa ż., Wojtkówna ż., Wojtusiowa ż., Wojtusiówna ż., Wojciechów mrz., Wojciechowo n., Wojciechówka ż.

:: zdrobn. Wojtek mos., Wojtuś mos.

:: zgrub. Wojtas mos.

:: fż. Wojciecha ż.

 przym. Wojciechowy, wojcieski, wojciechowski, wojciechówecki

Wiktionary


wojciecha

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Wojciecha, Wociecha – staropolskie imię żeńskie. Składa się z członów oznaczających „ta, która cieszy jako żołnierz” czyli „wojownik pociecha”, „ta, której walka sprawia radość”. Żeński odpowiednik imienia Wojciech.

Wojciecha imieniny obchodzi 23 kwietnia i 29 lipca.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wojciech mos.

Wiktionary


wojciechostwo

Wojciech z małżonką; Wojciechowie


SJP.pl


wojciechowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) przest. żona Wojciecha

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na zebraniu brakowało tylko Wojciechowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wojciechówka ż., wojciechówczanka ż., wojciechówczanin mos., Wojciech mos., wojciechowianin m., wojciechowianka ż., Wojciechowo n., Wojciechów mrz.

 przym. wojciechowski, wojciechówecki

Wiktionary


wojciechowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec miejscowości Wojciechowo

 (1.2) mieszkaniec miejscowości Wojciechów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Michał był rodowitym wojciechowianinem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wojciech mos., Wojciechowa ż., Wojciechowo n., Wojciechów mrz.

:: fż. wojciechowianka ż.

 przym. wojciechowski, wojciechówecki

Wiktionary


wojciechowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka miejscowości Wojciechowo

 (1.2) mieszkanka miejscowości Wojciechów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wasza prababcia była rodowitą wojciechowianką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wojciech mos., Wojciechowa ż., Wojciechowo n., Wojciechów mrz.

:: fm. wojciechowianin m.

 przym. wojciechowski, wojciechówecki

Wiktionary


wojciechowice

1. część miasta Ostrołęka;
2. nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojciechowice – część miasta Ostrołęka
  • Wojciechowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Kłodzko
  • Wojciechowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Góra Kalwaria
  • Wojciechowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Sędziszów
  • Wojciechowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Wojciechowice
  • Wojciechowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Waśniów
  • Wojciechowice – wieś na Ukrainie w obwodzie lwowskim
  • Wojciechowice Duże
  • Wojciechowice Małe
  • Wojciechów, Wojciechowo

Wikipedia


wojciechowicki

przymiotnik od: Wojciechowice


SJP.pl


wojciechowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bolesław Wojciechowicz (1927–2010) – polski profesor nauk technicznych
  • Eduard Wajciachowicz (ur. 1960) – białoruski polityk i nauczyciel
  • Jacek Wojciechowicz (ur. 1963) – polski polityk
  • Jerzy Wojciechowicz Billewicz (zm. 1643/1644) – podstarości żmudzki
  • Joanna Wojciechowicz (ur. 1944) – polska architektka, opozycjonistka
  • Kamila Wojciechowicz, także Wojciechowska (ur. 1979) – polska aktorka
  • Michał Wojciechowicz (ur. 1964) – polski przedsiębiorca, pisarz
  • Mikołaj Wojciechowicz Jasieński (XVI w.) – polski szlachcic
  • Stanisław Wojciechowicz Hladowicki (XVI w.) – polski szlachcic
  • Stas Wojciechowicz (ur. 1977) – polski rabin
  • Wasyl Wojcechowycz (Wojciechowicz, 1913–1987) – radziecki dowódca partyzancki

Wikipedia


wojciechowie

Wojciech z małżonką; Wojciechostwo


SJP.pl


wojciechowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. toponim, nazwa kilkunastu polskich wsi, osad i części wsi;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojciechowo – część wsi Leśna Podlaska w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Leśna Podlaska
  • Wojciechowo – część wsi Wólka-Wojciechówek w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Rząśnik
  • Wojciechowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Siemiątkowo
  • Wojciechowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. lęborskim, w gminie Wicko
  • Wojciechowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gminie Orneta
  • Wojciechowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. jarocińskim, w gminie Jaraczewo
  • Wojciechowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Chodów
  • Wojciechowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Rzgów
  • Wojciechowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek
  • Wojciechowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. obornickim, w gminie Rogoźno
  • Wojciechowo – część wsi Lipa w woj. wielkopolskim, w pow. obornickim, w gminie Ryczywół
  • Wojciechowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wolsztyńskim, w gminie Siedlec

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zapewne wybierzemy się w czerwcu do Wojciechowa na urodziny babci Danusi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojciechówczanin mos., Wojciech mos., Wojciechowa ż., Wojciechów mrz., wojciechowianin mos., wojciechowianka ż.

 przym. wojciechowski, wojciechówecki

Wiktionary


wojciechowski

przymiotnik od: Wojciechowo, Wojciechów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miejscowości Wojciechowo, związany z miejscowością Wojciechowo

 (1.2) odnoszący się do miejscowości Wojciechów, związany z miejscowością Wojciechów

Wiktionary

Wojciechowski (forma żeńska Wojciechowska, l. mn: Wojciechowscy) – jedno z najpopularniejszych nazwisk w Polsce. Według bazy PESEL 17.01.2015 r. nosiło je 42 828 Polek i 41 864 Polaków. Najwięcej osób o tym nazwisku mieszka na terenie Mazowsza, Wielkopolski i Kujaw. Dawniej często spotykana była też pisownia „Woyciechowski”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oni rozbili się przy szosie wojciechowskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wojciechówka ż., wojciechówczanin mos., Wojciech mos., Wojciechowa ż., Wojciechowo n., Wojciechów mrz., wojciechowianin mos., wojciechowianka ż.

 przym. wojciechówecki

Wiktionary


wojciechowy

taki jak u Wojciecha, charakterystyczny dla Wojciecha


SJP.pl


wojciechów

Wojciech z małżonką; Wojciechostwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu polskich gmin, wsi, osad i dawnych gromad;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lm. od: Wojciech

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojciechów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lwóweckim, w gminie Lubomierz
  • Wojciechów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. złotoryjskim, w gminie Zagrodno
  • Wojciechów – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Siedliszcze
  • Wojciechów – wieś w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Szastarka
  • Wojciechów – część wsi Kraśniczyn w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Kraśniczyn
  • Wojciechów – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Wojciechów
  • Wojciechów – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Łaziska
  • Wojciechów – wieś w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Hańsk
  • Wojciechów – osada w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Gomunice
  • Wojciechów – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Wartkowice
  • Wojciechów – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Przedbórz
  • Wojciechów – osada leśna w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Przedbórz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W lesie pod Wojciechowem widziano watahę wilków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojciechówczanin mos., Wojciech mos., Wojciechowa ż., Wojciechowo n., wojciechowianin mos., wojciechowianka ż.

 przym. wojciechowski, wojciechówecki

Wiktionary


wojciechówczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Wojciechówki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na zawodach strażackich znowu zwyciężyli wojciechówczanie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wojciech mos., Wojciechowa ż., Wojciechowo n., Wojciechów mrz., Wojciechówka ż.

:: fż. wojciechówczanka ż.

 przym. wojciechowski, wojciechówecki

Wiktionary


wojciechówczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Wojciechówki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prababcia Krystyna była rodowitą wojciechówczanką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wojciech mos., Wojciechowa ż., Wojciechówka ż.

:: fm. wojciechówczanin m.

 przym. wojciechówecki

Wiktionary


wojciechówecki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miejscowości Wojciechówka, związany z miejscowością Wojciechówka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oni rozbili się przy szosie wojciechóweckiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wojciech mos., Wojciechowa ż., Wojciechowo n., Wojciechów mrz., Wojciechówka ż., wojciechowianin mos., wojciechowianka ż., wojciechówczanin mos., wojciechówczanka ż.

 przym. wojciechowski

Wiktionary


wojciechówek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojciechówek – część wsi Wojciechów, w woj. dolnośląskim, w pow. złotoryjskim, w gminie Zagrodno
  • Wojciechówek – przysiółek wsi Święty Wojciech, w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Międzyrzecz
  • Wólka-Wojciechówek
  • Wojciechowo
  • Wojciechów
  • Wojciechówka

Wikipedia


wojciechówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. toponim, nazwa kilkunastu wsi i części wsi w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojciechówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Kłoczew
  • Wojciechówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Tyszowce
  • Wojciechówka – część wsi Sławęcin w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Skierbieszów
  • Wojciechówka – część wsi Nowe Rybie w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
  • Wojciechówka – część wsi Filipowice w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Koszyce
  • Wojciechówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Białobrzegi
  • Wojciechówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Promna
  • Wojciechówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Siennica
  • Wojciechówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Policzna
  • Wojciechówka – część wsi Dębów w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Gać
  • Wojciechówka – część wsi Urzejowice w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Przeworsk
  • Wojciechówka – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Ożarów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Wojciechówce nikt nie zgłaszał żadnych problemów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wojciech mos., Wojciechowa ż., wojciechówczanin mos., wojciechówczanka ż.

 przym. wojciechowski, wojciechówecki

Wiktionary


wojcieszak

nazwisko


SJP.pl


wojcieszek

nazwisko


SJP.pl


wojcieszkowski

przymiotnik od: Wojcieszków


SJP.pl


wojcieszków

wieś w Polsce


SJP.pl

Wojcieszków – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim, w gminie Wojcieszków. Leży nad Małą Bystrzycą.

Miejscowość jest siedzibą gminy Wojcieszków oraz parafii rzymskokatolickiej Najświętszego Serca Pana Jezusa, należącej do metropolii lubelskiej, diecezji siedleckiej, dekanatu Adamów.

Wikipedia


wojcieszowianin

mieszkaniec Wojcieszowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


wojcieszowianka

mieszkanka Wojcieszowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


wojcieszowski

→ Wojcieszów


SJP.pl

Patrz:

Wojcieszów

wojcieszyce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojcieszyce – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Stara Kamienica
  • Wojcieszyce – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Kłodawa
  • Wojcieszyce – osada leśna w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Kłodawa
  • Wojcieszyce – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Łoniów
  • Stare Wojcieszyce, Nowe Wojcieszyce

Wikipedia


wojcieszyn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojcieszyn – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. złotoryjskim, w gminie Pielgrzymka
  • Wojcieszyn – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Bełżyce
  • Wojcieszyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawski zachodnim, w gminie Stare Babice
  • Wojcieszyn – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Nowogard

Wikipedia


wojcieszów

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

}|-

Wojcieszów ( Kauffung) – miasto w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie złotoryjskim, położone nad rzeką Kaczawą, w Górach Kaczawskich, w Sudetach Zachodnich.

Według danych GUS z 1 stycznia 2023 r. miasto miało 3470 mieszkańców (679. miejsce w kraju).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɔjˈt͡ɕɛʃuf, AS: voi ̯ćešuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojcieszowianin m., wojcieszowianka ż., Wojciech m.

 przym. wojcieszowski

Wiktionary


wojcik

nazwisko


SJP.pl


wojcikowski

nazwisko


SJP.pl


wojciuliszki

Wojciuliszki (dodatkowa nazwa w j. litewskim – Vaičiuliškės) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Puńsk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia


wojczuk

nazwisko


SJP.pl


wojda

nazwisko


SJP.pl

Wo

Wikipedia


wojdak

nazwisko


SJP.pl


wojdalski

nazwisko


SJP.pl


wojdat

nazwisko


SJP.pl

Wojdat, lit. "Vaidotas" (ur. XIV wiek, zm. po 1401) – syn Kiejstuta, wielkiego księcia litewskiego. W wiarygodnych źródłach historycznych jest wspomniany jedynie dwukrotnie.

Wikipedia


wojdowski

nazwisko


SJP.pl


wojdyła

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maciej Wojdyła – polski aktor teatralny, filmowy i serialowy.
  • Tomasz Wojdyła – polski koszykarz, występujący na pozycjach silnego skrzydłowego oraz środkowego w latach 1996-2018, od 2019 asystent trenerski GTK Gdynia.
  • Wojdyły – część Zakopanego.
  • Wojdyły – ulica w Zakopanem.
  • Pułazie-Wojdyły – wieś w Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Szepietowo.
  • Wojdyło
  • Wojdyłówka
  • Wojtyła

Wikipedia


wojeniec

Wojeniec – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Dziadkowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Trójcy Przenajświętszej w Dziadkowicach.

Wikipedia


wojenka

zdrobnienie od: wojna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: wojna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bolszewicka Organizacja Wojskowa (w skrócie: Wojenka) – zbrojne ramię Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji (bolszewików)
  • Wojenka – singiel zespołu Lao Che

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wojenko, wojenko, cóżeś ty za pani (…) (Wojenko, wojenko)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈjɛ̃nka, AS: voi ̯ẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wojenny

 rzecz. wojna ż., wojski m., wojownik mos., wojak mzw./mos.

Wiktionary


wojenkomat

lokalny urząd wojskowy (komisariat wojskowy)


SJP.pl


wojennie

przysłówek

 (1.1) zbrojnie, militarnie

Wiktionary


wojennik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. żołnierz zaprawiony w bojach, często wyróżniający się męstwem datadef|ok. 1601|1616.

 (1.2) hist. chrześcijański żołnierz przypisany do służby pomocniczej w dawnych siłach zbrojnych Imperium Osmańskiego

 (1.3) współcz. środ. pasjonat militarnych gier planszowych oraz komputerowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Ach, co to za wielki wojennik! co to za rycerz! co to za wódz!

 (1.1) Ich wódz Oronapi oddał nam całą ową grupę ludzi do rozporządzenia, ażebyśmy tych chwatów przekształcili w doskonałych, bitnych wojenników.

 (1.1) Stefanowi Czarnieckiemu, sławnemu wojennikowi, na chorobę podano remedium — słuchanie muzyki.

 (1.2) Są inni także z rozmaitego ludu, którym żadnej zapłaty nie dają i zowią ich wojennicy; ci zasługują się cesarzowi [tureckiemu], i konie podwodne cesarskie prowadzą, gdzie potrzeba.

 (1.3) Jeśli chcecie wiedzieć, jak dawniej wojennicy wyszukiwali się by mieć z kim grać, zerknijcie mniej więcej na środek tekstu w poniższym odnośniku…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojna ż., woj mos., wojanin mos., wojarz mos., wojownik mos., wojenność ż., wojski mos., wojaczka ż., wojowniczość ż.

 przym. wojenny, wojenniczy, wojowniczy, wojaczy, przedwojenny, powojenny, wojujący

 przysł. wojowniczo, wojskowo

 czas. wojować ndk., zawojować dk., powojować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wojownik, żołnierz, rycerz, bohater, woj, bojownik, wojarz, wojanin, wojen, wojskowiec, walecznik

Wiktionary


wojenny

związany z prowadzeniem wojny, istniejący, używany podczas wojny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wojną, odnoszący się do wojny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od jakiegoś czasu interesuję się literaturą wojenną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈjɛ̃nːɨ, AS: voi ̯ẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojna ż., wojski m.

:: zdrobn. wojenka ż.

 czas. wojować ndk.

 przysł. wojennie

 przym. wojowniczy

Wiktionary


wojerysta

osoba czerpiąca przyjemność erotyczną z podglądania par uprawiających seks; voyeur, voyeurysta, podglądacz


SJP.pl


wojerystka

→ wojerysta; podglądaczka, voyeurka


SJP.pl


wojeryzm

dewiacja seksualna charakteryzująca się skłonnością do oglądania osób uprawiających seks; podglądactwo, oglądactwo, voyeuryzm, skopofilia, skoptofilia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) psych. seks. zob. oglądactwo.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) voyeuryzm, voyeryzm, skopofilia, skoptofilia

Wiktionary


wojew.

woj.; skrót od:
1. województwo;
2. wojewoda;
3. wojewódzki


SJP.pl


wojewoda

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) adm. zwierzchnik administracji rządowej na terenie województwa

 (1.2) daw. hist. wojsk. najwyższy urzędnik dowodzący wojskiem

 (1.3) daw. hist. jeden z urzędów senatorskich

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) adm. kobieta sprawująca urząd zwierzchnika administracji rządowej na terenie województwa

Wiktionary

Wojewoda ( comes palatinus „komes pałacowy, palatyn”) – organ administracji państwowej w Polsce, a w przeszłości także w innych krajach słowiańskich i bałkańskich: w Czechach, Rusi, Bułgarii, Mołdawii i Siedmiogrodzie.

W Czechach i na Węgrzech był to tytuł arystokratyczny odpowiadający polskiemu księciu (dux).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To była poważna impreza, na sali było pełno VIP-ów, prezydent miasta, wojewoda, kilku posłów i inne szychy.

 (1.2) O kilka kroków za wojewodą wlokła się reszta komisarzy, a orszak zamykała dragonia […] (H. Sienkiewicz: Ogniem i mieczem)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔjɛˈvɔda, AS: voi ̯evoda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. województwo n., wojewodzina ż., wojewodzin m., wojewodzic m., wojewodzianka ż., wojewodowanie n., wojewodziński mos.

 czas. wojewodować ndk.

 przym. wojewódzki, wojewodziński, wojewodzin

Wiktionary

Synonimy:

skrót woj.

Wiktionary


wojewodzianka

dawniej o córce wojewody


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. odojcowski tytuł córki wojewody

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojewoda mos., województwo n.

 przym. wojewódzki

Wiktionary


wojewodzic

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) odojcowski tytuł syna wojewody

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojewoda mos., województwo n.

 przym. wojewódzki

Wiktionary


wojewodzicowicz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. syn wojewodzica czyli wnuk wojewody

Wiktionary


wojewodzicowiczowa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. żona wojewodzicowicza

Wiktionary


wojewodzin

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do wojewody, jego władzy, urzędu

Wiktionary

Wojewodzin – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Grajewo.

Prywatna wieś szlachecka "Wojewodzino" położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie wąsoskim ziemi wiskiej województwa mazowieckiego. W okresie międzywojennym posiadłość ziemską miał tu Marcin Gardocki (252 ha).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wojewoda mos., województwo n.

 przym. wojewódzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wojewodziński

Wiktionary


wojewodzina

dawniej o żonie wojewody


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. odmężowski tytuł żony wojewody

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojewoda mos., województwo n.

 przym. wojewódzki

Wiktionary


wojewodziński

przymiotnik

 (1.1) daw. dotyczący wojewody, należący do niego albo nakazany przez niego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) daw. stronnik wojewody, osoba na służbie wojewody

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojewoda mos., województwo n.

 przym. wojewódzki

Wiktionary


wojewódka

nazwisko


SJP.pl


wojewódzki

dotyczący województwa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od województwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Było tam parę osób. Ktoś z komitetu miejskiego, wojewódzkiego, komendant milicji miejskiej z Jastrzębia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔjɛˈvut͡sʲci, AS: voi ̯evucʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojewoda m., województwo n., wojewodzina ż., wojewodzin m., wojewodzic m., wojewodzianka ż., wojewodowanie n., wojewodziński mos.

 czas. wojewodować ndk.

 przym. wojewodziński, wojewodzin

Wiktionary


wojewódzkość

→ wojewódzki


SJP.pl

Patrz:

wojewódzki

województwo

jednostka samorządu terytorialnego Polski, mająca największy zasięg terytorialny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) adm. jednostka podziału administracyjnego wyższego stopnia w Polsce;

Wiktionary

Wo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wzorem polskim wprowadzono na Litwie właściwej podział administracyjny, ustanawiając dwa województwa – wileńskie i trockie – oraz dwie takie same kasztelanie.

 (1.1) Jak co roku jeleniogórzanie zebrali się na Placu Ratuszowym, by pożegnać stary rok, tym razem pożegnali również województwo.

 (1.1) Aktualnie w Polsce jest 16 (= szesnaście) województw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔjɛˈvut͡stfɔ, AS: voi ̯evuctfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojewoda mos., wojewodzina ż., wojewodzin m., wojewodzic m., wojewodzianka ż., wojewodowanie n., wojewodziński mos.

 czas. wojewodować ndk.

 przym. wojewódzki, wojewodziński, wojewodzin, wewnątrzwojewódzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. woj.

Wiktionary


wojkowice

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. wieś na Ukrainie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

}|- class="grafika iboxs"

Wojkowice – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie będzińskim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɔjkɔˈvʲit͡sɛ, AS: voi ̯kovʹice

Wiktionary


wojkowicki

→ Wojkowice (miasto w Polsce)


SJP.pl


wojkowiczanin

mieszkaniec Wojkowic (miasta w Polsce)


SJP.pl


wojkowiczanka

mieszkanka Wojkowic (miasta w Polsce)


SJP.pl


wojkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojkowo – osada w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Maszewo
  • Wojkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bisztynek
  • Wojkowo (osada) – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bisztynek

Wikipedia


wojkowski

nazwisko


SJP.pl


wojków

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojków – część miasta Kowary
  • Wojków – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
  • Wojków – wieś w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Padew Narodowa
  • Wojkowo

Wikipedia


wojkówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Wojkówka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Wojaszówka. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Wikipedia


wojmir

imię męskie


SJP.pl

Wojmir – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Woj-" ("wojownik") i "-mir" ("pokój, spokój, dobro"). Mogło ono oznaczać kogoś, kto wojując zaprowadza spokój i dobro. W niektórych przypadkach imię to mogło utożsamiać się brzmieniowo z jedną z form imienia Wolimir.

Wikipedia


wojmirek

zdrobnienie od: Wojmir (imię męskie)


SJP.pl


wojmirkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wojmirka lub z nim związany


SJP.pl


wojmirostwo

Wojmir z małżonką; Wojmirowie


SJP.pl


wojmirowie

Wojmir z małżonką; Wojmirostwo


SJP.pl


wojmirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wojmira lub z nim związany


SJP.pl


wojna

1. zorganizowana walka zbrojna między państwami, narodami lub grupami społecznymi, religijnymi itp., prowadzona dla osiągnięcia zamierzonych celów (np. zagarnięcia obcego terytorium lub obrony własnego); konflikt zbrojny
2. gra w karty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. polit. zorganizowany konflikt zbrojny o dużej skali;

 (1.2) karc. prosta gra karciana;

Wiktionary

Wojna – zorganizowany konflikt zbrojny między państwami, narodami lub grupami etnicznymi, religijnymi czy społecznymi. Pojęcie trudne do jednoznacznego zdefiniowania.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W czasie ostatniej wojny ten kraj został doszczętnie zniszczony.

 (1.1) Współczesne wojny prowadzone są na wielu frontach jednocześnie.

 (1.2) W lato Daria zajmowała się ogrodem, a Karol ze mną grał w wojnę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔjna, AS: voi ̯na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojak mos./mzw., woj m., wojownik m., wojowniczka ż., wojsko n., wojski m., wojowanie n., zawojowanie n., wojaczka ż., wojskowość ż.

:: zdrobn. wojenka ż.

 czas. wojować ndk., zawojować dk.

 przym. wojenny, wojujący, wojskowy, przedwojenny, powojenny, wojaczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konflikt zbrojny; eufem. specjalna operacja wojskowa, ograniczona, celowa operacja wojskowa

Wiktionary


wojnar

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Wojnar − krakowski dziennikarz i fotoreporter
  • Eugeniusz Wojnar − prokurator oskarżający w wielu procesach politycznych okresu PRL, m.in. w aferze mięsnej w 1964
  • Franciszek Wojnar (ur. 1881, zm. 1942) − profesor Państwowej Szkoły Przemysłowej w Bielsku, więzień i ofiara obozu koncentracyjnego
  • Franciszek Wojnar (ur. 1893, zm. 1967) − polski nauczyciel i stenograf, uczestnik walk o Śląsk Cieszyński (1918–1919) − publicysta
  • Irena Wojnar − pedagog, specjalistka w zakresie teorii wychowania estetycznego
  • Ireneusz Wojnar − polski muzyk, basista w zespole Akurat
  • Jan Wojnar
    • Jan Alojzy Wojnar (ur. 1820, zm. 1896) − chłop-bibliofil ze Śląska Cieszyńskiego
    • Jan Wojnar (ur. 1891, zm. 1964) − śląski samorządowiec, działacz PSL i ZSL, członek OSP, prezes gminnej spółdzielni SCh
  • Jerzy Wojnar (ur. 1874, zm. 1959) − uczestnik walk o Śląsk Cieszyński (więziony w Morawskiej Ostrawie), działacz Macierzy Szkolnej, naczelnik Wydziału Górniczo-Przemysłowego Rady Narodowej Księstwa Ci...
  • Jerzy Wojnar (ur. 1930, zm. 2005) − polski pilot szybowcowy i saneczkarz
  • Józef Wojnar

Wikipedia


wojnarowicz

nazwisko


SJP.pl


wojnarowski

nazwisko


SJP.pl


wojnarski

nazwisko


SJP.pl


wojnecki

nazwisko


SJP.pl


wojniak

nazwisko


SJP.pl


wojnica

pluskwiak z rodziny tarczówek


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojnica – miejscowość w obwodzie rówieńskim na Ukrainie
  • Wojnica – miejscowość w obwodzie wołyńskim na Ukrainie
  • wojnica (Arma) – rodzaj pluskwiaków z rodziny tarczówkowatych
  • wojnica (Harpyia) – rodzaj motyli z rodziny garbatkowatych

Wikipedia


wojnicki

przymiotnik od: Wojnicz


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henryk Wojnicki – polski inżynier wojskowy
  • Jacek Wojnicki – polski politolog
  • Mieczysław Wojnicki – polski piosenkarz i aktor operetkowy
  • Iwan Piotrowicz Wojnicki (Войницкий Иван Петрович) - Główny bohater dramatu Antoniego Czechowa „Wujaszek Wania”

Wikipedia


wojnicz

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie małopolskim;

Wiktionary

Wo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɔjɲit͡ʃ, AS: voi ̯ńič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojniczanin m., wojniczanka ż.

 przym. wojnicki

Wiktionary


wojniczanin

mieszkaniec Wojnicza (miasta w Polsce)


SJP.pl


wojniczanka

mieszkanka Wojnicza (miasta w Polsce)


SJP.pl


wojnowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojnowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Miękinia
  • Wojnowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Czernica
  • Wojnowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Gidle
  • Wojnowice – wieś w woj. opolskim, w pow. głubczyckim, w gminie Kietrz
  • Wojnowice – wieś w woj. śląskim, w pow. raciborskim, w gminie Krzanowice
  • Wojnowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Iwaniska
  • Wojnowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Ćmielów
  • Wojnowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Osieczna
  • Wojnowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. nowotomyskim, w gminie Opalenica
  • Wojnowice – osada w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Gidle
  • Wojnowice – uroczysko w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Lipiany
  • Wojnowice – poprzednia nazwa przysiółku Wójcin w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Kondratowice

Wikipedia


wojnowicz

nazwisko


SJP.pl


wojnowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojnowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Sicienko
  • Wojnowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Zbójno
  • Wojnowo – część wsi Bierzyn w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Boniewo
  • Wojnowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Kargowa
  • Wojnowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Ruciane-Nida
  • Wojnowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Murowana Goślina
  • Wojnowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Szczecinek
  • Wojnowo – jezioro w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich, w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Miłki;
  • Wojnowo – jezioro na Pojezierzu Gnieźnieńskim, w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Murowana Goślina
  • Wojnowo – wieś w obwodzie Kyrdżali, w gminie Czernooczene
  • Wojnowo – wieś w obwodzie Silistra, w gminie Kajnardża
  • Wojnowo (k. Lubczy) – uroczysko w obw. mińskim, w rej. nowogródzkim

Wikipedia


wojnowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Elżbieta Wojnowska – polska piosenkarka, kompozytorka, aktorka i pedagog
  • Teresa Wojnowska – polska profesor agronom i nauczyciel akademicki
  • Edmund Wojnowski – polski polityk, poseł na Sejm PRL
  • Jan Wojnowski – polski sztangista, mistrz Europy
  • Jerzy Wojnowski - podporucznik Wojska Polskiego, agent gestapo
  • Wiesław Wojnowski – polski chemik-nieorganik, profesor Politechniki Gdańskiej
  • Wojnowo

Wikipedia


wojnów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojnów – część miasta Wrocław, w delegaturze Wrocław-Psie Pole
  • Wojnów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Mordy
  • Wojnów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Oleśnica
  • Wojnowo

Wikipedia


wojnówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojnówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Wiśniewo
  • Wojnówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Dubicze Cerkiewne

Wikipedia


wojo

potocznie: wojsko, służba wojskowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. wojsko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za dwa tygodnie idę do woja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔjɔ, AS: voi ̯o

Wiktionary


wojok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. żołnierz, wojak

Wiktionary


wojomir

dawne imię męskie


SJP.pl


wojowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wojować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔjɔˈvãɲɛ, AS: voi ̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wojować

 przym. wojujący, wojowniczy

 rzecz. wojownik mos., wojak mzw./mos.

Wiktionary


wojować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. powojować)

 (1.1) książk. walczyć, brać udział w fizycznej bitwie

 (1.2) pot. prowadzić z kimś spory o coś, zwalczać coś

 (1.3) żart. bawić się w wojnę

czasownik przechodni niedokonany (dk. zawojować)

 (2.1) daw. podbijać, zdobywać, zwyciężać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈjɔvat͡ɕ, AS: voi ̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojennik mos., wojowanie n., wojownik m., wojowniczka ż., wojna ż., wojsko n., wojak m., wojski m., wojaczka ż., wojowniczość ż.

 czas. zawojować dk., powojować dk.

 przym. wojenny, wojowniczy, wojaczy, przedwojenny, powojenny, wojujący

 przysł. wojowniczo, wojskowo

Wiktionary


wojowniczka

→ wojownik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta zajmująca się walką

Wiktionary

Wojowniczka – trzeci album studyjny Gosi Andrzejewicz, wydany w 2009 roku.

Wikipedia

Patrz:

wojownik

Wymowa:

IPA: ˌvɔjɔvʲˈɲit͡ʃka, AS: voi ̯ovʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojna ż., wojownik

 czas. wojować

 przym. wojowniczy

Wiktionary


wojowniczo

przysłówek

 (1.1) w sposób wojowniczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kurna, chyba sam wyrąbię pół lasu! - darł się Edek. Wśród łagodnych cudowności czeskiej przyrody wojowniczo wymachiwał siekierą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojennik mos., wojowniczość ż.

 przym. wojowniczy

 czas. wojować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) walecznie, bitnie

Wiktionary


wojowniczość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) skłonność grupy ludzi do wszczynania walk

 (1.2) cecha zachowania tj. skłonność do bójek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wojowniczy

 czas. wojować ndk.

 przysł. wojowniczo

 rzecz. wojownik mos., wojennik mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) czupurność, zadziorność

Wiktionary


wojowniczy

przymiotnik

 (1.1) skłonny do walki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zdumiewające jest jednak, jak rzadko kobiety, istoty słodkie i mało wojownicze, trafiają do celu!

 (1.1) Natomiast pierwszy pilot ani myślał ukrywać swego nienawistnego zadowolenia, że złamią tej wojowniczej bestii planetarnyanetarnej kark.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojennik mos., wojownik m., wojowniczka ż., wojowniczość ż., wojaczka ż., woj m., wojsko n., wojskowość ż., wojna ż., wojowanie n., zawojowanie n., wojskowy mos.

 czas. wojować ndk., zawojować

 przym. wojskowy, wojenny, powojenny, przedwojenny, wojujący

 przysł. wojowniczo, wojskowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bojowy, bitny, buńczuczny

Wiktionary


wojownik

1. uczestnik walk, żołnierz;
2. dzielna osoba walcząca o jakąś chlubną sprawę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ten, który walczy

 (1.2) etn. członek ludu pierwotnego, który zajmuje się walką

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) ornit. gatunek ptaka z rodziny jastrzębiowatych

Wiktionary

Wojownik (dawniej: woj) – osoba zajmująca się walką (niekoniecznie profesjonalnie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wojownicy złożyli broń, którą następnie policja na wszelki wypadek zniszczyła.

 (2.1) Wojowniki wspaniałe polują często parami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈjɔvʲɲik, AS: voi ̯ovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. woj m., wojowniczość ż., wojna ż., wojenka ż., wojaczka ż., wojowanie n., zawojowanie n.

:: fż. wojowniczka ż.

 czas. wojować ndk., zawojować dk.

 przym. wojowniczy, wojenny, wojaczy

Wiktionary


wojsa

nazwisko


SJP.pl

Wojsa ( Войса; Войса) – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Druja.

Wikipedia


wojsiłka

owad z rzędu wojsiłkowatych, wielkości do 3 cm


SJP.pl


wojsiłki

owad z rzędu wojsiłkowatych, wielkości do 3 cm


SJP.pl

Wo

Wikipedia


wojsiłkowate

rodzina drapieżnych owadów z rzędu wojsiłek


SJP.pl

Wojsiłkowate (Panorpidae) – rodzina drapieżnych owadów z rzędu wojsiłek (Mecoptera) obejmująca około 420 współcześnie żyjących gatunków o zasięgu holarktycznym. Są szeroko rozprzestrzenione w Europie, Azji i Ameryce Północnej. W Europie występuje 16, a w Polsce 6 gatunków – ich rozmieszczenie w kraju jest słabo poznane. Przykładowym przedstawicielem jest wojsiłka pospolita ("Panorpa communis").

Wikipedia


wojsiłkowaty

o cechach wojsiłkowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


wojsk.

skrót od: wojskowy; woj.


SJP.pl


wojska

siły zbrojne danego państwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, liczba mnoga

 (1.1) wojsk. regularne oddziały określonego rodzaju sił zbrojnych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wojska – wyodrębnione komponenty sił zbrojnych
  • Wojska – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Tworóg;
  • Wojska (Войская) – wieś na Białorusi położona w rejonie kamienieckim obwodu brzeskiego, centrum sielsowietu Wojska;
  • Wojska (Войская) – rzeka na Białorusi w rejonie chocimskim obwodu mohylewskiego, lewy dopływ Biesiedzi;
  • Margarita Wojska – bułgarska szachistka, arcymistrzyni
  • Nowa Wojska
  • Stara Wojska

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɔjska, AS: voi ̯ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojsko n., wojak mos./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) formacja

Wiktionary


wojski

urzędnik ziemski w dawnej Polsce sprawujący pieczę nad rodzinami i mieniem szlachty w czasie pospolitego ruszenia, pełniący też obowiązki sędziego w zastępstwie starosty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. urzędnik do spraw wojskowych w dawnej Polsce, pilnujący porządku podczas wyprawy wojennej; w średniowieczu podporządkowany kasztelanowi; w późniejszym okresie, jako niższy urzędnik ziemski, miał pieczę nad żonami i dziećmi szlachty w czasie trwania pospolitego ruszenia;

Wiktionary

Wojski (łac. "tribunus") – urząd ziemski, który pojawił się w Polsce dzielnicowej, zachowany w zjednoczonym Królestwie Polskim, a w epoce nowożytnej wprowadzony w Wielkim Księstwie Litewskim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɔjsʲci, AS: voi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojennik mos., wojsko n., wojskowość ż., woj m., wojak m., wojna ż., wojenka ż., wojaczka ż., wojskowy mos.

 czas. wojować, zawojować

 przym. wojskowy, wojenny, wojaczy

 przysł. wojskowo

Wiktionary


wojsko

siły zbrojne danego państwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zorganizowana grupa uzbrojonych ludzi przygotowanych do obrony kraju i walki na wojnie

 (1.2) pot. grupa żołnierzy

 (1.3) pot. obowiązkowa służba militarna obywateli, przeszkolenie bojowe

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Polskie wojsko stacjonuje w Iraku.

 (1.2) Drogą przez wieś szło wojsko i śpiewało.

 (1.3) Kiedy idziesz do wojska?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔjskɔ, AS: voi ̯sko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojskowość ż., wojskowy mos., wojak m., wojna ż., wojska n. lm., wojski m.

 czas. wojować

 przym. wojskowy, wewnątrzwojskowy, wojowniczy

 przysł. wojskowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) armia, siły zbrojne

 (1.3) służba wojskowa

Wiktionary


wojskowo

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób właściwy dla wojska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojennik mos., wojsko n., wojskowość ż., wojskowy mos., wojak m., wojna ż., wojska n. lm., wojski m.

 czas. wojować

 przym. wojskowy, wewnątrzwojskowy, wojowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żołniersko

Wiktionary


wojskowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) całokształt spraw dotyczących wojska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojsko n., wojskowy m., wojski mos., wojak mzw./mos.

 przym. wojskowy, wojowniczy

Wiktionary


wojskowy

przymiotnik od: wojsko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wojskiem, dotyczący wojska

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) żołnierz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad nami przeleciał właśnie wojskowy helikopter.

 (2.1) Do autobusu wsiadł jakiś wojskowy z dziewczyną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔjˈskɔvɨ, AS: voi ̯skovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojna ż., wojsko n., wojak m., wojski m., wojskowość ż., wojaczka ż.

 przysł. wojskowo

 przym. wojowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) militarny, żołnierski

 (2.1) żołnierz

Wiktionary


wojskoznawca

specjalista w zakresie nauki, wiedzy o wojsku


SJP.pl


wojskoznawczy

związany z nauką, wiedzą o wojsku


SJP.pl


wojskoznawstwo

1. nauka, wiedza o wojsku;
2. kierunek studiów w szkole wyższej poświęcony tej nauce


SJP.pl

Wojskoznawstwo – nauka o wojsku – kierunek studiów na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika, Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim oraz Uniwersytecie Łódzkim.

Interdyscyplinarny kierunek studiów obejmuje historię wojskowości, geografię i kartografię wojenną, geopolitykę, sztukę wojenną starożytności i nowożytną. Do programu włączono także wiedzę o systemie obronności państwa, zagadnienia związane z terroryzmem, funkcjonowaniem policji i straży granicznej.

Wikipedia


wojszki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojszki – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Juchnowiec Kościelny
  • Wojszki – wieś w woj. podlaskim, w pow. monieckim, w gminie Mońki

Wikipedia


wojszyce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojszyce – wieś w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Bedlno
  • Wojszyce – osada w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Bedlno
  • Wojszyce – część Wrocławia

Wikipedia


wojsław

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojsław – imię
  • Wojsław – wieś w województwie opolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Grodków
  • Wojsław – wieś do 1985, obecnie osiedle Mielca
  • Wojsław – komes za czasów Bolesława III Krzywoustego
  • Wojsław – przystanek kolejowy w Mielcu, w województwie podkarpackim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɔjswaf, AS: voi ̯su̯af

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wojsława ż.

Wiktionary


wojsława

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Wojsława, Wojesława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów "Woj-" ("wojownik") i "-sława" ("sława"). Oznacza „tę, która zdobywa sławę w wojnach”, „sławną wojowniczkę”. Imię to mogło być skracane również do formy Wisława. Jego męskim odpowiednikiem jest Wojsław.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wojsław mos., Wisława ż.

Wiktionary


wojsławek

zdrobnienie od: Wojsław (imię męskie)


SJP.pl


wojsławice

1. nazwa kilku miejscowości i ich części w Polsce;
2. wieś na Ukrainie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojsławice – część miasta Niemcza
  • Wojsławice – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Wojsławice
  • Wojsławice – osada leśna w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Wojsławice
  • Wojsławice – przysiółek wsi Przylaski w woj. lubuskim, w pow. żagańskim, w gminie Brzeźnica
  • Wojsławice – część wsi Chlewo w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gmina Goszczanów
  • Wojsławice – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Zduńska Wola
  • Wojsławice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Gózd
  • Wojsławice – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Byczyna
  • Wojsławice – wieś w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Koziegłowy
  • Wojsławice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Kazimierza Wielka
  • Wojsławice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Złota
  • Arboretum w Wojsławicach – ogród dendrologiczny w woj. dolnośląskim w powiecie dzierżoniowskim w gminie Niemcza

Wikipedia


wojsławicki

przymiotnik od: Wojsławice


SJP.pl


wojsławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wojsławy lub z nią związany


SJP.pl


wojsławka

zdrobnienie od: Wojsław (imię męskie)


SJP.pl

Wo

Wikipedia


wojsławkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wojsławka lub z nim związany


SJP.pl


wojsławostwo

Wojsław z małżonką; Wojsławowie


SJP.pl


wojsławowie

Wojsław z małżonką; Wojsławostwo


SJP.pl


wojsławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wojsława lub z nim związany


SJP.pl


wojtak

nazwisko


SJP.pl


wojtal

nazwisko


SJP.pl

Wojtal – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Czersk.

Wikipedia


wojtala

nazwisko


SJP.pl


wojtalewicz

nazwisko


SJP.pl


wojtalik

nazwisko


SJP.pl


wojtan

nazwisko


SJP.pl


wojtanowicz

nazwisko


SJP.pl


wojtanowski

nazwisko


SJP.pl


wojtarowicz

nazwisko


SJP.pl


wojtas

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zgrub. imię|polski|m. Wojciech

Wiktionary

Wojtas, właśc. Wojciech Schmidt (ur. 4 lipca 1974 w Kielcach) – polski raper, autor tekstów i producent muzyczny znany z działalności w grupie Wzgórze Ya-Pa 3, której jest współzałożycielem. Z zespołem uzyskał nominację do Fryderyka.

Współpracował z takimi wykonawcami, jak Jajonasz, Liroy, Kajman, IGS, Peja, Abradab, Gutek, O.S.T.R., Fu, Waco, Molesta Ewenement, Pęku, Kali, Rahim, czy Grubson.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Posłuchaj Wojtasa, on dobrze mówi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wojciech mos., Wojtek mos.

Wiktionary


wojtasek

zdrobnienie od: Wojciech (imię męskie)


SJP.pl


wojtasiak

nazwisko


SJP.pl


wojtasiewicz

nazwisko


SJP.pl


wojtasik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bożena Wojtasik (ur. 1954) – pedagog
  • Henryk Wojtasik (ur. 1930) – polski inżynier budownictwa, prezydent Piły i starosta wałecki
  • Jan Wojtasik (1891-1937) – poseł
  • Janusz Wojtasik (ur. 1933) – historyk
  • Lesław Wojtasik (ur. 1933) – generał
  • Piotr Wojtasik (ur. 1964) – trębacz jazzowy
  • Tadeusz Antoni Wojtasik (ur. 1952) – rzeźbiarz

Wikipedia


wojtasiński

nazwisko


SJP.pl


wojtaskowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wojtaska lub z nim związany


SJP.pl


wojtaszak

nazwisko


SJP.pl


wojtaszczyk

nazwisko


SJP.pl


wojtaszek

nazwisko


SJP.pl


wojtaszewski

nazwisko


SJP.pl


wojtaszyce

wieś w Polsce


SJP.pl

Wojtaszyce (niem. "Voigtshagen") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Dobra.

Wikipedia


wojtaś

nazwisko


SJP.pl


wojtczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Wojtczak (ur. 1957) – chemik, profesor krystalochemii
  • Edyta Wojtczak (ur. 1936) – spikerka TVP
  • Irek Wojtczak (ur. 1968) – saksofonista i kompozytor
  • Jadwiga Wojtczak (ur. 1942) – lekkoatletka i dyskobolka
  • Jerzy Wojtczak-Szyszkowski (1939) – profesor filologii klasycznej
  • Leszek Wojtczak (ur. 1939) – fizyk, profesor zwyczajny
  • Marek Wojtczak (ur. 1964) – gitarzysta basowy i kontrabasista
  • Marian Wojtczak (1916-1980) – aktor teatralny i filmowy
  • Michał Bernard Wojtczak (ur. 1956) – przedsiębiorca, poseł na Sejm X kadencji
  • Michał Wojtczak (ur. 1954) – polityk, parlamentarzysta
  • Mieczysław Wojtczak (ur. 1933) – polityk i dziennikarz, wiceminister kultury
  • Mirosława Wojtczak (ur. 1959) – charakteryzator filmowa

Wikipedia


wojtczuk

nazwisko


SJP.pl


wojtecki

nazwisko


SJP.pl


wojteczek

zdrobnienie od: Wojciech (imię męskie)


SJP.pl


wojtek

gwarowo: bocian


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gwara. bocian, bocian biały

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojtek – niedźwiedź-żołnierz, maskotka 22 Kompanii Zaopatrywania Artylerii w armii gen. Andersa
  • Wojtek – piwo angielskiego browaru Beartown Brewery z Congleton
  • zdrobnienie imienia Wojciech
  • gwarowe określenie bociana

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rozklekotał się wojtek, co to ma gniazdo na kominie sąsiada.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, boción, bociun, bocan, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boćko, boć, busiek, buśko, busion, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian staś, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary


wojtera

nazwisko


SJP.pl


wojtiuk

nazwisko


SJP.pl


wojtkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Wojtkiewicz – rzymskokatolicki biskup
  • Antoni Wojtkiewicz (Antoni Woytkiewicz) – generał major ziemiański powiatu telszewskiego, zapoczątkował powstanie kurlandzkie (1794)
  • Agata Wojtkiewicz – polska projektantka mody
  • Aleksander Wojtkiewicz – polski szachista
  • Leon Wojtkiewicz – polski lekkoatleta
  • Michał Wojtkiewicz – polski polityk, samorządowiec i geodeta, poseł na Sejm
  • Stanisław Strumph-Wojtkiewicz – polski poeta, prozaik, tłumacz
  • Wincenty Wojtkiewicz – polski technolog barwników
  • Witold Wojtkiewicz – polski malarz, rysownik i grafik
  • Władysław Wojtkiewicz – polski oficer

Wikipedia


wojtkowiak

nazwisko


SJP.pl


wojtkowie

Wojtek z małżonką


SJP.pl


wojtkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Wojtkowski (ujednoznacznienie)
  • Julian Andrzej Wojtkowski (1927–2026) – biskup senior archidiecezji warmińskiej
  • Kamil Wojtkowski (ur. 1998) – polski piłkarz
  • Ryszard Wojtkowski (ur. 1956) – polski urzędnik, działacz gospodarczy
  • Ryszard Wojtkowski – zastępca Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych
  • Ryszard Wojtkowski (1929–2022) – polski śpiewak operowy
  • Maciej Wojtkowski (ur. 1975) – polski fizyk
  • Marek Wojtkowski (ur. 1968) – polski polityk, poseł na Sejm, nauczyciel akademicki
  • Mirosław Wojtkowski (1936–2018) – polski dyplomata
  • (1892–1960) – niemiecki polityk
  • Tadeusz Wojtkowski (ur. 1944) – polski górnik, polityk
  • Zenon Wojtkowski (1905–1970) – polski inżynier włókiennik, wiceminister

Wikipedia


wojtkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wojtka lub z nim związany


SJP.pl


wojtowicz

nazwisko


SJP.pl


wojtul

zdrobnienie od: Wojciech; Wojtek


SJP.pl


wojtulek

zdrobnienie od: Wojciech (imię męskie)


SJP.pl


wojtulewicz

nazwisko


SJP.pl


wojtulkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wojtulka lub z nim związany


SJP.pl


wojtunik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Klaudia Wojtunik – polska lekkoatletka
  • Paweł Wojtunik – polski policjant

Wikipedia


wojtunio

zdrobnienie od: Wojciech (imię męskie); Wojtek, Wojtuś


SJP.pl


wojtusiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wojtusia lub z nim związany


SJP.pl


wojtuś

zdrobnienie od: Wojciech (imię męskie); Wojtek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gwara. bocian, bocian biały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boć, boćko, busiek, busion, buśko, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary


wojtyczek

nazwisko


SJP.pl


wojtyczka

nazwisko


SJP.pl


wojtyna

nazwisko


SJP.pl


wojtynek

nazwisko


SJP.pl


wojtyniak

nazwisko


SJP.pl


wojtyra

nazwisko


SJP.pl


wojtysiak

nazwisko


SJP.pl


wojtyła

nazwisko, m.in. Karol Wojtyła (1920-2005), pierwszy papież Polak


SJP.pl

Wojtyła – polskie nazwisko. Według danych z lat 90. XX wieku nazwisko to nosiło 1728 polskich obywateli.

Wikipedia


wojtyłowski

taki jak u Wojtyły, właściwy Wojtyle, charakterystyczny dla twórczości Wojtyły itp.


SJP.pl


wojtyłowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) taki, który należy do Wojtyły, Wojtyłowej lub Wojtyłów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tyłach Wojtyłowego domu znajdował się sklep jubilera.

 (1.1) Wojtyłowy syn miał na imię Adam.

Wiktionary


wojtyński

nazwisko


SJP.pl


wojtyś

nazwisko


SJP.pl


wojtłowski

nazwisko


SJP.pl


wojujący

taki, który zaciekle walczy o swoje poglądy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zaciekle walczący o swoje ideały

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔjüˈjɔ̃nt͡sɨ, AS: voi ̯üi ̯õncy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wojennik mos., wojna ż., wojak m., wojowanie n.

 czas. wojować ndk., zawojować dk., zawojowywać ndk.

 przym. wojowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zażarty, zacięty, zagorzały, zajadły, zapamiętały, zapiekły, zaprzysięgły

Wiktionary


wojwodina

prowincja w północnej Serbii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. autonomiczny okręg w północnej Serbii ze stolicą w Nowym Sadzie;

Wiktionary

Wojwodina, Prowincja Autonomiczna Wojwodiny ("Vojvodina", Vajdaság) – autonomiczny okręg w północnej Serbii, zamieszkany przez 1,93 mln mieszkańców (2011), przede wszystkim Serbów (66% liczby ludności) i Węgrów (13%). Stolicą Wojwodiny jest Nowy Sad, inne większe miasta to Pančevo, Subotica, Zrenjanin, Sremska Mitrovica, Sombor, Kikinda i Vršac. Obejmuje serbskie części historycznych regionów Baczki, Banatu, Sremu i częściowo Mačvy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Język rumuński jest językiem urzędowym w Rumunii, Mołdawii i Wojwodinie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wojwodińczyk mos., Wojwodinka ż.

 przym. wojwodiński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) adm. urz. Prowincja Autonomiczna Wojwodiny

Wiktionary


wojwodinka

mieszkanka Wojwodiny (prowincji w Serbii)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Wojwodiny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wojwodina ż.

:: fm. Wojwodińczyk mos.

 przym. wojwodiński

Wiktionary


wojwodińczyk

mieszkaniec Wojwodiny (prowincji w Serbii)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Wojwodiny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wojwodina ż.

:: fż. Wojwodinka ż.

 przym. wojwodiński

Wiktionary


wojwodiński

→ Wojwodina


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wojwodiną, dotyczący Wojwodiny, pochodzący z Wojwodiny

Wiktionary

Patrz:

Wojwodina

Powiązane:

 rzecz. Wojwodińczyk mos., Wojwodinka ż., Wojwodina ż.

Wiktionary


wojęcino

Wojęcino – (do 1945 r. niem. "Wojenthin") wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Bobolice.

Miejscowość wywodzi swój rodowód ze średniowiecza - od XVI w. Należała wtedy do rodu von Bonin, który to ród ufundował nieistniejącą już kaplicę. W latach 1855–1945 należała do rodziny von Holtz z Manowa.

Wikipedia


wojłok

niski gatunek filcu, używany na buty, derki, pokrycie jurt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filc gorszego gatunku lub wytwarzany tradycyjnymi metodami z wełny odpadowej (zwykle z runa owczego) i sierści zwierzęcej;

Wiktionary

Zobacz też: wojłok w łąkarstwie.

Wojłok – filc gorszego gatunku lub wytwarzany tradycyjnymi metodami. W odróżnieniu od filcu wojłok ma mocno zróżnicowane włókna: od grubych wewnątrz do delikatnych po zewnętrznej stronie.

Wojłok produkowany jest z wełny odpadowej (zwykle z runa owczego) i sierści zwierzęcej, częściej rzemieślniczo niż przemysłowo. Stosuje się go do wyrobu chodników, koców, czapraków i derek, obuwia zimowego (walonek), pokryć jurt.

Wikipedia


wojłokowaty

przypominający wyglądem lub konsystencją wojłok, podobny do wojłoku


SJP.pl


wojłokowy

przymiotnik od: wojłok


SJP.pl


wok

[czytaj: wok albo łok] rodzaj głębokiej patelni o półkulistym lub stożkowym dnie, wykorzystywanej w kuchni chińskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. głęboka patelnia w kształcie misy używana w kuchniach azjatyckich;

Wiktionary

Wok (chiń. upr. 镬; chiń. trad. 鑊) – naczynie przypominające miskę z jedną lub dwiema rączkami, służące do smażenia w ruchu, szybkiego przyrządzania potraw na ogniu, przeważnie wykorzystywane w kuchni chińskiej. Pozwala na bardzo wydajną obróbkę cieplną. Wok kantoński posiada dwie rączki („uszy”), natomiast nowsze woki mandaryńskie i pekińskie posiadają rączkę podobną do rączki patelni. Współcześnie woki mają często lekko spłaszczone dno, w celu dostosowania do pracy na kuchenkach indukcyjnych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: wɔk, AS: u̯ok

Wiktionary


wokabularz

dawniej: słownik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. słownik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wokabularz trydencki zawiera ok. 500 polskich słów z łacińskimi odpowiednikami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkaˈbulaʃ, AS: vokabulaš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słownik

Wiktionary


wokabularzyk

mały wokabularz


SJP.pl


wokacja

dawniej: powołanie, naturalna skłonność


SJP.pl


wokal

partia śpiewana w utworze muzycznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. śpiew wykonywany przez człowieka; partia muzyczna realizowana głosem ludzkim, w przeciwieństwie do partii instrumentalnej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wokalista mos., wokalistka ż., wokalizacja ż., wokalistyka ż., wokaliza ż., wokalizm mrz.

 czas. wokalizować ndk.

 przym. wokaliczny, wokalistyczny, wokalny

 przysł. wokalicznie, wokalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śpiew

Wiktionary


wokalista

piosenkarz; śpiewak; solista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. śpiewak, nauczyciel śpiewu

 (1.2) muz. kompozytor utworów wokalnych

 (1.3) solista bądź członek większego zespołu wykonujący część głosową (wokalną) utworu muzycznego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jan Kowalski jest wokalistą.

 (1.3) Wejście wokalisty na scenę wywołało euforię wśród widzów koncertu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkaˈlʲista, AS: vokalʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wokalizm mrz., wokal mrz., wokalistyka ż., wokaliza ż., wokalizacja ż.

:: fż. wokalistka ż.

 czas. wokalizować ndk.

 przym. wokalny, wokalistyczny

 przysł. wokalnie, wokalicznie

Wiktionary


wokalistka

→ wokalista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fż. od wokalista

Wiktionary

Patrz:

wokalista

Przykłady

 (1.1) Wokalistkę tego zespołu nawet lubię, ale nie będę jednak chodzić na ich koncerty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkaˈlʲistka, AS: vokalʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wokalizm mrz., wokal mrz., wokalistyka ż., wokaliza ż., wokalizacja ż.

:: fm. wokalista mos.

 czas. wokalizować ndk.

 przym. wokalny, wokalistyczny

 przysł. wokalnie, wokalicznie

Wiktionary


wokalistyczny

→ wokalistyka


SJP.pl

Patrz:

wokalistyka

wokalistyka

dział muzyki obejmujący utwory przeznaczone do śpiewu, ich wykonanie, komponowanie


SJP.pl


wokaliza

śpiewanie melodii bez tekstu, polegające na powtarzaniu samogłoski lub sylaby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. śpiewanie melodyjnych dźwięków przy użyciu samogłosek lub sylab, bez słów

 (1.2) muz. utwór do śpiewu bez tekstu

Wiktionary

Wokaliza ( vocalis „samogłoska”) – rodzaj śpiewu, polegający na wykonywaniu melodii na jednej samogłosce (najczęściej "a"). Może służyć jako ćwiczenie wokalne, a także być częścią utworu muzycznego (np. "Vocalise" Siergieja Rachmaninowa).

Termin ten bywa także używany dla określenia prawidłowej artykulacji głosek w śpiewie; dotyczy to zwłaszcza samogłosek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Steczkowska dała czadu tą wokalizą na końcu piosenki.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wokalizować ndk.

 rzecz. wokal mrz., wokalizm mrz., wokalizacja ż., wokalista mos., wokalistka ż.

 przym. wokalny

Wiktionary


wokalizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. proces, w którym półsamogłoska lub samogłoska zredukowana przekształca się w samogłoskę

 (1.2) muz. dodanie śpiewu do utworu muzycznego

 (1.3) jęz. oznaczenie samogłosek za pomocą specjalnych znaków diakrytycznych w językach takich jak arabski czy hebrajski (odpowiednio harakat i niqqud)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkalʲiˈzat͡sʲja, AS: vokalʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wokal mrz., wokalista mos., wokalistka ż., wokaliza ż., wokalizm mrz., wokalistyka ż.

 czas. wokalizować

 przym. wokalny

Wiktionary


wokalizacyjny

→ wokalizacja


SJP.pl

Patrz:

wokalizacja

wokalizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. zasób, system samogłosek danego języka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈkalʲism̥, AS: vokalʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wokal mrz., wokalista mos., wokalistka ż., wokaliza ż., wokalizacja ż., wokalizowanie n.

 czas. wokalizować ndk.

 przym. wokalny, wokaliczny

 przysł. wokalnie

Wiktionary


wokalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wokalne; cecha tych, którzy są wokalni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wokalny

 przysł. wokalnie

Wiktionary


wokalny

związany ze śpiewem, przeznaczony do śpiewania


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) muz. związany ze śpiewaniem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wokal mrz., wokalista mos., wokalistka ż., wokalistyka ż., wokaliza ż., wokalizacja ż., wokalizm mrz., wokalność ż.

 czas. wokalizować

 przym. wokaliczny

 przysł. wokalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głosowy, piosenkarski, śpiewaczy

Wiktionary


wokalowy

→ wokal, np. procesor wokalowy


SJP.pl


wokanda

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spis spraw sądowych, ułożony według kolejności ich rozpatrywania w danym dniu

Wiktionary

Wokanda (z vocanda) – sprawy do wywołania (przez woźnego sądowego) – wykaz spraw sądowych w kolejności, w jakiej mają być w danym dniu rozpatrywane.

Ze słowem "wokanda" stosuje się określenia:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co mamy dziś na wokandzie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈkãnda, AS: vokãnda

Wiktionary


wokatiwus

vocativus, wokatyw, wołacz; w językoznawstwie:
1. ostatni przypadek w deklinacji łacińskiej (szósty z kolei), polskiej (siódmy) oraz niektórych innych językach, używany w momencie, gdy nadawca zwraca się do kogoś, rzadziej czegoś;
2. forma wyrazowa tego przypadka, np. Boże!, Polsko!, Krzysiu!


SJP.pl


wokatyw

wokatiwus, vocativus, wołacz; w językoznawstwie:
1. ostatni przypadek w deklinacji łacińskiej (szósty z kolei), polskiej (siódmy) oraz niektórych innych językach, używany w momencie, gdy nadawca zwraca się do kogoś, rzadziej czegoś;
2. forma wyrazowa tego przypadka, np. Boże!, Polsko!, Krzysiu!


SJP.pl


woke

[czytaj: łok] zespół poglądów i praktyk społeczno-politycznych koncentrujących się na przeciwdziałaniu dyskryminacji i nierównościom społecznym; wokizm, wokeizm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) społ. nurt społeczny świadomości i mobilizacji wobec niesprawiedliwości, rasizmu, dyskryminacji;

przymiotnik

 (2.1) wspierający woke (1.1), mający cechy charakterystyczne dla woke

Wiktionary

Woke (wymowa:) – wieloznaczny termin społeczno-polityczny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W krajach arabskich symbole ideologii woke są wręcz prawnie zakazane, tam się plućuje na „moralnie zepsuty zachód”, lgbt, feminizm itd..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wokeizm m.

Wiktionary


wokeizm

[czytaj: łokizm] zespół poglądów i praktyk społeczno-politycznych koncentrujących się na przeciwdziałaniu dyskryminacji i nierównościom społecznym; woke, wokizm


SJP.pl


wokizm

[czytaj: łokizm] zespół poglądów i praktyk społeczno-politycznych koncentrujących się na przeciwdziałaniu dyskryminacji i nierównościom społecznym; woke, wokeizm


SJP.pl


wokoder

zespół urządzeń do przetwarzania sygnału mowy; vocoder


SJP.pl


wokowy

→ wok


SJP.pl

Patrz:

wok

wokoło

wzdłuż obwodu czegoś; wokół


SJP.pl

przyimek

 (1.1) wokół

przysłówek

 (2.1) wokół

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈkɔwɔ, AS: vokou̯o

Wiktionary


wokoło-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon przymiotników złożonych oznaczający położenie, występowanie czegoś lub ruch dookoła tego, co nazywa drugi człon złożenia

Wiktionary


woksel

najmniejszy element przestrzeni w grafice trójwymiarowej


SJP.pl

Na tę stronę wskazuje „Voxel”. Zobacz też: Václav Lebeda (Voxel) – czeski muzyk.

Woksel ( volumetric picture element, w skrócie "voxel") – najmniejszy element przestrzeni w grafice trójwymiarowej, w pewnym sensie odpowiednik piksela w grafice dwuwymiarowej. Przy użyciu wokseli scenę przedstawia się jako trójwymiarową tablicę, na przykład 512×512×512 wokseli.

Wikipedia


wokselowy

→ woksel


SJP.pl

Patrz:

woksel

wokulski

nazwisko


SJP.pl


wokół

wzdłuż obwodu czegoś; wokoło


SJP.pl

przyimek

 (1.1) ze wszystkich stron

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłuszcz trzewny, w przeciwieństwie do podskórnego, odkłada się wokół narządów takich jak wątroba, żołądek czy jelita.

 (1.1) Pszczoły latały wokół kwiatów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔkuw, AS: vokuu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koło n.

 przyim. koło

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wokoło, wkoło, reg. śl. kole

Wiktionary


wokółbankowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół banku, odbywający się wokół banku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwbãŋˈkɔvɨ, AS: vokuu̯bãŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bank mrz.

Wiktionary


wokółbasenowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół basenu, odbywający się wokół basenu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwbasɛ̃ˈnɔvɨ, AS: vokuu̯basẽnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. basen mrz., basenik mrz.

Wiktionary


wokółbazarowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół bazaru, odbywający się wokół bazaru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwbazaˈrɔvɨ, AS: vokuu̯bazarovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bazar mrz., bazarek mrz.

Wiktionary


wokółbiblioteczny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół biblioteki, odbywający się wokół biblioteki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwbʲiblʲjɔˈtɛt͡ʃnɨ, AS: vokuu̯bʹiblʹi ̯otečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bibliotekarstwo n., biblioteka ż.

 przym. biblioteczny

Wiktionary


wokółboiskowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół boiska, odbywający się wokół boiska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwbɔjiˈskɔvɨ, AS: vokuu̯boi ̯iskovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. boisko n.

 przym. boiskowy

Wiktionary


wokółcmentarny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół cmentarza, odbywający się wokół cmentarza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwt͡smɛ̃nˈtarnɨ, AS: vokuu̯cmẽntarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cmentarz mrz., cmentarnictwo n.

 przym. cmentarny

Wiktionary


wokółfabryczny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół fabryki, odbywający się wokół fabryki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwfaˈbrɨt͡ʃnɨ, AS: vokuu̯fabryčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabryka ż.

Wiktionary


wokółgimnazjalny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół gimnazjum, odbywający się wokół gimnazjum

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwʲɟĩmnaˈzʲjalnɨ, AS: vokuu̯ʹǵĩmnazʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimnazjum n.

Wiktionary


wokółjeziorny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół jeziora, odbywający się wokół jeziora

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwʲjɛ̇ˈʑɔrnɨ, AS: vokuu̯ʹi ̯ėźorny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jezioro n., jeziorko n., jeziorzysko n.

Wiktionary


wokółkatedralny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół katedry, odbywający się wokół katedry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwkatɛˈdralnɨ, AS: vokuu̯katedralny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katedra ż.

Wiktionary


wokółkawiarniany

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół kawiarni, odbywający się wokół kawiarni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwkavʲjarʲˈɲãnɨ, AS: vokuu̯kavʹi ̯arʹńãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawiarnia ż.

Wiktionary


wokółkinowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół kina, odbywający się wokół kina

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwʲcĩˈnɔvɨ, AS: vokuu̯ʹḱĩnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kino n., kinowość ż.

Wiktionary


wokółklasztorny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół klasztoru, odbywający się wokół klasztoru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwklaˈʃtɔrnɨ, AS: vokuu̯klaštorny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klasztor m., klasztorek mrz.

 przym. klasztorny

Wiktionary


wokółklubowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół klubu, odbywający się wokół klubu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwkluˈbɔvɨ, AS: vokuu̯klubovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klub mrz., klubowy mrz./mzw.

 przym. klubowy

Wiktionary


wokółkopalniany

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół kopalni, odbywający się wokół kopalni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwkɔpalʲˈɲãnɨ, AS: vokuu̯kopalʹńãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopalnia ż.

Wiktionary


wokółkoszarowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół koszar, odbywający się wokół koszar

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwkɔʃaˈrɔvɨ, AS: vokuu̯košarovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koszary nmos.

Wiktionary


wokółkościelny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół kościoła, odbywający się wokół kościoła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwkɔɕˈt͡ɕɛlnɨ, AS: vokuu̯kośćelny

Wiktionary

Powiązane:

 zob. kościół.

Wiktionary


wokółlotniskowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół lotniska, odbywający się wokół lotniska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwlɔtʲɲiˈskɔvɨ, AS: vokuu̯lotʹńiskovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lotnisko n.

Wiktionary


wokółmagazynowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół magazynu, odbywający się wokół magazynu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwmaɡazɨ̃ˈnɔvɨ, AS: vokuu̯magazỹnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. magazyn mrz.

Wiktionary


wokółmarketowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół marketu, odbywający się wokół marketu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwmarkɛˈtɔvɨ, AS: vokuu̯marketovy

Wiktionary


wokółmostowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół mostu, odbywający się wokół mostu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwmɔˈstɔvɨ, AS: vokuu̯mostovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. most mrz.

Wiktionary


wokółobozowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół obozu, odbywający się wokół obozu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwɔbɔˈzɔvɨ, AS: vokuu̯obozovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obóz mrz.

Wiktionary


wokółogrodowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół ogrodu, odbywający się wokół ogrodu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwɔɡrɔˈdɔvɨ, AS: vokuu̯ogrodovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ogród mrz.

Wiktionary


wokółoperowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół opery, odbywający się wokół opery

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwɔpɛˈrɔvɨ, AS: vokuu̯operovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opera ż.

Wiktionary


wokółosiedlowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół osiedla, odbywający się wokół osiedla

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwɔɕɛˈdlɔvɨ, AS: vokuu̯ośedlovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiedle n.

Wiktionary


wokółparkingowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół parkingu, odbywający się wokół parkingu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwparʲcĩŋˈɡɔvɨ, AS: vokuu̯parʹḱĩŋgovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parking m.

Wiktionary


wokółparkowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół parku, odbywający się wokół parku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwparˈkɔvɨ, AS: vokuu̯parkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. park mrz.

Wiktionary


wokółpałacowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół pałacu, odbywający się wokół pałacu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwpawaˈt͡sɔvɨ, AS: vokuu̯pau̯acovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pałac mrz.

Wiktionary


wokółperonowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół peronu, odbywający się wokół peronu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwpɛrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: vokuu̯perõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peron mrz.

Wiktionary


wokółportowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół portu, odbywający się wokół portu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwpɔrˈtɔvɨ, AS: vokuu̯portovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. port m.

Wiktionary


wokółprzedszkolny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół przedszkola, odbywający się wokół przedszkola

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwpʃɛˈṭʃkɔlnɨ, AS: vokuu̯pšeṭškolny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedszkole n.

Wiktionary


wokółrestauracyjny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół restauracji, odbywający się wokół restauracji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwrɛstawraˈt͡sɨjnɨ, AS: vokuu̯restau̯racyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. restauracja ż.

Wiktionary


wokółrynkowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół rynku, odbywający się wokół rynku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwrɨ̃ŋˈkɔvɨ, AS: vokuu̯rỹŋkovy

Wiktionary


wokółschroniskowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół schroniska, odbywający się wokół schroniska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwsxrɔ̃ɲiˈskɔvɨ, AS: vokuu̯sχrõńiskovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schronisko n.

Wiktionary


wokółsklepowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół sklepu, odbywający się wokół sklepu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwsklɛˈpɔvɨ, AS: vokuu̯sklepovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sklep mrz.

Wiktionary


wokółstacyjny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół stacji, odbywający się wokół stacji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwstaˈt͡sɨjnɨ, AS: vokuu̯stacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stacja ż.

Wiktionary


wokółstadionowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół stadionu, odbywający się wokół stadionu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwstadʲjɔ̃ˈnɔvɨ, AS: vokuu̯stadʹi ̯õnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stadion mrz.

Wiktionary


wokółszkolny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół szkoły, odbywający się wokół szkoły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwˈʃkɔlnɨ, AS: vokuu̯školny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szkoła ż.

 czas. przeszkalać, przeszkolić

Wiktionary


wokółszpitalny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół szpitala, odbywający się wokół szpitala

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwʃpʲiˈtalnɨ, AS: vokuu̯špʹitalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szpital mrz.

 przym. szpitalniczy

Wiktionary


wokółteatralny

1. otaczający budynek teatru;
2. związany z twórczością teatralną; teatralny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół teatru, odbywający się wokół teatru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwtɛaˈtralnɨ, AS: vokuu̯teatralny

Wiktionary


wokółuczelniany

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół uczelni, odbywający się wokół uczelni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwut͡ʃɛlʲˈɲãnɨ, AS: vokuu̯učelʹńãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uczelnia ż.

Wiktionary


wokółuniwersytecki

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół uniwersytetu, odbywający się wokół uniwersytetu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwũɲivɛrsɨˈtɛt͡sʲci, AS: vokuu̯ũńiversytecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uniwersytet m.

Wiktionary


wokółurzędowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół urzędu, odbywający się wokół urzędu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwuʒɛ̃nˈdɔvɨ, AS: vokuu̯užẽndovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. urząd mrz.

 przym. urzędniczy

Wiktionary


wokółuszny

znajdujący się naokoło uszu, zakładany wokół uszu


SJP.pl


wokółwięzienny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół więzienia, odbywający się wokół więzienia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwvʲjɛ̃w̃ˈʑɛ̃nːɨ, AS: vokuu̯vʹi ̯ẽũ̯źẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. więzienie n., uwięzienie n.

Wiktionary


wokółzakładowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół zakładu, odbywający się wokół zakładu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwzakwaˈdɔvɨ, AS: vokuu̯zaku̯adovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakład m.

Wiktionary


wokółzamkowy

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się wokół zamku, odbywający się wokół zamku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔkuwzãmˈkɔvɨ, AS: vokuu̯zãmkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamek m.

Wiktionary


wol.

skrót

 (1.1) = wolumen, wolumin

Wiktionary


wola

chęć, zdolność podejmowania pewnych decyzji czy działań


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdolność człowieka do świadomego kontrolowania, kierowania swoim postępowaniem

 (1.2) chęć zaistnienia jakiegoś stanu

 (1.3) daw. wolność

 (1.4)  daw. wieś, która korzystała z pewnych swobód

forma rzeczownika|rodzaj=nijaki.

 (2.1) M. i B. lm. od wole

forma przymiotnika.

 (3.1) ż. od woli

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wola – pojęcie psychologiczne
  • wolna wola – pojęcie filozoficzne i teologiczne
  • wola – osada założona na surowym korzeniu z zastosowaniem dla jej nowych mieszkańców ulgi na zagospodarowanie
  • Wola – część miasta Biała Podlaska
  • Wola – część miasta Busko-Zdrój
  • Wola – część miasta Ciechocinek (dawniej Wola Raciążek)
  • Wola – część miasta Poznań, w delegaturze Poznań-Jeżyce
  • Wola – część miasta Warszawa, w dzielnicy Wola
  • Wola – wieś w pow. lipnowskim, w gminie Kikół
  • Wola – wieś w pow. żnińskim, w gminie Rogowo
  • Wola – część wsi Jawidz w pow. łęczyńskim, w gminie Spiczyn
  • Wola – część kolonii Korhynie w pow. tomaszowskim, w gminie Jarczów

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Z wolą waszą się zgadza, co ja tylko czynię. • Moja wola bez waszéj byłaby zwodniczą; • Moja wolą to będzie, co rodzice życzą.

 (2.1) Wola u ptaków służą do gromadzenia i przenoszenia pokarmu.

 (2.1) U tych kobiet można spostrzec wola, czyli powiększone gruczoły tarczowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔla, AS: vola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samowolka ż., wolność ż., niewola ż.

:: zdrobn. wólka

 czas. woleć ndk., niewolić ndk., wolno niewłaśc.

Wiktionary


wolak

odmiana gołębia domowego, mającego zdolność bardzo silnego rozdymania wola; garłacz; gardłacz


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wolak – sześćdziesiąty drugi duch Goecji
  • Antoni Wolak – polski poeta
  • Ewa Wolak – polski polityk, poseł
  • Paweł Wolak – polski bokser

Wikipedia


woland

germańskie imię Szatana


SJP.pl

Woland (Valand, Faland, Wieland) – germańskie imię Szatana, pojawiające się w kilku wersjach legendy o Fauście. Prawdopodobnie znaczy „oszustwo”.

W dramacie "Faust" Goethego Mefistofeles raz mówi o sobie jako junkrze Wolandzie.

W powieści Michaiła Bułhakowa "Mistrz i Małgorzata" posługujący się imieniem Woland (Воланд) Szatan należy do bohaterów pierwszoplanowych. W serialu z 1988 roku, w reżyserii Macieja Wojtyszki, rolę Wolanda zagrał Gustaw Holoubek.

Wikipedia


wolanin

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Woli

 (1.2) osoba pochodząca z Woli, urodzona w Woli

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Miron jest rodowitym wolaninem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wola ż.

:: fż. wolanka ż.

 przym. wolski

Wiktionary


wolanka

mieszkanka Woli (jednej z kilkudziesięciu wsi w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Woli

 (1.2) kobieta pochodząca z Woli, urodzona w Woli

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wolanka – osada w Polsce, w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Krośnice
  • Wolanka – wieś na Ukrainie, w rejonie samborskim w obwodzie lwowskim
  • Wolanka – potok, dopływ Dunajca
  • Wolanka – potok, dopływ Jodłówki
  • Wolanka – struga, dopływ Kamiennej
  • Wolanka – struga, dopływ Pilicy

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Lora jest rodowitą wolanką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wola ż.

:: fm. wolanin m.

 przym. wolski

Wiktionary


wolanowski

przymiotnik od: Wolanów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lucjan Wilhelm Wolanowski
  • Majer Wolanowski

Wikipedia


wolant

1. pojazd konny, powóz;
2. przestarzałe: badminton; piłka używana w tej grze;
3. element sterownicy ręcznej w płatowcu; koło sterowe;
4. dawniej: draperia naszyta na suknię, spódnicę;
5. lekka suknia z falbanami, popularna w połowie XVIII w.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lotn. urządzenie sterujące lotkami i sterem wysokości;

 (1.2) daw. kawałek drewna lub korka pokryty skórą z powtykanymi piórkami, który podbijano rakietkami; także sama gra;

 (1.4) hist. czterokołowy pojazd na resorach, bez budy, używany w Polsce w XIX i w pierwszej połowie XX w.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wolant – urządzenie sterujące w lotnictwie
  • wolant – rodzaj lekkiego powozu
  • wolant – dawna europejska gra sportowa
  • wolant – rodzaj falbany w sukniach kobiecych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɔlãnt, AS: volãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. woliera ż.

Wiktionary


wolanów

1. nazwa dwóch wsi w Polsce;
2. miejscowość na Ukrainie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wolanów – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim, w gminie Bogatynia
  • Wolanów – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Wolanów
  • Wolanów – stacja kolejowa w pobliżu Wolanowa, w województwie mazowieckim
  • Wolanów – gmina wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim
  • Wolanów – dawna gromada w powiecie radomskim w województwie kieleckim
  • Wolanów – miejscowość koło Odessy na Ukrainie
  • Kolonia Wolanów

Wikipedia


wolapik

volapük;
1. sztuczny język międzynarodowy;
2. niezrozumiały i zagmatwany język lub styl


SJP.pl


wolarski

→ wolarz (hodowca wołów)


SJP.pl


wolarz

1. dawniej: człowiek handlujący wołami;
2. odmiana gołębia domowego; gardłacz; wolak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. hand. człowiek handlujący wołami

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) środ. ornit. hodowlana odmiana gołębia domowego charakteryzująca się bardzo dużym wolem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gwiazdozbiór Wolarza
  • Wolarz – szczyt w Górach Bystrzyckich, w Sudetach
  • Wolarz – potok, dopływ Mielnicy

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. wół mzw.

:: przym. wołowy, woli

 (2.1)

:: rzecz. wole n.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) war. wolak; garłacz, gardłacz

Wiktionary


wolastonit

minerał z gromady krzemianów, odkryty przez Williama Hyde'a Wollastona; wollastonit


SJP.pl


wolatucha

wschodnioaustralijski torbacz z rodziny pałanek, fałd skórny z boków ciała umożliwia mu lot ślizgowy


SJP.pl

Wolatucha ("Petauroides") – rodzaj ssaków z podrodziny leworków (Hemibelideinae) w obrębie rodziny pseudopałankowatych (Pseudocheiridae).

Wikipedia


wolatuszka

rodzaj ssaków z podrodziny pseudopałanek


SJP.pl

Wolatuszka ("Pseudochirulus") – rodzaj ssaków z podrodziny pseudopałanek (Pseudocheirinae) w obrębie rodziny pseudopałankowatych (Pseudocheiridae).

Wikipedia


wolańczyk

nazwisko


SJP.pl


wolański

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Wolański (ujednoznacznienie)
  • Barbara Wolańska (ur. 1997) – polska siatkarka
  • Beata Wolańska – polska dziennikarka
  • Erazm Wolański (1825–1886) – polski właściciel dóbr, poseł do Sejmu Krajowego Galicji oraz do Rady Państwa
  • Filip Wolański (ujednoznacznienie)
  • Iwan Wolański (1887–1950?) – ukraiński działacz społeczny i polityk
  • Janusz Wolański (ur. 1979) – polski piłkarz
  • Patryk Wolański – polski piłkarz, bramkarz
  • Małgorzata Wolańska – polska biochemik
  • Marian Wolański (ur. 1939) – polski politolog
  • Marta Wolańska (ur. 1980) – polska menedżerka i urzędniczka
  • Michał Wolański (ur. 1983) - polski ekonomista, prof. SGH

Wikipedia


wolborski

przymiotnik od: Wolbórz


SJP.pl


wolborzanin

mieszkaniec Wolborza


SJP.pl


wolborzanka

mieszkanka Wolborza


SJP.pl


wolbrom

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Wolbrom – miasto w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Wolbrom w historycznym regionie Zagłębia Dąbrowskiego. Jest ośrodkiem przemysłu gumowego, drzewnego i metalowego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɔlbrɔ̃m, AS: volbrõm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolbromianin m., wolbromianka ż.

 przym. wolbromski

Wiktionary


wolbromianin

mieszkaniec Wolbromia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Wolbromia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlbrɔ̃ˈmʲjä̃ɲĩn, AS: volbrõmʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wolbrom m.

:: fż. wolbromianka ż.

 przym. wolbromski

Wiktionary


wolbromianka

mieszkanka Wolbromia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Wolbromia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlbrɔ̃ˈmʲjãnka, AS: volbrõmʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wolbrom m.

:: fm. wolbromianin m.

 przym. wolbromski

Wiktionary


wolbromski

przymiotnik od: Wolbrom


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Wolbromia, związany z Wolbromiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔlˈbrɔ̃msʲci, AS: volbrõmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wolbrom m., wolbromianin m., wolbromianka ż.

Wiktionary


wolbromów

Wolbromów (niem. Klein Neundorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lwóweckim, w gminie Gryfów Śląski.

Wikipedia


wolbórz

miasto w Polsce


SJP.pl

}|-

Wolbórz – miasto w centralnej Polsce, położone w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Wolbórz. Miejscowość jest siedzibą gminy Wolbórz. Do 1953 roku miejscowość była siedzibą gminy Bogusławice. W latach 1273–1795 miasto biskupów włocławskich w powiecie piotrkowskim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku.

Wikipedia


woldański

nazwisko


SJP.pl


woldenberczyk

więzień niemieckiego obozu jenieckiego Oflag II C Woldenberg


SJP.pl


wole

1. workowata część przełyku niektórych ptaków służąca do przechowywania pokarmu;
2. powiększony gruczoł tarczycy; struma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. powiększony, obrzmiały gruczoł

 (1.2) med. patologia tarczycy, np. powiększenie gruczołu lub lokalizacja narządu za mostkiem

 (1.3) zool. rozszerzenie przełyku służące do przechowywania i przenoszenia pokarmu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wole (anatomia zwierząt)
  • wole (tarczyca)
  • wole jajnikowe

Wikipedia

Synonimy:

 (1.2) wole tarczycy

Wiktionary


wolec

dawniej: wołek (młody wół)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) wykastrowany wół

 (1.2) daw. młody wykastrowany byczek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔlɛt͡s, AS: volec

Wiktionary


wolej

rodzaj uderzenia piłki w sporcie, volley


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. odbicie lub uderzenie piłki w locie przed dotknięciem przez nią podłoża (w tenisie lub piłce nożnej)

 (1.2) pot. piłka odbita albo uderzona zanim dosięgnie podłoża

Wiktionary

Wolej (ang. "volley") – w sporcie – wybicie lub uderzenie piłki w powietrzu, zanim zetknie się ona z ziemią.

Termin ten stosowany jest m.in. w tenisie i piłce nożnej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɔlɛj, AS: volei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. volley m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) volley

 (1.2) volley

Wiktionary


wolejowy

→ wolej


SJP.pl

Patrz:

wolej

wolemia

wolemia szlachetna - australijskie drzewo iglaste


SJP.pl

Wolemia – pojęcie na pół żargonowe, określające stopień wypełnienia płynem (krwią) łożyska żylnego w znaczeniu adekwatności tego wypełnienia w odniesieniu do czynności układu krążenia (a nie objętości).

Pojęcie to stosowane jest zwykle z przedrostkami:

Wikipedia


wolenice

Wo

Wikipedia


woleoczko

strzyżyk woleoczko - drobny ptak z rzędu wróblowatych, o prążkowanym, rdzawobrunatnym upierzeniu


SJP.pl


woleć

dawać komuś lub czemuś pierwszeństwo, bardziej lubić; preferować


SJP.pl

czasownik modalny (dk. brak)

 (1.1) bardziej lubić lub chcieć coś od czegoś innego

 (1.2) zwykle w trybie przypuszczającym chcieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ona woli gruszki od jabłek.

 (1.1) Wolę kawę niż herbatę.

 (1.2) Wolałbym nie iść dziś do szkoły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔlɛt͡ɕ, AS: voleć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wola ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) preferować

 (1.2) chcieć

Wiktionary


woleński

nazwisko


SJP.pl


wolf

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alexander Wolf – niemiecki biathlonista
  • Aron Wolf (ur. w 1876, zm. ?) – lekarz, ordynator szpitala, we Lwowie poseł na Sejm RP II kadencji
  • Christa Wolf – niemiecka pisarka
  • Ernst Wilhelm Wolf – niemiecki kompozytor
  • Howlin’ Wolf – bluesman związany z bluesem chicagowskim
  • Hugo Wolf – austriacki kompozytor
  • Johannes Wolf – niemiecki muzykolog
  • Marek Wolf – czeski astronom
  • Markus Wolf – wieloletni szef Głównego Zarządu Wywiadu przy Stasi
  • Max Wolf – niemiecki astronom
  • Patrick Wolf – brytyjski wokalista i multiinstrumentalista
  • Walter Wolf – kanadyjski biznesmen, właściciel zespołu Formuły 1 Walter Wolf Racing

Wikipedia


wolff

[czytaj: łolf] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Wolff – polski historyk, mediewista, archiwista i wydawca źródeł; wioślarz, olimpijczyk, działacz sportowy
  • Adolf Wolff – niemiecki architek
  • Anna Wolff-Powęska – polska historyk idei, profesor nauk humanistycznych, specjalistka w zakresie stosunków polsko-niemieckich
  • August Ferdynand Wolff – polski lekarz, współzałożyciel Szkoły Lekarskiej w Warszawie i Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego
  • August Robert Wolff – polski księgarz i wydawca prasy oraz książek
  • Betsey Wolff (Betsey Lazard) – amerykańska brydżystka
  • Camille Wolff – luksemburski tenisista, olimpijczyk
  • Caspar Friedrich Wolff – niemiecki lekarz, anatom, fizjolog i embriolog
  • Christian Wolff – niemiecki filozof, matematyk, i prawnik; profesor na Uniwersytecie w Halle
  • Christian Michael Wolff – szczecinianin, organista, pianista i kompozytor
  • Earl Wolff – amerykański zawodnik futbolu amerykańskiego, grający na pozycji safety
  • Edward Wolff – polski pianista, kompozytor

Wikipedia


wolfgang

niemieckie imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Wolfgang – imię męskie pochodzenia germańskiego.

Wolfgang imieniny obchodzi 31 października.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wolfgang przeglądał zeszyt zapisany poematami – Nie gódź w ego bliźniego swego, znajdź do tego coś lepszego – przeczytał na głos.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔlvɡãŋk, AS: volvgãŋk

Wiktionary


wolfia

1. najmniejsza wodna roślina kwiatowa na świecie; wolffia;
2. wolfia bezkorzeniowa - najmniejsza w Polsce roślina okrytonasienna z rodziny obrazkowatych; wolffia bezkorzeniowa


SJP.pl

Wolfia ("Wolffia" Horkel ex Schleiden) – rodzaj pływających roślin wodnych z rodziny obrazkowatych, obejmujący 11 gatunków, występujących na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. W Polsce jedynym przedstawicielem rodzaju jest rzadko spotykana wolfia bezkorzeniowa. Gatunki z tego rodzaju są najmniejszymi znanymi roślinami okrytonasiennymi.

Wikipedia


wolfke

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karol Wolfke – polski prawnik
  • Mieczysław Wolfke – polski fizyk, prekursor telewizji i holografii

Wikipedia


wolfowitz

[czytaj: łulfołits] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jacob Wolfowitz – amerykański statystyk
  • Paul Wolfowitz – amerykański polityk, prezes Banku Światowego, syn Jacoba

Wikipedia


wolfram

pierwiastek chemiczny o symbolu W i liczbie atomowej 74; dawniej: tungsten


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu W i liczbie atomowej 74;

Wiktionary

Wolfram (W, wolframium) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma wolfram?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔlfrãm, AS: volfrãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolframian m.

 przym. wolframowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. W; daw. tungstan, tungsten, tunstan, tunsten

Wiktionary


wolframian

sól kwasu wolframowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. sól kwasu wolframowego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔlˈfrãmʲjãn, AS: volfrãmʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolfram mrz.

Wiktionary


wolframiany

sól kwasu wolframowego


SJP.pl


wolframin

białko błonowe retikulum endoplazmatycznego


SJP.pl


wolframit

minerał, wolframian manganu i żelaza


SJP.pl

Wo

Wikipedia


wolframowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wolframować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewolframowanie n.

 czas. wolframować ndk.

Wiktionary


wolframowy

przymiotnik od: wolfram


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący wolframu, wykonany z wolframu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolfram m.

Wiktionary


wolfsburg

miasto w Niemczech


SJP.pl

Wolfsburg (do 1945 znane jako "Stadt des KdF-Wagens bei Fallersleben", pol. "Miasto Samochodów KdF koło Fallersleben") – miasto na prawach powiatu, leżące w środkowych Niemczech w kraju związkowym Dolna Saksonia, na wschód od Hanoweru i na północ od Brunszwiku.

Wikipedia


wolfsburski

→ Wolfsburg


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wolfsburgiem (miastem w Niemczech)

Wiktionary

Patrz:

Wolfsburg

Powiązane:

 rzecz. Wolfsburg mrz.

Wiktionary


wolfszpic

rasa psa stróżującego; szpic wilczy, szpic wilczasty


SJP.pl


woli

przymiotnik od: wół


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) właściwy wołowi, należący do wołu

forma rzeczownika.

 (2.1) D., C. i Ms. lp. od: wola

forma czasownika.

 (3.1) 3. os. lp. ter. od: woleć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔlʲi, AS: volʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wół, wołek, wołowina

 przym. wołowy

Wiktionary


wolibórz

wieś w województwie dolnośląskim, u podnóża Gór Sowich


SJP.pl

Wolibórz (niem. "Volpersdorf") – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Nowa Ruda.

Wikipedia


wolica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wolica – część miasta Dębica
  • Wolica – część miasta Kraków, w delegaturze Nowa-Huta
  • Wolica – część miasta Warszawa, w dzielnicach Ursynów i Wilanów
  • Wolica – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Brześć Kujawski
  • Wolica – wieś w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Hrubieszów
  • Wolica – wieś w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Kraśniczyn
  • Wolica – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Abramów
  • Wolica – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Karczmiska
  • Wolica – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Kleszczów
  • Wolica – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Aleksandrów
  • Wolica – część wsi Golesze Duże w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, gminie Wolbórz
  • Wolica – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Żelechlinek

Wikipedia


wolice

Wolice – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Barcin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 359 mieszkańców. Jest szóstą co do wielkości miejscowością gminy Barcin.

Wikipedia


wolicjonalny

zależny od woli, dotyczący woli


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) psych. dotyczący woli, zależny od niej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlʲit͡sʲjɔ̃ˈnalnɨ, AS: volʹicʹi ̯õnalny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wolitywny, woluntarny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wolitywny, woluntarny

Wiktionary


wolicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Konstanty Wolicki (1792–1861) – przemysłowiec, uczestnik powstania listopadowego
  • Konstanty Wolicki (1805–1863) – kompozytor, zesłaniec po powstaniu listopadowym
  • Paweł Wolicki (ur. 1972) – burmistrz Dębicy
  • Stefania Wolicka (ur. 1851) – uczona, doktor filozofii
  • Stanisław Wolicki (1892-1963) – malarz, aktor, reżyser
  • Teofil Wolicki (1768-1829) – biskup

Wikipedia


woliczno

Woliczno (niem. "Golz") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa koszalińskiego. W roku 2007 miejscowość liczyła 147 mieszkańców. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Mielenko Drawskie.

Wikipedia


woliera

pomieszczenie w zoo, osłonięte siatką, przeznaczone dla ptaków latających; ptaszarnia, ptaszkarnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obszerna klatka dla ptaków;

Wiktionary

Woliera (z franc. "volière") – pomieszczenie lub jego zabudowana i odgrodzona część (siatką lub szkłem), w której przebywają ptaki. Musi być na tyle duża, aby mogły one w niej swobodnie latać. Należy również zamontować konary oraz sznury i inne przedmioty imitujące naturalne środowisko. Spotykane w ogrodach zoologicznych (często zgrupowane w ptaszarni) lub na terenach prywatnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wolierach osadzono po parze rocznych puchaczy, które przebywały w nich przez okres 6 tygodni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈlʲjɛra, AS: volʹi ̯era

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wolierowy

 rzecz. wolant mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ptaszarnia

Wiktionary


wolierowy

→ woliera


SJP.pl

Patrz:

woliera

wolimierz

wieś położona w województwie dolnośląskim


SJP.pl

Wolimierz ( "Volkersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lubańskim, w gminie Leśna.

Przez Wolimierz przepływa potok Łużyca, oraz przez Starą Skibę płynie strumyk Złotniczka. Podzielona jest na dwie części: Nową Skibę (okolice kościoła) i Starą Skibę.

Wikipedia


wolimir

imię męskie


SJP.pl

Wolimir, Wolemir, Wolmir, Wolimierz – staropolskie imię męskie. Znaczenie imienia: "ten, który woli pokój". Imię to mogło przybierać także formę Wojmir.

Wolimir imieniny obchodzi 5 marca, 25 marca i 15 grudnia.

Wikipedia


wolimirek

zdrobnienie od: Wolimir (imię męskie)


SJP.pl


wolimirkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wolimirka lub z nim związany


SJP.pl


wolimirostwo

Wolimir z małżonką; Wolimirowie


SJP.pl


wolimirowie

Wolimir z małżonką; Wolimirostwo


SJP.pl


wolimirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wolimira lub z nim związany


SJP.pl


wolimirzyce

Wolimirzyce – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie świebodzińskim, w gminie Szczaniec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia


wolin

wiórki drzewne używane do pakowania wyrobów łatwo tłukących się oraz wyrobu materiałów budowlanych; wełna drzewna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wyspa na Morzu Bałtyckim;

 (1.2) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wolin – wyspa w Polsce, w województwie zachodniopomorskim
  • Wolin – miasto w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim na wyspie Wolin
  • Wolin – gmina w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim
  • Wolin – pseudonim rosyjskiego anarchisty, Wsiewołoda Eichenbauma
  • Wolin – dekanat
  • Wolin – port
  • MF Wolin – prom pasażersko-kolejowo-samochodowy
  • Wollin
  • Wolin Pomorski
  • Pasmo Wolińskie
  • Pojezierze Wolińskie
  • Woliński Park Narodowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po wojnie trzydziestoletniej tereny Międzyzdrojów i całą wyspę Wolin opanowali Szwedzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔlʲĩn, AS: volʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolinianin m., wolinianka ż.

 przym. woliński

Wiktionary


wolina

wiórki drzewne używane do pakowania wyrobów łatwo tłukących się oraz wyrobu materiałów budowlanych; wełna drzewna


SJP.pl

Wo

Wikipedia


wolinianie

słowiańskie plemię


SJP.pl

Wo

Wikipedia


wolinianin

mieszkaniec Wolina (miasta)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec miasta Wolin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlʲĩˈɲä̃ɲĩn, AS: volʹĩńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wolin m., Wolinianin m., Wolinianka ż.

:: fż. wolinianka ż.

 przym. woliński

Wiktionary


wolinianka

mieszkanka Wolina (miasta)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka miasta Wolin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlʲĩˈɲãnka, AS: volʹĩńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wolin, wolinianin, Wolinianin, Wolinianka

Wiktionary


wolisław

imię męskie


SJP.pl

Wolisław – staropolskie imię męskie. Znaczenie imienia: "ten, który woli sławę" albo "ten, który sławi wolę". Jego żeńskim odpowiednikiem jest Wolisława.

Wikipedia


wolisławek

zdrobnienie od: Wolisław (imię męskie)


SJP.pl


wolisławkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wolisławka lub z nim związany


SJP.pl


wolisławostwo

Wolisław z małżonką; Wolisławowie


SJP.pl


wolisławowie

Wolisław z małżonką; Wolisławostwo


SJP.pl


wolisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wolisława lub z nim związany


SJP.pl


wolitywny

odnoszący się do woli, zależny od woli; woluntarny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) psych. zob. wolicjonalny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlʲiˈtɨvnɨ, AS: volʹityvny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wolicjonalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wolicjonalny

Wiktionary


woliński

przymiotnik od: Wolin


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Wolina, związany z Wolinem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Woliński (1871–1948) – polski właściciel ziemski
  • Adam Woliński (1956–1901) – polski prawnik, radny Poznania, działacz narodowy
  • Adolf Woliński (1821–1895) – polski architekt
  • Dawid Woliński (ur. 1977) – polski projektant mody
  • Franciszek Woliński (1918–1947) – polski komunista
  • Henryk Woliński (1824–1895) – polski prawnik, prezydent Lublina
  • Henryk Woliński (1901–1986) – polski prawnik, oficer AK, Sprawiedliwy wśród Narodów Świata
  • Jan Woliński (XVIII w.) – marszałek konfederacji radomskiej
  • Jan Woliński (1926–2012) – powstaniec warszawski, ps. Kazik
  • Jan Woliński (1956–2021) – agronom
  • Janusz Woliński (1894–1970) – polski historyk
  • Krzysztof Woliński (1958–2008) – polski trener lekkoatletyczny i działacz sportowy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɔˈlʲĩj̃sʲci, AS: volʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wolin m., wolinianin mos.

Wiktionary


wolkameria

drzewo, krzew lub pnącze z rodziny werbenowatych; klerodendron; szczęślin


SJP.pl


wollastonit

minerał z gromady krzemianów, odkryty przez Williama Hyde'a Wollastona; wolastonit


SJP.pl

Wollastonit – minerał z gromady krzemianów.

Nazwa pochodzi od nazwiska angielskiego wynalazcy, lekarza, fizyka, botanika, mineraloga i chemika Williama Hyde’a Wollastona (1766-1828), który po raz pierwszy opisał ten minerał.

Wikipedia


wolmar

imię męskie


SJP.pl


wolne

potocznie: czas wolny od pracy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. czas wolny od pracy, zajęć

forma przymiotnika.

 (2.1) n. lp. i ż. plural|wolny.

Wiktionary

Wolne – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Sztabin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ile wam dali tego wolnego?

 (1.1) Zrobimy sobie wolne, gdy posprzątamy na zapleczu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolność ż., zwalnianie n., zwolnienie n.

 czas. wolnieć, wolno, zwalniać ndk., zwolnić dk.

 przym. wolny

 przysł. wolno, z wolna

 wykrz. wolnego, z wolna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czas wolny, pot. laba

Wiktionary


wolnego

potocznie: czas wolny od pracy


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) wyraża wezwanie do zaniechania czynności

forma przymiotnika.

 (2.1) zob. wolny.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wolnego, druhowie! Najpierw sprawdzimy wasze dokumenty!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolne n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hola, stop, z wolna, za pozwoleniem

Wiktionary


wolniak

nazwisko


SJP.pl


wolnica

wolnica czarniawa - gatunek błonkówki z rodziny nastecznikowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wolnica – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Jabłonna
  • Wolnica – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gminie Lubomino
  • Wolnica – nieistniejąca wieś w woj. lubuskim, w pow. nowosolskim, w gminie Kożuchów
  • Wolnica – polana pod szczytem Turbacza.
  • Plac Wolnica – plac, dawny rynek miasta Kazimierz obecnej dzielnicy Krakowa
  • Wolnica Grabowska, Wolnica Niechmirowska

Wikipedia


wolnicki

nazwisko


SJP.pl


wolniej

stopień wyższy od przysłówka: wolno


SJP.pl


wolniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wolny


SJP.pl


wolniewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Wolniewicz (ur. 1993) – polski piłkarz
  • Antoni Wolniewicz (1911–1942) – przywódca Narodowej Organizacji Bojowej, prezes Młodzieży Wszechpolskiej na Uniwersytecie Poznańskim (1936–1937)
  • Bogusław Wolniewicz (1927–2017) – polski profesor filozofii, logik, twórca ontologii sytuacji, tłumacz i komentator Ludwiga Wittgensteina, publicysta, brat Lutosława Wolniewicza
  • Claire Wolniewicz (ur. 1966) – francuska dziennikarka i pisarka polskiego pochodzenia
  • Janusz Wolniewicz (1929–2006) – polski pisarz, dziennikarz, publicysta i podróżnik
  • Kajetan Wolniewicz (ur. 1957) – polski aktor teatralny i telewizyjny
  • Lucjan Wolniewicz (1932–2011) – polski inżynier kolejnictwa i dyplomata
  • Lutosław Wolniewicz (1930–2020) – polski fizyk, profesor fizyki teoretycznej, twórca szkoły obliczeń atomowo-molekularnych, brat Bogusława Wolniewicza
  • Marian Wolniewicz (1919–2005) – polski teolog, biblista, duchowny katolicki, wykładowca Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie
  • Tadeusz Wolniewicz (1897–1939) – polski malarz
  • Włodzimierz Adolf Wolniewicz (1814–1884) – polski agronom, publicysta, uczestnik powstań narodowych
  • Zygmunt Wolniewicz (1913–1983) – polski działacz społeczny i polityczny, prezes Towarzystwa Miłośników Miasta Poznania

Wikipedia


wolnieć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zwolnieć)

 (1.1) przest. tracić na prędkości, stawać się powolniejszym

 (1.2) przest. tracić na sile lub natężeniu, słabnąć

 (1.3) przest. stawać się luźniejszym, tracić fizyczne napięcie lub sprężystość

 (1.4) przest. przen. tracić rygor, stawać się mniej surowym lub bardziej pobłażliwym

 (1.5) przest. tracić wysoką temperaturę, stygnąć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bieg dzianeta wolniał stopniowo. Basia będąc doświadczonym jeźdźcem rozumiała natychmiast, że trzeba dać mu czas wytchnienia, inaczej padnie.

 (1.1) W pewnych odstępach czasu [płuca] przyspieszały swój ruch, który znowu potem tak wolniał, że zaledwie się zdradzał zewnętrznie.

 (1.1) Począłem pacierze odmawiać, trzy minęło — aż coraz wolniejąc, stanęły śmigi! Tedym przejechał.

 (1.1) Łoskot kół potężnieje echami wzmożony, // Bieg pociągu wolnieje; w dali tłumem dachów, // Kopuł, wieżyc i szpiców, domów, świątyń, gmachów, // Śmieje się w słońcu miasto.

 (1.2) Znowu muzyka wolnieje, ruchy stają się spokojniejsze, tańczący biorą ciupagi, zczepiają je ostrzami, trzymając wysoko, i tańczą wkoło zwolna, jakby dla odpoczynku.

 (1.2) Wszystko to nie pomogło, Janka nie było i nie było… gniew też powoli wolnieć zaczął, i zapomniano o nim potroszę.

 (1.2) Gdy po krótkiéj nocy odniało (…), nie ustawała burza, lecz posunęła się tylko nieco ku wschodowi, a deszcz ulewny zdawał się wolnieć na chwilę.

 (1.2) Już gwiazda ranna blizki sic. światła powrót głosi, // Już różana Jutrzenka na niebie się wznosi, // Gdy wolnieć zaczął pożar, stos płomienie spasły.

 (1.3) Żelazny uścisk mego towarzysza wolniał widocznie… ja coraz szybciej za sznur dzwonu pociągałam, który coraz głośniej niepokoił okoliczne echa, wołając: // — Mężatka, mężatka!

 (1.3) Głowa Zulimy opadła martwa, lecz morderca jej nie wiedział, że to śmierć. Zamknął oczy, jego uścisk wolniał, ustępując miejsca chwilowemu oszołomieniu.

 (1.3) Skoro tylko posiedzenie zostało otwarte, łagodne ciepło napełniało salę, a pod dobroczynnem jego działaniem wytężone fibry chorych wolniały; ciepłota podnosiła się stopniowo (…).

 (1.4) Wolniał naówczas cokolwiek surowy rygor w zamku, chociaż młodszy brat Strażnika, a jego zastępca, miał również twardą rękę.

 (1.4) Hrabia tłumaczył się dosyć niezręcznie, czując, że dopiął już celu i miłość własną ocalił; powoli począł ulegać, mięknąć, wolnieć, aż nareszcie skończyło się na tem, że zamilkł.

 (1.4) Była to właśnie miłości godzina, // Którą swym drżeniem serce wybijało, // Wtenczas najdziksza wolnieje dziewczyna, // Tak jak się z moją hardą cnotą stało.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolne n., wolność ż., pozwalnianie n., rozwolnienie n., rozwalnianie n., spowolnienie n., spowalnianie n., uwolnienie n., uwalnianie n., zwolnienie n., zwalnianie n., Wolny m./ż., Wolna ż.

 czas. pozwalniać dk., rozwolnić dk., rozwalniać ndk., spowolnić dk., spowalniać ndk., uwolnić dk., uwalniać ndk., zwolnić dk., zwalniać ndk.

 przym. wolny

:: zdrobn. wolniusieńki, wolniuteńki, wolniutki, wolniuśki

 przysł. wolno, wolniusieńko, wolniuteńko, wolniutko, wolniuśko

 temsłow. wolno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) łagodnieć, słabnąć, ustępować, puszczać; przest. folgować, folżeć

 (1.3) kurczyć się

 (1.4) rozluźniać się, stawać się rozwiązłym; przest. rozprzęgać się, rozwalniać się

 (1.5) przest. letnieć

Wiktionary


wolnik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aniela Wolnik (1900–1957) – polska działaczka okresu powstań śląskich i plebiscytu na Górnym Śląsku, sanitariuszka i nauczycielka
  • Bruno Wolnik (1882–1960) – polski duchowny rzymskokatolicki, jezuita, misjonarz
  • Elżbieta Wolnik (ur. 1975) – polska lekkoatletka, która specjalizowała się w rzucie młotem
  • Grzegorz Wolnik (ur. 1964) – polski urzędnik samorządowy, w latach 2014–2017 przewodniczący Sejmiku Województwa Śląskiego V kadencji
  • Ludwik Wolnik (1889–po 1941) – polski inżynier i samorządowiec, burmistrz Nowogródka i Baranowicz
  • Wilhelm Wolnik (ur. 1935) – polski polityk mniejszości niemieckiej, samorządowiec, poseł na Sejm X kadencji

Wikipedia


wolniuchno

przysłówek

 (1.1) bardzo wolno

Wiktionary


wolniuchny

przymiotnik

 (1.1) bardzo powolny

Wiktionary


wolniusieńki

zdrobnienie od: wolny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: wolniuśki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlʲɲüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: volʹńüśė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wolniuteńki, wolniutki, wolniuśki, wolny

 przysł. wolniusieńko, wolniuteńko, wolniutko, wolniuśko, wolno

 temsłow. wolno-

 czas. wolno, wolnieć

Wiktionary


wolniusieńko

przysłówek

 (1.1) bardzo wolno

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wolnieć

 przym. wolniusieńki, wolniuśki, wolniuteńki, wolniutki, wolny

 temsłow. wolno-

Wiktionary


wolniuteczko

przysłówek

 (1.1) bardzo wolno

Wiktionary


wolniuteńki

zdrobnienie od: wolny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: wolniutki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlʲɲuˈtɛ̃ɲci, AS: volʹńutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wolniusieńki, wolniutki, wolniuśki, wolny

 przysł. wolniusieńko, wolniuteńko, wolniutko, wolniuśko, wolno

 temsłow. wolno-

 rzecz. powolniak mzw./mos.

Wiktionary


wolniuteńko

przysłówek

 (1.1) bardzo wolno

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wolniutko

 przym. wolniusieńki, wolniuśki, wolniuteńki, wolniutki, wolny

 czas. wolnieć

 temsłow. wolno-

Wiktionary


wolniutki

zdrobnienie od: wolny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: wolny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔlʲˈɲutʲci, AS: volʹńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wolniusieńki, wolniuteńki, wolniuśki, wolny

 przysł. wolniusieńko, wolniuteńko, wolniutko, wolniuśko, wolno

 temsłow. wolno-

 rzecz. powolniak mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wolniuśki

Wiktionary


wolniutko

przysłówek sposobu

 (1.1) zdrobn. od: wolno

 (1.2) bardzo wolno

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Abigail się nie zatrzymała, bardzo wolniutko jadąc wciąż za nim.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wolno, powolny, wolniutki, wolniusieńki, wolniuteńki, wolniuśki, wolny

 przysł. wolno, wolniuteńko

 czas. wolno, wolnieć

 temsłow. wolno-

Wiktionary


wolniuśki

zdrobnienie od: wolny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: wolny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔlʲˈɲüɕci, AS: volʹńüśḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wolniusieńki, wolniuteńki, wolniutki, wolny

 przysł. wolniusieńko, wolniuteńko, wolniutko, wolniuśko, wolno

 temsłow. wolno-

 czas. wolno, wolnieć

Wiktionary


wolniuśko

przysłówek

 (1.1) zdrobn. od: wolniutko

 (1.2) bardzo wolno

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wolniusieńki, wolniuśki, wolniuteńki, wolniutki, wolny

 temsłow. wolno-

 czas. wolnieć

Wiktionary


wolnizna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. zwolnienie mieszkańców wsi, osady lub kolonii z podatków lub pańszczyzny trwające przez pewien czas od dnia jej założenia;

 (1.2) hist. wieś, osada lub kolonia objęta wolnizną (1.1)

Wiktionary

Wolnizna (staropol. "lgota") – stosowany w średniowieczu dla osadników osiedlających się w nowym miejscu przywilej pozwalający im na użytkowanie ziemi pańskiej bez ponoszenia za to stosownych opłat. Wolnizną określano też ziemię objętą ulgami gospodarczymi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po upływie wolnizny każdy kmieć został zobowiązany do płacenia z łanu czynszu w wysokości 12 groszy uiszczanych w dniu św. Marcina.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wola

 (1.2) stpol. lgota

Wiktionary


wolno

modalny czasownik niewłaściwy określający dopuszczalność (np.: Czy wolno wejść?) czegoś, występujący w zdaniu w połączeniu z bezokolicznikiem; można


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) w sposób wolny, powoli, bez pośpiechu

 (1.2) swobodnie, w sposób luźny

czasownik niewłaściwy

 (2.1) jest dozwolone, można, nie jest zabronione, mieć pozwolenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szedł wolno do szkoły.

 (1.2) Puścili go wolno.

 (1.2) Jadę wolno, bo mi wolno.

 (2.1) Jadę wolno, bo mi wolno.

 (2.1) Nie wolno śmiecić w parku.

 (2.1) Teraz wolno wam iść do domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔlnɔ, AS: volno

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wolny, powolny, wolniusieńki, wolniuteńki, wolniutki, wolniuśki

 przysł. powoli, wolniutko

 temsłow. wolno-

 rzecz. wolne n., powolniak mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powoli, nieśpiesznie, jak żółw

Wiktionary


wolno-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych, wskazujący, że to, co nazywa drugi człon złożenia, nie podlega żadnym ograniczeniom ani wpływom

 (1.2) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na niewielkie tempo tego, co nazywa drugi człon złożenia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolność ż., pozwalnianie n., rozwolnienie n., rozwalnianie n., spowolnienie n., spowalnianie n., uwolnienie n., uwalnianie n., zwolnienie n., zwalnianie n.

 czas. wolnieć, wolno, pozwalniać dk., rozwolnić dk., rozwalniać ndk., spowolnić dk., spowalniać ndk., uwolnić dk., uwalniać ndk., zwolnić dk., zwalniać ndk.

 przym. wolny, wolniusieńki, wolniuteńki, wolniutki, wolniuśki

 przysł. wolno, wolniusieńko, wolniuteńko, wolniutko, wolniuśko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) szybko-

Wiktionary


wolnoamerykanka

wolna amerykanka;
1. walka zapaśnicza, w której wszystkie chwyty są dozwolone;
2. postępowanie bez przestrzegania jakichkolwiek norm


SJP.pl

Wolnoamerykanka ( catch-as-catch-can - dosł. „chwytaj, jak możesz chwycić” lub catch wrestling) − popularne określenie walk zapaśniczych, w których wszystkie chwyty są dozwolone (z wyjątkiem uderzeń i chwytów zagrażających życiu). Zmagania tego typu wywodzą się z Anglii, na przełomie XIX i XX wieku zdobyły znaczną popularność na terenie Stanów Zjednoczonych. Wywarły wpływ na powstanie wrestlingu oraz pośrednio na ukształtowanie się japońskiego nurtu mieszanych sztuk walki.

Wikipedia


wolnobieg

mechanizm w rowerze łączący koła zębate i przekładnię łańcuchową z kołem, umożliwiający jazdę przy zatrzymanych pedałach


SJP.pl


wolnobytujący

żyjący na wolności, nieoswojony i niehodowlany


SJP.pl


wolnocłowy

przymiotnik

 (1.1) wolny od płacenia cła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezcłowy

Wiktionary


wolnocłówka

potocznie: sklep bezcłowy; sklep wolnocłowy


SJP.pl


wolnodostępny

dostępny dla wszystkich, bez ograniczeń


SJP.pl


wolnokonkurencyjny

przymiotnik

 (1.1) ekon. taki, na którym panuje wolna konkurencja; oparty na wolnej konkurencji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Celem wolnokonkurencyjnej gospodarki prywatnej jest wyłącznie korzystne ustosunkowanie kosztów do wyników, a więc osiąganie zysków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlnɔkɔ̃ŋkurɛ̃nˈt͡sɨjnɨ, AS: volnokõŋkurẽncyi ̯ny

Wiktionary


wolnokurczliwy

taki, który kurczy się powoli


SJP.pl


wolnomularka

członkini stowarzyszenia wolnomularskiego; masonka, farmazonka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) członkini stowarzyszenia wolnomularskiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej babka w młodym wieku została wolnomularką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolnomularstwo n.

:: fm. wolnomularz mos.

 przym. wolnomularski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) masonka

Wiktionary


wolnomularski

dotyczący wolnomularza, wolnomularstwa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wolnomularstwem, dotyczący wolnomularstwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miał zdjęcie dziadka w fartuszku wolnomularskim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolnomularz mos., wolnomularka ż., wolnomularstwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) masoński

Wiktionary


wolnomularstwo

tajne stowarzyszenie międzynarodowe mające na celu duchowe doskonalenie jednostki, zbratanie wszystkich ludzi i walkę z przesądami; masoneria


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) masoneria;

Wiktionary

Wo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W krajach katolickich i prawosławnych przynależność do wolnomularstwa była zakazana przez Kościoły, ponieważ uważano, że loże rozsiewają antyklerykalizm i relatywizm etyczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlnɔ̃muˈlarstfɔ, AS: volnõmularstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolnomularka ż., wolnomularz mos.

 przym. wolnomularski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) masoneria

Wiktionary


wolnomularz

członek stowarzyszenia wolnomularskiego; mason


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) członek stowarzyszenia wolnomularskiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Stanach Zjednoczonych mieszka około dwóch milionów wolnomularzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlnɔ̃ˈmulaʃ, AS: volnõmulaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolnomularstwo n.

:: fż. wolnomularka ż.

 przym. wolnomularski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mason

Wiktionary


wolnomyśliciel

zwolennik wolnomyślicielstwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna głoszący wolnomyślność

 (1.2) filoz. zwolennik wolnomyślicielstwa

 (1.3) pot. żart. człowiek wolno myślący, nierozgarnięty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolnomyślność ż., wolnomyślicielstwo n.

:: fż. wolnomyślicielka ż.

 przym. wolnomyślicielski, wolnomyślny

 przysł. wolnomyślnie

Wiktionary


wolnomyślicielka

zwolenniczka wolnomyślicielstwa


SJP.pl


wolnomyślicielstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) filoz. światopogląd rozpowszechniony na przełomie XIX i XX wieku, opierający się na racjonalizmie, agnostycyzmie i laicyzacji życia publicznego;

Wiktionary

Wolnomyślicielstwo ( free-thinking) – ideologia, ruch społeczny zapoczątkowany w dobie Oświecenia przeciwny wszelkim dogmatom, zasadzający się na poglądzie, iż sądy należy formułować na podstawie wiedzy naukowej i rozumowania logicznego, bez odwoływania się do argumentów religijnych czy tradycji; określenie "wolnomyśliciel" bywa traktowane jako synonim określenia "ateista", chociaż "wolnomyśliciel" niekoniecznie jest ateistą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɔlnɔ̃mɨɕlʲiˈt͡ɕɛlstfɔ, AS: volnõmyślʹićelstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolnomyśliciel m.

 przym. wolnomyślicielski, wolnomyślny

Wiktionary


wolnomyślniej

stopień wyższy od przysłówka: wolnomyślnie


SJP.pl


wolnomyślniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wolnomyślny


SJP.pl


wolnomyślny

przymiotnik

 (1.1) taki, który głosi zasadę wolności myśli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Toteż nic dziwnego, że księgę tę nazwano wolnomyślnym poematem, pełnym zwątpienia i pesymizmu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlnɔ̃ˈmɨɕl̥nɨ, AS: volnõmyśl̦ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolnomyślicielstwo n., wolnomyśliciel m., wolnomyślicielka ż., wolnomyślność ż.

 przysł. wolnomyślnie

Wiktionary


wolnoobrotowy

przymiotnik

 (1.1) mający wolne obroty, wolno wirujący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niskoobrotowy

Wiktionary


wolnopalny

wolno spalający się


SJP.pl


wolnopłatkowe

podklasa roślin okrytonasiennych; rozdzielnopłatkowe


SJP.pl


wolnopłatkowy

o cechach wolnopłatkowych (podklasa roślin)


SJP.pl


wolnorodnikowy

związany z wolnymi rodnikami


SJP.pl


wolnorynkowiec

zwolennik gospodarki opartej na zasadach wolnego rynku; rynkowiec


SJP.pl


wolnorynkowy

przymiotnik

 (1.1) ekon. związany z wolnym rynkiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przechodzenie od systemu totalitarnego do demokratycznego i wolnorynkowego wymaga głębokich zmian świadomości, ustawodawczych i organizacyjnych w zakresie zarządzania środowiskiem przyrodniczym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlnɔrɨ̃ŋˈkɔvɨ, AS: volnorỹŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolny rynek

Wiktionary


wolnossący

silnik wolnossący - typ motoru spalinowego


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mot. o silniku spalinowym: niewyposażony w turbodoładowanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W salonach dominują modele z turbodoładowanymi jednostkami napędowymi, zaś silniki wolnossące powoli odchodzą do lamusa.

 (1.1) Na sprzedaż wystawiono dostawczego seata z wolnossącym silnikiem wysokoprężnym typu 1.9 SDI.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) atmosferyczny

Wiktionary


wolnostojący

1. budynek wolnostojący - budynek niepołączony żadną ze ścian z innymi budynkami;
2. wanna wolnostojąca - wanna możliwa do ustawienia pośrodku pomieszczenia (nie do zabudowy)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) niezwiązany z podłożem, przesuwalny

Wiktionary


wolnowar

urządzenie elektryczne do wolnego gotowania potraw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urządzenie do długotrwałego gotowania w niskiej temperaturze;

Wiktionary

Wolnowar – urządzenie elektryczne służące do gotowania potraw na wolnym ogniu, co wymaga podtrzymywania przez dłuższy (ok. 8-10 godzin) czas względnie niskiej temperatury ok. 80 stopni Celsjusza (w porównaniu do pieczenia, wrzenia czy smażenia). Pozwala to na wielogodzinne gotowanie bez nadzoru takich potraw jak gulasze, zupy, desery (jak np. fondue) i innych. Przygotowane potrawy nie tracą witamin oraz wartości odżywczych.[]

Wikipedia


wolnowarowy

→ wolnowar


SJP.pl

Patrz:

wolnowar

wolnowybiegowy

pochodzący z hodowli, w której zwierzęta (zwykle kury) mogą swobodnie poruszać się po wybiegu, a nie są trzymane wyłącznie w klatkach


SJP.pl


wolnoć

1. dawniej, potocznie: wzmocniony czasownik "wolno";
2. obecnie: tylko w wyrażeniu "wolnoć Tomku w swoim domku"


SJP.pl


wolnościowiec

osoba opowiadająca się za szeroką wolnością jednostki i minimalną ingerencją państwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. zwolennik wolności, niezależności, uczestnik ruchu politycznego głoszącego hasła wolnościowe

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A on sam coraz słabiej panuje nad zbieraniną różnej maści prawicowców, wolnościowców, narodowców i antyszczepionkowców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolnościowość ż., wolność ż.

 przym. wolnościowy, wolny

Wiktionary


wolnościowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wolnością, dotyczący wolności

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolność ż., wolnościowiec m., wolnościowość ż.

 przym. wolny, wolski

Wiktionary


wolność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) filoz. wolna wola, możliwość samodzielnego podejmowania decyzji, brak przymusu

 (1.2) polit. niezależność państwowa

 (1.3) więz. pozostawanie poza więzieniem

 (1.4) praw. prawo obywatelskie

Wiktionary

Wolność – brak przymusu, możliwość działania zgodnie z własną wolą. Sytuacja, w której można swobodnie dokonywać wyborów spośród wszystkich dostępnych opcji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każdy człowiek ma prawo wolności myśli, sumienia i wyznania

 (1.2) Żołnierze walczyli o wolność Polski.

 (1.3) Rok temu morderca wyszedł na wolność.

 (1.4) Sejm zniósł wolności szlacheckie.

 (1.4) Wskazuje się, że stan wyjątkowy to przejściowa sytuacja, w której instytucje państwowe są postawione w zagrożonej pozycji, przez co czują się upoważnione do derogacji, czyli zawieszenia pewnych zasad, co wiąże się z ograniczeniem praw i wolności człowieka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔlnɔɕt͡ɕ, AS: volność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wolny, wolnościowy

 temsłow. wolno-

 rzecz. powolniak mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezależność, swoboda

 (1.2) niepodległość, niezależność, autonomia, niezawisłość

 (1.4) swoboda, prawo, przywilej

Wiktionary


wolnożyjący

żyjący w stanie dzikim, nieoswojony i niehodowlany


SJP.pl


wolny

1. mogący postępować zgodnie z własną wolą; samodzielny, niezależny;
2. będący na swobodzie, nieuwięziony;
3. o kraju: niebędący pod obcą okupacją; suwerenny, niepodległy, niezawisły;
4. nieskrępowany zewnętrznymi zasadami, zwyczajami, przepisami;
5. niezajęty pracą, obowiązkami;
6. niezajęty przez nikogo, przez nic;
7. niepołączony z nikim związkiem małżeński;
8. o ubraniu: nieprzylegający do ciała, luźny;
9. odbywający się, wykonywany powoli, bez pośpiechu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mogący postępować zgodnie z własną wolą

 (1.2) nieobciążony czymś niekorzystnym

 (1.3) niezajęty przez coś

 (1.4) niebędący w związku, nieposiadający partnera / partnerki

 (1.5) odbywający się bez pośpiechu

 (1.6) mogący swobodnie się rozwijać i funkcjonować

 (1.7) inform. będący wolnym oprogramowaniem

Wiktionary

Osoby o nazwisku Wolny.

Kawalerowie Orderu Virtuti Militari – o tym nazwisku:

Lista Katyńska – oficerowie o tym nazwisku:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam wolny wybór: albo iść na zajęcia, albo na wagary.

 (1.1) Rene odszedł z dużym ociąganiem, przekonując się raz jeszcze, jak ironicznie brzmi samo określenie „wolny związek" w stosunku do współżycia dwojga ludzi. Nie jest on chyba nigdy wolny — jak żaden ludzki związek, jeżeli ma być ludzki.

 (1.2) Ten kraj jest wolny od dyktatury.

 (1.3) Teraz jestem wolny, mogę Ci pomóc.

 (1.4) Aktualnie jestem wolny, ale szukam partnerki.

 (1.5) On jest bardzo wolny, bo mu się nie śpieszy.

 (1.7) Ta dystrybucja Linuksa nie obsługuje mojej karty graficznej, bo dopuszczane są tam tylko wolne sterowniki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔlnɨ, AS: volny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolne n., wolność ż., pozwalnianie n., rozwolnienie n., rozwalnianie n., spowolnienie n., spowalnianie n., uwolnienie n., uwalnianie n., zwolnienie n., zwalnianie n., Wolny m./ż., Wolna ż.

 czas. pozwalniać dk., rozwolnić dk., rozwalniać ndk., spowolnić dk., spowalniać ndk., uwolnić dk., uwalniać ndk., zwolnić dk., zwalniać ndk.

 przym. zdrobn. wolniusieńki, wolniuteńki, wolniutki, wolniuśki

 przysł. wolno, wolniusieńko, wolniuteńko, wolniutko, wolniuśko

 temsłow. wolno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezależny, samodzielny, suwerenny

 (1.3) odpoczywający, wypoczywający

 (1.4) kawaler

 (1.5) powolny, ślamazarny, nieśpieszny

Wiktionary


wolof

język należący do rodziny kongo-kordofańskiej


SJP.pl


wolontariacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od wolontariat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolontariat m.

Wiktionary


wolontariacki

dotyczący wolontariatu; związany z dobrowolną pracą o nieodpłatnym charakterze


SJP.pl


wolontariat

woluntariat (rzadziej);
1. pracowanie gdzieś z własnej woli za darmo, zwłaszcza przy ludziach chorych, starszych, bezdomnych;
2. bezpłatna forma stażu w szpitalu odbywana przez lekarza zdobywającego specjalizację


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dobrowolna, bezpłatna praca społeczna

Wiktionary

Wo

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wolontariusz m., wolontariuszka ż., wolontariacik mrz.

 przym. wolontariacki

Wiktionary


wolontariusz

1. osoba dobrowolnie pracująca bez wynagrodzenia w celu niesienia pomocy innym, np. opiekująca się nieuleczalnie chorymi lub bezdomnymi; woluntariusz (rzadziej);
2. praktykant wykonujący pracę bez wynagrodzenia dla nauczenia się zawodu; woluntariusz (rzadziej);
3. dawniej: ochotnik, żołnierz, który z własnej chęci wstąpił do wojska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która bez wynagrodzenia i dobrowolnie poświęca czas dla innych

 (1.2) praktykant, zaznajamiający się z zawodem, pracujący bez wynagrodzenia

 (1.3) daw. wojsk. ochotnik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przyszłości chciałbym być wolontariuszem w schronisku dla zwierząt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlɔ̃nˈtarʲjuʃ, AS: volõntarʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. woluntariusz mos., wolontariat mrz., woluntariat mrz.

:: fż. wolontariuszka ż., woluntariuszka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) woluntariusz

Wiktionary


wolontariuszka

woluntariuszka (rzadziej);
1. kobieta dobrowolnie pracująca bez wynagrodzenia w celu niesienia pomocy innym, np. opiekująca się nieuleczalnie chorymi lub bezdomnymi;
2. praktykantka wykonująca pracę bez wynagrodzenia dla nauczenia się zawodu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: wolontariusz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jestem wolontariuszką w hospicjum.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔlɔ̃ntarʲˈjuʃka, AS: volõntarʹi ̯uška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolontariusz, woluntariusz, woluntariuszka, wolontariat, woluntariat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) woluntariuszka

Wiktionary


wolontaryjny

→ wolontariat; wolontariacki, woluntarystyczny


SJP.pl


wolontaryzm

woluntaryzm;
1. kierowanie się wyłącznie własną wolą w podejmowaniu decyzji;
2. pogląd filozoficzny, według którego wola jest głównym czynnikiem w codziennym działaniu, przeciwstawiający się intelektualizmowi i sentymentalizmowi


SJP.pl


wolonturystyka

turystyka w połączeniu z nieodpłatną pracą na rzecz lokalnej społeczności


SJP.pl

Wolonturystyka (inaczej turystyka wolontariacka) – dziedzina turystyki łącząca wyjazdy turystyczne z pracą wolontariacką.

Wikipedia


wolotwórczy

wywołujący chorobę tarczycy, zwaną wolem


SJP.pl


wolowaty

mający widoczne, powiększone wole


SJP.pl


wolsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, siedziba władz rejonu wolskiego w obwodzie saratowskim, położone na prawym brzegu Wołgi;

Wiktionary

Wolsk ( Вольск) – miasto w Rosji, siedziba władz rejonu wolskiego w obwodzie saratowskim, rozmieszczone na prawym brzegu rzeki Wołga. Około 61 tys. mieszkańców (2020). Miasto zostało założone w 1690, w 1780 otrzymało prawa miejskie.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wolski

Wiktionary


wolska

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pogard. iron. Polska

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dorota Wolska – polska kulturoznawczyni
  • Maryla Wolska – polska poetka
  • Ulica Wolska w Lublinie
  • Ulica Wolska w Warszawie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żądzić sic. Wolaki to sobie możecie w Wolsce. Rządzenie Polską zostawcie normalnym Polakom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈwɔlska, AS: wolska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wolak mos., wolszczyzna ż., zwolszczenie n.

 przym. wolacki, wolski

Wiktionary


wolski

przymiotnik od: Wola, Wola Krzysztoporska, Wola Mysłowska, Wola Prażmowska, Wola Uhruska, Wola Żarczycka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wolskiem, dotyczący Wolska – miasta w Rosji

 (1.2) związany z Wolą, dotyczący Woli – miastem lub dzielnicą o tej nazwie

 (1.3) pogard. związany z Wolską – pogardliwym określeniem na Polskę

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wolski – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 20 110 osób.
  • Antoni Franciszek Wolski (1875–1954) – lekarz, działacz społeczny
  • Benedykt Jan Wolski h. Godziemba (zm. 1736) – chorąży wileński
  • Dariusz Wolski (ur. 1956) – polski operator filmowy
  • Filip Wolski (ur. 1987) – polski informatyk, mistrz świata w programowaniu
  • Filip Wolski (ur. 2006) – polski piłkarz, uczestnik EURO U-17 2023.
  • Henryk Wolski (ur. 1951) – polski żeglarz
  • Jacek Saryusz-Wolski (ur. 1948) – polityk
  • Jakub Wolski (ur. 1950) – polski dyplomata
  • Jan Wolski (ujednoznacznienie)
  • Jerzy Wolski (1924–2013) – polski konserwator zabytków
  • Jerzy Schoen-Wolski (1892–1940) – oficer Wojska Polskiego zamordowany w Katyniu

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wolska ż., wolanka ż., wolanin mos., Wolsk mrz., Wola ż.

Wiktionary


wolskowie

starożytne plemię italijskie ze środkowego Apeninu


SJP.pl

Wo

Wikipedia


wolszczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Grażyna Wolszczak – polska aktorka
  • Jacek Wolszczak – polski aktor
  • Mirosław Wolszczak – polski judoka i trener judo

Wikipedia


wolszczan

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Wolszczan (ur. 29 kwietnia 1946 w Szczecinku) – polski radioastronom, profesor nauk fizycznych, nauczyciel akademicki, odkrywca pierwszych planet pozasłonecznych, profesor Pennsylvania Stat...
  • Jerzy Wolszczan (1919 – 1984) – polski ekonomista, specjalista w zakresie ekonomiki transportu, profesor Politechniki Szczecińskiej, jeden z pionierów szkolnictwa wyższego na Pomorzu Zachodnim.

Wikipedia


wolsztyn

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Wolsztyn ( Wollstein) – miasto w Polsce w województwie wielkopolskim, siedziba powiatu wolsztyńskiego i gminy miejsko-wiejskiej Wolsztyn. Położony jest w zachodniej części województwa nad rzeką Dojcą, 72 km na południowy zachód od Poznania.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɔlʃtɨ̃n, AS: volštỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolsztynianin mos., wolsztynianka ż.

 przym. wolsztyński

Wiktionary


wolsztynianin

mieszkaniec Wolsztyna


SJP.pl


wolsztynianka

mieszkanka Wolsztyna


SJP.pl


wolsztyński

przymiotnik od: Wolsztyn


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Wolsztyna, związany z Wolsztynem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wolsztyn mrz., wolsztynianin mos., wolsztynianka ż.

Wiktionary


wolt

jednostka napięcia elektrycznego, potencjału elektrycznego, a także siły elektromotorycznej; volt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. jednostka potencjału elektrycznego, napięcia elektrycznego i siły elektromotorycznej;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: wolta

Wiktionary

|CGS-jedn =

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeden elektronowolt jest to energia, jaką uzyskuje elektron, który jest przyspieszany napięciem równym jednemu woltowi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔlt, AS: volt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. woltaż m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) volt

Wiktionary


wolta

1. jazda w kółko na ujeżdżanym koniu;
2. zręczny obrót ciała, np. podczas walki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jeźdz. figura jeździecka; wykonanie konno pełnego, szerokiego koła;

 (1.2) sport. zręczny obrót, wykonany w celu uniknięcia ataku przeciwnika

 (1.3) lotn. wolta (1.1) samolotem

 (1.4) książk. nagła i zazwyczaj drastyczna zmiana, często mająca podłoże oportunistyczne

 (1.5) kult. zaskakujący zwrot akcji w filmie lub książce

 (1.6) muz. zob. volta.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wolta (album)
  • Wolta (rzeka)
  • Wolta (jezioro)
  • Wolta – jednostka administracyjna w Ghanie
  • wolta – figura w jeździectwie
  • wolta – francuski taniec, w Polsce pojawił się po objęciu tronu przez Henryka Walezego
  • Volta

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Wróg zaczął wykonywać swój taniec śmierci. Jakąś pisaną woltami na niebie pieśń łabędzią.

 (1.4) Mimo (…) wolt i kluczeń był zawsze obecny całym sobą w tym, co robił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔlta, AS: volta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półwolta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) unik

Wiktionary


woltametr

przyrząd do mierzenia ładunku elektrycznego przepływającego w określonym czasie przez dany obwód elektryczny; kulometr, kulombometr


SJP.pl


woltamperometria

zespół metod elektrochemicznych stosowanych w badaniach fizykochemicznych i w analizie chemicznej


SJP.pl

Woltamperometria – technika analityczna, której podstawą jest pomiar zależności natężenie prądu – potencjał elektryczny w układzie elektrody pracującej i odniesienia zanurzonych w roztworze badanym zawierającym oznaczaną substancję i elektrolit podstawowy. Elektroda porównawcza (odniesienia) jest niepolaryzowana (np. elektroda kalomelowa), natomiast elektroda pracująca jest polaryzowaną obojętną i może to być:

Wikipedia


woltanka

obywatelka Górnej Wolty (dawna nazwa Burkina Faso)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. obywatel Górnej Wolty (współcz. Burkina Faso)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wolta ż.

:: fm. Woltańczyk mos.

 przym. woltański

Wiktionary


woltańczyk

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. obywatel Górnej Wolty (współcz. Burkina Faso)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wolta ż.

:: fż. Woltanka ż.

 przym. woltański

Wiktionary


woltański

przymiotnik od:
1. Wolta (rzeka w Afryce);
2. Górna Wolta (dawna nazwa Burkina Faso, państwa w Afryce); górnowoltański


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Górną Woltą, dotyczący Górnej Wolty (współcz. Burkina Faso)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wolta ż., Woltańczyk mos., Woltanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) górnowoltański

Wiktionary


woltaż

1. napięcie elektryczne wyrażane w woltach;
2. potocznie: procentowy poziom zawartości alkoholu w napoju


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektr. napięcie elektryczne wyrażane w woltach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolt mrz.

Wiktionary


wolter

pisarz i filozof francuski (1694-1778); Voltaire


SJP.pl


wolterianin

zwolennik wolterianizmu; wolnomyśliciel


SJP.pl


wolterianizm

doktryna światopoglądowo-polityczna Woltera głosząca filozoficzny sceptycyzm połączony z afirmacją rozumu, walkę z obskurantyzmem, tolerancję religijną


SJP.pl

Wolterianizm − koncepcje światopoglądowo-polityczne Voltaire`a reprezentujące filozoficzny sceptycyzm połączony z afirmacją rozumu, postulujące walkę z obskurantyzmem, krytykę światopoglądu religijnego z pozycji deistycznych i idee tolerancji religijnej.

Wikipedia


wolterianka

→ wolterianin


SJP.pl

Patrz:

wolterianin

wolteriański

dotyczący wolterianizmu, wolterianina


SJP.pl


wolterowski

1. taki jak u Woltera, charakterystyczny dla utworów Woltera;
2. dawniej: fotel wolterowski - fotel o wysokim oparciu i niskim siedzeniu; wolter


SJP.pl


wolterowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Woltera lub z nim związany


SJP.pl


woltoamper

pozaukładowa jednostka mocy elektrycznej biernej


SJP.pl

Woltoamper, woltamper (oznaczenie: VA) – wolt × amper, jednostka miary mocy pozornej.

Woltoamper (oraz jego jednostki pochodne: kVA i MVA) jest jednostką używaną do określania mocy znamionowej niektórych urządzeń, na przykład transformatorów energetycznych lub zasilaczy awaryjnych.

Wikipedia


woltoamperomierz

przyrząd do pomiaru napięcia i natężenia prądu; amperowoltomierz


SJP.pl


woltol

produkt zagęszczenia olejów mineralnych, zwierzęcych lub roślinnych za pomocą cichych wyładowań elektrycznych


SJP.pl


woltometr

przyrząd do mierzenia napięcia prądu elektrycznego


SJP.pl


woltomierz

przyrząd do pomiaru napięcia prądu elektrycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) metrol. elektr. przyrząd do pomiaru napięcia elektrycznego;

Wiktionary

Woltomierz – przyrząd pomiarowy mierzący napięcie elektryczne.

Nazwa pochodzi od jednostki napięcia: wolta. Woltomierz włącza się równolegle do obwodu elektrycznego. Idealny woltomierz posiada nieskończenie dużą rezystancję wewnętrzną. W związku z tym oczekuje się pomijalnie małego poboru prądu przez cewkę pomiarową.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɔlˈtɔ̃mʲjɛʃ, AS: voltõmʹi ̯eš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) woltometr

Wiktionary


woltowy

→ wolt


SJP.pl

Patrz:

wolt

woltyż

przestarzale: woltyżerka (popisowa jazda na koniu)


SJP.pl


woltyżer

1. żołnierz lekkiej piechoty w armii napoleońskiej; tyralier;
2. jeździec cyrkowy


SJP.pl


woltyżerka

1. kobieta uprawiająca jazdę akrobatyczną na koniu;
2. popisowa jazda na koniu w cyrku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jeźdz. dyscyplina sportowa i rodzaj pokazów cyrkowych polegających na gimnastyce oraz akrobatyce na koniu;

Wiktionary

Woltyżerka – dyscyplina jeździecka, obecnie jako jedna z 7 dyscyplin wspierana jest przez Międzynarodową Federację Jeździecką (FEI). W dyscyplinie tej zawodnik lub grupa zawodników wykonuje zróżnicowane ćwiczenia gimnastyczne i akrobatyczne na galopującym, kłusującym lub stępującym koniu, prowadzonym na lonży.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɔltɨˈʒɛrka, AS: voltyžerka

Wiktionary


woltyżerować

rzadko: specjalizować się w ćwiczeniach akrobatycznych wykonywanych na galopującym koniu


SJP.pl


wolumen

oprawny tom obejmujący całość dzieła, jego poszczególne części lub kilka różnych dzieł; wolumin, volumen


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wolumen obrotów – pojęcie dotyczące obrotu giełdowego
  • wolumen – poligraficzna jednostka introligatorska
  • wolumen (papiernictwo) – jednostka pulchności papieru
  • Wolumen – warszawska giełda elektroniczna
  • wolumen biblioteczny – tom w znaczeniu bibliotecznym, inaczej wolumin

Wikipedia


wolumenowo

→ wolumenowy


SJP.pl

Patrz:

wolumenowy

wolumenowy

→ wolumen


SJP.pl

Patrz:

wolumen

wolumetr

przyrząd do mierzenia objętości gazów


SJP.pl


wolumin

1. oprawny tom, jednostka introligatorska, biblioteczna; wolumen, volumen;
2. książkowo: rękopis oprawny w grubą księgę; foliał;
3. książkowo: zapisany zwój papirusu lub pergaminu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pojedynczy egzemplarz książki

 (1.2) inform. wydzielona część w pamięci stałej komputera, w której przechowywane są informacje;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wolumin (bibliotekoznawstwo) – pojedynczy fizyczny egzemplarz książki
  • Wolumin (informatyka) – wydzielony obszar nośnika danych służący do przechowywania informacji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Biblioteka wyprzedaje stare książki po dwa złote za wolumin.

 (1.2) W trybie tym można połączyć w jeden logiczny wolumin kilka różnych dysków. Umożliwi to uzyskanie sporej pojemności przy wykorzystaniu kilku starych dysków, co stanowi atrakcyjne rozwiązanie zwłaszcza w przypadku serwera "budynkowego".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈlũmʲĩn, AS: volũmʹĩn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) vol.

Wiktionary


woluminowy

związany z woluminem - wydzielonym obszarem pamięci komputerowej umożliwiającej przechowywanie dużych ilości danych przez długi czas


SJP.pl


woluntariat

wolontariat (częściej);
1. pracowanie gdzieś z własnej woli za darmo, zwłaszcza przy ludziach chorych, starszych, bezdomnych;
2. bezpłatna forma stażu w szpitalu odbywana przez lekarza zdobywającego specjalizację


SJP.pl


woluntariusz

wolontariusz (częściej);
1. osoba dobrowolnie pracująca bez wynagrodzenia w celu niesienia pomocy innym, np. opiekująca się nieuleczalnie chorymi lub bezdomnymi;
2. praktykant wykonujący pracę bez wynagrodzenia dla nauczenia się zawodu


SJP.pl


woluntariuszka

wolontariuszka (częściej);
1. kobieta dobrowolnie pracująca bez wynagrodzenia w celu niesienia pomocy innym, np. opiekująca się nieuleczalnie chorymi lub bezdomnymi;
2. praktykantka wykonująca pracę bez wynagrodzenia dla nauczenia się zawodu


SJP.pl


woluntarysta

zwolennik woluntaryzmu


SJP.pl


woluntarystka

→ woluntarysta


SJP.pl

Patrz:

woluntarysta

woluntarystyczny

→ woluntaryzm


SJP.pl

Patrz:

woluntaryzm

woluntaryzm

wolontaryzm;
1. kierowanie się wyłącznie własną wolą w podejmowaniu decyzji;
2. pogląd filozoficzny, według którego wola jest głównym czynnikiem w codziennym działaniu, przeciwstawiający się intelektualizmowi i sentymentalizmowi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. pogląd, według którego wola jest głównym czynnikiem w codziennym działaniu;

 (1.2) publ. stawianie własnej woli i zachcianek nad inne czynniki przy podejmowaniu decyzji

Wiktionary

Zobacz też: Woluntaryzm (myśl polityczna).

Woluntaryzm (z łac. "voluntas" – "wola") – termin wprowadzony przez Ferdinanda Tönniesa, oznaczający zespół poglądów szczególnie akcentujących rolę woli w etyce i życiu ludzkim. W woluntaryzmie wola jest najwyższą władzą człowieka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Augustyńska idea filozoficznego woluntaryzmu, akcentowanie przede wszystkim zagadnienia woli ludzkiej i działania zapoczątkowuje w myśli chrześcijańskiej na długie stulecia aktualny nurt myślowy, niejako konkurencyjny w stosunku do późniejszego filozoficznego intelektualizmu tomistycznego.

 (1.1) Ktoś powinien skończyć z tym woluntaryzmem interpretacyjnym Ministerstwa Finansów.

 (1.2) To klasyczny woluntaryzm ekonomiczny, czyli po polsku chciejstwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. woluntarysta mos., woluntarystka ż.

 przym. woluntarystyczny

 przysł. woluntarystycznie

Wiktionary


woluta

dekoracyjny motyw w kształcie spirali lub zwoju; ślimacznica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ozdobny ornament lub detal architektoniczny, czy rzeźbiarski w kształcie spirali albo zwoju;

Wiktionary

Woluta, ślimacznica – element architektoniczny i motyw ornamentacyjny w formie spirali lub zwoju.

Występuje w głowicach kolumn w architekturze greckiej i rzymskiej (w porządku jońskim, korynckim i kompozytowym). Jako ozdoba występował w sztuce asyryjskiej, perskiej oraz w okresie renesansu i baroku, w budowlach wzorowanych na stylu antycznym. Woluta stanowi najważniejszy element esownicy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɔˈluta, AS: voluta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wolutowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ślimacznica

Wiktionary


wolutowy

przymiotnik od: woluta


SJP.pl


wolutyna

materiał zapasowy bakterii występujący w postaci ziaren polifosforanowych


SJP.pl

Wolutyna, ziarnistości metachromatyczne – substancja zapasowa bakterii i niektórych grzybów znajdująca się w cytoplazmie w formie ziaren. Polimer fosforanowy, służący m.in. bakteriom do syntezy ATP. Ziarnistości wolutyny opisano po raz pierwszy u bakterii "Spirillum volutans", stąd pochodzi nazwa substancji.

Wikipedia


wolverhampton

Wo

Wikipedia


wolwanowice

Wolwanowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie proszowickim, w gminie Proszowice.

W 1595 roku wieś położona w powiecie proszowickim województwa krakowskiego była własnością kasztelana małogoskiego Sebastiana Lubomirskiego.

Wikipedia


wolęcin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wolęcin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Kikół
  • Wolęcin – wieś w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Radłów

Wikipedia


wombat

australijski ssak z rodziny torbaczy o krótkich łapkach i dobrze rozwiniętym tułowiu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. australijski torbacz o brunatnoszarej sierści;

Wiktionary

Wombat ("Vombatus") – rodzaj ssaka z rodziny wombatowatych (Vombatidae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɔ̃mbat, AS: võmbat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wombatowate

Wiktionary


wombatowate

o cechach wombatowatych (rodzina torbaczy)


SJP.pl

Wombatowate, wombaty (Vombatidae) – rodzina ssaków z rzędu dwuprzodozębowców (Diprotodontia), prawdopodobnie blisko spokrewnionych z koalowatymi.

Wikipedia


wombatowaty

o cechach wombatowatych (rodzina torbaczy)


SJP.pl


wombaty

australijski ssak z rodziny torbaczy o krótkich łapkach i dobrze rozwiniętym tułowiu


SJP.pl


womitorium

przejście w różnego rodzaju budowlach o charakterze amfiteatralnym; vomitorium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) archit. tunelowe przejście przez trybuny stadionu lub innej budowli amfiteatralnej

 (1.2) archit. hist. w starożytnym Rzymie, przejście dla publiczności w murze cyrku

Wiktionary


womitowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|womitować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. womitować ndk.

Wiktionary


womitować

dawniej: wymiotować


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) daw. gw-pl|Poznań. wymiotować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak sie miyszko koło knajpy, to już tak jes, że ci w bramie siurajóm abo womitujóm.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. womitowanie n., daw. womity

Wiktionary


womity

dawniej: wymioty


SJP.pl


won

1. waluta Korei Południowej, 1 won = 100 jeonów (chonów);
2. waluta Korei Północnej, 1 won = 100 junów (chonów)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) monet. waluta Korei Południowej i Północnej o symbolu ₩;

wykrzyknik

 (2.1) nieuprzejme wezwanie do oddalenia się

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • (1902–1910)
  • Won północnokoreański (1947–1959; 1959–2009; od 2009)
  • Won południowokoreański (1945–1953; od 1962)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten chleb kosztuje 1000 wonów w Korei.

 (2.1) Nie marnuj dłużej mojego czasu, won!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: wɔ̃n, AS: u̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. ₩

 (2.1) precz, wynocha, sio

Wiktionary


won-ton

won ton, wonton;
1. rodzaj pikantnych pierogów z nadzieniem mięsnym, pochodzący z kuchni chińskiej;
2. zupa z tymi pierogami


SJP.pl


wonczas

dawniej: wówczas


SJP.pl

zaimek przysłowny

 (1.1) daw. w tamtym czasie; wówczas, wtedy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głownią od pistoletu dała mu między oczy, a że się wonczas przyzostali, nikt nie widział i nikt nie gonił.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wówczas, wtedy; książk. podówczas; daw. naonczas, naówczas, natedy, natenczas, wtenczas

Wiktionary


wonder

[czytaj: łonder] nazwisko


SJP.pl


wonga

gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych


SJP.pl

Wonga ("Leucosarcia melanoleuca") – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny gołębiowatych (Columbidae). Zamieszkuje obszar od Queenslandu do Gippslandu (Australia). Zasadniczo osiadły, ale w przypadku braku lub zbyt małej ilości pożywienia populacja południowa migruje na niewielkie odległości. Zasięg występowania to ok. 1 milion km².

Wikipedia


woniawiec

rodzaj wiecznie zielonych drzew z rodziny bobowatych


SJP.pl


wonieć

książkowe: wydzielać woń, zapach, zwykle przyjemny; być pełnym jakiegoś zapachu


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zawonieć)

 (1.1) przest. książk. wydzielać woń, zapach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W komnacie matczynej było ciepło, woniało kadzidłem i dymem z jałowca. Na kominie strzelał ogień, odświeżając powietrze, Anusia leżała na wznak, drzemiąc.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zawonieć dk.

 rzecz. woń ż., powonienie n., wonność ż.

 przym. wonny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pachnieć

Wiktionary


woniączka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wódka

Wiktionary


wonnica

duży, zielony chrząszcz z rodziny kózkowatych, wydzielający woń piżma; jego larwy żerują w wierzbach


SJP.pl


wonniej

stopień wyższy od przysłówka: wonnie


SJP.pl


wonniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wonny


SJP.pl


wonności

zapach, zwłaszcza przyjemny


SJP.pl


wonność

zapach, zwłaszcza przyjemny


SJP.pl


wonny

zapachowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wydzielający woń – przyjemny zapach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ogrodzie Amelii rośnie mnóstwo wonnych ziół i kwiatów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔ̃nːɨ, AS: võ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wonność ż., wonności nmos., powonienie n., Wonna ż., woń ż.

 czas. wonieć

 przysł. wonnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pachnący

Wiktionary


wonton

zastawne narzędzie służące do połowu ryb w jeziorach i rzekach


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wonton – rodzaj pierogów w kuchni chińskiej
  • Wonton – rodzaj sieci rybackiej

Wikipedia


wood

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wood – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Mellette
  • Wood – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Wood
  • Wood (ang. Wood Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Clark
  • Wood (ang. Wood Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Douglas
  • Wood (ang. Wood Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Wright
  • Wood (ang. Wood Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Huntingdon
  • Wood (ang. Wood Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Wood
  • hrabstwo Wood (ang. Wood County) – w stanie Ohio
  • hrabstwo Wood (ang. Wood County) – w stanie Teksas
  • hrabstwo Wood (ang. Wood County) – w stanie Wirginia Zachodnia
  • hrabstwo Wood (ang. Wood County) – w stanie Wisconsin

Wikipedia


woodrow

[czytaj: łudroł]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Woodrow (ang. Woodrow Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Beltrami
  • Woodrow (ang. Woodrow Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Cass

Wikipedia


woods

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Woods – amerykańskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne
  • Woods – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Chippewa
  • Woods – hrabstwo w stanie Oklahoma
  • A.M. Woods – amerykański zawodnik lacrosse
  • Alan Woods (ur. 1944) – brytyjski działacz trockistowski i pisarz
  • Arthur Woods (1929–2015) – nowozelandzki rugbysta i trener
  • Bob Woods (ur. 1933) – szwedzki curler
  • Charles Arthur Woods – amerykański zoolog
  • Cheyenne Woods (ur. 1990) – amerykańska golfistka
  • Chris Woods (ur. 1959) – angielski piłkarz
  • Christine Woods (ur. 1983) – amerykańska aktorka
  • Clinton Woods (ur. 1972) – brytyjski bokser

Wikipedia


woodstock

[czytaj: łutstok]
1. festiwal muzyczny organizowany przez fundację Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy z pieniędzy uzyskanych od sponsorów; Przystanek Woodstock;
2. nazwa kilku miast w Kanadzie;
3. nazwa kilku miast, wsi i gmin w Stanach Zjednoczonych;
4. miejscowość w Anglii, w hrabstwie Oxfordshire;
5. nazwa festiwalu muzycznego, który odbył się w dniach 15, 16, 17 i 18 sierpnia 1969 roku w Bethel koło Nowego Jorku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Woodstock – miasto w stanie Nowa Południowa Walia
  • Woodstock – miejscowość w Irlandii w hrabstwie Mayo
  • Woodstock – miasto w prowincji Nowy Brunszwik, w hrabstwie Carleton
  • Woodstock – miasto w prowincji Nowa Fundlandia i Labrador
  • Woodstock – miasto w prowincji Ontario, w hrabstwie Oxford
  • Woodstock – miejscowość w hrabstwie Kent, w Anglii
  • Woodstock – miasto w hrabstwie Oxfordshire, w Anglii
  • Woodstock – miasto w stanie Alabama, w hrabstwie Bibb
  • Woodstock – miasto w stanie Connecticut, w hrabstwie Windham
  • Woodstock – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Cherokee
  • Woodstock – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie McHenry
  • Woodstock – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Oxford

Wikipedia


woodstockowicz

[czytaj: łudstokowicz] uczestnik Woodstocku (festiwalu muzycznego)


SJP.pl


woodstockowy

→ Woodstock [czytaj: łudstokowy]


SJP.pl


woodstokowicz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. uczestnik festiwalu Pol’and’Rock Festival, dawniej „Przystanek Woodstock”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Woodstock n./m., woodstockowicz m.

:: fż. woodstokowiczka ż., woodstockowiczka ż.

 przym. woodstockowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) woodstockowicz

Wiktionary


woodward

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Woodward – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Dallas
  • Woodward – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Woodward
  • Woodward – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Centre
  • Woodward (ang. Woodward Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Wells
  • Woodward (ang. Woodward Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Clearfield
  • Woodward (ang. Woodward Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Clinton
  • Woodward (ang. Woodward Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Lycoming
  • hrabstwo Woodward (ang. Woodward County) – w stanie Oklahoma

Wikipedia


woody

Woody (dawniej Weringdale) – obszar niemunicypalny w hrabstwie Kern, w Kalifornii (Stany Zjednoczone), na wysokości 504 m.

Wikipedia


woofer

[czytaj: łufer] głośnik niskotonowy


SJP.pl


woolf

[czytaj: łulf] nazwisko, m.in. Virginia Woolf (1882-1941) - pisarka angielska


SJP.pl


woonerf

[czytaj: wunerf] rodzaj ulicy na terenie mieszkaniowym, na której piesi i rowerzyści mają pierwszeństwo wobec pojazdów mechanicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urb. rodzaj ulicy w mieście zaprojektowanej w celu zwiększenia bezpieczeństwa przede wszystkim pieszych i rowerzystów, którzy mają priorytet przed samochodami;

Wiktionary

Wo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W artykule omówiony został rozwój koncepcji modernizacji ulic w polskich miastach zgodnie z zasadami woonerf.

 (1.1) Na woonerfie bardzo ważną rolę pełnią bowiem meble miejskie, czyli ławki, stojaki na rowery, plac zabawace zabaw oraz drzewa i trawniki.

Wiktionary


wop

Wojska Ochrony Pogranicza; dawna organizacja powołana do ochrony granic państwa, odpowiednik dzisiejszej Straży Granicznej


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

 (1.1) = Wojska Ochrony Pogranicza;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔp, AS: vop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wopista mos.

Wiktionary


wopista

po drugiej wojnie światowej: żołnierz Wojsk Ochrony Pogranicza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. wojsk. żołnierz WOP, formacji ochrony granic Polski do 1991 roku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Staszek był wopistą na strażnicy w Stroniu Śląskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈpʲista, AS: vopʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wopik m., wopistówka ż.

 skr. WOP

 przym. wopowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. wopik

Wiktionary


wopistka

→ wopista


SJP.pl

Patrz:

wopista

wopno

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wapno

Wiktionary


wopr

Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔpr̥, AS: vopr̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. woprowski

Wiktionary


wopr-owiec

członek WOPR (Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego); woprowiec


SJP.pl


wopr-owski

→ WOPR (Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe); woprowski


SJP.pl


woprowiec

członek WOPR (Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego); WOPR-owiec


SJP.pl


woprowski

przymiotnik od: WOPR (Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe); WOPR-owski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z WOPR-em, dotyczący WOPR-u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. WOPR m.

 skr. WOPR

Wiktionary


worać

[czytaj: w-orać]
1. rzadkie: wprowadzić coś w głąb gleby poprzez oranie; przyorać;
2. worać się:
a) zaorać czyjąś część pola na swój użytek, przywłaszczyć ją sobie;
b) zagłębić się w coś, wbić się


SJP.pl


worcell

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henryk Worcell, właśc. Tadeusz Kurtyka (1909-1982) – polski prozaik i publicysta
  • Stanisław Worcell (zm. 1778) – kasztelan halicki, sędzia ziemski halicki
  • Stanisław Gabriel Worcell (1799–1857) – polski działacz polityczny, publicysta

Wikipedia


worcester

ostry sos z soi, octu i innych składników


SJP.pl

Worcester (,) – miasto w Wielkiej Brytanii (Anglia), o statusie "city", ośrodek administracyjny hrabstwa Worcestershire, w dystrykcie Worcester. W 2021 roku miasto liczyło 105 465 mieszkańców. W mieście wynaleziono oraz długi czas produkowano sos Worcestershire.

Wikipedia


worcesterski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Worcesterem, dotyczący Worcesteru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Worcester mrz.

Wiktionary


worczak

worczak zagnietek - gatunek pająka z rodziny worczakowatych


SJP.pl


worczakowate

o cechach worczakowatych (rodzina pająków)


SJP.pl

Worczakowate (Gnaphosidae) – rodzina pająków z podrzędu Opisthothelae i infrarzędu Araneomorphae. Grupa kosmopolityczna, obejmująca około 2250 opisanych gatunków, sklasyfikowanych w ponad 130 rodzajach. Żyją głównie na ziemi, w ściółce i pod korą. Aktywnie polują na ofiary.

Wikipedia


worczakowaty

o cechach worczakowatych (rodzina pająków)


SJP.pl


word

[czytaj: łord] program komputerowy do pisania tekstów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. drugi wiek gwadalupu (środkowego permu), trwający 268 – 265,8 milionów lat temu;

 (1.2) pot. zob. WORD.

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) inform. popularny edytor tekstu firmy Microsoft;

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Napisałem w wordzie kilkustronicowe wypracowanie.

Wiktionary


worden

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Worden – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Madison
  • Worden – jednostka osadnicza w stanie Montana, w hrabstwie Yellowstone
  • Worden – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Clark
  • Worden (ang. Worden Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Clark

Wikipedia


wordliczek

nazwisko


SJP.pl


wordowski

→ Word [czytaj: łordowski]


SJP.pl


wordpad

Wo

Wikipedia


wordperfect

[czytaj: łord perfekt] program komputerowy, zaawansowany edytor tekstowy; Word Perfect


SJP.pl

WordPerfect – procesor tekstu powstały w 1982 roku, w firmie WordPerfect Corporation, którego szczyt popularności przypadł na

lata 80. i początek lat 90. XX wieku, w okresie powszechnego użytkowania na mikrokomputerach osobistych systemu operacyjnego MS/PC DOS. Później edytor ten został stopniowo wyparty z rynku przez Microsoft Word. WordPerfect długo był popularnym narzędziem do przetwarzania tekstów, zastępując inny standardowy program komputerowy tamtej epoki – edytor WordStar.

Wikipedia


wordpress

WordPress – napisany w języku PHP system zarządzania treścią (CMS), zaprojektowany pierwotnie do obsługi blogów.

Wykorzystuje bazę danych MySQL i MariaDB. Jest darmowy i udostępniany na licencji GNU General Public License.

Według danych W3Techs, firmy analizującej rynek IT, we wrześniu 2022 aż 43,0% stron na świecie wykorzystywało WordPress. Wśród systemów zarządzania treścią WordPress miał udział na poziomie 64,2% – czyli był najpopularniejszym CMS na świecie.

Wikipedia


wordsworth

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dorothy Wordsworth – angielska pisarka, poetka i diarystka
  • John Wordsworth – angielski duchowny
  • William Wordsworth – angielski poeta

Wikipedia


woreczek

zdrobnienie od: worek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. worek

 (1.2) mały worek

 (1.3) zawartość małego worka

Wiktionary

Woreczek – (łac. "sacculus") część ucha wewnętrznego, będąca fragmentem systemu służącego do utrzymania równowagi ciała, czyli błędnika błoniastego. Znajduje się on między ślimakiem a kanałami półkolistymi. Zawiera zgrubienie nabłonka zmysłowego, zwane plamką woreczka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Z tego woreczka już zaparzył raz herbatę, ale że z natury był człowiekiem oszczędnym, nie wyrzucił go, ale odłożył na talerzyk, żeby wykorzystać ponownie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈrɛt͡ʃɛk, AS: voreček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wory nmos., worek m., wór m., workowanie n.

 czas. workować ndk.

 przym. woreczkowy, woreczkowaty, workowy, workowaty

Wiktionary


woreczkowaty

przypominający kształtem woreczek, podobny do woreczka


SJP.pl


woreczkowy

→ woreczek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od woreczek

Wiktionary

Patrz:

woreczek

Wymowa:

IPA: ˌvɔrɛt͡ʃˈkɔvɨ, AS: vorečkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. worek, woreczek

 przym. woreczkowaty, workowy, workowaty

 czas. workować

Wiktionary


woreda

jednostka podziału administracyjnego w Etiopii


SJP.pl


worek

pojemnik z płótna lub plastiku zwykle pozbawiony uchwytów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miękki, elastyczny pojemnik wykonany z kawałków materiału, folii lub papieru;

 (1.2) miara ilości: zawartość worka (1.1)

 (1.3) pot. przen. zbyt luźne ubranie, sukienka

 (1.4) bot. zarodnia u niektórych grzybów;

 (1.5) zob. worek mosznowy., moszna

 (1.6) geogr. wybiegnięcia terytorium państwa w głąb innych państw sąsiednich

Wiktionary

Worek – wiotki pojemnik podobny do torby, lecz pozbawiony specjalizowanego zamknięcia. Wykonuje się go głównie z juty, płótna, skóry, papieru bądź tworzyw sztucznych. Służy do przechowywania i transportu rozmaitych artykułów, w tym sypkich, lecz nie płynów. Jedną z jego odmian jest worek próżniowy – gadżet charakteryzujący się możliwością wypompowania z niego powietrza dla oszczędzenia miejsca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Konie jednak nie mogły się za płotem pomieścić, więc chłopcy, rozkulbaczywszy je i zdjąwszy z nich naczynia blaszane i worki, popętali je tylko, by nie oddaliły się zanadto w poszukiwaniu trawy lub wody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔrɛk, AS: vorek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wory m., workowanie m., workowatość ż., workowiec m., workowce nmos., woreczniak m.

:: zdrobn. woreczek m.

:: zgrub. wór m.

 czas. workować ndk.

 przym. workowy, woreczkowy, workowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sak, sakwa, mieszek, miech, reg. śl. bojtel

 (1.6) cypel

Wiktionary


workaholic

[czytaj: łerkaholik] człowiek odczuwający nieustanną potrzebę wytężonej pracy; pracoholik, workaholik, workoholik


SJP.pl


workaholik

[czytaj: łerkaholik] człowiek odczuwający nieustanną potrzebę wytężonej pracy; pracoholik, workaholic, workoholik


SJP.pl


workation

[czytaj: łorkejszyn] środowiskowo: połączenie pracy zdalnej i wypoczynku


SJP.pl


worki

potocznie, u ludzi: obwisła skóra pod oczami; wory


SJP.pl


workoholik

[czytaj: łerkoholik] człowiek odczuwający nieustanną potrzebę wytężonej pracy; pracoholik, workaholik, workaholic


SJP.pl


workolot

gatunek podobnego do wiewiórki latającej torbacza, zamieszkujący kontynent australijski; lotopałanka


SJP.pl


workowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|workować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. workować ndk.

 rzecz. worek mrz., zaworkowanie n., woreczek mrz., wory nmos.

Wiktionary


workowate

1. przypominający kształtem worek, podobny do worka;
2. o ubraniu: zbyt luźny;
3. o cechach workowatych (nadrząd lub rodzina ssaków);
4. mrówkożer workowaty - gatunek ssaka z nadrzędu torbaczy;
5. lew workowaty - wymarły gatunek drapieżnego ssaka z nadrzędu torbaczy;
6. wilk workowaty - wymarły gatunek ssaka z rodziny wilkoworowatych; wilk tasmański, wilkowór tasmański


SJP.pl


workowaty

1. przypominający kształtem worek, podobny do worka;
2. o ubraniu: zbyt luźny;
3. o cechach workowatych (nadrząd lub rodzina ssaków);
4. mrówkożer workowaty - gatunek ssaka z nadrzędu torbaczy;
5. lew workowaty - wymarły gatunek drapieżnego ssaka z nadrzędu torbaczy;
6. wilk workowaty - wymarły gatunek ssaka z rodziny wilkoworowatych; wilk tasmański, wilkowór tasmański


SJP.pl


workować

pakować w worki


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pakować coś do worów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔrˈkɔvat͡ɕ, AS: vorkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. worek m., woreczek m., workowanie n., zaworkowanie n., wory nmos.

 przym. workowy, woreczkowy, workowaty

Wiktionary


workowce

1. lądowy ssak niższy rozwijający się w torbie na brzuchu matki; torbacz, torbowiec;
2. grzyb rozmnażający się przez zarodniki workowe lub przez pączkowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Marsupialia|Illiger|ref=tak., nadrząd ssaków z podgromady żyworodnych;

 (1.2) syst. mik. nazwa systematyczna|Ascomycota|Caval.-Sm.|ref=tak., gromada grzybów;

Wiktionary

Wo

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. worek mrz., workowiec mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. torbacze

Wiktionary


workowiec

1. lądowy ssak niższy rozwijający się w torbie na brzuchu matki; torbacz, torbowiec;
2. grzyb rozmnażający się przez zarodniki workowe lub przez pączkowanie


SJP.pl


workownik

urządzenie ułatwiające napełnianie worków


SJP.pl


workowy

przymiotnik od: worek


SJP.pl


workshop

[czytaj: łerkszop] seminarium, spotkanie artystyczny lub naukowe, mające na celu nabycie określonych umiejętności; warsztaty artystyczne lub naukowe


SJP.pl

Workshop – bezpłatny miesięcznik społeczno-kulturalny wydawany przez Fundację Laboratorium Reportażu, ISSN 1895-6157. Ukazuje się od października 2005 r.

Redakcja znajduje się w Warszawie w Laboratorium Reportażu Instytutu Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego. Redaktorem naczelnym jest Marek Miller. Sekretarzem redakcji jest Krzysztof Sielicki.

Wikipedia


workucki

→ Workuta (miasto w Rosji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Workutą, dotyczący Workuty (miasta w Rosji)

 (1.2) związany z Workutą, dotyczący Workuty (rzeki w Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Workuta ż.

Wiktionary


workuta

miasto w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na północy Federacji Rosyjskiej, w Republice Komi;

 (1.2) geogr. rzeka w Federacji Rosyjskiej, na polarnym Uralu, prawy dopływ Usy;

Wiktionary

Workuta ( Воркута; komi: Вӧркута, "Vörkuta") – miasto w Rosji, w republice Komi, nad rzeką Workutą (dorzecze Peczory), 160 km na północ od koła podbiegunowego. Nazwa miasta pochodzi z języka nienieckiego, co można przetłumaczyć jako "obfitujący w niedźwiedzie" od słowa "wark" (pol. niedźwiedź) z języka nienieckiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tym razem los mnie rzucił hen na północ, w zapolarny dziki kraj Workuta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔrˈkuta, AS: vorkuta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. workucki

Wiktionary


worm

wirus komputerowy samoczynnie się rozprzestrzeniający; robak


SJP.pl


wormacja

miasto w Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na prawach powiatu w zachodnich Niemczech, w Nadrenii-Palatynacie, port nad Renem;

Wiktionary

Wormacja ( "Worms" //; ‏ווערמײַזע‎ "Wermajze"; "Civitas Vangionum") – miasto na prawach powiatu w zachodnich Niemczech, w południowo-wschodniej części kraju związkowego Nadrenia-Palatynat. Port nad Renem. Jedno z najstarszych niemieckich miast. 31 grudnia 2019 r. liczyło 83 542 mieszkańców na powierzchni 108,77 km².

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wormacki

Wiktionary


wormacki

przymiotnik od: Wormacja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wormacją, dotyczący Wormacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wormacja ż.

Wiktionary


wornie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu telszańskim;

Wiktionary

Wornie (lit. "Varniai", żmudz. "Varnē", niem. "Medeniken") – miasto na Litwie, jeden z głównych historycznych grodów Żmudzi, położone na Wysoczyźnie Żmudzkiej, nad rzeką Wirwitą (Wornianką) między jeziorami Łukszta i Birżule. W XV wieku znane pod nazwą Варни (Wornie), zapis był dokonany w j. starobiałoruskim urzędowym WXL (pol. "Miedniki", zapis współczesny). W latach 1417–1864 były stolicą biskupstwa żmudzkiego, w latach 1219–1795 uważane były za stolicę Księstwa Żmudzkiego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wornyński

Wiktionary


woroblin

Woroblin (przed 1 stycznia 1990 "Wróblin") – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Janów Podlaski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Janów Podlaski. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 97 mieszkańców.

Wikipedia


worona

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Bystrzycy Nadwórniańskiej

 (1.2) geogr. hydron. rzeka w obwodach penzeńskim, woroneskim i tambowskim Rosji, prawy dopływ Chopru

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Worona – agromiasteczko na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim
  • Worona – wieś na Ukrainie, w rejonie kołomyjskim
  • Worona – rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Bystrzycy Nadwórniańskiej
  • Worona – przystanek kolejowy we wsi Worona w rejonie kołomyjskim
  • Worona – album Lindy z 1996 roku
  • „Worona” – utwór Lindy pochodzący z albumu o tym samym tytule

Wikipedia


woronczak

nazwisko


SJP.pl


woroneski

→ Woroneż; woronieski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Woroneżem, dotyczący Woroneża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Woroneż m.

Wiktionary


woroneż

miasto w Federacji Rosyjskiej; Woronież


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Rosji, nad rzeką o tej samej nazwie;

 (1.2) geogr. rzeka, lewy dopływ Donu;

Wiktionary

Woroneż ( Воронеж) – miasto obwodowe w Rosji, nad rzeką Woroneż (dopływ Donu). Znajduje się 486 km na południe od Moskwy, przy federalnej magistrali M4 „Don”. Aglomeracja woroneska liczy ponad 1,3 mln mieszkańców, a samo miasto (2020) 1 058 261 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. woroneski

Wiktionary


woronicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Paweł Woronicz – rzymskokatolicki duchowny, poeta
  • Janusz Woronicz – polski działacz emigracyjny i publicysta
  • Józef Woronicz – polski urzędnik, poseł na Sejm
  • Samuel Woronicz – polski urzędnik
  • Teodor Woronicz – polski urzędnik, poseł na Sejm
  • Woronowicz

Wikipedia


woroniecki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Woroniecki (1907–1995) – polski duchowny katolicki i wykładowca akademicki
  • Jacek Woroniecki (1878–1949) – polski duchowny katolicki i myśliciel
  • Maksymilian Dionizy Woroniecki (?– ok. 1797) – polski działacz, królewski podkomorzy, starosta zwinogrodzki i poseł na sejm 1748 roku
  • Wincenty Woroniecki (ur. ok. 1780–?) – polski wojskowy, sztabowiec wojsk napoleońskich
  • Marcin Woroniecki (ur. 2000) – polski koszykarz

Wikipedia


woronieski

→ Woronież; woroneski


SJP.pl


woronież

miasto w Federacji Rosyjskiej; Woroneż


SJP.pl


woronowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Woronowicz – polski aktor
  • Bohdan Woronowicz – polski psychiatra i seksuolog
  • Iwan Woronowicz – radziecki funkcjonariusz organów bezpieczeństwa
  • Stanisław Woronowicz – polski matematyk i fizyk
  • Woronowicz – polski herb szlachecki

Wikipedia


woroszylski

nazwisko


SJP.pl


woroszyłowgrad

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Ługańsk, nazwa w użyciu w latach 1935–58 i 1970–90;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. woroszyłowgradzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. Ługańsk

Wiktionary


woroszyłowgradzki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Woroszyłowgradem, dotyczący Woroszyłowgradu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W szybkim tempie idzie wydobycie rudy żelaza w Radzieckiej Ukrainie. Na jej podstawie wyrosły wielkie zakłady-giganty: „Azowstal”, „Kriworiżstal”, „Zaporożstal”, Kramatorskie Zakłady im. Stalina, Woroszyłowgradzkie Zakłady Budowy Parowozów, Charkowskie Zakłady Traktorów i wiele innych.

 (1.1) Udałem się do kancelarii i prorektora Uralskiego Instytutu i przedstawiłem moje dokumenty z aspirantury woroszyłowgradzkiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Woroszyłowgrad mrz.

Wiktionary


woroszyłowsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Stawropol (Kaukaski), nazwa używana w latach 1935-1943

 (1.2) geogr. hist. Ałczewsk, nazwa używana w latach 1931-62

Wiktionary

Powiązane:

 przym. woroszyłowski

Wiktionary


worowaty

przypominający wyglądem wór


SJP.pl


worowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Worowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bulkowo
  • Worowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Waśniów
  • Worowice-Wyroby

Wikipedia


worowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Worowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Murowana Goślina
  • Worowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Łobez
  • Worowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Łobez
  • Worowo – stacja kolejowa w Worowie
  • Nowe Worowo
  • Stare Worowo

Wikipedia


worskla

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka płynąca po terytorium Rosji i Ukrainy, lewy dopływ Dniepru;

Wiktionary

Worskla (ukr. i Ворскла "Worskła") – rzeka płynąca po terytorium Rosji i Ukrainy, lewy dopływ Dniepru.

Długość rzeki wynosi 464 km, a powierzchnia dorzecza – 14 700 km².

Nad jej brzegami 12 lub 16 sierpnia 1399 rozegrała się bitwa między wojskami litewsko-ruskimi a tatarskimi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W bitwie pod Worsklą, w roku 1399 zginęło kilkudziesięciu litewsko-ruskich książąt, a Tatarzy zapuścili się aż na Wołyń.

Wiktionary


worsztynowicz

nazwisko


SJP.pl


wortal

serwis internetowy o określonej tematyce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. portal internetowy zajmujący się jedną określoną tematyką;

Wiktionary

Wortal – portal internetowy zajmujący się jedną określoną tematyką.

Termin pochodzi od określania „portal wertykalny” (z ang. "vertical portal"). Przykładem polskiego wortalu może być serwis E-teatr.pl.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Marek prowadzi wortal filatelistyczny.

Wiktionary


wortycyzm

Wortycyzm (ang. "vorticism", od łac. "vortex" „zawirowanie, burza“) – awangardowy kierunek sztuk plastycznych powstały w Anglii na początku XX wieku, równoległy do kubizmu i włoskiego futuryzmu. Był odpowiedzią na tradycje akademickie i impresjonizm, stanowił specyficznie angielski przyczynek do modernizmu.

Wikipedia


wory

potocznie, u ludzi: obwisła skóra pod oczami; worki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. powiększone fałdy skórne wiszące pod oczami

 (1.2) pot. grub. męska moszna

forma rzeczownika.

 (2.1) plural|wór.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Masz wielkie wory pod oczami, więc zdrzemnij się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔrɨ, AS: vory

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wór m., worek m., worki nmos., woreczek m., workowanie n.

 czas. workować ndk.

 przym. workowy, workowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) worki

Wiktionary


woryszek

w gwarze śląskiej i wielkopolskiej: woreczek


SJP.pl


worywać

[czytaj: w-orywać]
1. rzadkie: wprowadzać coś w głąb gleby poprzez oranie; przyorywać;
2. worywać się:
a) zaorywać czyjąś część pola na swój użytek, przywłaszczać ją sobie;
b) zagłębiać się w coś, wbijać się


SJP.pl


wos

[czytaj: wos] skrót od: wiedza o społeczeństwie - przedmiot humanistyczny; wos.


SJP.pl

skrótowiec literowy w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

 (1.1) = eduk. wiedza o społeczeństwie

 (1.2) = kolej. wykaz ostrzeżeń stałych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wiedza o społeczeństwie – przedmiot humanistyczny obejmujący zagadnienia społeczne, polityczne i ekonomiczne
  • Wojskowy Obóz Szybowcowy – szkoła lotnictwa Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej Polskiej.
  • WOS – kod IATA portu lotniczego Wŏnsan

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dostałam piątkę z WOS-u.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔs, AS: vos

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wos.

Wiktionary


wos.

skrót od: wiedza o społeczeństwie; WOS


SJP.pl


wosiak

nazwisko


SJP.pl


wosiek

nazwisko


SJP.pl


wosiewicz

nazwisko


SJP.pl


wosik

nazwisko


SJP.pl


wosio

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gwara. bocian, bocian biały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boć, boćko, busiek, busion, buśko, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś; białystok|klekotun.

Wiktionary


wosiński

nazwisko


SJP.pl


wosk

substancja używana m.in. do wyrobu świec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) plastycznyastyczna substancja o żółtawym kolorze, łatwo topliwa, nierozpuszczalna w wodzie, używana do produkcji świec, past do obuwia itp., stosowana w przemyśle farmaceutycznym i spożywczym;

 (1.2) przestęp. złoto

 (1.3) przestęp. przedmioty pochodzące z kradzieży

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie polecam wosku sojowego, ponieważ jest komedogenny.

 (1.1) W XVI wieku wosk był cennym i poszukiwanym na rynkach europejskich surowcem oraz jednym z podstawowych artykułów polskiego eksportu.

 (1.4) Mały nakład oraz fakt, że to pierwszy discopolowy album wydany na wosku, może podbijać cenę z biegiem czasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔsk, AS: vosk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. woskowina ż., woszczyna ż., woskarka ż., woskownica ż., woskowanie n., woskarz n., woskoboiny lm., woskobojne n., woskobojnia ż., woskowiec m., woskodrzew m., woskopalma ż., woskownik m., woskowniczka ż., woskownictwo n., woskownicowate lm., woskówka ż., woskowatość ż.

:: zdrobn. woszczek m.

:: zgrub. woszczysko n.

 czas. woskować ndk., nawoskować, woszczyć

 przym. woskowy, woskowaty, woskowożółty, woskowny, woszczysty, nawoskowany, bezwoskowy, woskowniczy, woszczynowy

 przysł. woskowo, woskowato

Wiktionary


woskarka

maszyna wykańczalnicza do nakładania wosku na tkaniny runowe i polerowania ich powierzchni pokrytej woskiem, w celu nadania połysku


SJP.pl


woskarz

dawniej: osoba wyrabiająca świece i inne woskowe przedmioty


SJP.pl


woskodajny

zawierający wosk, dostarczający wosku


SJP.pl


woskol

wosk syntetyczny, produkt chlorowania naftalenu


SJP.pl


woskowaty

1. przypominający wosk, podobny do wosku;
2. zawierający wosk, pełen wosku


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przypominający wosk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Impe­ra­tor przyj­mie ją w sali tro­no­wej nie po to, by ją przesłuchać (choć Mon sły­szała, że niektórych prze­słu­chuje osobiście), lecz by spojrzeć na nią i wykrzywić posta­rzałą, wosko­watą twarz w jadowitym uśmiechu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wosk mrz.

Wiktionary


woskowijka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) opakowanie żywności wielokrotnego użytku, najczęściej bawełniane i z dodatkiem wosku pszczelego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli jeszcze nie wiesz to woskowijka to idealna alternatywa dla folii spożywczej, aluminiowej czy innych opakowań jednorazowych na żywność.

Wiktionary


woskowina

wydzielina gruczołów skóry przewodu słuchowego chroniąca go przed drobnymi ciałami obcymi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fizj. żółtawa, woskowata substancja wydzielana w przewodzie słuchowym zewnętrznym człowieka i wielu innych ssaków;

Wiktionary

Woskowina, wosk uszny (łac. "cerumen") – żółtawa, woskowata substancja wydzielana w przewodzie słuchowym zewnętrznym człowieka i wielu innych ssaków. Odgrywa znaczącą rolę w oczyszczaniu i nawilżaniu przewodu słuchowego zewnętrznego oraz zapewnia ochronę przed niektórymi bakteriami, grzybami i owadami. Jest mieszaniną lepkiej wydzieliny gruczołów łojowych i mniej lepkiej ze zmodyfikowanych apokrynowych gruczołów potowych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɔskɔˈvʲĩna, AS: voskovʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wosk mrz., woszczyna ż.

 przym. woszczynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wosk uszny, woszczyna

Wiktionary


woskowinowy

przymiotnik od: woskowina


SJP.pl


woskownia

dawniej: zakład, w którym wytłaczano wosk


SJP.pl


woskownica

1. wieloletnia roślina pnąca z rodziny toinowatych, uprawiana jako doniczkowa; hoja, hoya;
2. woskownica europejska - trujący krzew z rodziny woskownicowatych występujący nad Bałtykiem


SJP.pl

Wo

Wikipedia


woskownicowate

rodzina roślin z rzędu bukowców


SJP.pl

Woskownicowate ("Myricaceae" Blume) – rodzina roślin z rzędu bukowców. Obejmuje cztery rodzaje z 57 gatunkami. Występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy i Australii, przy czym zasięg rodziny jest bardzo porozrywany i zwykle brak jej przedstawicieli na rozległych obszarach lądowych wewnątrz kontynentów o klimacie ciepłym. W strefie tropikalnej rośliny te rosną na obszarach górskich. Do europejskiej i polskiej flory należy tylko jeden gatunek – woskownica europejska ("Myrica gale").

Wikipedia


woskownicowaty

o cechach woskownicowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


woskownicowiec

przedstawiciel monotypowego rzędu roślin okrytonasiennych


SJP.pl


woskowobiały

biały o odcieniu wosku


SJP.pl


woskowożółty

żółty o woskowym odcieniu; żółtowoskowy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) koloru żółtego o odcieniu wosku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Thomas Wolf spostrzegł wówczas, że mężczyzna wygląda na chorego, zapisał w pamięci gorejące plamaamy na policzkach i woskowożółtą skórę jego rąk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wosk mrz.

Wiktionary


woskowy

1. przymiotnik od: wosk
2. wykonany, zrobiony z wosku


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do wosku, zrobiony z wosku

 (1.2) przypominający wosk kolorem i konsystencją

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. woszczyna ż., wosk m., woskówka ż.

 czas. woskować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) woskowaty

Wiktionary


woskówka

miękka skóra u nasady dzioba niektórych ptaków, np. gołębi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. ornit. miękka skóra pokrywająca nasadę dzioba (występuje u ptaków drapieżnych, sów, gołębi, a także u innych grup ptaków);

Wiktionary

Woskówka ("ceroma") – miękka, silnie ukrwiona, zmodyfikowana skóra znajdująca się u niektórych ptaków przy nasadzie dzioba (szponiaste, grzebiące, gołębiowate, sowy, papugowe), lub powlekająca cały dziób (kaczkowate). W obrębie woskówki lub na jej skraju umieszczone są nozdrza. Często kontrastowo ubarwiona, zwłaszcza u samców. U ptaków drapieżnych woskówka jest żółta (u dorosłych) lub szara albo niebieska (u młodych).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wosk

 przym. woskowy

Wiktionary


wostok

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Program Wostok – radziecki program lotów załogowych
  • Wostok – seria radzieckich jednoosobowych pojazdów kosmicznych
  • Wostok (1818) – okręt Marynarki Wojennej Imperium Rosyjskiego
  • Wostok – rodzina radzieckich rakiet nośnych
  • Wostok – rosyjska stacja naukowa na Antarktydzie
    • Wostok 1 – nieczynna radziecka stacja antarktyczna
  • Wostok – jezioro podlodowcowe na Antarktydzie
  • Wostok – marka radzieckich zegarków
  • Wostok – napój orzeźwiający produkowany w Niemczech
  • Vostok
  • Zapad – zachód

Wikipedia


woszcza

roślina z rodziny dyniowatych


SJP.pl


woszczak

nazwisko


SJP.pl


woszczek

żółtobrunatna wydzielina gruczołów skóry przewodu słuchowego chroniąca go przed drobnymi ciałami obcymi; woskowina


SJP.pl


woszczelski

przymiotnik od: Woszczele


SJP.pl


woszczkowo

Woszczkowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie rawickim, w gminie Miejska Górka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa leszczyńskiego.

Wikipedia


woszczyk

nazwisko


SJP.pl


woszczyna

1. plastry z wosku z komórkami na miód;
2. pozostałości po stopieniu i oczyszczeniu wosku;
3. żółtobrunatna wydzielina gruczołów skóry przewodu słuchowego, chroniąca go przed ciałami obcymi; woskowina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pszcz. odwirowany plaster pszczeli

 (1.2) anat. wydzielina uszna

Wiktionary

Woszczyna – plastry pszczele niezawierające miodu ani czerwiu przeznaczone do wytopu wosku lub ponownego wykorzystania w ulu. Zwartość wosku zmniejsza się wraz z wiekiem woszczyny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wosk mrz., woskowina ż.

 przym. woskowy, woszczynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) woskowina

Wiktionary


woszczynowy

przymiotnik od: woszczyna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z woszczyną, dotyczący woszczyny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wosk mrz., woskowina ż., woszczyna ż.

Wiktionary


woszczyński

nazwisko


SJP.pl


woszeria

glon z klasy różnowiciowców, rosnący w wodzie lub na wilgotnej glebie


SJP.pl

Woszeria, prostnica ("Vaucheria") – rodzaj glonów z klasy różnowiciowców z monotypowej rodziny "Vaucheriaceae".

Wikipedia


woszt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. spoż. kiełbasa

Wiktionary


wot

skrót od:
1. Wojska Obrony Terytorialnej;
2. Warszawski Ośrodek Telewizyjny


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik

 (1.1) = Warszawski Ośrodek Telewizyjny

 (1.2) = wojska obrony terytorialnej

Wiktionary

Wot – gaun wikas samiti w zachodniej części Nepalu w strefie Rapti w dystrykcie Rolpa. Według nepalskiego spisu powszechnego z 2011 roku liczył on 832 gospodarstwa domowe i 4409 mieszkańców (2416 kobiet i 1993 mężczyzn).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Program zrealizował WOT w 1983 roku.

 (1.2) Politycy opozycji często porównują WOT do ORMO, czy ZOMO twierdząc, że będą one wykorzystywane do tłumienia antyrządowych protestów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wocista mos.

 przym. WOT-owski

Wiktionary


wot-owski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z WOT-em, dotyczący WOT-u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. WOT m.

 skr. WOT

Wiktionary


wota

votum;
1. w Kościele katolickim: symboliczny przedmiot ofiarowany w jakiejś intencji, wieszany na ołtarzu, obrazie itp.;
2. dawniej:
a) uroczyste zobowiązanie; ślub, przyrzeczenie;
b) decyzja, głos w wyborach


SJP.pl


wotant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. sędzia, który nie przewodniczy rozprawie, ale bierze udział w wydaniu wyroku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wotum n.

Wiktionary


wotiacki

dotyczący Wotiaków


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wotiakami, dotyczący Wotiaków (Udmurtów)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język wotiacki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wotiak mos., Wotiaczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) udmurcki

 (2.1) udmurcki

Wiktionary


wotiacy

dawniej: Udmurci (lud zamieszkujący Udmurcję i sąsiednie tereny)


SJP.pl


wotiaczka

dawniej: Udmurtka (mieszkanka Umdurcji)


SJP.pl


wotiak

dawniej: Udmurta (mieszkaniec Umdurcji)


SJP.pl


wotkińsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w europejskiej części Rosji, w Udmurcji;

Wiktionary

Wotkińsk ( Воткинск, Вотка) – miasto w europejskiej części Rosji, w Udmurcji. Około 96 tys. mieszkańców (2021).

W tym mieście urodził się Piotr Ilicz Czajkowski i tutaj znajduje się muzeum poświęcone jego osobie.

W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, uzbrojenia (Wotkinskij Zawod), środków transportu, drzewny oraz materiałów budowlanych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wotkiński

Wiktionary


wotkiński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wotkińskiem, dotyczący Wotkińska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wotkińsk mrz.

Wiktionary


wotować

uchwalać; składać śluby


SJP.pl

czasownik

 (1.1) daw. głosować

 (1.2) daw. uchwalać

 (1.3) daw. ślubować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wotowanie n., wotum n.

 przym. wotywny

Wiktionary


wotowiec

potocznie: żołnierz Wojsk Obrony Terytorialnej


SJP.pl


wotski

język należący do grupy języków ugrofińskich, używany w północno-wschodniej Rosji w okolicy Sankt Petersburga


SJP.pl


wotum

votum;
1. w Kościele katolickim: symboliczny przedmiot ofiarowany w jakiejś intencji, wieszany na ołtarzu, obrazie itp.;
2. dawniej:
a) uroczyste zobowiązanie; ślub, przyrzeczenie;
b) decyzja, głos w wyborach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. kult. przedmiot ofiarowany Bogu w jakiejś intencji, umieszczony w świątyni;

 (1.2) daw. uroczyste zobowiązanie

 (1.3) daw. głos oddawany w wyborach

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wotum zaufania
  • wotum nieufności
  • konstruktywnego wotum nieufności
  • daru wotywnego
  • tabliczki wotywnej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gablotę na wota powiesimy z lewej strony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. votum n., dewocjonalia nmos., wotant mos.

 przym. wotywny

 czas. wotować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) votum

Wiktionary


wotycki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wotami, dotyczący Wotów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język wotycki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wotowie lm m.

 przym. wotski, wocki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wocki, wotski

 (2.1) wocki, wotski

Wiktionary


wotywa

1. msza odprawiana w specjalnej intencji;
2. ranna msza śpiewana i grana


SJP.pl

Wotywa, msza wotywna – w Kościele katolickim jest to msza odprawiana w czyjejś/jakiejś intencji nie według formularza przypisanego na dany dzień, lecz według formularza odpowiadającego pobożności wiernych lub szczególnej okazji.

Wikipedia


wotywny

→ wotum, → wotywa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rel. ofiarowywany jako wotum

Wiktionary

Patrz:

wotum, → wotywa

Przykłady

 (1.1) Przyniosła ze sobą świecę jako dar wotywny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. votum n., wotum

 czas. wotować

Wiktionary


wow

[czytaj: łał] wykrzyknik używany w mowie potocznej, wyrażający zachwyt, uznanie, zdziwienie itp.; łał


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) …pot. wyrażający zachwyt, uznanie itp.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • WOW – skrótowa forma nazwy gry World of Warcraft
  • WOW – skrótowa forma nazwy gry The War of the Worlds
  • WOW – w języku rosyjskim (ros. ВОВ) powszechnie używany skrót wielkiej wojny ojczyźnianej
  • WOW – skrót od Warszawski Okręg Wojskowy – nazwa terenowego organu wykonawczego ministra Obrony Narodowej
  • WOW – skrót od Warszawski Okręg Wojskowy (Warszawski Okręg Wojenny) – nazwa jednego z 14 okręgów wojskowych Imperium Rosyjskiego
  • WOW – skrót od Wschodnia Obwodnica Wrocławia
  • WOW – oznaczenie wschodniej obwodnicy Warszawy
  • WOW - skrót od Wojska Obrony Wewnętrznej
  • Wow – polsko-niemiecki serial telewizyjny
  • „Wow” – singel Kylie Minogue
  • „Wow” – singel Inny
  • „Wow” – singel Zary Larsson

Wikipedia


wowra

nazwisko


SJP.pl


woyciechowski

nazwisko


SJP.pl


woytowicz

nazwisko


SJP.pl


woyzeck

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Woyzeck – sztuka Georga Büchnera
  • Wozzeck – trzyaktowa opera z librettem i muzyką Albana Berga
  • Woyzeck – niemiecki dramat filmowy z 1974 w reżyserii Giancarlo Cobelliego
  • Woyzeck – niemiecki dramat filmowy z 1979 w reżyserii Wernera Herzoga
  • Woyzeck – węgierski dramat filmowy z 1994 w reżyserii Jánosa Szásza

Wikipedia


wozak

1. dawniej: człowiek trudniący się przewozem towarów wozem konnym;
2. robotnik górniczy napełniający wózki urobkiem; sypacz; ciskacz;
3. wozak leśny - robotnik leśny przemieszczający sortymenty drewna przy użyciu zaprzęgów konnych; zrywkarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) woźnica, osoba prowadząca wóz

 (1.2) robotnik zajmujący się transportem urobku w kopalni

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wozić

 rzecz. wóz mrz., wózek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) woźnica

Wiktionary


wozatarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. woźnica

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈzataʃ, AS: vozataš

Wiktionary


wozgrza

dawniej:
1. flegma, śluz z nosa, smark;
2. osoba zakatarzona


SJP.pl


wozidło

rodzaj wywrotki do jazdy w trudnym terenie


SJP.pl

Wozidło, wozidło technologiczne – rodzaj wywrotki przeznaczonej do transportu dużych ilości materiałów sypkich w trudnych warunkach terenowych, niedostępnych dla standardowych samochodów ciężarowych, np. w kopalniach odkrywkowych. Ze względu na konstrukcję wozidła dzieli się na przegubowe oraz sztywnoramowe.

Wikipedia


wozik

zdrobnienie od: wóz (głównie o samochodzie)


SJP.pl


wozina

tani, lichy wóz


SJP.pl


woziwoda

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ten, co rozwozi wodę

Wiktionary

Woziwoda ( Woziwoda, po 1900 "Schüttenwalde") – osada w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim, w gminie Tuchola. Miejscowość jest częścią składową sołectwa Klocek.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Właśnie w tem miejscu woziwody napełniali beczki, w których dostarczali wodę mieszkańcom miasta.

Wiktionary


wozić

1. transportować często ludzi lub przedmioty, poruszając się odpowiednim środkiem lokomocji;
2. potocznie: zwiedzać wiele miejsc, jeżdżąc z kimś;
3. wozić się - potocznie: brać coś w podróż


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wieźć)

 (1.1) przemieszczać coś przy pomocy jakiegoś pojazdu

czasownik zwrotny wozić się

 (2.1) przen. celowo wykorzystywać kogoś lub jakąś sytuację dla osiągnięcia korzyści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔʑit͡ɕ, AS: voźić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wożenie n., wóz m., wózek m., wozak m., woźnica m., Woźnica ż./mos./mzw., podwozie n.

 czas. wieźć, zwozić, wywozić, wywieść, odwozić, odwieźć

 przym. wozowy

Wiktionary


woziński

nazwisko


SJP.pl


wozodzień

w kalkulacji kosztów przewozów samochodowych: każdy dzień kalendarzowy, w którym dany pojazd opuścił swoje miejsce postoju niezależnie od przepracowanych godzin w ciągu doby


SJP.pl


wozokilometr

jednostka obliczeniowa stosowana w transporcie kołowym, równa jednemu kilometrowi drogi wykonanej przez środki transportu w określonym czasie


SJP.pl

Wozokilometr ("wkm") – stosowana zwyczajowo w transporcie kołowym jednostka miary długości drogi wykonanej przez środki transportu (wozy) w określonym czasie (np. doby, miesiąca, roku, wybranego kursu itp.), odpowiadająca kilometrowi – uwielokrotnionej podstawowej jednostce długości układu SI.

Wikipedia


wozokotczy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) liter. hist. wojsk. dowódca, wódz powożący wozem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wozokotczy wodzu Strumenu, czy widzisz nieprzyjaciela?

 (1.1) Wybaw wozokotczego Kolmara, mój miły!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔzɔ̃kɔtt͡ʃɨ, AS: vozõkotčy

Wiktionary


wozownia

budynek, w którym przechowywane są powozy, karety i inne pojazdy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. budynek przeznaczony do przechowywania wozów konnych

Wiktionary

Wo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Właśnie idziemy zwiedzać łańcucką wozownię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wóz m., wózek mrz., wózkowy mos., wozówka ż.

 czas. wozić ndk.

 przym. wozowy, wózkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powozownia

Wiktionary


wozowo

dawniej: na wozach, wozami


SJP.pl


wozowy

1. przeznaczony dla wozów, będący częścią wozów;
2. przewożony wozem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wozem, dotyczący wozu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wóz m., wozownia ż.

 czas. wozić

Wiktionary


wozzeck

Wozzeck – trzyaktowa opera z librettem i muzyką Albana Berga.

Wikipedia


wozówka

dłuższa boczna ściana cegły


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. archit. wąska i długa powierzchnia cegły, ciosu, bloku

 (1.2) przest. budynek lub pomieszczenie na wozy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wątki ceglane można rozróżnić po sposobie ułożenia główek i wozówek cegieł.

 (1.2) Ściany chlewa wykonano w konstrukcji zrębowej, a wozówki – sumikowo-łątkowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈzufka, AS: vozufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wóz mrz., wózek mrz., wozik mrz., wozownia ż.

 czas. wozić ndk., wozić się ndk.

 przym. wozówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wozownia

Wiktionary


wozówkowy

→ wozówka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bud. archit. związany z wozówką

Wiktionary

Patrz:

wozówka

Przykłady

 (1.1) Wiązanie wozówkowe jest łatwe i szybkie do wykonania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔzufˈkɔvɨ, AS: vozufkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wozówka ż.

Wiktionary


wołacz

1. w językoznawstwie: ostatni przypadek w deklinacji łacińskiej (szósty z kolei), polskiej (siódmy) oraz niektórych innych językach, używany w momencie, gdy nadawca zwraca się do kogoś, rzadziej czegoś; vocativus, wokatiwus;
2. w językoznawstwie: forma wyrazowa tego przypadka, np. Boże!, Polsko!, Krzysiu!; vocativus, wokatiwus;
3. dawniej: ten, kto woła, ogłasza coś; herold


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gram. siódmy przypadek deklinacji polskiej, tworzy formę zwrotu do omawianego przedmiotu lub osoby, wykrzyknięcia do niego lub zwrócenia jego uwagi;

Wiktionary

Wołacz (łac. "vocativus") – przypadek gramatyczny, [] przypadek polskiej deklinacji, występuje także w wielu innych językach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wołaczem rzeczownika „Litwa” zaczyna się utwór „Pan Tadeusz”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔwat͡ʃ, AS: vou̯ač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wołanie n., zawołanie n.

 czas. wołać ndk.

 przym. wołaczowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wokatiwus

Wiktionary


wołaczowy

→ wołacz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) gram. związany z wołaczem, dotyczący wołacza

Wiktionary

Patrz:

wołacz

Powiązane:

 rzecz. wołacz mrz.

Wiktionary


wołajowice

Wołajowice – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Hrubieszów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Hrubieszów. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 191 mieszkańców i była 27. co do wielkości miejscowością gminy.

Wikipedia


wołający

przywoływać kogoś, wydać okrzyk


SJP.pl


wołami

zwierzę robocze, kastrowany samiec bydła domowego


SJP.pl


wołanie

przywoływać kogoś, wydać okrzyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wołać.

 (1.2) okrzyk, dźwięk dalekiego głosu

Wiktionary

Wołanie – siódmy album polskiej artystki muzycznej Antoniny Krzysztoń, który wydany został w 2000 roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɔˈwãɲɛ, AS: vou̯ãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wołać ndk.

 rzecz. wołacz mrz., zawołanie n.

Wiktionary


wołać

przywoływać kogoś, wydać okrzyk


SJP.pl

czasownik

 (1.1) wzywać kogoś, kierować do kogoś głośne wołanie

 (1.2) nazywać kogoś

 (1.3) przekazywać coś krzykiem

 (1.4) pot. żądać pewnej ceny (zwykle za usługę)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tyle razy cię wołałem, a ty twierdzisz, że nic nie słyszałaś?

 (1.2) W podstawówce wołali na mnie „Gałązka”.

 (1.3) Niektórzy śmiali się, ale większość wołała: „zabierzecie go ze sceny!”.

 (1.4) Oni wołają dwieście złotych za wymianę opon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔwat͡ɕ, AS: vou̯ać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wołacz m., wołanie n., przywołanie n., zawołanie n.

 czas. przywoływać ndk., przywołać dk., nawoływać ndk., wywołać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wzywać, prosić

 (1.3) mówić, krzyczeć

Wiktionary


wołchow

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w zachodniej Rosji europejskiej, przepływająca przez obwody nowogrodzki i leningradzki, wypływa z jeziora Ilmen i uchodzi do jeziora Ładoga;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wołchow – miasto w Rosji, w obwodzie leningradzkim
  • Wołchow – rzeka w północno-zachodniej Rosji
  • Wołchow – radziecki pocisk rakietowy S-75 klasy ziemia-powietrze

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na przykład nad Wołchowem przepływającym przez kraj Rusów cena niewolnika na początku IX w. wynosiła 60-75 dirhemów (ok. 255 gramów srebra).

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wołchowski

Wiktionary


wołchowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wołchowem, dotyczący Wołchowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wołchow mrz.

Wiktionary


wołchw

w religii Słowian: wróżbita, mag


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) szaman, kapłan w religii słowiańskiej;

Wiktionary

Wołchw, pot. guślarz – w religii Słowian wróżbita, częściowo też mag, swego rodzaju odpowiednik szamana znanego z innych kultur pierwotnych. Po chrystianizacji wołchwów zaczęto nazywać „guślarzami”. Sztuka wróżenia wołchwów była powiązana z kultem boga chtonicznego Welesa, można w niej dostrzec aspekty animizmu i szamanizmu. Wieszcza Bojana uznawano także za „wnuka Welesowego”, co mogło świadczyć o jego powiązaniu z Welesem tudzież wołchwami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wołchwowie utrzymywali kontakty ze światem nadprzyrodzonym poprzez ekstazę wywołaną tańcem lub środkami odurzającymi.

Wiktionary


wołchwyni

w wierzeniach Słowian: kapłanka, wróżbitka


SJP.pl


wołcza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Samary, przepływa przez obwód doniecki i dniepropetrowski;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wołcza Mała – wieś w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Miastko
  • Wołcza Wielka – wieś w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Miastko
  • Wołcza Wielka – osada w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Miastko
  • Wołcza Dolna – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie starosamborskim
  • Wołcza – rzeka w woj. zachodniopomorskim
  • Wołcza Wielka – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia


wołczek

nazwisko


SJP.pl


wołczkowo

Wołczkowo (do 1945 niem. "Völschendorf") – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Dobra (Szczecińska). Leży na skraju Puszczy Wkrzańskiej u podnóża wału morenowego, tzw. Wału Bezleśnego, rozciągającego się na przestrzeni kilkunastu kilometrów – od Bezrzecza do brzegu Odry w Siadle Dolnym; ok. 3 km na zachód od szczecińskiego osiedla Głębokie.

Wikipedia


wołczyk

nazwisko


SJP.pl


wołczyn

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. wieś na Białorusi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Wołczyn ( Konstadt) – miasto w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie miejsko-wiejskiej Wołczyn, której jest siedzibą.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto miało 5320 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɔwt͡ʃɨ̃n, AS: vou̯čỹn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wołczyński

Wiktionary


wołczynianin

mieszkaniec Wołczyna (miasta w Polsce)


SJP.pl


wołczynianka

mieszkanka Wołczyna (miasta w Polsce)


SJP.pl


wołczyno

Wołczyno – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Gryfice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


wołczyński

przymiotnik od: Wołczyn


SJP.pl


wołdowo

Wołdowo – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie pyrzyckim, w gminie Przelewice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


wołek

gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych, szkodnik magazynów zbożowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: wół

 (1.2) pieszcz. wół

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wołek – przysiółek wsi Kobiernice w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Porąbka
  • Wołek – polski dziennikarz, publicysta polityczny
  • Wołek – szczyt w Rudawach Janowickich
  • Wołek – zamek w Beskidzie Małym
  • Wołek zbożowy – owad z rzędu chrząszczy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wołek, wołek, wołek i osiołek / Dzieciąteczko w żłobie, a w stajence mróz / Kto stworzył świat cały? Tylko jeden Bóg!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wół mzw., wołowina ż., wołowe n.

 przym. wołowy, woli

Wiktionary


wołga

marka samochodu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mot. samochód marki Wołga

Wiktionary

Wo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To on wyłazi z auta swojego, pcha z nami i ta pierdolona wołga wreszcie rusza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wołga ż.

Wiktionary


wołgodońsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Rosji, w obwodzie rostowskim, port nad Donem;

Wiktionary

Wołgodońsk (ros. Волгодонск) – miasto w Rosji, w obwodzie rostowskim, port nad Donem (nad Cymlańskim Zbiornikiem Wodnym). Około 171 tys. mieszkańców (2020). Jedno z najmłodszych miast na południu Rosji, założony 27 lipca 1950 roku jako osiedle budowniczych Cymlańskiego Węzła Wodnego. Duży ośrodek przemysłowy i naukowy, energetyczne centrum południa Rosji.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wołgodoński

Wiktionary


wołgodoński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wołgodońskiem, dotyczący Wołgodońska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wołgodońsk mrz.

Wiktionary


wołgograd

miasto w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Rosji, położone nad Wołgą;

Wiktionary

Wo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɔwˈɡɔɡrat, AS: vou̯gograt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wołgogradczyk mos., wołgogradka ż.

 przym. wołgogradzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Carycyn, hist. Stalingrad

Wiktionary


wołgogradczyk

mieszkaniec Wołgogradu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Wołgogradu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wołgograd mrz.

:: fż. wołgogradka ż.

 przym. wołgogradzki

Wiktionary


wołgogradka

mieszkanka Wołgogradu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Wołgogradu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wołgograd mrz.

:: fm. wołgogradczyk mos.

 przym. wołgogradzki

Wiktionary


wołgogradzki

przymiotnik od: Wołgograd


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Wołgogradem, dotyczący Wołgogradu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wołgograd mrz., wołgogradczyk mos., wołgogradka ż.

Wiktionary


wołk

nazwisko


SJP.pl

Wołk ( Воўка, "Wouka"; Волка, "Wołka") – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie dzierżyńskim, w sielsowiecie Borowa.

Wikipedia


wołkow

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksandr Wołkow – kilka osób
  • Aleksiej Wołkow – kilka osób
  • Iwan Wołkow – kilka osób
  • Siergiej Wołkow – kilka osób
  • Konstantin Wołkow – radziecki tyczkarz
  • Władisław Wołkow – kosmonauta
  • Władimir Wołkow (polityk) – polityk rosyjski, także Vladimir Volkov, Vladimir Volkoff
  • biał. Wołkau Волкаў
  • bułg. Wyłkow Вълков

Wikipedia


wołkowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bronisław Wołkowicz – polski judoka
  • Eugeniusz Wołkowicz – krakowski szopkarz, z zawodu mechanik
  • Krzysztof Wołkowicz – polski piłkarz
  • Tomasz Wołkowicz – polski hokeista
  • Zbigniew Wołkowicz – polski duchowy rzymskokatolicki, biskup pomocniczy łódzki

Wikipedia


wołkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wołkowo – wieś w Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Radowo Małe
  • Wołkowo – wieś w Macedonii Północnej, w gminie Prilep
  • Wołkowo – zlikwidowany przystanek stargardzkiej kolei wąskotorowej w Wołkowie, w województwie zachodniopomorskim
  • Wołkowo – dawny zaścianek na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie dokszyckim, w sielsowiecie Sitce.
  • Wołkowo – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Plisa.
  • Wołkowo – dawna wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Mikołajewo.
  • Wołkowo – dawna kolonia na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Mikołajewo.

Wikipedia


wołkowski

nazwisko


SJP.pl


wołkowyja

Wołkowyja – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Solina. Leży na pograniczu Gór Sanocko-Turczańskich i Bieszczadów. Ma status sołectwa. Leży nad Jeziorem Solińskim, otoczona niewysokimi górami.

Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 894 i droga powiatowa 2279R.

Wikipedia


wołkowyjski

przymiotnik od: Wołkowyja (wieś w Polsce); wołkowyski


SJP.pl


wołkowysk

miasto na Białorusi


SJP.pl

Wołkowysk (biał. Ваўкавыск/Vaŭkavysk "Waukawysk"; ros. Волковыск, "Wołkowysk") – miasto na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, stolica rejonu wołkowyskiego, nad Wołkowyją, w pobliżu jej ujścia do Rosi; 44 tys. mieszkańców (2010); przemysł maszynowy, metalowy, elektrotechniczny, mineralny, drzewny, chemiczny, spożywczy; węzeł kolejowy.

Wikipedia


wołkowyski

1. przymiotnik od: Wołkowysk (miasto na Białorusi);
2. przymiotnik od: Wołkowyja (wieś w Polsce); wołkowyjski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przym. od: Wołkowysk (miasta na Białorusi)

 (1.2) przym. od: Wołkowyja (wsi w Podkarpackiem)

Wiktionary

Wołkowyski – polski herb szlachecki.

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. Wołkowysk m.

 (1.2)

 rzecz. Wołkowyja ż.

 przym. wołkowyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wołkowyjski

Wiktionary


wołnowacha

miasto na Ukrainie


SJP.pl

Wołnowacha ( Волноваха) – miasto na Ukrainie w obwodzie donieckim, administracyjne centrum rejonu wołnowaskiego. „Miasto-bohater Ukrainy” (2022).

Wołnowacha znajduje się na południu obwodu donieckiego, jest węzłem kolejowym na liniach Mariupol–Donieck i Mariupol–Zaporoże. Przez miasto przebiega droga N20 (Słowiańsk – Mariupol).

Wikipedia


wołoch

mieszkaniec Wołoszczyzny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. mężczyzna należący do jednej z grup etnicznych zamieszkujących pierwotnie Półwysep Bałkański, posługujących się językami wschodnioromańskimi;

 (1.2) gw-pl|Bukowina. Rumun

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najstarsze pisemne wzmianki o Wołochach znajdujemy w źródłach bizantyńskich.

 (1.1) Fala migracji Wołochów trwała aż do XVI wieku (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Wołoszka ż.

 przym. wołoski

Wiktionary


wołoczebne

wielkanocny zwyczaj ludowy (głównie Podlasie, Mazowsze, Białostocczyzna) polegający na chodzeniu z pieśniami i powinszowaniami po domach w drugi dzień świąt; włóczebne


SJP.pl

Wołoczebne, także chodzenie z Konopielką, włóczebne lub włóczonno – zwyczaj ludowy znany w Polsce na Mazowszu i Podlasiu, zwłaszcza na Białostocczyźnie, ale także na Litwie, Białorusi, Ukrainie i w Rosji.

Wikipedia


wołodkiewicz

nazwisko


SJP.pl


wołodyjowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Wołodyjowski – stolnik przemyski
  • Jerzy Michał Wołodyjowski – postać literacka, bohater Trylogii Henryka Sienkiewicza

Wikipedia


wołodymyr

ukraińskie imię męskie


SJP.pl


wołogda

miasto w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto obwodowe w północno-zachodniej części Federacji Rosyjskiej;

 (1.2) geogr. rzeka w obwodzie wołogodzkim, prawy dopływ Suchony

Wiktionary

Wołogda ( Вологда) – miasto obwodowe w Rosji, nad rzeką Wołogda (dorzecze Dwiny). Około 310 302 mieszkańców (2020).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɔˈwɔɡda, AS: vou̯ogda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wołogdzianin m., wołogdzianka ż.

 przym. wołogodzki, wołogdziański, wołogdzki

Wiktionary


wołogdziański

przymiotnik od: Wołogda (miasto i rzeka w Rosji); wołogodzki, wołogdzki


SJP.pl


wołogdzki

przymiotnik od: Wołogda (miasto i rzeka w Rosji); wołogdziański, wołogodzki


SJP.pl


wołogodzki

przymiotnik od: Wołogda (miasto i rzeka w Rosji); wołogdziański, wołogdzki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wołogdą, dotyczący Wołogdy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wołogda ż.

 przym. wołogdzki, wołogdziański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wołogdzki, wołogdziański

Wiktionary


wołoknit

sztuczne tworzywo antykorozyjne, produkowane z włókien i żywicy fenolowej na terenie dawnego Związku Radzieckiego


SJP.pl


wołokołamsk

miasto w Federacji Rosyjskiej


SJP.pl

Wołokołamsk (Wołok) – miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, 129 km na północny zachód od Moskwy. W 2020 liczyło 18 372 mieszkańców.

Znajduje się tu stacja kolejowa Wołokołamsk, położona na linii Moskwa - Siebież.

W mieście rozwinął się przemysł włókienniczy, materiałów budowlanych oraz spożywczy.

Wikipedia


wołokołamski

→ Wołokołamsk


SJP.pl

Patrz:

Wołokołamsk

wołomin

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Wołomin (dawn. "Wołumin") – miasto w Polsce położone w województwie mazowieckim, siedziba powiatu wołomińskiego i gminy miejsko-wiejskiej Wołomin. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa warszawskiego. Wołomin należy do aglomeracji warszawskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po trzecie, dziecko wyjechało z Wołomina wydolne krążeniowo i oddechowo, nie wymagało intubacji. Natomiast przed wyjazdem otrzymało leki przeciwdrgawkowe, które powodują zwiotczenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈwɔ̃mʲĩn, AS: vou̯õmʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wołominianin m., wołominianka ż.

 przym. wołomiński

Wiktionary


wołominianin

mieszkaniec Wołomina


SJP.pl


wołominianka

mieszkanka Wołomina


SJP.pl


wołomiński

przymiotnik od: Wołomin


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Wołomina, związany z Wołominem, pochodzący z Wołomina

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔwɔ̃ˈmʲĩj̃sʲci, AS: vou̯õmʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wołomin m., wołominianin m., wołominianka ż.

Wiktionary


wołos

słowiańskie bóstwo


SJP.pl


wołosate

wieś


SJP.pl

Wołosate (w latach 1977–1981 Roztoka, ukr. "Волосате") – osada w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Lutowiska.

Wołosate wchodzi w skład sołectwa "Ustrzyki Górne".

Miejscowość leży na obszarze Bieszczadzkiego Parku Narodowego, w dolinie potoku Wołosatki górnego biegu Wołosatego, przy drodze wojewódzkiej nr 897. Jest dobrym punktem wypadowym na Tarnicę, a także rozpoczyna się tu Główny Szlak Beskidzki.

Wikipedia


wołoski

związany z narodem Wołosów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wołoszczyzną (historycznym państwem), dotyczący Wołoszczyzny lub jej mieszkańców

 (1.2) związany z Wołoszczyzną (krainą geograficzną), dotyczący Wołoszczyzny lub jej mieszkańców

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) hist. umowna nazwa grupy dialektów, którymi posługiwali się Wołosi po wywędrowaniu w średniowieczu ze swojej bałkańskiej kolebki;

Wiktionary

Wołoski ( Валоскі, "Wałoski"; Волоски) – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie brzeskim, w sielsowiecie Czernie.

W dwudziestoleciu międzywojennym leżały w Polsce, w województwie poleskim, do 12 kwietnia 1928 w powiecie kobryńskim, w gminie Zbirohi, następnie w powiecie brzeskim, w gminie Kosicze.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wołoszczyzna ż., Wołoch m., Wołoszka ż., Wołoskie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) język wołoski

Wiktionary


wołosz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Joanna Wołosz
  • Maciej Wołosz
  • Mariusz Wołosz

Wikipedia


wołoszański

nazwisko


SJP.pl


wołoszczuk

nazwisko


SJP.pl


wołoszczyzna

państwo na Nizinie Wołoskiej istniejące od XIV w. do 1861 r.; Księstwo Wołoskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. państwo na Nizinie Wołoskiej istniejące od początku XIV w. do 1861 roku;

 (1.2) geogr. kraina historyczno-geograficzna w Rumunii;

 (1.3) geogr. kraina historyczno-geograficzna na Morawach;

 (1.4) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie przemyślańskim;

 (1.5) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie brzeżańskim;

Wiktionary

Wo

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wołoch m., Wołoszka ż., wołoski mrz.

 przym. wołoski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Hospodarstwo Wołoskie, Księstwo Wołoskie

Wiktionary


wołoszka

mieszkanka Wołoszczyzny (dawnego państwa na Nizinie Wołoskiej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. kobieta należąca do jednej z grup etnicznych zamieszkujących pierwotnie Półwysep Bałkański, posługujących się językami wschodnioromańskimi;

Wiktionary

Wołoszka – ubiór wojskowy zwany też krakuską; długi do kolan, wcięty, mający na obu piersiach wzorem ludów zakaukaskich kieszonki na ładunki w postaci tulejek w liczbie 5–7 i więcej.

Wołoszka była m.in. ubiorem piechoty Wojska Polskiego okresu powstania krakowskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ludmiła miała nad biurkiem obraz z Wołoszką niosącą gliniany dzban.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Wołoch m.

 przym. wołoski

Wiktionary


wołoszyk

nazwisko


SJP.pl


wołoszyn

grzbiet w Tatrach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. szczyt w Tatrach Wysokich;

Wiktionary

Wołoszyn ( Walachenkopf, 'Woloszyn, Woľoszyn) – potężny grzbiet w Tatrach Wysokich, rozdzielający Dolinę Waksmundzką od Doliny Roztoki. W regionie przełęczy Krzyżne łączy się z masywem Koszystej, stanowiącym drugą z końcowych odnóg wschodniej grani Świnicy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najłatwiejsza droga zimą prowadzi na Wołoszyn od Krzyżnego.

Wiktionary


wołowate

rodzina ssaków parzystokopytnych z podrzędu przeżuwaczy; krętorogie, pustorogie, pustorożce, pochworogie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Bovidae||ref=tak., rodzina ssaków parzystokopytnych z podrzędu przeżuwaczy;

Wiktionary

Wołowate, krętorogie, pustorogie, pustorożce (Bovidae) – rodzina ssaków z podrzędu przeżuwaczy (Ruminantia) w obrębie rzędu parzystokopytnych (Artiodactyla).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wołowate preferują otwarte tereny trawiaste (stepy, tundry, sawanny) i pustynie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wół m., wołowaty m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. krętorogie, pustorogie, pustorożce

Wiktionary


wołowaty

1. przypominający woła, podobny do woła;
2. potocznie: ciężki, leniwy jak wół


SJP.pl


wołowe

1. dotyczący woła lub krowy, np. wątroba wołowa;
2. zrobiony z wołowiny (mięsa woła lub krowy), np. pieczeń wołowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spoż. mięso z wołu lub krowy

forma przymiotnika.

 (2.1) lm. nmos. od: wołowy

Wiktionary

Wo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wezmę kilo śląskiej i trzy kilo wołowego z kością.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wół mzw., wołek mzw., wołowina ż., wołowinka ż.

 przym. wołowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wołowina; reg. śl. łowiyńzi, łowiyzi, bydle

Wiktionary


wołowianin

mieszkaniec Wołowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


wołowianka

mieszkanka Wołowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


wołowice

Wołowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Czernichów.

Wikipedia


wołowicz

nazwisko


SJP.pl


wołowiec

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wołowiec – wieś w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Sękowa
  • Wołowiec – część wsi Laliki w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Milówka
  • Wołowiec – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Nowogard
  • Wołowiec – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Golczewo
  • Wołowiec – szczyt w Górach Wałbrzyskich
  • Wołowiec – szczyt w Tatrach Zachodnich
  • Monika Wołowiec – polska skeletonistka
  • Lidia Wołowiec – polska polityk
  • Wołowiec – osiedle typu miejskiego w obwodzie zakarpackim w zachodniej Ukrainie
  • Wołowiec – zlikwidowany przystanek
  • Wołowiec – dawna gmina wiejska
  • Wołowiec Mięguszowiecki, Mały Wołowiec

Wikipedia


wołowina

mięso z krowy lub z wołu; wołowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. mięso z wołu lub krowy;

 (1.2) kulin. potrawa z wołowiny (1.1)

Wiktionary

Wołowina (mięso wołowe) – mięso otrzymane z bydła o wieku powyżej pół roku. Jest jednym z najważniejszych mięs kuchni europejskiej i kuchni amerykańskiej. Pięcioma największymi producentami wołowiny są: Stany Zjednoczone, Brazylia, kraje Unii Europejskiej, Chiny oraz Indie. Najdroższa na świecie jest wołowina Kobe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kup kilogram wołowiny.

 (1.2) Dziś przyrządzę wołowinę na ostro.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔwɔˈvʲĩna, AS: vou̯ovʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wół m., wołowe n., wołek m.

:: zdrobn. wołowinka ż.

 przym. wołowy, woli

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wołowe; reg. śl. owiynzina

Wiktionary


wołowinka

zdrobnienie od: wołowina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: wołowina

 (1.2) pieszcz. wołowina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wołowina ż., wołowe n.

 przym. wołowy

Wiktionary


wołowno

Wołowno (dawniej "Windtken") – wieś na Warmii w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Jonkowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

W miejscowości znajduje przystanek kolejowy, będący na trasie linii kolejowej nr 220 Olsztyn – Elbląg.

Wikipedia


wołowski

przymiotnik od: Wołów


SJP.pl


wołowy

1. dotyczący woła lub krowy, np. wątroba wołowa;
2. zrobiony z wołowiny (mięsa woła lub krowy), np. pieczeń wołowa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do krowy lub wołu

 (1.2) kulin. zrobiony z wołowiny, zawierający wołowinę

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Winna Basieńka i obita wyładowała się na bitkach wołowych, które mąż lubił z kaszą, a Kazimierz bezskutecznie szukał Jadzi po Wałbrzychu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈwɔvɨ, AS: vou̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wół mzw., wołek mzw., wolica ż., wołowina ż., wołowe n., Wołów mrz., wołowinka ż.

 przym. woli, wołkowy, wołowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) woli; reg. śl. owiynzi

 (1.2) reg. śl. owiynzi

Wiktionary


wołożyn

miasto na Białorusi


SJP.pl

Wołożyn ( Валожын) – miasto na Białorusi w obwodzie mińskim, stolica rejonu wołożyńskiego nad Wołożynką (dorzecze Niemna), na północnym skraju Puszczy Nalibockiej, 10,6 tys. mieszkańców (2010). Od 1929 miasto.

Wikipedia


wołożyński

→ Wołożyn (miasto na Białorusi)


SJP.pl


wołyniak

mieszkaniec Wołynia (krainy); Wołynianin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. mieszkaniec Wołynia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mnóstwo tam Wołyniaków, Ukraińców, Podolaków osiada, tworzy się towarzystwo miłe; są resursa dla młodego, jak ja, człowieka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wołyń mrz., Wołynianin mos.

:: fż. Wołyniaczka ż., Wołynianka ż.

 przym. wołyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wołynianin

Wiktionary


wołynianin

mieszkaniec Wołynia (krainy); Wołyniak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Wołynia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Aa!? — nie jesteś Polak, tylko Wołynianin z polską kulturą? — dobrze!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wołyń mrz., Wołyniak mos.

:: fż. Wołynianka ż.

 przym. wołyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. Wołyniak

Wiktionary


wołynianka

mieszkanka Wołynia (krainy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Wołynia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najstarszy syn cierpi na umyśle; drugi, Wincenty, żonaty z Wołynianką, prowadzi wszystkie interesa; trzeci służy w dyplomacyi rosyjskiej, czwarty w gwardyi w Petersburgu.

 (1.1) Film opowiada o losach młodej Wołynianki podczas okupacji niemieckiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wołyń mrz., Wołyniak mos.

:: fm. Wołynianin mos.

 przym. wołyński

Wiktionary


wołyniec

nazwisko


SJP.pl


wołyń

kraina historyczna między górnym Bugiem a górną Prypecią i Słuczą, obecnie część Ukrainy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. kraina historyczna na obszarze dziesiejszej zachodniej Ukrainy;

Wiktionary

Wołyń ( Волинь, łac. "Volhynia") – kraina historyczna w dorzeczu górnego Bugu oraz dopływów Dniepru: Prypeci, Styru, Horynia i Słuczy, obecnie część Ukrainy – obwody wołyński i rówieński, zachodnia część żytomierskiego i północne części tarnopolskiego i chmielnickiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Większa część Wołynia leży w dorzeczu Morza Czarnego.

 (1.1) Nauczycielka opowiadała nam o Wołyniu i o Polakach sprzed wojny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔwɨ̃ɲ, AS: vou̯ỹń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wołynianin mos., Wołyniak mos., Wołynianka ż.

 przym. wołyński

Wiktionary


wołyński

1. → Wołyń;
2. obwód wołyński - jeden z 24 obwodów Ukrainy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Wołynia, związany z Wołyniem, pochodzący z Wołynia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przemówienie powitalne wygłosił wojewoda pomorski Stefan Łaszewski, a straż honorową pełnili ułani wołyńscy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈwɨ̃j̃sʲci, AS: vou̯ỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wołyń m., Wołyniak mos., Wołynianin mos., Wołynianka ż.

Wiktionary


wołów

zwierzę robocze, kastrowany samiec bydła domowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Wo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɔwuf, AS: vou̯uf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wół m., wołowina ż.

 przym. wołowski, wołowy

Wiktionary


wołłejko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Czesław Wołłejko – polski aktor i reżyser teatralny, mąż aktorki Haliny, ojciec aktorek Jolanty i Magdaleny
  • Halina Czengery-Wołłejko – polska aktorka, matka aktorek Jolanty i Magdaleny
  • Izabella Wołłejko-Chwastowicz – polska urzędniczka i dyplomatka
  • Jolanta Wołłejko – polska aktorka, córka Haliny i Czesława, starsza siostra Magdaleny
  • Magdalena Wołłejko – polska aktorka, córka Haliny i Czesława, młodsza siostra Jolanty

Wikipedia


wołżański

przymiotnik od: Wołga (rzeka)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wołgą, dotyczący Wołgi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wołga ż.

Wiktionary


wołżski

miasto w Federacji Rosyjskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w obwodzie wołgogradzkim, położone nad Wołgą;

Wiktionary

Wołżski (ros. Волжский) – miasto w Rosji (obwód wołgogradzki), nad Wołgą; 315 tys. mieszk. (2024). W mieście rozwinął się przemysł rafineryjny, chemiczny, maszynowy, metalowy, materiałów budowlanych oraz spożywczy. Port rzeczny; muzeum. Miasto powstało w 1951 r. w związku z budową Wołgogradzkiej (Wołżańskiej) Elektrowni Wodnej; prawa miejskie od 1954 r.

Wikipedia

Patrz:

Wołżski

Powiązane:

 przym. wołżski

 rzecz. Wołga ż.

Wiktionary


woń

książkowo: zapach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. bodziec działający na zmysł powonienia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad obu orszakami: tym, którego wozy i konie stały jak w ziemię wryte, i tym, który, w barwistych strojach, jak łan ściętych kwiatów na pozłacanej ziemi leżał, świeciło w górze, jasne, ale łagodne słońce i z woniami ambry, sandału, cynamonu, piżma, aloesu, przeciągały obłoki kadzidłowego dymu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔ̃ɲ, AS: võń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powonienie n., nawaniacz m., wonność ż.; stpol. wonianka, wonidło

 przym. wonny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapach

Wiktionary


wończa

gatunek rośliny rodzaju Osmanthus, należący do rodziny oliwkowatych


SJP.pl

Wończa, osmantus ("Osmanthus") – rodzaj krzewów i małych drzew należący do rodziny oliwkowatych. Zalicza się do niego około 30–36 gatunków. Występują one w południowo-wschodniej Azji (tylko w Chinach rosną 23 gatunki) oraz w Ameryce Północnej. Wszystkie gatunki mają wonne kwiaty, a wończa pachnąca jest rośliną przyprawową.

Wikipedia


wońka

owad dwuskrzydły


SJP.pl


wońki

owad dwuskrzydły


SJP.pl


wońkowate

rodzina owadów dwuskrzydłych z rzędu muchówek; wońki, Sepsidae


SJP.pl


woś

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Woś – polski polityk i samorządowiec
  • Alojzy Woś – polski klimatolog i meteorolog
  • Augustyn Woś – polski ekonomista
  • Czesław Woś – polski grafik
  • Franciszek Woś (ujednoznacznienie)
  • Grzegorz Woś – polski aktor, teatralny, filmowy i telewizyjny
  • Jakub Woś – polski siatkarz
  • Jan Woś – polski piłkarz
  • Jan Władysław Woś – polski historyk i pisarz
  • Joanna Woś – polska śpiewaczka
  • Leszek Woś – polski pianista, organista i flecista
  • Maria Woś – polska dziennikarka, nauczycielka i działaczka opozycyjna

Wikipedia


wośp

skrót od: Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński lub męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) = Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Koncert ten odbywa się pod egidą WOŚP.

 (1.1) Kwesta WOŚP przebiega spokojnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔɕp, AS: vośp

Wiktionary


woświn

jezioro w Polsce


SJP.pl

Woświn (niem. "Wotschwien See") – jezioro na Pojezierzu Ińskim, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Węgorzyno, w dorzeczu Uklei. Jezioro znajduje się na obszarze pomiędzy miastami Węgorzyno i Dobra.

Wikipedia


woźbin

Woźbin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Cegłów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Jana Chrzciciela i Andrzeja Apostoła w Cegłowie.

Wikipedia


woźna

pracownica szkoły lub innej instytucji wykonująca w niej czynności pomocnicze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) eduk. pracownica szkoły wykonująca czynności pomocnicze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy drzwiach stała woźna i sprawdzała, czy każdy nosi tarczę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. woźny m.

Wiktionary


woźniacki

nazwisko


SJP.pl


woźniak

nazwisko


SJP.pl

Woźniak (forma żeńska: Woźniak, Woźniakowa, liczba mnoga: Woźniakowie) – jedno z najpopularniejszych nazwisk w Polsce. Według bazy PESEL 22.01.2025 r. nosiło je 43 310 Polek i 42 757 Polaków.

Wikipedia


woźniakiewicz

nazwisko


SJP.pl


woźniakowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henryk Woźniakowski – polski matematyk
  • Henryk Woźniakowski – polski filolog, wydawca i publicysta
  • Jacek Woźniakowski – polski historyk sztuki, pisarz, eseista, publicysta, dziennikarz, edytor, wydawca, tłumacz literatury pięknej, samorządowiec i wykładowca akademicki
  • Piotr Woźniakowski – polski aktor
  • Stefan Woźniakowski – polski muzyk jazzowy
  • Tadeusz Woźniakowski – polski piosenkarz, śpiewak operetkowy i kompozytor

Wikipedia


woźnica

łac. Auriga; gwiazdozbiór nieba północnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba kierująca wozem konnym lub saniami zaprzęgniętymi w konie;

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) otwór w suficie kurnej chaty, przez który uchodzi dym

Wiktionary

Woźnica (również "furman", "wozak") – osoba powożąca zaprzęgiem konnym, także saniami, za pomocą lejca, bata, również zawód (jeśli zajęcie jest trwałe).

W tonacji sielankowej obraz niebezpieczeństw czyhających na dawnych zawodowych kupców-woźniców znany jest np. na podstawie ballady Mickiewicza z elementami beletrystycznymi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ospały woźnica uniósł wielką kłodę drzewa i cisnął nią w motocykl…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔʑˈɲit͡sa, AS: voźńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Woźnica mzw., wóz m.

 czas. wozić ndk., powozić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) furman, wozak

Wiktionary


woźnicki

przymiotnik od: Woźniki


SJP.pl


woźnicowy

→ woźnica; woźniczy


SJP.pl


woźniczanin

mieszkaniec Woźnik (miasta w Polsce)


SJP.pl


woźniczanka

mieszkanka Woźnik (miasta w Polsce)


SJP.pl


woźniczka

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adrian Woźniczka (ur. 1982) – polski piłkarz
  • Konstanty Woźniczka (1894–1939) – polski górnik, działacz narodowy
  • Maciej Woźniczka – polski filozof
  • Magdalena Woźniczka (ur. 1997) – polska siatkarka
  • Tadeusz Woźniczka (ur. 1936) – polski hutnik i polityk, poseł na Sejm

Wikipedia


woźniczy

w dawnej Polsce: urzędnik dworski zajmujący się utrzymaniem powozów


SJP.pl

Woźniczy ("łac. praefectus curruum") – w dawnej Polsce urzędnik dworski. Do jego obowiązków należało utrzymanie karet, wozów dworu królewskiego w należytym stanie oraz to, aby były wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem. Był przełożonym rzemieślników pracujących na potrzeby wozowni. Osoba piastująca to stanowisko musiała zawsze towarzyszyć obok kwatermistrza królewskiego i kwatermistrza dworu w podróżach Króla.

Wikipedia


woźniewski

nazwisko


SJP.pl


woźniki

1. miasto w Polsce;
2. część miasta Sieradz;
3. nazwa wielu wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Woźniki ( Woischnik) – miasto w Polsce położone w województwie śląskim, w powiecie lublinieckim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Woźniki. Według danych opartych na badaniach GUS z 31 grudnia 2024, miasto miało 4100 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɔʑˈɲici, AS: voźńiḱi

Wiktionary


woźny

pracownik (najczęściej szkolny lub sądowy), pełniący funkcje pomocnicze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) eduk. pracownik szkoły lub innej instytucji wykonujący czynności pomocnicze

 (1.2) daw. niższy urzędnik sądowy

Wiktionary

Woźny ( ministerialis) – pracownik sądowy (w Polsce; na Litwie i Ukrainie do końca XIX w.).

Gdy upoważnienia woźnego rozciągały się na teren całego województwa, wówczas był on nazywany potocznie "generałem" (od ministerialis generalis).

Nazwa ta używana była też w szkolnictwie, gdzie funkcjonowało równolegle określenie "pedel" ( Pedell, bedellus), oraz w odniesieniu do pracowników teatralnych średniego szczebla odpowiedzialnych za aspekty techniczne funkcjonowania danej placówki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rzuciliśmy psu woźnego kawałek kiełbasy.

 (1.2) Pan woźny mnie już prosi na salę. Muszę kończyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. woźna ż.

Wiktionary


wożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wozić.

 (1.2) przemieszczanie pojazdem kogoś lub czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W końcu był kierowcą, a nie bagażowym. Kierowcy taksówek byli od wożenia klientów, a nie od dźwigania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: vožẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wozić, wieźć

 rzecz. wóz mrz., Woźnica mzw., przewoźnik mos., wózkowy mos.

 przym. wózkowy, przewoźny

Wiktionary


wożniak

nazwisko


SJP.pl


wożuczyn

Wożuczyn – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Rachanie. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 850

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesniego województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Rachanie, siedzibą rzymskokatolickiej parafii Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 768 mieszkańców.

Wikipedia


wp

1. [czytaj: wu-PE] skrót od:
a) Wiedza Powszechna;
b) Wydawnictwo Poznańskie;
c) Wirtualna Polska;
2. skrót od: Wojsko Polskie (czytany jako całe, odmienne wyrażenie);
3. skrót od: Wyścig Pokoju (czytany jako całe, odmienne wyrażenie);
4. skrót od:
a) wielmożny pan (czytany jako całe, odmienne wyrażenie); WPan;
b) wielmożna pani (czytany jako całe, odmienne wyrażenie); WPani;
c) wielmożni państwo (czytany jako całe, odmienne wyrażenie); WPaństwo


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Wojsko Polskie;

 (1.2) = Wiedza Powszechna;

 (1.3) = wielmożni państwo

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojsko Polskie – polskie siły militarne stanowiące formacje zbrojne państwa polskiego
  • Wirtualna Polska – polski portal internetowy wchodzący w skład Wirtualna Polska Holding
  • WP – polska stacja telewizyjna wchodząca w skład Grupy Wirtualna Polska
  • Wikipedia – wielojęzyczna encyklopedia internetowa
  • Wydawnictwo „Wiedza Powszechna” – polskie wydawnictwo z siedzibą w Warszawie
  • KS Warta Poznań – wielosekcyjny klub sportowy, trzeci pod względem wieku w Poznaniu
  • Wybór Polska – koło poselskie
  • WordPress – system zarządzania treścią zaprojektowany pierwotnie do obsługi blogów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Generał Eugeniusz Kuszko w imieniu naczelnego dowódcy WP odczytał rozkaz o odznaczeniu pośmiertnym czołowych bohaterów powstania w getcie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu‿ˈpɛ, AS: vu‿pe

Wiktionary


wpadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wpadać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fpaˈdãɲɛ, AS: fpadãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpadać

Wiktionary


wpadać

1. przemieszczać się do wnętrza czegoś;
2. zderzać się z kimś lub czymś;
3. spotykać się niespodziewanie;
4. ulegać działaniu silnych emocji;
5. mieć pewne cechy (np. mieć domieszkę innego koloru);
6. robić się wklęsłym;
7. popadać (np. w tarapaty);
8. domyślać się, sprawnie rozumować;
9. być dekonspirowanym lub przyłapanym na popełnieniu przestępstwa;
10. zakochiwać się;
11. zachodzić w ciążę


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wpaść)

 (1.1) przemieszczać się do wnętrza czegoś

 (1.2) zderzać się z kimś lub czymś

 (1.3) spotykać się niespodziewanie

 (1.4) ulegać działaniu silnych emocji

 (1.5) robić się wklęsłym

 (1.6) popadać w kłopotliwy stan

 (1.7) domyślać się, sprawnie rozumować

 (1.8) być dekonspirowanym lub przyłapanym na popełnieniu czegoś niegodziwego lub zabronionego

 (1.9) przen. pot. zakochiwać się

 (1.10) przen. pot. niespodziewanie zachodzić w ciążę

 (1.11) przychodzić z nieformalną wizytą

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) mieć pewne cechy, np. mieć domieszkę innego koloru

 (2.2) o rzece, potoku: wpływać do innej rzeki, do jeziora lub do morza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po dobrym uderzeniu kija, odbita bila wpada prosto do łozy.

 (1.2) W stanie wskazującym na spożycie, zwykle wpadam na słup przed bramą domu i nabijam sobie guza.

 (1.3) Przed biurem pracownicy często wpadają na dyrektora i nie udaje się im ukryć spóźnienia.

 (1.4) Ojciec wpada w szał, gdy ogląda moje świadectwa.

 (1.6) Przez swoją naiwność, Jacek wiecznie wpada w tarapaty.

 (1.6) Mężczyźni jednak nie wpadają w syndrom współuzależnienia tak często, jak dzieje się to w przypadku kobiet.

 (1.7) Na haju często wpadam na świetne pomysły.

 (1.8) Wszyscy złodzieje wpadają podczas próby forsowania drzwi na zapleczu naszego sklepu.

 (1.9) Ja, niestety, zawsze wpadam od pierwszego wejrzenia.

 (1.10) Moi starzy wpadali dwa razy i teraz mam dwie młodsze siostrzyczki.

 (1.11) Wpadał do mnie prawie co dzień.

 (2.1) Ten brąz na tapicerce wpada lekko w mahoń.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfpadat͡ɕ, AS: fpadać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpadka ż., wpadanie n.

Wiktionary


wpadka

kompromitacja, ujawnienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. pomyłka, błąd, gafa, faux pas

 (1.2) pot. niechciana, nieplanowaćanowana ciąża

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wpadka (film 2007) (Knocked Up) − amerykańska komedia romantyczna w reżyserii Judda Apatowa
  • Wpadka (film 2001) (Crush) − niemiecko-brytyjska tragikomedia w reżyserii Johna McKaya
  • Wpadka (film 1999) (Kimberly) − amerykańska komedia romantyczna w reżyserii Frederica Golchana
  • Wpadka – powieść Roberta Muchamore'a

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfpatka, AS: fpatka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpadać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nietakt, uchybienie, potknięcie, niezręczność

Wiktionary


wpadkowy

przymiotnik od: wpadka


SJP.pl


wpadnięty

taki, który gdzieś wpadł; wpadły


SJP.pl


wpadły

padając, lecąc, znaleźć się we wnętrzu czegoś


SJP.pl


wpajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wpajać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fpaˈjä̃ɲɛ, AS: fpai ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpajać

Wiktionary


wpajać

doprowadzać do przyswojenia przez kogoś jakichś zasad


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wpoić)

 (1.1) sprawiać, że ktoś stopniowo przyjmuje określone przekonania, zasady, wartości, sposób myślenia lub nawyki i zaczyna je uznawać za własne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rodzice wpajali dzieciom szacunek do innych ludzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpajanie n.

Wiktionary


wpakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wpakować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paczka ż., pakowanie n., spakowanie n.

Wiktionary


wpan

skrót od: Wielmożny Pan; WP


SJP.pl

skrót

 (1.1) = Wielmożny Pan

Wiktionary


wpani

skrót od: Wielmożna Pani; WP


SJP.pl

skrót

 (1.1) = Wielmożna Pani

Wiktionary


wparadować

wejść gdzieś, popisując się swoim wyglądem lub towarzystwem


SJP.pl


wparowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wparować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. para ż., sparowanie n.

Wiktionary


wparować

czasownik

 (1.1) gwałtownie wtargnąć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do korytarza wparowała druga grupa szturmowców, eskortująca wysoką, ciemną postać w powłóczystej pelerynie i lśniącym czarnym hełmie.

Wiktionary


wparty

wciśnięty w coś lub mocno z czymś połączony


SJP.pl


wpasować

dopasować


SJP.pl


wpatrzeć

wpatrzeć się - zatrzymać na kimś lub na czymś wzrok długo, badawczo; wpatrzyć się


SJP.pl


wpatrzyć

wpatrzyć się - zatrzymać na kimś lub na czymś wzrok długo, badawczo; wpatrzeć się


SJP.pl


wpałaszować

potocznie: zjeść dużo i łapczywie; wsunąć, wtranżolić, spałaszować, wszamać, opędzlować


SJP.pl


wpaństwo

skrót

 (1.1) = Wielmożni Państwo

Wiktionary


wpaść

padając, lecąc, znaleźć się we wnętrzu czegoś


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. wpadać)

 (1.1) dokonany od|wpadać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyśpieszony kurs bycia Polakiem zaczął się czternastego lutego, gdy do ich mieszkania wpadło czterech czerwonoarmistów z karabinami i długimi spiczastymi bagnetami na lufach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fpaɕt͡ɕ, AS: fpaść

Wiktionary


wpełzać

1. pełznąc, dostawać się, wsuwać się, wczołgiwać się do wnętrza czegoś, pod coś, na coś;
2. przenośnie o świetle, dymie, mgle, chłodzie: stopniowo, powoli wnikać, dostawać się gdzieś, do wnętrza czegoś


SJP.pl


wpełznięty

taki, który gdzieś wpełznął; wpełźnięty, wpełzły


SJP.pl


wpełznąć

1. pełznąc, dostać się, wsunąć się, wczołgać się do wnętrza czegoś, pod coś, na coś;
2. przenośnie o świetle, dymie, mgle, chłodzie: stopniowo, powoli wniknąć, dostać się gdzieś, do wnętrza czegoś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) dokonany od|wpełzać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wpełzła pod konsolę od sterburty i zawołała: – No i te odłamki nieźle poturbowały antenę!

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pełznąć

Wiktionary


wpełzły

1. pełznąc, dostać się, wsunąć się, wczołgać się do wnętrza czegoś, pod coś, na coś;
2. przenośnie o świetle, dymie, mgle, chłodzie: stopniowo, powoli wniknąć, dostać się gdzieś, do wnętrza czegoś


SJP.pl


wpełźnięty

taki, który gdzieś wpełznął; wpełznięty, wpełzły


SJP.pl


wpieklić

potocznie:
1. zdenerwować kogoś;
2. wpieklić się - zdenerwować się; wkurzyć się


SJP.pl


wpienianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wpieniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewpienianie n.

 czas. wpieniać ndk.

Wiktionary


wpieniać

potocznie: wywoływać w kimś gniew; złościć; wkurzać


SJP.pl


wpienić

potocznie: wywołać w kimś gniew; rozzłościć; wkurzyć


SJP.pl


wpieprz

potocznie: bicie, lanie; manto, wpierdziel, wpiernicz


SJP.pl


wpieprzony

potocznie:
1. rozdrażniony, zdenerwowany; wkurzony, wnerwiony, wpieniony;
2. niepotrzebnie zaangażowany w coś; uwikłany


SJP.pl


wpieprzyć

czasownik

 (1.1) wulg. zjeść

 (1.2) wulg. pobić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nagle kątem oka zobaczyłem dziwne terrarium. A za szkłem cudowny kwiat. Przykryty wielką szklaną paterą. Podniosłem ją i po prostu wpieprzyłem ten kwiat.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pieprznięty

 czas. pieprzyć

Wiktionary


wpierdalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wpierdalać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewpierdalanie n., wpierdol mrz.

 czas. zapierdalać, pierdolić, wpierdalać ndk.

Wiktionary


wpierdalać

wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. wrzucać;
2. jeść;
3. wpierdalać się:
a) ingerować, mieszać się, np. w czyjeś sprawy;
b) wpadać, np. do rowu;
c) wpadać w kłopoty


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. wpierdolić)

 (1.1) wulg. jeść

 (1.2) wulg. rzad. denerwować, złościć

 (1.3) wulg. sprawiać komuś lanie, zbijać, wlewać

 (1.4) wulg. wrzucać

 (1.5) wulg. wbijać

 (1.6) wulg. strzelać

 (1.7) wulg. wkładać

czasownik zwrotny niedokonany wpierdalać się (dk. wpierdolić się)

 (2.1) wulg. wtrącać się

 (2.2) wulg. wpadać na coś, zderzać się

 (2.3) wulg. wchodzić gdzieś, w szczególności nieproszonym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Codziennie na śniadanie wpierdalam trzy miski płatków owsianych.

 (1.2) Wpierdala mnie to!

 (1.3) Tomek wpierdolił Krzyśkowi.

 (1.4) Wpierdalaj ten worek do bagażnika.

 (1.5) Gdzie wpierdolić ten gwóźdź?

 (1.5) Osa wpierdoliła mi żądło w rękę.

 (1.6) Musiałem wpierdolić w niego dwa magazynki.

 (2.1) Nie wpierdalaj się w nie swoje sprawy!

 (2.2) Wpierdoliłem się samochodem na słupek.

 (2.3) Trzeba było dać mu w mordę za wpierdalanie się do mieszkania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fpʲjɛrˈdalat͡ɕ, AS: fpʹi ̯erdalać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapierdalać, wpierdolić dk., pierdolić ndk.

 rzecz. wpierdol mrz., wpierdalanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żreć

 (1.2) wkurwiać

Wiktionary


wpierdol

wulgarne: bicie, lanie; wpieprz, wpierdziel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wulg. dotkliwe pobicie

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: wpierdolić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kochanie, a chcesz dostać wpierdol?

 (1.1) Gdybym spotkał tego, kto to wymyślił to dałbym mu porządny wpierdol.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfpʲjɛrdɔl, AS: fpʹi ̯erdol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdoła m./ż., pierdolenie n., wpierdalanie n., wpierdolenie n.

 czas. wpierdalać ndk., wpierdolić dk., pierdolić ndk., pierdzieć ndk.

 przym. pierdolony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) manto, lanie, bicie

Wiktionary


wpierdolić

wjebać; wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. wrzucić;
2. wpierdolić (komuś) - pobić (kogoś);
3. wpierdolić się:
a) wpaść, np. do rowu;
b) wpaść w kłopoty


SJP.pl


wpierdolka

wulgarnie: czapka z wygiętym daszkiem


SJP.pl


wpierdziel

potocznie: bicie, lanie; manto, wpieprz, wpiernicz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) posp. dotkliwe pobicie

 (1.2) posp. wyczerpujący trening

 (1.3) posp. poszerzająca horyzonty sytuacja życiowa

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: wpierdzielić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Coś musieli nabroić, ale żaden nic nawet nie warknął. A dostali taki wpierdziel, że krew się lała, a oni nic.

 (1.1) Pani kazała nam podać sobie ręce na zgodę, to sobie podaliśmy, ale żadnej zgody nie będzie, bo ja dalej tego Kuby nie lubię i jutro mu wpierdziel spuszczę za salą gimnastyczną.

 (1.2) Wpierdziel na ostatnim wuefie był dla nas rzeczą nową.

 (2.1) Kochany, wpierdziel całego arbuza przed snem i potem pogadamy!

 (2.1) Nie wpierdziel Sabiny, bo ci nie pomoże!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpierdzielanie n., wpierdzielenie n.

 czas. wpierdzielać ndk., wpierdzielać się ndk., wpierdzielić dk., wpierdzielić się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) manto

Wiktionary


wpierdzielanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) posp. denerwowanie kogoś

 (1.2) posp. bicie kogoś

 (1.3) posp. uderzanie w coś samochodem

 (1.4) posp. zjadanie ze smakiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedyś zapłacisz za to ciągłe wpierdzielanie szefa.

 (1.2) Wpierdzielanie tym chłopakom, jednemu po drugim, niczego nie załatwi.

 (1.3) I za wpierdzielanie autem można stracić prawko.

 (1.4) Zawsze znajdzie czas na wpierdzielanie tej swojej porannej owsianki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpierdziel mrz., wpierdzielenie n.

 czas. wpierdzielać ndk., wpierdzielać się ndk., wpierdzielić dk., wpierdzielić się dk.

Wiktionary


wpierdzielać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wpierdzielić)

 (1.1) posp. denerwować kogoś

 (1.2) posp. bić kogoś

 (1.3) posp. uderzać w coś samochodem

 (1.4) posp. zajadać ze smakiem

czasownik zwrotny niedokonany wpierdzielać się (dk. wpierdzielić się)

 (2.1) posp. denerwować się

 (2.2) posp. wtrącać się w rozmowę lub czyjąś sprawę

 (2.3) posp. uderzać w coś lub niepożądanie wjeżdżać gdzieś samochodem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Musisz go tak cały czas wpierdzielać?

 (1.2) Leszek wpierdzielał Kazikowi, ile razy ten dostawiał się do Zuzy.

 (1.3) Przecież to Iza wpierdziela w ścianę, wjeżdżając do garażu.

 (1.4) Młody wpierdzielał frytki z majonezem.

 (2.1) Stary wpierdzielał się z byle powodu.

 (2.2) Nie powinnaś wpierdzielać się w ich prywatne sprawy.

 (2.3) Ile razy będziesz się jeszcze wpierdzielał do gnojówki za oborą?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpierdziel mrz., wpierdzielanie n., wpierdzielenie n.

 czas. wpierdzielić ndk., wpierdzielić się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wkurzać, wnerwiać

 (1.2) prać, tłuc, wypłacać; wulg. przypieprzać

 (1.3) walić, grzmocić; wulg. przypieprzać

 (1.4) wsuwać, połykać, szamać, wtranżalać

 (2.1) wkurzać się, wnerwiać się

 (2.2) wtranżalać się

 (2.3) wjeżdżać

Wiktionary


wpierdzielenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) posp. zdenerwowanie kogoś

 (1.2) posp. zbicie kogoś

 (1.3) posp. uderzenie w coś samochodem

 (1.4) posp. zjedzenie ze smakiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najwidoczniej zależało jej na wpierdzieleniu pana Janka.

 (1.2) Szczycił się wpierdzieleniem kilku chłopakom pod dyskoteką.

 (1.3) Pochwaliłeś się już staremu wpierdzieleniem audicą w murek pod remizą?

 (1.4) Po wpierdzieleniu całej kaszanki wrzucił rondel do zlewu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpierdziel mrz., wpierdzielanie n.

 czas. wpierdzielać ndk., wpierdzielać się ndk., wpierdzielić dk., wpierdzielić się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wkurzenie, wnerwienie

 (1.2) spranie, wtłuczenie, wypłacenie, manto, dokopanie; wulg. wpieprzenie

 (1.3) grzmotnięcie, walnięcie, stuknięcie; wulg. przypieprzenie

 (1.4) wsunięcie, zszamanie, połknięcie, wtranżolenie, zeżarcie, zżarcie; wulg. wpieprzenie

Wiktionary


wpierdzielić

czasownik przechodni dokonany (ndk. wpierdzielać)

 (1.1) posp. zdenerwować kogoś

 (1.2) posp. pobić kogoś

 (1.3) posp. uderzyć w coś samochodem

 (1.4) posp. zjeść ze smakiem

czasownik zwrotny dokonany wpierdzielić się (ndk. wpierdzielać się)

 (2.1) posp. zdenerwować się

 (2.2) posp. wtrącić się w rozmowę lub czyjąś sprawę

 (2.3) posp. uderzyć w coś lub niepożądanie wjechać gdzieś samochodem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sobotę Łukasz wpierdzielił Karola na imprezie.

 (1.2) Jakieś typy wpierdzieliły burmistrzowi pod restauracją.

 (1.3) Wczoraj kobieta wpierdzieliła skodą w parkan pod pizzerią.

 (1.4) Był tak głodny, że wpierdzielił całego indyka.

 (2.1) Mówię ci, Halina wpierdzieliła się nie na żarty.

 (2.2) Musiałeś wpierdzielić się w ich prywatną rozmowę?!

 (2.3) Wpierdzieliłem się w rów koło cmentarza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpierdziel mrz., wpierdzielanie n., wpierdzielenie n.

 czas. wpierdzielać ndk., wpierdzielać się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wkurzyć, wnerwić

 (1.2) sprać, stłuc, wypłacić; wulg. przypieprzyć, pieprznąć

 (1.3) walnąć, grzmotnąć; wulg. przypieprzyć, pieprznąć

 (1.4) wsunąć, połknąć, zszamać

 (2.1) wkurzyć się, wnerwić się

 (2.3) wjechać

Wiktionary


wpiernicz

potocznie: bicie, lanie; manto, wpieprz, wpierdziel


SJP.pl


wpierw

najpierw, na początku


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) na początku, w pierwszej kolejności

 (1.2) uprzednio, przedtem

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pierw, pierwej, najpierw, najsampierw

Wiktionary


wpijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wpijać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpijać ndk.

Wiktionary


wpijać

1. zagłębiać w coś (np. zęby, paznokcie);
2. wpijać się - wrzynać; uwierać


SJP.pl


wpinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wpinać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpięcie n.

 czas. wpinać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niewypinanie

Wiktionary


wpinać

wtykać, wbijać coś ostrym końcem


SJP.pl


wpinka

mały element do wpinania, np. do butonierki


SJP.pl


wpis

1. wpisanie czegoś do rejestru, dokumentu urzędowego itp.;
2. tekst wpisany odręcznie do pamiętnika;
3. wiadomość na internetowym forum, blogu lub portalu społecznościowym; post;
4. opłata wnoszona podczas zapisywania się do jakiejś organizacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) umieszczenie zapisu w jakimś tekście

 (1.2) opłata ponoszona przy przystępowanie do jakiejś grupy

 (1.3) praw. rejestracja w księdze urzędowej

 (1.4) eduk. umieszczenie w dokumencie podpisu poświadczającego zaliczenie nauczanego przedmiotu

Wiktionary

Wpis (skrót od „Wiara, Patriotyzm i Sztuka”) – polski miesięcznik o tematyce społeczno-politycznej wydawany od 2010 r. w Krakowie. Ukazuje się w połowie miesiąca. Redaktorem prowadzącym jest Adam Sosnowski.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wpisanie n., wpisowe n., wpisywanie n., wpisik mrz., pisanina ż.

 czas. wpisać dk., wpisywać ndk.

 przym. wpisowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wpisanie, post

 (1.2) wpisowe

Wiktionary


wpisanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wpisać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fpʲiˈsãɲɛ, AS: fpʹisãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpisać, wpisywać

 rzecz. pisanie n., wpis mrz., pisanina ż.

Wiktionary


wpisać

umieścić tekst, notatkę w zeszycie, księdze


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wpisywać)

 (1.1) dopisać w zeszycie, księdze

 (1.2) geom. umieścić figurę w wielokącie tak, aby dotykała jego wszystkich boków

 (1.3) geom. umieścić bryłę w wielościanie tak, aby dotykała jego wszystkich ścian

 (1.4) wprowadzić tekst w rubrykę, pole w tabeli, formularzu, oknie komputerowym

czasownik zwrotny dokonany wpisać się (ndk. wpisywać się)

 (2.1) umieścić osobiste pozdrowienia w pamiętniku, księdze pamiątkowej

 (2.2) dopisać swoje nazwisko na listę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śliczne córki nauczyciela śpiewały do wtóru ojcowskim skrzypkom. Starszej, Pelagii, przelotnej sympatii (bo czołową adresatką „tęsknot” gimnazjalistów była panna Olimpia Drwęska, o iście olimpijskiej urodzie), wpisał 19-letni Janek w imionnik dwa wiersze „Bądź silną i mężną”, „Bądź Polką”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfpʲisat͡ɕ, AS: fpʹisać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpisywać

 rzecz. pisanina ż., wpis mrz., wpisanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dopisać

Wiktionary


wpisik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od wpis

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie wpis, lecz tylko mały wpisik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpis m.

Wiktionary


wpisowe

przymiotnik od: wpis


SJP.pl


wpisowy

przymiotnik od: wpis


SJP.pl


wpisywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wpisywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfpʲisɨˈvãɲɛ, AS: fpʹisyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpisywać

 rzecz. pisanie n., wpis mrz., pisanina ż.

Wiktionary


wpisywać

umieszczać tekst, notatkę w zeszycie, księdze


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wpisać)

 (1.1) umieszczać tekst, notatkę w zeszycie, księdze

czasownik zwrotny niedokonany wpisywać się (dk. wpisać się)

 (2.1) umieszczać swoje notatki, sentencje w pamiątkowej księdze, sztambuchu

 (2.2) umieszczać swoje nazwisko na jakiejś liście

 (2.3) przen. stawać się trwałym elementem czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Robotnicze i robotniczo-chłopskie pochodzenie wpisywano więc, komu się tylko dało, ale i tak procent był niziutki i była to najsłabsza strona naszej szkoły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fpʲiˈsɨvat͡ɕ, AS: fpʹisyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpis m., wpisanie n., wpisywanie n., wpisowe n., pisanina ż.

 czas. wpisać dk., pisać ndk., pisywać ndk.

 przym. wpisowy

Wiktionary


wpiąć

wetknąć, wbić coś ostrym końcem


SJP.pl


wpić

wbić (zęby, paznokcie itp.) w coś miękkiego


SJP.pl

czasownik

 (1.1) dokonany od|wpijać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W czasie gdy dwaj krzepcy dżentelmeni wynosili Krystynę na noszach, doktorek wpił oburzone spojrzenie w tatę Żaka.

Wiktionary


wpleszcz

muchówka z rodziny narzępikowatych, pasożyt owiec; prukwa


SJP.pl


wpleszczowate

o cechach wpleszczowatych (rodzina muchówek)


SJP.pl


wpleszczowaty

o cechach wpleszczowatych (rodzina muchówek)


SJP.pl


wpleść

wtrącić coś, dodać np. wpleść wstążkę w warkocz


SJP.pl


wplątany

taki, który w coś się wplątał; zamieszany w coś


SJP.pl


wplątać

1. połączyć, plącząc z czymś;
2. zaplątać, wmieszać w coś; uwikłać


SJP.pl


wpodle

przestarzałe: obok


SJP.pl

przyimek

 (1.1) śrpol. daw., także. gw-pl|Żelechów,Tykocin. obok

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednego dnia Kunegunda, przechadzając się wpodle zamku po małym lasku, który nazywano parkiem, ujrzała w gęstwinie doktora (…), jak dawał lekcję eksperymentalnej fizyki pokojówce jej matki, fertycznej brunetce, bardzo ładnej i niesrogiej.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. podle

Wiktionary


wpoić

doprowadzić do przyswojenia przez kogoś jakichś zasad


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (dk. wpajać)

 (1.1) sprawić, że ktoś stopniowo przyjął określone przekonania, zasady, wartości, sposób myślenia lub nawyki i zaczął je uznawać za własne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A co ci wpojono w domu rodzinnym odnośnie ojczyzny?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpojenie n.

Wiktionary


wporzo

potocznie: w porządku, dobrze; w porząsiu, spoko, okej


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) slang. zob. w porządku.

Wiktionary


wpośrzod

przysłówek

 (1.1) stpol. w środku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfpɔɕʃɔt, AS: fpośšot

Wiktionary


wpośród

przestarzale, książkowo: wśród, pośród, śród;
1. przyimek komunikujący, że ktoś lub coś jest otoczone jakimiś osobami, przedmiotami (np. Wpośród drzew stał on.); pomiędzy;
2. spójnik komunikujący, że ktoś lub coś, o czym mowa, należy do określonego zbioru (np. Wpośród tłumu była Ewa.); pomiędzy;
3. spójnik komunikujący, że to, o czym mowa, dotyczy danej grupy czy całości (np. Wpośród nas cieszy się zaufaniem.);
4. przyimek komunikujący o zjawiskach towarzyszących danemu zdarzeniu; podczas


SJP.pl

przyimek

 (1.1) daw. wśród

 (1.2) daw. w trakcie trwania czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dlatego kto by się chciał doszukać wpośród tej nowoczesności dawnego pejzażu i rytmu, to bardzo by się zawiódł.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pośród, wśród, między, pomiędzy, przest. śród

 (1.2) podczas, w czasie, w trakcie, w ciągu

Wiktionary


wpp

[czytaj: wu-pe-PE]
1. skrót od: Wrocławski Park Przemysłowy;
2. skrót od: Warszawska Pielgrzymka Piesza;
3. skrót od: Wojskowy Przegląd Prawniczy (czasopismo)


SJP.pl


wpracować

wpracować się -
1. przestarzale: zdobyć wprawę poprzez dłuższe wykonywanie określonych czynności;
2. działając przez pewien czas, zyskać zdolność właściwego wykonywania określonych działań


SJP.pl


wpracowywać

wpracowywać się -
1. przestarzale: zdobywać wprawę poprzez dłuższe wykonywanie określonych czynności;
2. działając przez pewien czas, zyskiwać zdolność właściwego wykonywania określonych działań


SJP.pl


wprasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wprowadzenie substancji w jakiś materiał lub umocowanie czegoś na powierzchni jakiegoś materiału w wyniku prasowania

 (1.2) wciśnięcie czegoś lub dociśnięcie do czegoś w wyniku nacisku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary


wprasować

czasownik przechodni dokonany (ndk. wprasowywać)

 (1.1) prasując, wprowadzić substancję w jakiś materiał lub umocować coś na powierzchni jakiegoś materiału

 (1.2) napierając na coś, wcisnąć to w coś lub docisnąć do czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary


wprasowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wprowadzanie substancji w jakiś materiał lub mocowanie czegoś na powierzchni jakiegoś materiału w wyniku prasowania

 (1.2) wciskanie czegoś lub dociskanie do czegoś w wyniku nacisku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary


wprasowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wprasować)

 (1.1) niedokonany od|wprasować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary


wprawa

1. doświadczenie w wykonywaniu czegoś;
2. wprawianie się do czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biegłość w wykonywaniu czegoś, nabyta w wyniku ćwiczeń, powtarzania jakiejś czynności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tomek doszedł do wielkiej wprawy w rzucaniu pinezkami do celu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfprava, AS: fprava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wprawka ż., wprawność ż.

 czas. wprawiać ndk., wprawić dk.

 przym. wprawny

 przysł. wprawnie

Wiktionary


wprawdzie

składnik spójnika złożonego łączącego zdania lub wyrażenia, oznaczającego, że treść jednego z nich jest niezgodna z tym, co wynika z treści drugiego


SJP.pl

fragment spójnika

 (1.1) składnik spójnika złożonego łączącego zdania lub wyrażenia, oznaczającego, że treść jednego z nich jest zastrzeżeniem w stosunku do tego, co wynika z treści drugiego zdania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mały wąsik pod kulfoniastym nosem poruszył się na boki, a ręka poprawiła błyskawicznie monokl i wygładziła siwiejące baki. Szczupaczyńska dostrzegła, że łysinę zasłaniała pożyczka, finezyjna wprawdzie, lecz dalece niewystarczająca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfpravʲd͡ʑɛ, AS: fpravʹʒ́e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prawda ż.

 wykrz. prawda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) acz, książk. aczkolwiek, co prawda, przest. aliści, przest. atoli, chociaż, choć, książk. jakkolwiek, jednak, jednakże, lecz, natomiast, niemniej, tymczasem, przest. wszakże, przest. wszelako

Wiktionary


wprawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wprawiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wprawiać ndk.

 rzecz. wprawienie n.

Wiktionary


wprawiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wprawić)

 (1.1) umocowywać coś w czymś

 (1.2) powodować jakiś stan psychiczny

 (1.3) ćwiczeniami wdrażać kogoś, coś do czegoś

czasownik zwrotny niedokonany wprawiać się (dk. wprawić się)

 (2.1) wywoływać u siebie jakiś stan psychiczny

 (2.2) ćwiczyć, aby nabyć wprawy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wprawa ż., wprawienie n., wprawianie n.

 czas. wprawić

Wiktionary


wprawić

umocować coś w czymś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wprawiać)

 (1.1) dokonany od|wprawiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wprawa ż., wprawienie n.

 czas. wprawiać

Wiktionary


wprawka

ćwiczenie wykonywane dla osiągnięcia biegłości, zwłaszcza ćwiczenie muzyczne lub wokalne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ćwiczenie wykonywane dla osiągnięcia biegłości w jakiejś umiejętności

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfprafka, AS: fprafka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wprawić (się) dk., wprawiać (się) ndk.

 rzecz. wprawa, wprawienie dk., wprawianie ndk.

 przym. wprawny

 przysł. wprawnie

Wiktionary


wprawnie

przysłówek

 (1.1) z wprawą, sprawnie, biegle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziadek powąchał wódkę, skrzywił się na zapas, podniósł brodę do góry i wprawnie, jak bocian żabę, łyknął zawartość szklanki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfpravʲɲɛ, AS: fpravʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wprawa ż., wprawka ż., wprawienie n., wprawianie n.

 czas. wprawić (się) dk., wprawiać (się) ndk.

 przym. wprawny

Wiktionary


wprawniej

stopień wyższy od przysłówka: wprawnie


SJP.pl


wprawniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wprawny


SJP.pl


wprawność

→ wprawny; sprawność, zręczność


SJP.pl


wprawny

mający wprawę w czymś; biegły, wyćwiczony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający w czymś wprawę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O, pan naczelnik! – wykrzyknęła trochę zbyt głośno pani Małgosia, poprawiając odruchowo nieco zmierzwioną blond grzywkę, do której rozczochrania przyczyniła się przed chwilą wprawna ręka Waldka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfpravnɨ, AS: fpravny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wprawa ż., wprawka ż.

 przysł. wprawnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) doświadczony, fachowy, obeznany, umiejętny, wyćwiczony, wykwalifikowany, zaznajomiony

Wiktionary


wprost

1. w najkrótszej linii prostej od jakiegoś punktu, od kogoś;
2. bez jakiegokolwiek pośrednictwa;
3. szczerze, otwarcie;
4. po prostu


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) bezpośrednio

 (1.2) szczerze, otwarcie, bez ogródek

 (1.3) wręcz

Wiktionary

Wprost – polski tygodnik społeczno-polityczny wydawany od 1982, do 2000 w Poznaniu, następnie w Warszawie; od 2024 redaktorami zarządzającymi są: Szymon Krawiec i Damian Skowron. Ukazuje się w poniedziałek. W wersji papierowej wydawany do 30 marca 2020.

Od 1990 tygodnik publikuje listę 100 najbogatszych Polaków tygodnika „Wprost”, a od 1991 redakcja tygodnika przyznaje tytuł Człowieka Roku tygodnika „Wprost”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Często odpadki z obiektów turystycznych są składowane na dzikich wysypiskach albo nawet wrzucane wprost do oceanu lub jeziora.

 (1.1) Gdy Wisła wzbierała i występowała z brzegów, Przeździecki, Tyrmand i Janek Hempel, syn profesora, wpływali kajakami wprost do baraku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fprɔst, AS: fprost

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) prosto z mostu; pot. bez owijania w bawełnę

Wiktionary


wprow.

skrót

 (1.1) = wprowadzenie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedsł., przedm.

Wiktionary


wprowadzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wprowadzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaprowadzać, wprowadzać ndk.

 rzecz. wprowadzka ż.

Wiktionary


wprowadzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wprowadzić)

 (1.1) zaczynać stosować jakąś zasadę/system

 (1.2) wtajemniczać kogoś w coś

 (1.3) powodować przybycie lub umieszczenie kogoś lub czegoś gdzieś lub w jakąś sytuację

 (1.4) inform. umieszczać dane w programie, pamięci komputera

 (1.5) przest. przen. rozpowszechniać, puszczać w obieg

 (1.6) przest. wnosić, dostarczać coś z zewnątrz

 (1.7) stpol. mnożyć (liczbę)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy zarządca wprowadzał nowe przepisy, nie wszyscy byli z nich zadowoleni.

 (1.1) Wprowadzano różne innowacje, ale nie wszystkie przyniosły oczekiwane rezultaty.

 (1.1) Na uwagę zasługuje fakt, że krajowy przemysł paszowy wprowadza różne technologie uzdatniania tych pasz, jak chociażby łuszczenie nasion bobiku i rzepaku.

 (1.3) (…) wprowadzał ją do izby i gwarzyli przy ogniu o Zbyszku, o Litwie, o Krzyżakach i o wojnie (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fprɔˈvad͡zat͡ɕ, AS: fprovaʒać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wprowadzanie n., wprowadzenie n., wprowadzka ż.

 czas. prowadzać, prowadzić, powprowadzać, zaprowadzać, pozaprowadzać, przeprowadzać, wyprowadzać, odprowadzać, poodprowadzać, sprowadzać, nasprowadzać, rozprowadzać, porozprowadzać, wprowadzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.6) wnosić

 (1.7) mnożyć, przest. multyplikować

Wiktionary


wprowadzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wstęp, prolog (np. w utworze literackim)

 (1.2) wpisanie (hasła lub danych)

 (1.3) podstawowe informacje z jakiejś dziedziny

 (1.4) zastosowanie, dokonanie czegoś, ogłoszenie jakiegoś planu postępowania

 (1.5) wpuszczenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Miałem kłopoty z wprowadzeniem nazwisk do tego nowego systemu.

 (1.3) Profesor z naszego uniwerka właśnie wydał swoje „Wprowadzenie do analizy matematycznej”.

 (1.4) Dziś przypada kolejna rocznica wprowadzenia stanu wojennego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfprɔvaˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: fprovaʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaprowadzać, wprowadzić dk., wprowadzać ndk.

 rzecz. wprowadzka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedmowa, introdukcja, intro

 (1.3) wstęp, podstawy

Wiktionary


wprowadzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. wprowadzać)

 (1.1) dokonany od|wprowadzać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zadzwoniono do drzwi i Renata wprowadziła mężczyznę o zmiętym wyglądzie i biegających nerwowo oczkach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fprɔˈvad͡ʑit͡ɕ, AS: fprovaʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. prowadzić, wprowadzać

 rzecz. wprowadzka ż., wprowadzenie

Wiktionary


wprowadzka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zamieszkanie gdzieś, zwykle połączone z przeniesieniem tam swojego dobytku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Właśnie odebrałem klucze do nowego mieszkania, a chłopaki obiecali pomóc nam we wprowadzce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wprowadzanie n., wprowadzenie n.

 czas. wprowadzać ndk., wprowadzić dk.

Wiktionary


wpryskać

pryskając, wlać


SJP.pl


wpryskiwać

pryskając, wlewać


SJP.pl


wprzeczka

gatunek chrząszcza z rodziny stonkowatych


SJP.pl


wprzód

przestarzałe: w pierwszej kolejności; najpierw; przedtem


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) przest. zob. najpierw.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nieprzyjaciel, nim Kamieniec oblegnie, musi wprzód Żwaniec pokruszyć, bo mu nijak obronny zamek za plecyecami sobie zostawiać.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wprzódy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) najpierw, wpierw; przest. wprzódy; daw. nasamprzód, najsampierw, najsamprzód, pierw, pierwej

Wiktionary


wprzódy

dawniej:
1. do przodu, przed siebie;
2. najpierw, naprzód, przedtem; wprzód


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) przest. we wcześniejszym okresie, przedtem, najpierw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zanim miałam na zawsze porzucić rozkosze miłości, chciałam wprzódy je poznać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfpʃudɨ, AS: fpšudy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przedni

 rzecz. przodek mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedtem, w pierwszej kolejności, najpierw, wpierw, wcześniej, przede wszystkim, pierwej, wprzód

Wiktionary


wprząc

1. przymocować za pomocą uprzęży konia, osła itp. do wozu, bryczki, pługa itp.;
2. zmusić kogoś do jakiś prac lub obowiązków;
3. wykorzystać coś do realizacji czegoś


SJP.pl


wprząść

czasownik przechodni dokonany (ndk. rzad. wprzędywać)

 (1.1) wpleść dany element w powstającą przędzę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Samson powiada, że straci moc, jeżeli go zwiążą siedmiu świeżymi powrozami albo jeśli siedm jego loków wprzędą w płochę tkacką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prządka ż., przędza ż., przędzalnia ż., przędzenie n., wprzędzenie n.

 czas. prząść ndk., rozprząść dk., sprząść dk., uprząść dk., zaprząść dk., wprzędywać ndk.

Wiktionary


wprzędać

włączać coś w przędzioną nić; wprzędywać


SJP.pl


wprzędywać

włączać coś w przędzioną nić; wprzędać


SJP.pl


wprzęg

wprzęg linowy - automatyczne urządzenie wprzęgające wózek kolejki wiszącej do liny pociągowej


SJP.pl


wprzęgać

1. zmuszać kogoś do prac lub obowiązków;
2. zaprzęgać zwierzęta pociągowe do wozu


SJP.pl


wpt

skrótowiec

 (1.1) = wspólna procedura tranzytowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bezprzewodowa transmisja energii (ang. Wireless power transfer, WPT)
  • Wrocławski Park Technologiczny
  • Warszawskie Przedsiębiorstwo Taksówkowe

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vu‿pɛ‿ˈtɛ, AS: vu‿pe‿te

Wiktionary


wpukać

wbić, wprowadzić poprzez pukanie


SJP.pl


wpukiwać

uderzając, wbijać coś


SJP.pl


wpuklać

rzadko: wpuklać się - stawać się wklęsłym, wciśniętym; wklęsać, zaklęsać


SJP.pl


wpuklić

rzadko: wpuklić się - stać się wklęsłym, wciśniętym; wklęsnąć, zaklęsnąć


SJP.pl


wpuklony

rzadko: taki, który się wpuklił (stał się wklęsłym, wgłębionym)


SJP.pl


wpust

1. otwór umożliwiający dostanie się, wejście czegoś dokądś
2. techn. zagłębienie rowek w bocznej krawędzi


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wpust – element pośredni połączenia wpustowego. Wyróżnia się wpusty pryzmatyczne, czółenkowe i czopkowe
  • wpust – element odwodnienia dachu, otwór z wbudowanym elementem do odprowadzenia wody opadowej do rury spustowej
  • wpust – otwór lub szczelina na czop lub pióro w połączeniach ciesielskich
  • wpust żołądka – część anatomiczna żołądka u ujścia przełyku
  • przepust kablowy

Wikipedia


wpustka

Wpustka (także eliminacja, ang. "endplay", "throw-in") to w brydżu sposób rozgrywki, polegający na zmuszeniu obrońcy do zagrania w sposób korzystny dla rozgrywającego, najczęściej polegający na wpuszczeniu go do ręki w momencie, w którym nie posiada już kart, w które mógłby zagrać ("odejść") bezpiecznie.

Wikipedia


wpustniak

wąskie dłuto o wydłużonym ostrzu, dostosowane kształtem do żłobionego wpustu


SJP.pl


wpustnik

specjalny rodzaj struga do robienia wpustów w deskach


SJP.pl


wpustowy

przymiotnik od: wpust


SJP.pl


wpuszczać

czasownik niedokonany (dk. wpuścić)

 (1.1) pozwalać czemuś lub komuś dostać się gdzieś

 (1.2) wkładać coś do wnętrza czegoś

 (1.3) pot. stawiać kogoś w trudnej sytuacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpuszczenie n., wpuszczanie n.

 czas. puszczać ndk., wpuścić dk.

Wiktionary


wpuścić

czasownik przechodni dokonany (ndk. wpuszczać)

 (1.1) dokonany od|wpuszczać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zresztą, wpuszczę każdego, ktokolwiek przyjdzie skorzystać ze sprzętu w gabinecie, bo wiem, że przyniesie grosz na kawałek chleba, dla dzieci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfpuɕt͡ɕit͡ɕ, AS: fpuśćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpuszczenie n., wpuszczanie n.

 czas. puszczać, wpuszczać ndk.

Wiktionary


wpychacz

rzadko:
1. ten, co wpycha coś;
2. narzędzie do wpychania czegoś


SJP.pl


wpychanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wpychać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpychać ndk.

Wiktionary


wpychać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wepchnąć, wepchać)

 (1.1) pchając, umieszczać w czymś

 (1.2) pot. natrętnie zmuszać kogoś do przyjęcia lub zakupienia czegoś

 (1.3) pot. umieszczać kogoś gdzieś na siłę

czasownik zwrotny niedokonany wpychać się (dk. wepchnąć się, wepchać się)

 (2.1) pchając się, wchodzić w ciasne lub zatłoczone miejsce

 (2.2) przedostawać się pod ciśnieniem

 (2.3) pot. dostawać się gdzieś bez zaproszenia, na siłę, podstępem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cesia namacała w ciemnościach miękką tkaninę szlafroka i niemrawo wpychając dłoń w rękaw zastanawiała się, czy ojciec już poszedł do pracy i czy nie zapomniał zostawić dla niej gorącej wody na herbatę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpychanie n.

 czas. pchać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wciskać, wduszać, wtłaczać

 (1.2) wciskać

 (2.1) wciskać się, wpierać się, wtłaczać się

 (2.2) wciskać się

 (2.3) wmeldowywać się, wpieprzać się, wpierdalać się, wtarabaniać się, wtranżalać się, wtryniać się

Wiktionary


wpylać

potocznie: jeść dużo i łapczywie; wsuwać, wtranżalać, pałaszować, wtrajać, szamać


SJP.pl


wpzib

skrótowiec

 (1.1) polit. wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvu‿pɛ‿zɛt‿i‿ˈbɛ, AS: vu‿pe‿zet‿i‿be

Wiktionary


wpół

1. na środku (np. zgiąć się wpół; wpół do piątej)
2. niezupełnie (np. na wpół przytomny)


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) przy podawaniu czasu: pół godziny przed pełną godziną lub pół godziny po pełnej godzinie

 (1.2) w połowie, częściowo

 (1.3) w połowie, w środkowej części; odnośnie ludzi: w pasie, w talii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest wpół do szóstej. (= jest 5:30 albo 17:30)

 (1.1) Spotykamy się o wpół do ósmej.

 (1.1) Stary zegar stojący w kącie pokoju wybił wpół po czwartej.

 (1.2) Jagienka zaś odrzekła, na wpół z niechęcią, a na wpół ze smutkiem: (…)

 (1.2) Zygfryd jechał na wpół przytomny, trawiony przez gorączkę.

 (1.3) Obrońca złapał napastnika wpół i powalił go na ziemię tuż przed polem karnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fpuw, AS: fpuu̯

Wiktionary

Powiązane:

 licz. pół

 rzecz. połowica ż., połowinki

Wiktionary


wpół-

przedrostek

 (1.1) w połowie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fpuw, AS: fpuu̯

Wiktionary


wpółciepły

nie do końca ciepły, na wpół ciepły; półciepły


SJP.pl


wpółdarmo

bardzo tanio, za połowę ceny; półdarmo


SJP.pl


wpółdrwiąco

w sposób częściowo wyrażający drwinę; półdrwiąco, półkpiąco


SJP.pl


wpółdrzemać

lekko drzemać; półdrzemać


SJP.pl


wpółfiluterny

rzadko: trochę, częściowo filuterny; półfiluterny


SJP.pl


wpółklęczeć

pozostawać w pozycji pośredniej między klęczeniem a staniem


SJP.pl


wpółmartwy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) nie całkiem martwy; o znikomych oznakach życia; ledwie żywy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. na wpół martwy, półmartwy

Wiktionary


wpółobjęty

objęty w pasie


SJP.pl


wpółobnażać

obnażać częściowo, do połowy ciała


SJP.pl


wpółobnażyć

1. obnażyć do połowy; półobnażyć;
2. półobnażyć się - obnażyć się do połowy; półobnażyć się


SJP.pl


wpółomdlały

częściowo omdlały, osłabły, słaniający się; na wpół omdlały, półomdlały


SJP.pl


wpółsiedzący

pośredni między siedzeniem a leżeniem; półsiedzący


SJP.pl


wpółspróchniały

spróchniały do połowy


SJP.pl


wpółtajemniczy

rzadko: trochę tajemniczy; półtajemny


SJP.pl


wpółuduszony

nie do końca uduszony


SJP.pl


wpółwesoły

rzadko: nie do końca wesoły, trochę wesoły


SJP.pl


wpółzgniły

zgniły do połowy


SJP.pl


wpółżywy

pot.
1. wyczerpany, bardzo zmęczony;
2. rzadziej: bliski śmierci; ledwo żywy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) przest. bardzo wyczerpany

Wiktionary

Powiązane:

 przym. żywy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półżywy

Wiktionary


wpęd

głębokość, na jaką wchodzi w inne ciało wbijany gwóźdź lub pal


SJP.pl


wpędzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wpędzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpędzać ndk.

Wiktionary


wpędzać

pędząc, zmuszać kogoś do wejścia gdzieś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) zmusić kogoś do wejścia gdzieś

 (1.2) przen. doprowadzić do tego, że ktoś znalazł się w niekorzystnej sytuacji życiowej lub złym stanie

czasownik zwrotny wpędzać się

 (2.1) doprowadzać się do złego stanu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfpɛ̃nd͡zat͡ɕ, AS: fpẽnʒać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpędzić dk.

 rzecz. wpędzenie, wpędzanie

Wiktionary


wpędzić

pędząc, zmusić kogoś do wejścia gdzieś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wpędzać)

 (1.1) dokonany od|wpędzać.

czasownik zwrotny dokonany wpędzić się (ndk. wpędzać się)

 (2.1) dokonany od|wpędzać się.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpędzać

Wiktionary


wpłacanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wpłacać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpłacać ndk.

 rzecz. wpłacenie n.

Wiktionary


wpłacać

uiszczać jakąś należność


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wpłacić)

 (1.1) bank. dokonywać wpłaty, uiszczać kwotę pieniężną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Były mąż musi co miesiąc wpłacać na jej konto określoną, regularnie rewaloryzowaną kwotę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dopłata ż., wpłata ż., wpłacanie n., wpłacenie n.

 czas. wpłacić dk.

Wiktionary


wpłacić

uiścić jakąś należność


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wpłacać)

 (1.1) dokonać wpłaty; wnieść należność finansową

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zestresowana klientka wpłaciła do banku dziewięćdziesiąt siedem tysięcy złotych.

 (1.1) Młody Tabaksbaum, zapragnąwszy zdobyć wiedzę hippiczną, udał się do tatersalu i wpłaciwszy 60 groszy wziął udział w pierwszej lekcji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpłata ż., wpłacenie n., dopłata ż.

 czas. wpłacać

Wiktionary


wpłata

1. wpłacona kwota;
2. wpłacenie pieniędzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wpłacenie pieniędzy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpłacać, wpłacić

 rzecz. dopłata ż.

Wiktionary


wpłato-bankomat

bankomat z funkcjami wpłatomatu


SJP.pl


wpłatomacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od wpłatomat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpłatomat m.

Wiktionary


wpłatomat

urządzenie do przyjmowania wpłat gotówki na wskazane konto bankowe, w niektórych wersjach umożliwiające realizację czeku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urządzenie do wpłacania pieniędzy

Wiktionary

Wpłatomat, zwany również bankomatem do wpłat – urządzenie do przyjmowania wpłat na konta bankowe.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wpłatomacik mrz.

Wiktionary


wpław

płynąc bezpośrednio w wodzie (np. Pokonaliśmy wpław całe jezioro.)


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) płynąc w wodzie o własnych siłach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fpwaf, AS: fpu̯af

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pława ż., pławka ż.

 czas. pływać, pławić ndk., spławić dk., spławiać ndk.

 przym. pławny, spławny

Wiktionary


wpłukać

w technice: umocować pale w gruncie przez oblewanie miejsc ich umieszczenia wodą


SJP.pl


wpłynięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wpłynąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fpwɨ̃ˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: fpu̯ỹńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpływ, wpływanie dk.

 przym. wpływowy

 czas. wpływać ndk., wpłynąć dk.

Wiktionary


wpłynąć

1. mieć wpływ, wymusić zmianę;
2. przybyć do wnętrza drogą wodną


SJP.pl

czasownik nieprzechodni

 (1.1) dokonany od|wpływać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Według urzędników, zmiany nie wpłyną na liczbę zatrudnionych nauczycieli i na wysokość ich pensji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfpwɨ̃nɔ̃ɲt͡ɕ, AS: fpu̯ỹnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wpływowy

 rzecz. wpłynięcie n., wpływanie n.

 czas. wpływać

Wiktionary


wpływ

1. oddziaływanie
2. zwykle w l.mn.: przychód


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dostawanie się cieczy, substancji do jakiegoś zbiornika, pomieszczenia

 (1.2) presja, oddziaływanie na coś lub kogoś

 (1.3) najczęściej w lm.: korzystne znajomości, stosunki międzyludzkie

 (1.4) wpłacone pieniądze (na konto, do kasy, do banku itp.)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Islamizm ma trzy główne cechy wyróżniające: wierność wobec świętego prawa (Szariatu), odrzucenie wpływów Zachodu oraz przeistoczenie wiary w ideologię.

 (1.4) Organizacje pozarządowe apelują do premiera, aby nie obcinał im wpływów z 1 procenta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fpwɨf, AS: fpu̯yf

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpływać, wypływać

 przym. wpływowy

 rzecz. wpłynięcie n., wpływanie n.

Wiktionary


wpływanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wpływać.

 (1.2) wywieranie nacisku

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Używanie Mocy w celu wpływania na świecki wszechświat nieuchronnie korumpuje, więc wszyscy użytkownicy jasnej strony albo stają się drobiazgowymi żandarmami, albo uciekają się do taoistycznej medytacji w poszukiwaniu absolutnej prawdy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fpwɨˈvãɲɛ, AS: fpu̯yvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpływ, wpłynięcie dk.

 przym. wpływowy

 czas. wpływać ndk., wpłynąć dk.

Wiktionary


wpływać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wpłynąć)

 (1.1) płynąc dostawać się na teren jakiegoś obszaru

 (1.2) sprawiać, że ktoś lub coś zachowuje się w określony sposób: także. pociągać za sobą zachodzenie pewnych zjawisk; wywierać wpływ

 (1.3) urz. o poczcie, pieniądzach, wnioskach itp.: zostawać dostarczonym

 (1.4) mar. zawijać, przybijać do portu

 (1.5) przen. unosząc się, dostawać się z zewnątrz do wnętrza

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) o ciekach wodnych: mieć ujście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To są kamienie Pierwszej Katarakty. Granitowe wrota, przez które Nil wpływa na terytorium Egiptu.

 (1.2) Twórcę grupy, Aleksandra Bragina, kojarzono z półświatkiem, co wpływało niekorzystnie na jej wizerunek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfpwɨvat͡ɕ, AS: fpu̯yvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpływ m., wpływanie n., wpłynięcie n.

 przym. wpływowy

 czas. wpłynąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) oddziaływać

 (1.4) zawijać

 (2.1) uchodzić

Wiktionary


wpływolog

ironicznie: badacz literatury, będący zwolennikiem teorii, że każdy utwór literacki powstaje jako wynik oddziaływania innych utworów literackich


SJP.pl


wpływologia

ironicznie: uznawanie, że czynnikami wywołującymi powstawanie jakichś dzieł oraz kształtującymi ich formę i styl są głównie wpływy innych dzieł i innych twórców


SJP.pl

Wp

Wikipedia


wpływologiczny

dotyczący wpływologii


SJP.pl


wpływowość

→ wpływowy


SJP.pl

Patrz:

wpływowy

wpływowszy

stopień wyższy od przymiotnika: wpływowy


SJP.pl


wpływowy

1. taki, z którym inni się liczą, posiadający wpływy, ustosunkowany;
2. dający możliwość wpływania, zapewniający wpływy;
3. środowiskowo: łatwo ulegający cudzym wpływom


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający duży wpływ, autorytet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzięki niej mógł bywać w domach arystokratycznych, zwłaszcza u bardzo wpływowej Zofii z Branickich Odescalchi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fpwɨˈvɔvɨ, AS: fpu̯yvovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wpływ m., wpływanie n., wpłynięcie n.

 czas. wpływać ndk., wpłynąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) możny, prominentny, ustosunkowany, ważny, wysoko postawiony

Wiktionary


wpływy

1. oddziaływanie
2. zwykle w l.mn.: przychód


SJP.pl


wrabianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wrabiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wrabiać ndk.

Wiktionary


wrabiać

1. pot. wplątywać kogoś w jakąś nieprzyjemną dla niego sprawę;
2. wplatać w tworzoną tkaninę nitki innego typu bądź innej barwy;
3. pot. wrabiać się - (rzadkie) nieświadomie zgadzać się na udział w nieprzyjemnej dla siebie sytuacji


SJP.pl

czasownik

 (1.1) tworzyć nieprawdziwe przekonanie, że ktoś uczestniczył w przestepstwie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrabianie n.

Wiktionary


wracajżeż

czasownik "wracaj" wzmocniony partykułą "-żeż"


SJP.pl


wracanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wracać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wracać ndk.

Wiktionary


wracać

1. kierować się w przeciwnym kierunku;
2. zacząć coś robić ponownie;
3. kontynuować; nawiązać do czegoś ponownie


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wrócić)

 (1.1) przybywać do miejsca, z którego się wyszło lub było poprzednio

 (1.2) ponawiać myśl lub temat, o którym mówiło się lub myślało wcześniej

 (1.3) przen. odzyskiwać przytomność, władze umysłowe, uspokajać się

czasownik przechodni niedokonany (dk. wrócić)

 (2.1) przest. zwracać, przywracać

czasownik zwrotny wracać się

 (3.1) cofać się, robić kilka kroków wstecz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na święta wracam do domu.

 (1.2) Nie chcę wracać do tej rozmowy. Wszystko już zostało wyjaśnione.

 (1.3) Rano ojciec był bardzo zdenerwowany. Idź, zobacz czy już wrócił do siebie.

 (2.1) Wiejskie powietrze wróciło jej siły.

 (3.1) Synku, wróć się i posprzątaj papierki, które rozrzuciłeś na podłodze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrat͡sat͡ɕ, AS: vracać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zwrot m., zwrotnik m., zwrotka ż., wracanie n.

 czas. nawracać ndk., odwracać ndk., powracać ndk., przewracać ndk., przywracać ndk., wywracać ndk., zawracać ndk., wrócić dk.

Wiktionary


wrachowywać

rzadko: włączać do rachunku; wliczać


SJP.pl


wraczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od wrak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrak m.

Wiktionary


wradzać

1. rodząc przekazywać coś potomstwu;
2. wradzać się - wdawać się (w kogoś)


SJP.pl


wrak

1. zatopiony lub zniszczony statek;
2. pojazd nie nadający się do użytku;
3. człowiek schorowany lub wyczerpany psychicznie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) resztki uszkodzonego statku lub samolotu;

 (1.2) pot. wyeksploatowany, zniszczony pojazd, maszyna

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (2.1) przen. o człowieku schorowanym, niedołężnym, wyczerpanym fizycznie lub psychicznie

Wiktionary

Wr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nurkowie wydobyli z morza wrak statku.

 (1.2) Tym wrakiem, co stoi w garażu, raczej nie da się jeździć.

 (2.1) Heniek jest w tej chwili wrakiem, tak go ta wódka zniszczyła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vrak, AS: vrak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrakowisko n.

:: zdrobn. wraczek m.

 przym. wrakowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) grat, rupieć, trup, ruina

 (2.1) żywy trup, strzęp ludzki, strzęp człowieka, ruina

Wiktionary


wrakowisko

miejsce, gdzie zgromadzono wraki, zniszczone pojazdy i maszyny


SJP.pl


wrakowy

przymiotnik od: wrak


SJP.pl


wrakoń

jadalna ryba z rzędu strzępielowatych


SJP.pl


wrangel

nazwisko


SJP.pl

Wrangel ( Врангель) – dawne osiedle typu miejskiego w Kraju Nadmorskim na Dalekim Wschodzie Rosji, obecnie część Nachodki. W 2002 roku zamieszkany przez 15 346 osób. Osiedle zostało zlikwidowane w 2004 roku.

We Wranglu znajduje się Port Wostocznyj, jeden z największych intermodalnych portów rosyjskich. Dociera do niego również odnoga Kolei Transsyberyjskiej.

Wikipedia


wrangle

potocznie: spodnie marki Wrangler; Wranglery


SJP.pl

Wrangle – wieś w Anglii, w hrabstwie Lincolnshire, w dystrykcie Boston. Leży 50 km na południowy wschód od Lincoln i 171 km na północ od Londynu.

Wikipedia


wrangler

1. marka dżinsów i odzieży oraz firma;
2. model samochodu marki Jeep


SJP.pl

Wrangler – w ten sposób określani są najlepsi studenci na Uniwersytecie Cambridge. Najlepszy z najlepszych nazywany jest Senior Wrangler. Dla kontrastu najsłabszy ze studentów, któremu udało się zdać egzamin to "wooden spoon" (pol. "drewniana łyżka").

W Stanach Zjednoczonych słowo "wrangler" oznacza kowboja, człowieka opiekującego się końmi.

Wikipedia


wranglery

spodnie marki Wrangler


SJP.pl


wrap

[czytaj: wrap lub rap] kanapka z okrągłego chlebka i zawiniętym w środku nadzieniem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. rodzaj kanapki wykonanej z okrągłego placekacka (np. tortilli czy pity) z zawiniętym w środku nadzieniem;

Wiktionary

Wr

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rap, AS: rap

Wiktionary


wratysław

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) stpol. imię|polski|m.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wrocisław (Wratysław) – imię męskie
  • Wratysław I (888-921) – książę czeski od 915
  • Wratysław II (1032-1092) – książę Czech od 1061, pierwszy król czeski od 1085
  • Wratysław Brneński (zm. 1156) – książę brneński
  • Wratysław (1181-1231) – najstarszy syn Przemysła Ottokara I
  • Wrocław (cze.: Vratislav)
  • Warcisław

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czeskiemu księciu Wratysławowi przypisuje się założenie miasta Wrocławia.

Wiktionary


wratysławek

zdrobnienie od: Wratysław (imię męskie)


SJP.pl


wratysławkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wratysławka lub z nim związany


SJP.pl


wratysławostwo

Wratysław z małżonką; Wratysławowie


SJP.pl


wratysławowie

Wratysław z małżonką; Wratysławostwo


SJP.pl


wratysławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wratysława lub z nim związany


SJP.pl


wraz

razem, wspólnie (z kimś, z czymś)


SJP.pl

przyimek

 (1.1) książk. razem, wspólnie (z kimś)

 (1.2) książk. równocześnie (z jakimś wydarzeniem)

 (1.3) książk. razem, łącznie (z innymi zjawiskami, przedmiotami, faktami)

 (1.4) stpol. w sam raz, w odpowiednim momencie

 (1.5) daw. w tej chwili, natychmiast, nagle

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) stpol. idea, wyobrażenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) księżna wraz z orszakiem wyruszyła z gościnnego Tyńca do Krakowa (…)

 (1.2) Ta sytuacja uległa zasadniczej zmianie wraz z powstaniem NSZZ „Solidarność”, a następnie po wprowadzeniu w Polsce stanu wojennego.

 (1.3) Za ową ścianą z książek umieściłam swoją sypialnię wraz z biurkiem i szpargałami (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vras, AS: vras

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raz m.

 liczgł. raz

Wiktionary


wrazić

przestarzale:
a) wetknąć, wepchnąć, wbić
b) wpoić, wszczepić coś komuś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) energicznie włożyć coś do czegoś innego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas rodzinnej Wigilii Żaneta znów wraziła kij w mrowisko, poruszając temat aborcji.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. razić ndk.

 rzecz. wrażenie n., raz mrz.

 liczgł. raz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) włożyć, wsadzić

Wiktionary


wrażać

przestarzale:
a) wbijać, wpychać, wtykać
b) wpajać, wszczepiać coś komuś


SJP.pl


wrażenia

przestarzale:
a) wetknąć, wepchnąć, wbić
b) wpoić, wszczepić coś komuś


SJP.pl


wrażenie

przestarzale:
a) wetknąć, wepchnąć, wbić
b) wpoić, wszczepić coś komuś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) reakcja na bodziec zewnętrzny lub wewnętrzny;

 (1.2) ogólne wrażenie psychiczne w określone sytuacji

 (1.3) fizj. informacja odbierana za pomocą zmysłów

Wiktionary

Wrażenie – pierwotny i najbardziej podstawowy proces poznawczy człowieka. Powstaje na skutek bezpośredniego działania bodźców ze świata zewnętrznego lub z wnętrza organizmu na zakończenia nerwowe (receptory), wywołując reakcję psychiczną. Jeden obiekt może jednocześnie działać na kilka rodzajów narządów zmysłowych, przez co jednocześnie można odczuwać kilka rodzajów wrażeń.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Świeżo oto ściskał rękę pani Emilii, i uścisk ów nie zostawił mu żadnego wrażenia, podczas gdy dziś jeszcze pamiętał ciepło dłoni panny Maryni i doznawał pewnego rodzaju dreszczu na samo o tym wspomnienie.

 (1.1) To, z jaką prostotą i geniuszem Kim mówił o najbardziej skomplikowanych problemach, wyjadając ze słoika śmietanę, która od czasu do czasu kapała mu na ubranie, wywarło na mnie niezapomniane wrażenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vraˈʒɛ̃ɲɛ, AS: vražẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raz mrz., wrażliwość ż., wrażliwiec mos., wrażeniowiec mos.

 przym. wrażeniowy, wrażliwy

 czas. wrazić dk., wrażać ndk.

 liczgł. raz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) efekt, odczucie

Wiktionary


wrażeniowiec

osoba łatwo ulegająca wrażeniom, kierująca się nimi bardziej niż myśleniem


SJP.pl


wrażeniowy

przymiotnik od: wrażenie


SJP.pl


wrażliwie

przysłówek

 (1.1) w sposób wrażliwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrażliwiec mos., wrażliwość ż.

 przym. wrażliwy

Wiktionary


wrażliwiec

potocznie: osoba bardzo wrażliwa, przeżywająca wszystko intensywnie; nadwrażliwiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba nadmiernie wrażliwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrażenie n., wrażliwość ż.

 czas. uwrażliwiać ndk., uwrażliwić dk.

 przym. wrażliwy

 przysł. wrażliwie

Wiktionary


wrażliwiej

stopień wyższy od przysłówka: wrażliwie


SJP.pl


wrażliwość

1. podatność na bodźce, przeżywanie emocji; czułość, uczuciowość, tkliwość;
2. skłonność do obrażania się; przeczulenie, drażliwość;
3. podatność, brak odporności na coś; skłonność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fizj. zdolność odbierania bodźców poprzez zmysły

 (1.2) zdolność przeżywania emocji i odczuwania wrażeń; bycie wyczulonym

 (1.3) słaba odporność, podatność

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dzięki kredytom, które za chwilę wygra, spłaci co bardziej naglące długi, zapłaci pierw­szą tran­szę za statek, znów będzie w ruchu i prze­kona się, jakie to cuda ma do zaofe­ro­wa­nia galaktyka oso­bie o jego wyjątkowych zdol­no­ściach i wraż­li­wo­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vraʒˈlʲivɔɕt͡ɕ, AS: vražlʹivość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrażenie n., wrażliwiec m., przewrażliwienie n., nadwrażliwość ż., raz mrz.

 przym. wrażliwy

 przysł. wrażliwie

 licz. raz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czułość

 (1.2) delikatność

Wiktionary


wrażliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: wrażliwy


SJP.pl


wrażliwy

1. łatwo, szybko, silnie reagujący na coś; czuły, uczuciowy, tkliwy;
2. skłonny do obrażania się; przeczulony, pobudliwy, drażliwy;
3. podatny na wpływy z zewnątrz, mało odporny; skłonny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma wrażliwość, łatwo reaguje na bodźce zmysłowe

 (1.2) taki, który ma dużą zdolność do odczuwania i przeżywania emocji

 (1.3) taki, który ma słabą odporność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszystkie psy mają bardzo wrażliwy węch.

 (1.2) On jest bardzo wrażliwą osobą i łatwo popada w depresję.

 (1.3) Małe dzieci, zwłaszcza te z rozwijającymi się płucami, są bardziej wrażliwe na pleśń, co może prowadzić do problemów oddechowych i przyczyniać się do rozwoju astmy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vraʒˈlʲivɨ, AS: vražlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrażenie n., raz mrz., wrażliwiec m., wrażliwość, przewrażliwienie

 czas. uwrażliwić, przewrażliwić

 przym. przewrażliwiony

 przysł. wrażliwie

 licz. raz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odczuwający, pobudliwy

 (1.2) czuły, uczuciowy

 (1.3) delikatny, podatny, słaby

Wiktionary


wrażość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wraże; cecha tych, którzy są wraży

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wraży

 przysł. wrażo

Wiktionary


wraży

dawniej, dziś książkowo: związany z wrogiem, nieprzyjacielem; wrogi, nieprzyjazny, nieprzychylnie nastawiony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest. wrogi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zniszczymy wszystkie wędzidła, ostrogi / Nie będzie groźnie strzelać wraży bat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrażość ż.

Wiktionary


wre

skrótowiec, rodzaj żeński

 (1.1) = wojsk. walka radioelektroniczna

Wiktionary


wrednie

przysłówek

 (1.1) w sposób wredny, perfidnie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wredny

 rzecz. wredność ż.

Wiktionary


wredniej

stopień wyższy od przysłówka: wrednie


SJP.pl


wredniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wredny


SJP.pl


wredność

fałszywość, podstępny charakter


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest wredne; cecha tych, którzy są wredni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wredota ż.

 przym. wredny

 przysł. wrednie

Wiktionary


wredny

1. świadomie złośliwy i robiący komuś przykrość; podły, nikczemny;
2. właściwy komuś podłemu, świadczący o podłości, np. wredny charakter; 4. trudny do zniesienia, nieprzyjemny, budzący niechęć


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. pełny podłości, fałszu

 (1.2) pot. budzący niechęć, trudny do zniesienia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Moi byli sąsiedzi byli niezwykle wredni. Wchodzili do mojego mieszkania jak na swoje i robili awantury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɛdnɨ, AS: vredny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wredność ż., wredota ż.

 przysł. wrednie

Wiktionary


wredota

(r. żeński) potocznie: kobieta podła, nikczemna, bardzo nieuprzejma; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obraź. kobieta nieuprzejma, kłótliwa, trudna w obyciu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wredność ż.

 przym. wredny

Wiktionary


wrestler

[czytaj: restler] sportowiec uprawiający wrestling - widowiskowy sport rozgrywany na ringu


SJP.pl


wrestlerka

→ wrestler [czytaj: restlerka]


SJP.pl


wrestlerski

→ wrestler [czytaj: restlerski]


SJP.pl


wrestling

[czytaj: restling] widowiskowy sport rozgrywany na ringu, rodzaj reżyserowanych walk zapaśniczych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. amerykańska odmiana zapasów z elementami popisów;

Wiktionary

Wrestling (ang. "professional wrestling", "pro wrestling"; pol. "zapasy zawodowe", "zapasy profesjonalne") – rodzaj rozrywki sportowej, posiadającej elementy sportu walki i spektaklu. Wywodzi się z brytyjskiego rodzaju walk zwanego wolnoamerykanką. Największy wpływ na ukształtowanie się wrestlingu miały Stany Zjednoczone. Jest również popularny w Meksyku, gdzie powstał styl lucha libre, i w Japonii, w której powstał styl puroresu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrɛstlʲĩŋk, AS: restlʹĩŋk

Wiktionary


wrestlingowy

→ wrestling [czytaj: restlingowy]


SJP.pl


wreszcie

nareszcie, w końcu


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) nareszcie, w końcu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wreszcie przyjechałeś! Tak długo na ciebie czekaliśmy!

 (1.1) Czy wreszcie powiesz mi, o co ci właściwie chodzi?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɛʃʲt͡ɕɛ, AS: vrešʹće

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nareszcie

Wiktionary


wright

[czytaj: rajt] nazwisko angielskie, m.in. Frank Lloyd Wright (1869-1959) - architekt amerykański


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bracia Orville i Wilbur Wright – konstruktorzy pierwszego samolotu
  • Alexis Wright (ur. 1950) – australijska pisarka
  • Alphonse Wright (1887–1953) – belgijski piłkarz
  • Andrew Wright (1895–1971) – brytyjski urzędnik kolonialny
  • Austin Wright (1922–2003) – amerykański pisarz
  • Bailey Wright (ur. 1992) – australijski piłkarz
  • Billy Wright (1924–1994) – angielski piłkarz
  • Brad Wright (ur. 1961) – kanadyjski producent filmowy, aktor i scenarzysta
  • Brandan Wright (ur. 1987) – amerykański koszykarz
  • Beals Wright (1879–1961) – amerykański tenisista
  • Bonnie Wright (ur. 1991) – brytyjska aktorka
  • Casey Wright (ur. 1995) – australijska biegaczka narciarska

Wikipedia


writer

osoba malująca sprayem; graficiarz


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • LibreOffice Writer – edytor tekstu
  • OpenOffice.org Writer – edytor tekstu
  • Writer – album Carole King z 1970 roku

Wikipedia


wrl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = hist. polit. Węgierska Republika Ludowa;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) WRL był niezbyt przyjemnym okresem historii Węgier.

Wiktionary


wrn

skrót od:
1. Wojewódzka Rada Narodowa - organ władzy państwowej w PRL;
2. Wolność, Równość, Niepodległość - konspiracyjna partia polityczna działająca w czasie II wojny światowej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Polska Partia Socjalistyczna – Wolność, Równość, Niepodległość
  • Wojewódzka rada narodowa

Wikipedia


wro

środowiskowo: Wrocław; wro


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = pot. Wrocław

Wiktionary


wrobić

1. pot. wplątać kogoś w jakąś nieprzyjemną dla niego sprawę;
2. wpleść w tworzoną tkaninę nitki innego typu bądź innej barwy;
3. pot. wrobić się - nieświadomie zgodzić się na udział w nieprzyjemnej dla siebie sytuacji


SJP.pl


wroc.

skrót

 (1.1) = wrocławski

Wiktionary


wrocanka

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wrocanka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Tarnowiec
  • Wrocanka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Miejsce Piastowe

Wikipedia


wrocek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) pot. żart. Wrocław

Wiktionary

Wrocek – kot domowy rasy kot brytyjski, porzucony na wrocławskim dworcu autobusowym, a następnie adoptowany przez prezydenta Wrocławia Jacka Sutryka i mieszkający w Urzędzie Miejskim Wrocławia. Kot jest wykorzystywany w promocji miasta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sam kiedyś miałem przyjemność pracowania na ohapie we Wrocku w rozlewni wina.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podwrocławski

 rzecz. wrocławianin mos., wrocławianka ż., Wrocław mrz.

Wiktionary


wrochna

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Grzegorz Wrochna – polski fizyk
  • Małgorzata Wrochna – polska malarka i lekarz

Wikipedia


wrocisław

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) stpol. imię|polski|m.

Wiktionary

Wrocisław, Wrocsław, Wrosław – staropolskie imię męskie. Składa się z członu "Wroci-" („wrócić, wrócić się, przywrócić”) i "-sław" („sława”). Może zatem oznaczać "ten, który przywróci sławę". Polska nazwa miasta Wrocław pochodzi od jednej ze skróconych form tego imienia: Wrocisław → Wrocsław. Podobną etymologię ma nazwa stolicy Słowacji, Bratysława.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czeskiemu księciu Wrocisławowi przypisuje się założenie naszego miasta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wrocław mrz.

Wiktionary


wrocisława

imię żeńskie


SJP.pl


wrocisławczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wrocisławy lub z nią związany


SJP.pl


wrocisławek

zdrobnienie od: Wrocisław (imię męskie)


SJP.pl


wrocisławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wrocisławy lub z nią związany


SJP.pl


wrocisławka

zdrobnienie od: Wrocisław (imię męskie)


SJP.pl


wrocisławkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wrocisławka lub z nim związany


SJP.pl


wrocisławostwo

Wrocisław z małżonką; Wrocisławowie


SJP.pl


wrocisławowie

Wrocisław z małżonką; Wrocisławostwo


SJP.pl


wrocisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wrocisława lub z nim związany


SJP.pl


wrocki

nazwisko


SJP.pl

Wrocki – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń.

Wikipedia


wroczyński

nazwisko


SJP.pl


wrocław

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto wojewódzkie nad Odrą, w południowo-zachodniej Polsce;

Wiktionary

}|-

( Vratislavia, , Vratislav) – miasto na prawach powiatu w południowo-zachodniej Polsce, siedziba władz województwa dolnośląskiego i powiatu wrocławskiego. Położone w Europie Środkowej, na Nizinie Śląskiej, nad Odrą i czterema jej dopływami. Jest historyczną stolicą Dolnego Śląska, a także całego Śląska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We Wrocławiu jeżdżą niebieskie tramwaje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɔt͡swaf, AS: vrocu̯af

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrocławianin mos., wrocławianka ż., wrocławiak mos., Wrocek mrz., Wrocisław mrz., Wrocławice nmos.

 przym. wrocławski, podwrocławski, pozawrocławski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. Wrocisław; skr. W-w

Wiktionary


wrocławiaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od wrocławiak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrocławiak m.

Wiktionary


wrocławiak

potocznie: wrocławianin (mieszkaniec Wrocławia)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. mieszkaniec Wrocławia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vrɔt͡sˈwavʲjak, AS: vrocu̯avʹi ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wrocław m., wrocławianin m., wrocławianka ż.

:: zdrobn. wrocławiaczek m.

:: fż. wrocławiaczka ż.

 przym. wrocławski, podwrocławski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrocławianin

Wiktionary


wrocławianeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: wrocławianka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrocławianka ż.

Wiktionary


wrocławianin

mieszkaniec Wrocławia; Wrocławiak (potocznie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Wrocławia

 (1.2) osoba pochodząca z Wrocławia, urodzona we Wrocławiu

Wiktionary

Gr

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvrɔt͡swaˈvʲjä̃ɲĩn, AS: vrocu̯avʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wrocław m., Wrocek m., wrocławiak m.

:: fż. wrocławianka ż.

 przym. wrocławski, podwrocławski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. wrocławiak

Wiktionary


wrocławianka

mieszkanka Wrocławia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Wrocławia

 (1.2) kobieta pochodząca z Wrocławia, urodzona we Wrocławiu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvrɔt͡swaˈvʲjãnka, AS: vrocu̯avʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wrocław m., Wrocek m., wrocławiak m.

:: zdrobn. wrocławianeczka ż.

:: fm. wrocławianin m.

 przym. wrocławski, podwrocławski

Wiktionary


wrocławice

Zobacz też: Wrocławice (osada).

Wrocławice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim, w gminie Milicz.

Wikipedia


wrocławski

→ Wrocław (miasto), → Wrocławskie (region)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) od: Wrocław

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez 10 miesięcy wrocławskiej policji i prokuraturze nie udało się złapać sprawców kradzieży trzech milionów złotych z wrzutni bankowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vrɔt͡sˈwafsʲci, AS: vrocu̯afsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wrocław m., wrocławianin m., wrocławiak m., wrocławianka ż.

 przym. podwrocławski

Wiktionary


wrocławskie

→ Wrocław (miasto), → Wrocławskie (region)


SJP.pl


wrocławskość

→ wrocławski


SJP.pl

Patrz:

wrocławski

wrodzić

czasownik dokonany (ndk. wradzać)

 (1.1) przekazać coś poprzez urodzenie

czasownik zwrotny dokonany wrodzić się (ndk. wradzać się)

 (2.1) urodzić się, mając cechę lub cechy obserwowalne w rodzinie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z powodu wrodzonego pesymizmu Rozalia nie kupiła nigdy losu na żadną loterię.

 (2.1) W kogo tyś się wrodziła, dziewczyno?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wradzanie, wrodzenie n.

 czas. wradzać ndk.

Wiktionary


wrodzony

przymiotnik

 (1.1) właściwy istocie żywej od urodzenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Agresja ludzka jest wrodzona czy nabyta?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vrɔˈd͡zɔ̃nɨ, AS: vroʒõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrodzoność

 czas. wrodzić się dk., wradzać się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naturalny, przyrodzony, daw. pierworodny

Wiktionary


wrogi

nieprzyjazny, nieprzychylnie nastawiony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) właściwy wrogowi/nieprzyjacielowi, wrogo nastawiony; nieprzyjazny, nieżyczliwy

 (1.2) o państwie: będący wrogiem, będący w stanie wojny z innym państwem

forma rzeczownika.

 (2.1) daw. plural|wróg.

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wrogi statek pływał u wybrzeży wyspy.

 (2.1) Wrogi, o Panie, pastwią się nade mną / I na mieszkanie dali otchłań ciemną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɔɟi, AS: vroǵi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróg m., wrogość ż.

 przysł. wrogo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niechętny, surowy; przest. wraży

Wiktionary


wrogo

przysłówek

 (1.1) w sposób wrogi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy wstała, kot zaczął wrogo syczeć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɔɡɔ, AS: vrogo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrogość, wróg

 przym. wrogi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieprzyjaźnie

Wiktionary


wrogocin

Wrogocin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Drobin.

Wieś duchowna "Wrogocino", własność prebendalna płockiej kapituły katedralnej w 1542 roku położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie bielskim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


wrogość

nieprzyjazne uczucia wobec kogoś albo czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nieprzyjazny stosunek do kogoś lub czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɔɡɔɕt͡ɕ, AS: vrogość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróg m.

 przym. wrogi

 przysł. wrogo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) animozja, antypatia, awersja, niechęć, nienawiść

Wiktionary


wrolować

rolując, wprowadzić coś do wnętrza czegoś


SJP.pl


wromak

nazwisko


SJP.pl


wron

pospolity ptak z rodziny krukowatych


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński lub męskorzeczowy

 (1.1) = hist. Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z treści odezwy odczytywanej przez generała dowiedzieliśmy się, że WRON „w trosce” o naród „podarowała” społeczeństwu stan wojenny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vrɔ̃n, AS: vrõn

Wiktionary


wrona

pospolity ptak z rodziny krukowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Corvus|Linnaeus|ref=tak., ptak z rodziny krukowatych;

 (1.2) pogard. godło III Rzeszy

 (1.3) daw. przen. kleks

forma przymiotnika.

 (2.1) lp. ż. zob. wrony.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kraczące przeraźliwie / Wrony dziś dach nasz obsiadły.

 (1.2) Ślad po szwabskiej wronie długo pozostawał widoczny na dawnym Domu Partii.

 (1.3) Malec sadzi wrony jak najęty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɔ̃na, AS: vrõna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wronki nmos., Wronka ż., wroniec mzw.

:: zdrobn. wronka ż.

 przym. wroni, wrony, wronowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Łódź, Poznań glapa

 (1.2) gapa

 (1.3) żyd

Wiktionary


wronczanin

mieszkaniec Wronek


SJP.pl


wronczanka

mieszkanka Wronek


SJP.pl


wronczyn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wronczyn – część miasta Olesno, w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Olesno
  • Wronczyn – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Pobiedziska
  • Wronczyn – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Stęszew

Wikipedia


wronecki

→ Wronki; wroniecki, wronkowski


SJP.pl


wroni

→ wrona


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący wrony, odnoszący się do wrony

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) taki, który należy do wrony

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla wrony, mający cechy wrony

Wiktionary

Patrz:

wrona

Przykłady

 (3.1) Bardzo mi przyjemnie poznać, — rzekł Marks, wyciągając długą, kościstą rękę, bardzo podobną do wroniej nogi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɔ̃ɲi, AS: vrõńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wroniec mzw./mrz., wrony mzw., wrona ż., wronka ż., Wronka ż., Wronki nmos.

 przym. wrony

Wiktionary


wroniasty

1. podobny do wrony; wronowaty;
2. potocznie: związany z Wojskową Radą Ocalenia Narodowego


SJP.pl


wroniec

1. podgatunek wrony siwej; wrona czarna, czarnowron;
2. rodzaj roślin z gromady widłaków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Corvus corone corone|Linnaeus|ref=tak., ptak z rodziny krukowatych, cały czarny z zielonkawym połyskiem;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) bot. nazwa systematyczna|Huperzia|Bernh.|ref=tak., trująca roślina należąca do rodziny widłakowatych, o pędach gęsto pokrytych drobnymi listkami;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wroniec – wieś w województwie małopolskim
  • Wroniec – wzniesienie w Górach Sowich
  • wroniec – rodzaj roślin z gromady widłaków
  • wroniec – inna nazwa czarnowrona (Corvus corone)
  • Wroniec – napisana w konwencji baśni powieść Jacka Dukaja o stanie wojennym 1981 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od gawrona wroniec różni się nieco sylwetką.

 (2.1) Porośnięte wrońcem skałki oświetlały słabe promienie słońca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrony mzw., wrona ż., wronka ż., Wronki nmos., Wronka ż.

 przym. wroni, wrony, wronowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. czarnowron, wrona czarna

Wiktionary


wroniecki

→ Wronki; wronecki, wronkowski


SJP.pl


wroników

Zobacz też: Wroników w innych znaczeniach tego słowa.

Wroników – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Rozprza.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


wronin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wronin – część miejscowości Czorsztyn (obecnie we większości pod wodą Jeziora Czorsztyńskiego)
  • Wronin – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Koniusza
  • Wronin – wieś w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Polska Cerekiew

Wikipedia


wronisko

zgrubienie od: wrona; wrońsko


SJP.pl


wroniszewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Wroniszewski – polski historyk
  • Józef Kazimierz Wroniszewski – polski historyk, powieściopisarz
  • Michał Wroniszewski – polski psychiatra, społecznik, działacz opozycji

Wikipedia


wroniątko

pisklę wrony; wronię


SJP.pl


wronię

pisklę wrony; wroniątko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ornit. młode wrony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W gnieździe było troje wroniąt.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrony mzw., wronka ż.

 przym. wrony

Wiktionary


wronka

zdrobnienie od: wrona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: wrona

 (1.2) kulin. napój z kawy, herbaty i śmietanki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wronka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Lubowidz
  • Wronka – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Giżycko
  • Sławomir Wronka (ur. 1972) – polski fizyk, dawniej aktor
  • Wronka – wzniesienie w Sudetach Wschodnich, w Obniżeniu Bystrzycy Kłodzkiej, w województwie dolnośląskim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvrɔ̃nka, AS: vrõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wroniec mzw./mrz., wrona ż., wronię n., Wronka ż., Wronki nmos.

 przym. wroni

Wiktionary


wronki

zdrobnienie od: wrona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim;

 (1.2) geogr. adm. gmina w województwie wielkopolskim, z siedzibą we Wronkach (1.1);

 (1.3) geogr. wieś w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w gminie Świętajno;

 (1.4) pot. środ. zakład karny we Wronkach (1.1);

Wiktionary

Wronki (niem. "Wronke", "Fronich") – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Wronki. Położone nad rzeką Wartą, ok. 58 km na północny zachód od centrum Poznania.

Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1383 roku, położone było w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. pilskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Zbychu garuje we Wronkach od lutego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɔ̃ŋʲci, AS: vrõŋʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wronka ż., wrona ż., Wronka ż.

 przym. wroni, wroniecki, wronkowski

Wiktionary


wronkowski

→ Wronki; wroniecki, wronecki


SJP.pl


wronowatość

ogół cech typowych dla wrony


SJP.pl


wronowaty

podobny do wrony; wroniasty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posiadający cechy wrony

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wroniec mzw./mrz., wrona ż.

Wiktionary


wronowski

nazwisko


SJP.pl


wrony

przestarzale o koniu lub jego maści: barwy czarnej, kary


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) (o maści konia i barwie innych zwierząt) czarny

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) koń o czarnym (wronym) umaszczeniu

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (3.1) D. lp. i M., B., W. lm. od: wrona

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wrony – niektóre ptaki z rodziny krukowatych
  • Wrony – przysiółek wsi Stare Bogaczowice w woj. dolnośląskim, w pow. wałbrzyskim, w gminie Stare Bogaczowice
  • Wrony – przysiółek wsi Silna woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Pszczew
  • Wrony – osada wsi Orzechówek w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Kobiele Wielkie
  • Wrony – część wsi Pawelce w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Klonowa
  • Wrony – część wsi Załuczne w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Czarny Dunajec
  • Wrony – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. Giżyckim, w gminie Giżycko
  • Wrony Nowe – do 1996 Wrony
  • Wrony – polski film psychologiczny z 1994 w reżyserii Doroty Kędzierzawskiej
  • Wrony – plemię Indian od 1868 zamieszkujących między innymi rezerwat w południowo-wschodniej części stanu Montana
  • Wrony – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie brzostowickim, w sielsowiecie Brzostowica
  • Wrona

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvrɔ̃nɨ, AS: vrõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wroniec mzw./mrz., wrona ż., wronię n.

 przym. wroni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kary

 (2.1) karosz

Wiktionary


wrosnąć

wróść;
1. rosnąc, zakorzenić się w coś;
2. stać się częścią czegoś


SJP.pl


wrost

(zwykle w liczbie mnogiej)
1. obcy twór w minerałach, zwykle drobny kryształ innego minerału; wrostek;
2. potocznie: włosek wrośnięty w skórę po goleniu lub depilacji;
3. potocznie: wrośnięty paznokieć


SJP.pl


wrostek

1. (zwykle w liczbie mnogiej) obcy twór w minerałach, zwykle drobny kryształ innego minerału; wrost;
2. element fonetyczny w rdzeniu wyrazu, będący wykładnikiem określonej formy gramatycznej; infiks


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. element słowotwórczy umieszczany wewnątrz leksemu, np. morfem wewnątrz rdzenia wyrazu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wrostek (infiks) – morfem wewnątrz rdzenia wyrazu
  • wrostek (inkluzja) – ciało obce w minerale

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvrɔstɛk, AS: vrostek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infiksacja

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) infiks

Wiktionary


wrosły

rzadko: wrosnąć;
1. rosnąc, zakorzenić się w coś;
2. stać się częścią czegoś


SJP.pl


wrota

1. przestarzale: wielkie drzwi, najczęściej dwuskrzydłowe, dawniej np. w murach zamków, dziś w budynkach gospodarczych;
2. przenośnie:
a) punkt, w którym coś się rozpoczyna;
b) coś, co pozwala na osiągnięcie czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) wielkie drzwi frontowe

 (1.2) przen. sposób, szansa na osiągnięcie czegoś znaczącego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wrota – rodzaj przełęczy, np. Wrota Chałubińskiego
  • wrota – zamknięcie przelotu bramy
  • Wrota – skała w Ojcowskim Parku Narodowym
  • Wrota – żleb opadający z południowych stoków poniżej Pośredniego Goryczkowego Wierchu do Doliny Cichej w słowackich Tatrach Zachodnich

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszedłem do kościoła ogromnymi wrotami.

 (1.1) Po śmierci chciałbym przekroczyć wrota do nieba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɔta, AS: vrota

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wrotny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brama; daw. odrzwia, podwoje, wierzeje

Wiktionary


wrotek

przedstawiciel jednego z typów zwierząt tkankowych


SJP.pl


wrotka

1. urządzenie z kółkami przymocowane do obuwia;
2. but z przymocowanymi od spodu kółkami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. podeszwa przyczepiana do buta, wyposażona w kółka, umożliwiająca jazdę;

 (1.2) inform. slang. informacja w treści listu elektronicznego o autorze cytowanego fragmentu;

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (2.1) małe wrota

Wiktionary

Wrotka (od wrote – napisał) – zamieszczony na początku wiadomości internetowej krótki tekst informujący, zgodnie z prawem autorskim, o źródle cytowanej wypowiedzi.

Tekst taki może zawierać nazwę użytkownika (imię i nazwisko lub nick), jego adres poczty elektronicznej, datę i godzinę wysłania wiadomości i jej temat. Wrotka jest najczęściej wstawiana automatycznie przez newsreader lub program pocztowy. Niektóre z tych programów umożliwiają skonfigurowanie treści wrotki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zosia od rana jeździ na wrotkach.

 (1.2) Twoja nowa wrotka jest bardzo zabawna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɔtka, AS: vrotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrotkarz mos.

 przym. wrotkarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) roller

Wiktionary


wrotkarka

kobieta jeżdżąca na wrotkach


SJP.pl


wrotkarnia

tor do jazdy na wrotkach; wrotkowisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce do jazdy na wrotkach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrotkarz mos.

Wiktionary


wrotkarski

dotyczący wrotkarza, związany z jazdą na wrotkach


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wrotkarstwem, dotyczący wrotkarstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrotkarstwo n., wrotka ż., wrotkarz m., wrotkartka ż.

Wiktionary


wrotkarstwo

Wrotkarstwo – grupa dyscyplin sportowych uprawianych na wrotkach dwuśladowych (tradycyjnych) oraz jednośladowych (potocznie nazywanych rolkami). Uprawiane rekreacyjnie i wyczynowo.

Wikipedia


wrotkarz

osoba jeżdżąca na wrotkach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. ktoś, kto jeździ na wrotkach, uprawia wrotkarstwo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɔtkaʃ, AS: vrotkaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrotka ż., wrotkarstwo n., wrotkarnia ż., wrotkowisko n.

:: fż. wrotkarka ż.

 przym. wrotkowy, wrotkarski

Wiktionary


wrotki

obuwie z przyczepionymi od spodu kółkami


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wrotki (Rotifera) – typ zwierząt bezkręgowych
  • wrotki – sprzęt sportowy, kółka przymocowywane do butów
  • wrotki – rodzaj krótkich tekstów zamieszczanych na początku wiadomości internetowej
  • Wrotki – miejscowość w województwie podlaskim

Wikipedia


wrotkować

potocznie: jeździć na wrotkach


SJP.pl


wrotkowisko

tor do jazdy na wrotkach; wrotkarnia


SJP.pl


wrotkowo

Wrotkowo (niem. "Friedrichowen") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie gołdapskim, w gminie Gołdap.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Podczas akcji germanizacyjnej nazw miejscowych i fizjograficznych (tzw. "chrzty hitlerowskie") utrwalona historycznie nazwa niemiecka "Friedrichowen" (Frydrychowy) została w 1938 r. zastąpiona przez administrację nazistowską sztuczną formą "Friedrichau".

Wikipedia


wrotkowski

nazwisko


SJP.pl


wrotkowy

→ wrotka


SJP.pl

Patrz:

wrotka

wrotnisko

wydzielony teren służący do jazdy i wykonywania różnych ewolucji na łyżworolkach lub deskorolkach; wrotowisko


SJP.pl


wrotny

1. używany dawniej przymiotnik od: wrota;
2. dawniej: wracający; powrotny


SJP.pl


wrotnów

Wrotnów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Miedzna. Ma status sołectwa. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Miedznie.

Wikipedia


wrotowisko

wydzielony teren służący do jazdy i wykonywania różnych ewolucji na łyżworolkach lub deskorolkach; wrotnisko


SJP.pl


wrotycz

pospolita roślina zielna o dużych, pierzastych liściach i żółtopomarańczowych kwiatach zebranych w koszyczki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Tanacetum|L.|ref=tak., roślina z rodziny astrowatych o dużych, pierzastych liściach i kwiatach zebranych w koszyczki;

Wiktionary

Wr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wrotycz pospolity zyskał reputację jako środek odstraszający owady, szczególnie muchy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɔtɨt͡ʃ, AS: vrotyč

Wiktionary


wrotyczowy

→ wrotycz


SJP.pl

Patrz:

wrotycz

wrotyczówka

rozdestnica wrotyczówka - gatunek chrząszcza z rodziny stonkowatych


SJP.pl


wrończyk

ptak należący do krukowatych, upierzenie czarne, czerwony dziób


SJP.pl

Wrończyk ("Pyrrhocorax pyrrhocorax") – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny krukowatych (Corvidae). Występuje w zachodniej i południowej Europie, północno-zachodniej Afryce (izolowane populacje także w Etiopii) oraz zachodniej, środkowej i wschodniej Azji. Nie jest zagrożony.

Wikipedia


wroński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Wroński (1850/51–1915) – skrzypek, kompozytor, dyrygent, pedagog
  • Andrzej Wroński (1956–2017) – historyk, dziennikarz i publicysta
  • Andrzej Wroński (ur. 1965) – zapaśnik, mistrz olimpijski
  • Antoni Wroński (1785–1840) – nauczyciel, burmistrz
  • Bohdan Wroński (1908–1985) – komandor
  • Imisław Wroński (??–1365) – biskup płocki
  • Jacek Wroński (ur. 1960) – dziennikarz
  • Jerzy Wroński (1929–2011) – profesor neurochirurg
  • Jerzy Wroński (1930–2016) – malarz
  • Józef Hoene-Wroński (1776–1853) – naukowiec
  • Leszek Wroński (XX–XXI w.) – filozof
  • Marcin Wroński (ur. 1972) – pisarz

Wikipedia


wrońskian

wyznacznik macierzy Wrońskiego


SJP.pl

Wrońskian – wyznacznik znajdujący zastosowanie w rachunku różniczkowym i równaniach różniczkowych, opracowany przez polskiego matematyka Józefa Hoene-Wrońskiego, nazwany tak na jego cześć.

Jednym z zastosowań jest użycie lematu Wrońskiego do znajdowania układów funkcji liniowo niezależnych.

Wikipedia


wrońsko

zgrubienie od: wrona; wronisko


SJP.pl

Wrońsko – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Konopnica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

W pobliżu wsi, za leśniczówką, znajdował się pomnik poległym "O utrwalanie władzy ludowej".

Wikipedia


wroślik

grzyb pasożytniczy z klasy glonowców


SJP.pl


wroślikowate

o cechach wroślikowatych (rodzina organizmów)


SJP.pl

Wroślikowate ("Peronosporaceae" de Bary) – rodzina organizmów zaliczanych do królestwa chromistów ("Chromista").

Wikipedia


wroślikowaty

o cechach wroślikowatych (rodzina organizmów)


SJP.pl


wroślikowiec

przedstawiciel rzędu organizmów z klasy grzybopodobnych lęgniowców


SJP.pl


wroślowate

rodzina organizmów z królestwa chromistów, zaliczana do grzybopodobnych lęgniowców; wroślikowate


SJP.pl


wroślowaty

o cechach wroślowatych (rodzina organizmów)


SJP.pl


wroślowiec

przedstawiciel rodziny glonowców z klasy lęgniowców


SJP.pl


wrośniaczek

rodzaj grzybów z rzędu żagwiowców


SJP.pl


wrośniak

grzyb z rodziny żagwiowatych


SJP.pl


wrośnięty

taki, który wrósł; wrosły


SJP.pl


wrożnik

sklepienie w kształcie trójkąta sferycznego, stanowiące przejście od kwadratu podbudowy do podstawy kopuły; żagielek


SJP.pl


wrr

1. wykrzyknik wyrażający złość; grr;
2. wykrzyknik wyrażający warczenie


SJP.pl


wrrr

wykrzyknik

 (1.1) onomatopeja naśladująca warczenie zwierzęcia, np. psa

 (1.2) onomatopeja naśladująca warkot urządzeń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vrːː, AS: v••r

Wiktionary


wrychle

dawniej, dziś gwarowo: w niedługim czasie, rychło


SJP.pl


wrycza

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) herald. kaszubski herb szlachecki;

Wiktionary

Wrycza (Wrycz) – kaszubski herb szlachecki.

Wikipedia


wrypać

potocznie:
1. pobić kogoś; wklupać;
2. zjeść coś; wszamać


SJP.pl


wrypywać

potocznie: wsadzać, wbijać w coś


SJP.pl


wrysować

rysując, wkomponować coś w istniejący rysunek


SJP.pl


wrysowywać

rysując, wkomponowywać coś w istniejący rysunek


SJP.pl


wryć

1. rzadko: ryjąc, wkopać w coś;
2. potocznie: opanować pamięciowo (materiał przed egzaminem); wkuć;
3. wryć się - zagłębić się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) uderzając lub wciskając, zagłębić coś w miękkim podłożu

czasownik zwrotny dokonany wryć się (ndk. brak)

 (2.1) uderzywszy lub wcisnąwszy się w miękkie podłoże, zagłębić się w nim

 (2.2) utrwalić się w czyjejś świadomości na długi czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I spostrzega teraz dopiero, że leży na płycie sarkofagu, którą czas strzaskał, w ziemię wrył i mchami przez wieki znów spoił.

 (2.2) Ich krótka wizyta wryła się w pamięć wielu ludzi, zmieniła albo złamała im życie.

Wiktionary


wrzalik

nazwisko


SJP.pl


wrzask

głośny, przeraźliwy krzyk, wołanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bardzo głośny krzyk

Wiktionary

Wrzask – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Stryków.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa łódzkiego.

Przed 2023 r. miejscowość była częścią wsi Gozdów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uczniowie nie przestawali hałasować i musiałem uciszyć ich wrzaski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʒask, AS: vžask

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wrzaskliwy

 przysł. wrzaskliwie

 czas. wrzeszczeć, wrzasnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ryk, wycie

Wiktionary


wrzaskliwie

przysłówek

 (1.1) na sposób wrzaskliwy; z wrzaskiem; bardzo głośno

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teraz natomiast zbliżyło się kilka łódeczek. Mali wioślarze, półnadzy chłopcy arabscy, wrzaskliwie usiłowali porozumieć się z załogą statku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzask mrz., wrzaskul mos., wrzaskula ż., wrzaskliwość n., wrzaskun mrz.

 czas. ndk. wrzeszczeć, dk. zawrzeszczeć

 przym. wrzaskliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głośno, krzykliwie, hałaśliwie

Wiktionary


wrzaskliwiej

stopień wyższy od przysłówka: wrzaskliwie


SJP.pl


wrzaskliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: wrzaskliwy


SJP.pl


wrzaskliwy

1. skory do wrzasku;
2. zbyt głośno brzmiący;
3. pełen wrzasku, hałasu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) skłonny do wrzasku, wrzeszczenia

 (1.2) przen. bardzo intensywny, o silnych kolorach, mocno przyciągający uwagę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wrzaskliwe, wygadane przekupki w spódnicach sztywnych od krochmalu i wysokich bieluśkich czepkach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzask m., wrzeszczenie n.

 czas. wrzeszczeć ndk., wrzasknąć dk.

 przysł. wrzaskliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzykliwy

 (1.2) krzykliwy

Wiktionary


wrzasnąć

1. powiedzieć lub zawołać coś bardzo głośno; krzyknąć;
2. wydać krzykliwy, ostry głos


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. wrzeszczeć)

 (1.1) dokonany od|wrzeszczeć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fa-fasolka! – wrzasnęła Cesia, zrywając się na równe nogi. – Zapomniałam zamknąć gaz!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʒasnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: vžasnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzask mrz.

Wiktionary


wrzawa

hałas, gwar różnych zmieszanych głosów lub dźwięków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hałas, gwar różnych zmieszanych głosów lub dźwięków

 (1.2) przen. wzburzenie, zamieszanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Musiała jednak wrzawa wojenna uciszyć się o późnej godzinie, gdyż pamiętam jak byłem raptownie obudzony nagłą kanonadą przy różanej zorzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʒava, AS: vžava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzenie n.

Wiktionary


wrzałka

wrzałka płaskozębna, wrzałka powojowa - gatunki błonkówki z rodziny smuklikowatych


SJP.pl


wrzeciennica

dawniej: przędzarka przygotowawcza do przeróbki bawełny; wrzecienica, wrzecionarka, wrzecioniarka


SJP.pl


wrzeciennik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zespół elementów obrabiarki zawierający skrzynkę prędkości i wrzeciono robocze

Wiktionary


wrzecionko

1. zdrobnienie od: wrzeciono;
2. część w zegarkach sprężynowych kieszonkowych lub morskich; kółko balansowe ze sprężyną (włosem)


SJP.pl


wrzecionkowce

grupa bakterii mających kształt pałeczek o zaostrzonych biegunach


SJP.pl


wrzecionkowiec

rodzaj bakterii mających kształt pałeczek o zaostrzonych biegunach; Fusobacterium


SJP.pl


wrzeciono

1. drewniany przyrząd do ręcznego przędzenia wełny;
2. element maszyny przędzalniczej;
3. wrzeciono kariokinetyczne - wrzecionowata struktura komórki zbudowana z włókien białka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) włók. obrotowe narzędzie ręczne lub część kołowrotka do nawijania przędzy;

 (1.2) techn. element obrabiarki w kształcie wału, służący do zamocowania narzędzia lub obrabianego przedmiotu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wrzeciono podziałowe – struktura białkowa
  • wrzeciono – w przędzalnictwie
  • wrzeciono – część w obrabiarkach
  • Wrzeciono – osiedle w Warszawie, w dzielnicy Bielany
  • Wrzeciono (columella) – element budowy muszli

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie lękaj się możny królu, przestań płakać o królowo! chociaż uśnie córka twoja, lecz obudzi się na nowo, bo nie umrze wtedy ona, gdy wrzecionem się ukłuje, lecz ją właśnie to ukłucie na sen długi zaczaruje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʒɛˈt͡ɕɔ̃nɔ, AS: vžećõno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzecionowatość ż.

 przym. wrzecionowy, wrzecionowaty

 przysł. wrzecionowato

Wiktionary


wrzecionowato

przysłówek

 (1.1) przypominając kształtem wrzeciono

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzeciono n., wrzecionowatość ż.

 przym. wrzecionowy, wrzecionowaty

Wiktionary


wrzecionowatość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest wrzecionowate

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzeciono n.

 przym. wrzecionowy, wrzecionowaty

 przysł. wrzecionowato

Wiktionary


wrzecionowaty

przypominający kształtem wrzeciono, podłużny i zwężający się ku końcom


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przypominający kształtem wrzeciono

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Długoszpar posiada wrzecionowate ciało.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzeciono n., wrzecionowatość ż.

 przym. wrzecionowy

 przysł. wrzecionowato

Wiktionary


wrzecionowy

przymiotnik od: wrzeciono


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wrzecionem, dotyczący wrzeciona

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzeciono n., wrzecionowatość ż.

 przym. wrzecionowaty

 przysł. wrzecionowato

Wiktionary


wrzeciądz

dawne urządzenie przeznaczone do zamykania bramy lub drzwi od wewnątrz; skobel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. urządzenie do zamykania bramy lub drzwi, najczęściej w postaci żelaznej sztaby, drąga obracającego się na sworzniu lub krótkiego łańcucha nakładanego na skobel;

 (1.2) daw. przen. element ograniczający, krępujący lub stanowiący barierę

 (1.3) stpol. żelazny łańcuch, pęta lub kajdany

Wiktionary

Wrzeciądz (dawniej także w formach: "rzeciądz", "rzecządz", "rzecądz", "rzejcuz", "rzecoz") – okucie budowlane, zamknięcie drzwi lub bramy, element w formie sztaby (lub płaskownika) z otworem współpracujący ze skoblem służący wraz z nim do mocowania kłódki, czasem (szczególnie w przeszłości) w formie krótkiego łańcucha, służącego do zamykania drzwi od wewnątrz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Drzwi wszystkie w bramie i innych budowlach zamkowych, zamykały się na wrzeciądze, skoble żelazne, kolca, łańcuchy i kłódki.

 (1.1) Warkły wrzeciądze katedralnej bramy, otwarło się łono świątyni Pańskiej i Kościół.

 (1.2) Nie miały czasu nasze biedne żądze wytchnąć od pracy wśród wiosny uniesień, a nim nam wywczas otwarł swe wrzeciądze, żądze umarły i nadeszła jesień.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) war. daw. rzeciądz, rzecządz, wrzecąc, wrzeciąż

Wiktionary


wrzeciążka

żółta biedronka o czarnych plamkach


SJP.pl

Wrzeciążka, biedronka wrzeciążka ("Propylea quatuordecimpunctata") – gatunek chrząszcza z rodziny biedronkowatych.

Wikipedia


wrzekomo

modulant, przysłówek

 (1.1) stpol. śrpol. rzekomo, podobno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. wrzkomo

Wiktionary


wrzelowiec

wieś w Polsce


SJP.pl

Wrzelowiec – wieś (1543–1824 miasto) w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie opolskim, w gminie Opole Lubelskie.

W latach 1975–1998 wieś należała administracyjnie do województwa lubelskiego.

Na terenie wsi utworzono dwa sołectwa "Wrzelowiec" i "Wrzelowiec-Kierzki" w gminie Opole Lubelskie. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 455 mieszkańców.

Wikipedia


wrzelowiecki

przymiotnik od: Wrzelowiec; wrzelowski


SJP.pl


wrzelowski

przymiotnik od: Wrzelowiec; wrzelowiecki


SJP.pl


wrzelów

wieś w Polsce


SJP.pl

Wrzelów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie opolskim, w gminie Łaziska.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie lubelskim województwa lubelskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wikipedia


wrzemienny

przymiotnik

 (1.1) stpol. doczesny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʒɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɨ, AS: vžẽmʹi ̯ẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzemię n.

 przym. nawrzemienny

Wiktionary


wrzemię

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stpol. czas

 (1.2) stpol. odcinek czasu, pora

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wrzemienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. brzemię

Wiktionary


wrzenie

1. o cieczach: zmieniać swój stan skupienia w gazowy w odpowiedniej temperaturze; gotować się;
2. kłębić, burzyć się;
3. odczuwać gwałtowne uczucia, podniecać się, być wzburzonym;
4. być pełnym zgiełku, kipieć, tętnić życiem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) fiz. gwałtowne przechodzenie ze stanu ciekłego w gazowy, połączone z tworzeniem się pęcherzyków pary w cieczy;

 (1.2) przen. oznaki niezadowolenia lub buntu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wrzenie (fizyka) – zjawisko gwałtownego parowania cieczy
  • Wrzenie Przedborskie - protest w 1958 r. przeciwko usunięciu krzyży ze szkoły w Przedborzu
  • Wrzenie społeczne, wrzenie rewolucyjne – niepokoje, zamieszki
  • Wrzenie świata – książka Ryszarda Kapuścińskiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dodatnie azeotropy mają niższą temperaturę wrzenia niż jakikolwiek inny roztwór danych składników pod tym samym ciśnieniem, a więc izobara wrzenia osiąga minimum przy składzie azeotropowym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzątek mrz., wrzawa

 czas. wrzeć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parowanie

 (1.2) bunt, ferment, niepokój, rewolta, wrzawa, wzburzenie, zamieszanie, zamieszki

Wiktionary


wrzepiać

potocznie:
1. wyznaczać coś komuś jako karę (np. mandat); wlepiać;
2. sprawiać komuś lanie, bić kogoś


SJP.pl


wrzepić

rubasznie: sprawić komuś lanie, zbić kogoś


SJP.pl


wrzesień

dziewiąty miesiąc roku kalendarzowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dziewiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

 (1.2) stpol. listopad

Wiktionary

Wrzesień – dziewiąty miesiąc w roku, według kalendarza gregoriańskiego ma 30 dni.

Nazwa miesiąca (według Brücknera) pochodzi od kwitnących w tym miesiącu wrzosów (por. ukr. "вересень / wereseń", błr. "верасень / wierasień"). Dawniej używano również nazwy "pajęcznik" od nici babiego lata. Łacińska nazwa "September" (‘siódmy miesiąc’; zobacz: kalendarz rzymski) została zapożyczona przez większość języków europejskich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) II wojna światowa rozpoczęła się pierwszego września 1939 (tysiąc dziewięćset trzydziestego dziewiątego) roku.

 (1.1) W pierwszych dniach września spadły deszcze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʒɛɕɛ̇̃ɲ, AS: vžeśė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wrześniowy, wrzosowy

 rzecz. wrzost mrz., wrzosk mrz., wrzosik mrz., werez mrz., weres mrz., wrześniak m., wrześniówka ż., wrzos m., wrzosowisko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. pajęcznik, september

 (1.2) stpol. listopad, pajęcznik, październik

Wiktionary


wrzesiński

przymiotnik od: Września


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Wrześni, związany z Wrześnią

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Józef Wrzesiński (1917–1988) – francuski proboszcz, założyciel międzynarodowego ruchu pomocy ATD
  • Zbigniew Wrzesiński (ur. 1943) – polski inżynier, polityk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pan Skibiński zasygnalizował problem we wrzesińskim oddziale koncernu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʒɛˈɕĩj̃sʲci, AS: vžeśĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Września ż., wrześnianin mos., wrześnianka ż.

Wiktionary


wrzeszcz

dzielnica Gdańska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. dzielnica Gdańska;

Wiktionary

Wrzeszcz (niem. "Langfuhr") – część Gdańska, znajdująca się na północ od Śródmieścia, nad strugą Strzyżą. W latach 1992–2010 dzielnica Gdańska, współcześnie jego terytorium jest podzielone pomiędzy dwie dzielnice: Wrzeszcz Dolny i Wrzeszcz Górny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stamtąd dojdziemy ponownie do starego, historycznego Wrzeszcza o zabudowie kwartałowej wypełnionej kamienicami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʒɛʃt͡ʃ, AS: vžešč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzeszczańskość ż.

 przym. wrzeszczański

 przysł. wrzeszczańsko

Wiktionary


wrzeszczański

przymiotnik od: Wrzeszcz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) adm. dotyczący gdańskiej dzielnicy Wrzeszcz lub w niej położony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele zapomnianych lub mniej znanych kryminalnych historii rozegrało się na wrzeszczańskich ulicach i we wrzeszczańskich domach w pierwszej połowie XX wieku.

 (1.1) Wielu współczesnych gdańszczan nie do końca kojarzy modny dziś wrzeszczański Garnizon właśnie z Czarnymi Huzarami, dla których wybudowano te koszary w II połowie XIX stulecia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʒɛʃˈt͡ʃãj̃sʲci, AS: vžeščãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wrzeszcz mrz., wrzeszczanin mos., wrzeszczanka ż.

Wiktionary


wrzeszczewice

Wrzeszczewice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łaskim, w gminie Łask.

Wikipedia


wrzeszczeć

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) krzyczeć bardzo głośno i intensywnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wrzeszcz na swoich ludzi, winny jest intrygant i zleceniodawca, a nie wykonawcy. Może trzeba im więcej posmarować?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʒɛʃt͡ʃɛt͡ɕ, AS: vžeščeć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wywrzaskiwać

 rzecz. wrzask m., wrzeszczenie n.

 przym. wrzaskliwy

 przysł. wrzaskliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drzeć się, wydzierać się, pot. drzeć mordę, drzeć japę, piłować japę

Wiktionary


wrzeszczyn

Wrzeszczyn ( "Boberrullersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim, w gminie Jeżów Sudecki.

Wikipedia


wrzeszczów

Wrzeszczów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Przytyk.Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 740.

Wrzeszczów jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii św. Marii Magdaleny. We wsi znajduje się zabytkowy kościół św. Marii Magdaleny oraz dwór, należący niegdyś do Stanisława Morsztyna – wojewody sandomierskiego.

Wikipedia


wrzeszewo

Wrzeszewo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Osiek.

Wikipedia


wrzeć

1. o cieczach: zmieniać swój stan skupienia w gazowy w odpowiedniej temperaturze; gotować się;
2. kłębić, burzyć się;
3. odczuwać gwałtowne uczucia, podniecać się, być wzburzonym;
4. być pełnym zgiełku, kipieć, tętnić życiem


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zawrzeć)

 (1.1) fiz. gotować się, bulgotać od gorąca

 (1.2) książk. przen. burzyć się, niepokoić się

czasownik niedokonany

 (2.1) przest. napierać, przeć, cisnąć

 (2.2) przest. rwać się do kogoś, dyszeć gniewem, ostrzyć zęby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poparzyłem się wrącą zupą.

 (1.2) Tłum zgromadzony na wiecu wrze i rzuca kamieniami w okna budynków rządowych.

 (1.2) Graj, nie żałuj strun // A niech tam na sali wrze // Niech dowiedzą się, jak gra polski bluesman

 (2.2) Byłoby przyszło do krwi, tak już na siebie warli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʒɛt͡ɕ, AS: vžeć

Wiktionary

Powiązane:

 (1) war, wywar, odwar, wrzątek, wrzenie, zawrzeć

 (2) przywrzeć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kipieć

Wiktionary


wrześcienko

Wrześcienko (dawniej "Wrzeście Szlacheckie", kaszb. "Szlachecczé Wrzesce", niem. "Adlig Freest") – osada w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie lęborskim, w gminie Wicko. Leży przy trasie linii kolejowej Lębork – Łeba.

Osada wchodzi w skład sołectwa "Wrzeście".

Wikipedia


września

krzew lub niewielkie drzewo z rodziny tamaryszkowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa systematyczna|Myricaria|(L.) Desv.|ref=tak., rodzaj rośliny drzewiastej z rodziny tamaryszkowatych, charakteryzujący się długimi, cienkimi pędami, drobnymi, łuskowatymi lub igiełkowatymi liśćmi;

Wiktionary

Września ( Wreschen) – miasto w województwie wielkopolskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Września i powiatu wrzesińskiego. Położone 50 km na wschód od Poznania, nad rzeką Wrześnicą.

Ważny węzeł komunikacji drogowej i kolejowej. Okolica równinna, rolnicza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Siedlisko 3230 stanowi luźne zarośla wrześniowo-wierzbowe, w których dominuje września pobrzeżna [...].

Wiktionary


wrześniaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: wrześniak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta kobyła to wrześniaczka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʒɛɕˈɲat͡ʃka, AS: vžeśńačka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. wrześniak.

Wiktionary


wrześniak

1. młody zając urodzony na jesieni;
2. koń urodzony we wrześniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) przest. zool. źrebak urodzony na jesieni

 (1.2) przest. łow. zając urodzony we wrześniu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) reg. miód z kwiatów wrzosu wyprodukowany we wrześniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rejestr zębowy wrześniaka zmienia się tylko do siódmego roku życia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʒɛɕɲak, AS: vžeśńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzesień m., wrzos m., wrzosiec m., wrzosowiec m., wrzosownica ż., wrzosowisko n., wrzosowina ż., wrzosowate nmos.

:: fż. wrześniaczka ż.

 przym. wrześniowy, wrzosowy, wrzosisty, wrzosowiskowy

Wiktionary


wrześnianin

mieszkaniec Wrześni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Wrześni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʒɛɕˈɲä̃ɲĩn, AS: vžeśńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Września ż.

:: fż. wrześnianka ż.

 przym. wrzesiński

Wiktionary


wrześnianka

mieszkanka Wrześni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Wrześni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʒɛɕˈɲãnka, AS: vžeśńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Września ż.

:: fm. wrześnianin mos.

 przym. wrzesiński

Wiktionary


wrześnica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wrześnica – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Czaplinek
  • Wrześnica – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Sławno
  • Wrześnica – rzeka w Wielkopolsce
  • Wrześnica – potok w Górach Izerskich na Śląsku

Wikipedia


wrześniewski

nazwisko


SJP.pl


wrześniowy

dotyczący września


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z wrześniem, charakterystyczny dla września

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʒɛɕˈɲɔvɨ, AS: vžeśńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzesień m., wrześniówka ż., wrześniak mrz./mzw.

 przym. wrzosowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. septembrowy

Wiktionary


wrześniówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) turyst. wycieczka za miasto we wrześniu

 (1.2) bot. nazwa systematyczna|Hudsonia|ref=tak., roślina z rodziny czystkowatych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʒɛɕˈɲufka, AS: vžeśńufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzesień m.

 przym. wrześniowy

Wiktionary


wrzeźbiać

rzeźbiąc, umieszczać w czymś


SJP.pl


wrzeźbić

rzeźbiąc, umieścić w czymś


SJP.pl


wrzkomo

przysłówek

 (1.1) śrpol. zob. wrzekomo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʃkɔ̃mɔ, AS: fškõmo

Wiktionary


wrzodak

nazwisko


SJP.pl


wrzodny

dawniej: owrzodzony; wrzodowaty


SJP.pl


wrzodotwórczy

sprzyjający powstawaniu wrzodów


SJP.pl


wrzodowaty

dawniej: owrzodzony; wrzodny


SJP.pl


wrzodowiec

osoba chora na chorobę wrzodową żołądka lub dwunastnicy


SJP.pl


wrzodowy

przymiotnik od: wrzód


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z wrzodami, dotyczący wrzodów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzód mrz., wrzodzik mrz.

 czas. wrzodzieć ndk.

 przym. owrzodzony

Wiktionary


wrzodzianka

ropne zapalenie skóry


SJP.pl


wrzodzieć

pokrywać się wrzodami


SJP.pl


wrzodzik

mały wrzód


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od wrzód

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzód m.

 przym. owrzodzony, wrzodowy

Wiktionary


wrzos

krzewinka o zimozielonych, bardzo drobnych listkach i drobnych fioletowych kwiatach, zakwitająca wczesną jesienią


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. wrzos zwyczajny - nazwa systematyczna|Calluna vulgaris|ref=tak., krzewinka o drobnych liściach i małych, różowofioletowych kwiatach rosnąca w dużych skupieniach, kwitnąca późnym latem i wczesną jesienią;

 (1.2) bot. pot. zob. wrzosiec.

 (1.3) kolor fioletoworóżowy, taki jak kolor kwiatów wrzosu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyniosłam z lasu trochę wrzosu i włożyłam do wazonu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʒɔs, AS: vžos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzosowisko n., wrzosina ż., wrzosowina ż., wrzesień m., wrześniak mrz./mzw., wrzosik m., wrzost m., wrzosk m., weres m., werez m.

 przym. wrzosowy, wrzosisty, wrzosowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrzos zwyczajny, zdrobn. wrzosik, daw./reg. wrzost, wrzosk, weres, werez

 (1.2) wrzosiec, przest. wrzosień

 (1.3) fioletoworóżowy, wrzosowy

 (1.5) jałowiec

Wiktionary


wrzosek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Wrzosek – lekarz patolog, antropolog oraz historyk medycyny
  • Antoni Wrzosek – geograf
  • Arkadiusz Wrzosek – kick-bokser, bokser oraz zawodnik mieszanych sztuk walki (MMA)
  • Dariusz Wrzosek – matematyk, profesor nauk matematycznych
  • Ewa Wrzosek – biegaczka
  • Ewa Wrzosek – prokurator
  • Marta Wrzosek – mykolog, doktor habilitowany nauk biologicznych
  • Marcin Wrzosek – zawodnik mieszanych sztuk walki (MMA)
  • Robert Wrzosek – aktor, reżyser i scenarzysta teatralny oraz filmowy
  • Wacław Wrzosek – polityk, prezydent Siedlec

Wikipedia


wrzosiec

krzew lub krzewinka o zimotrwałych, drobnych, igiełkowatych liściach i kwiatach białych lub różowych zebranych w baldachogrona, rosnąca w Afryce i Europie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Erica (Ericaceae)|L.|ref=tak., krzew z rodziny wrzosowatych o zimozielonych liściach;

Wiktionary

Wr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na początku XIX wieku odkryto nowy, zdaniem większości fajczarzy, najdoskonalszy surowiec – korzeń wrzośca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrześniak mzw./mrz.

Wiktionary


wrzosik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. bot. wrzos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzos m., wrzosowisko n., wrzosina ż., wrzosowina ż., wrzesień m., wrześniak mrz./mzw., wrzost m., wrzosk m., weres m., werez m.

 przym. wrzosowy, wrzosisty, wrzosowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrzos, wrzos zwyczajny, daw./reg. wrzost, wrzosk, weres, werez

Wiktionary


wrzosiński

nazwisko


SJP.pl


wrzosk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw./gwara. wrzos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzos m., wrzosowisko n., wrzosina ż., wrzosowina ż., wrzesień m., wrześniak mrz./mzw., wrzosik m., wrzost m., weres m., werez m.

 przym. wrzosowy, wrzosisty, wrzosowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrzos, wrzos zwyczajny, wrzosik, daw./reg. wrzost, weres, werez

Wiktionary


wrzosowate

o cechach wrzosowatych (rodzina roślin)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. bot. rodzina roślin krzewinkowych, krzewiastych lub drzew z rzędu wrzosowców;

Wiktionary

Wr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W korzeniach wrzosowatych występuje mikoryza wewnętrzna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrześniak mzw./mrz., wrzos mrz., wrzosowce lm nm.

Wiktionary


wrzosowaty

o cechach wrzosowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


wrzosowce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. bot. rząd roślin okrytonasiennych z kladu astrowych;

Wiktionary

Wr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W zależności od systemu klasyfikacyjnego i rozwoju wiedzy o filogenezie tych roślin, bardzo zmieniał się zakres roślin jaki zaliczano do wrzosowców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzos mrz., wrzosowate lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwurożne

Wiktionary


wrzosowiec

1. roślina z rodziny komosowatych;
2. przedstawiciel rośliny z rzędu wrzosowców


SJP.pl

Wr

Wikipedia


wrzosowisko

obszar porosły wrzosem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bezleśna formacja zimozielonych krzewinek, w której dominują wrzosy;

Wiktionary

Wrzosowisko – bezleśna, azonalna formacja zimozielonych krzewinek o charakterystycznym pokroju. Dominują w niej rośliny wrzosopodobne o kseromorficznych (erikoidalnych) liściach – niewielkich, zwykle wałeczkowatych. Wykształca się na siedliskach ubogich, zwykle wilgotnych, znajdujących się pod wpływem klimatu morskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) Ze mną można tylko pójść na wrzosowisko • I zapomnieć wszystko (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvʒɔsɔˈvʲiskɔ, AS: vžosovʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrześniak m., wrzos m., wrzosiec m., wrzesień m., wrzosowość ż., Wrześniak m./ż.

 przym. wrzosowy, wrzosowiskowy, wrzoścowy

 przysł. wrzosowo

Wiktionary


wrzosowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wrzosowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Kamień Pomorski
  • Wrzosowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kołobrzeskim, w gminie Dygowo
  • Wrzosowo – stacja kolejowa w miejscowości Wrzosowo, w woj. zachodniopomorskim, w pow. kołobrzeskim, w gminie Dygowo
  • Wrzosowo – dawna gmina w woj. szczecińskim (1946–1950) i w woj. koszalińskim (1950–1954)
  • Wrzosowo – dawna gromada (1954–1972) w pow. kamieńskim
  • Wrzosowo – dawna gromada (1954–1972) w pow. kołobrzeskim
  • Trassenheide
  • Wrzosów
  • Wrzosówka

Wikipedia


wrzosowy

przymiotnik jakościowy

 (1.1) koloru wrzosu, różowofioletowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czasami spod pokładów szarej, białej i wrzosowej farby błyśnie smuga ostrzejszego koloru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzos m., wrzosiec m., wrzosowisko n., wrzesień m., wrześniak mrz./mzw.

 przym. wrześniowy

Wiktionary


wrzost

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw./gwara. wrzos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzos m., wrzosowisko n., wrzosina ż., wrzosowina ż., wrzesień m., wrześniak mrz./mzw., wrzosik m., wrzosk m., weres m., werez m.

 przym. wrzosowy, wrzosisty, wrzosowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrzos, wrzos zwyczajny, wrzosik, daw./reg. wrzosk, weres, werez

Wiktionary


wrzosówka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wrzosówka, miód z prądem – nalewka alkoholowa
  • wrzosówka – rasa owiec
  • Wrzosówka – potok, prawy dopływ Kamiennej
  • Wrzosówka – szczyt w Górach Izerskich
  • Wrzosówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Nowodwór
  • Wrzosówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Czosnów
  • Wrzosówka – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Małogoszcz
  • Wrzosówka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Lądek-Zdrój

Wikipedia


wrzoścowy

→ wrzosiec


SJP.pl

Patrz:

wrzosiec

wrzucanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wrzucać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzutka ż., wrzucenie n., wrzut m., wrzutnia ż.

 czas. wrzucać ndk., wrzucić dk.

 przym. wrzutowy

Wiktionary


wrzucać

czasownik

 (1.1) rzucając, umieszczać coś w czymś

 (1.2) pot. inform. umieszczać materiały w internecie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śmieci należy wrzucać do śmietnika.

 (1.1) Wrzuć do zupy trochę drobno pokrojonej natki pietruszki.

 (1.2) Znacie jakąś stronę na którą można wrzucać filmiki?

 (1.2) Prowadzenie szczęśliwego i barwnego życia staje się czymś w rodzaju etycznego obowiązku, a liczne zdjęcia wrzucane na Facebooka mają zaświadczać, jak świetnie nam to idzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʒut͡sat͡ɕ, AS: vžucać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzutka ż., wrzucenie n., wrzucanie n., wrzutnia ż., wrzut m., niewrzucanie n.

 czas. wrzucić dk., wrucić się dk.

Wiktionary


wrzucenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wrzucić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzutka ż., wrzucanie n., wrzut m., wrzutnia ż.

 czas. wrzucić dk., wrzucać ndk.

 przym. wrzutowy

Wiktionary


wrzucić

rzucając, umieścić coś w jakimś miejscu


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wrzucać)

 (1.1) zob. wrzucać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wystarczy włożyć odpowiedź do butelki, zakorkować i wrzucić do najbliższej wody.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzutka ż., wrzucanie n., wrzucenie n., wrzut m., wrzutnia ż.

 czas. wrucić się, wrzucać ndk.

Wiktionary


wrzut

wrzucenie czegoś do jakiegoś celu


SJP.pl


wrzuta

w gwarze młodzieżowej:
1. upload pliku na serwis hostingowy;
2. obraza słowna; pojazd;
3. wsad w koszykówce


SJP.pl


wrzutka

1. w piłce nożnej: wysokie podanie piłki w pole karne;
2. potocznie: folder reklamowy umieszczany w gazecie lub skrzynce pocztowej;
3. środowiskowo: upublicznienie jakiejś plotki odwracającej uwagę od rzeczywistego problemu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. w piłce nożnej wysokie podanie w pole karne

 (1.2) w go sposób zabicia grupy kamieni poprzez postawienie ich w atari kamieniem, który sam jest w atari

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Już myślałem, że uratuję te kamienie, kiedy zrobiła mi wrzutkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʒutka, AS: vžutka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wrzucać, wrzucić

 rzecz. wrzucanie n., wrzucenie n., wrzutnia ż.

Wiktionary


wrzutkowy

→ wrzutka


SJP.pl

Patrz:

wrzutka

wrzutnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) udostępniany przez instytucję publiczną zasobnik umożliwiający ludności zdawanie określonych obiektów, bez możliwości ich samodzielnego wyjęcia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wrzutnia bankowa (Trezor)
  • Wrzutnia książek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez całą dobę czynna jest samoobsługowa wrzutnia do zwrotu książek.

 (1.1) Przez 10 miesięcy wrocławskiej policji i prokuraturze nie udało się złapać sprawców kradzieży trzech milionów złotych z wrzutni bankowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʒutʲɲa, AS: vžutʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzut mrz., wrzucanie n., wrzucenie n., wrzutka ż.

 czas. wrzucać ndk., wrzucić dk.

 przym. wrzutowy

Wiktionary


wrzutnik

otwór lub urządzenie służące do wrzucania czegoś


SJP.pl


wrzynać

1. zagłębiać w czymś coś ostrego, wąskiego, cienkiego;
2. wrzynać się - o czymś wąskim lub ostrym: zagłębić się w czymś, tworząc ślad, bruzdę lub przecinając to


SJP.pl


wrzód

1. nagromadzenie ropy wskutek zakażenia tkanki bakteriami; ropień, czyrak;
2. przenośnie: zjawisko szkodliwe społecznie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. głęboki ubytek skóry lub śluzówki, tzn. poniżej błony podstawnej naskórka / nabłonka;

 (1.2) pot. ropień

 (1.3) pot. czyrak

 (1.4) stpol. osłabienie wynikające z choroby, niemoc

 (1.5) stpol. choroba

Wiktionary

Wr

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Widziałyście wrzody na twarzach tych ludzi?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʒut, AS: vžut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzodzik

 przym. wrzodowy, owrzodzony

 czas. wrzodzieć

Wiktionary

Synonimy:

owrzodzenie

Wiktionary


wrzący

1. o cieczach: zmieniać swój stan skupienia w gazowy w odpowiedniej temperaturze; gotować się;
2. kłębić, burzyć się;
3. odczuwać gwałtowne uczucia, podniecać się, być wzburzonym;
4. być pełnym zgiełku, kipieć, tętnić życiem


SJP.pl


wrząsowice

Wrząsowice – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Świątniki Górne, na terenie aglomeracji krakowskiej.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie krakowskim.

Wikipedia


wrzątek

wrząca ciecz; war; ukrop


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ciecz (najczęściej woda) w stanie wrzenia (zamieniania się w parę)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żeby herbata była smaczna, należy zalać ją wrzątkiem i odczekać kilka minut.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʒɔ̃ntɛk, AS: vžõntek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrzenie n., warząchew ż.

 czas. wrzeć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ukrop, war, białystok|kipiatok.

Wiktionary


wrzątnik

urządzenie do przygotowywania gorącej wody na potrzeby domowe i utrzymywania jej w temperaturze 85-90 stopni Celsjusza


SJP.pl


wrzęcha

bezkręgowiec o ciele wydłużonym, spłaszczonym grzbieto-brzusznie, będący pasożytem dróg oddechowych ssaków, ptaków i gadów


SJP.pl


wrzęchowate

podgromada pasożytów wewnętrznych; wrzęchy


SJP.pl


wrzęchowaty

o cechach wrzęchowatych (podgromada pasożytów)


SJP.pl


wrzęchowica

wywoływana przez wrzęchę z rodzaju Porocephalus; porocefaloza


SJP.pl


wrzęchy

bezkręgowiec o ciele wydłużonym, spłaszczonym grzbieto-brzusznie, będący pasożytem dróg oddechowych ssaków, ptaków i gadów


SJP.pl

Wrzęchy (Pentastomida, pięciouste, "Linguatulida") – podgromada pasożytów wewnętrznych. Znanych jest ok. 95 gatunków.

Wikipedia


wrzęciołek

inaczej buzdyganek, roślina zielna rosnąca w Afryce, Azji i Europie południowej


SJP.pl


wróbel

mały ptak z rodziny wikłaczy, gnieżdżący się w pobliżu domostw, w osiedlach i miastach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. ornit. nazwa systematyczna|Passer domesticus|ref=tak., mały, pospolity ptak występujący w pobliżu osiedli ludzkich;

 (1.2) ornit. nazwa niektórych gatunków ptaków z podrodziny wróbli (1.3), a w szczególności z rodzaju: nazwa systematyczna|Passer|ref=tak., nazwa systematyczna|Gymnoris|ref=tak., nazwa systematyczna|Carpospiza|ref=tak., nazwa systematyczna|Petronia|ref=tak.

 (1.3) wróble ornit. nazwa systematyczna|Passerinae|ref=tak., podrodzina ptaków z rodziny wróblowatych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wróbel – nazwa gatunków ptaków z rodziny wróblowatych, do której zaliczane są dwie podrodziny: cynamończyki oraz wróble
  • Wróbel – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Banie Mazurskie
  • Wróbel – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Brzeziny
  • Wróbel – nazwisko
  • Agata Wróbel – sztangistka
  • Andrzej Wróbel (ujednoznacznienie)
  • Bartłomiej Wróbel – hokeista
  • Bogdan Wróbel – rugbysta
  • Eugeniusz Wróbel – były wiceminister transportu
  • Feliks Wróbel – major artylerii Wojska Polskiego
  • Grzegorz Wróbel – trener piłki siatkowej
  • Henryk Wróbel (ujednoznacznienie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ania karmi wróble okruchami chleba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrubɛl, AS: vrubel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróblica ż., wróbliczka ż., wróble lm., wróblowate lm., wróblowe lm.

:: zdrobn. wróbelek m.

 przym. wróbli, wróblowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wróbel zwyczajny, wróbel domowy, jagodnik

Wiktionary


wróbelek

zdrobnienie od: wróbel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. wróbel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Raz wróbelek Elemelek znalazł w polu kartofelek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vruˈbɛlɛk, AS: vrubelek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróbel mzw., wróblica ż., wróbliczka ż., wróblowate lm nm.

 przym. wróbli

Wiktionary


wróblak

1. rzadko: pisklę wróbla; wróblę;
2. dawniej: śnieżka (ptak z rodziny wikłaczy)


SJP.pl


wróblew

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wróblew – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Wróblew
  • Wróblew – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Skomlin
  • Wróblew – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Ozorków

Wikipedia


wróblewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wróblewo – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wołowskim, w gminie Wołów
  • Wróblewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Gołymin-Ośrodek
  • Wróblewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Radzanów
  • Wróblewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Naruszewo
  • Wróblewo – część wsi Rekowo w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Zawidz
  • Wróblewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Suchy Dąb
  • Wróblewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kostrzyn
  • Wróblewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Wronki
  • Wróbel, Wróblów, Wróblewko

Wikipedia


wróblewski

przymiotnik od: Wróblew


SJP.pl

Wróblewski (forma żeńska: Wróblewska; liczba mnoga: Wróblewscy) – polskie nazwisko. Nazwisko pochodzi od słowa "wróbel" (gatunek ptaka).

Wikipedia


wróbli

→ wróbel; wróblowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) charakterystyczny dla wróbla; dotyczący, odnoszący się do wróbla

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: wróbel

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrublʲi, AS: vrublʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróbel, wróbelek, wróblica, wróbliczka

Wiktionary


wróblica

samica wróbla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. samica wróbla

 (1.2) przen. spryciara

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy łatwo jest odróżnić wróblicę od wróbla?

 (1.2) Życie jest małą ściemniarą, / wróblicą, wygą, cwaniarą. / Plącze nam nogi i mówi idź!

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wróbli

 rzecz. wróbel mzw., wróbelek mzw.

Wiktionary


wróbliczka

samiczka wróbla


SJP.pl


wróblik

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wróblik – osada
  • Wróblik – szczyt w Górach Opawskich
  • Wróblik Królewski
  • Wróblik Szlachecki

Wikipedia


wróblowate

o cechach wróblowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Passeridae|Rafinesque|ref=tak., rodzina ptaków do której zaliczane są dwie podrodziny;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cynamończyk zaliczany jest do wróblowatych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróbel mzw., wróbelek mzw., wróblowe lm nm.

Wiktionary


wróblowaty

o cechach wróblowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


wróblowe

1. → wróbel;
2. o cechach wróblowych (rząd ptaków)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Passeriformes|Linnaeus|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

Wiktionary

Wr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spośród wróblowych najmniejszym gatunkiem jest raniuszczyk (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróbel mzw., wróblowate lm. nmos.

Wiktionary


wróblowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wróblowice – część miasta Bielsko-Biała
  • Wróblowice – część miasta Kraków, w delagaturze Kraków-Podgórze
  • Wróblowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Miękinia
  • Wróblowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Zakliczyn
  • Wróblowice – część wsi Kozy w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Kozy
  • Wróblowice – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie drohobyckim

Wikipedia


wróblowicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wróblowicami, dotyczący Wróblowic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wróblowice nmos.

Wiktionary


wróblowy

1. → wróbel;
2. o cechach wróblowych (rząd ptaków)


SJP.pl


wróblątko

pisklę wróbla; wróblę


SJP.pl


wróblę

pisklę wróbla; wróblątko


SJP.pl


wrócenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wrócić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vruˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: vrucẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wrócić

Wiktionary


wrócimir

dawne imię męskie


SJP.pl


wrócisław

imię żeńskie


SJP.pl


wrócisława

imię żeńskie


SJP.pl


wróciwoj

imię męskie


SJP.pl


wrócić

1. przyjść do miejsca, w którym już się było;
2. zacząć robić coś ponownie lub po przerwie; powtórzyć się;
3. odzyskać poprzedni stan


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. wracać)

 (1.1) dokonany od|wracać.

czasownik zwrotny dokonany wrócić się (ndk. wracać się)

 (2.1) dokonany od|wracać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na niewielką scenę w kącie sali wrócił właśnie, z przysługującej mu piętnastominutowej przerwy rekreacyjnej, trzyosobowy zespół złożony z gitarzysty, perkusisty i śpiewaczki o platynowych włosach, ubranej w czarno-srebrzystą suknię niepotrzebnie mocno odsłaniającą dekolt.

 (2.1) Yoda wrócił się do chaty i powiódł palcami po brzegu materiału.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrut͡ɕit͡ɕ, AS: vrućić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wracać, zawracać

 rzecz. wrócenie n., zwrot mrz.

Wiktionary


wróg

1. osoba lub grupa osób nieprzychylnie nastawiona do innej osoby lub grupy osób, np. wróg kobiet; nieprzyjaciel;
2. państwo, z którym prowadzi się wojnę; nieprzyjaciel;
3. wojsko nieprzyjaciela;
4. osoba zwalczająca coś, odnosząca się do czegoś z niechęcią, np. wróg palenia papierosów; przeciwnik;
5. coś, co szkodzi komuś lub czemuś, np.: Wrogiem pszczół jest wiatr.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) nieprzyjaciel, osoba lub obiekt darzony negatywnymi uczuciami

 (1.2) państwo, które jest w stanie wojny z innym państwem, oraz jego wojska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy pani mąż miał jakichś wrogów?

 (1.2) Piętnastu naszych żołnierzy dostało się w ręce wroga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vruk, AS: vruk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrogość ż.

 przym. wrogi

 przysł. wrogo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieprzyjaciel

 (1.1) nieprzyjaciel, przeciwnik

Wiktionary


wróć

1. przyjść do miejsca, w którym już się było;
2. zacząć robić coś ponownie lub po przerwie; powtórzyć się;
3. odzyskać poprzedni stan


SJP.pl


wróść

rzadko: wrosnąć;
1. rosnąc, zakorzenić się w coś;
2. stać się częścią czegoś


SJP.pl


wróż

poetycko: ten, kto przepowiada przyszłość z kart, z ręki, z liczb lub innych znaków; wróżbita, wróżbiarz, kabalarz, kabalista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ezot. mężczyzna przepowiadający przyszłość

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: wróżyć (się)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chodziła po przepowiednie do starego wróża mieszkającego pod lasem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróżbitka ż., wróżbita mos., wróżbiarz mos., wróżbiarka ż., wróżenie n., wróżka ż.

 czas. powróżyć dk., wróżyć ndk., wywróżyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wróżbiarz, wróżbita; daw. wieszczek; przest. wieszczbiarz

Wiktionary


wróżba

1. przewidywanie przyszłości za pomocą kart, kryształowej kuli, wosku itd.; przepowiednia;
2. zjawisko uznane za zapowiedź czegoś; oznaka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przepowiadanie przyszłości wraz z obrzędami towarzyszącymi temu

 (1.2) zjawisko uznawane za zapowiedź czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wróżyć

 rzecz. wróżbiarskość ż., wróżbiarka ż., wróżbiarstwo n., wróżbiarz m., wróżbita m., wróżka ż., wróżbitka ż., wróżenie n.

 przym. wróżebny, wróżbiarski

 przysł. wróżbiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przepowiadanie, przepowiednia, wróżenie

 (1.2) omen, proroctwo, przepowiednia, zapowiedź, znak

Wiktionary


wróżbiarka

kobieta, która przepowiada przyszłość z kart, z ręki, z liczb lub innych znaków; wróżbitka, wróżka, kabalarka, kabalistka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ezot. kobieta zajmująca się przepowiadaniem przyszłości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ponoć Basi jakaś wróżbiarka przepowiedziała wielką wygraną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vruʒˈbʲjarka, AS: vružbʹi ̯arka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróżbiarstwo n., wróż m., wróżbita m., wróżba ż., wróżka ż., wróżbitka ż., wróżenie n.

:: fm. wróżbiarz m.

 czas. wróżyć ndk., wywróżyć dk.

 przym. wróżebny, wróżbiarski

 przysł. wróżbiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wróżbitka, wróżka, kabalarka, kabalistka

Wiktionary


wróżbiarski

dotyczący wróżbiarza, wróżbiarstwa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wróżbiarstwem, dotyczący wróżbiarstwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fach wróżbiarski wiedźma przejęła po matce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróżbitka ż., wróżba ż., wróżbiarka ż., wróżbiarskość ż., wróżbiarstwo n., wróżbiarz mos.

 przysł. wróżbiarsko

 czas. wróżyć

Wiktionary


wróżbiarsko

przysłówek

 (1.1) na sposób wróżbiarski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróżba ż., wróżbiarka ż., wróżbiarskość ż., wróżbiarstwo n., wróżbiarz mos.

 przym. wróżbiarski

Wiktionary


wróżbiarskość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co wróżbiarskie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróżba ż., wróżbiarka ż., wróżbiarstwo n., wróżbiarz mos.

 przym. wróżbiarski

 przysł. wróżbiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. wieszczbiarskość

Wiktionary


wróżbiarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) próby przepowiadania przyszłości za pomocą specjalnych przedmiotów i technik;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tylko pokazywanie niedorzeczności związanych z wróżbiarstwem daje realne, pozytywne skutki.

 (1.1) Babka Salomea uprawiała wróżbiarstwo i miała mnóstwo materiałów na ten temat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróżka ż., wróżbitka ż., wróżbita mos., wróżbiarskość ż., wróżba ż., wróżbiarz mos., wróżenie n., wróżbiarka ż.

 czas. wróżyć ndk., powróżyć dk.

 przym. wróżbiarski

 przysł. wróżbiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mantyka; przest. wieszczbiarstwo

Wiktionary


wróżbiarz

ten, kto przepowiada przyszłość z kart, z ręki, z liczb lub innych znaków; wróżbita, wróż, kabalarz, kabalista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ezot. człowiek przepowiadający przyszłość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lecz obok, tych przodowników religji i oświaty, tuż obok, w jednej z takich samych brudnych, cuchnących izb, mieszkają i działają czarownicy, wróżbiarze i wiedźmy... tu też, gdzieś w pobliżu gnieździ się prastare pogaństwo.

 (1.1) Zajmował się różnymi procederami, był sutenerem, fałszerzem pieniędzy, wróżbiarzem, magikiem i złodziejem, a zacierał za sobą ślady tak biegle, że policja karać go mogła co najwyżej za zuchwalstwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvruʒbʲjaʃ, AS: vružbʹi ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróżbiarstwo n., wróż mos., wróżbita mos., wróżba ż., wróżebność ż., wróżka ż., wróżbitka ż., wróżenie n.

:: fż. wróżbiarka ż.

 czas. powróżyć dk., wróżyć ndk., wywróżyć dk.

 przym. wróżebny, wróżbiarski

 przysł. wróżbiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wróż, wróżbita; przest. wieszczbiarz; starop|czasownik.

Wiktionary


wróżbita

podniośle: ten, kto przepowiada przyszłość z kart, z ręki, z liczb lub innych znaków; wróżbiarz, wróż, kabalarz, kabalista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ezot. osoba zajmująca się wróżeniem

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: wróżbit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróż mos., wróżba ż., wróżbiarka ż., wróżbiarstwo n., wróżbiarz mos., wróżenie n., wróżka ż., powróżenie n., wywróżenie n., wróżbitka ż.

 czas. powróżyć dk., wróżyć ndk., wywróżyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jasnowidz, medium, wieszczek, wróż, wróżbiarz; przest. wieszczbiarz

Wiktionary


wróżbitka

podniośle: kobieta, która przepowiada przyszłość z kart, z ręki, z liczb lub innych znaków; wróżbiarka, wróżka, kabalarka, kabalistka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ezot. kobieta zajmująca się przepowiadaniem przyszłości

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vruʒˈbʲitka, AS: vružbʹitka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróżba ż., wróż m., wróżbiarz m., wróżbiarka ż., wróżka ż., wróżbiarstwo n., wróżenie n.

:: fm. wróżbita m.

 czas. wróżyć ndk., wywróżyć dk.

 przym. wróżebny, wróżbiarski

Wiktionary


wróżda

zwyczaj wywierania krwawej zemsty na sprawcy zabójstwa krewnego (lub na kimś z jego rodu); wendeta, wendetta, vendetta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. prawo krwawej rodowej zemsty za zabójstwo (lub obrazę) w krajach dawnej Europy południowej i wschodniej

 (1.2) stpol. walka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wendetta, dintojra

Wiktionary


wróżebność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. cecha tego, co wróżebne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wróżebny

 rzecz. wróżbiarz mos.

Wiktionary


wróżebny

1. będący wróżbą, oznaką czegoś;
2. dotyczący wróżb, służący do wróżenia, np. świeca używana do celów wróżebnych


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) ezot. związany z wróżbą, dotyczący wróżby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróżka ż., wróżbitka ż., wróżbiarz mos., wróżbiarka ż., wróżba ż., wróżebność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mantyczny, proroczy, wieszczbiarski, wieszczy

Wiktionary


wróżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wróżyć.; ezot. przepowiadanie przyszłości

Wiktionary

Wróżenie (wróżbiarstwo, dywinacja) ( divinatio) – zespół czynności związanych z próbami przepowiadania przyszłości z pomocą specjalnych przedmiotów i technik, a według niektórych interpretacji, także sił nadnaturalnych (zob. siła wyższa). W środowisku naukowym wróżenie uznawane jest za pseudonaukę. Nie istnieje dowód potwierdzający skuteczność wróżenia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vruˈʒɛ̃ɲɛ, AS: vružẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróżbiarstwo n., wróż mos., wróżba ż., wróżka ż., wróżbiarz m., wróżbiarka ż., wróżbita mos., wróżbitka ż.

 czas. wróżyć ndk., wywróżyć dk.

Wiktionary


wróżka

wieszczka;
1. kobieta, która przepowiada przyszłość z kart, z ręki, z liczb lub innych znaków; wróżbitka, wróżbiarka, kabalarka, kabalistka;
2. postać z baśni mająca moc czynienia czarów; czarodziejka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ezot. kobieta przepowiadająca przyszłość

 (1.2) liter. baśniowa postać czyniąca czary;

 (1.3) stpol. wróżba

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wróżka – mityczna istota lub legendarne stworzenie w europejskim folklorze
  • wróżka – w literaturze osoba płci żeńskiej mająca moc czynienia czarów
  • wróżka – kobieta zajmująca się wróżeniem
  • „Wróżka” – polskie czasopismo
  • „Wróżka” – obraz włoskiego malarza barokowego Giovanniego Piazzetty
  • Wróżki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mężczyzna odwiedził wróżkę, aby dowiedzieć się trochę o przyszłości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvruʃka, AS: vruška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróż m., wróżbiarz m., wróżbita m., wróżba ż., wróżbiarka ż., wróżbitka ż., wróżbiarstwo n., wróżenie n.

 czas. wróżyć dk., wywróżyć dk.

 przym. wróżebny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wróżbiarka, wróżbitka, daw. ciota

 (1.2) czarodziejka

Wiktionary


wróżkowy

→ wróżka


SJP.pl

Patrz:

wróżka

wróżyć

1. przepowiadać przyszłość, analizując jakiś układ, np. kart, fusów, gwiazd;
2. przewidywać w oparciu o znane sobie fakty;
3. być oznaką czegoś, co się stanie


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) ezot. przepowiadać przyszłość, dawać wróżbę

 (1.2) przen. (o obiektach, zjawiskach) zapowiadać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvruʒɨt͡ɕ, AS: vružyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wróżbiarstwo n., wróżba ż., wróżbiarz m., wróżbiarka ż., wróż m., wróżka ż., wróżenie n., wróżbita mos., wróżbitka ż.

 przym. wróżbiarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przepowiadać, zwiastować, przest. astrologować

Wiktionary


wrąb

1. rowek, wgłębienie w czymś
2. brzeg naczynia
3. w górnictwie: wąska szczelina wykonana mechanicznie lub ręcznie w skale, ułatwiająca odstrzelenie kopaliny
4. w leśnictwie: podrąb


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wgłębienie lub wcięcie w przedmiocie

 (1.2) brzeg czegoś, zwłaszcza naczynia

 (1.5) bot. wcięcie w blaszce liścia

 (1.6) leśn. przestrzeń powstała po wyrąbaniu drzew z brzegu lasu

 (1.7) leśn. poziome, klinowate wycięcie zrobione siekierą lub piłą w odziomku ścinanego drzewa od strony, w którą ma ono padać

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: wrąbać

Wiktionary

Wrąb, zacios – połączenie ciesielskie elementów drewnianych wykonane przez nacięcie albo wcięcie w jednym lub w obu łączonych elementach. Nacięcia są tak dopasowane, aby umożliwić nasunięcie jednego elementu na drugi i zapewnić ich współpracę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Napój przelał się przez wrąb, spłynął pienistą strużką na nieskazitelny obrus.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wrąbać, wrąbywać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.7) podrąb

Wiktionary


wrąbać

1. pospolicie: zjeść ze smakiem; wszamać;
2. wrąbać się:
a) dostać się gdzieś przez rąbanie;
b) pospolicie: zaryć się w coś przez uderzenie;
c) pospolicie: dostać się gdzieś, wejść gdzieś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) zjeść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cesia wrąbała trzy grube pajdy chleba i pełen talerz jajecznicy i ku swojemu zdziwieniu stwierdziła, że jest w dalszym ciągu głodna i mogłaby zjeść jeszcze ów przypalony bigos.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wrąb mrz.

 czas. odrąbać, rąbać

Wiktionary


wrąbczynek

Wrąbczynek – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, w gminie Pyzdry. Niedaleko wsi znajduje się Nadwarciański Park Krajobrazowy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wikipedia


wrąbek

zdrobnienie od: wrąb


SJP.pl


wrębiarka

maszyna górnicza do wykonywania wrębów w caliźnie, poruszana za pomocą sprężonego powietrza lub elektryczności; wrębówka


SJP.pl

Wr

Wikipedia


wrębiarz

górnik obsługujący wrębiarkę


SJP.pl


wrębiasty

krążkownica wrębiasta - gatunek grzybów z rodziny krążkownicowatych


SJP.pl


wrębiać

w górnictwie: wydrążać w kopalinie wąskie i długie szczeliny w celu uzyskania dodatkowej płaszczyzny odsłonięcia


SJP.pl


wrębina

w górnictwie: wąska szczelina w skale, ułatwiająca odstrzelenie kopaliny; wrąb, szczelina wrębowa


SJP.pl


wrębić

w górnictwie: wydrążyć w kopalinie wąskie i długie szczeliny w celu uzyskania dodatkowej płaszczyzny odsłonięcia


SJP.pl


wrębnik

część wrębiarki złożona z noży wrębowych żłobiących wrąb w caliźnie


SJP.pl


wrębny

przymiotnik od: wrąb, wręb; wrębowy


SJP.pl


wręboprzenośnik

maszyna górnicza urabiająca wzdłuż całego przodku ścianowego i usuwająca urobek ze ściany


SJP.pl


wrębowina

miał powstały przy wykonywaniu wrębów


SJP.pl


wrębowy

przymiotnik od: wrąb, wręb; wrębny


SJP.pl


wręboładowarka

maszyna górnicza wykonująca wrąb w caliźnie i ładująca urobek na znajdujący się obok przenośnik


SJP.pl


wrębówka

maszyna górnicza do wykonywania wrębów w caliźnie, poruszana za pomocą sprężonego powietrza lub elektryczności; wrębiarka


SJP.pl


wręcz

książkowo:
1. partykuła podkreślająca, że jakaś cecha lub zjawisko mają większe natężenie, niż można się spodziewać (np. Wyglądał wręcz odrażająco.);
2. partykuła podkreślająca, że ma miejsce stan inny od tego, jaki przewidywaliśmy, słowo używane w związkach "wręcz przeciwnie a. odwrotnie", "wręcz przeciwny a. odwrotny" (np. Dało to wręcz przeciwne efekty.);
3. otwarcie, bez ogródek, wprost (np. Powiedział jej wręcz, że jej nie lubi.);
4. walka wręcz, walczyć wręcz - walka bezpośrednia, walczyć bezpośrednio


SJP.pl

partykuła

 (1.1) …podkreślająca znaczenie wyrazu lub natężenie cechy

przysłówek

 (2.1) bezpośrednio, otwarcie

forma czasownika.

 (3.1) rozk. zob. wręczać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potraktowali mnie niedobrze. Byli wręcz bezczelni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vrɛ̃n͇t͡ʃ, AS: vrẽṇč

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wręczać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgoła, wprost

Wiktionary


wręczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wręczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vrɛ̃n͇ˈt͡ʃãɲɛ, AS: vrẽṇčãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wręczać ndk., wręczyć dk.

 rzecz. wręczenie n.

Wiktionary


wręczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wręczyć)

 (1.1) dawać coś komuś, najczęściej do rąk własnych, zwykle w sposób uroczysty lub oficjalny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na zakończenie roku szkolnego uczniowie wręczają nauczycielom kwiaty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɛ̃n͇t͡ʃat͡ɕ, AS: vrẽṇčać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wręczyciel mos., wręczanie n., wręczenie n.

 przysł. wręcz

 partyk. wręcz

Wiktionary


wręczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wręczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vrɛ̃n͇ˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: vrẽṇčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wręczyć dk., wręczać ndk.

 rzecz. wręczanie n.

Wiktionary


wręczycki

przymiotnik od: Wręczyca Wielka


SJP.pl


wręczyć

oddać, podać komuś do rąk, najczęściej w sposób oficjalny, uroczysty


SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. wręczać)

 (1.1) oddać, podać komuś do rąk, najczęściej w sposób oficjalny, uroczysty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prezydent wręczył weteranowi Krzyż Zasługi.

 (1.1) Ryza papieru, którą wręczył mi gość, zaskoczyła mnie bardziej, niż jego zdziwił widok mojego ciała sauté. Mimo to wzięłam pakunek w ręce, a on poklepał mnie po pośladkach i mruknął: – Takie dupsko to rozumiem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvrɛ̃n͇t͡ʃɨt͡ɕ, AS: vrẽṇčyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wręczanie n., wręczenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dać, podać, przekazać

Wiktionary


wręg

wręga;
1. boczne wycięcie w desce stosowane przy połączeniach na zakładkę;
2. element usztywniający w kadłubie statku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wycięcie lub załamanie w elemencie konstrukcyjnym, najczęściej drewnianym, służące do spójnego połączenia z innym elementem

 (1.2) pszcz. element konstrukcyjny korpusów ula wzmacniający ich łączenie

 (1.3) szkut. lotn. jeden z elementów konstrukcyjnych tworzących szkielet łodzi lub samolotu;

Wiktionary

Wr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Deska z wręgiem to taka, w której jedna lub obie krawędzie zostały przycięte, by uformować stopień.

 (1.2) W pasiece stacjonarnej problem ustawiania kondygnacji na styk czy z wręgami jest mało ważny.

 (1.3) Krzywizna wręga jest dopasowana do wewnętrznej powierzchni kadłuba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vrɛ̃ŋk, AS: vrẽŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owrężenie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) wręga

 (1.2) falc, felc

 (1.3) żebro

Wiktionary


wręga

wręg;
1. boczne wycięcie w desce stosowane przy połączeniach na zakładkę;
2. element usztywniający w kadłubie statku


SJP.pl


wręgaty

biegacz wręgaty - gatunek chrząszcza z rodziny biegaczowatych


SJP.pl


wręgować

robić wręgi za pomocą specjalnego struga, w różnego rodzaju deskach, płytach itp.


SJP.pl


wręgownia

hala fabryki, stoczni, w której wykonuje się wręgi do samolotów, łodzi itp.


SJP.pl


wręgownik

rodzaj struga do robienia wręgów w płytach, deskach itp.


SJP.pl


wręgowy

1. → wręg; 2 strug wręgowy - strug do robienia wręgów w drewnie; wręgownik


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wręgi, dotyczący wręgą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wręga ż.

Wiktionary


wrężnica

Wr

Wikipedia


wrężnik

strug o budowie podobnej do wręgownika, lecz o większej szerokości noża, służący do wykonywania wrężyn; płytnik


SJP.pl


wrężny

przymiotnik od: wręg (wręga)


SJP.pl


wrężyna

boczne wycięcie w desce, podobne do wręgi, lecz płytsze i szersze


SJP.pl


ws

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = wojsk. wojska specjalne

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) = kolej. wyłącznik szybki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) WS dysponują przenośnymi terminalami łączności Link 16, umożliwia to dowodzenie w systemie sieciocentrycznym.

 (2.1) WS jest przeznaczony do wykrywania i wyłączania zwarć niskooporowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu‿ˈɛs, AS: vu‿es

Wiktionary


ws-

przedrostek

 (1.1) w połączeniu z czasownikiem uwydatnia wykonanie lub intensywność tego, co oznacza czasownik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) ws- + pomagać — wspomagać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vs, AS: vs

Wiktionary


ws.

skrót od: w sprawie


SJP.pl

skrót

 (1.1) = w sprawie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Akt oskarżenia ws. afery FOZZ.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈf‿spravʲjɛ, AS: f‿spravʹi ̯e

Wiktionary


wsa

[czytaj: wu-es-A]
1. skrót od: Wojewódzki Sąd Administracyjny;
2. skrót od: Wyższa Szkoła Administracji


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = praw. wojewódzki sąd administracyjny;

Wiktionary


wsad

1. porcja materiału przeznaczona do pieca hutniczego itp.;
2. w koszykówce: włożenie piłki do kosza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) porcja materiałów wsadzana jednorazowo do jakiegoś urządzenia

 (1.2) porcja rudy, koksu, złomu itp. przeznaczona do umieszczenia w piecu

 (1.3) bank. kapitał niezbędny do prowadzenia jakiegoś przedsięwzięcia

 (1.4) sport. koszykarski wrzut piłki do kosza, z wyskoku

 (1.5) wsadzanie, wkładanie

Wiktionary

Wsad ( slam dunk) – zagranie w koszykówce polegające na specyficznym umieszczeniu przez zawodnika piłki w koszu (obręczy): zawodnik trzymając piłkę w ręce lub obu rękach nie wykonuje rzutu, ale wkłada ją do kosza; często potem łapiąc czy uwieszając się obręczy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fsat, AS: fsat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsadka ż., wsadnica ż., wsadzarka ż., wsadzanie n., wsadzenie n.

 czas. wsadzać ndk., wsadzić dk.

 przym. wsadowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) namiar, nabój

Wiktionary


wsadka

część pióra wiecznego, w której osadzona jest stalówka; szyjka


SJP.pl


wsadnica

urządzenie mechaniczne służące do ładowania wsadu oraz wyładowywania koksu


SJP.pl


wsadowy

przymiotnik od: wsad


SJP.pl


wsadzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wsadzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fsaˈd͡zãɲɛ, AS: fsaʒãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsad m.

 czas. wsadzić, wsadzać

Wiktionary


wsadzarka

specjalne urządzenie mechaniczne, umieszczone na niedużej suwnicy albo na nieruchomym dźwigarze, służące do wsypywania materiału wsadowego do pieca hutniczego


SJP.pl


wsadzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wsadzić)

 (1.1) umieszczać gdzieś

 (1.2) pomagać usadowić się

 (1.3) pot. zamykać w więzieniu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsad mrz., wsadzanie n.

 czas. wsadzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nakładać, umieszczać, wkładać

 (1.2) władowywać

 (1.3) przyskrzyniać, zamykać

Wiktionary


wsadzić

umieścic coś wewnatrz czegoś; wsunąć; wcisnąć; wetknąć


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wsadzać)

 (1.1) dokonany od|wsadzać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy z pilotów obstawiał, którego dnia księżniczkę wreszcie trafi szlag z powodu szkolnych umizgów Hana i poinformuje go, gdzie konkretnie może je sobie wsadzić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sadzić, wsadzać ndk.

 rzecz. wsadzanie n., wsadzenie n., sadzarka ż., wsad m.

Wiktionary


wsch.

skrót od: wschód, wschodni


SJP.pl

skrót

 (1.1) = geogr. wschodni

 (1.2) = geogr. wschód

Wiktionary


wschodni

przymiotnik od: wschód


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający miejsce na wschodzie, dotyczący wschodu, skierowany na wschód

 (1.2) dotyczący Europy Wschodniej, także Azji, zwykle w odniesieniu kulturowym lub ekonomicznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zakładamy, że budowa płotu przed dzikami wzdłuż wschodniej granicy Polski powinna ruszyć we wrześniu.

 (1.1) Świt był dość chłodny, pnie jabłoni jeszcze otulone mgłą, ale słońce stało już na wschodniej stronie nieba i dzień zapowiadał się upalny. Brzęczały pierwsze owady, a ponad dachami szybowały jaskółki.

 (1.2) Celnicy wykryli wschodnie podróbki markowych produktów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfsxɔdʲɲi, AS: fsχodʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wschód m., Wschód m., wschodzenie n.

 czas. wschodzić ndk.

 przysł. wschodnio

Wiktionary


wschodniak

dawniej, potocznie: mieszkaniec Niemieckiej Republiki Demokratycznej


SJP.pl


wschodnioafrykański

związany ze wschodnią Afryką, pochodzący ze wschodniej Afryki, charakterystyczny dla wschodniej Afryki itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Afryki Wschodniej, związany z Afryką Wschodnią

Wiktionary


wschodnioaustralijski

związany ze wschodnią Australią, pochodzący ze wschodniej Australii, charakterystyczny dla wschodniej Australii itp.


SJP.pl


wschodnioazjatycki

1. związany ze wschodnią Azją, pochodzący ze wschodniej Azji, charakterystyczny dla wschodniej Azji itp.;
2. związany z Azją Wschodnią (regionem fizycznogeograficznym)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Azją wschodnią

 (1.2) zamieszkujący, występujący w Azji wschodniej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znacznie później, bo dopiero w XVI wieku herbata, jako gotowy produkt, została sprowadzona do Europy. W 1517 roku ze wschodnioazjatyckich kolonii przywieźli ją Portugalczycy.

 (1.1) Dobra passa minęła, gdy pojawiła się wschodnioazjatycka konkurencja.

Wiktionary


wschodniobałtycki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do wschodniego Bałtyku, związany ze wschodnim Bałtykiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pojezierze Mazurskie stanowi część polskich Pojezierzy Wschodniobałtyckich.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bałtycki

Wiktionary


wschodniobiałoruski

związany ze wschodnią Białorusią, pochodzący ze wschodniej Białorusi, charakterystyczny dla wschodniej Białorusi itp.


SJP.pl


wschodniochiński

związany ze wschodnimi Chinami, pochodzący ze wschodnich Chin, charakterystyczny dla wschodnich Chin itp.


SJP.pl


wschodnioczeski

przymiotnik

 (1.1) związany z wschodnią częścią Czech; tam położony lub tam odbywający się

Wiktionary


wschodnioeuropejczyk

mieszkaniec Europy Wschodniej


SJP.pl


wschodnioeuropejka

mieszkanka Europy Wschodniej


SJP.pl


wschodnioeuropejski

związany ze wschodnią Europą, pochodzący ze wschodniej Europy, charakterystyczny dla wschodniej Europy itp.


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Europy Wschodniej, wywodzący się z Europy Wschodniej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wschodnioeuropejscy politycy są często oskarżani o homofobię, odrzucają jednak tę krytykę jako nieuzasadnioną.

 (1.1) Oskarżył on związek zawodowy o stosowanie „stalinowskich metod” w walce ze wschodnioeuropejską siłą roboczą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Europa Wschodnia ż.

Wiktionary


wschodnioeuropejskość

→ wschodnioeuropejski


SJP.pl

Patrz:

wschodnioeuropejski

wschodniofryzyjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Fryzją Wschodnią, dotyczący Fryzji Wschodniej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język wschodniofryzyjski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fryzja Wschodnia ż.

Wiktionary


wschodniogermański

związany ze wschodnią Germanią, pochodzący ze wschodniej Germanii, charakterystyczny dla wschodniej Germanii itp.


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Germanami wschodnimi (np. Gotami, Wandalami)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W połowie III wieku z południowej Szwecji wtargnęli na południowe wybrzeże Bałtyku Herulowie, którzy, tak jak poprzednie plemięemiona wschodniogermańskie, wylądowali u ujścia Wisły.

Wiktionary


wschodniogrenlandzki

związany ze wschodnią Grenlandią, pochodzący ze wschodniej Grenlandii, charakterystyczny dla wschodniej Grenlandii itp.


SJP.pl


wschodniokaraibski

przymiotnik

 (1.1) geogr. dotyczący wschodniej części Karaibów

Wiktionary


wschodniokarpacki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze wschodnią częścią Karpat, dotyczący wschodniej części Karpat

Wiktionary


wschodniokaukaski

przymiotnik

 (1.1) wywodzący się z Wschodniego Kaukazu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfsxɔdʲɲɔkawˈkasʲci, AS: fsχodʹńokau̯kasʹḱi

Wiktionary


wschodniokazachstański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wschodnim Kazachstanem, dotyczący wschodniego Kazachstanu

Wiktionary


wschodniokoreański

przymiotnik

 (1.1) związany z wschodnią częścią Korei, pochodzący lub mieszkający tam; leżący na wschodzie Korei

Wiktionary


wschodniomałopolski

związany ze wschodnią Małopolską, pochodzący ze wschodniej Małopolski, charakterystyczny dla wschodniej Małopolski itp.


SJP.pl


wschodnioniemiecki

związany ze wschodnimi Niemcami, pochodzący ze wschodnich Niemiec, charakterystyczny dla wschodnich Niemiec itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geogr. dotyczący wschodnich Niemiec; taki jak we wschodnich Niemczech

 (1.2) dotyczący Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W roku tysiąc dziewięćset siedemdziesiątym czwartym tysiące młodych berlińczyków wzięło udział w nielegalnej demonstracji przeciwko wschodnioniemieckiemu rządowi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) enerdowski

Wiktionary


wschodniopolski

związany ze wschodnią Polską, pochodzący ze wschodniej Polski, charakterystyczny dla wschodniej Polski itp.


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze wschodnią Polską, dotyczący wschodniej Polski

Wiktionary


wschodniopomorski

dotyczący Pomorza Wschodniego, pochodzący z Pomorza Wschodniego, charakterystyczny dla Pomorza Wschodniego itp.


SJP.pl


wschodniorosyjski

związany ze wschodnią Rosją, pochodzący ze wschodniej Rosji, charakterystyczny dla wschodniej Rosji itp.


SJP.pl


wschodniosachaliński

przymiotnik

 (1.1) związany z wschodnią częścią Sachalinu; tam położony lub tam odbywający się

Wiktionary


wschodnioserbski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Serbii wschodniej, związany z Serbią wschodnią lub jej mieszkańcami

Wiktionary


wschodniosyberyjski

związany ze wschodnią Syberią, pochodzący ze wschodniej Syberii, charakterystyczny dla wschodniej Syberii itp.


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wschodnią częścią Syberii

Wiktionary


wschodniosłowacki

przymiotnik

 (1.1) związany z wschodnią częścią Słowacji; tam położony lub tam odbywający się

Wiktionary


wschodniosłowiański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Słowian wschodnich (Rosjan, Białorusinów, Ukraińców, Rusinów), związany ze Słowianami wschodnimi, dotyczący wschodniej Słowiańszczyzny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfsxɔdʲɲɔswɔˈvʲjä̃j̃sʲci, AS: fsχodʹńosu̯ovʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pansłowiański

Wiktionary


wschodniotimorski

→ Timor Wschodni


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Timoru Wschodniego

Wiktionary

Patrz:

Timor Wschodni

Wymowa:

IPA: ˌfsxɔdʲɲɔtʲĩˈmɔrsʲci, AS: fsχodʹńotʹĩmorsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Timor Wschodni m.

Wiktionary


wschodniośródziemnomorski

leżący, występujący na wschód od Morza Śródziemnomorskiego, charakterystyczny dla obszarów leżących na wschód od Morza Śródziemnomorskiego itp.


SJP.pl


wschodoznawca

specjalista w dziedzinie nauki o językach i kulturze krajów wschodnich; orientalista


SJP.pl


wschodoznawczy

związany z nauką o językach i kulturze krajów wschodnich; orientalistyczny


SJP.pl


wschodoznawczyni

specjalistka w dziedzinie nauki o językach i kulturze krajów wschodnich; orientalistka


SJP.pl


wschodoznawstwo

nauka o językach i kulturze krajów wschodnich; orientalistyka


SJP.pl

Wschodoznawstwo – interdyscyplinarny kierunek naukowy traktujący o terytorium państw byłego ZSRR.

Wschodoznawstwo łączy elementy nauki o stosunkach międzynarodowych, politologii, historii, ekonomii, kulturoznawstwa i filologii.

Dawniej (do 1939) pod pojęciem wschodoznawstwa rozumiano orientalistykę.

Wikipedia


wschody

1. wschodzenie, kiełkowanie roślin;
2. to, co wzeszło, wykiełkowało


SJP.pl


wschodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wschodzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fsxɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: fsχoʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wschód m., wzejście n.

 czas. wschodzić ndk., wzejść dk.

 przym. wschodni

Wiktionary


wschodzić

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wzejść)

 (1.1) wychodzić zza horyzontu, zjawiać się na niebie (głównie o ciałach niebieskich)

 (1.2) o roślinach: kiełkować, wychodzić z ziemi

 (1.3) przest. rozpoczynać się, nadchodzić, brać początek

 (1.4) przest. przen. uśmiechać się komuś (gdy dopisuje mu szczęście)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W lecie Słońce wschodzi wcześniej niż w zimie.

 (1.1) Księżyc na nowiu wschodzi zza gór grzbietów…

 (1.1) Jeno gdzieś na krańcach zaczynały wschodzić łuny dalekich pożarów.

 (1.2) U nas w ogródku zaczyna wschodzić zieloniutka trawa.

 (1.3) Wschodzi nowy rok, więc życzmy sobie, by był lepszy od poprzedniego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfsxɔd͡ʑit͡ɕ, AS: fsχoʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wschód m., Wschód m., wschodzenie n.

 czas. przest. wschadzać ndk., przest. wzniść

 przym. wschodni

 temsłow. wschodnio-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świtać (jedynie o Słońcu)

 (1.2) kiełkować

 (1.3) rozpoczynać się, zaczynać się, nadchodzić, brać początek

 (1.4) pot. uśmiechać się, pot. dopisywać

Wiktionary


wschowa

miasto powiatowe w województwie lubuskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie lubuskim, w powiecie wschowskim;

Wiktionary

Wschowa (niem. "Fraustadt") – miasto w województwie lubuskim, siedziba powiatu wschowskiego i gminy miejsko-wiejskiej Wschowa. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa leszczyńskiego.

Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. Wschowa liczyła 13 851 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Będąc we Wschowie, odwiedziliśmy wuja Alojzego.

 (1.1) Za króla Jana II Kazimierza bito w mennicy we Wschowie miedziane szelągi, szóstaki oraz orty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfsxɔva, AS: fsχova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wschowianin mos., wschowianka ż.

 przym. wschowski

Wiktionary


wschowianin

mieszkaniec Wschowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Wschowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzisiaj wschowianom nie udało się pokonać szlichtyngowian.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wschowa ż.

:: fż. wschowianka ż.

 przym. wschowski

Wiktionary


wschowianka

mieszkanka Wschowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Wschowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wieniec dożynkowy przygotowany przez wschowianki został doceniony podczas dożynek diecezjalnych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wschowa ż.

:: fm. wschowianin m.

 przym. wschowski

Wiktionary


wschowski

przymiotnik od: Wschowa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Wschowy, związany ze Wschową

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Siedzibą władz powiatu wschowskiego jest miasto Wschowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wschowa ż., wschowianin mos., wschowianka ż.

Wiktionary


wschód

1. strona świata, po której ukazuje się wschodzące Słońce;
2. wschodnia część kraju, regionu, itp.
3. pojawienie się Słońca lub innego ciała niebieskiego nad horyzontem;
4. wczesna pora dnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) astr. chwila pojawienia się ciała niebieskiego (w domyśle: Słońca) nad horyzontem

 (1.2) geogr. kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego wschodu (1.1) w dniu równonocy;

 (1.3) roln. leśn. proces kiełkowania nasion w glebie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzisiaj wschód Słońca był o czwartej rano.

 (1.2) Pójdziemy 5 kilometrów na wschód, gdzie powinna leżeć niewielka osada.

 (1.3) Siew jesienny daje przeważnie obfite wschody i silniejsze siewki oraz uwalnia od potrzeby przechowywania nasion.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fsxut, AS: fsχut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wschodzenie n., Wschód m.

 czas. wschodzić ndk., wzejść dk.

 przym. wschodni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński wychód

Wiktionary


wsd

skrót od: Wyższe Seminarium Duchowne, Wyższa Szkoła Dziennikarstwa


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika

 (1.1) = eduk. Wyższe Seminarium Duchowne

 (1.2) = eduk. Wyższa Szkoła Dziennikarstwa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wyższa Szkoła Dziennikarska im. Melchiora Wańkowicza w Warszawie
  • wyższe seminarium duchowne:
    • Archidiecezjalne Wyższe Seminarium Duchowne w Białymstoku
    • Arcybiskupie Seminarium Duchowne w Poznaniu
    • Gdańskie Seminarium Duchowne
    • Metropolitalne Wyższe Seminarium Duchowne we Wrocławiu
    • Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Sosnowieckiej w Częstochowie
    • Wyższe Seminarium Duchowne Braci Mniejszych w Katowicach
    • Wyższe Seminarium Duchowne Braci Mniejszych w Krakowie
    • Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej w Koszalinie
    • Wyższe Seminarium Duchowne Franciszkanów w Krakowie
    • Wyższe Seminarium Duchowne Franciszkanów w Łodzi

Wikipedia


wse

[czytaj: wu-es-E] skrót od: Wyższa Szkoła Ekonomiczna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = żegl. wyłączna strefa ekonomiczna;

 (1.2) = eduk. nauk. wyższa szkoła ekonomiczna

 (1.3) = eduk. nauk. Wyższa Szkoła Europejska im. ks. Józefa Tischnera w Krakowie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wyłączna strefa ekonomiczna
  • Wolny Sojusz Europejski
  • Warsaw Stock Exchange
  • Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza
  • Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Białymstoku
  • Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Krakowie – obecnie Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie
  • Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Poznaniu – obecnie Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu
  • Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Stalowej Woli
  • Wyższa Szkoła Europejska im. ks. Józefa Tischnera

Wikipedia


wsf

skrót od: Wyższa Szkoła Filmowa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • World Strongmen Federation – Federacja Siłaczy Świata
  • Światowa Federacja Snowboardu – [https://www.worldsnowboardfederation.org/ World Snowboard Federation]
  • World Snooker Federation — międzynarodowe stowarzyszenie sportowe
  • Warszawska Szkoła Filmowa
  • Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera w Łodzi – dawniejsza WSF (PWSF) w Łodzi
  • Wolnościowy Serwis Filmowy [https://web.archive.org/web/20100827005749/http://wsf.myslanarchistyczna.pl/ WSF]
  • Wyższa Szkoła Filologiczna we Wrocławiu – WSF Wrocław
  • Wyższa Szkoła Fizjoterapii we Wrocławiu – WSF Wrocław

Wikipedia


wsh

skrót od: Wyższa Szkoła Handlowa, Wyższe Studium Handlowe


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • WSH – Wyższa Szkoła Handlowa we Wrocławiu
  • WSH – Wyższa Szkoła Handlowa w Radomiu
  • WSH – Wyższa Szkoła Handlowa w Kielcach
  • WSH – Wyższa Szkoła Humanistyczna we Wrocławiu
  • WSH – Wyższa Szkoła Humanistyczna w Lesznie
  • WSH – Wyższa Szkoła Humanistyczna w Szczecinie
  • WSH – Wyższa Szkoła Humanitas w Sosnowcu
  • WSH – dawniej Wyższa Szkoła Handlowa w Rudzie Śląskiej, współcześnie Wyższa Szkoła Nauk Stosowanych w Rudzie Śląskiej
  • WSH – dawna Wyższa Szkoła Handlowa Kraków
  • WSH – dawne Wyższe Studium Handlowe w Krakowie
  • WSH – Windows Scripting Host – środowisko skryptowe w systemie Microsoft Windows
  • WSH – Wir sind Helden – niemiecki zespół muzyczny

Wikipedia


wsi

1. osada rolnicza;
2. mieszkańcy wsi; chłopi;
3. tereny pozamiejskie;
4. potocznie: coś niestosownego, nieciekawego lub prymitywnego


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Wojskowe Służby Informacyjne;

 (1.2) = Wyższa Szkoła Inżynierska;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wyższa Szkoła Intendentury
  • Wojskowe Służby Informacyjne
  • Wyższa szkoła inżynierska

Wikipedia


wsiadający

zajmować miejsce w środku lokomocji


SJP.pl


wsiadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wsiadać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲɕaˈdãɲɛ, AS: fʹśadãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wsiadać, siadać, wsiąść

 rzecz. siad mrz.

 wykrz. siad

Wiktionary


wsiadany

dawniej: sygnał dawany trąbką, nakazujący wsiadanie na konie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) wojsk. daw. sygnał grany na trąbce, nakazujący wsiadanie na konie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grunt, że w Polsce na wieść o jego działaniach zagrano wsiadanego i 23 marca - zapewne na polecenie ministra Józefa Becka - ogłoszono częściową mobilizację.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wsiadać, wsiąść

Wiktionary


wsiadać

zajmować miejsce w środku lokomocji


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wsiąść)

 (1.1) wchodzić do środka lokomocji

 (1.2) pot. przen. usilnie kogoś krytykować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co rano wsiadam do zatłoczonego trolejbusa.

 (1.2) Dlaczego znów na niego tak wsiadasz? Odpuść mu dziś.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲɕadat͡ɕ, AS: fʹśadać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsiadanie n., wsiadany m., siad m., siadanie n., wysiadanie n., wysiadka ż., siedzenie n., przesiadanie n., przesiadka ż.

 czas. siadać ndk., siedzieć ndk., usiedzieć dk., przesiesieć dk., wsiąść dk., wysiadać ndk., wysiąść dk., siąść dk., usiąść dk., przesiadaść ndk., przesiąść dk.

 przym. przesiadkowy, wysiadkowy

 wykrz. siad

Wiktionary


wsiać

wrzucić nasiona roślin w odpowiednio przygotowaną glebę; też: zasiać coś w plon główny


SJP.pl


wsiec

rzadko: posiekawszy, dodać coś do czegoś; wsiekać


SJP.pl


wsiedlać

wprowadzać gatunki do środowiska


SJP.pl


wsiedlić

wprowadzić gatunki do środowiska


SJP.pl


wsiekać

rzadko: posiekawszy, dodać coś do czegoś; wsiec


SJP.pl


wsierdzie

błona wyścielająca wszystkie struktury wewnątrz serca oraz tworząca zastawki serca; endocardium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) anat. wewnętrzna warstwa ściany serca;

Wiktionary

Wsierdzie ( endocardium) – w anatomii człowieka najbardziej wewnętrzna warstwa ściany serca, błona łącznotkankowa pokryta nabłonkiem jednowarstwowym płaskim, wyścielająca wewnętrzne powierzchnie jego jam (przedsionków i komór). Wsierdzie składa się z trzech warstw – tkanki podwsierdziowej (w której znajduje się sieć nerwów, naczyń krwionośnych i układu przewodzącego serca), blaszki właściwej wsierdzia i śródbłonka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfʲɕɛrʲd͡ʑɛ, AS: fʹśerʹʒ́e

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wsierdziowy

Wiktionary


wsierdziowy

przymiotnik

 (1.1) przym. od wsierdzie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲɕɛrʲˈd͡ʑɔvɨ, AS: fʹśerʹʒ́ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsierdzie n.

Wiktionary


wsiewka

roślina wsiewana w pole zajęte przez uprawę stanowiącą plon główny


SJP.pl

Ws

Wikipedia


wsio

[czytaj: wsjo albo wsio] potocznie: wszystko


SJP.pl

zaimek rzeczowny nieokreślony

 (1.1) pot. wszystko

Wiktionary


wsioch

człowiek pochodzący ze wsi lub mieszkający na wsi; wsiok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pejor. mieszkaniec wsi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieś ż., wsiok mos., wsiowość ż., wsiowskość ż., wsiowy mos., wsiowa ż.

 przym. wsiowski, wsiowy

 przysł. wsiowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wsiok

Wiktionary


wsiok

wsiór, wsiur, wiochman, wiochmen, wieśniak, czereśniak; pogardliwie:
1. człowiek pochodzący ze wsi lub mieszkający na wsi;
2. człowiek prymitywny, nieumiejący się odpowiednio zachować w towarzystwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pogard. mieszkaniec wsi lub osoba wywodząca się ze wsi

 (1.2) pot. pogard. człowiek nieobyty, prymitywny, niepotrafiący się zachować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsiowa ż., wieś ż., wioska ż., wioseczka ż., wiocha ż., wsioch m., wsiowy m., wieśniak m., wieśniaczka ż., wiejskość ż.

 przym. wiejski, wioskowy, wsiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. wsioch, wsiowy, wieśniak

 (1.2) pot. bamber, gbur, prostak, prymityw

Wiktionary


wsiowa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pejor. mieszkanka wsi

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. lp. od: wsiowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Myślisz, że wsiowe chodzą rzadziej do fryzjera?

 (2.1) Na ławce siedziały dwie wsiowe baby, czekając na autobus.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieś ż., wsiok mos., wsiowość ż., wsiowskość ż., wsiowy mos.

:: fm. wsiowy mos.

 przym. wsiowski, wsiowy

 przysł. wsiowsko

Wiktionary


wsiowość

zespół cech charakterystycznych dla wsi lub mieszkańców wsi; ludowość, wiejskość, wieśniactwo


SJP.pl


wsiowy

wieśniaczy, wieśniacki; pogardliwie:
1. pogardliwie: pochodzący ze wsi, charakterystyczny dla wsi; wiejski, rustykalny, kmiecy;
2. potocznie: nieumiejący się odpowiednio zachować w towarzystwie; niekulturalny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze wsią, dotyczący wsi

przymiotnik jakościowy

 (2.1) pogard. niemodny, zacofany, mający cechy przypisywane wsi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (3.1) pogard. o mieszkańcu wsi lub osobie pochodzącej ze wsi

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Jeszcze nosisz te wsiowe sztruksy?

 (3.1) W tamtym przedziale wsiowe buty pozdejmowały, udusić się można.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsiowa ż., wsioch mos., wieś ż., wioska ż., wioseczka ż., wieśniak mos., wieśniaczka ż., wieśniactwo n., wsiok mos., wiejskość ż., wieśniaczość ż., wsiowość ż.

 przym. wiejski, wioskowy, wieśniaczy

 przysł. wiejsko, wsiowo, wieśniaczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiejski, wioskowy

Wiktionary


wsip

skrótowiec

 (1.1) = Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvu‿ɛs‿i‿ˈpɛ, AS: vu‿es‿i‿pe

Wiktionary


wsiur

wsiór, wiochman, wiochmen, wsiok, wieśniak, czereśniak; pogardliwie:
1. człowiek pochodzący ze wsi lub mieszkający na wsi;
2. człowiek prymitywny, nieumiejący się odpowiednio zachować w towarzystwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. mieszkaniec wsi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wsiok

Wiktionary


wsiurka

pogardliwie:
1. kobieta pochodząca ze wsi lub mieszkająca na wsi;
2. kobieta prymitywna, nieumiejąca się odpowiednio zachować w towarzystwie


SJP.pl


wsiór

wsiur, wiochman, wiochmen, wsiok, wieśniak, czereśniak; pogardliwie:
1. człowiek pochodzący ze wsi lub mieszkający na wsi;
2. człowiek prymitywny, nieumiejący się odpowiednio zachować w towarzystwie


SJP.pl


wsiąk

minerał wypełniający szczeliny i najmniejsze pory w skale


SJP.pl


wsiąkać

1. wsączać się, przenikać w głąb czegoś;
2. potocznie: ginąć, przepadać


SJP.pl


wsiąkliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co wsiąkliwe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wsiąkliwy

Wiktionary


wsiąkliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: wsiąkliwy


SJP.pl


wsiąknięty

taki, który wsiąknął


SJP.pl


wsiąknąć

1. o płynach: przeniknąć w głąb czegoś;
2. wejść gdzieś, stając się niezauważalnym;
3. przyzwyczaić się do czegoś nowego;
4. potocznie: zaginąć;
5. potocznie: przepaść bez wieści;


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wsiąkać)

 (1.1) dokonany od|wsiąkać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲɕɔ̃ŋknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: fʹśõŋknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsiąknięcie n., wsiąkanie n.

 czas. wsiąkać ndk.

Wiktionary


wsiąkły

1. o płynach: przeniknąć w głąb czegoś;
2. wejść gdzieś, stając się niezauważalnym;
3. przyzwyczaić się do czegoś nowego;
4. potocznie: zaginąć;
5. potocznie: przepaść bez wieści;


SJP.pl


wsiąść

zająć miejsce w środku lokomocji


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. wsiadać)

 (1.1) dokonany od|wsiadać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czemu kolega nie wsiadł do autobusu, tylko w ostatniej chwili cofnął się na przystanek?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲɕɔ̃w̃ɕt͡ɕ, AS: fʹśõũ̯ść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsiadany m., wsiadanie n., wsiądnięcie n., siad mrz.

 czas. siadać, wsiadać ndk.

 wykrz. siad

Wiktionary


wsjp

skrótowiec

 (1.1) = Wielki słownik języka polskiego Polskiej Akademii Nauk;

 (1.2) = Wielki słownik języka polskiego PWN

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. WSJP PAN

 (1.2) ofic. WSJP PWN

Wiktionary


wsk

1. skrót od: Wytwórnie Sprzętu Komunikacyjnego;
2. marka polskich motocykli


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

 (1.1) = Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego

 (1.2) motocykl produkowany przez WSK (1.1) w Świdniku;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojskowa Służba Kobiet służba Armii Krajowej
  • WSK – marka motocykli produkowanych przez WSK Świdnik
  • Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego - Poznań
  • Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego „PZL-Kalisz”
  • Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego „PZL-Rzeszów”
  • Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego „PZL-Świdnik”
  • Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego „PZL-Warszawa II”
  • PZL Mielec – dawna nazwa „WSK Mielec”

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vu‿ɛs‿ˈka, AS: vu‿es‿ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wueska ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wueska, fuma; żart. motór

Wiktionary


wskakiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wskakiwać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wskakiwać ndk.

Wiktionary


wskakiwać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wskoczyć)

 (1.1) niedokonany od|wskoczyć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kot wskakuje do samochodu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fskaˈcivat͡ɕ, AS: fskaḱivać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wskakiwanie n.

Wiktionary


wskaz

kreska, wrąb, punkt albo inny ruchomy lub nieruchomy znak na narzędziu pomiarowym, odpowiadający mierze na nim wywzorcowanej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) znak na urządzeniu pomiarowym, który odpowiada pewnej wartości;

 (1.2) wektorowe przedstawienie sygnału sinusoidalnego stosowane w elektrotechnice

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wskaz – wektorowe przedstawienie sygnału sinusoidalnego stosowane w elektrotechnice
  • wskaz (metrologia) – znak na narzędziu pomiarowym odpowiadający mierze na nim wywzorcowanej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fskas, AS: fskas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wskaźnik m., wskazówka ż.

 czas. wskazywać, wskazać

 przym. wskaźnikowy, wskazówkowy, wskazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wykres wskazowy, fazor, strzałka fazowa, wykres wektorowy

Wiktionary


wskazanie

1. pokazać, gdzie się ktoś lub coś znajduje;
2. zwrócić uwagę na coś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wskazać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wskazanie zasad ładu korporacyjnego, które nie były przez emitenta stosowane, wraz ze wskazaniem jakie były okoliczności i przyczyny niezastosowania danej zasady oraz w jaki sposób spółka zamierza usunąć ewentualne skutki niezastosowania danej zasady lub jakie kroki zamierza podjąć, by zmniejszyć ryzyko niezastosowania danej zasady w przyszłości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fskaˈzãɲɛ, AS: fskazãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wskazać, wskazywać

 rzecz. wskazówka ż., wskazywanie

 przym. wskazany

Wiktionary


wskazany

przymiotnik

 (1.1) uważany za potrzebny, polecany jako korzystny

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: wskazać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wydaje mi się, że w tym przypadku wskazana jest szczególna rozwaga, panie pełniący obowiązki kapitana.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wskazanie n.

 czas. wskazać dk., wskazywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zalecany

Wiktionary


wskazać

1. pokazać, gdzie się ktoś lub coś znajduje;
2. zwrócić uwagę na coś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wskazywać)

 (1.1) zwrócić czyjąś uwagę na coś

 (1.2) pokazać, gdzie ktoś albo coś się znajduje

 (1.3) o przyrządach, urządzeniach: podać zmierzoną wartość

 (1.4) poinformować o czymś, udzielić wskazówek

 (1.5) wyznaczyć, polecić kogoś

czasownik zwrotny dokonany wskazać się (ndk. wskazywać się)

 (2.1) zwrócić uwagę na siebie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas tamtejszej konferencji wskazano listę gorących problemów dotyczących zagrożeń dla środowiska.

 (1.2) Wskaż mi, Bożydarze, w którym miejscu odnajdę tę dawną świątynię.

 (1.3) Prędkościomierz wskazał prędkość 220 km/h.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wskazanie n., wskaz mrz., wskazówka ż.

 przym. wskazany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) napomknąć

Wiktionary


wskazujący

→ wskazywać


SJP.pl

Patrz:

wskazywać

wskazywacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ten, co wskazuje

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wskaziciel

Wiktionary


wskazywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wskazywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W niektórych zegarach i zegarkach stosowany jest także system kalendarzowy do wskazywania dni tygodnia, dat, faz Księżyca itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfskazɨˈvãɲɛ, AS: fskazyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wskazywać

 rzecz. wskazanie n., wskazówka ż.

Wiktionary


wskazywać

czasownik

 (1.1) pokazywać gdzie się ktoś lub coś znajduje

 (1.2) o przyrządach pokazywać wartość wielkości mierzonej

 (1.3) przen. być znakiem czegoś, świadczyć o czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aaaa, Kaśka pipę pokazała! – krzyknął umorusany blondynek, wskazując brudnym paluchem na dziewczynkę, której twarz natychmiast pokryła się rumieńcem

 (1.2) Licznik wskazywał ponad 100 km/h.

 (1.3) Wtedy ksiądz miał nadzieję, że chłop oprzytomnieje, ale on przestał już w ogóle przytomnieć. Pił na umór i nic nie wskazywało na to, że coś może pójść w lepszym kierunku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fskaˈzɨvat͡ɕ, AS: fskazyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wskaz mrz., wskazywanie n., wskazówka, wskazanie, wskaźnik

 przym. wskazany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokazywać, podawać

 (1.3) świadczyć, znaczyć

Wiktionary


wskazóweczka

zdrobnienie od: wskazówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: wskazówka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfskazuˈvɛt͡ʃka, AS: fskazuvečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wskazówka ż.

Wiktionary


wskazówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) element ruchomy przyrządu pomiarowego, którego położenie określa na podziałce określoną wartość mierzonej wielkości;

 (1.2) skierowana do kogoś porada, pouczenie dotyczące postępowania, podpowiedź, punkt wytyczny, informacja o czymś

 (1.3) oznaka czegoś

Wiktionary

Wskazówka – element przyrządu pomiarowego analogowego (wskazówkowego), przesuwający się nad (lub obok) narysowanej skali.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zegar stał. Znieruchomiałe wskazówki zasunięte jedna na drugą znaczyły godzinę dwunastą (…)

 (1.2) Dawała mu przezorne rady i wskazówki dobrotliwe. Uczyła go niejednej mądrości życia (…)

 (1.3) Umysł mój rozjaśnił się niespodzianie; była to dla mnie wskazówka do dojścia prawdy (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fskaˈzufka, AS: fskazufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wskaźnik m., wskaz m., wskazywanie n., wskazanie n.

:: zdrobn. wskazóweczka ż.

 czas. wskazywać ndk., wskazać dk.

 przym. wskazówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rada, porada, instrukcja, pouczenie, sugestia

Wiktionary


wskazówkowicz

osoba udzielająca wskazówek


SJP.pl


wskazówkowy

przymiotnik od: wskazówka


SJP.pl


wskaźnica

wskaźnica modrzewianeczka - gatunek motyla z rodziny zwójkowatych


SJP.pl


wskaźnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) długi i cienki przedmiot do wskazywania

 (1.2) techn. element miernika umożliwiający odczyt wielkości

 (1.3) stat. liczbowe przedstawienie pewnej wielkości

 (1.4) chem. związek chemiczny, który przez zmianę zabarwienia umożliwia ocenę odczynu

 (1.5) inform. adres w pamięci

 (1.6) mat. indeks dolny lub czasem górny w zapisie matematycznym, wprowadzany dla odróżnienia obiektów od siebie (np. wyrazów ciągu)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • w analizach: liczbowe przedstawienie rozpatrywanej wielkości– na przyjętej umownie skali– procentowo do przyjętej wartości odniesienia– w inny sposób pozwalający na interpretację stanu lub tendencji
    • analiza wskaźnikowa
  • w automatyce: urządzenie stacjonarne do wizualizacji wartości parametrów procesów technologicznych
    • wskaźnik panelowy
  • w chemii: związek chemiczny, który przez zmianę zabarwienia umożliwia ocenę odczynu
    • wskaźnik chemiczny
    • wskaźnik izotopowy
  • w ekonomii:
    • deflator PKB
    • wskaźnik cen dóbr produkcyjnych
    • wskaźnik Herfindahla-Hirschmana
    • wskaźnik ubóstwa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nauczyciel pokazał wskaźnikiem Chiny na mapie.

 (1.2) Poziom oleju odczytujemy na wskaźniku C.

 (1.3) W Azerbejdżanie wskaźniki śmierci samobójczej są ponad sześćdziesięciokrotnie niższe niż spowodowanej zabójstwem, w Armenii ponad jedenastokrotnie, w Meksyku zaś - blisko siedmiokrotnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfskaʑɲik, AS: fskaźńik

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wskazywać

 rzecz. wskazówka ż., wskaz mrz.

 przym. wskaźnikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) stopa

Wiktionary


wskaźnikowy

przymiotnik od: wskaźnik


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze wskaźnikiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostateczne rozpoznanie zawału ustala lekarz po wykonaniu badania EKG i badań poziomu tzw. enzymów wskaźnikowych we krwi.

 (1.1) Początkowo informacje o składzie badanych gazów gromadzono metodami spektrofotometrycznymi oraz z użyciem wskaźnikowych rurek Drägera (H2S, tiole, disulfidy, disiarczek węgla, SO2, HF).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfskaʑɲiˈkɔvɨ, AS: fskaźńikovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wskaz mrz., wskaźnik mrz.

Wiktionary


wskoczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wskoczyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wskoczyć

Wiktionary


wskoczyć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. wskakiwać)

 (1.1) skacząc, dostać się na wierzch lub do środka czegoś

 (1.2) posp. dostać się gdzieś szybko lub w ostatniej chwili

 (1.3) o elementach mechanicznych: trafić we właściwy otwór

 (1.4) pot. wstąpić do kogoś lub gdzieś na krótko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To też, gdy mu się jednego razu udało wejść do izby chyłkiem i nieobaczkiem, wskoczył na łóżko, zakopał się głęboko w pierzynie i zasnął.

 (1.1) Żeby popisać się przed koleżankami z klasy, wziął deskorolkę i wskoczył na bardzo wysoki murek.

 (1.2) Autobus już odjeżdżał z zatoczki, więc jął biec, krzyczeć, po czym wskoczył energicznie do środka.

 (1.3) Męczyłem się z tymi zębatkami kilka godzin; dopiero teraz wskoczyły jedna w drugą.

 (1.4) Miałam jeszcze chwilę wolnego czasu, więc wskoczyłam do sąsiadki, pogawędzić o dzisiejszej pogodzie.

 (1.4) Gdy szła do tur­bo­windy, gotowa, by wskoczyć pod prysznic, zjeść coś i napić się – napić się cze­goś moc­nego – komandor Pamel Poul pró­bo­wała ignorować rosnące poczucie nie­po­koju i nie­spo­kojną kulę zimna, która osa­dziła się w jej żołądku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfskɔt͡ʃɨt͡ɕ, AS: fskočyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skoczek mrz./mos./mzw., wyskok n., podskok mrz., skok, skakanie, skoczenie, skakanka

 czas. skoczyć dk., podskoczyć dk., uskoczyć dk., przeskakiwać ndk., wyskakiwać ndk.

 przym. skoczny

 przysł. skocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naskoczyć

 (1.2) wtargnąć, bryknąć

 (1.3) wejść, zaskoczyć, zakleszczyć

 (1.4) zajrzeć, odwiedzić; przen. posp. wpaść, podskoczyć

Wiktionary


wskok

w gwarze myśliwskiej: urządzenie w ogrodzeniu łowiska, pozwalające zwierzynie dostać się do wnętrza, a uniemożliwiające jej wyjście z ogrodzenia; skakanka


SJP.pl


wskroś

1. na wylot; na przestrzał;
2. do głębi; całkowicie;
3. przez całą długość czegoś; dookoła; wszędzie


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) książk. na wylot, na przestrzał, przez

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Była na wskroś nowoczesna tą sztuczną nowoczesnością dziewcząt ładnych i zarozumiałych, ale absolutnie powierzchownych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fskrɔɕ, AS: fskroś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przez

Wiktionary


wskrzesiciel

1. osoba, która na nowo wprowadza coś w życie; odnowiciel;
2. osoba potrafiąca wskrzesić umarłego


SJP.pl


wskrzesicielka

kobieta, która kogoś lub coś wskrzesiła


SJP.pl


wskrzesić

1. w wierzeniach: przywrócić życie umarłemu;
2. sprawić, że coś zaczyna ponownie istnieć, np. wskrzesić dawny zwyczaj


SJP.pl


wskrzeszać

1. w wierzeniach: przywracać życie umarłemu;
2. sprawiać, że coś zaczyna ponownie istnieć, np. wskrzeszać dawne zwyczaje


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. wskrzesić)

 (1.1) przywracać kogoś lub coś do życia lub istnienia

Wiktionary


wskrzeszenie

1. w wierzeniach: przywrócić życie umarłemu;
2. sprawić, że coś zaczyna ponownie istnieć, np. wskrzesić dawny zwyczaj


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wskrzesić.

Wiktionary


wskróś

przestarzałe: wskroś


SJP.pl


wsksim

skrót od: Wyższa Szkoła Kultury Społecznej i Medialnej (w Toruniu)


SJP.pl


wskutek

z powodu czego, na skutek


SJP.pl

przyimek

 (1.1) książk. zob. na skutek.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wskutek czołowego zderzenia samochodu ciężarowego z autem osobowym na trasie drogi krajowej nr 7 koło Olsztynka zginęły trzy osoby. Wśród ofiar śmiertelnych znalazł się kierowca samochodu osobowego i dwóch jego pasażerów.

 (1.1) Inigo wzruszył ramionami. Wskutek tego ruchu coś srebrzystego wystrzeliło mu z rękawa; była to starannie ukształtowana klinga, wyściełana z jednej strony i ustawiająca się wzdłuż kantu dłoni.

 (1.1) Wskutek działania mocnego prądu wody w kilku miejscach te zabezpieczenia znalazły się bliżej koryta, zostały dosłownie odepchnięte na środek potoku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfskutɛk, AS: fskutek

Wiktionary


wskórać

dokonać czegoś, coś zrobić


SJP.pl


wsm

skrót od: Warszawska Spółdzielnia Mieszkaniowa, Wyższa Szkoła Morska


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wyższa Szkoła Mechatroniki w Katowicach
  • Wyższa Szkoła Menedżerska w Warszawie
  • Warszawska Spółdzielnia Mieszkaniowa
  • Wyższa Szkoła Morska w Szczecinie (obecnie Akademia Morska w Szczecinie)
  • Wyższa Szkoła Morska w Gdyni (obecnie Akademia Morska w Gdyni)
  • Warner Strategic Marketing – wytwórnia płytowa należąca do Warner Music Group
  • WSM – kod ISO 3166-1 alfa-3 dla Samoa

Wikipedia


wsm-owiec

członek lub mieszkaniec WSM-u (Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej); wuesemowiec


SJP.pl


wsnuć

snując wpleść jakąś nitkę, ozdobne pasmo w tkaninę


SJP.pl


wso

skrótowiec

 (1.1) = Wielki słownik ortograficzny

Wiktionary


wsobność

→ wsobny


SJP.pl

Patrz:

wsobny

wsobny

chów wsobny - w hodowli roślin lub zwierząt: łączenie osobników bardziej spokrewnionych niż przeciętna danej populacji


SJP.pl


wsolić

zaprawić solą, włożyć sól w celu zakonserwowania; nasolić


SJP.pl


wsp

skrót od: Wyższa Szkoła Pedagogiczna


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • WSP – polska grupa muzyczna
  • WSP – Wodzisławska Szkoła Piłkarska
  • WSP – Wyższa Szkoła Pedagogiczna
  • Wyższa Szkoła Policji

Wikipedia


wsp.

skrót od:
1. współczesny;
2. współpracownik


SJP.pl


wspak

na wspak;
1. w przeciwnym niż normalnie kierunku; od tyłu, w tył;
2. odwrotnie niżby należało; na opak


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Raki – gatunek literacki
  • Raki (fraszka)
  • Na wspak (powieść)
  • Na Wspak (stowarzyszenie)
  • Nacirema

Wikipedia


wspakultura

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) neol. przeciwieństwo kultury w filozofii Jana Stachniuka;

Wiktionary

Wspakultura – pojęcie występujące w filozofii kulturalizmu Jana Stachniuka, oznaczające przeciwieństwo kultury ujętej jako kolejna po ładzie naturalnym płaszczyzna rozwoju Wszechświata. Wspakultura jest równoznaczna z ustaniem bądź cofnięciem się w rozwoju "procesu kulturowego".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wspakultura łączy się z pełnym odwróceniem wszystkich podstawowych wartości kultury.

Wiktionary


wspaniale

przysłówek

 (1.1) w sposób wspaniały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta sofa wspaniale wkomponowała się w nasze mieszkanie.

 (1.1) To wspaniale, że się nie poddajesz!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspãˈɲalɛ, AS: fspãńale

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspaniałość ż.

 przym. wspaniały

 przysł. wspaniało

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudownie, fantastycznie, niezwykle

Wiktionary


wspanialej

stopień wyższy od przysłówka: wspaniale


SJP.pl


wspanialszy

stopień wyższy od przymiotnika: wspaniały


SJP.pl


wspaniało

przysłówek

 (1.1) daw. wspaniale, szlachetnie, wielkodusznie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspaniałość ż.

 przym. wspaniały

 przysł. wspaniale

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wspaniale

Wiktionary


wspaniałomyślnie

przysłówek

 (1.1) szlachetnie i wyrozumiale

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyscy autorzy biorący udział w projekcie wspaniałomyślnie zrzekli się należnego im wynagrodzenia za swoją pracę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspaniałomyślność ż.

 przym. wspaniałomyślny

Wiktionary


wspaniałomyślniej

stopień wyższy od przysłówka: wspaniałomyślnie


SJP.pl


wspaniałomyślniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wspaniałomyślny; bardziej wspaniałomyślny


SJP.pl


wspaniałomyślność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha, tego kto jest wspaniałomyślny; cecha tego, co jest wspaniałomyślne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowela ta stanowi pierwszy w literaturze wyraz hiszpańskiego ideału nazywanego caballeria i charakteryzującego się połączeniem odwagi i śmiałości w stosunku do mężczyzn z wspaniałomyślnością i uczynnością w stosunku do kobiet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspãɲawɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕt͡ɕ, AS: fspãńau̯õmyśl̦ność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wspaniałomyślny

 przysł. wspaniałomyślnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielkoduszność, łaskawość

Wiktionary


wspaniałomyślny

przymiotnik

 (1.1) szlachetny, potrafiący wybaczać; serdeczny, wyrozumiały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) Rzewuskiego późne wieki wspomną jak dopust Boży, kiedy w superacie po tych wielmożach pozostają w kraju obce hordy, sprowadzone przez nich, wspaniałomyślna protekcja imperatorowej i król pruski gospodarzący w Wielkopolsce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspãɲawɔ̃ˈmɨɕl̥nɨ, AS: fspãńau̯õmyśl̦ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspaniałomyślność ż.

 przysł. wspaniałomyślnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielkoduszny, łaskawy; daw. wielkomyślny

Wiktionary


wspaniałości

1. to, co wspaniałe, piękne, bogate;
2. przysmaki, smakowite potrawy


SJP.pl


wspaniałość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co wspaniałe

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspãˈɲawɔɕt͡ɕ, AS: fspãńau̯ość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wspaniały

 przysł. wspaniale, wspaniało

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudowność, świetność, pot. genialność

Wiktionary


wspaniały

przymiotnik jakościowy

 (1.1) o czymś wyjątkowo dobrym, pięknym lub lubianym

Wiktionary

Wspaniały (chin. trad. 玻璃樽, kant. Bor lei jun, pinyin Bo li zun; ang. Gorgeous, High Risk, Under Control) – hongkońsko-tajwański film akcji z 1999 roku w reżyserii Vincenta Koka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jej pies jest wspaniały, ale wolę jej kota.

 (1.1) Ja mu sam włożę jarzmo na wspaniałą szyję, / sam Efraima zaprzęgnę, / orać będzie Juda, / Jakub zaś będzie bronował.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspãˈɲawɨ, AS: fspãńau̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspaniałość ż.

 przysł. wspaniale, wspaniało

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudowny, doskonały, idealny, świetny

Wiktionary


wsparcie

1. oprzeć o coś, podtrzymać czymś, dać podporę;
2. udzielić pomocy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) udzielenie pomocy

Wiktionary

Wsparcie – działania sił lub ich części, które pomagają, zabezpieczają, uzupełniają lub wspierają działania każdego innego rodzaju sił.

Wsparcie wojskami to działania bojowe prowadzone przez pododdziały i oddziały na korzyść innych rodzajów wojsk lub innych jednostek. Wsparcie ma na celu okazanie pomocy walczącym wojskom w wykonaniu przez nie postawionego zadania bojowego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czas na realne wsparcie ofiar hejtu i edukację tych, którzy hejtują.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfsparʲt͡ɕɛ, AS: fsparʹće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspieranie n.

 czas. wspierać ndk., wesprzeć dk.

 przym. wsparciowy

Wiktionary


wsparciowy

związany z pomocą udzielaną komuś, np. grupa wsparciowa


SJP.pl


wsparty

1. oprzeć o coś, podtrzymać czymś, dać podporę;
2. udzielić pomocy


SJP.pl


wspawać

umieścić w czymś przez spawanie


SJP.pl


wspawywać

umieszczać w czymś przez spawanie


SJP.pl


wspieniać

powodować powstawanie piany


SJP.pl


wspieracz

1. osoba, która udziela komuś pomocy;
2. w rugby: zawodnik wspomagający kolegów z drużyny walczących w pierwszej linii


SJP.pl


wspierająco

→ wspierający


SJP.pl

Patrz:

wspierający

wspieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wspierać.

Wiktionary

Wspieranie – skonstruowana czynność ramion, tułowia z głową i nóg w celu przeniesienia ciężaru ciała ze zwisu do podporu dążąc głową ponad oś chwytu dłoni.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fspʲjɛˈrãɲɛ, AS: fspʹi ̯erãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wspierać

 rzecz. wsparcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomaganie

Wiktionary


wspierać

1. pomagać, pocieszać, popierać, dodawać otuchy, wspomagać;
2. podtrzymywać, podpierać, opierać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wesprzeć)

 (1.1) dawać komuś wsparcie, pomoc, opiekę

 (1.2) opierać o coś/na czymś

czasownik zwrotny niedokonany wspierać się (dk. wesprzeć się)

 (2.1) opierać się o coś, trzymać się czegoś

 (2.2) udzielać sobie wzajemnie pomocy, wspomagać się nawzajem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtedy, pamiętając / Przeszłość młodocianą, / Będę wspierał biednych, / Tak jak mnie wspierano.

 (1.2) Stary Gifrejter, (…) / Lewą rękę opuszcza, a broń z prawej ręki / Suwa naprzód (…) / I znowu ją w tył cofa, na kolanie wspiera, / I tak kręcąc się, skacząc, na Maćka naciera.

 (2.1) Na myśl o tem radość rozpierała mu tak piersi, że chwilami słabł i wspierał się na ramieniu Ursusa, nie mogąc iść o własnej mocy.

 (2.2) Przyjaciele powinni się wspierać w trudnych chwilach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspʲjɛrat͡ɕ, AS: fspʹi ̯erać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsparcie n., wspieranie n.

 czas. wesprzeć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomagać, wspomagać

 (1.2) opierać

 (2.1) opierać się

Wiktionary


wspinacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto się wspina

 (1.2) sport. turyst. osoba uprawiająca wspinaczkę

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) O sprawie trojga wspinaczy słyszał każdy, a kilka tygodni temu poszukiwaniami zdawała się żyć cała Polska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspʲĩnat͡ʃ, AS: fspʹĩnač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspinanie n., wspięcie n., wspinaczka ż., wspinek mos.

 czas. wspinać się ndk., wspiąć się dk.

 przym. wspinaczkowy

Wiktionary


wspinaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wyprawa w strome, wysokie góry

 (1.2) sport. dyscyplina sportowa polegająca na pokonywaniu stromych ścian

 (1.3) pot. dążenie do osiągnięcia wysokich pozycji

 (1.4) kobieta, która się wspina

Wiktionary

Wspinaczka – przemieszczanie się w terenie na tyle stromym oraz trudnym, że wymaga on użycia rąk co najmniej do utrzymania równowagi.

W powyższej definicji mieszczą się tak różne działalności, jak wspinanie na kilkumetrowe kamienie (bouldering) i wchodzenie na ponad ośmiokilometrowe góry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wspinaczka na Mount Everest to moje największe marzenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspʲĩˈnat͡ʃka, AS: fspʹĩnačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspinacz m., wspinanie n., wspinek mos.

 czas. wspinać się, wspiąć się

 przym. wspinaczkowy

Wiktionary


wspinaczkowy

przymiotnik od: wspinaczka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) sport. związany ze wspinaczką, przeznaczony do wspinania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed maturą, za namową jednego z profesorów, zapisał się na obóz wspinaczkowy.

Wiktionary

Powiązane:

 zob. wspinacz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alpinistyczny, taterniczy, taternicki

Wiktionary


wspinalnia

urządzenie do zabaw dla dzieci w postaci kilku drabinek ustawionych w czworobok, po których można się wspinać


SJP.pl


wspinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wspinać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspinek m., wspinacz mos., wspinaczka ż.

 czas. wspinać ndk.

Wiktionary


wspinać

czasownik niedokonany (dk. wspiąć)

 (1.1) ściskać konia ostrogami i ściągać uzdę tak by stanął dęba

czasownik zwrotny niedokonany wspinać się (dk. wspiąć się)

 (2.1) wznosić siebie samego na coś wysokiego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspʲĩnat͡ɕ, AS: fspʹĩnać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspinanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wdrapywać się

Wiktionary


wspinek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. ktoś, kto się wspina

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspʲĩnɛk, AS: fspʹĩnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspinacz, wspinaczka, wspinanie

 czas. wspinać się

Wiktionary


wspiąć

1. przemieścić się wyżej;
2. wyprężyć ciało ku górze (np. unosząc się na palcach lub stając na tylnych łapach);
3. rosnąć, czepiając się podpory;
4. awansować


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wspinać)

 (1.1) jeźdz. ścisnąć konia ostrogami i ściągnąć uzdę, ażeby stanął na tylnych kończynach

czasownik zwrotny dokonany wspiąć się (ndk. wspinać się)

 (2.1) przemieścić się w górę po czymś wysokim z pewnym trudem

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wejść, wleźć, wgramolić się

Wiktionary


wspięga

roślina zielna z rodziny bobowatych; wspięga chińska to wigna, wspięga pospolita - lobia


SJP.pl

Wspięga ("Lablab") – rodzaj roślin z rodziny bobowatych. W zależności od ujęcia takson jest traktowany jako monotypowy lub obejmujący dwa gatunki. Gatunek wspięga pospolita pochodzi z Afryki, ale rozprzestrzeniony został na całym świecie. Drugi gatunek – "L. prostrata" – rośnie w zachodniej Australii.

Wikipedia


wspomagaczka

→ wspomagacz; wspomożycielka, filantropka


SJP.pl


wspomaganie

1. udzielać komuś wsparcia, pomocy materialnej lub moralnej;
2. wzmacniać, ułatwiać działanie czegoś;
3. wspomagać się:
a) wspomagać samego siebie;
b) wspomagać się nawzajem
c) gwarowo, dawniej: dorabiać się, bogacić;
d) wzmacniać się fizycznie, pokrzepiać


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wspomagać.

Wiktionary

Św

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfspɔ̃maˈɡãɲɛ, AS: fspõmagãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wspomagać, pomóc

Wiktionary


wspomagać

1. udzielać komuś wsparcia, pomocy materialnej lub moralnej;
2. wzmacniać, ułatwiać działanie czegoś;
3. wspomagać się:
a) wspomagać samego siebie;
b) wspomagać się nawzajem
c) gwarowo, dawniej: dorabiać się, bogacić;
d) wzmacniać się fizycznie, pokrzepiać


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) pomagać, wspierać materialnie; udzielać pomocy materialnej osobie, instytucji

 (1.2) wspierać urządzenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wspomóżcie, dobrzy ludzie - mamrotał żebrak.

 (1.2) Układ ten ma wspomagać główny procesor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspɔ̃ˈmaɡat͡ɕ, AS: fspõmagać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pomagać, pomóc

 rzecz. wspomożenie n., pomoc ż., wspomaganie n., pomocnictwo n.

 przym. pomocny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomagać

Wiktionary


wspominanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wspominać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspɔ̃mʲĩˈnãɲɛ, AS: fspõmʹĩnãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wspominać

Wiktionary


wspominać

sięgać pamięcią do wydarzenia lub osoby znanej w przeszłości


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wspomnieć)

 (1.1) sięgać pamięcią do wydarzenia lub osoby z przeszłości

 (1.2) mówić mimochodem, wzmiankować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chętnie wspominam czasy, gdy służyłem w wojsku.

 (1.2) Nauczyciel wspominał na lekcji o możliwej dacie egzaminu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspɔ̃ˈmʲĩnat͡ɕ, AS: fspõmʹĩnać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspomnienie n., wspominanie n.

 czas. wspomnieć dk.

Wiktionary


wspominek

wspominek;
1. wspominanie osób lub zdarzeń z przeszłości;
2. coś przypominającego o jakichś zdarzeniach z przeszłości;
3. wzmianka, napomknięcie


SJP.pl


wspominka

wspominek;
1. wspominanie osób lub zdarzeń z przeszłości;
2. coś przypominającego o jakichś zdarzeniach z przeszłości;
3. wzmianka, napomknięcie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wspominanie jakiegoś wydarzenia z przeszłości

Wiktionary


wspominkarski

przymiotnik od: wspominkarz


SJP.pl


wspominki

potocznie: modlitwy odmawiane w kościele za dusze zmarłych; wypominki


SJP.pl


wspominkowo

→ wspominkowy


SJP.pl

Patrz:

wspominkowy

wspominkowy

przymiotnik od: wspominki


SJP.pl


wspomniany

sięgnąć pamięcią do wydarzenia lub osoby z przeszłości


SJP.pl


wspomnienie

sięgnąć pamięcią do wydarzenia lub osoby z przeszłości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) obraz przeszłości w pamięci

 (1.2) przedmiot przypominający przeszłość

 (1.3) utwór literacki dotyczący minionych przeżyć autora

 (1.4) wzmianka, napomknięcie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wspomnienie liturgiczne
  • wspomnienie tajemnicy dnia – element modlitwy eucharystycznej
  • Wspomnienie – bułgarski film
  • Wspomnienie – wiersz Juliana Tuwima
  • Wspomnienie – wiersz Cypriana Kamila Norwida
  • Wspomnienie – album Romana Wojciechowskiego (Pazura)
  • Wspomnienie – album Akcentu
  • Pamięć długotrwała

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To przykre wspomnienie już od dawna nie daje mi spokoju.

 (1.4) Pobieżne wspomnienie o tym obrazie zawarto dopiero w najnowszej biografii artysty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: fspõmʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wspominać ndk., wspomnieć dk.

 przym. wspomnieniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reminiscencja, echo, retrospekcja, deja-vu, paramnezja

 (1.2) pamiątka, souvenir

 (1.3) memoar

Wiktionary


wspomnieniowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze wspomnieniami, dotyczący wspomnień

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspomnienie n.

Wiktionary


wspomnieć

sięgnąć pamięcią do wydarzenia lub osoby z przeszłości


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wspominać)

 (1.1) dokonany od|wspominać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak już wspominano, człowiek jest istotą złożoną: cielesną i duchową jednocześnie, zaś Ahura Mazda stworzył nas jako najdoskonalszy ze wszystkich powołanych przez siebie do istnienia bytów - byt "wyższy od aniołów".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspɔ̃mʲɲɛ̇t͡ɕ, AS: fspõmʹńėć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wspominać

 rzecz. wspomnienie

Wiktionary


wspomożenie

wsparcie, zwykle w postaci pieniężnej; datek, jałmużna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) udzielenie pomocy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I opiąć powiedział Pan Bog: Nie jest dobrze być człowieku samemu, uczyńmy jemu wspomożenie podobne k niemu.

 (1.1) A gdy powstanie olbrzym Goliath, / by złamać młodość mą – / Błagają ciebie Syjon, Moria: / ku wspomożeniu zstąp!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspomoga ż., wspomożyciel mos., wspomożycielka ż.

 czas. wspomagać ndk., wspomóc dk.

Wiktionary


wspomożyciel

dawniej: osoba, która kogoś ratuje, pomaga, zwłaszcza materialnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba pomagająca innym

Wiktionary


wspomożycielka

1. dawniej: kobieta, która kogoś ratuje, pomaga, zwłaszcza materialnie;
2. członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Wspomożycielek Dusz Czyśćcowych


SJP.pl


wspomóc

1. udzielić komuś wsparcia, pomocy materialnej lub moralnej;
2. wzmocnić, ułatwić działanie czegoś; 2. wspomóc się:
a) wspomóc samego siebie;
b) wspomóc się nawzajem
c) gwarowo, dawniej: dorobić się, wzbogacić;
d) wzmocnić się fizycznie, pokrzepić


SJP.pl


wspora

1. element konstrukcyjny podtrzymujący coś; wspornica, wspornik, podpora;
2. kamień sklepienia znajdujący się tuż nad wezgłowiem


SJP.pl


wsporczy

służący jako wspora lub podpora; wspornikowy


SJP.pl


wspornica

1. element konstrukcyjny podtrzymujący coś; wspora, wspornik, podpora;
2. narzędzie do strugania drewna


SJP.pl


wspornik

1. wspierający element konstrukcyjny w różnych maszynach i urządzeniach;
2. architektoniczna podpora sklepienia, balkonu itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. podtrzymujący element architektoniczny osadzony w ścianie;

 (1.2) bud. część konstrukcji wystająca poza skrajną podporę

Wiktionary

Wspornik – element architektoniczny lub konstrukcyjny pełniący funkcję podpierającą. W architekturze jego zadaniem jest podtrzymanie elementu wystającego przed lico ściany wewnątrz (np. żebra sklepienia, posąg, parapet itp.) lub na zewnątrz (balkon, wykusz, pomost) budynku.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) podpora

Wiktionary


wspornikowy

stanowiący wspornik; wsporczy


SJP.pl


wsporny

dawniej: taki, na którym coś się opiera, np. filary, łęki, wrota wsporne


SJP.pl


wsporzej

przysłówek

 (1.1) daw. szybciej, prędzej, rychlej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tym gorzej. / Wszystko to na złe wyszło i zgubi mnie wsporzej (…).

Wiktionary


wspólnictwo

współuczestnictwo; współudział w czymś


SJP.pl


wspólniczka

→ wspólnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca wspólny udział w czymś

 (1.2) kobieta wspólnie uczestnicząca w występku czy przestępstwie

Wiktionary

Patrz:

wspólnik

Powiązane:

 rzecz. wspólnota ż.

:: fm. wspólnik mos.

 przym. wspólny

 przysł. wspólnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współpracownica, współpracowniczka

 (1.2) współsprawczyni, współwinna

Wiktionary


wspólniczy

→ wspólnik


SJP.pl

Patrz:

wspólnik

wspólnie

przysłówek

 (1.1) wraz z kimś lub czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dokładnie pamiętam: był rok 1938, poszliśmy wspólnie z ojcem na wystawę obrazów Adama Chmielowskiego.

 (1.1) Najpierw przyjechali Jan Józef Lipski i Jacek Kuroń, którzy chcieli się wspólnie zastanowić, jak zorganizować pomoc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspulʲɲɛ, AS: fspulʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspólnota ż., wspólnik m., wspólniczka ż., wspólnictwo n., wspólność ż., wspólnotowiec m., wspólnotowość ż.

 przym. wspólny, wspólnotowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wespół, razem, wraz, łącznie

Wiktionary


wspólnik

1. właściciel części spółki;
2. osoba biorąca udział w czymś wspólnie z kimś innym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba mająca wspólny udział w czymś

 (1.2) osoba wspólnie uczestnicząca w występku czy przestępstwie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bardzo się zapalał do każdego nowego pomysłu wspólnika.

 (1.2) Szuler dostrzegł umówiony ruch ręką swojego wspólnika i podbił stawkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspólnota ż., wspólnotowość ż., wspólnictwo n.

:: fż. wspólniczka ż., wspólnica ż.

 przym. wspólny, wspólnotowy

 przysł. wspólnie, wspólnotowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) towarzysz, partner, współpracownik, udziałowiec, akcjonariusz

 (1.2) współsprawca, współwinny

Wiktionary


wspólnorodzajowy

przymiotnik

 (1.1) jęz. o rzeczowniku mogący być używany w dwóch rodzajach gramatycznych i odmieniany tak samo w każdym z nich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rzeczownikami wspólnorodzajowymi są np. beksa, gaduła, oferma czy niedołęga – każdy z nich można poprzedzić zarówno słowem ten, jak i ta, a przy tym zawsze odmienia się tak samo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspulnɔrɔd͡zaˈjɔvɨ, AS: fspulnoroʒai ̯ovy

Wiktionary


wspólnota

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) grupa ludzi / państw związanych podobnymi poglądami / dążeniami

 (1.2) posiadanie wspólnych cech; wspólne posiadanie / przeżywanie czegoś

Wiktionary

Wspólnota – typ zbiorowości oparty na silnych, emocjonalnych więziach, nieformalnej strukturze, dominujący przede wszystkim w społeczeństwach pierwotnych.

W ujęciu Ferdinanda Tönniesa wspólnota ("Gemeinschaft") jest przeciwstawnym typem zbiorowości wobec zrzeszenia ("Gesellschaft") i charakteryzuje się tym, że więzi wytwarzane są w oparciu o pokrewieństwo lub braterstwo, kontrola społeczna sprawowana jest dzięki tradycji, natomiast podstawą gospodarki we wspólnotach jest własność zbiorowa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak wspólnota międzynarodowa może pomagać ubogim krajom?

 (1.2) Arabowie to wspólnota religijno-językowo-kulturowa, która skupia ludność uznającą język arabski za ojczysty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspulˈnɔta, AS: fspulnota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspólność ż., wspólnotowość ż., wspólnictwo n., wspólnik m., wspólniczka ż.

 przym. wspólnotowy, wspólny

 przysł. wspólnie

Wiktionary


wspólnotowiec

potocznie: członek wspólnoty mieszkaniowej


SJP.pl


wspólnotowość

→ wspólnotowy


SJP.pl

Patrz:

wspólnotowy

wspólnotowy

przymiotnik od: wspólnota


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący wspólnoty, właściwy wspólnocie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wspólnota ż., wspólnik mos.

 przysł. wspólnie

 przym. wewnątrzwspólnotowy

Wiktionary


wspólność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co wspólne

Wiktionary

Gr

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wspólnota ż.

 przym. wspólny

 przysł. wspólnie

Wiktionary


wspólny

1. przeżywany, tworzony razem z innymi;
2. należący do wielu osób;
3. jednakowy dla wielu osób


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) należący lub używany przez kilka osób

 (1.2) charakterystyczny w równym stopniu dla grupy osób lub rzeczy

 (1.3) wykonywany razem przez kilka osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jadwiga mieszka z siostrą we wspólnym pokoju.

 (1.2) Gościnność to cecha wspólna wszystkim mieszkańcom tej okolicy.

 (1.2) Jedyną wspólną rzeczą, jaka łączy ten film z moją piosenką, jest tytuł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspulnɨ, AS: fspulny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współka ż., spółka ż., spóła ż., pospółka ż., wspólnota ż., wspólnik m., wspólniczka ż., wspólność ż., wspólnictwo n.

 przysł. wspólnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński spólny

Wiktionary


wspór

dawniej: spiętrzenie, zator


SJP.pl


wspórka

wieszadło pojedyncze lub wielokrotne służące do podwieszania przewodów, kabli, rurociągów itp.


SJP.pl


współ-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych, wskazujący na wspólną z kimś cechę, na wspólne działanie itp.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. spół-

Wiktionary


współadministrator

osoba lub podmiot wspólnie odpowiedzialny za administrowanie, np. danymi


SJP.pl


współadministrować

administrować czymś wspólnie z innymi


SJP.pl


współaktor

1. osoba grająca w tym samym filmie lub teatrze, co ktoś inny;
2. przenośnie: osoba, która razem z inną coś udaje;
3. przenośnie: współuczestnik jakichś wydarzeń


SJP.pl


współalkoholizm

syndrom negatywnych zjawisk obejmujący alkoholika i jego rodzinę


SJP.pl


współarchitekt

osoba projektująca coś z kimś innym


SJP.pl


współautor

osoba będąca wspólnie z kimś autorem czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) jeden z dwóch lub więcej autorów tego samego dzieła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie jest zaś tak, jak Pan pisze, aby współautorka stłumiła w tym współautora.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspuwˈawtɔr, AS: fspuu̯au̯tor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współautorstwo n.

:: fż. współautorka ż.

 przym. współautorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współtwórca

Wiktionary


współautorka

1. jedna z twórców dzieła literackiego, naukowego lub dzieła sztuki;
2. jedna z wynalazców, projektodawców wspólnego dzieła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta będąca jednym z dwóch lub więcej autorów tego samego dzieła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie jest zaś tak, jak Pan pisze, aby współautorka stłumiła w tym współautora.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwawˈtɔrka, AS: fspuu̯au̯torka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współautorstwo n.

:: fm. współautor

Wiktionary


współautorski

→ współautor


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pracą, dziełem współautorów

Wiktionary

Patrz:

współautor

Powiązane:

 rzecz. współautor mrz.

Wiktionary


współautorstwo

Współautorstwo (w zależności od kontekstu także współtwórczość czy pisanie zespołowe, w pracach angielskojęzycznych spotykany jest termin "Collaborative Writing", w skrócie CW) – sytuacja, w której utwór powstaje dzięki twórczej pracy więcej niż jednej osoby.

Wikipedia


współbadaczka

→ współbadacz


SJP.pl

Patrz:

współbadacz

współbandyta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzad. osoba, która wraz z kimś innym dopuszcza się kradzieży i morderstw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śniło mi się, że uzbrojony w rewolwer, schwyciłem Olejarka i dwunastu jego współbandytów.

 (1.1) Do tego w tamtych krajach przychodzi, że najgłówniejsi rozbójnicy w Kurdystanie otrzymują urzędy kajmakanów i innych zwierzchników, byle się tylko trochę ustatkowali; a ci znowu swoim współbandytom mniejsze rozdają posady administracyjne i policyjne.

Wiktionary


współbiesiada

wspólne ucztowanie


SJP.pl


współbiesiadnictwo

forma symbiozy zwierząt, polegająca na wykorzystywaniu przez jedno (komensal) np. odchodów lub resztek pożywienia zdobywanego przez drugie (gospodarz); komensalizm


SJP.pl


współbiesiadniczka

→ współbiesiadnik


SJP.pl

Patrz:

współbiesiadnik

współbiesiadnik

jeden z uczestników biesiady


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) współuczestnik biesiady

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Królewski łowczy zachęcił współbiesiadników do wzniesienia kielichów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. biesiadnik m., biesiada ż.

 czas. biesiadować ndk.

Wiktionary


współbieżność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest współbieżne; cecha tych, którzy są współbieżni

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Współbieżność (informatyka) – własność programu, algorytmu, lub rozkład programu na niezależne lub częściowo zależne kolejnością jednostki
  • Przetwarzanie współbieżne – nakładające się wykonywanie wielu zadań obliczeniowych oddziałujących ze sobą
  • Projektowanie współbieżne – metodologia inżynieryjna kładąca nacisk na zrównoleglenie wykonywania zadań

Wikipedia

Powiązane:

 przym. współbieżny

 przysł. współbieżnie

Wiktionary


współbieżny

(program) współbieżny:
a) wykonywany w systemie wieloprogramowym;
b) tworzący własne podprocesy i koordynujący ich współpracę;
c) wykonywany jednocześnie z innymi programami w systemie wieloprocesorowym lub rozproszonym; program równoległy


SJP.pl


współbliźni

każdy człowiek w stosunku do drugiego człowieka; bliźni


SJP.pl


współbojowniczka

→ współbojownik


SJP.pl

Patrz:

współbojownik

współbojownik

osoba walcząca wspólnie z kimś


SJP.pl


współbrat

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. zakonnik z tej samej wspólnoty zakonnej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Postanowił odwdzięczyć się współbraciom za okazaną podczas choroby życzliwość.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brat mos.

 wykrz. bracie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. konfrater

Wiktionary


współbrzmienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. jednoczesne brzmienie dźwięków

 (1.2) liter. poet. zgodność głosek w dwóch szeregach fonicznych utworu lirycznego

 (1.3) wywoływanie harmonijnego wrażenia w sposobie postępowania lub istnieniu dwóch podmiotów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brzmienie n.

 czas. współbrzmieć ndk.

Wiktionary


współbrzmieć

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) książk. zwykle o instrumentach muzycznych: wydawać harmonijny dźwięk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współbrzmienie n.

 czas. brzmieć ndk.

Wiktionary


współbudownicza

kobieta, która wspólnie z kimś buduje coś


SJP.pl


współchorobowość

występowanie dwóch lub więcej chorób u jednej osoby jednocześnie


SJP.pl


współczesność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co współczesne

Wiktionary

Współczesność – czasopismo literacko-artystyczne, wydawane w latach 1956 (październik) – 1971 w Warszawie, przez „grupę literacką»Współczesność«” (oznaczenie podawane do kwietnia 1957), początkowo w składzie: Leszek Szymański (redaktor naczelny), Roman Śliwonik (zastępca), Jerzy Kwiryn Siewierski, Andrzej Chąciński, jako organ literacki młodego pokolenia, najpierw miesięcznik, od nru 10 (luty 1958) jako dwutygodnik, do końca utrzymujący z nim więź.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. współczesny

 przysł. współcześnie

Wiktionary


współczesny

przymiotnik

 (1.1) istniejący obecnie, teraz, aktualnie, teraźniejszy

 (1.2) taki, który istnieje lub ma miejsce w tym samym czasie z innym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie podobają się mi współczesne samochody.

 (1.1) Współczesne nazwy miesięcy w większości języków europejskich wywodzą się z łaciny.

 (1.1) Wielu współczesnych gdańszczan nie do końca kojarzy modny dziś wrzeszczański Garnizon właśnie z Czarnymi Huzarami, dla których wybudowano te koszary w II połowie XIX stulecia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspuwˈt͡ʃɛsnɨ, AS: fspuu̯česny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współczesność ż.

 przysł. współcześnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teraźniejszy, aktualny, obecny; daw. tegoczesny

 (1.2) równoczesny

Wiktionary


współcześni

ludzie żyjący w tym samym czasie, co ten, o kim mowa


SJP.pl


współcześnie

przysłówek

 (1.1) w obecnej epoce

 (1.2) w sposób typowy dla dzisiejszej epoki

 (1.3) w tej samej epoce z kimś lub czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mogę wyobrazić siebie współcześnie w takich rajtuzach jak w średniowieczu chadzali paziowie czy giermkowie.

 (1.2) Współcześnie filozofia korzysta z wiedzy ścisłej i analitycznej.

 (1.3) Musicie uzmysłowić sobie, koledzy, że współcześnie do powstającego literackiego języka polskiego istotnie rosło poczucie tożsamości narodowej wśród elit polskich grup etnicznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspuwˈt͡ʃɛɕɲɛ, AS: fspuu̯čeśńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. współczesny

 rzecz. współczesność

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obecnie, dzisiaj, dziś, w dzisiejszych czasach, teraz

Wiktionary


współcześniej

stopień wyższy od przysłówka: współcześnie


SJP.pl


współcześniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: współczesny


SJP.pl


współcześnik

przestarzale: człowiek żyjący w tym samym czasie, co ten, o którym jest mowa


SJP.pl


współczucie

1. litość okazywana osobie cierpiącej, nieszczęśliwej; uczuciowa solidarność z osobą nieszczęśliwą;
2. dawniej: wspólne odczuwanie czegoś; wspólnota uczuć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdolność emocjonalnej solidarności z cierpiącym, poszkodowanym

Wiktionary

Współczucie – stan emocjonalny, w którym jeden człowiek solidaryzuje się z inną osobą, współodczuwa. Może mieć to związek z przeżywanym przez nią cierpieniem czy wyrażaniem głębokiego ubolewania, okazywanego komuś nieszczęśliwemu. Współczucie w tym kontekście jest rodzajem niesienia pomocy emocjonalnej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żadne słowa współczucia z pewnością nie pomogą ci pogodzić się z tą ciężką stratą.

 (1.1) Ale mówi płynnie w jidysz i ma naturalny talent do wywoływania współczucia u słuchaczy.

 (1.1) — Może pani pożyczyć agrafki do zapięcia sukni pod kolanami? — zapytał Cezary ze współczuciem i gotowością do usług.

 (1.1) Powoli pozytywny biegun muzyki zaczął coraz bardziej przyciągać współczucie i tak rozluźniła się ostatnia więź z rodziną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspuwˈt͡ʃut͡ɕɛ, AS: fspuu̯čuće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. współczuć ndk.

Wiktionary


współczujący

1. odczuwać żal i smutek z powodu złego powodzenia innych ludzi, ubolewać nad kimś; litować się;
2. dawniej: czuć to samo co inni


SJP.pl


współczuć

1. odczuwać żal i smutek z powodu złego powodzenia innych ludzi, ubolewać nad kimś; litować się;
2. dawniej: czuć to samo co inni


SJP.pl

czasownik nieprzechodni

 (1.1) czuć emocjonalną bliskość z osobą cierpiącą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dickens potrafi nadać swoim postaciom głębię i złożoność oraz sprawić, że czytelnik współczuje Scrooge'owi, pomimo że początkowo jest on postacią antypatyczną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspuwt͡ʃut͡ɕ, AS: fspuu̯čuć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współczucie

 przysł. współczująco

Wiktionary


współczynnik

1. liczba lub funkcja będąca mnożnikiem jakiegoś wyrażenia;
2. wielkość fizyczna określająca jakąś właściwość;
3. jeden z czynników mających wpływ na coś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jeden z czynników oddziałujących

 (1.2) fiz. wielkość liczbowa określająca pewne właściwości ciał

 (1.3) mat. wartość stanowiąca mnożnik jakiejś wielkości lub wyrażenia matematycznego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • współczynnik dwumienny Newtona
  • współczynnik kierunkowy prostej
  • współczynnik wielomianu
  • współczynnik asymetrii, także: współczynnik asymetryczności
  • współczynnik Giniego
  • współczynnik korelacji Pearsona
  • współczynnik skośności
  • współczynnik zmienności
  • temperaturowy współczynnik rezystancji
  • współczynnik aktywności
  • współczynnik bezpieczeństwa
  • współczynnik fali stojącej

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Współczynnik mocy jest charakterystyczną wielkością odbiornika elektrycznego.

 (1.2) Grecką literą ni bywa oznaczany kinematyczny współczynnik lepkości.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. współczynnikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wskaźnik

 (1.3) dzielnik, iloraz

Wiktionary


współczłonkini

→ współczłonek


SJP.pl

Patrz:

współczłonek

współdomownik

osoba mieszkająca z kimś w tym samym domu


SJP.pl


współdziałanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|współdziałać.

Wiktionary

Ws

Wikipedia

Powiązane:

 czas. współdziałać ndk.

Wiktionary


współdziałać

czasownik niedokonany

 (1.1) działać razem, współpracować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cały zastęp współdziałał w zdobywaniu tego trofeum.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współdziałanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spółdziałać

Wiktionary


współdzielić

1. wspólnie korzystać z czegoś;
2. w informatyce: dzielić zasoby (np. pliki, urządzenia zewnętrzne, miejsce w pamięci)


SJP.pl


współdłużniczka

→ współdłużnik


SJP.pl

Patrz:

współdłużnik

współdłużny

będący czyimś dłużnikiem wspólnie z inną osobą


SJP.pl


współegzystowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) egzystowanie jednocześnie z kimś lub czymś innym

Wiktionary

Powiązane:

 czas. współegzystować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koegzystencja, współistnienie, współżycie, współwystępowanie

Wiktionary


współegzystować

egzystować jednocześnie z kimś lub czymś; współistnieć, współżyć, współwystępować


SJP.pl


współformant

w słowotwórstwie: formant występujący równocześnie z innym


SJP.pl


współfundator

osoba, która ufundowała coś wspólnie z kimś innym; jeden z fundatorów


SJP.pl


współfundatorka

kobieta, która ufundowała coś wspólnie z kimś innym; jedna z fundatorów


SJP.pl


współgospodyni

kobieta zajmująca się gospodarstwem wspólnie z kimś


SJP.pl


współgra

1. wzajemne oddziaływanie, dopełnianie się;
2. zharmonizowana gra aktorów


SJP.pl


współgracz

osoba grająca wspólnie z kimś innym


SJP.pl


współgraczka

→ współgracz


SJP.pl

Patrz:

współgracz

współgrający

wzajemnie się dopełniać w czasie jakiegoś działania


SJP.pl


współgranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|współgrać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. współgrać ndk.

Wiktionary


współgrać

wzajemnie się dopełniać w czasie jakiegoś działania


SJP.pl

czasownik

 (1.1) wzajemnie się dopełniać, działać wspólnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te dwa światy - precyzyjnie skomponowanego utworu wokalnego i jazzowej improwizacji - których połączenie wydawało się pomysłem karkołomnym, teraz doskonale współgrają.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspuwɡrat͡ɕ, AS: fspuu̯grać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współgra ż., współgracz m., współgraczka ż., współgranie n., przygrywka ż.

 czas. grać

Wiktionary


współgrupowicz

członek grupy; grupowicz


SJP.pl


współgwiazda

aktor lub aktorka grający jedną z głównych ról obok innej gwiazdy


SJP.pl


współideowiec

wyznawca idei wspólnej z kimś innym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba wyznająca tę samą ideologię

Wiktionary


współimienniczka

→ współimiennik


SJP.pl

Patrz:

współimiennik

współimienny

noszący to samo imię lub nazwisko, co ktoś inny, mający tę samą nazwę


SJP.pl


współinicjator

osoba występująca z inicjatywą wspólnie z kimś; jeden z projektodawców


SJP.pl


współinicjatorka

kobieta występująca z inicjatywą wspólnie z kimś


SJP.pl


współinwestor

osoba lub przedsiębiorstwo dokonująca inwestycji wspólnie z kimś innym


SJP.pl


współinwestorka

kobieta dokonująca inwestycji wspólnie z kimś


SJP.pl


współistnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|współistnieć.

 (1.2) istnienie jednocześnie z czymś innym

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Eli, pisarz uprawiający swój zawód po francusku i po malgasku, od lat bada warunki współistnienia dwóch języków.

 (1.2) Temat współistnienia muzycznych tradycji kościelnych i świeckich jest dobrze widoczny w badaniach kulturoznawczych i muzykologicznych od ostatniej dekady XX w. w krajach europejskich postkomunistycznych.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. współistnieć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koegzystencja

Wiktionary


współistnieniowy

dotyczący wspólnego, jednoczesnego istnienia z kimś lub z czymś


SJP.pl


współistnieć

istnieć jednocześnie z kimś lub czymś; współegzystować, współżyć, współwystępować


SJP.pl


współistotność

w chrześcijaństwie: pojęcie określające relację między osobami Trójcy Świętej, polegającą na współistnieniu, współdziałaniu i współtworzeniu siebie nawzajem; homouzja


SJP.pl

Współistotność – wspólność natury. W teologii chrześcijańskiej termin określający relację między osobami Trójcy Świętej. W szczególności precyzował istnienie Ojca i Syna na tym samym poziomie czasowym i natury, gdzie Syn nie miał początku oraz nigdy nie było czasu, w którym nie było Syna. W tym znaczeniu Syn znalazł się na tej samej pozycji co sam Ojciec.

Wikipedia


współistotny

o Trójcy Świętej: taki, który współistnieje, współdziała i współtworzy siebie nawzajem


SJP.pl


współka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. umowny związek dwóch lub więcej osób, zawiązany w celu prowadzenia wspólnej działalności lub realizacji określonych celów

 (1.2) przest. wspólne działanie, uczestnictwo w czymś lub ogół interesów i zamierzeń łączących pewne osoby

 (1.3) przest. porozumienie mające na celu działania niejawne, naganne lub szkodliwe; zmowa, konszachty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy współka, zawarta przez nas do eksploatowania naszych wynalazków, rozwiązała się w 1846 r. Wilhelm, jako inżynier, zajmował wybitne stanowiska […].

 (1.1) Z innym chłopem stracił djabeł na współce w ten sposób: Poczęli razem warzyć piwo: chłop smaczne zrobił, a djabeł, co mu pomagał, gdy cały war był w kadzi, rzekł; dzielmy się teraz.

 (1.3) Gdy zagorzalcy strzelają do Ludwika Filipa, pierwszy potępia zbrodnicze zamachy i wypiera się współki ze sprawcami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spółka ż., wspólnictwo n., wspólnik mos., wspólniczka ż.

 czas. spółkować ndk.

 przym. spółkowy, spólny, wspólny

 przysł. pospołu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) war. spółka

Wiktionary


współkatedra

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. rel. druga katedra ordynariusza diecezji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz kościół nie jest katedrą tylko współkatedrą.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konkatedra, kościół konkatedralny

Wiktionary


współkierownictwo

kierownictwo sprawowane razem z kimś innym


SJP.pl


współkierowniczka

→ współkierownik


SJP.pl

Patrz:

współkierownik

współkierownik

osoba zarządzająca czymś wspólnie z kimś innym


SJP.pl


współkomentator

osoba komentująca coś wspólnie z kimś innym


SJP.pl


współkompozytor

osoba będąca wspólnie z kimś kompozytorem czegoś


SJP.pl


współkonstruktor

osoba konstruująca coś wspólnie z kimś innym


SJP.pl


współkonstruktorka

kobieta konstruująca coś wspólnie z kimś innym


SJP.pl


współkontrola

wspólne sprawowanie kontroli przez kilka osób lub instytucji


SJP.pl


współkontrolować

kontrolować coś wspólnie z inną osobą lub grupą


SJP.pl


współkoordynatorka

→ współkoordynator


SJP.pl

Patrz:

współkoordynator

współkońcowość

w matematyce: najmniejsza moc zbioru współkońcowego


SJP.pl

W matematyce, zwłaszcza w teorii mnogości, współkońcowość formula_1 zbioru częściowo uporządkowanego formula_2 to najmniejsza moc zbioru współkońcowego w formula_3

Wikipedia


współkońcowy

zbiór współkońcowy - rodzaj zbioru matematycznego w teorii mnogości


SJP.pl


współkreator

osoba tworząca coś razem z kimś innym; współtwórca


SJP.pl


współkredytobiorca

osoba będąca kredytobiorcą wspólnie z kimś innym


SJP.pl


współkreować

wspólnie tworzyć coś z kimś innym


SJP.pl


współkształtny

zgodny co do kształtu; homolograficzny


SJP.pl


współkurator

osoba będąca kuratorem razem z kimś innym


SJP.pl


współkuratorka

kobieta będąca kuratorką z kimś innym


SJP.pl


współlas

rzeczownik

 (1.1) gwara więzienna wspólnik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspuwlas, AS: fspuu̯las

Wiktionary


współlaureatka

→ współlaureat


SJP.pl

Patrz:

współlaureat

współlennik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. osoba, która wspólnie z kimś innym złożyła hołd seniorowi i została współposiadaczem lenna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Traktat lenny wykluczał bowiem linię margrabiów brandenburskich z praw do lenna, a rozporządzenie Zygmunta Augusta z roku 1563 o dołączeniu tej gałęzi rodziny Hohenzollernów do grona współlenników z Prus Książęcych było jedynie prywatnym aktem monarchy.

Wiktionary


współlider

osoba, która razem z inną w równym stopniu dzieli władzę i wpływy nad firmą lub projektem


SJP.pl


współliderka

kobieta, która razem z inną w równym stopniu dzieli władzę i wpływy nad firmą lub projektem


SJP.pl


współliniowość

zależność między wzajemnym położeniem punktów, które leżą na tej samej prostej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • geometria: współliniowość punktów, współliniowość wektorów
  • statystyka: współliniowość (analiza regresji)

Wikipedia


współliniowy

leżący na tej samej prostej (linii)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mat. o wektorach leżący na prostej równoległej (w szczególnym przypadku tej samej)

 (1.2) leżący na jednej linii

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jeśli trzy punkty na płaszczyźnie nie są współliniowe, tworzą one wierzchołki trójkąta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współliniowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolinearny

 (1.2) kolinearny, współosiowy

Wiktionary


współlokator

jeden z lokatorów mieszkających razem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, z kim się wspólnie mieszka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwlɔˈkatɔr, AS: fspuu̯lokator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. współlokatorka ż.

 przym. współlokatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współmieszkaniec

Wiktionary


współlokatorka

jedna z lokatorów mieszkających razem


SJP.pl

Współlokatorka (ang. "The Roommate") – amerykański thriller z 2011 roku w reżyserii Christiana E. Christiansena. Wyprodukowany przez Screen Gems.

Wikipedia


współmat

w problemistyce: rodzaj zadania szachowego, w którym grę zaczynają czarne i pomagają białym w zamatowaniu czarnego króla; mat pomocniczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szach. współdziałanie białych pionków z czarnymi w celu dania mata czarnemu królowi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspuwmat, AS: fspuu̯mat

Wiktionary


współmałżonek

urzędowo: mąż lub żona (w stosunku do drugiej osoby); małżonek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) jedno z małżonków w stosunku do drugiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Standardowa formuła podziękowania współmałżonkowi wypowiadana przez jubilatów nawiązywała literalnie do tej, którą wygłaszano w czasie ślubu cywilnego.

 (1.1) W przypadku małżeństwa oraz innych współwłaścicieli gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny osobie, na którą współmałżonek lub współposiadacz wyrazili zgodę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. małżonek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lepsza połowa

Wiktionary


współmałżonka

urzędowo: żona; małżonka


SJP.pl


współmierność

książkowo: odpowiedniość w porównaniu z czymś; współmierność, proporcjonalność, porównywalność, ekwiwalencja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest współmierne

Wiktionary

Współmierność (również: współmierzalność, komensurabilność) – właściwość dwóch lub większej liczby obiektów, wielkości lub pojęć, polegająca na tym, że są one mierzalne albo porównywalne za pomocą wspólnej miary, wspólnego standardu lub innej wspólnej podstawy porównania. Termin używany jest m.in. w matematyce, astronomii, krystalografii, ekonomii, etyce, teorii grup oraz w filozofii nauki.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. współmierny

 przysł. współmiernie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) proporcjonalność

Wiktionary


współmierny

książkowo: odpowiedni w porównaniu z czymś; adekwatny, proporcjonalny, porównywalny, ekwiwalentny


SJP.pl


współmieszkanka

kobieta mieszkająca w tej samej miejscowości lub mieszkaniu co ktoś inny


SJP.pl


współmieszkać

mieszkać wspólnie z kimś innym


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) rzad. mieszkać z kimś wspólnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współmieszkanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. współzamieszkiwać; daw. kohabitować

Wiktionary


współnajemca

osoba wynajmująca lokal wspólnie z kimś innym


SJP.pl


współnajemczyni

kobieta wynajmująca lokal wspólnie z kimś innym


SJP.pl


współnegocjator

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która wspólnie z innymi bierze udział w negocjacjach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwnɛɡɔˈt͡sʲjatɔr, AS: fspuu̯negocʹi ̯ator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współnegocjatorka ż.

Wiktionary


współnegocjatorka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która wspólnie z innymi bierze udział w negocjacjach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwnɛɡɔt͡sʲjaˈtɔrka, AS: fspuu̯negocʹi ̯atorka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współnegocjator

Wiktionary


współobecny

obecny gdzieś wspólnie z kimś innym


SJP.pl


współobwiniony

obwiniony wespół z innymi; współwinny


SJP.pl


współobywatel

każdy z wielu obywateli tego samego państwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba będąca obywatelem tego samego państwa lub innego terenu, co ktoś inny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ich niezasłużona zamożność razi wielu współobywateli, na których frustracji grają cymbaliści polityki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. współobywatelka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. spółobywatel

Wiktionary


współobywatelka

→ współobywatel


SJP.pl

Patrz:

współobywatel

współodczuwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|współodczuwać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewspółodczuwanie n.

 czas. współodczuwać ndk.

Wiktionary


współodczuwać

odczuwać coś razem z kimś innym


SJP.pl


współodczuć

odczuć coś razem z kimś innym


SJP.pl


współoddziaływać

wywierać wpływ wspólnie, łącznie z innymi osobami, czynnikami; współdziałać


SJP.pl


współodkrywczyni

kobieta, która dokonała wspólnie z kimś odkrycia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która razem z kimś ma udział w odkryciu czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współodkrycie n., współodkrywanie n.

:: fm. współodkrywca m.

 czas. współodkrywać ndk., współodkryć dk.

Wiktionary


współodkryć

odkryć coś razem z kimś innym


SJP.pl


współodpowiadać

być współodpowiedzialnym za coś


SJP.pl


współodpowiedzialnie

→ współodpowiedzialny


SJP.pl

Patrz:

współodpowiedzialny

współodpowiedzialność

bycie odpowiedzialnym za coś razem z inną osobą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest współodpowiedzialne; cecha tych, którzy są współodpowiedzialni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. współodpowiedzialny

 przysł. współodpowiedzialnie, odpowiedzialnie

 rzecz. odpowiedzialność ż.

Wiktionary


współodpowiedzialny

odpowiedzialny razem z inną osobą


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ponosi odpowiedzialność wspólnie z inną osobą (innymi osobami)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wolą toczyć boje wymyślając argumenty za dobroczynnym wpływem mięsa, niż przestać być współodpowiedzialni za mordowanie bezbronnych dzieci innych gatunków ([http://neurokultura.pl/vege/120-micha-j-bdkowski-dopoki-istniej-wegetarianie-bd-istniay-rownie-rzenie-wegaski-punkt-widzenia.html źródło]).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwɔtpɔvʲjɛ̇ˈd͡ʑalnɨ, AS: fspuu̯otpovʹi ̯ėʒ́alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współodpowiedzialność ż.

Wiktionary


współogniskowy

przymiotnik

 (1.1) mat. opt. mający wspólne ognisko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwɔɟɲiˈskɔvɨ, AS: fspuu̯oǵńiskovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konfokalny

Wiktionary


współorganizator

osoba, która wspólnie z kimś planuje, organizuje jakieś przedsięwzięcie


SJP.pl


współorganizatorka

kobieta, która wspólnie z kimś planuje, organizuje jakieś przedsięwzięcie


SJP.pl


współosadzona

kobieta przebywająca w więzieniu wraz z innymi; współwięźniarka


SJP.pl


współosadzony

osoba przebywająca w więzieniu wraz z innymi; współosadzony


SJP.pl


współosiowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest współosiowe; cecha tych

Wiktionary

Powiązane:

 przym. współosiowy

 przysł. współosiowo

Wiktionary


współoskarżona

oskarżona razem z kimś innym o udział w przestępstwie


SJP.pl


współoskarżony

człowiek, przeciwko któremu wszczęto postępowanie sądowe, postawiony w stan oskarżenia jednocześnie z kimś innym


SJP.pl


współoznaczać

oznaczając dany element, oznaczać jednocześnie inne elementy; konotować


SJP.pl


współoznaczyć

oznaczając dany element, oznaczyć jednocześnie inne elementy


SJP.pl


współpanowanie

wspólne rządy dwóch lub kilku państw nad jakimś krajem; kondominium, condominium


SJP.pl


współpartner

współuczestnik gier, zabaw itp.; współtowarzysz, wspólnik


SJP.pl


współpartnerka

współuczestniczka gier, zabaw itp.; współtowarzyszka; wspólniczka


SJP.pl


współpasażer

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba podróżująca tym samym środkiem transportu, co ktoś inny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza rozmówczyni opowiada, jak wraz ze współpasażerami autobusu przez cztery godziny stała w korku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pasażer m., pasażerka ż.

:: fż. współpasażerka

 przym. pasażerski, współpasażerski

Wiktionary


współpasażerka

kobieta odbywająca podróż razem z kimś; towarzyszka podróży


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta podróżująca tym samym środkiem transportu, co ktoś inny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potwierdziła to współpasażerka z pociągu, której Łatyszenko pokazał ów wielki rewolwer, mówiąc w zaufaniu, że jedzie do Warszawy „załatwić porachunki”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. współpasażer

Wiktionary


współplemieniec

członek plemienia w stosunku do innych jego członków; plemieniec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. członek jakiegoś plemięemienia w stosunku do innych członków tego plemięemienia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prawdopodobnie już nasz jaskiniowy praprzodek potrafił za pomocą ognia zaalarmować współplemieńców.

 (1.1) Grupy rządzące musiały sprostać tej sytuacji, tworząc struktury zdolne do sprawowania władzy nie tylko nad współplemieńcami króla, ale i nad rzymskim społeczeństwem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współplemienność ż., współplemiennik m.

:: fż. współplemiennica ż.

 przym. współplemienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednoplemieniec, rzad. współplemiennik

Wiktionary


współpodpisać

podpisywać coś jednocześnie z kimś innym


SJP.pl


współpodróżna

kobieta, która podróżuje wraz z innymi


SJP.pl


współpodróżny

osoba, która podróżuje razem z kimś innym; towarzysz podróży


SJP.pl


współpomysłodawca

osoba będąca wspólnie z kimś pomysłodawcą czegoś


SJP.pl


współposiadacz

osoba posiadająca coś wspólnie z inną osobą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto posiada coś wspólnie z kimś innym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przypadku małżeństwa oraz innych współwłaścicieli gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny osobie, na którą współmałżonek lub współposiadacz wyrazili zgodę.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. współposiadać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współwłaściciel

Wiktionary


współposiadaczka

→ współposiadacz


SJP.pl

Patrz:

współposiadacz

współposiadanie

posiadanie pewnej rzeczy przez dwie lub więcej osób


SJP.pl


współposiadać

być współwłaścicielem czegoś


SJP.pl


współposiąść

posiąść razem z inną osobą


SJP.pl


współpraca

1. wspólne działanie kilku osób, firm lub państw;
2. działalność na czyjeś zlecenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wspólne działanie kilku podmiotów

 (1.2) naganna moralnie działalność na czyjeś zlecenie

Wiktionary

Współpraca – zdolność tworzenia więzi i współdziałania z innymi, umiejętność pracy w grupie na rzecz osiągania wspólnych celów, umiejętność zespołowego wykonywania zadań i wspólnego rozwiązywania problemów.

Zdolność tę zalicza się do kompetencji emocjonalnych; umiejętność ta stanowi jeden z wyróżników kompetencji społecznych, które warunkują jakość relacji z innymi ludźmi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ostatnim czasie nawiązaliśmy współpracę z kilkoma instytutami we Francji.

 (1.2) Przez lata ukrywał swoją współpracę z SB.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspuwˈprat͡sa, AS: fspuu̯praca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współpracownik mos., współpracowniczka ż., współpracowanie n.

 czas. współpracować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kooperacja, współdziałanie; przest. kolaboracja

 (1.2) kolaboracja

Wiktionary


współpracowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|współpracować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwprat͡sɔˈvãɲɛ, AS: fspuu̯pracovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współpraca ż., współpracownik mos.

 czas. współpracować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. kolaborowanie

Wiktionary


współpracować

czasownik

 (1.1) pracować wspólnie z kimś w celu osiągnięcia określonego rezultatu

 (1.2) dodatkowo lub w niepełnym wymiarze pracować na rzecz jakiejś organizacji lub firmy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwpraˈt͡sɔvat͡ɕ, AS: fspuu̯pracovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współpraca ż., współpracowanie n., współpracownik m., współpracowniczka ż.

 przym. współpracowniczy

Wiktionary


współpracowniczka

→ współpracownik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta współpracująca

Wiktionary

Patrz:

współpracownik

Powiązane:

 rzecz. współpraca ż., współpracownik mos.

 czas. współpracować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współpracownica

Wiktionary


współpracownik

osoba lub firma pracująca wspólnie z inną osobą lub firmą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba lub inny podmiot pracujący wspólnie z inną osobą lub podmiotem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtedy Teoś zarekwirował ponad pięćdziesiąt flaszek, które lojalnie rozdzielił pośród najbliższych współpracowników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwpraˈt͡sɔvʲɲik, AS: fspuu̯pracovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współpraca ż., współpracowanie n.

:: fż. współpracowniczka ż.

 czas. współpracować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) partner, wspólnik

Wiktionary


współpretendentka

→ współpretendent


SJP.pl

Patrz:

współpretendent

współprezes

osoba pełniąca funkcję prezesa razem z inną osobą


SJP.pl


współprocesor

dodatkowy, wyspecjalizowany procesor wspomagający główny procesor komputera; koprocesor


SJP.pl


współproducentka

→ współproducent


SJP.pl

Patrz:

współproducent

współprodukcja

koprodukcja;
1. współpraca kilku osób lub przedsiębiorstw przy produkcji czegoś;
2. produkt powstały w wyniku takiej współpracy


SJP.pl


współprodukować

produkować wspólnie z kimś innym


SJP.pl


współprojektantka

→ współprojektant


SJP.pl

Patrz:

współprojektant

współprowadzić

prowadzić wspólnie z kimś innym


SJP.pl


współprzewodniczyć

przewodniczyć wspólnie z kimś innym


SJP.pl


współprzewodnicząca

kobieta pełniąca funkcję przewodniczącego jednocześnie z kimś innym


SJP.pl


współprzewodniczący

człowiek pełniący funkcję przewodniczącego jednocześnie z kimś innym


SJP.pl


współprzeżyć

przeżyć coś jednocześnie z kimś innym


SJP.pl


współprzyczyna

przyczyna działająca jednocześnie z inną przyczyną


SJP.pl


współprzygotowywać

przygotowywać wspólnie z kimś innym


SJP.pl


współprądowy

→ współprąd


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) fiz. dotyczący rodzaju układu przepływu płynów w urządzeniach przepływowych, m.in. wymiennikach ciepła, w którym płyny poruszają się równolegle do siebie w tym samym kierunku

Wiktionary

Patrz:

współprąd

Przykłady

 (1.1) Współprądowe wymienniki ciepła cechują się mniejszą wydajnością od przeciwprądowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współprąd

Wiktionary


współpłatność

częściowe pokrywanie kosztów przez korzystającego z usługi


SJP.pl


współrealizator

osoba realizująca coś wspólnie z kimś innym


SJP.pl


współrealizatorka

kobieta realizująca coś wspólnie z kimś innym


SJP.pl


współredakcja

1. redagowanie pisma wspólnie z kimś innym;
2. kierowanie redakcją wspólnie z kimś innym


SJP.pl


współredaktor

osoba redagująca coś wspólnie z kimś innym


SJP.pl


współredaktorka

kobieta redagująca coś wspólnie z kimś innym


SJP.pl


współregent

regent sprawujący rządy wspólnie z kimś innym; członek regencji


SJP.pl


współregentka

→ współregent


SJP.pl

Patrz:

współregent

współreżyser

osoba reżyserująca coś z kimś innym


SJP.pl


współreżyseria

wspólna reżyseria filmu, spektaklu lub widowiska przez dwie lub więcej osób


SJP.pl


współreżyserka

kobieta reżyserująca coś z kimś innym


SJP.pl


współrodaczka

→ współrodak


SJP.pl

Patrz:

współrodak

współrodak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba z tego samego narodu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyscy moi bracia i współrodacy jedli tam potrawy pogan.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rodak mos.

:: fż. współrodaczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rodak, pobratymiec, krajan, współziomek, ziomek; daw. kompatriota

Wiktionary


współrodzic

osoba, z którą wychowuje się dziecko, często po rozstaniu partnerów lub w ramach wspólnego rodzicielstwa


SJP.pl


współrodzicielstwo

wspólne wychowywanie dziecka przez dwoje rodziców, także po rozstaniu


SJP.pl


współrozmówczyni

kobieta rozmawiająca z kimś; rozmówczyni; interlokutorka


SJP.pl


współrządzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|współrządzić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. współrządzić

Wiktionary


współrządzić

czasownik niedokonany

 (1.1) rządzić wspólnie z kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od momentu powstania Związku Południowej Afryki Afrykanerzy współrządzili wraz z Brytyjczykami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspuwˈʒɔ̃ɲd͡ʑit͡ɕ, AS: fspuu̯žõńʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współrządzenie n.

Wiktionary


współrzędna

wielkość określająca położenie obiektu na linii, na płaszczyźnie, w przestrzeni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mat. liczba z zestawu określającego położenie punktu na linii, na płaszczyźnie, na powierzchni, w przestrzeni;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy odpowiedniej zmianie indeksacji krzywych sieci jej quasi-grupa współrzędnych jest pętlą.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. współrzędny

 przysł. współrzędnie

Wiktionary


współrzędność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co współrzędne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. współrzędny

Wiktionary


współrzędny

przymiotnik

 (1.1) równy; jednakowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współrzędna ż., współrzędność ż.

 przysł. współrzędnie

Wiktionary


współrówny

1. równający się czemuś, nie różniący się od czegoś; równy;
2. dorównujący komuś, równający się z kimś, nie gorszy (i nie lepszy) od kogoś pod jakimś względem; równy;
3. rzadko: o przekładzie, tłumaczeniu: taki, który dorównuje oryginałowi; kongenialny;
4. przestarzałe: taki, który dorównuje komuś, czemuś pod względem talentu; kongenialny


SJP.pl


współscenarzysta

człowiek pełniący funkcję scenarzysty jednocześnie z kimś innym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) jedna z osób, które wspólnie tworzą jeden scenariusz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest głównym pomysłodawcą multimedialnej inicjatywy z Gwiezdnych Wojen pod nazwą Wielka Republika. Jest też współscenarzystą komiksu Death’s Day i pisze comiesięczną serię IDW The High Republic Adventures.

Wiktionary


współscenarzystka

→ współscenarzysta


SJP.pl

Patrz:

współscenarzysta

współsiostra

siostra zakonna w stosunku do sióstr z tego samego zakonu


SJP.pl


współskładnik

element lub składnik występujący razem z innymi w danym kontekście, tworząc jakąś całość


SJP.pl


współspacz

potocznie: współlokator


SJP.pl


współspadkobierczyni

kobieta, która odziedziczyła spadek wspólnie z kimś


SJP.pl


współspiskowiec

człowiek należący do spisku wspólnie z kimś innym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) jeden ze wspólnie spiskujących

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Leia Organa! Znana przywódczyni terrorystów z tak zwanego Sojuszu Rebeliantów! Wszelkie informacje na temat jej samej lub jej współspiskowców powinny natychmiast zostać przekazane lokalnemu dowództwu.

Wiktionary


współsprawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. jeden ze sprawców tego samego przestępstwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niemczyk to legenda polskiej mafii: złodziej samochodów, sprawca napadu na konwój z pieniędzmi, porywacz ludzi dla okupu, współsprawca zabójstwa innego legendarnego bossa gangsterskiego Andrzeja K. ps. Pershing.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współsprawstwo n.

:: fż. współsprawczyni

 przym. współsprawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wspólnik, współwinny

Wiktionary


współsprawczyni

kobieta będąca wspólnie z kimś sprawcą tego samego przestępstwa


SJP.pl


współsprawować

pełnić jakąś funkcję wraz z kimś innym


SJP.pl


współsprawstwo

popełnienie przestępstwa razem z kimś innym


SJP.pl

Współsprawstwo – jedna z postaci sprawstwa. Polega na zrealizowaniu ustawowych znamion czynu zabronionego wspólnie i w porozumieniu z inną osobą (lub osobami). Konstrukcja ta pozwala na przypisanie odpowiedzialności każdemu ze współsprawców za to, co uczynili pozostali, jeżeli pozostawało to w ramach porozumienia.

Wikipedia


współstrącanie

Współstrącanie, koprecypitacja – proces polegający na wytrącaniu wraz z osadem oznaczanego makroskładnika związków, które w danych warunkach są rozpuszczalne w roztworze. Współstrącają się te związki, których iloczyny rozpuszczalności nie są przekroczone wskutek ich małego stężenia lub dużej rozpuszczalności.

Wikipedia


współsukcesor

osoba obejmująca sukcesję wspólnie z kimś innym


SJP.pl


współsukcesorka

kobieta obejmująca sukcesję wspólnie z kimś innym


SJP.pl


współsąsiadka

→ współsąsiad


SJP.pl

Patrz:

współsąsiad

współton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. rzad. dźwięk złożony z chociaż jednej pary harmonicznych tonów

 (1.2) przen. rzad. coś, co daje wzajemne zrozumienie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród wielotonów na wyróżnienie zasługują wielotony harmoniczne zwane również współtonami.

Wiktionary


współtowarzyszka

→ współtowarzysz


SJP.pl

Patrz:

współtowarzysz

współtrwać

trwać jednocześnie z kimś lub z czymś; współistnieć


SJP.pl


współtworzyć

1. tworzyć coś wspólnie z kimś innym;
2. przenośnie: mieć wpływ na system organizowania czegoś wraz z czymś innym, np. współtworzyć klimat przedstawienia


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) tworzyć coś wspólnie, razem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współtwórca m., współtwórczyni ż., współtworzenie n.

Wiktionary


współtwórca

osoba tworząca coś razem z kimś innym; współkreator


SJP.pl


współtwórczy

→ współtwórca


SJP.pl

Patrz:

współtwórca

współtwórczyni

kobieta, która stworzyła coś wspólnie z kimś innym


SJP.pl


współubolewać

ubolewać jednocześnie z kimś innym


SJP.pl


współuczestnictwo

uczestniczenie w czymś wspólnie z kimś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uczestnictwo w czymś razem z kimś innym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwut͡ʃɛˈstʲɲit͡stfɔ, AS: fspuu̯učestʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współuczestnik m., współuczestniczka ż.

 czas. współuczestniczyć

Wiktionary


współuczestniczka

→ współuczestnik


SJP.pl

Patrz:

współuczestnik

współuczestniczyć

czasownik niedokonany

 (1.1) uczestniczyć w czymś wspólnie z kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Delegacja Flamandów współuczestniczy w wodowaniu nowej korwety.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współuczestniczenie n., współuczestnictwo n., współuczestnik mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) partycypować, występować

Wiktionary


współuczestnik

osoba uczestnicząca w jakiejś akcji razem z kimś innym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) uczestnik tego samego wydarzenia lub działania razem z kimś innym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współuczestnictwo n., współuczestniczenie n.

:: fż. współuczestniczka ż.

 czas. współuczestniczyć ndk.

Wiktionary


współudział

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) uczestnictwo w jakimś czynie lub przedsięwzięciu razem z kimś lub czymś

 (1.2) praw. pomocnictwo, współsprawstwo, przestępstwo zdefiniowane w art. 18 § 3 KK

Wiktionary

Współudział (ang. "Complicity") – brytyjski thriller z gatunku dramat z 2000 roku w reżyserii Gavina Millara, powstały na podstawie powieści Iaina Banksa. Wyprodukowana przez wytwórnię Carlton Films, J&M Entertainment i Talisman Films Limited.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W końcu maja 1944 oddziały AK, przy współudziale partyzantów radzieckich, bazę zlikwidowały.

 (1.1) W liście zgodzi się "oczywiście, z największą radością" (jak to postanowił sformułować) na współudział w edycji pierwszego, demokratycznego słownika języka polskiego.

 (1.2) Podejrzewani są o współudział w kradzieży, do której doszło w styczniu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. udział mrz., udziałowiec mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) wspólnictwo

Wiktionary


współudziałowiec

człowiek mający udziały w czymś wspólnie z kimś innym; jeden z udziałowców


SJP.pl


współuwodornienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) techn. chem. proces polegający na jednoczesnej hydrorafinacji frakcji pochodzących z przerobu ropy naftowej i biomasy, w wyniku którego powstają biowęglowodory ciekłe oraz biopropan w mieszaninie z węglowodorami z przerobu ropy naftowej; stosowane przy dodawaniu biopaliw do paliw naftopochodnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Współuwodornienie wpisuje się w realizację w Unii Europejskiej wzrostu udziału energii odnawialnej w miksie energetycznym, który Polska w dużym stopniu realizuje przez dodawanie biokomponentów do paliw.

Wiktionary


współuzależniający

współuzależniający się - wzajemnie się uzależniający


SJP.pl


współuzależnienie

zespół psychicznych zmian zachodzących u osób mieszkających z osobą uzależnioną od używek


SJP.pl

Współuzależnienie – utrwalona forma funkcjonowania w długotrwałej, trudnej i niszczącej sytuacji związanej z patologicznymi zachowaniami uzależnionej bliskiej emocjonalnie osoby (np. partnera lub członka rodziny), ograniczająca w sposób istotny swobodę wyboru postępowania, prowadząca do pogorszenia własnego stanu i utrudniająca zmianę własnego położenia na lepsze. Współuzależnienie może wystąpić również w relacjach między członkami rodziny, przyjaciółmi czy współpracownikami.

Wikipedia


współuzależniony

człowiek będący uzależniony od czegoś jednocześnie z kimś innym


SJP.pl


współużytkowanie

użytkować wspólnie z kimś innym


SJP.pl


współużytkować

użytkować wspólnie z kimś innym


SJP.pl


współużytkowniczka

→ współużytkownik


SJP.pl

Patrz:

współużytkownik

współużytkownik

osoba użytkująca coś wspólnie z kimś innym


SJP.pl


współwierzyciel

jedna z osób uprawnionych wspólnie do żądania określonego świadczenia od dłużnika


SJP.pl


współwierzycielka

kobieta, będąca jedną z osób uprawnionych wspólnie do żądania określonego świadczenia od dłużnika


SJP.pl


współwina

wina obciążająca kogoś razem z kimś innym


SJP.pl


współwinny

osoba, która wspólnie z innymi jest odpowiedzialna za coś


SJP.pl


współwinowajczyni

kobieta, która zawiniła wspólnie z kimś innym


SJP.pl


współwięzień

osoba przebywająca w więzieniu wraz z innymi; współosadzony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, z kim się jest wspólnie uwięzionym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oddał współwięźniowi kromkę chleba.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. więzień mos.

Wiktionary


współwięźniarka

kobieta przebywająca w więzieniu wraz z innymi; współosadzona


SJP.pl


współwychowanek

kobieta wychowywana razem z kimś innym


SJP.pl


współwychowanka

kobieta wychowywana razem z kimś innym


SJP.pl


współwychowawczyni

kobieta zajmująca się wychowaniem i nauczaniem dzieci oraz opieką nad nimi wspólnie z kimś


SJP.pl


współwydawczyni

→ współwydawca


SJP.pl

Patrz:

współwydawca

współwygnanka

→ współwygnaniec


SJP.pl

Patrz:

współwygnaniec

współwykonawca

osoba będąca wspólnie z kimś wykonawcą czegoś


SJP.pl


współwykonawczyni

kobieta będąca wspólnie z kimś wykonawczynią czegoś


SJP.pl


współwystąpić

zaistnieć jednocześnie z kimś lub czymś


SJP.pl


współwystępować

istnieć jednocześnie z kimś lub czymś; współegzystować, współżyć, współistnieć


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pojawiać się jednocześnie z czymś innym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współwystępowanie n.

Wiktionary


współwyznawca

1. osoba wyznająca tę samą wiarę, co ktoś inny;
2. zwolennik tych samych poglądów, idei, teorii itp., co ktoś inny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zwolennik tych samych poglądów

 (1.2) wyznawca tej samej religii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwvɨˈznaft͡sa, AS: fspuu̯vyznafca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. współwyznawczyni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwolennik, stronnik

Wiktionary


współwyznawczyni

1. kobieta wyznająca tę samą wiarę, co ktoś inny;
2. zwolenniczka tych samych poglądów, idei, teorii itp., co ktoś inny


SJP.pl


współwędrowiec

osoba odbywająca podróż wspólnie z kimś innym; towarzysz podróży


SJP.pl


współwładczyni

kobieta, która sprawuje władzę wspólnie z kimś


SJP.pl


współwłasność

Tę sekcję należy dopracować:

"przedstawiono sytuację tylko z polskiej perspektywy – ". Pomóż ją poprawić.

Współwłasność (łac. "condominium") – znana polskiemu prawu cywilnemu odmiana własności.

Wikipedia


współwłaściciel

osoba posiadająca prawo do własności wraz z inną osobą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) ktoś, kto posiada coś wspólnie z kimś innym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współwłaścicielstwo n., współwłaścicielka ż., współwłasność n.

 przym. współwłaścicielski

Wiktionary


współwłaścicielka

kobieta posiadająca prawo do własności wraz z inną osobą


SJP.pl


współwłaścicielski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z współwłaścicielami, dotyczący współwłaścicieli, zachodzący między współwłaścicielami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współwłaściciel mos., współwłaścicielka ż., współwłaścicielstwo n.

Wiktionary


współzakażenie

zakażenie dwoma lub więcej różnymi patogenami jednocześnie; koinfekcja


SJP.pl


współzakładać

zakładać coś wspólnie z kimś innym


SJP.pl


współzależność

wzajemny związek zachodzący między rzeczami, zjawiskami itp. polegający na tym, że rzeczy nawzajem się określają; współzmienność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wzajemna zależność obiektów, faktów, osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwzaˈlɛʒnɔɕt͡ɕ, AS: fspuu̯zaležność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zależność ż.

 przym. współzależny

Wiktionary


współzależny

przymiotnik

 (1.1) zależny od czegoś lub kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współzależność ż.

Wiktionary


współzalotnik

zalotnik ubiegający się o względy tej samej kobiety co inni zalotnicy; rywal


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. rywal w zalotach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłumiąc w sobie nienawiść, powstałą na gruncie zazdrości, starał się poniżać współzalotnika tonem obojętnym, aby nie nadać mu zbyt wielkiej ceny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zalotnica ż., zalotnik mos., zaloty lm nm.

 czas. zalecać się ndk.

 przym. zalotny

 przysł. zalotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konkurent, rywal

Wiktionary


współzamieszkać

zamieszkać gdzieś wraz z kimś innym


SJP.pl


współzamieszkiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|współzamieszkiwać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwzãmʲjɛʃʲciˈvãɲɛ, AS: fspuu̯zãmʹi ̯ešʹḱivãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. współzamieszkiwać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kohabitacja

Wiktionary


współzamieszkiwać

czasownik przechodni niedokonany (dk. współzamieszkać)

 (1.1) mieszkać razem z kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przypadku śmierci członka spółdzielni-najemcy o prawa członkowskie musi wystąpić któraś z osób mu bliskich, współzamieszkujących.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwzãmʲjɛˈʃʲcivat͡ɕ, AS: fspuu̯zãmʹi ̯ešʹḱivać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współzamieszkiwanie n.

 czas. współzamieszkać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. rzad. współmieszkać; daw. kohabitować

Wiktionary


współzarządzić

wydać polecenie wraz z kimś innym


SJP.pl


współzawodnictwo

ubieganie się o pierwszeństwo; rywalizacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rywalizacja grupy osób o pierwszeństwo w jakiejś dyscyplinie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jutro będą ogłoszone wyniki współzawodnictwa sportowego w naszej szkole.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfspuwzavɔdʲˈɲit͡stfɔ, AS: fspuu̯zavodʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współzawodnik m., współzawodniczka ż.

 czas. współzawodniczyć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rywalizacja, konkurowanie

Wiktionary


współzawodniczka

→ współzawodnik


SJP.pl

Patrz:

współzawodnik

współzawodniczy

→ współzawodnik


SJP.pl

Patrz:

współzawodnik

współzawodniczyć

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) ubiegać się wspólnie o zdobycie czegoś, o wygraną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współzawodnictwo n., współzawodniczenie n., współzawodnik mos., współzawodniczka ż.

Wiktionary


współzawodnik

osoba ubiegająca się wraz z innymi osobami o pierwszeństwo w czymś lub o zdobycie czegoś


SJP.pl


współzałożyciel

osoba, która wspólnie z kimś dała początek czemuś, stworzyła coś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba mająca współudział w założeniu czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Kościele katolickim na 29 czerwca przypada święto ku czci św. św. Piotra i Pawła, współzałożycieli gminy chrześcijańskiej w Rzymie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. założyciel mos.

:: fż. współzałożycielka ż.

Wiktionary


współzałożycielka

kobieta, która wspólnie z kimś dała początek czemuś, stworzyła coś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca współudział w założeniu czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odwiedziłyśmy grób współzałożycielki instytutu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. współzałożyciel mos.

Wiktionary


współzałożyć

założyć coś wspólnie z kimś innym


SJP.pl


współziomek

osoba pochodząca z tej samej okolicy, miejscowości, regionu co ktoś inny; rodak


SJP.pl


współzmienniczy

w matematyce: pozostający w stałej relacji z czymś; kowariantny


SJP.pl


współzmienność

wzajemny związek zachodzący między rzeczami, zjawiskami itp. polegający na tym, że rzeczy nawzajem się określają; współzależność


SJP.pl


współćwiczący

osoba, która ćwiczy wspólnie z kimś innym


SJP.pl


współśrodkowość

→ współśrodkowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co współśrodkowe

Wiktionary

Patrz:

współśrodkowy

Powiązane:

 przym. współśrodkowy

Wiktionary


współśrodkowy

mający wspólny środek; homocentryczny


SJP.pl


współżycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) obcowanie z kimś, utrzymywanie z kimś kontaktu

 (1.2) seks. utrzymywanie z kimś stosunków płciowych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fspuwˈʒɨt͡ɕɛ, AS: fspuu̯žyće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. współżyć ndk.

Wiktionary


współżyć

1. utrzymywać z kimś stały kontakt, wieść z kimś wspólne życie, obcować;
2. mieć z kimś stosunki seksualne, obcować;
3. dawniej: żyć współcześnie, w tym samym czasie, co kto inny;
4. o dwóch różnych organizmach żywych: żyć wspólnie, dostarczając sobie wzajemnie potrzebnych do życia substancji lub pasożytując


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) o człowieku: odbywać stosunek seksualny, kopulować

 (1.2) mieszkać, żyć z kimś w jakiś sposób

 (1.3) biol. żyć w symbiozie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Matka zdenerwowała się, gdy się dowiedziała, że jej córka współżyła przed ślubem.

 (1.2) Staram się dobrze współżyć ze swoimi sąsiadami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfspuwʒɨt͡ɕ, AS: fspuu̯žyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współżycie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kochać się, uprawiać miłość, uprawiać seks, slang. seksić się, kopulować, wulg. pieprzyć się, pierdolić się

 (1.2) żyć (zob. uwagi)

Wiktionary


wspłonąć

bardzo rzadko: zająć się płomieniami, buchnąć ogniem; zapłonąć, zapalić się


SJP.pl


wspływ

w górnictwie: zjawisko podnoszenia się okruchów skalnych ku powierzchni cieczy, w której są one zanurzone


SJP.pl


wsr

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wojskowe sądy rejonowe
  • Wyższa Szkoła Rolnicza

Wikipedia


wstanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wstać.

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. przysz. prostego od: wstać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postawić, wstawać, wstać dk.

Wiktionary


wstawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wstawać.

 (1.2) zmienianie pozycji ciała z leżącej lub siedzącej do stojącej

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wstawać, postawić

Wiktionary


wstawać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wstać)

 (1.1) zmieniać pozycję ciała z leżącej lub siedzącej do stojącej

 (1.2) wychodzić z posłania po śnie lub odpoczynku

 (1.3) zaprzestawać wykonywania czynności, wykonywanej w pozycji siedzącej

 (1.4) stać się zdolnym po chorobie do opuszczania łóżka

 (1.5) przen. o słońcu: wschodzić

 (1.6) przen. o dniu, nocy: rozpoczynać się

 (1.7) przen. wzniecać powstanie

 (1.8) przen. o wietrze: zaczynać wiać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wstaję i ruszam w drogę zgodnie z adresem, który na szczęście zanotowałam, sporządzając dokładny szkic ze strzałkami.

 (1.1) Wstał z krzesła.

 (1.2) Musiałem zacząć wcześniej wstawać, żeby na czas docierać do pracy.

 (1.3) Wstał w końcu od książek.

 (1.4) Pacjent już wstaje.

 (1.5) Słyszał, jak pieją pierwsze koguty; nie otwierając oczu, przy zamkniętych okiennicach, wiedział, kiedy słońce wstaje.

 (1.6) Słońce zagasło, ciemna noc wstaje

 (1.7) Już Słowacja wstaje i okowy zwala

 (1.7) W dwa lata później zerwała się znów cała Kozaczyzna do boju z Rzecząpospolitą. Wstał Chmielnicki silniejszy niż kiedykolwiek.

 (1.8) Wstał z morza lekki wiatr.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfstavat͡ɕ, AS: fstavać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postawić, dk. wstać

 rzecz. wstawanie, wstanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podnosić się, powstawać, prostować się, dźwigać się, zrywać się, unosić się

 (1.2) budzić się, zrywać się, zwlekać się

 (1.5) wschodzić, budzić się

 (1.6) zaczynać się, rozpoczynać się, budzić się

 (1.7) powstawać, budzić się

Wiktionary


wstawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wstawiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postawić, wstawić, wstawiać ndk.

 rzecz. wstawiennictwo n., wstawienie n., wstawka ż.

Wiktionary


wstawiać

1. stawiać coś wewnątrz czegoś;
2. zakładać brakującą lub dodatkową część czegoś;
3. umieszczać coś w istniejącym tekście;
4. umieszczać tekst lub grafikę na stronie internetowej;
5. stawiać coś na kuchence, ogniu do ugotowania lub podgrzania;
6. dawniej:
a) pić napój alkoholowy;
b) nastawiać zwichniętą kość;
7. wstawiać się:
a) popierać kogoś, brać w obronę;
b) potocznie: upijać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wstawić)

 (1.1) umieszczać coś w czym, na ogół w pozycji pionowej

 (1.2) osadzać w czymś brakujące lub dodatkowe części

 (1.3) dopisywać do tekstu

 (1.4) pot. zaczynać gotowanie

czasownik zwrotny niedokonany wstawiać się (dk. wstawić się)

 (2.1) brać w obronę

 (2.2) pot. ulegać upojeniu alkoholowemu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstawiennictwo n., wstawka ż., wstawianie n., wstawienie n.

 przym. wstawiony

 czas. stawiać, wstawić, postawić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) umieszczać, wkładać

 (1.2) osadzać, umieszczać, usadawiać

 (1.3) wpisywać

 (2.1) orędować, ujmować się

 (2.2) upijać się

Wiktionary


wstawiennictwo

ujmowanie się za kimś, wstawianie się za kimś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bronienie kogoś, ujmowanie się za kimś, zwykle w kontekście religijnym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Modlił się gorąco o wstawiennictwo świętego patrona.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstawienniczość ż., wstawka ż., wstawianie n., wstawienie n., wstawiennik m., wstawienniczka ż.

 czas. wstawiać ndk., wstawić dk.

 przym. wstawienniczy

 przysł. wstawienniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) orędownictwo, przyczyna, intercesja

Wiktionary


wstawienniczy

mający na celu ubłaganie kogoś o coś, zwykle w czyimś imieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1)  rel. ujmujący się za kimś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstawiennictwo n., wstawka ż.

Wiktionary


wstawiony

1. postawić coś wewnątrz czegoś
2. założyć brakującą lub dodatkową część czegoś;
3. umieścić coś w istniejącym tekście;
4. umieścić tekst lub grafikę na stronie internetowej;
5. postawić coś na kuchence, ogniu do ugotowania lub podgrzania;
6. dawniej:
a) wypić napój alkoholowy;
b) nastawić zwichniętą kość;
7. wstawiać się:
a) poprzeć kogoś, wziąć w obronę;
b) potocznie: upić się


SJP.pl


wstawić

1. postawić coś wewnątrz czegoś
2. założyć brakującą lub dodatkową część czegoś;
3. umieścić coś w istniejącym tekście;
4. umieścić tekst lub grafikę na stronie internetowej;
5. postawić coś na kuchence, ogniu do ugotowania lub podgrzania;
6. dawniej:
a) wypić napój alkoholowy;
b) nastawić zwichniętą kość;
7. wstawiać się:
a) poprzeć kogoś, wziąć w obronę;
b) potocznie: upić się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wstawiać)

 (1.1) dokonany od|wstawiać.

czasownik zwrotny dokonany wstawić się (ndk. wstawiać się)

 (2.1) dokonany od|wstawiać się.

 (2.2) pot. upić się alkoholem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najpierw należy zagnieść ciasto, następnie przelać je do formy, a potem wstawić do piekarnika.

 (1.1) Dzięki tym skrótom można podejrzeć, otworzyć lub wstawić plik bez konieczności przechodzenia do lokalizacji, w której się znajduje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstawiennictwo n., wstawianie n., wstawienie n., wstawka ż.

 czas. stawiać ndk., stawić dk., postawić ndk., wstawiać ndk.

Wiktionary


wstawka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) element, część konstrukcji wstawione do całości

 (1.2) motyw, element uzupełniający kompozycję architektoniczną, plastycznyastyczną

 (1.4) element dodany do programu telewizyjnego lub radiowego o odmiennej funkcji i stylu

 (1.5) to, co zostało wstawione do tekstu

 (1.6) koronka o jednakowych, zwykle prostych brzegach wzdłużnych wstawiana miejscami do bielizny, a także do bluzek, sukien damskich

 (1.7) bot. zwykle w lm.: wielokomórkowe utwory nitkowate znajdujące się między organami płciowymi mchów liściastych oraz niektórych grzybów

 (1.8) daw. stawka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Plemniki ssaków zbudowane są z główki, wstawki i wici.

 (1.1) Sporo instalacji gazowych posiada już w budynkach izolacyjne wstawki na przyłączach.

 (1.2) Drewniane wstawki na elewacji pełnią funkcję dekoracyjną oraz urozmaicają prostą bryłę budynku.

 (1.3) Dłuższe wypowiedzi malowniczo trącą folklorem i zawierają ludowe wstawki gwarowe.

 (1.3) Otwarty organowym wstępem (…) przynosi porcję całkiem przyjemnego, chwytliwego gitarowego riffowania, zgrabnie uzupełnionego instrumentalną wstawką z użyciem syntezatora gitarowego.

 (1.4) (…) programy telewizyjne są jak nigdy dotąd gęsto posiekane reklamami rozmaitych firm, co dodatkowo świadczy o zubożeniu właścicieli mediów, którzy bez litości faszerują każdy nadawany materiał możliwie zyskownymi wstawkami reklamowymi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstawianie n., wstawienie n., wstawiennictwo n.

 czas. wstawiać ndk., wstawić dk.

 przym. wstawienniczy, wstawiony

Wiktionary


wstawny

przeznaczony do wstawiania


SJP.pl


wstawowy

merystem wstawowy - partia tkanki umiejscowiona w łodydze niektórych roślin, np. traw, umożliwiająca im wzrost na długość


SJP.pl


wstać

1. zmienić pozycję na stojącą;
2. opuścić posłanie


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. wstawać)

 (1.1) dokonany od|wstawać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tymczasem Alfa wstał, przyniósł butelkę piwa z baru i szklankę, nalewa, pije.

 (1.1) - Pójdę zobaczyć, czy lekarz przyszedł. - Ela nagle wstała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fstat͡ɕ, AS: fstać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wstawać, postawić

 rzecz. wstanie n.

Wiktionary


wstecz

w kierunku przeciwnym do dotychczasowego


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) do tyłu (w czasie lub przestrzeni)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Patrząc wstecz myślę, że to był dobry pomysł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fstɛt͡ʃ, AS: fsteč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsteczny m.

 przym. wsteczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wspak

Wiktionary


wsteczniak

osoba zacofana pod względem kulturalnym, przeciwna zmianom, nowym ideom i postępowi; obskurant, obskurantysta, wstecznik, zacofaniec, konserwatysta


SJP.pl


wstecznictwo

1. pogardliwie, zwłaszcza w ideologii marksistowskiej: wyznawanie, głoszenie, lub działanie na rzecz poglądów sprzecznych z "postępowymi"; kierowanie się "wstecznymi" poglądami w działaniu;
2. w łowiectwie: zanikanie u niektórych samców odnóg w porożu (w wieku pełnego rozwoju zwierzęcia)


SJP.pl


wstecznik

osoba zacofana pod względem kulturalnym, przeciwna zmianom, nowym ideom i postępowi; obskurant, obskurantysta, wsteczniak, zacofaniec, konserwatysta


SJP.pl


wsteczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wsteczne; cecha tych, którzy są wsteczni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wsteczny

 przysł. wstecznie

Wiktionary


wsteczny

1. skierowany w tył, poruszający się do tyłu;
2. przestarzały, przeciwstawiający się postępowi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z kierunkiem wstecz, do tyłu

 (1.2) taki który hołduje temu, co nienowoczesne, przestarzałe i przeciwstawia się postępowi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) mot. bieg wsteczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Inną przyczyną dokonywania inżynierii wstecznej jest przeprowadzenie audytu bezpieczeństwa, usunięcie zabezpieczeń przed kopiowaniem (cracking) lub chęć odblokowania ukrytej funkcjonalności produkt.

 (2.1) Musisz wyjechać na wstecznym, nie ma miejsca na zawrócenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfstɛt͡ʃnɨ, AS: fstečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsteczność ż., uwstecznianie n., uwstecznienie n., wstecznik m., wstecznictwo n., wsteczniak m.

 czas. uwsteczniać ndk., uwstecznić dk.

 przysł. wstecznie, wstecz

Wiktionary


wstrzał

1. strzelenie z broni palnej w określony punkt;
2. w łowiectwie: miejsce, którędy pocisk dostał się do ciała dużego zwierzęcia łownego;
3. w piłce nożnej: posłanie piłki w określone miejsce po wielokrotnych próbach właściwego wycelowania


SJP.pl


wstrzeliwanie

próba uzyskania lepszej celności strzałów poprzez korektę błędów popełnionych przy poprzednich strzałach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wstrzeliwać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wstrzeliwać ndk.

 rzecz. strzelec mos., strzelanina ż.

Wiktionary


wstrzemięźliwie

przysłówek sposobu

 (1.1) z umiarem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstrzemięźliwość ż.

 przym. wstrzemięźliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powściągliwie, umiarkowanie

Wiktionary


wstrzemięźliwiej

stopień wyższy od przysłówka: wstrzemięźliwie


SJP.pl


wstrzemięźliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) powstrzymywanie się od czego

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wstrzemięźliwy

 przysł. wstrzemięźliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) abstynencja, powściągliwość, umiar

Wiktionary


wstrzemięźliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: wstrzemięźliwy


SJP.pl


wstrzemięźliwy

umiejący powstrzymać się od pokus; powściągliwy, opanowany


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zachowujący umiar, potrafiący powstrzymać się od czego

 (1.2) świadczący o zachowywaniu umiaru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstrzemięźliwość ż.

 przysł. wstrzemięźliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powściągliwy

Wiktionary


wstrzykiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wstrzykiwać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wstrzyknąć, wstrzykiwać ndk.

 rzecz. strzykawka ż.

Wiktionary


wstrzykiwać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wstrzyknąć)

 (1.1) med. wprowadzać płyn do ciała za pomocą strzykawki

 (1.2) techn. wprowadzać płyn lub gaz do czegoś pod ciśnieniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wstrzykiwano także podskórnie octan morfinowy w okolicy dołka podsercowego z niejaką ulgą dla chorych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstrzykiwanie n., wstrzyknięcie n., strzykawka ż., zastrzyk mrz.

 czas. wstrzyknąć dk.

 przym. zastrzykowy

Wiktionary


wstrzyknąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. wstrzykiwać)

 (1.1) dokonany od|wstrzykiwać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co pan mi wstrzyknął!?

 (1.1) Pani Basiu, proszę założyć Karemu dutkę, bo inaczej nie damy rady wstrzyknąć mu leku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstrzykiwanie n., strzykawka ż., wstrzyknięcie n.

 czas. wstrzykiwać ndk.

 przym. zastrzykowy

Wiktionary


wstrzymanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wstrzymać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. trzymać, wstrzymywać ndk., wstrzymać dk.

 rzecz. wstrzymywanie n.

Wiktionary


wstrzymać

czasownik przechodni dokonany (ndk. wstrzymywać)

 (1.1) dokonany od|wstrzymywać.

czasownik zwrotny dokonany wstrzymać się (ndk. wstrzymywać się)

 (2.1) dokonany od|wstrzymywać się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstrzymywanie n., wstrzymanie n., trzymanie n.

 czas. wstrzymywać ndk., trzymać ndk.

Wiktionary


wstrzymywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wstrzymywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. trzymać, wstrzymywać ndk., wstrzymać dk.

 rzecz. wstrzymanie n.

Wiktionary


wstrzymywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wstrzymać)

 (1.1) powodować zatrzymanie czegoś, co ma się poruszać

 (1.2) odkładać na później

czasownik zwrotny niedokonany wstrzymywać się (dk. wstrzymać się)

 (2.1) nie pozwalać sobie na co

 (2.2) nie wykonywać czegoś przez pewien czas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstrzymywanie n., wstrzymanie n.

 czas. trzymać, wstrzymać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zatrzymywać

 (1.2) zawieszać

 (2.1) powstrzymywać się, powściągać się

 (2.2) odczekiwać, zaprzestawać

Wiktionary


wstrząs

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) silne, gwałtowne drgnięcie

 (1.2) bardzo silna emocja

 (1.3) zaburzenie dotychczasowego stanu rzeczy

 (1.4) med. zaburzenia czynności organizmu występujące jako reakcja na ciężkie urazy, następstwo operacji itp.;

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nastąpiły wstrząsy sejsmiczne w dolinie rzeki. Wstrząsy miały siłę czterech stopni w skali Richtera.

 (1.2) Rozwód jej rodziców spowodował u niej wielki wstrząs emocjonalny.

 (1.4) Jeżeli nieleczony pies przeżyje fazę ostrą zatrucia i nie wystąpi u niego wstrząs, wówczas rokowanie jest pomyślne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fsṭʃɔ̃w̃s, AS: fsṭšõũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstrząsanie n., wstrząśnięcie n., wstrząsik mrz., otrzęsiny nmos.

 czas. wstrząsać ndk., wstrząsnąć dk., trząść ndk., trząsać ndk.

 przym. wstrząsowy, wstrząsający

 przysł. wstrząsowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wstrząśnięcie

 (1.2) szok, trauma, uraz

 (1.3) szok

 (1.4) szok, porażenie, uraz

Wiktionary


wstrząsacz

w budownictwie: maszyna do mechanicznego wstrząsania czymś, ułatwiająca mieszanie, rozdzielanie, ściślejsze wypełnianie, a także zagęszczanie i ubijanie mas o konsystencji plastycznej, np. betonu; wstrząsak, wstrząsarka, wibrator


SJP.pl


wstrząsająco

przysłówek

 (1.1) prowokując mocne wrażenie, powodując wstrząs

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiecka Lidki okazała się być wstrząsająco niestosowna.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wstrząsać ndk., wstrząsnąć dk.

 rzecz. wstrząsanie n., wstrząsacz mos./mrz., wstrząsak mrz., wstrząsarka ż.

Wiktionary


wstrząsający

przerażający, wywołujący bardzo silne, gwałtowne emocje


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy czynny od: wstrząsać

przymiotnik

 (2.1) wywołujący niezwykle silne, gwałtowne emocje (zazwyczaj negatywne) lub wywierający głębokie, niezatarte wrażenie; głęboko poruszający

 (2.2) budzący grozę, przerażenie lub odrazę; cechujący się okrucieństwem, tragizmem lub makabrą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) [...] na wszystko rychło nałożył się głęboki, wstrząsający gruntem łomot - bicie stęporów, tłukących sukno w stępach.

 (2.1) Kilka dni temu Warszawę obiegła wstrząsająca wiadomość: nie będzie zapowiadanego od wielu miesięcy Jacksonlandu.

 (2.2) Opowiadano, że po obozie snują się ludzkie szkielety [...]. A potem to najstraszniejsze: że zjadają trupy zmarłych. To było tak wstrząsające, że prawie nie do uwierzenia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstrząs mrz., trzęsienie n., wstrząsarka ż., wstrząsak mrz., roztrząsanie n., otrzęsiny w.

 czas. trząść ndk., wstrząsać ndk., wstrząsnąć dk., potrząsać ndk., potrząsnąć dk., roztrząsać ndk., roztrząsnąć dk., otrząsać ndk., otrząsnąć dk., wytrząsać ndk., wytrząsnąć dk., zatrząść dk.

 przym. wstrząśnięty, roztrzęsiony, trzęsący, przeciwwstrząsowy

 przysł. wstrząsająco

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1-2) porażający, przerażający, zatrważający, szokujący, dramatyczny, tragiczny, straszny, koszmarny, makabryczny, okropny, potworny, bulwersujący, przejmujący, rozpaczliwy

Wiktionary


wstrząsak

1. w budownictwie: maszyna do mechanicznego wstrząsania czymś, ułatwiająca mieszanie, rozdzielanie, ściślejsze wypełnianie, a także zagęszczanie i ubijanie mas o konsystencji plastycznej, np. betonu; wstrząsacz, wstrząsarka, wibrator;
2. w technice: część maszyny do wyrobu zapałek


SJP.pl


wstrząsanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wstrząsać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wstrząsać ndk.

 rzecz. wstrząs mrz.

 przysł. wstrząsająco

Wiktionary


wstrząsarka

w budownictwie: maszyna do mechanicznego wstrząsania czymś, ułatwiająca mieszanie, rozdzielanie, ściślejsze wypełnianie, a także zagęszczanie i ubijanie mas o konsystencji plastycznej, np. betonu; wstrząsacz, wstrząsak, wibrator


SJP.pl

Ws

Wikipedia


wstrząsać

czasownik

 (1.1) szybko czymś ruszać w te i we wte

 (1.2) przen. przerażać, wzbudzać silne emocje

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jego żona napisała wstrząsającą książkę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfsṭʃɔ̃w̃sat͡ɕ, AS: fsṭšõũ̯sać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstrząs m., wstrząsanie n., wstrząśnięcie n.

 czas. wstrząsnąć, trząść, trząsać

 przym. wstrząsowy, wstrząsający

 przysł. wstrząsowo, wstrząsająco

Wiktionary


wstrząsik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od wstrząs

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie wstrząs, lecz tylko mały wstrząsik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstrząs m.

Wiktionary


wstrząsnąć

1. wprawić w krótki, gwałtowny ruch; wstrząść, potrząsnąć, zatrząść;
2. wzbudzić silne emocje; wstrząść, poruszyć;
3. spowodować gwałtowne, nieoczekiwane zmiany;
4. wstrząsnąć się - ulec drganiom, skurczom, wstrząsom


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wstrząsać)

 (1.1) dokonany od|wstrząsać.

czasownik zwrotny dokonany wstrząsnąć się (ndk. wstrząsać się)

 (2.1) dokonany od|wstrząsać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfsṭʃɔ̃w̃snɔ̃ɲt͡ɕ, AS: fsṭšõũ̯snõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wstrząsać

 rzecz. wstrząs mrz., wstrząśnięcie n., niewstrząśnięcie n., wstrząśnienie n., niewstrząśnienie n.

 przysł. wstrząsająco

 przym. wstrząsający

Wiktionary


wstrząsoodporność

→ wstrząsoodporny


SJP.pl

Patrz:

wstrząsoodporny

wstrząsoodporny

odporny na wstrząsy; udaroodporny


SJP.pl


wstrząsowo

→ wstrząsowy


SJP.pl

Patrz:

wstrząsowy

wstrząsowy

przymiotnik od: wstrząs


SJP.pl


wstrząsy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) środ. dyskoteka

Wiktionary

Wstrząsy (tytuł z VHS: Wężoidy lub Drgania, ang. "Tremors") – amerykański film z gatunku: horror, czarna komedia, Sci-Fi wyreżyserowany w 1990 roku przez Rona Underwooda.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfsṭʃɔ̃w̃sɨ, AS: fsṭšõũ̯sy

Wiktionary


wstrząśnienie

1. wprawić w krótki, gwałtowny ruch; wstrząść, potrząsnąć, zatrząść;
2. wzbudzić silne emocje; wstrząść, poruszyć;
3. spowodować gwałtowne, nieoczekiwane zmiany;
4. wstrząsnąć się - ulec drganiom, skurczom, wstrząsom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wstrząs

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwszy raz w życiu jechała wspaniałym automobilem, toteż, mimo wstrząśnień nieuniknionych na obmurowaniach ścieków bocznej ulicy, miała złudzenie, iż uległa porwaniu do nieba.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wstrząsnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wstrząśnięcie n.

Wiktionary


wstrząśnięcie

1. wprawić w krótki, gwałtowny ruch; wstrząść, potrząsnąć, zatrząść;
2. wzbudzić silne emocje; wstrząść, poruszyć;
3. spowodować gwałtowne, nieoczekiwane zmiany;
4. wstrząsnąć się - ulec drganiom, skurczom, wstrząsom


SJP.pl


wstrząśnięty

1. wprawić w krótki, gwałtowny ruch; wstrząść, potrząsnąć, zatrząść;
2. wzbudzić silne emocje; wstrząść, poruszyć;
3. spowodować gwałtowne, nieoczekiwane zmiany;
4. wstrząsnąć się - ulec drganiom, skurczom, wstrząsom


SJP.pl


wstrząść

wstrząsnąć;
1. wprawić w krótki, gwałtowny ruch; potrząsnąć, zatrząść;
2. wzbudzić silne emocje; poruszyć;
3. wstrząść się - ulec drganiom, skurczom, wstrząsom


SJP.pl


wstręcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od wstręt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstręt m.

Wiktionary


wstręciuch

potocznie o człowieku niemiłym, złośliwym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pejor. lub niekiedy żart. osoba niemiła, wywołująca niechęć

Wiktionary

Patrz:

wstręciuch

Przykłady

 (1.1) Stało się to zaraz po tym, jak po raz kolejny usłyszałem w telewizji, że głównym zadaniem policji jest od jakiegoś czasu łapanie tych wstręciuchów, którzy jeżdżą samochodami bez zapiętych pasów bezpieczeństwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstręt m., wstrętność ż.

:: zdrobn. wstręciuszek m.

:: fż. wstręciucha ż.

 przym. wstrętny

 przysł. wstrętnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrzydliwiec

Wiktionary


wstręciucha

→ wstręciuch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pejor. lub niekiedy żart. kobieta wstręciuch

forma rzeczownika.

 (2.1) D./B. lp. od: wstręciuch

Wiktionary

Patrz:

wstręciuch

wstręciuszek

zdrobnienie od: wstręciucha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. wstręciuch

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstręciuch mzw.

Wiktionary


wstręciuszka

zdrobnienie od: wstręciucha


SJP.pl


wstręt

niechęć, obrzydzenie, odraza do kogoś, czegoś lub jakiejś okoliczności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) intensywne uczucie niechęci, odraza;

 (1.2) daw. przeszkoda lub trudność

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wstręt – silna emocja
  • Wstręt – film Romana Polańskiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Postępowanie polityków wywołuje we mnie wstręt.

 (1.1) Rozejrzał się po pomieszczeniu i ze wstrętem wzdrygnął się, gdy dostrzegł biegnącego wzdłuż ściany karalucha.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fstrɛ̃nt, AS: fstrẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstręciuch m., wstręciucha ż.

:: zdrobn. wstręcik m.

:: zgrub. wstręcizna ż.

 przym. wstrętny

 przysł. wstrętnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrzydzenie, awersja

Wiktionary


wstrętnie

przysłówek

 (1.1) w sposób wstrętny; paskudnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfstrɛ̃ntʲɲɛ, AS: fstrẽntʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wstrętny

 rzecz. wstręt m., wstręciuch mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strasznie, obrzydliwie, okropnie

Wiktionary


wstrętniej

stopień wyższy od przysłówka: wstrętnie


SJP.pl


wstrętniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wstrętny


SJP.pl


wstrętny

przymiotnik

 (1.1) wywołujący obrzydzenie

 (1.2) pot. powodujący rozczarowanie (czasem w tonie żartobliwym)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co za wstrętne robale!

 (1.2) Jesteś wstrętny, że nawet nie zadzwoniłeś!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfstrɛ̃ntnɨ, AS: fstrẽntny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstręt mrz., wstręciuch mos., wstręciucha ż.

 przysł. wstrętnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrzydliwy, ohydny, straszny, odrażający, paskudny, obleśny, obmierzły, obskurny, parszywy, przebrzydły, świński, uświniony, brudny, nieapetyczny, szkaradny, szpetny, koszmarny, odpychający

Wiktionary


wstukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wstukać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fstuˈkãɲɛ, AS: fstukãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wstukać, wstukiwać

Wiktionary


wstukać

potocznie:
1. wprowadzić tekst, posługując się klawiaturą;
2. nauczyć się czegoś mechanicznie, bez zrozumienia; wklepać


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wstukiwać)

 (1.1) dokonany od|wstukiwać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfstukat͡ɕ, AS: fstukać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wstukiwać

 rzecz. wstukanie n.

Wiktionary


wstukiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wstukiwać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfstuciˈvãɲɛ, AS: fstuḱivãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wstukiwać

Wiktionary


wstukiwać

potocznie:
1. wprowadzać tekst, posługując się klawiaturą;
2. uczyć się czegoś mechanicznie, bez zrozumienia


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wstukać)

 (1.1) uderzając w klawisze, wprowadzać cyfry lub znaki do urządzenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy w inny sposób składa podpis, pisze na klawiaturze, a nawet wstukuje kod PIN podczas korzystania z bankomatu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fstuˈcivat͡ɕ, AS: fstuḱivać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstukanie n. dk., wstukiwanie n. ndk.

 czas. wstukać dk.

Wiktionary


wstyd

przykre uczucie doznawane przy ujawnieniu złego postępku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) psych. niemiłe uczucie spowodowane świadomością zrobienia czegoś nieodpowiedniego, złego;

 (1.2) uczucie onieśmielenia, zażenowania

 (1.3) stpol. stygnięcie, ostyganie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wstyd − emocja
  • Wstyd − powieść Salmana Rushdie
  • Wstyd (Shame) − brytyjski film dramatyczny z 2011 roku, w reżyserii Steve'a McQueena
  • Wstyd (La vergüenza) − hiszpański dramat obyczajowy z 2009 roku, w reżyserii Davida Planella
  • Wstyd − polski dramat obyczajowy z 2006 roku, w reżyserii Piotra Matwiejczyka
  • Wstyd (Hong yan) − chiński film dramatyczny z 2005 roku, w reżyserii Yu Li
  • Wstyd (Schande) − niemiecki film dramatyczny z 1999 roku, w reżyserii Claudii Prietzel
  • Wstyd (Shame) − amerykański film dramatyczny z 1992 roku, w reżyserii Dana Lernera
  • Wstyd (Shame) − amerykański niemy film dramatyczny z 1921 roku, w reżyserii Emmetta J. Flynna
  • Wstyd − album zespołu Kult

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Agnieszka zaczerwieniła się ze wstydu.

 (1.2) Bójka między kibicami obu drużyn była widowiskiem przynoszącym wstyd.

 (1.2) Dzisiaj jest tylu magistrów, że aż wstyd mieć tylko średnie wykształcenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fstɨt, AS: fstyt

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. wstydliwość ż., wstydzenie n., zawstydzenie n.

 czas. wstydzić się ndk., zawstydzać ndk.

 przym. wstydliwy

 przysł. wstydliwie

 ims. zawstydzony

 (1.3)

 czas. stydnąć, stygnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kompromitacja, upokorzenie, hańba, daw. gańba, pot. poruta, pot. obciach, pot. wiocha, książk. blamaż

 (1.2) skrępowanie, zażenowanie, żenada

Wiktionary


wstydlin

roślina z rodziny liliowatych; knifofia


SJP.pl


wstydliwie

przysłówek

 (1.1) w sposób wstydliwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstyd m., wstydliwość ż.

 przym. wstydliwy

Wiktionary


wstydliwiej

stopień wyższy od przysłówka: wstydliwie


SJP.pl


wstydliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wstydliwe; cecha tych, którzy są wstydliwi

Wiktionary

Wstydliwość (łac. "Pudor", ang. "modesty") – cnota naturalna, która chroni intymność osoby. Również cecha osoby, polegająca na częstym odczuwania emocji wstydu lub określana też jako "skromność" w ubiorze.

Wstydliwość jest ceniona w wielu religiach. m.in. w judaizmie, chrześcijaństwie, islamie (por. hidżab) i buddyzmie[].

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wstyd m., zawstydzenie n.

 przym. wstydliwy

 przysł. wstydliwie

Wiktionary


wstydliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: wstydliwy


SJP.pl


wstydliwy

przymiotnik

 (1.1) łatwo odczuwający wstyd

 (1.2) świadczący o wstydliwości

 (1.3) powodujący odczucie wstydu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wydawał się ani nieśmiały, ani wstydliwy.

 (1.3) Ta wstydliwa choroba nie musi koniecznie wiązać się z bólem i często może przebiegać bezobjawowo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstyd mrz., wstydliwość ż.

 czas. wstydzić się

 przysł. wstydliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bojaźliwy, nieśmiały, płochliwy, skrępowany, skromny

 (1.3) krępujący, nieprzyzwoity, niezręczny, żenujący

Wiktionary


wstydzioch

potocznie: kobieta wstydliwa; wstydzioszka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. wstydliwa osoba

Wiktionary


wstydziocha

potocznie: kobieta wstydliwa; wstydzioszka


SJP.pl


wstydzioszek

potocznie: kobieta wstydliwa; wstydziocha


SJP.pl


wstydzioszka

potocznie: kobieta wstydliwa; wstydziocha


SJP.pl


wstąpienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wstąpić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fstɔ̃mˈpʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: fstõmpʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wstąpić, wstępować

 rzecz. wstępowanie n., wstęp mrz.

Wiktionary


wstąpić

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. wstępować)

 (1.1) przyjść z krótką wizytą w pewnym celu

 (1.2) wejść w szeregi jakiejś organizacji lub grupy

 (1.3) zrobić krok na miejsce wyżej położone

 (1.4) dostać się do wnętrza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy możemy na chwilę wstąpić do galerii, żeby sprawdzić, czy są jakieś wyprzedaże?

 (1.2) Ile osób w tym roku wstąpiło do sekt?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfstɔ̃mpʲit͡ɕ, AS: fstõmpʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstępowanie n., wstąpienie n., wstęp m., wstępniak m.

 czas. wstępować ndk.

 przym. wstępny

 przysł. wstępnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wejść, wpaść, zajść, wkroczyć, odwiedzić, złożyć wizytę, wniknąć, wprowadzić się, zajrzeć

 (1.2) przystąpić, wpisać się, zapisać się, dołączyć się, przyłączyć się, zarejestrować się

 (1.3) wejść, wznieść się, wdrapać się, wtrabanić się

Wiktionary


wstążczyna

licha, marna wstążka


SJP.pl


wstążeczka

zdrobnienie od: wstążka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: wstążka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fstɔ̃w̃ˈʒɛt͡ʃka, AS: fstõũ̯žečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstężnica ż., wstążka

Wiktionary


wstążeczkowy

→ wstążeczka


SJP.pl

Patrz:

wstążeczka

wstążka

1. wąski i długi pasek tkaniny;
2. kształt wąskiego, długiego, wijącego się pasma;
3. potocznie: makaron w kształcie długiego, wąskiego paska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ozdobny, wąski pasek tkaniny

 (1.2) sport. przyrząd używany w gimnastyce artystycznej;

 (1.3) inform. element interfejsu użytkownika, zastępujący tradycyjne menu i paski narzędzi;

 (1.4) przen. coś wyglądającego na długie i wijące się

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wstążka – ozdobny, wąski pasek tkaniny
  • wstążka – jeden z przyrządów, używanych w gimnastyce artystycznej
  • wstążka – element interfejsu użytkownika komputera
  • wstęga orderowa – wstążka barwy przewidzianej dla danego orderu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziewczynka miała błękitną wstążkę we włosach.

 (1.2) Wstążka nie może dotknąć ciała zawodniczki.

 (1.4) Podczas lotu samolotem widziałam wstążki dróg i rzek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfstɔ̃w̃ʃka, AS: fstõũ̯ška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zgrub. wstęga ż.

:: zdrobn. wstążeczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk szlajfka

Wiktionary


wstążkowaty

przypominający wstążkę


SJP.pl


wstążkowy

przymiotnik od: wstążka


SJP.pl


wstęga

1. szeroka wstążka;
2. wijące się pasmo czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) duża (w szczególności szeroka) wstążka

 (1.2) przen. długi obiekt, który wije się, meandruje

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wstęga – element orderu bądź innego odznaczenia
  • wstęga – element godła tarczy herbowej
  • wstęga boczna – pasmo włókien nerwowych przebiegające w pniu mózgu
  • wstęga boczna – widmo sygnału modulowanego amplitudowo
  • wstęga Bollingera
  • wstęga Möbiusa
  • Wstęga Warty
  • Błękitna Wstęga Atlantyku
  • szarfa
  • wstążka
  • taśma

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rodzina złożyła na grobie wieniec udekorowany wstęgami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfstɛ̃ŋɡa, AS: fstẽŋga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. wstążka ż.

 przym. wstęgowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) taśma; gw. Górny Śląsk szlajfa

Wiktionary


wstęgor

wstęgor królewski - gatunek ryby głębinowej z rzędu strojnikokształtnych


SJP.pl


wstęgoszyi

elfik wstęgoszyi - gatunek ptaka z rodziny kolibrowatych


SJP.pl


wstęgowanie

w geologii o skałach i kamieniach: naprzemienne ułożenie warstewek o różnym natężeniu barwy


SJP.pl


wstęgowany

w geologii: iły wstęgowane - drobnoziarniste skały osadowe, składające się głównie z minerałów ilastych i pyłu kwarcowego, występujące w różniących się barwą warstwach; iły wstęgowe


SJP.pl


wstęgowaty

przypominający wstęgę, podobny do wstęgi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przypominający wstęgę, posiadający kształt wstęgi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedna wić jest poprzeczna, wstęgowata, a druga podłużna, gładka, skierowana ku tyłowi komórki.

Wiktionary


wstęgowy

1. dawniej: odnoszący się do wstęgi, mający kształt wstęgi;
2. ceramika wstęgowa - naczynia gliniane o ornamentyce w kształcie wstęg, charakterystycznej dla kultury europejskiej plemion przedhistorycznych;
3. piła wstęgowa - piła w postaci taśmy stalowej z ostrzami (zębami) na brzegach, osadzona na dwóch obracających się tarczach, służąca do przecinania drewna;
4. w geologii: iły wstęgowe - drobnoziarniste skały osadowe, składające się głównie z minerałów ilastych i pyłu kwarcowego, występujące w różniących się barwą warstwach; iły wstęgowane


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wstęgą, dotyczący wstęgi

przymiotnik jakościowy

 (2.1) przypominający kształtem wstęgę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstężnica ż., wstęga ż.

Wiktionary


wstęp

wyodrębniona graficznie początkowa część dzieła wprowadzająca w jego treść


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wejście dokądś

 (1.2) prawo wejścia dokądś

 (1.3) początek jakiejś czynności

 (1.4) w tytułach książek i nazwach wykładów: podstawowe zagadnienia

 (1.5) początkowa część utworu literackiego lub muzycznego

 (1.6) początkowy, wydzielony fragment książki, opisujący cel, historię jej powstania i wprowadzający w treść

Wiktionary

Ws

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wstęp tylko za okazaniem zaproszenia.

 (1.2) Od czasu, gdy rozbiłem lampę, nie mam wstępu do tego klubu.

 (1.3) Na wstępie podam zarys problemu.

 (1.4) W końcu zaliczyłem wstęp do teorii obwodów!

 (1.5) We wstępie Iliady znajduje się inwokacja do Muzy.

 (1.5) We wstępie słychać delikatny fortepian i towarzyszącą mu gitarę.

 (1.6) We wstępie tłumacz opisał trudności, jakich nastręczało oddanie w tłumaczeniu gier słownych oryginału.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fstɛ̃mp, AS: fstẽmp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstępniak m., wstępny m., wstępowanie n., wstąpienie n.

 czas. wstępować ndk., wstąpić dk.

 przym. wstępny

 przysł. wstępnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wejście

 (1.2) prawo wejścia

 (1.3) początek

 (1.4) wprowadzenie, prolegomena, propedeutyka, podstawy

 (1.5) preludium, przygrywka, uwertura, prolog, preambuła, introdukcja

 (1.6) przedmowa, wprowadzenie, zapowiedź, przedsłowie, prolegomena

Wiktionary


wstępniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od wstępniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstępniak m.

Wiktionary


wstępniak

artykuł wstępny; edytorial


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) artykuł wstępny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • artykuł wstępny – w czasopiśmie
  • przedkuwka – w metalurgii

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wstęp m.

:: zdrobn. wstępniaczek m.

 czas. wstąpić, wstępować

Wiktionary


wstępnica

część okrężnicy od zastawki krętniczo-kątniczej do prawego zgięcia wątrobowego; okrężnica wstępująca


SJP.pl


wstępnie

przysłówek

 (1.1) na wstępie, początkowo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstęp m., wstępny mos.

 czas. wstąpić, wstępować

 przym. wstępny

Wiktionary


wstępny

będący początkiem, odbywający się na początku; początkowy, przygotowawczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) robiony na początku (wstępie)

 (1.2) dający prawo wstępu lub przejścia pewnego etapu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) praw. przodek danej osoby;

Wiktionary

Wstępny lub antenat (l.mn. antenaci), ascendent (l.mn. ascendenci) – pojęcie używane w prawie i genealogii, oznaczające każdego przodka danej osoby: rodziców (ojca, matkę), dziadków (dziadka, babcię), pradziadków (pradziadka, prababcię), prapradziadków itd. Stosunek faktyczny pomiędzy daną osobą a jej wstępnym polega na tym, że ta pierwsza pochodzi od tego drugiego. Osoby te są spokrewnione ze sobą w linii prostej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wstępną czynnością jest umycie rąk, dopiero później możesz robić obiad.

 (1.1) To są tylko wstępne ustalenia, wiele może się zmienić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfstɛ̃mpnɨ, AS: fstẽmpny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wstępnie

 zob. wstęp.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) propedeutyczny

 (1.2) eliminacyjny, selekcyjny

 (2.1) antenat, ascendent

Wiktionary


wstępowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wstępować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfstɛ̃mpɔˈvãɲɛ, AS: fstẽmpovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wstępować, wstąpić

 rzecz. wstąpienie n., wstęp mrz.

Wiktionary


wstępować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wstąpić)

 (1.1) wejść gdzieś na krótko

 (1.2) wchodzić gdzieś wyżej

 (1.3) książk. wchodzić do wnętrza

 (1.4) zostawać członkiem jakiejś organizacji, ugrupowania

 (1.5) urz. stawać się elementem określonej relacji

 (1.6) o uczuciu: ogarniać kogoś

 (1.7) stawać się opanowanym przez coś lub kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We wtorki po szkole wstępuję do babci.

 (1.1) Celina musi zawsze wstępować do tej samej drogerii?

 (1.2) Ten Jezus, wzięty od was do nieba, przyjdzie tak samo, jak widzieliście Go wstępującego do nieba.

 (1.3) Hobbity bały się wstępować w mroczną gęstwinę.

 (1.4) Poetka wstępowała do partii dwukrotnie.

 (1.4) Dziewczęta zazwyczaj wstępowały do karmelitanek po maturze.

 (1.5) Jej synowie wstępowali w związki małżeńskie rok po roku.

 (1.6) Wstępowała w nich nadzieja, gdy tylko było z oddali słychać dźwięk dzwonów.

 (1.7) Ile razy z nim rozmawiała, jakby diabeł w nią wstępował.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fstɛ̃mˈpɔvat͡ɕ, AS: fstẽmpovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstęp mrz., wstępny mos., wstępniak mrz., wstępowanie n., wstąpienie n.

 czas. stąpać, wstąpić dk.

 przym. wstępny

 przysł. wstępnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wpadać

Wiktionary


wstępujący

przymiotnik

 (1.1) skierowany ku górze

 (1.2) przen. ulegający rozwojowi

forma czasownika.

 (2.1) zob. wstępować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstęp mrz., wstępny mos., wstępniak mrz., wstępowanie n., wstąpienie n.

 czas. stąpać ndk., wstąpić dk., wstępować ndk.

 przym. wstępny

 przysł. wstępnie

Wiktionary


wstężniak

rozdzielnopłciowy robak o wydłużonym ciele, żyjący a wodach morskich lub słodkich


SJP.pl


wstężniaki

rozdzielnopłciowy robak o wydłużonym ciele, żyjący a wodach morskich lub słodkich


SJP.pl


wstężnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. zwierzę należące do typu nazwa systematyczna|Nemertea|ref=tak.;

 (1.2) bot. rodzaj glonów z grupy zielenic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wstęga ż., wstążka ż., wstążeczka ż.

 przym. wstęgowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wstężniak

Wiktionary


wstężnicowate

rodzina glonów z gromady zielenic


SJP.pl


wstężnicowaty

o cechach wstężnicowatych (rodzina glonów)


SJP.pl


wstężnicowce

rząd glonów z gromady zielenic


SJP.pl


wstężnicowiec

przedstawiciel rzędu glonów z gromady zielenic


SJP.pl


wstężyk

rodzaj lądowych ślimaków z rzędu trzonkoocznych


SJP.pl


wsunąć

1. sunąc, umieścić coś na czymś lub wewnątrz czegoś; włożyć, nałożyć, wsadzić;
2. dać coś komuś niepostrzeżenie lub wbrew czyjejś woli; wetknąć, wepchnąć;
3. potocznie: zjeść dużo i łapczywie; wszamać, wtranżolić, spałaszować, wpałaszować, opędzlować;
4. wsunąć się:
a) wejść gdzieś ukradkiem;
b) czołgając się, dostać się gdzieś; wpełznąć, wślizgnać się;
c) zostać wsuniętym, włożonym gdzieś, często mimowolnie, w miejsce niewłaściwe


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wsuwać)

 (1.1) dokonany od|wsuwać.

czasownik zwrotny dokonany wsunąć się (ndk. wsuwać się)

 (2.1) dokonany od|wsuwać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Inni porównywają te dni do apokryfów, wsuniętych potajemnie między rozdziały wielkiej księgi roku, do palimpsestów, skrycie włączonych pomiędzy jej stronice, albo do tych białych nie zadrukowanych kartek, na których oczy, naczytane do syta i pełne treści, broczyć mogą obrazami i gubić kolory na tych pustych stronicach, coraz bladziej i bladziej, ażeby wypocząć na ich nicości, zanim wciągnięte zostaną w labirynty nowych przygód i rozdziałów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsunięcie n., wsuwka ż., suw mrz.

 czas. zasuwać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński styrczyć

Wiktionary


wsuw

w technice: wsuwanie, wsunięcie


SJP.pl


wsuwalność

stopień łatwości wsunięcia czegoś


SJP.pl


wsuwalny

dający się wsuwać


SJP.pl


wsuwanka

w budownictwie drewnianym: krótkie deski, wsunięte między belki stropowe, uszczelniające pokrycie


SJP.pl


wsuwać

1. sunąc, umieszczać coś na czymś lub wewnątrz czegoś; wkładać, nasuwać
2. dawać coś komuś niepostrzeżenie
3. potocznie: jeść ze smakiem
4. wsuwać się:
a) wchodzić ukradkiem
b) czołgając się, dostawać się gdzieś; wpełzać
c) być wsuwanym


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wsunąć)

 (1.1) sunąć czymś, umieszczać to gdzieś

 (1.2) dawać komu co w sposób skryty

 (1.3) pot. jeść dużo i szybko

czasownik zwrotny niedokonany wsuwać się (dk. wsunąć się)

 (2.1) sunąc się, dostawać się gdzieś

 (2.2) wchodzić ukradkiem

 (2.3) być wsuwanym gdzieś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsuwanie n., wsuwka ż., suw mrz.

 czas. zasuwać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) umieszczać, wkładać

 (1.2) dać ukradkiem, przekazywać

 (1.3) jeść, pochłaniać, wcinać, zajadać, zjadać

Wiktionary


wsuwka

spinka przytrzymująca włosy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fryzj. spinka do włosów w postaci zagiętej, cienkiej i wąskiej metalowej blaszki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfsufka, AS: fsufka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zasuwać ndk., wsuwać ndk., wsunąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk, Poznań szpanga

Wiktionary


wsw

skrót od:
1. Wydział Spraw Wewnętrznych;
2. Wojskowa Służba Wewnętrzna


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = hist. wojsk. Wojskowa Służba Wewnętrzna;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • WSW – Wojskowa Służba Wewnętrzna
  • WSW – Wyższa Szkoła Wojenna
  • WSW – strona świata: zachodni południowy zachód, azymut 247°30'
  • WSW – , czyli kobiety mające kontakty seksualne z kobietami

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Idzie żołnierz z długimi włosami • WSW go goni alejami.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. ŻW

Wiktionary


wsyp

otwór służący do wsypywania materiałów sypkich lub w kawałkach do silosów, pionów zsypowych itp.


SJP.pl


wsypa

1. worek z gęstej tkaniny, który po wypełnieniu pierzem stanowi poduszkę lub pierzynę;
2. potocznie: wpadnięcie, skompromitowanie się


SJP.pl


wsypanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wsypać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wsypywać, wsypać dk.

Wiktionary


wsypać

1. umieścić coś wewnątrz czegoś poprzez sypanie; nasypać
2. pot. zdradzić, wydać; wkopać, sypnąć
3. wsypać się:
a) wpaść gdzieś poprzez sypanie się
b) pot. zdradzić się, skompromitować się; wkopać się, wpaść
c) pot. zdradzić się wzajemnie


SJP.pl

czasownik

 (1.1) umieścić coś gdzieś dzięki sypaniu

 (1.2) pot. zdradzić kogoś

czasownik zwrotny

 (2.1) dostać się gdzieś poprzez sypanie

 (2.2) pot. zdradzić się

 (2.3) pot. zdradzić się wzajemnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wsyp do czajnika herbatę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfsɨpat͡ɕ, AS: fsypać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wsypywać, wysypywać

 rzecz. wsypanie n.

Wiktionary


wsypka

zdrobnienie od: wsypa


SJP.pl


wsypowy

przymiotnik od: wsyp


SJP.pl


wsypywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wsypywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wysypywać, wsypywać ndk.

Wiktionary


wsypywać

1. umieszczać coś wewnątrz czegoś poprzez sypanie
2. pot. zdradzać, wydawać; wkopywać, sypać
3. wsypywać się:
a) wpadać gdzieś poprzez sypanie się
b) pot. zdradzać się, kompromitować się; wkopywać się, wpadać
c) pot. zdradzać się wzajemnie


SJP.pl

czasownik

 (1.1) umieszczać coś sypkiego w czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - I nawet jesteś inteligentny - odparłam, wsypując chipsy do trzech wielkich mis.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fsɨˈpɨvat͡ɕ, AS: fsypyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wsypanie n., wsypywanie n., wsyp m., wsypa ż.

 czas. wsypać, sypać, odsypywać, odsypać, zsypywać, zsypać, przesypywać, przesypać, wysypywać

 przym. wsypowy

Wiktionary


wsysacz

urządzenie służące do wsysania


SJP.pl


wsysalny

rzadko:
1. taki, który łatwo ulega wsysaniu;
2. taki, który łatwo wsysa


SJP.pl


wsysać

wciągać pod wpływem różnicy ciśnień


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) ssąc, wciągać coś

Wiktionary


wsz

skrót od: Wyższa Szkoła Zarządzania


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wyższa Szkoła Zdrowia w Gdańsku
  • WSZ – polski raper
  • WSZ – kod IATA portu lotniczego Westport

Wikipedia


wsza

potocznie albo pogardliwie człowiek nikczemny


SJP.pl


wszak

inaczej: przecież, toż


SJP.pl

partykuła

 (1.1) …mająca nawiązywać do danej sytuacji, wypowiedzi i podkreślać jej prawdziwość, słuszność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Biblioteka szkolna tradycyjnie, chyba można już tak napisać, wszak to już po raz piąty, zaprasza do wzięcia udziału w konkursie tematycznie związanym z motywem miłości w literaturze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʃak, AS: fšak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przecież, przecie, wszakże; gw. Śląsk Cieszyński szak

Wiktionary


wszakby

partykuła "wszak" wraz z cząstką trybu przypuszczającego


SJP.pl


wszakeś

partykuła "wszak" połączona z końcówką czasownikową drugiej osoby "-eś" (np. "Wszakeś im winien rewanż.")


SJP.pl


wszakożby

"wszakoż" wraz z cząstką trybu przypuszczającego


SJP.pl


wszakże

partykuła

 (1.1) … podkreślająca prawdziwość i oczywistość wypowiedzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lepiej wszakże, jeśli pomiędzy skałą a skamieniałością jest istotna różnica w składzie chemicznym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʃaɡʒɛ, AS: fšagže

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przecież, przest. przecie, wszak; stpol. wżdy

Wiktionary


wszakżeby

partykuła "wszakże" z dołączoną końcówką "by"; wzmocnione "wszakby"


SJP.pl


wszakżeż

1. partykuła "wszakże" wzmocniona partykułą "-ż";
2. spójnik "wszakże" wzmocniony partykułą "-ż"


SJP.pl


wszamać

potocznie: zjeść dużo i łapczywie; zszamać, wtranżolić, spałaszować, wpałaszować, opędzlować


SJP.pl


wszarz

1. potocznie: człowiek mający wszy;
2. pospolicie: człowiek nikczemny, bez godności;
3. obraźliwie: człowiek niedbający o swój wygląd fizyczny, zaniedbany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. obraź. ktoś, kto ma wszy

 (1.2) przest. reg., nędzarz, brudas, niechluj

 (1.3) pot. posp. obraź. o kimś nikczemnym, podłym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʃaʃ, AS: fšaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wesz ż., wszawica ż., wsza ż., wszoła ż., zawszawienie n., zawszenie n., odwszawianie n., odwszawienie n.

:: zdrobn. weszka ż.

 czas. zawszawić dk., zawszyć dk., odwszawiać ndk., odwszyć dk.

 przym. wszawy, zawszony

 przysł. wszawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) śmieć, gnój

Wiktionary


wszawica

chorobowe zmiany skórne wywołane przez wszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. choroba powodowana bytowanie wszy na ciele ludzkim albo zwierzęcym, objawiająca się zmianami zapalnymi skóry;

Wiktionary

Wszawica (łac. "pediculosis") – choroba zwierząt (w tym człowieka), powodująca zmiany skórne wywołane przez stawonogi – wszy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wesz ż., wszarz mos.

Wiktionary


wszawość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wszawe; cecha tych, którzy są wszawi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wszawy

 przysł. wszawo

Wiktionary


wszawy

dawniej: mający wszy, zawszony


SJP.pl


wszczep

tkanka, narząd bądź proteza wszczepiane do organizmu w celu zastąpienia usuniętych, uszkodzonych lub nieczynnych tkanek lub narządów; implant


SJP.pl


wszczepialny

dający się wszczepić; nadający się do wszczepiania


SJP.pl


wszczepić

czasownik przechodni dokonany (ndk. wszczepiać)

 (1.1) nauczyć czegoś kogoś

 (1.2) med. wprowadzić lek lub szczepionkę do organizmu przez nakłucie lub nadcięcie naskórka

 (1.3) med. wprowadzić z zewnątrz do organizmu tkankę lub protezę, zastępując nią usuniętą część

 (1.4) med. implementować do organizmu urządzenie pobudzające pracę uszkodzonego narządu

 (1.5) bot. ogrod. umieścić w tkance rośliny szczepkę rośliny szlachetnej

czasownik zwrotny dokonany wszczepić się (ndk. wszczepiać się)

 (2.1) wrosnąć w coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Miała wszczepioną endoprotezę i do wczoraj musiała czekać na kontrolę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszczepienie n., szczepienie n., wszczep m.

 czas. szczepić

 przym. szczepionkowy

Wiktionary


wszczynanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wszczynać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszczęcie

 czas. wszczynać ndk., wszcząć ndk.

Wiktionary


wszczynać

zaczynać; rozpoczynać; podejmować jakieś działanie


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wszcząć)

 (1.1) niedokonany od|wszcząć.

czasownik zwrotny niedokonany wszczynać się (dk. wszcząć się)

 (2.1) niedokonany od|wszcząć się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy przestaniesz wszczynać awantury na rodzinnych imprezach?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszczynanie n., wszczęcie n.

 czas. wszcząć

Wiktionary


wszcząć

zacząć jakąś działalność; dać czemuś początek; zapoczątkować


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wszczynać)

 (1.1) książk. zacząć jakąś działalność, akcję, dać początek czemuś

czasownik zwrotny dokonany wszcząć się (ndk. wszczynać się)

 (2.1) książk. zacząć się, dać początek czemuś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Urząd wszczął dziś postępowanie w tej sprawie.

 (2.1) Podczas spotkania wszczął się spór polityczny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wszczęcie n., wszczynanie n.

 czas. ndk. wszczynać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozpocząć

Wiktionary