wyłącznik

mechanizm wyłączający i włączający instalację elektryczną lub jakieś urządzenie elektryczne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektr. łącznik umożliwiający przerwanie obwodu elektrycznego przy prądzie zwarcia

 (1.2) elektr. pot. przycisk z łącznikiem umożliwiający przerwanie obwodu zawierającego jakieś urządzenie

Wiktionary

Wyłącznik (łącznik zwarciowy) – łącznik elektryczny zdolny do załączania, przewodzenia i wyłączania prądów w normalnych warunkach pracy obwodu oraz samoczynnego wyłączania prądu przeciążeniowego lub prądu zwarciowego. Są zabezpieczeniem elektrycznym chroniącym przed skutkami zwarć i przeciążeń. Automatyczne zadziałanie wyłącznika wywoływane jest przy pomocywyzwalaczy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed otwarciem odłącznika należy wcześniej otworzyć wyłącznik.

 (1.2) Zepsuł się wyłącznik telewizora, może pan naprawić?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈwɔ̃n͇t͡ʃʲɲik, AS: vyu̯õṇčʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przełącznik mrz., wyłączność ż., wyłącznica ż., wyłączanie n., wyłączenie n.

 czas. wyłączać ndk., wyłączyć dk.

 przym. wyłączny

 przysł. wyłącznie

Wiktionary


wyłączność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wyłączne; cecha tych, którzy są wyłączni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wyłączny

 przysł. wyłącznie

 rzecz. wyłącznik mrz.

Wiktionary


wyłączny

1. należący tylko do jednej osoby;
2. jedyny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) należący do kogoś jednego lub przysługujący tylko jednej osobie

 (1.2) będący jedynym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyłączanie n., wyłączenie n., wyłączność ż., wyłącznik mrz.

 czas. wyłączać ndk., wyłączyć dk.

 przysł. wyłącznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niepodzielny

 (1.2) niespotykany, reliktowy, unikatowy, wyjątkowy

Wiktionary


wyłączyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. wyłączać)

 (1.1) dokonany od|wyłączać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy wreszcie wyłączyłem magnetofon, spojrzała na mnie z pretensją, jak na niesfornego chłopca, który przerywa pyszną zabawę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈwɔ̃n͇t͡ʃɨt͡ɕ, AS: vyu̯õṇčyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyłączenie n., łączność ż., wyłącznik mrz.

 przym. wyłączny

Wiktionary


wyścibiać

potocznie: wysuwać, wystawiać jakąś część ciała na zewnątrz; wyściubiać, wychylać


SJP.pl


wyścibić

potocznie: wysunąć, wystawić jakąś część ciała na zewnątrz; wyściubić, wychylić


SJP.pl


wyście

potocznie: zaimek osobowy "wy" połączony z końcówką czasownikową drugiej osoby "-ście" (np. "Gdzie wyście byli?")


SJP.pl


wyścielać

wyściełać;
1. wykładać lub pokrywać czymś miękkim wnętrze lub powierzchnię czegoś; mościć;
2. być miękkim pokryciem czegoś


SJP.pl


wyściełanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wyściełać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɕt͡ɕɛˈwãɲɛ, AS: vyśćeu̯ãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyściełać

 rzecz. wyściółczak m.

Wiktionary


wyściełany

wyścielać;
1. wykładać lub pokrywać czymś miękkim wnętrze lub powierzchnię czegoś; mościć;
2. być miękkim pokryciem czegoś


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: wyściełać

przymiotnik

 (2.1) mający warstwę włosia, miękkiej tkaniny, darni, gąbki, itp.; (o meblach) mający miękkie oparcie

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Jedna poręcz wyściełanej otomany, kupionej za gruby pieniądz, wkrótce okryta została jakimś szczególnym tłuszczem […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɕt͡ɕɛˈwãnɨ, AS: vyśćeu̯ãny

Wiktionary


wyściełać

wyścielać;
1. wykładać lub pokrywać czymś miękkim wnętrze lub powierzchnię czegoś; mościć;
2. być miękkim pokryciem czegoś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) wykładać czymś miękkim wnętrze lub powierzchnię czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bór wyściełał skaliste boki i piętrzył się jeszcze na brzegach (…)

 (1.1) (…) upadł tak blisko cesarskiego podium, iż obryzgał krwią nie tylko zewnętrzne ozdoby, ale i wysłane purpurą oparcie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈɕt͡ɕɛwat͡ɕ, AS: vyśćeu̯ać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyściółka ż., wyściełanie n., wyściółczak m.

Wiktionary


wyścig

szybkościowa konkurencja sportowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. zawody, w których usiłuje się wyprzedzić pozostałych zawodników, stara się być szybszym od nich;

 (1.2) przen. staranie się być lepszym od innych w jakiejś dziedzinie

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „Wyścigi”. Zobacz też: "Wyścigi" – film z 1968 roku z udziałem Elvisa Presleya.

Wyścig – szybkościowa konkurencja sportowa, w której, według ustalonych zasad, trzeba zwykle pokonać określoną trasę w jak najkrótszym czasie, bądź w określonym czasie jak największy dystans (np. wyścig 24h Le Mans).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɨɕt͡ɕik, AS: vyśćik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyścigowiec m., wyścigówka ż., wyścigi nmos.

 przym. wyścigowy

 czas. ścigać

Wiktionary


wyścigi

szybkościowa konkurencja sportowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy

 (1.1) współzawodnictwo polegające na przebyciu określonego toru w jak najkrótszym czasie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyścigi Formuły 1 rozpoczęły się na torze w Monako.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈɕt͡ɕiɟi, AS: vyśćiǵi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyścig m., wyścigówka ż., ściganie n.

 czas. ścigać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współzawodnictwo, rywalizacja, zawody

Wiktionary


wyścignąć

1. potocznie: przewyższyć w czymś, zostawić w tyle; prześcignąć;
2. dawniej:
a) ścigając się, wyprzedzić kogoś;
b) wypędzić


SJP.pl


wyścigowiec

przestarzałe: zawodnik biorący udział w wyścigach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. kierowca rajdowy

 (1.2) pot. przen. ktoś, kto preferuje szybką jazdę

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) koń wyścigowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɕt͡ɕiˈɡɔvʲjɛt͡s, AS: vyśćigovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyścig m., wyścigówka ż., wyścigowanie n.

 czas. wyścigować się

 przym. wyścigowy

 przysł. wyścigowo

Wiktionary


wyścigowy

przymiotnik od: wyścig


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o koniu, pojeździe: taki, który uczestniczy w wyścigu

 (1.2) związany z wyścigiem, dotyczący wyścigu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɕt͡ɕiˈɡɔvɨ, AS: vyśćigovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyścigówka ż., wyścig m., ściganie n., ścignięcie n., wyścigowanie n., doścignięcie n., wyścigowiec mos./mzw.

 czas. wyścigować się ndk., ścigać ndk., ścignąć dk., doścignąć dk.

Wiktionary


wyścigówa

potocznie: pojazd używany do wyścigów sportowych; wyścigówka


SJP.pl


wyścigówka

potocznie:
1. pojazd używany do wyścigów sportowych; wyścigówa;
2. łyżwa używana w zawodach łyżwiarskich;
3. wyścigowy rower;
4. zabawka w postaci samochodu wyścigowego;
5. komputerowa gra wyścigowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. wyścigowy rower

 (1.2) pot. samochód startujący w wyścigach

 (1.3) pot. zabawka w postaci samochodu wyścigowego

 (1.4) pot. łyżwa używana w zawodach łyżwiarskich

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɕt͡ɕiˈɡufka, AS: vyśćigufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyścig m., wyścigi nmos., wyścigowiec m.

 przym. wyścigowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolarka, kolarzówka

 (1.2) bolid, pot. ścigałka

 (1.3) resorak

 (1.4) panczena

Wiktionary


wyściskiwać

ściskać kogoś mocno i wiele razy


SJP.pl


wyściubiać

potocznie: wysuwać, wystawiać jakąś część ciała na zewnątrz; wyścibiać, wychylać


SJP.pl


wyściubić

potocznie: wysunąć, wystawić jakąś część ciała na zewnątrz; wyścibić, wychylić


SJP.pl

czasownik

 (1.1) dokonany od|wyściubiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On i Andry – i pozostałe trepy z piechoty, wypełniające okopy – wyściubili głowy nad krawędź i wyprostowali karabiny na zamarzniętej półce.

Wiktionary


wyściółczaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od wyściółczak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyściółczak m.

Wiktionary


wyściółczak

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) med. nowotwór ośrodkowego układu nerwowego wywodzący się z komórek wyściółki

Wiktionary

Wyściółczak – nowotwór glejowy ośrodkowego układu nerwowego, wywodzący się z tkanki wyścielającej światło komór mózgu i kanału środkowego rdzenia kręgowego ("ependymy"). Po raz pierwszy został opisany przez Percivala Baileya w 1924 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyściółczaki zwykle odrastają po zabiegu, dlatego po operacji stosuje się naświetlanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈɕt͡ɕuwt͡ʃak, AS: vyśćuu̯čak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyściółka ż., ściółka ż., wyściełanie n., wyścielenie n., ścielenie n., pościelenie n., pościel ż., pościelówa ż.

:: zdrobn. wyściółczaczek m.

 czas. wyściełać ndk., wyścielić dk., ścielić ndk., pościelić dk.

 przym. pościelowy, ściółkowy

Wiktionary


wyściółka

warstwa wyściełająca


SJP.pl

Wy

Wikipedia


wyściółkować

okryć ściółką (trocinami, słomą, torfem itp.)


SJP.pl


wyściółkowy

→ wyściółka


SJP.pl

Patrz:

wyściółka

wyśledzać

śledząc, wykrywać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wyśledzić)

 (1.1) rzad. znajdować kogoś lub coś albo uzyskiwać informacje o kimś lub czymś, uważnie i potajemnie to obserwując

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nuż oczy Tadeusza, jako chytre szpiegi, / Odkrywszy jedną zdradę, poczną w kolej zwiedzać / Resztę wdzięków i wszędzie jakiś fałsz wyśledzać: […]

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powyśledzać dk., wyśledzić dk.

Wiktionary


wyśledzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. rzad. wyśledzać)

 (1.1) znaleźć kogoś lub coś albo uzyskać informacje o kimś lub czymś, uważnie i potajemnie to obserwując

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zuchwały napad postawił na nogi cały Urząd Śledczy, który dwoił się i troił, by wyśledzić sprawcę kradzieży.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. śledzić, powyśledzać dk., wyśledzać ndk.

 przym. śledczy

 rzecz. śledczy mos., śledztwo n.

Wiktionary


wyślepek

wyślepek żółtonogi, wyślepek czwórpasy - gatunki muchówki z rodziny wyślepkowatych


SJP.pl


wyślepiać

potocznie:
1. wytężać wzrok;
2. wyślepiać się -
a) patrzeć na coś bezmyślnie; gapić się, ślepić (się), wgapiać się;
b) patrzeć uporczywie i z wysiłkiem; ślęczeć, ślepiać


SJP.pl


wyślepić

potocznie:
1. zobaczyć coś mało widocznego; dojrzeć, dostrzec, doślepić;
2. wyślepić się - wpatrzyć się; wgapić się


SJP.pl


wyślepkowate

o cechach wyślepkowatych (rodzina muchówek)


SJP.pl


wyślepkowaty

o cechach wyślepkowatych (rodzina muchówek)


SJP.pl


wyśliniać

1. całkowicie brudzić swoją śliną;
2. wyśliniać się - wydzielać bardzo dużą ilość śliny


SJP.pl


wyślinić

1. całkowicie pobrudzić swoją śliną;
2. wyślinić się -
a) wydzielić bardzo dużą ilość śliny;
b) całkowicie pobrudzić się swoją śliną;
c) potocznie: zbyt otwarcie okazać ochotę na coś; naślinić się, poślinić się, oślinić się, obślinić się, uślinić się


SJP.pl


wyślizg

1. boczny ruch w górę samolotu lub szybowca powstały na skutek zbyt małego przechylenia w czasie zakrętu;
2. środowiskowo: wysunięcie ryby na brzeg lub pokład łodzi po złowieniu jej wędką


SJP.pl


wyślizgiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wyślizgiwać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyślizgiwać ndk.

Wiktionary


wyśmianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wyśmiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyśmiać dk.

 rzecz. uśmiech mrz., wyśmiewanie n.

Wiktionary


wyśmiać

czasownik przechodni dokonany (ndk. wyśmiewać)

 (1.1) dokonany od|wyśmiewać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiedzieli, że się nie poskarży, bo mąż i synowie ją wyśmieją.

 (1.1) Wzniosłość człowieczeństwa ulega zniweczeniu, a jego patos zostaje wyśmiany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨɕmʲjät͡ɕ, AS: vyśmʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyśmianie n., wyśmiewanie n., uśmiech m.

 czas. wyśmiewać ndk., śmiać się ndk.

Wiktionary


wyśmienicie

przysłówek

 (1.1) w sposób wyśmienity

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aleksander Klima był wtedy we wspaniałej formie biegowej i wyśmienicie strzelał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɕmʲjɛ̇̃ˈɲit͡ɕɛ, AS: vyśmʹi ̯ė̃ńiće

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wyśmienity

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świetnie, wspaniale, doskonale, pierwszorzędnie, znakomicie

Wiktionary


wyśmieniciej

stopień wyższy od przysłówka: wyśmienicie


SJP.pl


wyśmienitość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co wyśmienite

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wyśmienity

Wiktionary


wyśmienitszy

stopień wyższy od przymiotnika: wyśmienity


SJP.pl


wyśmienity

wyjątkowo dobry, wyborny, znakomity, doskonały (zwykle o jedzeniu, piciu, kuchni)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. wyjątkowo dobry, doskonały, znakomity

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podawali tu wyśmienitego tatara albo zimne nóżki w galarecie, nie wiedzieć czemu przez miejscowych zwane galartem.

 (1.1) Dzisiejsza kolacja była wyśmienita.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wyśmienicie

 rzecz. wyśmienitość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyborny, doskonały, znakomity, świetny

Wiktionary


wyśmierzyce

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Wyśmierzyce – miasto w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, położone w Dolinie Białobrzeskiej na prawym brzegu Pilicy.

Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Wyśmierzyce oraz parafii rzymskokatolickiej św. Teresy z Ávili.

Wyśmierzyce leżą na terenie historycznego Zapilicza należącego do Mazowsza. Miasto zostało założone w 1338 roku. Było miastem duchownym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɨɕmʲjɛˈʒɨt͡sɛ, AS: vyśmʹi ̯ežyce

Wiktionary


wyśmierzycki

przymiotnik od: Wyśmierzyce


SJP.pl


wyśmierzyczanin

mieszkaniec Wyśmierzyc (miasta w Polsce)


SJP.pl


wyśmierzyczanka

mieszkanka Wyśmierzyc (miasta w Polsce)


SJP.pl


wyśmiewać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wyśmiać)

 (1.1) ośmieszać, wytykając braki, słabości, wady

czasownik zwrotny wyśmiewać się

 (2.1) wystawiać na pośmiewisko

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyśmiać, zaśmiewać się

 rzecz. uśmiech mrz., wyśmiewanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ośmieszać, wykpiwać, wyszydzać

 (2.1) drwić, kpić, nabijać się, naigrawać się, szydzić

Wiktionary


wyśmigiwać

1. wystrzeliwać w górę;
2. rzadko: wydobywać coś skądś szybkim ruchem


SJP.pl


wyśnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wyśnić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyśnić

Wiktionary


wyśnić

1. zobaczyć coś w marzeniach sennych;
2. wymarzyć, urzeczywistnić coś, co zdawało się być nieosiągalnym marzeniem


SJP.pl

czasownik

 (1.1) urzeczywistnić coś ze snu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. śnienie n., wyśnienie n.

 przysł. sennie

Wiktionary


wyśpiewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wyśpiewać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. śpiewak mzw./mos., śpiewanie n., śpiew mrz., śpiewność ż.

Wiktionary


wyśpiewać

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|wyśpiewywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈɕpʲjɛvat͡ɕ, AS: vyśpʹi ̯evać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyśpiewywać, śpiewać

 rzecz. śpiewak mzw./mos., śpiewnik mrz., śpiewanie n., śpiew mrz., śpiewność ż.

Wiktionary


wyśpiewywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wyśpiewywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyśpiewywać ndk.

 rzecz. śpiew mrz., śpiewność ż.

Wiktionary


wyśpiewywać

czasownik przechodni

 (1.1) wykonywać utwór muzyczny

 (1.2) śpiewać z zaangażowaniem, z zapałem

 (1.3) o ptakach: śpiewać melodyjnie

 (1.4) przen. wyrażać coś w słowach pieśni, utworu literackiego

 (1.5) pot. mówić coś wyuczonego, recytować zadaną lekcję

 (1.6) pod przymusem mówić, co się wie na jakiś temat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – No pięknieś pan nam to wszystko wyśpiewał, panie Cwynar. – Ja wam zawsze wszystko wyśpiewam.

 (1.6) A jeśli przy okoliczności wyśpiewa, co wie? Za każdą cenę trzeba go wydobyć z więzienia – gorączkował się w obawie o sprzysiężenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɕpʲjɛˈvɨvat͡ɕ, AS: vyśpʹi ̯evyvać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyśpiewać dk.

 rzecz. wyśpiewywanie n., śpiew mrz., śpiewność ż.

Wiktionary


wyśrebrzać

dawniej: wysrebrzać (nadawać czemuś srebrzystą barwę)


SJP.pl


wyśrubowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. podniesienie jakiejś wartości do granic możliwości, często trudnej do osiągnięcia lub utrzymania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Firma pochwaliła się wyśrubowaniem swojej oferty do poziomu, którego konkurencja już nie była w stanie przebić.

 (1.1) Po dwóch miesiącach od wyśrubowania standardów technologicznych firma zyskała certyfikat jakości.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyśrubować dk.

 rzecz. śrubowiec mzw./mrz., śrubowce nmos., śruba ż., śrubka ż.

 przym. śrubowy

Wiktionary


wyśrubować

uczynić coś zbyt wygórowanym


SJP.pl


wyświecać

1. świecąc, zużywać;
2. powodować długim noszeniem wytarcie ubrania;
3. czynić świecącym, błyszczącym; polerować, glansować;
4. dawniej:
a) wypędzać kogoś skądś;
b) tłumaczyć, wyjaśniać;
5. wyświecać się -
a) wycierać się i zaczynać błyszczeć;
b) dawniej: wyjaśniać się, rozjaśniać się;
c) dawniej: stawać się widocznym, ujawniać się


SJP.pl


wyświechtanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wyświechtać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewyświechtanie n.

 czas. wyświechtać dk.

 przym. wyświechtany

Wiktionary


wyświechtany

pozbawić wartości, znaczenia z powodu zbyt częstego powtarzania lub użytku; podniszczyć, zeszmacić, znosić


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. powtarzający się, tracący swoją wartość

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: wyświechtać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na początku zamieścił jakiś wyświechtany cytat, myśląc, że będzie szykowniej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyświechtanie n.

 czas. wyświechtać dk., wyświechtać się dk.

Wiktionary


wyświechtać

pozbawić wartości, znaczenia z powodu zbyt częstego powtarzania lub użytku; podniszczyć, zeszmacić, znosić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) pot. o tkaninie: zużyć przez noszenie

 (1.2) pot. utracić wartość przez używanie, powtarzanie się

czasownik zwrotny dokonany wyświechtać się

 (2.1) pot. zniszczyć się przez częste użycie

 (2.2) pot. utracić wartość na skutek powtarzania się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak ten chłopak zdołał wyświechtać nowiutkie sztruksy?

 (2.2) Myślę, że żarty Fryderyka wyświechtały się już lata temu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyświechtanie n.

 przym. wyświechtany

 ims. wyświechtany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zniszczyć, zużyć

 (2.2) zniszczyć się, zużyć się

Wiktionary


wyświecić

1. uczynić świecącym, błyszczącym; wypolerować, wyglansować;
2. spowodować długim noszeniem wytarcie ubrania;
3. świecąc, zużyć;
4. dawniej: wypędzić kogoś skądś;
5. wyświecić się - wytrzeć się i zacząć błyszczeć


SJP.pl


wyświecować

usunąć wosk z ucha przy pomocy zapalonej świecy


SJP.pl


wyświetlacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) tablica informacyjna lub moduł urządzenia elektronicznego, który świecąc podaje informacje

Wiktionary

Wyświetlacz – urządzenie elektroniczne w formie powierzchni służące do wyświetlania informacji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym filmie czarnoskóry aktor pokazuje pewien napis na wyświetlaczu telefonu, ale tego nie ma w zwiastunie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈɕfʲjɛtlat͡ʃ, AS: vyśfʹi ̯etlač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyświetlanie n., wyświetlenie n., świecenie n., światło n., świetlówka ż.

 czas. wyświetlać ndk., wyświetlić dk.

Wiktionary


wyświetlanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wyświetlać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨɕfʲjɛˈtlãɲɛ, AS: vyśfʹi ̯etlãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyświetlać, wyświetlić

 rzecz. wyświetlacz mrz.

Wiktionary


wyświetlarnia

pomieszczenie, w którym znajdują się urządzenia do wyświetlania kopii planów i rysunków technicznych


SJP.pl


wyświetlać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wyświetlić)

 (1.1) prezentować, pokazywać coś na ekranie

 (1.2) wyjaśniać, objaśniać coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Profesor wyświetlał na lekcji zdjęcia prezydentów Polski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈɕfʲjɛtlat͡ɕ, AS: vyśfʹi ̯etlać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyświetlanie n., wyświetlacz mrz.

 czas. wyświetlić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokazywać

Wiktionary


wyświetlenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wyświetlić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyświetlacz mrz.

 czas. wyświetlić

Wiktionary


wyświetlić

czasownik przechodni dokonany (ndk. wyświetlać)

 (1.1) dokonany od|wyświetlać.

czasownik zwrotny dokonany wyświetlić się (ndk. wyświetlać się)

 (2.1) dokonany od|wyświetlać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ekranie wyświetlił się groźnie brzmiący komunikat ostrzegawczy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyświetlanie n., wyświetlenie n., wyświetlacz m., światło n.

 czas. wyświetlać ndk.

Wiktionary


wyświeżać

1. nadawać czemuś świeży, czysty wygląd;
2. ubierać w świeże, czyste ubranie


SJP.pl


wyświeżyć

1. nadać czemuś świeży, czysty wygląd;
2. ubrać w świeże, czyste ubranie


SJP.pl


wyświniać

potocznie: bardzo zabrudzać


SJP.pl


wyświnić

potocznie: bardzo ubrudzić


SJP.pl


wyświstać

1. wypuścić nosem silny strumień powietrza; wydmuchać;
2. świszcząc, powiedzieć coś z trudem;
3. gwiżdżąc lub dmuchając w instrument, wykonać melodię; wygwizdać;
4. wywróżyć przez wydanie określonej liczby świstów;
5. potocznie: wyrazić dezaprobatę gwizdaniem; wygwizdać;
6. potocznie: pozbyć się


SJP.pl


wyświęcanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wyświęcać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Świętowit mos., święto n., święty m., święta ż., wyświęcenie n., święcenie n.

 czas. wyświęcać ndk., wyświęcić dk., święcić ndk.

 przym. święty

 przysł. święcie

Wiktionary


wyświęcać

czasownik

 (1.1) rel. udzielać święceń biskupich albo kapłańskich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyświęcanie n., wyświęcenie n., świątynia ż.

 czas. wyświęcić

Wiktionary


wyświęcenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. włączenie w sferę sacrum osób lub przedmiotów

 (1.2) kośc. udzielenie święceń

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Władze udzieliły pozwolenia na wyświęcenie trzech nowych kapłanów.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyświęcać ndk., wyświęcić dk.

 rzecz. wyświęcanie n.

Wiktionary


wyświęcić

czasownik przechodni dokonany (ndk. wyświęcać)

 (1.1) kośc. konsekrować na prezbitera

 (1.2) daw. pasować na rycerza

 (1.3) rel. włączyć w sferę sakralną, poświęcić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Wielkiej Brytanii w ordynariacie dla byłych anglikanów po raz pierwszy zostanie wyświęcony na kapłana żonaty mężczyzna, który wcześniej nie był pastorem.

 (1.3) Po upadku reżimu wyświęcono prowizoryczne świątynie dla katolików.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyświęcenie n., wyświęcanie n., świątynia ż.

 czas. świętować, wyświęcać ndk.

Wiktionary


wyźgać

wykłuć, wydłubać czymś ostrym; wydźgać, wyżgać


SJP.pl


wyźrebiony

taki, który się wyźrebił


SJP.pl


wyźrebić

wyźrebić się - o klaczy: urodzić, wydać potomstwo; zaźrebić się, oźrebić się


SJP.pl


wyż

1. obszar wysokiego ciśnienia atmosferycznego;
2. przenośnie: najwyższy stan, poziom czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) meteorol. obszar podwyższonego ciśnienia atmosfery;

 (1.2) demogr. wzrost liczby urodzeń;

 (1.3) geogr. wyżyna, zwykle taka, która obejmuje duże obszary

 (1.4) przest. wysoko położone miejsce

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wyż baryczny
  • wyż syberyjski
  • wyż Azorski
  • wyż Południowoatlantycki
  • wyż Bermudzki
  • wyż demograficzny
  • wyż kompensacyjny
  • wyż. – skrót od wyżyna

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wysokościowiec mrz., wyżnia ż., wyżyna ż., wysokość ż., zwyżka ż., zwyżanie n., zawyżanie n., zwyżenie n., zawyżenie n., wyżówka ż., Wyżówka ż.

 czas. zwyżać ndk., zawyżać ndk., zwyżyć dk., zawyżyć dk.

 przym. wysoki, wyżowy, wyżny, wyżni

 przysł. wysoko, wyżowo, wzwyż

 temsłow. wysoko-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antycyklon, wyż baryczny

 (1.2) wyż demograficzny

Wiktionary


wyż.

skrót

 (1.1) = geogr. wyżyna

Wiktionary


wyż.wym.

skrót od: wyżej wymieniony; ww.


SJP.pl


wyża

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. wysokość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨʒa, AS: vyža

Wiktionary


wyżalić

wyżalić się: zwierzyć się ze swych zmartwień


SJP.pl


wyżar

1. miejsce na bagnistym gruncie wypalone pożarem;
2. wypalone miejsce w pniu drzewa, nadające się do podpalania i oświetlania


SJP.pl


wyżarty

1. potocznie: najedzony do syta; nażarty;
2. zniszczony przez rdzę, kwas itp.


SJP.pl


wyżarzacz

osoba pracująca przy hartowaniu metali


SJP.pl


wyżarzalnia

pomieszczenie do wyżarzania wyrobów metalowych; żarzelnia


SJP.pl


wyżarzalniczy

służący do nagrzewania metalu do odpowiedniej temperatury, a następnie chłodzenia go w celu usunięcia istniejących w nim naprężeń


SJP.pl


wyżebranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wyżebrać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyżebrać dk.

 rzecz. żebraczka ż.

Wiktionary


wyżegać

dawniej:
1. wypalać, wypiekać ogniem;
2. wyniszczać, wytapiać, szmelcować;
3. wykłuwać, wybijać;
4. wyganiać, wypędzać, wypychać


SJP.pl


wyżej

stopień wyższy od przysłówka: wysoko


SJP.pl


wyżelować

wetrzeć żel we włosy; nażelować


SJP.pl


wyżera

zgrubienie od: wyżerka


SJP.pl


wyżeracz

potocznie: ktoś żyjący na czyjś koszt; pasożyt


SJP.pl


wyżerka

potocznie:
1. spotkanie towarzyskie połączone z obfitym jedzeniem;
2. smaczne jedzenie w dużej ilości


SJP.pl


wyżeł

przedstawiciel rasy psów myśliwskich, najczęściej o krótkiej sierści; do najpopularniejszych odmian należą: niemiecki (brązowe umaszczenie), weimarski (srebrny), czeski (długowłosy, biało-beżowy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. pies myśliwski z charakterystyczną stójką;

Wiktionary

Wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wtem złodziej, co na dobrą porę w nocy czekał, / Nakarmił wyżła skrycie i wyżeł nie szczekał.

 (1.1) Majstrowi towarzyszył starzec o twarzy obwisłej jak morda wyżła.

 (1.1) Widziałam go spacerującego ze swoim wyżłem niedaleko zapory.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨʒɛw, AS: vyžeu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyżlarz mos., wyżlak mzw.

:: fż. wyżlica ż.

 przym. wyżli, wyżłowaty

Wiktionary


wyżełek

zdrobniale o wyżle


SJP.pl


wyżgać

wykłuć, wydłubać czymś ostrym; wydźgać, wyźgać


SJP.pl


wyżka

1. piętrowa nadbudowa chałupy o konstrukcji wieńcowej;
2. wzgórze, miejsce podwyższone;
3. budowla górująca nad okolicą, wieża


SJP.pl

Wyżka – komora lub izba umieszczona na poddaszu w dawnych wiejskich i małomiasteczkowych budynkach mieszkalnych (dziś jeszcze na Podhalu i Orawie). Na Orawie na tzw. przedwyścu występował jeszcze ganek.

Wikipedia


wyżlak

szczenię wyżła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. łow. szczeniak wyżła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stary miał w kojcu pięć wyżlaków, widocznie dwa już sprzedał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyżeł mzw., wyżlarz mos., wyżlica ż.

 przym. wyżli, wyżłowaty

Wiktionary


wyżlarz

myśliwy polujący z wyżłami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) łow. łowca używający do polowania wyżła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyżeł mzw., wyżlak mzw., wyżlica ż.

 przym. wyżli, wyżłowaty

Wiktionary


wyżli

przymiotnik od: wyżeł


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do wyżła

przymiotnik relacyjny

 (2.1) dotyczący wyżła, określający wyżła, używany przy wyżle

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla wyżła, mający cechy wyżła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niedołęgi? He, Bracia! to wyżla rzecz tropić, / Bernardyńska kwestować, a moja rzecz, kropić, / Kropić, kropić i kwita!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyżeł mzw., wyżlarz mos., wyżlak mzw.,wyżlica ż.

 przym. wyżłowaty

Wiktionary


wyżlica

samica wyżła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kynol. suka rasy wyżeł

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kojcu ssały wyżlicę cztery szczenięta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyżeł mzw., wyżlak mzw., wyżlarz mos.

 przym. wyżli, wyżłowaty

Wiktionary


wyżlin

kwiat, bardziej znany pod nazwą lwia paszcza


SJP.pl

Wy

Wikipedia


wyżni

przestarzale: położony wysoko, górny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest. górny, znajdujący się u góry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez Świnicką Szczerbinę Wyżnią przebiega szlak turystyczny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyż mrz., wyżnia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. wyżny

Wiktionary


wyżnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. wyniosłość, wzniesienie

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. od: wyżni

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wyżnia – polana w Gorcach
  • Wyżnia – szczyt w Beskidzie Sądeckim
  • Wyżnia – szczyt w Gorcach

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wyż mrz.

 przym. wyżni, wyżny

Wiktionary


wyżnianka

wieś w Polsce


SJP.pl

Wyżnianka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie kraśnickim, w gminie Dzierzkowice na Wzniesieniach Urzędowskich.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie urzędowskim województwa lubelskiego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wikipedia


wyżniański

→ Wyżnianka


SJP.pl

Patrz:

Wyżnianka

wyżnik

dawniej: karta do gry wyższa od niżnika (waleta)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) karc. figura w kartach niemieckich i polskich odpowiadająca damie;

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W grze w skata wyżniki są warte trzy oczka.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ober, dama

Wiktionary


wyżnikiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bohdan Wyżnikiewicz − polski ekonomista i statystyk
  • Janusz Wyżnikiewicz − polski architekt
  • Władysław Turczynowicz-Wyżnikiewicz − polski lekarz weterynarii, epizootiolog, bakteriolog

Wikipedia


wyżny

przymiotnik

 (1.1) daw. wyżni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zyta pojechała trochę odpocząć do Raby Wyżnej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyż mrz., wyżnia ż.

 przysł. wysoko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) górny, przest. wyżni

Wiktionary


wyżowy

przymiotnik od: wyż (obszar wysokiego ciśnienia atmosferycznego), np. układy wyżowe


SJP.pl


wyżpin

roślina z rodziny goździkowatych


SJP.pl


wyżreć

1. o zwierzętach (również żartobliwie lub pogardliwie o ludziach): zjeść wszystko co było, wyjeść;
2. o chorobie, rdzy, kwasach, zasadach: uszkodzić, spowodować ubytki, dziury, wypalić


SJP.pl


wyższościowy

→ wyższość


SJP.pl

Patrz:

wyższość

wyższość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przewaga, dominowanie nad kimś lub nad czymś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨʃːɔɕt͡ɕ, AS: vy•šość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wysokościowy

 rzecz. wysokościowiec mrz., wysokość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) supremacja

Wiktionary


wyższy

stopień wyższy od przymiotnika: wysoki


SJP.pl

forma przymiotnika.

 (1.1) stopień wyższy od: wysoki

przymiotnik

 (2.1) o edukacji, wykształceniu: związany ze studiami pierwszego i drugiego stopnia lub jednolitymi studiami magisterskimi, prowadzonymi przez uczelnię uprawnioną do ich prowadzenia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɨʃːɨ, AS: vy•šy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysokość ż.

 przym. wysoki, wysokościowy

 przysł. wysoko

Wiktionary


wyżulenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wyżulić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyżulić

Wiktionary


wyżulić

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) pot. wyżebrać, wyłudzić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta laska wyżuliła ode mnie dwie dychy na opiekunkę dla dziecka, którego nie miała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈʒulʲit͡ɕ, AS: vyžulʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyżulenie n., żul m.

 czas. żulić ndk.

Wiktionary


wyżuć

żując, wygnieść, wygryźć, wyjeść


SJP.pl


wyżużlować

wysypać żużlem


SJP.pl


wyżykowski

nazwisko


SJP.pl


wyżymaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urządzenie do wyciskania nadmiaru wody ze świeżo wypranych odzieży lub bielizny, składające się z przylegających do siebie dwóch wałków napędzanych korbką;

Wiktionary

Wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyżymaczki stosowane niegdyś były jako wyposażenie uzupełniające prostych modeli pralek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɨʒɨ̃ˈmat͡ʃka, AS: vyžỹmačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyżymanie n., wyżęcie n., wyżymarka ż.

 czas. żąć ndk., wyżymać ndk., wyżąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyżymarka

Wiktionary


wyżymak

część egutera do wyciskania wody z papieru


SJP.pl


wyżymać

wykręcać, usuwać wodę z materiału


SJP.pl


wyżyna

obszar położony powyżej 300 m n.p.m. o małej wysokości względnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. obszar, którego wysokości bezwzględne przekraczają 300 metrów n.p.m., a wysokości względne są na ogół mniejsze niż 300 metrów;

 (1.2) wyżyny: najwyższy poziom lub przejaw

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. ter. od: wyżynać

Wiktionary

Wyżyna – jedna z wielkich form ukształtowania powierzchni lądu, obszar, którego wysokości bezwzględne przekraczają 300 metrów n.p.m., a wysokości względne są na ogół mniejsze niż 300 m. Z wyżyn wyłącza się bowiem obszary o szczególnie urozmaiconej rzeźbie i wysokościach względnych przekraczających 300 m stosunku do najbliższych den dolinnych, czyli góry. Różnice w wysokościach względnych w obrębie wyżyny są więc stosunkowo nieduże.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Różnice w wysokościach względnych w obrębie wyżyny są stosunkowo nieduże.

 (1.2) Często odnosił wrażenie, że Leonard, który pchnął intelekt na nieodkryte dotąd wyżyny, znalazł tam duże i specjalizowane złoża głupoty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈʒɨ̃na, AS: vyžỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysokość ż., wysokościowiec mrz., wyż

 przym. wyżynny, wysokościowy

 przysł. wysoko

Wiktionary


wyżynać

żnąc, usuwać trawę, zboże itp. z jakiegoś miejsca


SJP.pl


wyżynek

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) reg. daw. praca przy żniwach za poczęstunek, tłoka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyżynki

Wiktionary


wyżynka

zdrobnienie od: wyżyna


SJP.pl


wyżynki

zdrobnienie od: wyżyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) daw. dożynki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyżynek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyżynek

Wiktionary


wyżynny

1. związany z wyżyną, mający charakter wyżyny;
2. znajdujący się, żyjący na wyżynie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący wyżyny, związany z wyżyny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest to teren wyżynny, ukształtowany przez ciągi wzniesień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈʒɨ̃nːɨ, AS: vyžỹ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysokość ż., wysokościowiec mrz., wyżyna

 przysł. wysoko

 przym. wysoki

 temsłow. wysoko-

Wiktionary


wyżyny

obszar położony powyżej 300 m n.p.m. o małej wysokości względnej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wyżyny – osiedle w Bydgoszczy
  • Wyżyny – osiedle w Gdańsku
  • Wyżyny – osiedle w Warszawie
  • wyżyna
  • Powiat Gdańskie Wyżyny

Wikipedia


wyżyty

1. taki, który się wyżył (dał ujście swoim negatywnym emocjom);
2. dawniej: taki, który dużo przeżył; doświadczony


SJP.pl


wyżywać

odreagowywać złość, frustrację


SJP.pl


wyżywienie

zapewnić komuś wystarczającą do życia ilość pożywienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wyżywić.

 (1.2) żywienie, odżywianie

 (1.3) żywność

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Tłuszcz się soliło, połykało i zastępował całodzienne wyżywienie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. żywieniowy

 rzecz. żywienie n.

Wiktionary


wyżywieniowy

przymiotnik od: wyżywienie


SJP.pl


wyżywić

zapewnić komuś wystarczającą do życia ilość pożywienia


SJP.pl


wyżyć

potocznie:
1. utrzymać się przy życiu, nie umrzeć;
2. poradzić sobie w codziennym życiu, mając do dyspozycji minimalne środki do życia; przeżyć;
3. wyżyć się:
a) znaleźć ujście dla swojej energii;
b) potraktować kogoś źle, niegrzecznie itp., dając ujście swoim negatywnym emocjom


SJP.pl


wyżyłować

czasownik przechodni dokonany (ndk. wyżyłowywać)

 (1.1) oczyścić z żył

 (1.2) pot. zmusić do pracy ponad siły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed usmażeniem mięsa należy je wyżyłować.

 (1.2) Nie każdy szef chce wyżyłować swoich pracowników.

Wiktionary


wyżówka

wysoki stan wody np. w rzece, wywołany zwiększonym zasilaniem; przeciwieństwo niżówki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Prypeci;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyż mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Wyżwa

Wiktionary


wyżąć

wyciąć coś poprzez żęcie


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) wycisnąć ciecz (z tkaniny)

 (1.2) wyciąć całkowicie (pole, łąkę)

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wyprowadzić, wypędzić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyżęcie n., wyżymaczka ż.

Wiktionary


wyżłabiać

robić w czymś wgłębienia, żłobki, rowki; żłobić, żłobkować, rowkować, ryć


SJP.pl


wyżłobiać

rzadko: robić w czymś zagłębienia; wyżłabiać


SJP.pl


wyżłobienie

zrobić w czymś wgłębienia, żłobki, rowki; wyżłobkować, wyryć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wyżłobić.

 (1.2) rowek, żłobek, wgłębienie w jakiejś powierzchni

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyżłobić dk.

 rzecz. żłobienie n.

Wiktionary


wyżłobić

zrobić w czymś wgłębienia, żłobki, rowki; wyżłobkować, wyryć


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wyżłabiać)

 (1.1) dokonany od|wyżłabiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɨˈʒwɔbʲit͡ɕ, AS: vyžu̯obʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyżłobienie n., żłobienie n., żłób mos./mrz.

 czas. żłobić

Wiktionary


wyżłobkować

zrobić w czymś wgłębienia, żłobki, rowki, np. wyżłobkować listwy; wyżłobić, wyryć


SJP.pl


wyżłopanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wyżłopać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyżłopać dk.

Wiktionary


wyżłopać

potocznie: wypić, zwłaszcza łapczywie, dużymi łykami


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) pejor. wypić coś gwałtownie lub w dużej ilości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To, co wczoraj wyżłopałem, musiało zniszczyć ładnych parę milionów komórek w moim mózgu.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. żłopać

 rzecz. wyżłopanie n.

Wiktionary


wyżłopywać

potocznie: wypijać, zwłaszcza łapczywie


SJP.pl


wyżłowaty

typ wyżłowaty - typ psów o wyniosłej postawie, długich uszach i obwisłych faflach


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) kynol. przypominający wyżła, posiadający budowę wyżła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakieś wyżłowate psisko szczeka pod naszymi oknami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyżeł mzw., wyżlak mzw., wyżlarz mos., wyżlica ż.

 przym. wyżli

Wiktionary


wz

[skrót czytany jako całe, odmienne wyrażenie] wzorowe (ocena szkolna z zachowania); wz. (skrót może być zakończony kropką - zgodnie z regułą, lub nie - zgodnie ze zwyczajem)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wz – falistość powierzchni
  • WZ – (wydanie na zewnątrz) dokument magazynowy przedsiębiorstwa
  • Trasa W-Z (Trasa Wschód-Zachód) – trasa w kierunku wschód-zachód:
    • Trasa W-Z – droga miejska w Bydgoszczy
    • Trasa W-Z – droga miejska w Gdańsku
    • Trasa W-Z – droga miejska w Lublinie
    • Trasa W-Z – droga miejska w Łodzi
    • Trasa W-Z – droga miejska w Piotrkowie Trybunalskim
    • Trasa W-Z – droga miejska w Warszawie
    • Trasa W-Z – droga miejska we Wrocławiu
  • Kino W-Z – warszawskie kino
  • wuzetka (w.z.) – decyzja o warunkach zabudowy

Wikipedia


wz-

przedrostek

 (1.1) w połączeniu z czasownikiem uwydatnia wykonanie lub intensywność tego, co oznacza czasownik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) wzbudzać, wznosić, wzbierać, wzmagać, wzbijać, wschodzić, wziąć, wezgłowie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vz, AS: vz

Wiktionary


wz.

skrót od:
1. wzorowe (ocena szkolna z zachowania); wz;
2. wzór


SJP.pl

skrót

 (1.1) = praw. w zastępstwie

 (1.2) = wzór

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Beret wz. 37 to beret żołnierzy broni pancernych jak również zmotoryzowanych oddziałów Wojska Polskiego w latach 1937-1939.

Wiktionary


wza

skrót od: walne zgromadzenie akcjonariuszy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • osobowość typu A
  • Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy

Wikipedia


wzajem

przestarzałe: jeden drugiego; jeden drugiemu; nawzajem


SJP.pl


wzajemnie

przysłówek

 (1.1) jeden drugiego, jeden drugiemu

 (1.2) również, tak samo – w odpowiedzi na czyjeś życzenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zrobili sobie wzajemnie krzywdę.

 (1.1) Dziś w życiu coraz większej liczby kobiet firma zajmuje dawne miejsce mężczyzny - to firma zapewnia jej utrzymanie, bezpieczeństwo, kontakty i pozycję, to ludzie z firmy pomagają sobie wzajemnie, zupełnie jak członkowie rodziny.

 (1.2) – Życzę ci wszystkiego dobrego. – I wzajemnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vzaˈjɛ̃mʲɲɛ, AS: vzai ̯ẽmʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzajemność n.

 przym. wzajemny

 przysł. nawzajem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wzajem, nawzajem

 (1.2) nawzajem

Wiktionary


wzajemnościowy

→ wzajemność


SJP.pl

Patrz:

wzajemność

wzajemność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odwzajemnione uczucie

 (1.2) fakt, że coś dotyczy obu stron sporu, konfliktu itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vzaˈjɛ̃mnɔɕt͡ɕ, AS: vzai ̯ẽmność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wzajemny

 przysł. nawzajem, wzajemnie

Wiktionary


wzajemny

przymiotnik

 (1.1) dokonywany przez obie strony, osoby wobec siebie nawzajem; taki, który jest odwzajemniony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Darzą się wzajemnym uczuciem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vzaˈjɛ̃mnɨ, AS: vzai ̯ẽmny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzajemność ż.

 czas. odwzajemniać ndk., odwzajemnić dk.

 przysł. wzajemnie, nawzajem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obopólny, obustronny

Wiktionary


wzbieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wzbierać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wezbranie n.

 czas. wzbierać ndk., wezbrać dk.

Wiktionary


wzbierać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wezbrać)

 (1.1) hydrol. podnosić się ponad zwykły poziom

 (1.2) fizj. napływać, zbierając się gdzieś

 (1.3) psych. przybierać na sile; ujawniać się ze znacznym natężeniem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzbieranie n., wezbranie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kipieć, przybierać, podnosić się

 (1.2) napełniać się

 (1.3) kipieć, napełniać się, narastać, przepełniać się

Wiktionary


wzbijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wzbijać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wzbijać, wzbić

Wiktionary


wzbijać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wzbić)

 (1.1) powodować, że coś unosi się do góry

czasownik zwrotny niedokonany wzbijać się

 (2.1) powodować uniesienie się samemu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Runęła łamiąc z trzaskiem metalowe pręty, przebijając jakiś dach i wzbijając obłok kurzu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvzbʲijät͡ɕ, AS: vzbʹii ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wzbić

 rzecz. wzbijanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wzlatywać

Wiktionary


wzbiorczy

naczynie wzbiorcze - element instalacji grzewczej przejmujący zwiększoną objętość wody podczas jej podgrzewania


SJP.pl


wzbić

spowodować uniesienie się czegoś w górę


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wzbijać)

 (1.1) dokonany od|wzbijać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vzbʲit͡ɕ, AS: vzbʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzbicie n., wzbijanie n.

 czas. wzbijać ndk.

Wiktionary


wzbogacać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) czynić bogatszym

czasownik zwrotny wzbogacać się

 (2.1) stawać się bogatszym

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Gdzie działa wolny rynek, jedni wzbogacają się, inni tracą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bogactwo n., wzbogacanie n., wzbogacenie n., bogatka ż.

 czas. bogacić, wzbogacić

 przym. bogaty

 przysł. bogato

Wiktionary


wzbogacenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uczynienie bogatszym

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wzbogacać, wzbogacić dk.

 przym. bogaty

 rzecz. bogatka ż.

Wiktionary


wzbogacić

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|wzbogacać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mleko owsiane zwykle robi się z owsa, wody i oleju słonecznikowego, ale można je też wzbogacić wapniem, wanilią i witaminami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bogatka ż., bogactwo n., bogacz m., bogacenie n., bogatość ż., wzbogacenie n.

 czas. wzbogacać ndk., bogacić ndk.

 przym. bogaty

 przysł. bogato

Wiktionary


wzbogacony

taki, który się wzbogacił, stał się zasobny w dobra materialne


SJP.pl


wzbranianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wzbraniać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wzbronić

Wiktionary


wzbraniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wzbronić)

 (1.1) zabraniać

czasownik zwrotny niedokonany wzbraniać się

 (2.1) mieć skrupuły, opory przed zrobieniem czegoś; nie chcieć czegoś zrobić

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Proszą, ażeby zagrał, podają cymbały, Żyd wzbrania się, powiada, że ręce zgrubiały.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvzbrãɲät͡ɕ, AS: vzbrãńäć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wzbronić dk., zabronić dk.

Wiktionary


wzbroniony

zakazany jakimś przepisem, zaleceniem itp.; niedozwolony


SJP.pl


wzbronić

czasownik przechodni dokonany (ndk. wzbraniać)

 (1.1) dokonany od|wzbraniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzbronienie n., wzbranianie n.

 czas. wzbraniać ndk., wzbraniać się ndk.

Wiktionary


wzbudnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) elektr. pomocnicza prądnica prądu stałego wytwarzająca napięcie do zasilania uzwojenia wzbudzającego prądnicy głównej prądu stałego;

Wiktionary

Wzbudnica – niewielka prądnica prądu stałego zasilająca uzwojenie wzbudzenia prądnicy głównej. W systemach elektroenergetycznych zasilanych z generatorów synchronicznych prądem wzbudzenia stabilizowane jest napięcie i regulowany jest rozpływ (kompensacja) mocy biernej w systemie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vzbudʲˈɲit͡sa, AS: vzbudʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzbudzanie n., wzbudzenie n., wzbudnik m.

 czas. budzić, wzbudzić dk., wzbudzać ndk.

Wiktionary


wzbudnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektr. cewka zasilana z generatora wielkiej częstotliwości, służąca do nagrzewania indukcyjnego umieszczanych w niej metalowych przedmiotów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvzbudʲɲik, AS: vzbudʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzbudzanie n., wzbudzenie n., wzbudnica ż.

 czas. budzić, wzbudzić dk., wzbudzać ndk.

Wiktionary


wzbudzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wzbudzać.

 (1.2) wywoływanie uczucia lub prowokowanie zachowania

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pierwszy raz była na pokładzie gwiezdnego superniszczyciela, ale, według bliskich jej oficerów, „Executor” zdawał się być zaprojektowany z myślą o wzbudzaniu strachu nie tylko wśród tych, przeciwko którym działał, lecz również wśród osób, które nim latały.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vzbuˈd͡zãɲɛ, AS: vzbuʒãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wzbudzać, wzbudzić, budzić

 rzecz. wzbudnica ż., wzbudnik mrz.

Wiktionary


wzbudzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wzbudzić)

 (1.1) wywoływać, powodować

 (1.2) fiz. powodować powstanie np. prądu elektrycznego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pojawienie się kierownika wzbudza strach u pracowników.

 (1.1) Występ śpiewaka wzbudził zachwyt słuchaczy.

 (1.2) Prąd przechodzący przez cewkę wytwarza w gruncie pole elektromagnetyczne, które wzbudza prąd w każdym znajdującym się tam przedmiocie metalowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvzbud͡zat͡ɕ, AS: vzbuʒać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzbudnik mrz., wzbudnica ż., wzbudzanie n., wzbudzenie

 czas. wzbudzić, budzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wywoływać, aktywować, uaktywniać

 (1.2) indukować

Wiktionary


wzbudzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wzbudzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vzbuˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: vzbuʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wzbudzić, wzbudzać, budzić

 rzecz. wzbudnica ż., wzbudnik mrz.

Wiktionary


wzbudzić

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|wzbudzać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poglądy Plechanowa wzbudziły polemikę wśród rosyjskich marksistów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvzbud͡ʑit͡ɕ, AS: vzbuʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzbudnica ż., wzbudnik mrz., wzbudzenie n., wzbudzanie n.

 czas. budzić, wzbudzać ndk.

Wiktionary


wzburzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wzburzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vzbuˈʒãɲɛ, AS: vzbužãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wzburzać

 rzecz. wzburzenie

Wiktionary


wzburzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wzburzyć)

 (1.1) wywoływać silne falowanie, kłębienie się

 (1.2) wywoływać silne emocje, gniew

czasownik zwrotny niedokonany wzburzać się (dk. wzburzyć się)

 (2.1) gwałtownie falować, kłębić się; być wzburzanym

 (2.2) wpadać w gniew; tracić równowagę psychiczną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzburzanie n., wzburzenie n.

 przym. wzburzony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spieniać

Wiktionary


wzburzenie

1. stan czegoś co się burzy, pieni, faluje;
2. irytacja, stan rozdrażnienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wzburzyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. burzyć, wzburzyć dk., wzburzać ndk.

 rzecz. wzburzanie n., burzenie n., zburzenie n.

 przym. wzburzony

Wiktionary


wzburzony

przymiotnik jakościowy

 (1.1) odczuwający lub prezentujący gniew

 (1.2) meteorol. przedstawiający sobą gwałtowne zmiany pogodowe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzburzenie n.

 czas. wzburzać, wzburzyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oburzony, podniecony, poruszony, rozgniewany, rozjuszony, wstrząśnięty, uniesiony, zagniewany

 (1.2) burzliwy, gwałtowny, sztormowy

Wiktionary


wzburzyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. wzburzać)

 (1.1) wywołać silne falowanie, kłębienie się

 (1.2) wywołać silne emocje, gniew

czasownik zwrotny dokonany wzburzyć się (ndk. wzburzać się)

 (2.1) zostać wzburzonym

 (2.2) wpaść w gniew; stracić równowagę psychiczną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzburzenie n.

 przym. wzburzony

 czas. podburzać, podburzyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spienić

Wiktionary


wzd

skrótowiec

 (1.1) = polit. Wojewódzki Zjazd Delegatów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) WZD Regionu Śląsko-Dąbrowskiego NSZZ „Solidarność”

Wiktionary


wzdanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wzdać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wzdać dk.

Wiktionary


wzdać

czasownik

 (1.1) stpol. skazać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vzdat͡ɕ, AS: vzdać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzdanie n.

Wiktionary


wzdraganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wzdragać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wzdragać ndk.

Wiktionary


wzdragać

wzdragać się - opierać się przed czymś, nie chcieć zrobić czegoś


SJP.pl


wzdryganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wzdrygać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wzdrygać ndk.

Wiktionary


wzdrygać

wzdrygać się:
1. wstrząsać, wzruszać, gwałtownie drgać, dygotać;
2. przestarzałe: opierać się przed czymś, nie chcieć zrobić czegoś; wzdragać się


SJP.pl

czasownik

 (1.1) wzruszać, wstrząsać (np. ramionami)

czasownik zwrotny wzdrygać się

 (2.1) gwałtownie poruszać się na skutek niemiłego doznania

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Istota wzdryga się, gdy lasery wypalają jej wnętrze, i zaczyna zamykać paszczę. Wyjec, która teraz znajduje się w połowie gardła bestii, obraca TIE-a w schludnym piruecie i wbija gaz do dechy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzdryganie n.

Wiktionary


wzdrygnąć

wzdrygnąć się - wstrząsnąć się, wzruszyć, gwałtownie drgnąć, zwykle wskutek niemiłego doznania


SJP.pl


wzdręga

ryba z rodziny karpiowatych; krasnopiórka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Scardinius erythrophthalmus|ref=tak., ryba z rodziny karpiowatych;

Wiktionary

Wzdręga ("Scardinius erythrophthalmus") – gatunek ryby z rodziny karpiowatych (Cyprinidae), często mylona z płocią, od której jest bardziej jaskrawo ubarwiona i ciało ma silniej spłaszczone.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Byczki sporządza się głównie z płoci, wzdręgi, okonia i jazgarza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvzdrɛ̃ŋɡa, AS: vzdrẽŋga

Wiktionary


wzdychanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wzdychać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vzdɨˈxãɲɛ, AS: vzdyχãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wzdychać

Wiktionary


wzdychać

głęboko i głośno oddychać


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) głęboko i głośno oddychać, zazwyczaj w celu wyrażenia smutku lub ulgi

 (1.2) mówić coś z głośnym odetchnięciem

 (1.3) potajemnie się kochać w kimś, bardzo czegoś pragnąć lub do czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dziewczyny wzdychały: - Ach, żeby znaleźć sobie jakiś fajny "obiekt"!

 (1.3) Przez całe wakacje w Pieninach wzdychał, platonicznie, choć z wzajemnością, do wyidealizowanej Adeli, ale próg dorosłości seksualnej przekroczył, jak zwykle wtedy, w burdelu, za pieniądze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvzdɨxat͡ɕ, AS: vzdyχać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzdychanie ndk., westchnięcie dk.

 czas. westchnąć dk.

Wiktionary


wzdychnąć

głęboko i głośno odetchnąć; westchnąć


SJP.pl


wzdów

–

Wzdów – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, w gminie Haczów. W latach 1975–1998 administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego. Ma status sołectwa.

Wikipedia


wzdąć

1. napełnić powietrzem, z reguły o jelitach;
2. nadmuchać


SJP.pl


wzdęcie

1. napełnić powietrzem, z reguły o jelitach;
2. nadmuchać


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. powiększenie brzucha wskutek nagromadzenia zbytniej ilości gazów w jelitach

Wiktionary

Wzdęcie, bębnica (łac. "meteorismus", τύμπανο) – objaw chorobowy związany z obecnością nadmiernej ilości gazów w jelitach, odczuwany przez pacjenta jako uczucie wypełnienia jelit gazem. Jest to jeden z najczęściej występujących objawów ze strony układu pokarmowego.

Wikipedia


wzdęcin

roślina z rodziny baldaszkowatych, rosnąca na wilgotnych łąkach


SJP.pl


wzdęciowy

→ wzdęcie


SJP.pl

Patrz:

wzdęcie

wzdętka

rzadko uprawiana i zdziczała roślina ozdobna; nikandra


SJP.pl


wzdłuż

równolegle do dłuższej krawędzi


SJP.pl

przyimek

 (1.1) …informujący o położeniu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności równolegle do długości danego obiektu

przysłówek

 (2.1) równolegle do dłuższego boku, na całej długości, przez całą długość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzdłuż torów rosła wysoka trawa.

 (1.1) Posuwali się powoli wzdłuż urwiska twarzą do ściany skalnej.

 (1.1) Wzdłuż lasu ma powstać droga, łącząca oba miasta.

 (2.1) Pokrój marchewkę wzdłuż na ćwiartki i wrzuć wraz z ziemniakami w plasterekasterkach do piekarnika nagrzanego do 180 (= stu osiemdziesięciu) stopni na około pół godziny.

 (2.1) Jezioro ciągnie się dwa kilometry wzdłuż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vzdwuʃ, AS: vzdu̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzdłużenie n., wzdłużanie n., długość ż., wzdłużnica ż.

 czas. wzdłużać ndk., wzdłużyć dk., dłużyć ndk.

 przym. wzdłużny, długi

 przysł. wzdłużnie, długo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) podłużnie, wzdłużnie

Wiktionary


wzdłużnica

belka podłużna, wzmacniająca lub podtrzymująca coś; podłużnica


SJP.pl

Wz

Wikipedia


wzdłużnik

Wz

Wikipedia


wzdłużny

ciągnący się wzdłuż czegoś; podłużny


SJP.pl


wzejść

pojawić się, zacząć się, powstać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. wschodzić)

 (1.1) dokonany od|wschodzić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wschodzenie n., wschód mrz.

Wiktionary


wzeszły

o roślinach: taki, który wykiełkował i wyszedł z ziemi


SJP.pl


wzg.

skrót od:
1. wzgórze;
2. względem


SJP.pl


wzgarda

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. poczucie wyższości wobec kogoś lub czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) [...] o rzemieślnikach szlachta miała jak najgorsze pojęcie, z podobną wzgardą wyrażano się o kupcach, równocześnie prywatnie i po cichu sprzedając płody rolne, niekoniecznie z własnego majątku pochodzące.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvzɡarda, AS: vzgarda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzgardliwość ż., wzgardzanie n., wzgardzenie n., wzgardziciel m.

 czas. wzgardzać ndk., wzgardzić dk.

 przym. wzgardliwy

 przysł. wzgardliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogarda

Wiktionary


wzgardliwie

przysłówek

 (1.1) w sposób wzgardliwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzgarda ż., wzgardliwość ż.

 przym. wzgardliwy

 czas. gardzić ndk.

Wiktionary


wzgardliwiej

stopień wyższy od przysłówka: wzgardliwie


SJP.pl


wzgardliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: wzgardliwy


SJP.pl


wzgardliwy

przymiotnik

 (1.1) pełen wzgardy; pogardliwy, lekceważący, bez szacunku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Urzędniczka pieniła się, spotykając wzgardliwe, odważne spojrzenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vzɡarˈdlʲivɨ, AS: vzgardlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzgarda ż.

 czas. gardzić

 przysł. wzgardliwie

Wiktionary


wzgardzać

rzadko: pogardzać, gardzić


SJP.pl


wzgl.

skrót

 (1.1) = względnie

 (1.2) = wzgląd

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Komisja Rewizyjna sprawuje m.in. nadzór nad finansami organizacji, badając rachunkowość i roczne sprawozdanie finansowe, o czym informuje Kongres wzgl. Komisję FederalnązWikiprojektu|hasło=Federacja Niemieckich Związków Zawodowych|oldid=74480334..

 (1.2) Jednak ze wzgl. (= względu) na zły stan zdrowia opuszcza obóz pod koniec kwietnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvzɡlɛ̃ndʲɲɛ|ˈvzɡlɛ̃ndu, AS: vzglẽndʹńe|vzglẽndu

Wiktionary


wzgląd

1. branie kogoś lub czegoś pod uwagę;
2. powód czegoś, okoliczność towarzysząca czemuś;
3. strona, aspekt czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) branie pod uwagę, liczenie się

 (1.2) (najczęściej w liczbie mnogiej) przyczyny, określone aspekty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mogę ci odmówić przez wzgląd na to, co nas łączy.

 (1.2) Względy bezpieczeństwa na stadionach to nasz priorytet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vzɡlɔ̃nt, AS: vzglõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. względność ż.

 przym. względny

 przysł. względem, względnie

 przyim. względem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pobudka

 (1.2) okoliczność

Wiktionary


względem

1. branie kogoś lub czegoś pod uwagę;
2. powód czegoś, okoliczność towarzysząca czemuś;
3. strona, aspekt czegoś


SJP.pl

przyimek

 (1.1) w stosunku, w relacji do czegoś lub kogoś

 (1.2) wobec czegoś lub kogoś

forma rzeczownika.

 (2.1) N. lp. od: wzgląd

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pomieszczenia niezbędne do obsługi widowisk zaprojektowano w układzie koncentrycznym względem środka sceny.

 (1.1) Moje położenie jest stałe względem krzesła, na którym siedzę.

 (1.2) Rozwijaj pełną miłości dobroć względem wszystkich istot, bez rozróżniania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvzɡlɛ̃ndɛ̃m, AS: vzglẽndẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzgląd m., względy nmos.

 przysł. względnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) wobec, w stosunku do, w relacji do

Wiktionary


względnie

przysłówek

 (1.1) do jakiegoś stopnia

 (1.2) dość dobrze

 (1.3) lub, albo, bądź

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzgląd m., względność ż.

 przym. względny

 przyim. względem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dość, możliwie, porównawczo, relatywnie, stosunkowo

 (1.2) dosyć, dość, jako tako, możliwie, umiarkowanie, wystarczająco

Wiktionary


względniej

stopień wyższy od przysłówka: względnie


SJP.pl


względniejszy

stopień wyższy od dawnego przymiotnika: względny (życzliwy, wyrozumiały)


SJP.pl


względność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zależność czegoś od różnych czynników

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvzɡlɛ̃ndnɔɕt͡ɕ, AS: vzglẽndność

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uwzględniać

 przym. względny

 rzecz. wzgląd, względy

 przysł. względnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) relatywność, niejednoznaczność

Wiktionary


względny

przymiotnik

 (1.1) odniesiony do jakiegoś innego stanu, cechy, wielkości lub ogólnie: rzeczy

 (1.2) nieodnoszący się do wszystkiego lub wszystkich, np. ludzi, sytuacji, itp.

 (1.3) możliwy do zaakceptowania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla obserwatora znajdującego się na równiku ruch względny słońca na niebie w okolicach równonocy jest linią prostą.

 (1.2) Reżim stosował oczywiście względne normy: dla lojalnych dostępne było wszystko, dla reszty - skąpe racje.

 (1.3) Po zeszłotygodniowych zamieszkach panował teraz w mieście względny spokój.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvzɡlɛ̃ndnɨ, AS: vzglẽndny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzgląd m., względność ż., względy

 przysł. względnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) relatywny

Wiktionary


względy

życzliwy stosunek do kogoś, przychylność, sympatia; łaski


SJP.pl


względzik

zdrobnienie od: wzgląd


SJP.pl


względziki

zdrobnienie od: wzgląd


SJP.pl


wzgóreczek

zdrobnienie od: wzgórek


SJP.pl


wzgórek

1. niewysokie wzniesienie terenu o łagodnym stoku; wzgórze, pagórek;
2. wypukłość, wzniesienie albo guzek jakiegoś narządu lub okolicy ciała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niewielkie wzniesienie terenu

 (1.2) wypukłość części ciała, narządu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wzgórek – część wsi w Bohukały w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Terespol
  • Wzgórek – część wsi w Kaznów-Kolonia w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Ostrów Lubelski

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvzɡurɛk, AS: vzgurek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. góra ż., wzgórze mrz.

 przym. wzgórzowy, górski

 przysł. góra

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) górka

Wiktionary


wzgórkowaty

wzgórzysty;
1. pokryty licznymi wzgórkami, wzniesieniami; pagórkowaty, pagórzasty, pagórzysty;
2. rzadko: przypominający kształtem wzgórek, podobny do wzgórka


SJP.pl


wzgórze

niewysokie wzniesienie terenu o łagodnym stoku; wzgórek, pagórek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) geogr. niewielkie wzniesienie (do stu metrów) o zaokrąglonym szczycie;

 (1.2) med. część międzymózgowia znajdująca się pod spoidłem wielkim;

Wiktionary

Wzgórze – naturalna i wypukła forma rzeźby terenu o umownej wysokości względnej od 100 do 300 m, jednakże może być mniej lub więcej, zależnie od wielkości form sąsiednich, np. wzgórza stanowiące przedgórza gór wysokich w innym przypadku mogłyby być nazywane górami. Ma zaokrąglony wierzchołek i jest formą terenu mniejszą od góry, lecz większą od pagóra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ujrzeli wzgórze porośnięte trawą.

 (1.2) Wzgórze odpowiada za wstępną ocenę bodźców zmysłowych i przesyłanie ich do kory mózgowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvzɡuʒɛ, AS: vzguže

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Podgórze n., góra ż., wzgórek m., podwzgórze n.

 przym. wzgórzowy, górski

 przysł. góra

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) górka, wzgórek, wzniesienie

Wiktionary


wzgórzowy

→ wzgórze


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany ze wzgórzami, dotyczący wzgórz

Wiktionary

Patrz:

wzgórze

Powiązane:

 rzecz. wzgórze n., wzgórek m.

Wiktionary


wzgórzysty

wzgórkowaty;
1. pokryty licznymi wzgórzami, wzniesieniami; pagórkowaty, pagórzasty, pagórzysty;
2. rzadko: przypominający kształtem wzgórze, podobny do wzgórza


SJP.pl


wzierać

dawniej: wglądać


SJP.pl


wziernik

1. aparat służący do oglądania od wewnątrz narządów i jam ciała oraz przeprowadzenia drobnych zabiegów chirurgicznych;
2. niewielki otwór zamknięty przezroczystym tworzywem, np.szkłem, umożliwiający obserwację wnętrza urządzeń, zbiornika, pieca itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. przyrząd lekarski służący do oglądania jam ciała i wykonywania niewielkich zabiegów

 (1.2) techn. otwór umożliwiający obserwację wnętrza urządzenia lub zbiornika;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wziernik – otwór inspekcyjny
  • wziernik – w medycynie: narzędzie optyczne, używane w medycynie do oglądania głębiej położonych części przewodów jam ciała

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Badanie z wziernikiem trzeba modyfikować tak, by obejrzeć ściany pochwy, zwłaszcza u kobiet z jej bliznami (np. po operacji albo po nacięciu krocza), czy też stwierdzić wypadanie jednego z narządów miednicy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wziernikowanie n.

 czas. wzierać ndk., wziernikować ndk.

 przym. wziernikowy

Wiktionary


wziernikowanie

oglądanie wnętrza ciała ludzkiego za pomocą wziernika, urządzenia zaopatrzonego w układ optyczny i własne źródło światła; endoskopia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. oglądanie jam ciała za pomocą wziernika;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wziernik mrz.

 czas. wzierać ndk., wziernikować ndk.

 przym. wziernikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) endoskopia

Wiktionary


wziernikować

badać jamy ciała lub narządy za pomocą wziernika


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) med. badać przy użyciu wziernika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wziernik mrz., wziernikowanie n.

 czas. wzierać ndk.

 przym. wziernikowy

Wiktionary


wziernikowy

przymiotnik od: wziernik


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wziernikiem, dotyczący wziernika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wziernik mrz., wziernikowanie n.

 czas. wzierać ndk., wziernikować ndk.

Wiktionary


wzierny

pozwalający na zaglądanie do wnętrza czegoś


SJP.pl


wziew

wciągnięcie ustami lub nosem pary, gazu, rozpylonych środków leczniczych itp.; wziewanie, inhalacja


SJP.pl


wziewalnia

miejsce do przeprowadzania inhalacji; inhalatornia, inhalatorium


SJP.pl


wziewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wziewać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wziew m., wyziew m., ziewanie n.

 czas. wziewać ndk., ziewać ndk.

 przym. wziewny, wyziewny

 przysł. wziewnie

Wiktionary


wziewać

wdychać coś, najczęściej w celach leczniczych; inhalować


SJP.pl


wziewnie

przysłówek sposobu

 (1.1) do układu oddechowego poprzez nos czy usta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uważa się, że wziewnie podawane steroidy nie powodują powikłań ogólnych i nie tłumią wydzielania kortykotropiny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wziew m., wziewanie n.

 czas. wziewać ndk.

 przym. wziewny

Wiktionary


wziewny

1. dający się wciągnąć ustami lub nosem do płuc; wdychany;
2. polegający na wciąganiu gazów ustami lub nosem do płuc; inhalacyjny


SJP.pl


wzionąć

wciągnąć przez usta lub przez nos parę (np. z naparu leczniczego), gazy, rozpylone środki lecznicze itp.


SJP.pl


wzizt

skrót od: Warunki Zabudowy i Zagospodarowania Terenu


SJP.pl


wziąchów

Wz

Wikipedia


wziątek

dawniej:
1. to, co ktoś wziął, zabrał, np. spadek, dar;
2. wzięcie, zabranie czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. dar

 (1.2) pszcz. nektar, pyłek, spadź itp. znoszone przez pszczoły do gniazda

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲʑɔ̃ntɛk, AS: vʹźõntek

Wiktionary


wziątka

potocznie:
1. w grach karcianych: karty jednorazowo zdobyte w czasie gry; lewa, bitka;
2. łapówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. łapówka

 (1.2) karc. lewa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲʑɔ̃ntka, AS: vʹźõntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzięcie n.

 czas. wziąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łapówka, szeleszczący dokument, wsuwka

 (1.2) lewa

Wiktionary


wziąć

1. chwycić
2. nabyć
3. zdobyć
4. pobrać
5. przyjąć
6. podjąć się
7. pokonać
8. zażyć
9. zostać pobitym
10. użyć
11. uznać za coś
12. dokonać
13. wziąć się:
a) złapać się
b) objąć się nawzajem
c) posłużyć się
d) zdobyć się na coś
e) powstać * formy trybu rozkazującego "weźmij" itp. mocno przestarzałe


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. brać)

 (1.1) chwycić ręką

 (1.2) skorzystać z czegoś

 (1.3) zastosować, zażyć

 (1.4) pot. odbyć stosunek seksualny

 (1.5) pot. pokonać przeszkodę

czasownik nieprzechodni

 (2.1) pot. wskazuje na niespodziewaną czynność wyrażoną innym czasownikiem, często z dodatkowym znaczeniem nieprzejmowania się opinią innych osób

 (2.2) pot. wzmacnia tryb rozkazujący

czasownik zwrotny dokonany wziąć się

 (3.1) pot. zacząć coś robić

 (3.2) chwycić się (za rece, pod boki, itp.)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Weźmijcie Ducha Świętego! Którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone, a którym zatrzymacie, są im zatrzymane.

 (2.1) Ona jeszcze kiedy weźmie i dom podpali.

 (2.1) Wszyscy tak bardzo na niego liczyli, a on wziął, wyjechał do Ameryki.

 (2.2) Weź, dziecko, i nie krzycz. Któż widział krzyczeć?

 (3.1) Bardzo powoli powracały mi siły, tak iż dopiero po dwóch tygodniach mogłem się wziąć do dalszego wyprzątania groty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲʑɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: vʹźo̊̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wziątka ż., wzięcie n., wziętość ż.

 czas. jąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabrać, podjąć

 (1.3) zażyć, zastosować

Wiktionary


wziąść

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) daw. wziąć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʲʑɔ̃w̃ɕt͡ɕ, AS: vʹźõũ̯ść

Wiktionary


wzięcie

1. chwycić
2. nabyć
3. zdobyć
4. pobrać
5. przyjąć
6. podjąć się
7. pokonać
8. zażyć
9. zostać pobitym
10. użyć
11. uznać za coś
12. dokonać
13. wziąć się:
a) złapać się
b) objąć się nawzajem
c) posłużyć się
d) zdobyć się na coś
e) powstać * formy trybu rozkazującego "weźmij" itp. mocno przestarzałe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wziąć.

 (1.2) popularność skutkująca częstym angażem, zatrudnieniem lub chęcią nawiązania bliższych kontaktów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvʲʑɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: vʹźė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wziątka ż., wziętość ż.

 czas. jąć, wziąć dk.

 przym. wzięty

Wiktionary


wziętość

powodzenie, popularność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest wzięte; cecha tych, którzy są wzięci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzięcie n.

 czas. wziąć dk.

 przym. wzięty

 przysł. wzięcie

Wiktionary


wzięty

cieszący się powodzeniem i popularnością


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który cieszy się uznaniem i popularnością, będąc dzięki temu często angażowany, zatrudniany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako wzięty autor, w krótkim czasie podpisał korzystne umowy z kilkoma wydawcami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzięcie n., wziętość ż.

Wiktionary


wzjawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wzjawiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wzjawiać ndk.

Wiktionary


wzjawiać

czasownik

 (1.1) stpol. wyjawiać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvzʲjavʲjät͡ɕ, AS: vzʹi ̯avʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzjawianie n.

Wiktionary


wzjeżka

wzjeżka łozówka, wzjeżka wieszczyca - gatunki ćmy z rodziny garbatkowatych


SJP.pl


wzk

skrótowiec

 (1.1) = woda zasilająca kocioł

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) WZK musi być wstępnie podgrzana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vu‿zɛt‿ˈka, AS: vu‿zet‿ka

Wiktionary


wzlatać

to samo co: wzlatywać


SJP.pl


wzlatywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wzlatywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvzlatɨˈvãɲɛ, AS: vzlatyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wzlatywać

Wiktionary


wzlatywać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wzlecieć)

 (1.1) zob. wzlecieć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ciągu dnia głuszec przebywa na ziemi w poszukiwaniu żeru, na noc wzlatuje na drzewo i tam pozostaje do świtu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vzlaˈtɨvat͡ɕ, AS: vzlatyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lot m., wzlot m., wzlatywanie n., wzlecenie n.

 czas. latywać, wzlecieć dk.

 przym. oblatany

Wiktionary


wzlecieć

unieść się w górę; być uniesionym przez powietrze; wzbić się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. wzlatywać)

 (1.1) latając, znaleźć się na pewnej wysokości

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvzlɛt͡ɕɛ̇t͡ɕ, AS: vzlećėć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wzlatywać ndk.

 rzecz. wzlot m.

Wiktionary


wzlot

uniesienie się, oderwanie się od podłoża


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lot ku górze

 (1.2) przen. najlepszy okres w czyimś życiu lub w rozwoju czegoś

 (1.3) przen. przypływ sił twórczych, entuzjazmu, szlachetnych uczuć

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • „Wzlot” – czasopismo.
  • Wzlot – grupa literacka.
  • Wzlot – opowiadanie Jarosława Iwaszkiewicza, pisane w formie monologu wypowiedzianego.
  • Wzlot – rzeźba z 1977 roku autorstwa Stanisława Małka, znajdująca się w Nowej Hucie w Krakowie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vzlɔt, AS: vzlot

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wzlecieć, wzlatywać

 rzecz. przelot mrz.

Wiktionary


wzlotowy

przymiotnik od: wzlot, np. człon wzlotowy; wznoszący się


SJP.pl


wzmacniacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. elektron. przyrząd do zwiększania natężenia lub amplitudy drgań elektrycznych zbudowany z wykorzystaniem tranzystorów lub lamp elektronowych

 (1.2) muz. część składowa wielu instrumentów muzycznych

 (1.3) fot. roztwór służący do poprawiania niedoświetlonych negatywów

Wiktionary

Wzmacniacz – urządzenie (np. elektryczne, elektroniczne, magnetyczne, hydrauliczne, pneumatyczne, mające zastosowanie także w automatyce, biologii, medycynie i astronomii) zwiększające moc sygnału wejściowego kosztem energii pobieranej ze źródła zasilającego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dźwięki zamienione w mikrofonie na słaby sygnał elektryczny docierają następnie do wzmacniacza.

 (1.2) Elementem instrumentu często najbardziej rzucającym się w oczy jest pudło rezonansowe stanowiące wzmacniacz jego dźwięku.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wzmacniać

 rzecz. wzmocnienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) amplifikator

 (1.2) pudło rezonansowe, rezonator

Wiktionary


wzmacniak

urządzenie do wzmacniania głosu


SJP.pl


wzmacniakowy

przymiotnik od: wzmacniak


SJP.pl


wzmacnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wzmacniać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wzmacniać, wzmocnić

 rzecz. wzmocnienie n.

Wiktionary


wzmacniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wzmocnić)

 (1.1) sprawiać, że coś staje się mocniejsze, silniejsze, trwalsze, liczniejsze

czasownik zwrotny niedokonany wzmacniać się (dk. wzmocnić się)

 (2.1) stawać się mocniejszym, nabierać sił fizycznych, powiększać się liczebnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jutro zaczynamy wzmacniać tamę na rzece.

 (2.1) Trzeba jakoś wzmacniać się przed każdą sesją egzaminacyjną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvzmat͡sʲɲät͡ɕ, AS: vzmacʹńäć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzmacniacz m., wzmacnianie n., wzmocnienie n.

 czas. wzmocnić

Wiktionary


wzmagać

1. sprawiać, że coś jest intensywniejsze, bardziej nasilone; potęgować, podwajać, intensyfikować;
2. wzmagać się - przybierać na intensywności, zwiększać swój zasięg; nasilać się, narastać, potęgować się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wzmóc)

 (1.1) czynić mocniejszym, większym

czasownik zwrotny niedokonany wzmagać się (dk. wzmóc się)

 (2.1) przybierać na sile

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzmaganie n.

 czas. wzmóc dk.

 przym. wzmożony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aktywować, aktywizować, dolewać oliwy do ognia, dynamizować, eskalować, intensyfikować, nakręcać, nasilać, natężać, ożywiać, pobudzać, podniecać, podsycać, podwajać, pogłębiać, potęgować, stymulować, udynamiczniać, uintensywniać, umacniać, wzmacniać, zdwajać, zwiększać

 (2.1) dynamizować się, eskalować się, intensyfikować się, intensywnieć, narastać, nasilać się, natężać się, olbrzymieć, pogłębiać się, potęgować się, rosnąć, umacniać się, wzmacniać się, wzrastać, zwiększać się

Wiktionary


wzmianka

krótka informacja o czymś w prasie, w książce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) krótka informacja o czymś, napomknięcie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwsze wzmianki o Singapurze znajdują się w chińskich kronikach z III wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvzmʲjãnka, AS: vzmʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzmiankowanie n., wzmiankarz m.

:: zdrobn. wzmianeczka ż.

 czas. wzmiankować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) napomknienie

Wiktionary


wzmiankowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wzmiankować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzmianka ż., wzmianeczka ż., wzmiankarz m.

 czas. wzmiankować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) napomykanie

Wiktionary


wzmiankować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) mówić o czym mimochodem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzmianka ż., wzmiankowanie n.

 przym. wzmiankowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadmieniać, napomykać, nawiązywać, wspominać

Wiktionary


wzmocnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) coś dodające sił, pokrzepiające lub zwiększające możliwości

 (1.2) techn. element konstrukcyjny zwiększający wytrzymałość czegoś

 (1.3) met. działanie mające na celu korzystną zmianę właściwości czegoś;

 (1.4) elektron. stosunek amplitud lub mocy sygnału analogowego wyjściowego do sygnału wejściowego;

 (1.5) psych. sytuacja lub bodziec pojawiający się w odruchu warunkowym klasycznym po bodźcu warunkowym, a w instrumentalnym po wymaganej reakcji;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wzmocnienie (elektronika)
  • wzmocnienie (behawioryzm)
  • wzmocnienie (metalurgia)
  • wzmocnienie (wojsko)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W przeciwieństwie do zwykłego cukru ksylitol działa bakteriobójczo, dlatego wpływa na wzmocnienie odporności organizmu.

 (1.1) Nowy zawodnik będzie niewątpliwie wzmocnieniem naszej drużyny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vzmɔt͡sʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: vzmocʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzmacnianie n., wzmacniacz m.

 czas. wzmocnić dk., wzmacniać ndk.

Wiktionary


wzmocnieniowy

→ wzmocnienie


SJP.pl

Patrz:

wzmocnienie

wzmocnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. wzmacniać)

 (1.1) dokonany od|wzmacniać.

czasownik zwrotny dokonany wzmocnić się (ndk. wzmacniać się)

 (2.1) dokonany od|wzmacniać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzęsienie ziemi jest dla Birmy czarnym łabędziem, czyli doprowadzi do zmiany politycznej w kraju, ale nie wiadomo, czy wzmocni rządzącą juntę wojskową, czy też ją dobije.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wzmacniać ndk.

 rzecz. wzmacnianie n., wzmocnienie n.

Wiktionary


wzmożenie

1. sprawić, że coś jest intensywniejsze, bardziej nasilone; spotęgować, podwoić, zintensyfikować;
2. wzmóc się - przybrać na intensywności, zwiększyć swój zasięg; nasilić się, narosnąć, spotęgować się


SJP.pl


wzmożony

1. sprawić, że coś jest intensywniejsze, bardziej nasilone; spotęgować, podwoić, zintensyfikować;
2. wzmóc się - przybrać na intensywności, zwiększyć swój zasięg; nasilić się, narosnąć, spotęgować się


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odznaczający się dużą intensywnością

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vzmɔˈʒɔ̃nɨ, AS: vzmožõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzmożenie n.

 czas. wzmóc dk., wzmagać ndk.

Wiktionary


wzmóc

1. sprawić, że coś jest intensywniejsze, bardziej nasilone; spotęgować, podwoić, zintensyfikować;
2. wzmóc się - przybrać na intensywności, zwiększyć swój zasięg; nasilić się, narosnąć, spotęgować się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wzmagać)

 (1.1) dokonany od|wzmagać.

czasownik zwrotny dokonany wzmóc się (ndk. wzmagać się)

 (2.1) dokonany od|wzmagać się.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wzmagać

 przym. wzmożony

Wiktionary


wznak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) tylko w zwrocie na wznak

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvznak, AS: vznak

Wiktionary


wznawiać

czasownik

 (1.1) wypuścić ponownie na rynek (np. książkę)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. nowiowy

 rzecz. nów mrz.

 czas. ponawiać

Wiktionary


wzniecanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wzniecać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vzʲɲɛˈt͡sãɲɛ, AS: vzʹńecãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. niecić, rozniecać, wzniecać ndk.

Wiktionary


wzniecać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wzniecić)

 (1.1) powodować powstanie ognia lub światła

 (1.2) sprawiać, że coś wznosi się w powietrze

 (1.3) rozbudzać zachowania, emocje

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzniecanie n.

 czas. rozniecać, niecić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozpalać

 (1.2) wznosić

 (1.3) wszczynać, wywoływać, wzbudzać

Wiktionary


wzniecić

czasownik przechodni dokonany (ndk. wzniecać lub niecić)

 (1.1) dokonany od|wzniecać.

czasownik zwrotny dokonany wzniecić się (ndk. wzniecać się lub niecić się)

 (2.1) dokonany od|wzniecać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvzʲɲɛ̇t͡ɕit͡ɕ, AS: vzʹńėćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzniecenie n.

 czas. niecić, rozniecać ndk.

Wiktionary


wzniesienie

1. unieść wysoko;
2. zbudować coś wysokiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) miejsce wyższe od innych w okolicy;

 (1.2) odczasownikowy od|wznieść.

Wiktionary

Wzniesienie – wypukła forma ukształtowania terenu, wyróżniająca się względem terenów przyległych. Jest to termin ogólny, stosowany potocznie szczególnie do form o wysokościach względnych do kilkuset metrów.

Spośród terminów pokrewnych, można wyróżnić:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sztuczna górka do jazdy na sankach to najwyższe wzniesienie koło sklepu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vzʲɲɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲɛ, AS: vzʹńėśė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wznoszenie n., wznos m.

 czas. wznosić ndk., wznieść dk., nieść ndk., nosić ndk.

 przym. wzniosły

 przysł. wzniośle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. grapa

Wiktionary


wznieść

1. unieść wysoko;
2. zbudować coś wysokiego


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wznosić)

 (1.1) dokonany od|wznosić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Twoje zdrowie, Rudolf! – Naczelnik wzniósł kieliszek w górę. Partyjniak zrobił to samo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vzʲɲɛ̇ɕt͡ɕ, AS: vzʹńėść

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wznosić

 rzecz. wzniesienie n.

 przym. wzniosły

 przysł. wzniośle

Wiktionary


wznikanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wznikać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wznikać ndk.

Wiktionary


wznikać

czasownik

 (1.1) stpol. znikać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvzʲɲikat͡ɕ, AS: vzʹńikać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wznikanie n.

Wiktionary


wznios

1. w geologii: kierunek prostopadły do rozciągłości i skierowany w górę;
2. w technice: wysokość na jaką zawór unosi się ponad gniazdo;
3. w mechanice płynów: wysokość, do której podniesiona zostaje woda podziemna ponad jej zwierciadło w przewodach włoskowatych; wznios kapilarny


SJP.pl


wzniosowy

przymiotnik od: wznios


SJP.pl


wzniosłość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. cecha bycia wzniosłym; wielkość moralna

 (1.2) rzad. rzecz wzniosła, wielka

 (1.3) daw. miejsce wzniesione

Wiktionary

Wzniosłość (z łaciny "sublimis", pod belką progową, wysoki, podniesiony) – cecha wielkości fizycznej, wartości moralnej, intelektualnej, metafizycznej lub artystycznej. Pojęcie to szczególnie odnosi się do wielkości, z którą nic innego nie można porównać, znajdującej się poza możliwością obliczenia, zmierzania lub naśladowania. Wzniosłość często odnosi się do natury i jej bezkresu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wzniosły

 przysł. wzniośle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podniosłość, szlachetność, uwznioślenie, patos, patetyczność

 (1.3) wzniesienie, pagórek, górka

Wiktionary


wzniosły

odznaczający się szlachetnością; górnolotny; dumny; hardy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odznaczający się szlachetnością dążeń

 (1.2) podniosły, górnolotny, sugerujący dostojeństwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wielki temat, wzniosły tekst, hymniczna, łatwo wpadająca w ucho melodia – oto przepis na sukces.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzniosłość ż., wzniesienie n.

 czas. wznieść dk., wznosić ndk.

 przysł. wzniośle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szczytny, szlachetny, wspaniały

 (1.2) dumny, górnolotny, patetyczny, podniosły

Wiktionary


wzniośle

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób wzniosły; odznaczając się szlachetnością

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzniesienie n., wzniosłość ż.

 czas. wznieść dk., wznosić ndk.

 przym. wzniosły

Wiktionary


wznioślej

stopień wyższy od przysłówka: wzniośle


SJP.pl


wznioślejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wzniosły


SJP.pl


wzniż

przysłówek

 (1.1) w dół, na dół, poniżej

Wiktionary


wznos

część ćwiczenia gimnastycznego polegająca na unoszeniu nóg w górę w celu rozciągnięcia mięśni brzucha


SJP.pl


wznosiciel

osoba, która coś wznosi


SJP.pl


wznosicielka

kobieta, która coś wznosi


SJP.pl


wznosik

wznosik Fabrycjusza - gatunek ćmy


SJP.pl


wznosić

1. unosić w górę;
2. budować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wznieść)

 (1.1) unosić coś do góry

 (1.2) budować coś ku górze, coraz wyżej

czasownik zwrotny niedokonany wznosić się (dk. wznieść się)

 (2.1) unosić do góry samego siebie

 (2.2) o drodze: prowadzić pod górę

 (2.3) o budynku, górze, maszcie: górować nad okolicą

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ogromne firmy budowlane wznoszą budynki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvznɔɕit͡ɕ, AS: vznośić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wznoszenie n., wzniesienie n., wznios m., noszenie n., przenoszenie n., unoszenie n., wnoszenie n., zanoszenie n., podnoszenie n., przynoszenie n., roznoszenie n., donoszenie n., odnoszenie n., znoszenie n., przenoszenie n., przenosiny lm.

 czas. nosić ndk., przenosić ndk., unosić ndk., wnosić ndk., zanosić ndk., podnosić ndk., przynosić ndk., roznosić ndk., donosić ndk., odnosić ndk., wznieść dk., znosić ndk.

 przym. wzniosły

 przysł. wzniośle

Wiktionary


wznoszenie

1. unosić w górę;
2. budować


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wznosić.

Wiktionary

Wznoszenie (lot wznoszący) – faza lotu statku powietrznego, charakteryzująca się zwiększaniem odległości pomiędzy statkiem powietrznym a ziemią w czasie.

Wznoszenie – ruch statku powietrznego po torze wznoszącym nachylonym do poziomu pod kątem formula_1 Wznoszenie może być ustalone i nieustalone. Prędkość lotu i kąt nachylenia toru lotu zależą od nadmiaru ciągu (mocy), który równa się różnicy ciągu rozporządzalnego i ciągu niezbędnego do lotu poziomego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vznɔˈʃɛ̃ɲɛ, AS: vznošẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wznosić

 rzecz. wzniesienie n.

Wiktionary


wznowa

przerzut; wtórne ognisko chorobowe, powstałe przez przeniesienie bakterii lub komórek nowotworowych przez krew lub limfę z ogniska chorobowego w nowe miejsce organizmu; także: proces powstawania tego wtórnego ogniska


SJP.pl


wznowienie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • reedycja
  • wznowienie – termin hokejowy

Wikipedia


wznowić

czasownik przechodni dokonany (dk. wznawiać)

 (1.1) ponownie zacząć

 (1.2) wydać publikację ponownie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nów mrz., nowy mos., nowość ż., wznowienie n.

 przym. nowy, nowiowy

 przysł. nowo

Wiktionary


wzorcarski

dotyczący wzorcarza, wzorcarstwa


SJP.pl


wzorcownia

pracownia, w której opracowuje się wzory, prototypy, modele dla produkcji masowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce opracowywania prototypów

 (1.2) wydział fabryki, w którym sprawdza się produkowane narzędzia

Wiktionary

Wzorcownia – centrum handlowo-rozrywkowe we Włocławku. Wraz z okolicznym CH City stanowi kompleks budynków wzniesionych na gruzach dwóch XIX-wiecznych fabryk fajansu: starej – Józefa Teichfelda i Ludwika Asterbluma oraz nowej – Leopolda Czamańskiego, a także fabryki maszyn rolniczych Hugo Mühsama, o łącznej powierzchni 8 hektarów, w miejscu 94 zrujnowanych budynków.

Wikipedia


wzorcowy

będący lub mogący być wzorcem; modelowy, wzorczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mogący służyć za wzorzec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzorzec m., wzór m.

 przym. wzorczy, wzorowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) modelowy, wzorczy

Wiktionary


wzorczy

rzadko: będący lub mogący być wzorcem; modelowy, wzorcowy


SJP.pl


wzorek

drobny ornament; zdobienie w kształcie niewielkich zygzaków, figur, kresek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: wzór

 (1.2) niewielka, skromna dekoracja czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvzɔrɛk, AS: vzorek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wzorzysty

 rzecz. wzorowanie n.

 przysł. wzorowo

Wiktionary


wzorem

1. motyw dekoracyjny; deseń;
2. wzorzec produkcyjny; model; prototyp;
3. osoba lub zachowanie godne naśladowania; przykład;
4. formuła matematyczna, chemiczna itp.


SJP.pl

przyimek

 (1.1) książk. biorąc wzór z kogoś lub czegoś

forma rzeczownika.

 (2.1) N. lp. od: wzór

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Reszta zaś, wzorem Prusaków, przekręcających na swój sposób odwieczne nazwy słowiańskie, imię Orzeszkowej tak dalece germanizuje, iż z czasem poznać go nie będziemy mogli.

 (1.1) Wzorem uniwersytetów anglosaskich uczelnia przewiduje szeroki program stypendialny, który pozwoli zwolnić wybitnych studentów z jakichkolwiek opłat związanych ze studiowaniem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzór mrz.

Wiktionary


wzorki

drobny ornament; zdobienie w kształcie niewielkich zygzaków, figur, kresek


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wzorki – przysiółek wsi Przemęczanki w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Radziemice
  • Wzorki – część wsi Święta Katarzyna w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Bodzentyn

Wikipedia


wzornictwo

dział przemysłu zajmujący się projektowaniem wzorów dla produkcji masowej


SJP.pl


wzornik

1. szablon, wzór; katalog takich wzorów
2. narzędzie lub przyrząd, według którego nadaje się kształt obrabianym przedmiotom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szablon, wzór, według którego wyrabia się seryjnie lub zdobi jednakowo przedmioty

 (1.2) katalog takich wzorów

 (1.3) narzędzie lub przyrząd, według którego nadaje się kształt obrabianym przedmiotom

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wzornik do wyoblania
  • Wzornik do obciągania

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wzorowanie n.

 przym. wzorzysty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szablon

Wiktionary


wzornikowy

→ wzornik


SJP.pl

Patrz:

wzornik

wzorować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) opierać się na danym wzorze; kształtować, tworzyć coś według określonego wzoru

czasownik zwrotny niedokonany wzorować się (dk. brak)

 (2.1) brać za wzór; iść za czyimś przykładem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzorowanie n., wzór mrz.

 przysł. wzorowo

 przym. wzorzysty

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) naśladować

Wiktionary


wzorowe

służący za wzór, pozbawiony wad, usterek; przykładny, idealny, pokazowy, doskonały


SJP.pl


wzorowo

przysłówek

 (1.1) w sposób wzorowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Starajcie się, by każde ćwiczenie było wzorowo wykonane!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzorowość ż., wzór mrz., wzorek mrz.

 czas. wzorować ndk., wzorować się ndk.

 przym. wzorowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezbłędnie

Wiktionary


wzorowy

służący za wzór, pozbawiony wad, usterek; przykładny, idealny, pokazowy, doskonały


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który jest stawiany za wzór

 (1.2) związany ze wzorem, modelem, prototypem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzór m., wzorzec m.

 przym. wzorcowy

 przysł. wzorowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) doskonały

 (1.2) wzorcowy

Wiktionary


wzory

1. motyw dekoracyjny; deseń;
2. wzorzec produkcyjny; model; prototyp;
3. osoba lub zachowanie godne naśladowania; przykład;
4. formuła matematyczna, chemiczna itp.


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wzory – część wsi Stronie w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Łukowica
  • Wzory – część wsi Czasław w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Raciechowice
  • Wzory – część wsi Kościelec w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Proszowice
  • Wzory – część wsi Bodzanów w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Biskupice
  • Wzory – część wsi Węgrzce Wielkie w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Wieliczka
  • Wzory – część wsi Dobrowoda w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Busko-Zdrój
  • Wzory – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Iwaniska
  • Wzory – przysiółek wieś Kłoda w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Rytwiany
  • Wzory - pomoc dotycząca składania wzorów matematycznych przy edytowaniu Wikipedii

Wikipedia


wzorzec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wzór wyznaczający normę dla innych przedmiotów i zjawisk;

 (1.2) cechy, osoby warte naśladowania

 (1.3) jednostka porównawcza przy wyznaczaniu właściwości

 (1.4) powtarzający się układ graficzny lub ciąg zdarzeń

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wzorzec (Rhizocarpon) – rodzaj porostów
  • Wzorzec – słowo, które może oznaczać wzór jednostki miary, wzór rzeczy, wyrobu albo zalecany wygląd lub zachowanie się osoby (wzór do naśladowania) lub zwierzęcia. Wzorzec to zwykle coś pozytywnego, g...
    • w metrologii:
      • wzorzec jednostki miary, inaczej: etalon
      • wzorzec inkrementalny
    • w zoologii:
      • wzorzec rasy
      • wzorzec rasy psa
    • w technikach projektowych:
      • wzorzec projektowy – inaczej: wzorzec konstrukcyjny lub operacyjny
    • w literaturze:
      • Wzorzec – źródło mocy w Kronikach Amberu Rogera Zelazny’ego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] będzie służyć jako wzorzec kolejnych kopii, które, gdy zostaną wykonane, muszą być porównane ze wzorcem i wiernie się z nim zgadzać, nie różniąc się w żaden sposób od pierwowzoru wydrukowanego w Rzymie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvzɔʒɛt͡s, AS: vzožec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzór m.

 przym. wzorcowy, wzorowy, wzorzysty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) typ

 (1.2) przykład

 (1.3) etalon; archetyp; standard

Wiktionary


wzorzystość

cecha czegoś pokrytego wzorami


SJP.pl


wzorzysty

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który ma dekoracyjne wzory

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vzɔˈʒɨstɨ, AS: vzožysty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzór mrz., wzorek mrz., wzornik mrz., wzorowanie n., wzorzec mrz.

 czas. wzorować ndk.

 przysł. wzorzyście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdobny

Wiktionary


wzrastająco

→ wzrastać


SJP.pl

Patrz:

wzrastać

wzrastanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wzrastać.

Wiktionary

Wz

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. niewzrastanie n., wzrost mrz.

 czas. wzrastać ndk.

Wiktionary


wzrastać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wzrosnąć)

 (1.1) powiększać się, rosnąć w górę

 (1.2) wychowywać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – To nieprawda, co pisze się na świecie, że przestępczość w Rio de Janeiro wzrasta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvzrastat͡ɕ, AS: vzrastać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzrost mrz., wzrastanie n., rośl ż.

Wiktionary


wzroczek

zdrobnienie od: wzrok


SJP.pl


wzrok

1. jeden ze zmysłów;
2. spojrzenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zmysł umożliwiający patrzenie, widzenie; zdolność do postrzegania rzeczywistości za pomocą oczu;

 (1.2) pot. czyjeś spojrzenie

Wiktionary

Wzrok, zmysł wzroku – zdolność do odbierania bodźców wywołanych przez pewien zakres promieniowania elektromagnetycznego (u człowieka ta część widma nazywa się światłem widzialnym) ze środowiska oraz ogół czynności związanych z analizą tych bodźców, czyli widzeniem. Jest najważniejszym zmysłem człowieka, dostarczającym większość informacji z otoczenia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Noszę okulary, ponieważ mam wadę wzroku.

 (1.1) Badałem wzrok miesiąc temu.

 (1.2) Mój wzrok mimochodem padł na kuszące słodycze na wystawie sklepu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vzrɔk, AS: vzrok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzrokowiec mos.

:: zdrobn. wzroczek mrz.

 przym. wzrokowy

 przysł. wzrokowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) widzenie

 (1.2) spojrzenie

Wiktionary


wzrokowiec

osoba najlepiej zapamiętująca bodźce wzrokowe


SJP.pl


wzrokowo

przysłówek

 (1.1) w sposób wzrokowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzrok mrz.

 przym. wzrokowy

Wiktionary


wzrokowy

przymiotnik od: wzrok


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od wzrok

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vzrɔˈkɔvɨ, AS: vzrokovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzrok m.

 przysł. wzrokowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naoczny, wizualny, optyczny

Wiktionary


wzrosnąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. wzrastać)

 (1.1) dokonany od|wzrastać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvzrɔsnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: vzrosnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzrost

Wiktionary


wzrost

1. parametr określający wysokość człowieka, mierzony od czubka głowy do spodu stóp;
2. zjawisko powiększania się czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wysokość człowieka, rzadziej zwierzęcia

 (1.2) zwiększanie się jakiejś wartości

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wysokość (rozmiar)
  • Wzrost (biologia)
  • rozwój

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam już prawie dwa metry wzrostu i nadal rosnę.

 (1.2) Naukowiec zafascynowany patrzył na szybki wzrost liczebności kultur bakterii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vzrɔst, AS: vzrost

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzrastanie n., wzrośnięcie n., wzrościk mrz.

 czas. wzrastać ndk., wzrosnąć dk., rosnąć ndk.

 przym. wzrostowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zwyżka, przyrost, wzrastanie

Wiktionary


wzrostotwórczy

przyspieszający wzrost czegoś, sprzyjający wzrostowi


SJP.pl


wzrostowy

przymiotnik

 (1.1) biol. odnoszący się do wzrostu (organizmu), związany ze wzrostem – procesem wytwarzania przez organizm nowych komórek; wpływający, oddziałujący na wzrost

 (1.2) stat. związany ze wzrostem – procesem, w którym coś staje się coraz większe liczbowo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niekiedy w wieku młodzieńczym występuje niedobór hormonu wzrostowego.

 (1.1) Wyciągi z grasicy stosowane są przy zaburzeniach wzrostowych.

 (1.1) W okresie pokwitania tym szybciej rozwijają się zniekształcenia, im szybciej przebiega tzw. skok wzrostowy.

 (1.1) Ruch powoduje to, że nasz organizm wytwarza specjalne czynniki wzrostowe, które chronią komórki nerwowe przed zniszczeniem.

 (1.1) Nie wiemy, dlaczego rośliny mają tyle sposobów produkcji hormonu wzrostowego, i jak roślina reguluje biosyntezę IAA, mając tyle „możliwości” do wyboru.

 (1.2) Badania J. Gwartneya i in. sugerują, że zbyt duży sektor publiczny stanowi obciążenie dla gospodarki i prowadzi do zmniejszenia jej potencjału wzrostowego.

 (1.2) Spadające ceny ropy — wczoraj baryłka kosztowała 118 dolarów — spowodowały wzrosty na niemal wszystkich parkietach. Również Warszawa nie oparła się wzrostowemu trendowi.

 (1.2) Mimo lekkiego sezonowego wahnięcia produkcji w dół w październiku [produkcja, spadek]sic. (o 0,3 proc. w stosunku do września) ogólny trend nadal ma charakter wzrostowy i pod koniec roku produkcja będzie o 7 proc. większa niż rok temu [produkcja, wzrost]sic., a dochód narodowy o 4,5 proc.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzrost mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) progresyjny, rosnący, zwyżkowy, progresywny

Wiktionary


wzrosły

bardzo rzadko: taki, który wzrósł; wzrośnięty


SJP.pl


wzrościk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od wzrost

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzrost m.

Wiktionary


wzrośnięty

bardzo rzadko: taki, który wzrósł; wzrosły


SJP.pl


wzrusz

wykrzyknienie wyrażające wzruszenie, używane zwykle w internecie


SJP.pl


wzruszający

przymiotnik

 (1.1) wywołujący wzruszenie; powodujący rozrzewnienie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opowiedziała wzruszającą historię z 2020 roku o swoich pierwszych spędzonych z dala od domu obchodach Nowego Roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzruszanie n., wzruszenie n.

 czas. ruszać, wzruszać ndk., wzruszyć dk.

 przysł. wzruszająco

Wiktionary


wzruszalny

w prawie: mogący być unieważnionym, obalonym


SJP.pl


wzruszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wzruszać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wzruszać ndk.

 przym. wzruszający

Wiktionary


wzruszać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wzruszyć)

 (1.1) pobudzać czyjąś wrażliwość

 (1.2) poruszając czymś, zmieniać położenie składników tego

czasownik zwrotny niedokonany wzruszać się (dk. wzruszyć się)

 (2.1) doznawać samemu przejawów wrażliwości

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzruszanie n., wzruszenie n.

 czas. wzruszyć, ruszać

 przym. wzruszający, wzruszony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwytać za serce, poruszać, rozczulać, rozklejać, rozkrochmalać, rozrzewniać, roztkliwiać, wyciskać łzy

 (1.2) przewracać, spulchniać

 (2.1) rozczulać się, rozklejać się, rozkrochmalać się, rozrzewniać się, roztkliwiać się

Wiktionary


wzruszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) psych. stan emocjonalny wynikający z czułości, tkliwości, współczucia przy zetknięciu się z czym lub kim

 (1.2) odczasownikowy od|wzruszyć. (wywołać ruch)

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ruszać, wzruszać ndk., wzruszyć dk.

 przym. wzruszający, wzruszony

 przysł. wzruszająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poruszenie, przejęcie, rozczulenie, rozrzewnienie, roztkliwienie

Wiktionary


wzruszeniowość

rzadko: skłonność do wzruszeń


SJP.pl


wzruszeniowy

przymiotnik od: wzruszenie


SJP.pl


wzruszyć

czasownik

 (1.1) dokonany od|wzruszać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Inigo wzruszył ramionami. Wskutek tego ruchu coś srebrzystego wystrzeliło mu z rękawa; była to starannie ukształtowana klinga, wyściełana z jednej strony i ustawiająca się wzdłuż kantu dłoni.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wzruszający

 czas. wzruszać

 rzecz. wzruszenie n.

Wiktionary


wzróść

wzrosnąć


SJP.pl


wzuwać

przestarzałe: wkładać, nakładać obuwie; ozuwać, obuwać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wzuć)

 (1.1) książk. zakładać buty na nogi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten tam rozwiązywał i zawiązywał rzemyki przy worku z rozmaitemi rupieciami, drugi to ściągał z nóg buty, to nazad je wzuwał

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obuwać

Wiktionary


wzuć

przestarzałe:
1. włożyć, nałożyć obuwie; ozuć, obuć;
2. indywidualizm: wzuć się - wsunąć się, wślizgnąć się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. wzuwać)

 (1.1) książk. założyć buty na nogi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Namacał w ciemności buty i wzuł je co prędzej, wyszukał po omacku jedną z najbardziej niezbędnych części ubrania i zaczął wciągać na nogi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obuć

Wiktionary


wzw

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = med. wirus zapalenia wątroby

 (1.2) = med. wirusowe zapalenie wątroby

Wiktionary


wzwiedziony

o członku: będący w wzwodzie


SJP.pl


wzwodny

→ wzwód; wzwodowy, erekcyjny


SJP.pl


wzwodowy

→ wzwód; wzwodny, erekcyjny


SJP.pl


wzwyczajony

taki, który się wzwyczaił


SJP.pl


wzwyż

1. przysłówek wskazujący, że ktoś albo coś patrzy, porusza się itp. w górę (np. Obiekt przemieszczał się wzwyż.); słowo używane tez jako przymiotnik (np. skok wzwyż);
2. partykuła wskazująca, że określony obszar, wielkość liczbowa są równe lub położone wyżej, większe od czegoś (np. Malujemy ścianę od parapetu wzwyż. Seniorzy to zawodnicy od 19 lat wzwyż.)


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) do góry, w górę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vzvɨʃ, AS: vzvyš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyż m.

Wiktionary


wzwód

wzwód prącia - powiększenie i usztywnienie męskiego członka umożliwiające odbycie stosunku płciowego; erekcja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fizj. podniesienie się, powiększenie i usztywnienie prącia umożliwiające odbycie stosunku płciowego

 (1.2) daw. most zwodzony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obecnie specjaliści potrafią znacznie skuteczniej leczyć zaburzenia wzwodu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wzwodni, wzwodowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) erekcja, stójka

Wiktionary


wzywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wzywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vzɨˈvãɲɛ, AS: vzyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wzywać

Wiktionary


wzywać

1. zawiadamiać kogoś, przywoływać;
2. zwracać się z apelem do kogoś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) przywoływać do siebie

 (1.2) zwracać się z apelem do kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pewnego dnia dyrektor zaczął nas kolejno wzywać do gabinetu.

 (1.2) Do cesarza wysłał list wzywający go do odrzucenia herezji.

 (1.2) Trzeci "Biuletyn Włoskiego Komitetu Rewolucji Społecznej" rozlepiony w przeddzień wybuchu wzywał do buntu przypominając, że "jedyną rzeczywistością świata jest siła".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvzɨvat͡ɕ, AS: vzyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzywanie n., wezwanie n.

 czas. wezwać dk., zawezwać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przywołać, wołać, przyzywać, zwoływać

 (1.2) apelować, nawoływać

Wiktionary


wzz

Wolne Związki Zawodowe


SJP.pl


wzór

1. motyw dekoracyjny; deseń;
2. wzorzec produkcyjny; model; prototyp;
3. osoba lub zachowanie godne naśladowania; przykład;
4. formuła matematyczna, chemiczna itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zapis matematyczny, fizyczny lub chemiczny

 (1.2) schemat, według którego należy postępować

 (1.3) model służący jako przykład do powielania w produkcji

 (1.4) kolorystyczny motyw (najczęściej z powtarzających się elementów) nadrukowany, namalowany lub wyhaftowany na jakiejś powierzchni lub materiale (ubraniu, kartce)

 (1.5) osoba godna naśladowania

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wzór matematyczny
  • wzór chemiczny
    • wzór strukturalny
  • wzór w retoryce i literaturze – exemplum
  • wzorzec
  • wzór kulturowy
  • wzór kwiatowy
  • wzór użytkowy
  • wzór przemysłowy
  • Wzór (serial telewizyjny)
  • Wzór (banknot)
  • wzorcowanie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Powierzchnia kwadratu o boku a wyraża się wzorem a².

 (1.1) Jeżeli przyjrzymy się uważniej wzorowi alizaryny, zauważymy z łatwością, że zbudowany jest na podobieństwo chinonu i zawiera w swoim składzie chromofor złożony.

 (1.4) Obrus miał wzór czerwono-białej szachownicy.

 (1.5) Był przez lata naszym wzorem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vzur, AS: vzur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wzorzec m., wzorek m., wzornictwo n., wzornik m., wzorowanie n., wzornikowanie n., wzorcownia ż.

 przym. wzorzysty, wzorowy, wzorcowy

 przysł. wzorzyście, wzorowo, wzorcowo

 czas. wzorować, odwzorować, wzorcować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) schemat, formuła

 (1.2) autorytet, ideał, przykład

 (1.3) model, prototyp, szablon, forma, oryginał, fason, wykrój, makieta, matryca

 (1.4) ornament, deseń

Wiktionary


wóda

potocznie: wódka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zgrub. wódka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczoraj waliliśmy wódę do późna w nocy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvuda, AS: vuda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wódeczka ż., wódka ż., wódzia ż.

Wiktionary


wódca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gwara. wódz

Wiktionary


wódczany

→ wódka; wódkowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wódką, dotyczący wódki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mimo że o zgubnym wpływie nadużywania alkoholu też nie trzeba przekonywać, wódczana akcyza pozostanie na dotychczasowym poziomie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vuṭˈt͡ʃãnɨ, AS: vuṭčãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. woda ż., bezwodzie n., wódka ż., wódeczka ż., wódzia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samogonny

Wiktionary


wódeczka

zdrobnienie od: wódka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: wódka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wpadnij do mnie, napijemy się wódeczki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vuˈdɛt͡ʃka, AS: vudečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wódka ż., wóda ż., wódzia ż., wodnik mos./mzw.

 przym. wódczany

Wiktionary


wódka

wysokoprocentowy napój alkoholowy; gorzałka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. wysokoprocentowy napój alkoholowy składający się z destylatu alkoholowego i wody, czasem z dodatkiem innych składników;

 (1.2) stpol. kosmet. perfumy

Wiktionary

Wódka – wysokoprocentowy napój alkoholowy uzyskiwany przez zmieszanie w odpowiednich proporcjach spirytusu rektyfikowanego z wodą. Może mieć charakter czysty, bez dodatków lub smakowy. Zawartość alkoholu etylowego w wódce wynosi nie mniej niż 37,5% obj., zwykle 40% obj. Surowcami do produkcji wódek są produkty pochodzenia rolniczego, tradycyjnie zboża lub ziemniaki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do śledzia podano wódkę.

 (1.1) Znów nalał sobie wódki nieznajomego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvutka, AS: vutka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. woda ż., Wódka ż.

:: zdrobn. wódeczka ż., wódzia ż.

:: zgrub. wóda ż.

 przym. wódczany, wódkowy, wódecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gorzała, gorzałka, okowita, slang. reg. wódzia, czysta, czyściocha, bańka, bania, berbelucha, gołda, kira, chira, hara, szmira, sznaps, szpachlówa, siwucha, ćmaga, ślepotka, mędrochna, mędroszka; reg. pozn. berbela, gw. Górny Śląsk woniączka, gw. Śląsk Cieszyński gorzołka, gorzoła; warszawa|monopolka.; żart. lekarstwo, oranżadka, pocieszycielka, czysta ojczysta, woda rozmowna

Wiktionary


wódkomat

automat do sprzedaży wódki


SJP.pl


wódkopicie

rzadko: picie wódki; libacja, pijatyka, biba


SJP.pl


wódkować

potocznie: pić wódkę


SJP.pl


wódkowy

→ wódka; wódczany


SJP.pl


wódz

przywódca, komendant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba dowodząca dowolną grupą

 (1.2) przywódca plemienny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grupą armii kieruje wódz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vut͡s, AS: vuc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wodzostwo n.

:: zdrobn. wodzuś m.

 czas. wodzić

 przym. wodzowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przywódca

Wiktionary


wódzia

żartobliwie: wódka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. pieszcz. lub żart. wódka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. woda ż., wodzionka ż., wódka ż., wóda ż., wódeczka ż.

 przym. wódczany

Wiktionary


wódzitsu

wódżitsu; żartobliwie:
1. wódka; gorzała, gorzałka, wódzia, sznaps;
2. picie wódki w dużych ilościach


SJP.pl


wódżitsu

wódzitsu; żartobliwie:
1. wódka; gorzała, gorzałka, wódzia, sznaps;
2. picie wódki w dużych ilościach


SJP.pl


wójciak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adrian Wójciak – polski lekkoatleta, sprinter
  • Albert Wójciak – polski koszykarz
  • Ewa Wójciak – polska aktorka
  • Hanka Wójciak – polska wokalistka
  • Juliusz Wójciak – funkcjonariusz aparatu bezpieczeństwa Polski Ludowej, później adwokat
  • Kamil Wójciak – polski koszykarz
  • Karol Wójciak – polski rzeźbiarz
  • Michał Wójciak – polski urzędnik
  • Wójcik (nazwisko)

Wikipedia


wójcice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wójcice – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
  • Wójcice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Jelcz-Laskowice
  • Wójcice – część miasta Otmuchów w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Otmuchów

Wikipedia


wójcicki

nazwisko


SJP.pl

Wójcicki (forma żeńska: Wójcicka; liczba mnoga: Wójciccy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nazwisko to nosiło 9435 osób.

Wikipedia


wójcik

ptak z rodziny pokrzewkowatych; świstunka zielonawa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. osada w Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Gomunice

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wójcik (wójcik zielony, świstunka zielonawa) – gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny świstunek
  • Wójcik – polskie nazwisko
  • Wójcik – osada w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Gomunice
  • Wójcik (Klub Sportowy Meble Wójcik Elbląg) – męski klub piłki ręcznej, założony w 1954 w Elblągu.
  • Adam Wójcik (ujednoznacznienie)
  • Aleksander Wójcik (1940–2020) – polski polityk i działacz partyjny
  • Andrzej Wójcik (ujednoznacznienie)
  • Antoni Wójcik – polski fizyk
  • Antoni Wójcik – polski geolog
  • Bartosz Wójcik (ur. 1985) – polski gitarzysta rockowy i kompozytor.
  • Bronisław Wójcik (1932–2014) – polski działacz partyjny i związkowy.
  • Cezary Wójcik (ur. 1974) – polski ekonomista i nauczyciel akademicki

Wikipedia


wójcikiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wójcikiewicz – nazwisko
  • Józef Wójcikiewicz (ur. 1953) – polski prawnik, sędzia, specjalista z zakresu kryminalistyki
  • Edward Wójcikiewicz (1888–1958) – porucznik artylerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari
  • Franciszek Wójcikiewicz (1933–2016)– polski skoczek spadochronowy, instruktor spadochronowy i szybowcowy, pilot samolotowy I klasy

Wikipedia


wójcikowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Leon Wójcikowski – polski tancerz, choreograf i pedagog baletu.
  • Rafał Wójcikowski – polski polityk.
  • Barbara Wójcikowska – polska botaniczka.
  • Dominik Wójcikowski – polski urzędnik samorządowy, prezydent Kielc.

Wikipedia


wójcin

kobieta wójt; wójtka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wójcin – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Kondratowice
  • Wójcin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Jeziora Wielkie
  • Wójcin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Piotrków Kujawski
  • Wójcin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Żnin
  • Wójcin – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Paradyż
  • Wójcin – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Łubnice
  • Wójcin – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Warnice

Wikipedia


wójcina

kobieta wójt; wójtka


SJP.pl

Wójcina – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie dąbrowskim, w gminie Mędrzechów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Wikipedia


wójcinek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wójcinek – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Goszczanów
  • Wójcinek – osada w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek

Wikipedia


wójt

naczelnik gminy wiejskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) adm. urzędnik samorządowy stojący na czele gminy wiejskiej;

 (1.2) hist. w średniowieczu: urzędnik stojący na czele miasta lokowanego na prawie niemieckim

Wiktionary

Wójt (pierwotnie z łac. vocatus, advocatus, od tego niem. "Vogt") – urzędnik administracji lokalnej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wyniku referendum został odwołany - prawo demokracji. Ale paradoksalnie wójt miał przestać pracować dla gminy w czasie, gdy z powodzeniem finalizował kilka najważniejszych inwestycji.

 (1.1) Jan Kowalski jest wójtem gminy Poronin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vujt, AS: vui ̯t

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wójtowstwo n.

 przym. wójtowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. fojt

Wiktionary


wójtka

kobieta wójt; wójcina


SJP.pl


wójtostwo

1. urząd, godność wójta;
2. w dawnej Polsce: posiadłość nadana wójtowi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) urząd wójta

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wójtostwo – w historii: posiadłość ziemska należąca do wójta, powstała w wyniku lokacji miasta lub wsi na prawie niemieckim.
  • Wójtostwo – wieś w woj. łódzkim w pow. piotrkowskim, w gminie Sulejów
  • Wójtostwo – wieś w woj. mazowieckim w pow. kozienickim, w gminie Kozienice
  • Wójtostwo – wieś w woj. mazowieckim w pow. nowodworskim, w gminie Pomiechówek
  • Wójtostwo – wieś w woj. świętokrzyskim w pow. kieleckim, w gminie Daleszyce
  • Wójtostwo – wieś w woj. wielkopolskim w pow. poznańskim, w gminie Pobiedziska
  • Wójtostwo – część miasta Kcynia w woj. kujawsko-pomorskim w pow. nakielskim, w gminie Kcynia
  • Wójtostwo – część miasta Rypin w woj. kujawsko-pomorskim w pow. rypińskim, w gminie Rypin
  • Wójtostwo – część miasta Łuków w woj. lubelskim w pow. łukowskim, w gminie Łuków
  • Wójtostwo – część miasta Bochnia w woj. małopolskim w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia
  • Wójtostwo – część miasta Iłża w woj. mazowieckim w pow. radomskim, w gminie Iłża
  • Wójtostwo – część miasta Sanok w woj. podkarpackim w pow. sanockim, w gminie Sanok

Wikipedia


wójtowa

przymiotnik od: wójt


SJP.pl

Wójtowa – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Lipinki.

We wsi ma swoją siedzibę parafia św. Bartłomieja Apostoła, należąca do dekanatu Biecz, diecezji rzeszowskiej z zabytkowym drewnianym kościołem z XVI wieku i nowym murowanym z końca XX wieku.

Wikipedia


wójtowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wójtowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka
  • Wójtowice – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Grodków

Wikipedia


wójtowicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Wójtowicami, dotyczący Wójtowic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wójtowice nmos.

Wiktionary


wójtowicz

nazwisko


SJP.pl

Wójtowicz, ili "Wojtowicz", ili "Woytowicz", ili "Woitowicz", ili "Wojtowiczi"

Wikipedia


wójtowo

małżonka wójta


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wójtowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gminie Lubomino
  • Wójtowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Barczewo
  • Wójtowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Kolno

Wikipedia


wójtowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący wójta, związany z wójtem

 (1.2) dotyczący wójtostwa, związany z wójtostwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszelkie zaś władze, a przedewszystkiem sędziowska i wójtowska, przeszły wprost z rąk szlachty do rąk chłopów.

Wiktionary


wójtowy

przymiotnik od: wójt


SJP.pl


wójtówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wójtówka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Lądek-Zdrój
  • Wójtówka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Bądkowo
  • Wójtówka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Waganiec
  • Wójtówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Sochaczew
  • Wójtówka 1 – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie dzierżyńskim, w sielsowiecie Stańków
  • Wójtówka 2 – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie dzierżyńskim, w sielsowiecie Stańków
  • Wójtówka – dawny zaścianek na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Dołhinów.
  • dawna w powiecie humańskim na Ukrainie.

Wikipedia


wójtówna

przestarzale: córka wójta


SJP.pl


wólczanin

mieszkaniec Wólki (wsi w Polsce)


SJP.pl


wólczanka

mieszkanka Wólki (wsi w Polsce)


SJP.pl

Wólczanka – polskie przedsiębiorstwo odzieżowe, założone w Łodzi, działające w latach 1948–2006. Od 2006, po fuzji Vistuli i Wólczanki, właścicielem marki Wólczanka jest przedsiębiorstwo VRG z siedzibą w Krakowie.

Wikipedia


wólczański

przymiotnik od: Wólka


SJP.pl


wólecki

→ Wólka (nazwa kilkudziesięciu wsi w Polsce); wólczański


SJP.pl


wólka

nazwa kilkudziesięciu wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wólka – osada założona na surowym korzeniu z zastosowaniem dla jej nowych mieszkańców ulgi na zagospodarowanie.
  • Wólka – wieś w pow. aleksandrowskim, w gminie Aleksandrów Kujawski
  • Wólka – wieś w pow. lipnowskim, w gminie Skępe
  • Wólka – wieś w pow. rypińskim, w gminie Skrwilno
  • Wólka – część wsi Łukowa w pow. biłgorajskim, w gminie Łukowa
  • Wólka – wieś w pow. krasnostawskim, w gminie Żółkiewka
  • Wólka – wieś w pow. lubelskim, w gminie Wólka
  • Wólka – wieś w pow. łukowskim, w gminie Serokomla
  • Wólka – część wsi Perespa w pow. tomaszowskim, w gminie Tyszowce
  • Wólka – część wsi Ulhówek w pow. tomaszowskim, w gminie Ulhówek
  • Wólka – część wsi Stary Brus w pow. włodawskim, w gminie Stary Brus
  • Wólka – część wsi Rachodoszcze w pow. zamojskim, w gminie Adamów

Wikipedia


wóngiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. węgiel

Wiktionary


wór

1. duży worek;
2. obwisła lub spuchnięta skóra pod oczami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) duży worek

 (1.2) pot. obwisła skóra pod okiem

 (1.3) wulg. worek mosznowy, jaja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. woreczek mrz., worek mrz., wory nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. wańtuch; daw. miech, sak

 (1.3) anat. moszna

Wiktionary


wówczas

książkowo: zaimek przysłowny wskazujący, odsyłający do pewnego czasu w przeszłości lub przyszłości; w tym czasie, wtedy, wtenczas


SJP.pl

zaimek przysłowny wskazujący

 (1.1) odsyła do okresu czasu, o którym mowa w danej wypowiedzi

 (1.2) odsyła do sytuacji po spełnieniu określonego warunku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Byłem wówczas małym chłopcem, gdy ją po raz pierwszy zobaczyłem.

 (1.2) Jeszcze dobiorę się do was, a wówczas nie chciałbym być w waszej skórze.

 (1.2) Wydam towar dopiero wówczas, gdy dostanę pieniądze.

 (1.2) Gdyby sprawy potoczyły się inaczej, wówczas może wszyscy by o tym zapomnieli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvuft͡ʃas, AS: vufčas

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wtedy, książk. podówczas, przest. wtenczas, przest. natenczas, daw. natedy

 (1.2) wtedy

Wiktionary


wóz

1. czterokołowy pojazd drewniany ciągniony przez konie;
2. potocznie: samochód, autobus, tramwaj * forma dopełniacza l.poj. "woza" możliwa tylko w przysłowiu "Przyszła (przyjdzie) koza do woza." - ktoś prosi (poprosi) o pomoc, którą wcześniej odrzucał


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ciągnięty przez konie lub inne zwierzęta pociągowe pojazd używany do podróżowania lub transportu, rzadko też jako mieszkanie

 (1.2) zawartość wozu (1.1)

 (1.3) pot. dowolny pojazd o co najmniej czterech kołach, również wagon

 (1.4) pojazd o określonej specjalizacji

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wóz – pojazd zaprzęgowy, zwykle jego czterokołowa wersja
    • wóz drabiniasty
  • wóz – pojazd silnikowy (samochód)
  • wóz asenizacyjny – maszyna rolnicza do transportu i rozlewania gnojówki lub gnojowicy
  • wóz bojowy – pojazd mechaniczny o specjalnym wyposażeniu do zwalczania zagrożeń
    • wóz strażacki
  • wóz bojowy (wojsko) – pojazd wojskowy przeznaczony do walki (współcześnie mechaniczny, dawniej zaprzęgowy)
    • bojowy wóz piechoty
    • wóz dowodzenia
    • wóz opancerzony
    • wóz zabezpieczenia technicznego
  • wóz bramowy – maszyna przeznaczona do ustawiania kontenerów w terminalach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jadą wozy kolorowe taborami, jadą wozy kolorowe wieczorami (…).

 (1.1) Przy powrozie na wozie wielki ciężar konie wlekły.

 (1.2) Tej zimy spaliłam w piecu dwa wozy węgla.

 (1.3) Mało dzisiaj jest wozów na parkingu.

 (1.3) Tylko jeden z przedziałów klasy III, w piątym wozie od końca, nie poddawał się ogólnemu nastrojowi (…)

 (1.4) Nie mogę zrobić reportażu, bo wszystkie wozy są dzisiaj w terenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vus, AS: vus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwozie n., nadwozie n., woźnica mos., powóz mrz., wozak mos., wozownia ż., wożenie n., wiezienie n.

:: zdrobn. wózek mrz.

 czas. wozić ndk., wieźć ndk.

 przym. wozowy, wózkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fura

Wiktionary


wózeczek

zdrobnienie od: wózek


SJP.pl


wózek

nieduży pojazd do przewożenia ludzi albo ciężarów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: wóz

 (1.2) mały pojazd kołowy;

 (1.3) kolej. część podwozia pod wagonem w pojeździe szynowym;

 (1.4) lotn. koła lub zespół kół w podwoziu samolotu

 (1.5) przen. pot. samochód

 (1.6) zob. wózek dziecięcy.

 (1.7) zob. wózek inwalidzki.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wózek (kolejnictwo)
    • wózek Kraussa-Helmholtza
    • wózek Jakobsa
  • wózek inwalidzki
  • wózek szpitalny
  • wózek transportowy
  • wózek sklepowy
  • wózek (snooker)
  • wózek (żeglarstwo)
  • wózek golfowy, zobacz też: Melex
  • wózek dziecięcy

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Dawniej mleczarz rozwoził mleko wózkiem po całym miasteczku.

 (1.5) Mariolka ma nowy, wypasiony wózek od swoich starych.

 (1.7) Adam już od roku żyje na wózku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvuzɛk, AS: vuzek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wozówka ż., wózkowy mos., wóz mrz., wózeczek mrz., wozak mos., wozik mrz., wozownia ż.

 czas. wozić ndk., wieźć ndk., zawozić ndk., zawieźć dk.

 przym. wózkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wózeczek, wozik

 (1.5) fura, bryka

Wiktionary


wózkarka

uliczna handlarka sprzedająca swoje wyroby z wózka


SJP.pl


wózkarnia

pomieszczenie do przechowywania wózków dziecięcych, rowerów itp.; wózkownia


SJP.pl


wózkers

potocznie: osoba poruszająca się na wózku inwalidzkim


SJP.pl


wózkować

1. potocznie: wozić dziecko w wózku;
2. w piłce nożnej: dryblować;
3. w języku filmowym: płynnie przesuwać kamerę, filmować jadącą kamerą


SJP.pl


wózkowicz

potocznie: osoba poruszająca się na wózku inwalidzkim


SJP.pl


wózkowiczka

potocznie: kobieta poruszająca się na wózku inwalidzkim


SJP.pl


wózkownia

pomieszczenie do przechowywania wózków dziecięcych, rowerów itp.; wózkarnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pomieszczenie do przechowywania wózków dziecięcych

Wiktionary


wózkowy

przymiotnik od: wózek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wózkiem, dotyczący wózka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) ktoś, kto zajmuje się prowadzeniem wózka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wózek m., wóz m., wózeczek m., powóz m., powozownia ż., wozownia ż., wożenie n., powożenie n., zawożenie n., zawiezienie n., wiezienie n., zwożenie n., zwiezienie n.

Wiktionary


wół

zwierzę robocze, kastrowany samiec bydła domowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. roln. wykastrowany samiec bydła domowego;

Wiktionary

Wół – wykastrowany samiec bydła domowego z rodziny wołowatych, rzędu parzystokopytnych, przeznaczony do opasania lub do prac polowych w zaprzęgu. Woły zazwyczaj są silne, mało agresywne i powolne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie chciały w jarzmie chodzić woły podczas wiosny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vuw, AS: vuu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wołowina ż., wołowe n., wolarz mos.

:: zdrobn. wołek mzw.

 przym. wołowy, woli

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. karw

Wiktionary


würm

1. rzeka w Niemczech;
2. ostatnie zlodowacenie Alp w plejstocenie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Würm – dzielnica Bad Griesbach im Rottal
  • Würm – dopływ Amper
  • Würm – dopływ Nagold
  • – amerykański zespół sludgemetalowy
  • zlodowacenie północnopolskie
  • Wurm

Wikipedia


würzburg

[czytaj: wyrcburk]
1. miasto w Niemczech;
2. powiat w Bawarii;
3. region w Bawarii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w środkowej części Niemiec, w Bawarii;

 (1.2) geogr. adm. region w Niemczech;

Wiktionary

Würzburg – miasto na prawach powiatu w Niemczech, położone w kraju związkowym Bawaria, siedziba rejencji Dolna Frankonia, w regionie Würzburg, siedziba powiatu Würzburg. Leży nad rzeką Men. Liczy 126 635 mieszkańców (31 grudnia 2017), stanowiąc szóste co do wielkości miasto Bawarii, oraz 87,63 km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 741 lub 742 Würzburg stał się siedzibą biskupstwa.

 (1.2) W skład regionu Würzburg wchodzą trzy powiaty ziemskie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. würzburski

Wiktionary


würzburski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Würzburga, związany z Würzburgiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na terenie diecezji würzburskiej mieszkały najdalej na zachód wysunięte plemięemiona Słowian z grupy Słowian połabskich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Würzburg mrz.

Wiktionary


wąbiewo

Wąbiewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie grodziskim, w gminie Kamieniec.

Wikipedia


wąbnice

Wąbnice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim, w gminie Krośnice, 178 m n.p.m. na północny wschód od wsi Wierzchowice.

Wikipedia


wąbrzeski

przymiotnik od: Wąbrzeźno


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Wąbrzeźna, związany z Wąbrzeźnem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wąbrzeźno n., Wąbrzeźnianin mos., Wąbrzeźnianka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wąbrzezieński

Wiktionary


wąbrzeźnianin

mieszkaniec Wąbrzeźna


SJP.pl


wąbrzeźnianka

mieszkanka Wąbrzeźna


SJP.pl


wąbrzeźno

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w województwie kujawsko-pomorskim;

Wiktionary

Wąbrzeźno ( Frideck, Briesen) – miasto w Polsce, położone w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie wąbrzeskim.

Według danych GUS z 31 grudnia 2024 roku Wąbrzeźno liczyło 12 755 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɔ̃mˈbʒɛʑnɔ, AS: võmbžeźno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wąbrzeźnianin mos., Wąbrzeźnianka ż.

 przym. wąbrzeski

Wiktionary


wąchabno

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wąchabno – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Siedlec
  • Wąchabno – osada leśna w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Siedlec

Wikipedia


wąchacz

środowiskowo:
1. osoba wdychająca substancje odurzające;
2. osoba rozpoznająca zapachy w przemyśle perfumeryjnym


SJP.pl


wąchal

potocznie:
1. mężczyzna o długich, dużych wąsach; wąsal, wąsacz;
2. w gwarze wędkarskiej: sum


SJP.pl


wąchale

potocznie: wąsy; wąchy


SJP.pl


wąchalnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. kosmet. miejsce (zazwyczaj perfumeria), w którym można powąchać i przetestować perfumy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy jest gdzieś w Warszawie większa wąchalnia niż Sephora w Arkadii?

Wiktionary


wąchanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wąchać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔ̃w̃ˈxãɲɛ, AS: võũ̯χãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wąchać ndk., zwąchać dk.

 rzecz. węch mrz.

Wiktionary


wąchać

1. wciągać nosem jakiś zapach;
2. potocznie: narkotyzować się, wdychając odurzające opary kleju lub rozpuszczalnika


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. powąchać)

 (1.1) badać zapach nozdrzami

 (1.2) pot. ukradkiem dowiadywać się o coś

 (1.3) pot. narkotyzować się poprzez podgrzewany klej, rozpuszczalnik itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żona żądała, by wąchał próbki dezodorantów w perfumerii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔ̃w̃xat͡ɕ, AS: võũ̯χać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wąchanie n., węch mrz., dowąchanie n., nawąchanie n., obwąchanie n., obwąchiwanie n., powąchanie n., przewąchanie n., przewąchiwanie n., wywąchanie n., wywąchiwanie n., zwąchanie n., zwąchiwanie n.

 czas. dowąchać dk., nawąchać dk., obwąchać dk., obwąchiwać ndk., powąchać dk., przewąchać dk., przewąchiwać ndk., wywąchać dk., wywąchiwać ndk., zwąchać dk., zwąchiwać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niuchać

Wiktionary


wąchała

1. wciągać nosem jakiś zapach;
2. potocznie: narkotyzować się, wdychając odurzające opary kleju lub rozpuszczalnika


SJP.pl


wąchocczanin

mieszkaniec Wąchocka (miasta w Polsce)


SJP.pl


wąchocczanka

mieszkanka Wąchocka (miasta w Polsce)


SJP.pl


wąchock

miasto w Polsce, w województwie świętokrzyskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie świętokrzyskim;

Wiktionary

Wąchock – miasto w woj. świętokrzyskim, w powiecie starachowickim, siedziba miejsko-wiejskiej gminy Wąchock.

Według danych z 1 stycznia 2018 Wąchock liczył 2795 mieszkańców.

Wąchock był miastem klasztoru cystersów wąchockich w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku. Wąchock jest członkiem stowarzyszenia Unia Miasteczek Polskich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wąchock jest znany z zabawnych dowcipów na jego temat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔ̃w̃xɔt͡sk, AS: võũ̯χock

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wąchocczanin mos., wąchocczanka ż.

 przym. wąchocki

Wiktionary


wąchocki

przymiotnik od: Wąchock


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Wąchocka, związany z Wąchockiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wąchock m., wąchocczanin m., wąchocczanka ż.

Wiktionary


wąchy

potocznie: wąsy; wąchale


SJP.pl


wądolec

inaczej: wądół (długa dolina o stromych zboczach, zwykle gęsto zarośniętych, i o płaskim, podmokłym dnie); jar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. wąwóz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔ̃nˈdɔlɛt͡s, AS: võndolec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wądół

Wiktionary


wądolnica

rodzaj korala morskiego z rzędu madreporowców


SJP.pl


wądołek

zdrobnienie od: wądół


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wądołek – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Pisz
  • Wądołek – część miasta Jastrowie w woj. wielkopolskim, w powiecie złotowskim, w gminie Jastrowie

Wikipedia


wądołowski

nazwisko


SJP.pl


wądroski

przymiotnik od: Wądroże, Wądroże Małe, Wądroże Wielkie


SJP.pl


wądół

1. wąska, głęboka dolina o podmokłym dnie;
2. zagłębienie w nawierzchni drogi; wybój; wykrot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. głęboka dolina z podmokłym dnem

 (1.2) przest. dół, rów

Wiktionary

Wądół – forma ukształtowania powierzchni ziemi: niewielka dolina o płaskim i zwykle podmokłym dnie oraz stromych zboczach, odwadniana okresowo. Powstaje w wyniku przeobrażenia debrzy lub doliny wciosowej w wyniku akumulacji osadów na ich dnie. Zwykle jest to następstwem wylesienia. Pokryte tylko darnią zbocza spełzają ku dnu wądołu. Forma często spotykana w Karpatach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z gór schodzą śniegi zakosami stoków, / Koczują w lasach nim szczezną w wądołach.

 (1.2) Zakop ten wądół!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔ̃nduw, AS: võnduu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wądolec mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jar, parów

 (1.2) wybój

Wiktionary


wągier

wągr;
1. pęcherzykowata postać larwalna niektórych gatunków tasiemca wywołująca niebezpieczną chorobę - wągrzycę; cysticerkus
2. gromadząca się w porach ciemna grudka utworzona z wydzieliny gruczołów łojowych i obumarłych komórek naskórka; zaskórnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. kosmet. pierwotny wykwit skórny powstały na skutek zablokowania gruczołu łojowego, zastoju łoju i rogowacenia ujścia mieszków włosowych

 (1.2) zool. postać larwy tasiemców, składająca się z główki z haczykami lub przyssawkami, zanurzonej w pęcherzyku wypełnionym płynem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wągier (zaczopowany por skórny)
  • wągier (forma stadium larwalnego)

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) zaskórnik, war. wągr

Wiktionary


wąglik

ostra, zwykle śmiertelna choroba zakaźna zwierząt wywoływana przez bakterię - laseczkę wąglika, przenoszona na ludzi, objawiająca się m.in. czarnymi strupami w miejscu zakażenia, bólami głowy i gorączką; antraks, czarna krosta, karbunkuł (dawniej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. wet. ostra bakteryjna choroba zakaźna, zwłaszcza bydła, owiec i koni;

Wiktionary

Wąglik (łac. "anthrax") – choroba zakaźna, zaraźliwa, wywoływana przez Gram-dodatnią bakterię nazywaną laseczką wąglika ("Bacillus anthracis"). Znany już od czasów starożytnych, występuje na całym świecie. Wąglik występuje najczęściej u bydła, koni, owiec i kóz. Świnie rzadko chorują. Psy cechuje znaczna odporność. Ptaki są niewrażliwe na zakażenia naturalne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bakterie wąglika przenikają do nieznacznie nawet uszkodzonej skóry i wywołują skórną postać choroby.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wąglikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antraks

Wiktionary


wąglikowice

Wąglikowice (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Wąglëkòjce) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Kościerzyna. Leży na obrzeżach Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego. Miejscowość znajduje się na turystycznym Szlaku Kamiennych Kręgów.

Wikipedia


wąglikowy

przymiotnik od: wąglik


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wąglikiem, dotyczący wąglika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wąglik m.

Wiktionary


wąglin

Wąglin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Gomunice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań z 2011 określił liczbę ludności mieszkańców wisi na 141 osób, z czego 48,9% to kobiety a 51,5% to mężczyźni.

Wikipedia


wąglów

Wąglów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Stąporków. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Wawrzyńca w Niekłaniu Wielkim.

Wikipedia


wągr

wągier;
1. pęcherzykowata postać larwalna niektórych gatunków tasiemca wywołująca niebezpieczną chorobę - wągrzycę; cysticerkus
2. gromadząca się w porach ciemna grudka utworzona z wydzieliny gruczołów łojowych i obumarłych komórek naskórka; zaskórnik


SJP.pl


wągrodno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wągrodno – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Ruja
  • Wągrodno – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Nasielsk
  • Wągrodno – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Prażmów
  • Wągrodno – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Szczecinek
  • Nowe Wągrodno

Wikipedia


wągrowacieć

stawać się wągrowatym


SJP.pl


wągrowaty

1. mający wągry (zaskórniki), pokryty wągrami;
2. zawierający wągry (larwy)


SJP.pl


wągrowczanin

mieszkaniec Wągrowca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Wągrowca

 (1.2) osoba pochodząca z Wągrowca, urodzona w Wągrowcu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔ̃ŋɡrɔfˈt͡ʃãɲĩn, AS: võŋgrofčãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wągrowiec m.

:: fż. wągrowczanka ż.

 przym. wągrowiecki

Wiktionary


wągrowczanka

mieszkanka Wągrowca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Wągrowca

 (1.2) kobieta pochodząca z Wągrowca, urodzona w Wągrowcu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔ̃ŋɡrɔfˈt͡ʃãnka, AS: võŋgrofčãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wągrowiec m.

:: fm. wągrowczanin m.

 przym. wągrowiecki

Wiktionary


wągrowiec

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto powiatowe w Polsce, w województwie wielkopolskim;

Wiktionary

Wągrowiec – miasto w Polsce położone w województwie wielkopolskim, w dolinie rzek Nielby i Wełny, siedziba powiatu wągrowieckiego i gminy wiejskiej Wągrowiec.

Według danych GUS na 31 grudnia 2024 miasto miało 25 394 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɔ̃ŋˈɡrɔvʲjɛt͡s, AS: võŋgrovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wągrowczanin m., wągrowczanka ż.

 przym. wągrowiecki

Wiktionary


wągrowiecki

przymiotnik od: Wągrowiec


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Wągrowca, związany z Wągrowcem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔ̃ŋɡrɔˈvʲjɛt͡sʲci, AS: võŋgrovʹi ̯ecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wągrowiec m., wągrowczanin m., wągrowczanka ż.

Wiktionary


wągrowski

nazwisko


SJP.pl


wągrzak

dawniej: rodzaj włókniaka z niewyraźnymi włóknami


SJP.pl


wągrzyca

choroba pasożytnicza zwierząt i człowieka wywołana przez pęcherzykowatą larwalną postać niektórych tasiemców, zwaną wągrem; cysticerkoza; cystycerkoza


SJP.pl

Wągrzyca, cysticerkoza ( cysticercosis) – pasożytnicza choroba odzwierzęca przewodu pokarmowego, wywoływana przez larwę tasiemca uzbrojonego ("Taenia solium") – onkosferę, która w organizmie człowieka przekształca się wągra (cysticerkus, łac. "cysticercus").

Wikipedia


wąkrota

Wą

Wikipedia


wąkrotka

roślina z rodziny araliowatych, stosowana w medycynie i kosmetyce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. rodzaj z rodziny araliowatych

Wiktionary

Wąkrotka ("Centella" L.) – rodzaj roślin z rodziny selerowatych ("Apiaceae"). Obejmuje 51 gatunków. Większość z nich występuje w południowej Afryce, szerzej rozprzestrzeniony – na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej jest wąkrotka azjatycka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wąkrotka rośnie w strefie tropikalnej.

Wiktionary


wąpielsk

wieś w Polsce


SJP.pl

Wąpielsk – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie rypińskim, w gminie Wąpielsk. Znajduje się tutaj wąskotorowa stacja kolejowa, przez którą przebiegała linia Dobre – Brodnica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Wikipedia


wąpielski

przymiotnik od: Wąpielsk


SJP.pl


wąpierz

dawniej: wampir


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mitsłow. fant. wampir, istota nadprzyrodzona, wskrzeszony trup mający żywić się krwią ludzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na szmaty wąpierz nieszczęsnych podarł, całą z żył krew wypił!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wampir

Wiktionary


wąs

1. zarost u mężczyzn nad górną wargą,
2. włos czuciowy lub wyrostek skórny na pysku niektórych zwierząt,
3. wyrostek u roślin pnących lub ostry wyrostek na kłosach zbóż


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) u ludzi: zarost nad górną wargą;

 (1.2) pasmo włosów po jednej stronie twarzy będące połową wąsa (1.1)

 (1.3) pot. długi włos czuciowy na pysku zwierzęcia;

 (1.4) bot. długi, giętki wyrostek, dzięki któremu roślina (zwłaszcza pnącze) wspiera się i wspina;

 (1.5) przen. wąski, długi przedmiot używany do przytrzymywania lub przyczepiania czegoś

 (1.6) wąski i długi przedmiot lub takowe wystające zakończenie przedmiotu (np. szabli, kotwicy, wskazówki, kłosa)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) niemłody mężczyzna, z mocno szpakowatymi włosami i wąsami, z pogodnym spojrzeniem szarych oczu, ocienionych gęstą siwiejącą brwią (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔ̃w̃s, AS: võũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wąsal mos., wąsacz mos., wąsatka ż., wąsatek ż., wąsaty mos., wąsienica ż., wąsionka ż., wąsawa ż.

:: zdrobn. wąsik mrz., wąsek mrz.

:: zgrub. wąsisko n., wąsię n.

 przym. wąsaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) zarost pod nosem

 (1.3) wibrys, wibryss, włos czuciowy

 (1.4) wić, witka

Wiktionary


wąsacz

potocznie: mężczyzna o długich, dużych wąsach; wąsal, wąchal


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna, który nosi bujne wąsy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zob. wąsacz niebieski., gatunek ryby

 (2.2) zob. wąsacz watermalski i wąsacz antwerpski., rasy kury domowej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔ̃w̃sat͡ʃ, AS: võũ̯sač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wąsięta nmos., wąs m., wąsik m., wąsal m., wąsatka ż.

 przym. wąsaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wąsal

Wiktionary


wąsaczek

rodzaj ptaków z rodziny tukanowatych


SJP.pl


wąsal

1. potocznie: mężczyzna o długich, dużych wąsach; wąchacz, wąchal;
2. niestylak wąsal - gatunek osy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. wąsaty mężczyzna

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) ornit. nieduży ptak z rodziny tukanowatych

Wiktionary

Wąsal – staw o charakterze zbiornika retencyjnego w Warszawie, w dzielnicy Ursynów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za barem stał barman-wąsal, uśmiechając się pogodnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wąs mrz., wąsacz mos., wąsięta nmos.

 przym. wąsaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wąsacz

Wiktionary


wąsala

1. potocznie: mężczyzna o długich, dużych wąsach; wąchacz, wąchal;
2. niestylak wąsal - gatunek osy


SJP.pl


wąsateczka

wąsateczka zawilczaneczka, wąsateczka lśniaczek - gatunki motyla z rodziny wąsikowatych


SJP.pl


wąsatka

niewielki ptak osiadły lub koczujący z rodziny ogoniatek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Panurus biarmicus|ref=tak., niewielki ptak przypominający sikorę;

Wiktionary

Wąsatka ("Panurus biarmicus") – gatunek niewielkiego ptaka osiadłego lub koczującego z rodziny wąsatek (Panuridae), której jest jedynym przedstawicielem. Zamieszkuje Eurazję. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wąs m., wąsacz m., wąsięta nmos.

 przym. wąsaty

Wiktionary


wąsatość

cecha osoby lub zwierzęcia mającego wąsy


SJP.pl


wąsaty

wąsiasty;
1. mający duże wąsy;
2. taki, na którym są wąsy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) o człowieku: mający wąsy (zwykle pokaźne)

 (1.2) zool. z widocznymi włosami czuciowymi

 (1.3) bot. mający plewkaewki z ościami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I nagle do sklepu wszedł barczysty, wąsaty mężczyzna w kowbojskim kapeluszu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔ̃w̃ˈsatɨ, AS: võũ̯saty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wąsięta nmos., wąsal mos., wąs m., wąsik m., wąsacz m., wąsatka ż.

Wiktionary


wąsek

nazwisko


SJP.pl


wąsewo

1. wieś w Polsce;
2. osada w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wąsewo – osada w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Piotrków Kujawski
  • Wąsewo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, w gminie Wąsewo
  • Gmina Wąsewo
  • Kolonia Wąsewo
  • Wąsewo-Kolonia
  • Wąsewo-Lachowiec

Wikipedia


wąsewski

przymiotnik od: Wąsewo


SJP.pl


wąsiasty

potocznie:
1. mający duże wąsy; wąsaty;
2. taki, na którym są wąsy; wąsaty;
3. związany z wąsem lub wąsami; wąsowy


SJP.pl


wąsice

Wąsice (niem. "Wundschütz")– wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Wołczyn.

W latach 1974–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

W Wąsicach znajduje się Ochotnicza Straż Pożarna, szkoła podstawowa i przedszkole. 7 lipca 2003 roku zorganizowano pierwsze w Polsce wybory Mistera Wąsa. W miejscowości są następujące ulice: Opolska, Młyńska, Główna, Kuźnicka, Brynicka i Ciemna.

Wikipedia


wąsiewicz

nazwisko


SJP.pl


wąsik

mały wąs


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od wąs

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksandra Śląska, wł. Aleksandra Wąsik – polska aktorka teatralna i filmowa
  • Antoni Wąsik – polski działacz socjalistyczny i związkowy
  • Edmund Wąsik – polski działacz społeczny i związkowy, polityk, poseł na Sejm
  • Elżbieta Wąsik – polska reżyser filmów animowanych, scenarzystka, grafik
  • Elżbieta Magdalena Wąsik – polski filolog
  • Maciej Wąsik – polski polityk, urzędnik państwowy i samorządowy
  • Stanisław Wąsik – polski polityk, poseł na Sejm
  • Stanisław Wąsik – polski działacz socjalistyczny i niepodległościowy
  • Zdzisław Wąsik – polski filolog

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mały wąsik pod kulfoniastym nosem poruszył się na boki, a ręka poprawiła błyskawicznie monokl i wygładziła siwiejące baki. Szczupaczyńska dostrzegła, że łysinę zasłaniała pożyczka, finezyjna wprawdzie, lecz dalece niewystarczająca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wąs m., wąsacz mzw./mos.

Wiktionary


wąsikowate

o cechach wąsikowatych (rodzina motyli)


SJP.pl

Wą

Wikipedia


wąsikowaty

o cechach wąsikowatych (rodzina motyli)


SJP.pl


wąsikowski

nazwisko


SJP.pl


wąsisko

zgrubienie od: wąs


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. zgrub. od: wąs

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie podoba mi się Jacek z tymi wąsiskami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔ̃w̃ˈɕiskɔ, AS: võũ̯śisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wąs mrz., wąsik mrz., wąsięta nmos.

Wiktionary


wąsięta

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) książk. pieszcz. wąsy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kotek poruszał wąsiętami i zaczął miauczeć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wąs mrz., wąsacz mos./mzw., wąsal mos./mzw., wąsatka ż., wąsaty mos., wąsik mrz., wąsina ż., wąsisko n.

 przym. wąsaty, wąsiasty, wąsiaty

Wiktionary


wąski

ograniczający się do niewielkiego zakresu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający niewielką szerokość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ulica była tak wąska, że samochody nie mogły się minąć i jeden musiał się cofnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔ̃w̃sʲci, AS: võũ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wąskość ż.

 czas. zwężać ndk., zawężać ndk., zawęzić dk.

 przym. wąziutki, wąziuteńki, przywąski

 przysł. wąsko, wąziutko, wąziuteńko, przywąsko

Wiktionary


wąsko

przysłówek

 (1.1) przysł. od: wąski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwolnij podczas wymijania, bo tu jest bardzo wąsko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔ̃w̃skɔ, AS: võũ̯sko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wąskość ż.

 przym. wąski, wąziutki, wąziuteńki

 przysł. wąziutko, wąziuteńko

 czas. zwężać ndk.

Wiktionary


wąskoblaszkowy

1. łuskwiak wąskoblaszkowy - gatunek grzybów z rodziny pierścieniakowatych;
2. gołąbek wąskoblaszkowy - gatunek grzybów z rodziny gołąbkowatych;
3. lejkówka wąskoblaszkowa - gatunek grzybów z rzędu pieczarkowców;
4. kruchaweczka wąskoblaszkowa - gatunek grzybów z rodziny kruchaweczkowatych


SJP.pl


wąskofrontowy

przymiotnik

 (1.1) archit. taki, który ma wąski front

Wiktionary


wąskogłowy

1. żółwiak wąskogłowy - gatunek żółwia;
2. nornik wąskogłowy - gatunek gryzonia


SJP.pl


wąskokadłubowy

mający wąski kadłub


SJP.pl


wąskolancetowaty

wąski, podłużny i spiczasty


SJP.pl


wąskolicy

charakteryzujący się wąską twarzą


SJP.pl


wąskolistny

przymiotnik

 (1.1) bot. posiadający wąskie liście

Wiktionary


wąskonose

podrząd lub nadrodzina ssaków z rzędu naczelnych


SJP.pl


wąskonosy

1. mający wąski nos;
2. o cechach wąskonosych (podrząd lub nadrodzina ssaków)


SJP.pl


wąskopaskowy

trzmiel wąskopaskowy - gatunek trzmiela


SJP.pl


wąskopasmowy

inform. o przepływności w granicach 0-144 kb/s, działający w takiej przepływności, związany z urządzeniami działającymi w takiej przepływności


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) elektron. wykorzystujący wąskie pasmo częstotliwości wytwarzane przez modem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niestety mamy tylko wąskopasmowy internet.

Wiktionary


wąskopyski

krokodyl wąskopyski - gatunek krokodyla; krokodyl pancerny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma wąski pysk, mordę, otwór gębowy, twarz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wąskopyskowate

Wiktionary


wąskopłatkowy

przymiotnik

 (1.1) bot. posiadający wąskie płatki

Wiktionary


wąskoskrzydły

mający wąskie skrzydła


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma wąskie skrzydła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔ̃w̃skɔˈskʃɨdwɨ, AS: võũ̯skoskšydu̯y

Wiktionary


wąskosmugi

kuman wąskosmugi - gatunek ssaka drapieżnego; mangusta wąskosmuga


SJP.pl


wąskospecjalistyczny

dotyczący wąskiej specjalizacji


SJP.pl


wąskotorowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) kolej. mający węziej niż normalnie rozstawione szyny kolejowe

 (1.2) kolej. dostosowany do wąskiego toru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔ̃w̃skɔtɔˈrɔvɨ, AS: võũ̯skotorovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wąskotorówka ż.

Wiktionary


wąskotorówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kolej. pot. kolejka wąskotorowa;

 (1.2) slang. stud. ocena dostateczna z dwoma minusami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W momencie prywatyzacji PKP planowaćanowało likwidację wszystkich wąskotorówek w Polsce. Dzięki zainteresowaniu samorządów oraz sympatyków tego środka transportu pewien odsetek linii udało się uratować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔ̃w̃skɔtɔˈrufka, AS: võũ̯skotorufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wąskotorowy

Wiktionary


wąskość

→ wąski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest wąskie

Wiktionary

Patrz:

wąski

Przykłady

 (1.1) Podróżników zaskoczyła wąskość wąwozu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wąski, wąziuteńki, wąziutki

 przysł. wąsko

Wiktionary


wąsonogi

skorupiak morski; wicionóg


SJP.pl

Wą

Wikipedia


wąsonóg

skorupiak morski; wicionóg


SJP.pl


wąsoski

→ Wąsosz


SJP.pl

Patrz:

Wąsosz

wąsosz

1. miasto w województwie dolnośląskim;
2. nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wąsosz – miasto w województwie dolnośląskim
  • Wąsosz – część miasta Kielce
  • Wąsosz – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Szubin
  • Wąsosz – część wsi Rogolin w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Radzanów
  • Wąsosz – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Wąsosz
  • Wąsosz – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Koniecpol
  • Wąsosz – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Konopiska
  • Wąsosz – osada w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Popów
  • Wąsosz – kolonia w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Busko-Zdrój
  • Wąsosz – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Fałków
  • Wąsosz – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Końskie
  • Wąsosz – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Złotów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɔ̃w̃sɔʃ, AS: võũ̯soš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wąsoszanin m., wąsoszanka ż.

 przym. wąsoski

Wiktionary


wąsoszanin

mieszkaniec Wąsoszy lub Wąsosza


SJP.pl


wąsoszanka

mieszkanka Wąsoszy lub Wąsosza


SJP.pl


wąsoszki

Wąsoszki – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie złotowskim, w gminie Krajenka, przy linii kolejowej nr 203 Tczew – Kostrzyn.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wikipedia


wąsowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Erwin Wąsowicz – polski technolog żywności i żywienia
  • Marek Wąsowicz – polski historyk prawa
  • Mirosława Wąsowicz – polska inżynier i działaczka komunistyczna
  • Wojciech Wąsowicz – polski wokalista i autor tekstów

Wikipedia


wąsowo

Wąsowo (niem. "Wonsow") – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Kuślin, ok. 8 km na północny wschód od Nowego Tomyśla.

Wikipedia


wąsowski

nazwisko


SJP.pl


wąsowy

związany z wąsem lub wąsami; wąsiasty


SJP.pl


wąsy

1. zarost u mężczyzn nad górną wargą,
2. włos czuciowy lub wyrostek skórny na pysku niektórych zwierząt,
3. wyrostek u roślin pnących lub ostry wyrostek na kłosach zbóż


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) zarost pod nosem

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: wąs

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wąsy – rodzaj zarostu
  • wąsy – palczaste wyrostki wieloszczetów
  • Wąsy – miejscowość w województwie mazowieckim
  • wąsy – wąsy metaliczne oznaczają spontaniczny wzrost małych włosków na powierzchniach metalicznych
  • wąsy czepne – u pnączy
  • Wąsiki, Wąsy-Wieś, Wąsy-Kolonia

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) wąs

Wiktionary


wąteczek

zdrobnienie od: wątek


SJP.pl


wątek

1. w utworach: szereg zdarzeń tworzących układ przyczyn i skutków, związanych z jednym bohaterem;
2. nić przepleciona przez osnowę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici osnowy; także same nici tworzące ten układ

 (1.2) w powieści, filmie lub innym utworze fabularnym - wydarzenia dotyczące jednej postaci, składające się na akcję;

 (1.3) archit. sposób ułożenia cegieł lub kamieni w murze;

 (1.4) inform. jednostka wykonawcza w obrębie jednego procesu, będąca kolejnym ciągiem instrukcji wykonywanym w obrębie tych samych danych (w tej samej przestrzeni adresowej);

 (1.5) inform. ciąg wiadomości internetowych tworzących konwersację;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wątek (architektura) – sposób ułożenia cegieł lub kamieni w murze; wiązanie
  • wątek (informatyka) – wydzielony fragment wykonywanego programu
  • wątek (grupy dyskusyjne) – grupa wiadomości na jeden temat
  • wątek (literatura)
  • wątek tkacki – element struktury tkaniny
  • ciąg logiczny myśli, rozmowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Właśnie dotarł do niezwykle ciekawego wątku o fałszowaniu dziesięciodolarowych banknotów, gdy nagle przy drzwiach prowadzących do poczekalni zrobiło się jakieś zamieszanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔ̃ntɛk, AS: võntek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wątkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) wiązanie

Wiktionary


wątkować

1. przeplatać osnowę nicią, tworząc wątek;
2. w informatyce:
a) wiązać wiadomości w wątki - grupy dyskusyjne;
b) tworzyć wątki - części wykonywane współbieżnie w obrębie jednego procesu;
3. środowiskowo:
a) pisać na forum internetowym w ramach jednego wątku - grupy dyskusyjnej;
b) pisać z kimś naprzemienne na blogu lub forum krótkie historie dziejące się w wybranym świecie przedstawionym


SJP.pl


wątkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co wątkowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wątkowy

Wiktionary


wątkowy

→ wątek


SJP.pl

Patrz:

wątek

wątlak

motyl z rodziny miernikowcowatych


SJP.pl

Wątlak ("Scopula") – rodzaj motyli z podrodziny Sterrhinae, rodziny miernikowcowatych. Motyle z rodzaju "Scopula" występują prawie w całej strefie umiarkowanej półkuli północnej.

Wikipedia


wątlej

stopień wyższy od przysłówków: wątle, wątło


SJP.pl


wątlejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wątły


SJP.pl


wątleć

stawać się wątłym


SJP.pl


wątlica

dawniej: sędziwa, zmizerniała kobieta


SJP.pl


wątlik

roślina z rodziny storczykowatych o wydłużonych liściach i żółtych kwiatach, rosnąca na torfowiskach


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wątlik (Hammarbya) – rodzaj roślin
  • wątlik (Leptophyes) – rodzaj owadów prostoskrzydłych

Wikipedia


wątlić

czynić coś nieco słabszym, gorszym, powodować częściowe uszkodzenie; nadwątlać, nadwerężać


SJP.pl


wątluchniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wątluchny


SJP.pl


wątluchny

zdrobnienie od: wątły; wątlutki


SJP.pl


wątlutki

zdrobnienie od: wątły; wątluchny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: wątły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Była wątlutka, męczyło ją wchodzenie pod górę, bieganie, nawet - zbyt ożywiona rozmowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔ̃nˈtlutʲci, AS: võntlutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wątłusz mzw., wątłość

 przym. wątły

 przysł. wątle, wątło, wątlutko

Wiktionary


wątor

1. wgłębienie w klepkach, do którego wchodzi ostry brzeg dna
2. dawny rodzaj worka skórzanego, używanego jako ponton


SJP.pl

Wątor (dawniej także wantor) – wyżłobienie w klepkach drewnianej beczki, od strony jej wnętrza, umożliwiające osadzenie w niej dna. Wątor żłobiony jest w beczce przy pomocy narzędzia zwanego wątornikiem podczas ostatniej fazy jej wytwarzania, kiedy wzajemne położenie klepek jest już ustalone przy pomocy tymczasowych obręczy.

Wikipedia


wątorniczy

pracownik obsługujący wątornik (strug bednarski)


SJP.pl


wątornik

strug bednarski lub obrabiarka służące do wycinania w klepkach beczkowych wgłębień na dna


SJP.pl


wątpia

gwarowo: wnętrzności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) przest. wnętrzności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rybie wątpia rzuciłam kotu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔ̃ntpʲja, AS: võntpʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wnętrzności

Wiktionary


wątpienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) niedowierzanie, niewierzenie

Wiktionary

Wą

Wikipedia

Powiązane:

 czas. wątpić, powątpiewać

 przym. wątpliwy

 rzecz. wątpliwość ż.

Wiktionary


wątpiący

nie być do końca pewnym, mieć wątpliwości


SJP.pl


wątpić

nie być do końca pewnym, mieć wątpliwości


SJP.pl

czasownik

 (1.1) nie wierzyć, nie dowierzać; nie mieć pewności; podawać w wątpliwość, podać w wątpliwość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wątpię, że to może się udać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔ̃ntpʲit͡ɕ, AS: võntpʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wątpienie n., wątpliwość, zwątpienie

 przym. wątpliwy

 czas. powątpiewać, zwątpić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nie ufać, nie dowierzać, nie mieć wiary

Wiktionary


wątpliwiej

stopień wyższy od przysłówka: wątpliwie


SJP.pl


wątpliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) brak pewności co do prawdziwości, słuszności czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam wątpliwości, czy ten projekt uda się zrealizować.

 (1.1) Tylko głupiec nie ma wątpliwości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔ̃ntˈplʲivɔɕt͡ɕ, AS: võntplʹivość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zwątpienie n., wątpienie n., powątpiewanie n.

 czas. wątpić ndk., zwątpić dk., powątpiewać ndk.

 przym. wątpliwy

 przysł. wątpliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niepewność

Wiktionary


wątpliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: wątpliwy; bardziej wątpliwy


SJP.pl


wątpliwy

przymiotnik

 (1.1) taki, który wzbudza wątpliwość, nie daje pewności

 (1.2) stpol. pełen wątpliwości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Etos retoryki zakłada czyste intencje oraz niewyzyskiwanie metod wątpliwych etycznie, natomiast w erystyce chodzi o takie wykorzystywanie rozmaitych forteli w sporze, aby „pokonać” (a nie przekonać) przeciwnika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔ̃ntˈplʲivɨ, AS: võntplʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wątpliwość, wątpienie

 czas. wątpić, powątpiewać

 przysł. wątpliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niepewny, dyskusyjny

Wiktionary


wątroba

1. największy gruczoł człowieka i wielu zwierząt, odgrywający ważną rolę w przemianie materii;
2. potrawa z wątroby zwierzęcej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. duży, wielofunkcyjny gruczoł występujący u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt;

Wiktionary

Wą

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziadek od lat choruje na wątrobę.

 (1.1) Tłuszcz trzewny, w przeciwieństwie do podskórnego, odkłada się wokół narządów takich jak wątroba, żołądek czy jelita.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔ̃nˈtrɔba, AS: võntroba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wątrobianka ż.

:: zdrobn. wątróbka ż.

 przym. wątrobiany, wątrobowy, wewnątrzwątrobowy

Wiktionary


wątrobianeczka

zdrobnienie od: wątrobianka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: wątrobianka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔ̃ntrɔbʲjãˈnɛt͡ʃka, AS: võntrobʹi ̯ãnečka

Wiktionary


wątrobianka

rodzaj wędliny, kiszka nadziewana masą z wątróbek drobiowych lub wątroby zwierzęcej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. pot. kiszka wątrobiana

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Proces wytwarzania wątrobianki w Wielkopolsce oparty jest na starej, sprawdzonej recepturze, z zachowaniem wszystkich etapów tradycyjnej technologii produkcji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔ̃ntrɔˈbʲjãnka, AS: võntrobʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wątróbka ż., wątroba ż.

 przym. wątrobowy, wątrobiany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. lebera, leberka

Wiktionary


wątrobiany

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do choroby wątroby, związany z chorobą wątroby

 (1.2) kulin. wykonany z wątroby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wątroba ż., wątrobianka ż., wątróbka ż.

 przym. wątrobowy

Wiktionary


wątrobiarz

potocznie: człowiek chory na wątrobę; wątrobowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba kłótliwa lub zgorzkniała

Wiktionary


wątrobnica

dawniej: roślina z rodziny jaskrowatych; przylaszczka pospolita


SJP.pl


wątrobotrzustka

Wątrobotrzustka, gruczoł wątrobowo-trzustkowy, gruczoł trzustkowo-wątrobowy, gruczoł jelita środkowego, czasami pisane niezgodnie z regułami ortografii jako wątrobo-trzustka lub trzustko-wątroba (łac. "hepato-pancreas") – gruczoł układu pokarmowego niektórych zwierząt, pełniący funkcję zarówno wątroby jak i trzustki.

Wikipedia


wątrobowce

typ roślin należących do mszaków


SJP.pl

Wą

Wikipedia


wątrobowiec

potocznie: człowiek chory na wątrobę; wątrobiarz


SJP.pl


wątrobowokomórkowy

przymiotnik

 (1.1) med. dotyczący komórek wątroby

Wiktionary


wątrobowy

przymiotnik od: wątroba


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od wątroba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed przyjęciem do pracy przeszedł badania lekarskie, w tym próby wątrobowe, których wynik był ujemny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔ̃ntrɔˈbɔvɨ, AS: võntrobovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wątróbka ż., wątroba ż., wątrobianka ż.

 przym. wątrobiany

Wiktionary


wątróbka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: wątroba

 (1.2) spoż. wątroba zwierzęca

 (1.3) kulin. potrawa z wątróbki (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Nie przepadam za wątróbką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔ̃nˈtrupka, AS: võntrupka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wątroba ż., wątrobianka ż.

 przym. wątrobiany, wątrobowy

Wiktionary


wątróbkowy

→ wątróbka


SJP.pl

Patrz:

wątróbka

wąty

młodzieżowo: pretensje


SJP.pl


wątłość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co wątłe; cecha tych, którzy są wątli

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wątły, wątlutki

 przysł. wątło

 rzecz. wątłusz mzw.

Wiktionary


wątłusz

ryba drapieżna z rodziny dorszowatych; pomuchla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Gadus|ref=tak., drapieżna ryba morska;

 (1.2) kulin. spoż. mięso lub potrawa z wątłusza (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔn.twuʂ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wątłość ż., wątłuszowate lm nm.

 przym. wątlutki, wątły

 przysł. wątło, wątle, wątlutko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dorsz, pomuchla

Wiktionary


wątłuszowate

rodzina ryb morskich strefy umiarkowanej i arktycznej, o dużym znaczeniu gospodarczym; dorszowate


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Gadidae|Rafinesque|ref=tak., rodzina morskich ryb z rzędu dorszokształtnych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Klasyfikacja wątłuszowatych pozostaje sporna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wątłusz mzw.

 przym. wątłuszowaty, wątłuszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dorszowate

Wiktionary


wątłuszowaty

o cechach wątłuszowatych (dorszowatych; rodzina ryb); dorszowaty


SJP.pl


wątły

nie mający sił, zdrowia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) słabej budowy

 (1.2) słabego zdrowia

 (1.3) widziany niewyraźnie, słabo postrzegalny

 (1.4) zagrożony zniszczeniem

 (1.5) niezbyt silny, słabo powiązany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak z tych wątłych chuderlaków zrobimy drużynę rugby?

 (1.2) Widocznie babcinka martwi się o zdrowie swojego wątłego trzyletniego wnusia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wątłusz mzw., wątłość ż.

 przym. wątlutki

 przysł. wątło, wątle, wątlutko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwiejny, chudy, delikatny, drobny, szczupły, mizerny, wiotki

 (1.2) chorowity, chory, delikatny, osłabiony, słaby

 (1.3) niewyraźny, zanikający, zanikowy, znikający

 (1.4) kruchy, osłabiony, słaby, wyniszczony

 (1.5) luźny, niemocny, niesilny, o tyle o ile

Wiktionary


wąwelnia

dawna wieś w powiecie pleszewskim (województwo wielkopolskie)


SJP.pl


wąwelno

wieś w Polsce


SJP.pl

Wąwelno – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie sępoleńskim, w gminie Sośno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 529 mieszkańców. Jest drugą co do wielkości miejscowością gminy Sośno.

Wikipedia


wąwolnica

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. dopływ Przemszy


SJP.pl

Wą

Wikipedia


wąwolnicki

→ Wąwolnica


SJP.pl

Patrz:

Wąwolnica

wąwolniczanin

mieszkaniec Wąwolnicy (miasta w Polsce)


SJP.pl


wąwolniczanka

mieszkanka Wąwolnicy (miasta w Polsce)


SJP.pl


wąworków

Wąworków – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Opatów. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie tarnobrzeskim.

Przez wieś przechodzi zielony oraz żółty szlak rowerowy do Opatowa.

Wikipedia


wąwoziasty

podobny do wąwozu; wąski jak wąwóz


SJP.pl


wąwozik

zdrobnienie od: wąwóz


SJP.pl


wąwozowy

→ wąwóz


SJP.pl

Patrz:

wąwóz

wąwóz

obniżenie terenu otoczone terenami wyżej położonymi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. głęboka, sucha dolina o wąskim dnie i stromych zboczach;

 (1.2) ciasny przesmyk zamknięty z obydwu stron ścianami

Wiktionary

Wą

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bardzo niebezpiecznie jest spacerować podczas deszczu w wąwozie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɔ̃w̃vus, AS: võũ̯vus

Wiktionary


wąziuchny

zdrobnienie od: wąski; wąziutki, wąziuteńki, wąziusieńki


SJP.pl


wąziusieńki

zdrobnienie od: wąski; wąziutki, wąziuchny, wąziuteńki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: wąski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔ̃w̃ʑüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: võũ̯źüśė̃ńḱi

Wiktionary


wąziuteńki

zdrobnienie od: wąski; wąziutki, wąziuchny, wąziusieńki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: wąski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilka rolek wąziuteńkiej taśmy fotograficznej zdziałało cud.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɔ̃w̃ʑuˈtɛ̃ɲci, AS: võũ̯źutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wąskość

 przym. wąski, wąziutki

 przysł. wąsko, wąziutko, wąziuteńko

Wiktionary


wąziutki

zdrobnienie od: wąski; wąziuchny, wąziuteńki, wąziusieńki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: wąski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I nie zauważyli, jak wrzucił skrzypki swe malutkie, skrzypki swe wąziutkie do głębokiej studni, a woda zamknęła się nad nimi smoliście i zabrała je w głębinę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔ̃w̃ˈʑutʲci, AS: võũ̯źutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wąskość

 przym. wąski, wąziuteńki

 przysł. wąsko, wąziutko, wąziuteńko

Wiktionary


wąż

1. drapieżny gad lądowy lub wodny;
2. szereg ludzi lub pojazdów;
3. coś poruszającego się zygzakiem;
4. człowiek podstępny i przebiegły;
5. giętka rura doprowadzająca ciecz lub gaz;
6. wąż świetlny - świecący przewód elektryczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) herp. przedstawiciel podrzędu beznogich gadów o podłużnym ciele;

 (1.2) daw. przen. rodzaj armaty

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przen. ktoś podły i podstępny

 (2.2) żart. mąż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) giętka rura do transportu wody

 (3.2) przen. coś migającego, poruszającego się zygzakiem

 (3.3) przen. długa i wąska kolumna osób, pojazdów

 (3.4) przen. coś lub ślad po czymś przypominający węża (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wąż – gad z rzędu łuskonośnych
  • Wąż – gra komputerowa
  • Wąż – gwiazdozbiór równikowy
  • Wąż – herb szlachecki
  • Wąż – polska antynagroda filmowa
  • wąż pożarniczy (wąż strażacki) – sprzęt do gaszenia pożarów
  • Wąż Wodny (Hydra) – gwiazdozbiór równikowy
  • węże – strona ujednoznaczniająca
  • Zodiak chiński

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wąż wodny gonił drobną rybkę, unosząc kłębki mułu spomiędzy kamieni.

 (1.1) Nie wszystkie węże są jadowite.

 (2.1) Węża wyhodowałem na własnej piersi!

 (2.2) Dobrze, że mój wąż w pracy cały tydzień, bo by chyba na zawał pierdyknął!

 (3.1) Wieczorem podlej wężem ogródek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɔ̃w̃ʃ, AS: võũ̯š

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wężymord m., wężowidło n., wężydło n.

:: zdrobn. wężyk m.

 przym. wężowy, wężowaty

 przysł. wężowo

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) szlauch

Wiktionary


wćwiczyć

dawniej: ćwicząc, nauczyć czegoś, uczynić biegłym; wyćwiczyć


SJP.pl


węborek

w gwarze poznańskiej: wiadro; wymborek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Poznań, Kujawy. wiadro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wymborek

Wiktionary


węborkowe

dawny podatek na sprzęt przeciwpożarowy


SJP.pl


węch

1. zdolność do odczuwania zapachów; zmysł powonienia;
2. przenośnie: zdolność przewidywania; intuicja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zmysł pozwalający czuć zapachy i substancje lotne; zmysł powonienia;

 (1.2) przen. pot. instynkt, zdolność przewidywania konsekwencji drobnych zdarzeń

Wiktionary

 "Osobny artykuł: Kodowanie zapachu."

Węch, powonienie – jeden z dwóch – obok smaku – zmysłów chemicznych. Działanie węchu polega na wykrywaniu zapachów (ich detekcji) i rozpoznawaniu bodźców, jakimi są cząsteczki określonych związków chemicznych lub ich mieszaniny (odoranty).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta róża wcale nie pachnie, chyba że straciłam węch.

 (1.2) Kazik zawsze miał węch do interesów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛ̃w̃x, AS: vẽũ̯χ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wąchanie n.

 czas. zwąchać, wąchać ndk.

 przym. węchowy

 przysł. węchowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powonienie

 (1.2) intuicja, instynkt, wyczucie; pot. niuch, nos

Wiktionary


węchomózgowie

Węchomózgowie ( rhinencephalon) – część kresomózgowia bezpośrednio powiązana ze zmysłem powonienia. Zbudowane jest z części obwodowej (opuszka węchowa) oraz korowej.

W obecnym mianownictwie anatomicznym węchomózgowie nie jest wyszczególniane jako osobna część kresomózgowia, a jego struktury należą bezpośrednio do części podstawnej kresomózgowia.

Wikipedia


węchowy

→ węch


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany ze zmysłem węchu, odczuwalny węchem

Wiktionary

Patrz:

węch

Powiązane:

 rzecz. węch mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. lub spec. olfaktoryczny

Wiktionary


węclewski

nazwisko


SJP.pl


węcowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marek Węcowski − polski historyk
  • Piotr Węcowski − polski historyk

Wikipedia


węcławski

nazwisko


SJP.pl


węda

linka zakończona haczykiem z umocowaną na nim przynętą, służąca do połowów na głębokich wodach


SJP.pl


wędeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: wędka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wędka ż.

Wiktionary


wędk.

skrót od: wędkarstwo, wędkarski (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


wędka

sprzęt służący do amatorskiego połowu ryb, składający się najczęściej z wędziska, żyłki, spławika i haczyka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sprzęt służący do amatorskiego połowu ryb, składający się najczęściej z wędziska, żyłki, spławika i haczyka;

Wiktionary

Wędka – sprzęt służący do połowu ryb w wędkarstwie. Składa się z wędziska, do którego przymocowana jest żyłka wędkarska, na której końcu znajduje się haczyk wędkarski z przynętą. Zakłada się, że pierwowzór wędki powstał na Hawajach. Była to linka zakończona hakiem z przynętą, przyczepiona do łodzi i za nią ciągnięta. Typowej wędki zaopatrzonej w około półtorametrowe wędzisko z bambusa po raz pierwszy używano w Chinach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃ntka, AS: vẽntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wędkarz m., wędkowanie n., wędzisko n., nawęd m., wędkarstwo n., wędeczka ż.

 czas. wędkować ndk.

 przym. wędkowy, wędkarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. kij

Wiktionary


wędkarka

kobieta łowiąca ryby na wędkę


SJP.pl


wędkarski

dotyczący wędkarza, wędkarstwa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do wędkarstwa, związany z wędkarstwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wabiki możesz kupić w sklepie wędkarskim koło poczty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wędkarstwo n., wędkowanie n., wędka ż., wędkarz mos.

 czas. wędkować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sklep / sprzęt wędkarski

Wiktionary


wędkarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rodzaj hobby i sportu, polegający na łowieniu ryb na wędkę;

Wiktionary

Wędkarstwo – rodzaj hobby, zajęcia rekreacyjnego i sportu, polegający na łowieniu ryb na wędkę.

Wyróżnia się sześć rodzajów wędkarstwa – w każdym z nich używa się innej, odpowiedniej metody wędkowania i przystosowanej do wybranej techniki łowienia wędki:

W niektórych krajach wędkarz powinien posługiwać się sprzętem o określonych parametrach oraz posiadać licencję (w Polsce jest to karta wędkarska).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wędkarstwo to moja pasja, jestem nawet redaktorem magazynu o tej tematyce.

 (1.1) Mój ojciec jest fanatykiem wędkarstwa, dlatego nasz dom jest pełen wędek, kołowrotków i gazet „Super Karp”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛ̃ntˈkarstfɔ, AS: vẽntkarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wędkarz mos., wędkowanie n., wędka ż.

 przym. wędkarski

 czas. wędkować ndk.

Wiktionary


wędkarz

1. osoba łowiąca ryby na wędkę;
2. dawniej: wytwórca wędek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba łowiąca ryby na wędkę

 (1.2) środ. ktoś wyłudzający pieniądze na ulicy odwołując się do współczucia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wędkarz – osoba uprawiająca wędkarstwo,
  • Wędkarz Polski – czasopismo o tematyce wędkarskiej.
  • Wędkarz – obraz holenderskiego malarza Carela de Moora (1700),
  • Wędkarz – obraz hiszpańskiego malarza Francisca Goi (1775),
  • Wędkarz – obraz francuskiego malarza Augusta Renoira (1874),

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój dziadek jest wędkarzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃ntkaʃ, AS: vẽntkaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wędka ż., wędkarstwo n., wędkowanie n., powędkowanie n., nawęd m., wędzisko n., zwędzenie n., Wędkowy nmos., wędzidło n., wędzidełko n.

:: fż. wędkarka ż.

 czas. wędkować ndk., powędkować dk., zwędzić dk.

 przym. wędkarski, wędkowy, wędziskowy

Wiktionary


wędkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wędkować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃ntkɔˈvãɲɛ, AS: vẽntkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wędka ż., węda, wędkarz m., wędkarka ż., wędkarstwo n.

 czas. wędkować ndk.

 przym. wędkarski

Wiktionary


wędkować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) łowić ryby przy pomocy wędki, głównie rekreacyjnie

 (1.2) środ. przen. żebrać, naciągać naiwnych na pieniądze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W każdy pierwszy weekend miesiąca, wędkuję z Piotrkiem nad Nysą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛ̃ntˈkɔvat͡ɕ, AS: vẽntkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. węda ż., wędka ż., wędkarz m., wędkarka ż., wędkowanie n., wędkarstwo n., wędzisko n., nawęd m.

 czas. powędkować dk.

 przym. wędkarski

Wiktionary


wędkowy

→ wędka


SJP.pl

Wędkowy – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Tczew nad rzeką Szpęgawą. Wieś jest siedzibą sołectwa Wędkowy, w którego skład wchodzi również miejscowość Liniewko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia

Patrz:

wędka

wędlina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. wyrób spożywczy z jednego kawałka mięsa (szynka, polędwica, baleron) lub z mięsa rozdrobnionego (kiełbasa, salceson), odpowiednio przyprawiony, zwykle wędzony, peklowany, rzadziej gotowany;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wolisz kanapki z żółtym serem czy z wędliną?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛ̃nˈdlʲĩna, AS: vẽndlʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wędliniarnia ż., wędliniarz m.

:: zdrobn. wędlinka ż.

 przym. wędliniarski, wędzony

Wiktionary


wędliniarka

→ wędliniarz


SJP.pl

Patrz:

wędliniarz

wędliniarnia

sklep, w którym sprzedaje się wyroby wędliniarskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hand. sklep z wędlinami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wstąpię jeszcze do wędliniarni i kupię trochę frankfurterek na śniadanie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wędlina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) masarnia, mięsny

Wiktionary


wędliniarski

dotyczący wędliniarza, wędliniarstwa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wędliniarstwem, dotyczący wędliniarstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wędliniarstwo n., wędlina ż.

Wiktionary


wędliniarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dziedzina związana z produkcją wędlin

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wędliniarski

Wiktionary


wędliniarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wytwórca wędlin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wędlina ż.

Wiktionary


wędlinka

zdrobnienie od: wędlina


SJP.pl


wędr.

skrót

 (1.1) = wędrowny

Wiktionary


wędrogów

Wędrogów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Kowiesy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wędrogów jest wsią liczącą kilkadziesiąt domów, zamieszkaną przez ok. 119 osób. Osada leży nad rzeką Chojnatką, przy drodze krajowej nr 8 (E67), która oddziela wieś od sąsiednich Kowies.

Wikipedia


wędrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przemierzanie długiej drogi

 (1.2) częste zmienianie miejsca pobytu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃ndrɔˈvãɲɛ, AS: vẽndrovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wędrówka ż., wędrowiec mos., wędrownik mos., wędrowniczek mos., wędrowniczka ż.

 czas. wędrować

 przym. wędrowny, wędrowniczy, wędrówkowy

Wiktionary


wędrować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) przebywać długą drogę skądś dokądś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy w Rosji ściśnie mróz, stada jerów wędrują na południe i wtedy można je u nas spotkać bez większego kłopotu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛ̃nˈdrɔvat͡ɕ, AS: vẽndrovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wędrówka ż., wędrowiec m., wędrownik m., wędrowniczek m., wędrowniczka ż., wędrowanie n.

 przym. wędrowny, wędrowniczy

 czas. przywędrować

Wiktionary


wędrowczyni

kobieta, która wędruje, zwłaszcza pieszo; podróżniczka


SJP.pl


wędrowiec

osoba wędrująca, zwłaszcza pieszo; turysta, podróżnik, piechur, wędrownik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto wędruje, porusza się pieszo

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wędrowiec – polskie ilustrowane czasopismo (tygodnik) o tematyce podróżniczo-geograficznej
  • Wędrowiec – powieść Fritza Leibera
  • Wędrowiec – powieść Lynn Abbey, drugi tom Cyklu artefaktów
  • Wędrowiec – powieść D.J. MacHale’a
  • Wędrowiec – rzeźba w Bydgoszczy
  • Wędrowiec – polska grupa muzyczna
  • Wędrowiec – karta tarota
  • Wędrowiec – obraz Hieronima Boscha

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Coraz bardziej robi się swojsko, coraz przyjaźniej spogląda wędrowiec na te rozległe linie Parthenonu, na biały Erechtejon i na leżące niżej Propyleje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wędrowanie n., wędrówka ż., wędrownik mos.

:: zdrobn. wędrowniczek mos.

 czas. wędrować ndk.

 przym. wędrowny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łazik, globtroter, obieżyświat, tramp, wędrowniczek, wędrownik, wagabunda

Wiktionary


wędrowniczek

zdrobnienie od: wędrownik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od: wędrownik

 (1.2) rzad. mały wędrowiec

Wiktionary

Patrz:

wędrownik

Przykłady

 (1.2) „O Janku Wędrowniczku” jest tytułem zbiorku wierszy dla dzieci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wędrowanie n., wędrowiec mos., wędrownik mos., wędrowniczka ż., wędrówka ż., zawędrowanie n.

 czas. wędrować ndk., zawędrować dk., zawędrowywać ndk.

 przym. wędrowny, wędrowniczy

Wiktionary


wędrowniczka

→ wędrownik


SJP.pl

Wędrowniczka – w ZHR czwarty, a w SHK Zawisza piąty żeński stopień harcerski. Przeznaczony dla harcerek w wieku 16-18 lat. Oznaczany poprzez złota lilijkę i złoty okrąg nabity na krzyż. W niektórych środowiskach ZHP używa się tej nazwy dla stopnia Harcerki Orlej.

Wikipedia

Patrz:

wędrownik

wędrowniczy

1. związany z odbywaniem wędrówek; podróżniczy, podróżny;
2. → wędrownik


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący wędrownika lub wędrowania

Wiktionary

Patrz:

wędrownik

Powiązane:

 rzecz. wędrówka ż., wędrowniczek mos., wędrownik m., wędrowniczka ż., wędrowanie n.

 czas. wędrować ndk., zawędrować dk.

Wiktionary


wędrownik

osoba wędrująca, zwłaszcza pieszo; turysta, podróżnik, piechur, wędrowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. wędrowiec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu wędrowników tutaj nie zagląda, bo odstrasza ich ta knieja.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wędrowanie n., wędrowiec mos., wędrowniczek m., wędrowniczka ż., wędrówka ż., zawędrowanie n.

 czas. wędrować ndk., zawędrować dk., zawędrowywać ndk.

 przym. wędrowny, wędrowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wagabunda, wędrowiec

Wiktionary


wędrowny

przymiotnik

 (1.1) odbywający wędrówkę; zmieniający miejsce pobytu; przenoszący się z miejsca na miejsce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W lipcu harcerze wyruszyli na obóz wędrowny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛ̃nˈdrɔvnɨ, AS: vẽndrovny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wędrówka ż., wędrowanie n., wędrowiec m., wędrownik m., wędrowniczek m., wędrowniczka ż.

 czas. wędrować

Wiktionary


wędrychowicz

nazwisko


SJP.pl


wędrzyn

Wędrzyn ( "Wandern") – kolonia w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie sulęcińskim, w gminie Sulęcin.

Jest to osiedle wojskowe położone przy drodze wojewódzkiej nr 137. Na terenie osiedla znajdują się trzy jednostki wojska polskiego: 17 Brygada Zmechanizowana, 45 Wojskowy Oddział Gospodarczy oraz Komenda Poligonu zarządzająca Ośrodkiem Szkolenia Poligonowego Wojsk Lądowych w Wędrzynie. Osiedle leży na trasie linii kolejowej nr 364.

Wikipedia


wędrówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) turyst. sport. piesze przemieszczanie się połączone z odwiedzaniem kolejnych miejsc

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛ̃nˈdrufka, AS: vẽndrufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wędrowanie n., wędrownik mos., wędrowniczka ż., wędrowiec mos., wędrowniczek mos.

 czas. wędrować

 przym. wędrowny, wędrowniczy, wędrówkowy

Wiktionary


wędrówkowy

→ wędrówka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do wędrówki, związany z wędrówką

Wiktionary

Patrz:

wędrówka

Przykłady

 (1.1) Do takich miejsc należy Nadmorski Park Krajobrazowy, który ze względu na specyfikę geograficzną (tzw. wąskie gardło wędrówkowe oraz północnobałtycki korytarz migracyjny) jest jednym z ważniejszych miejsc wędrówek, odpoczynku i zimowania licznych gatunków ptaków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wędrowanie n., wędrówka ż.

Wiktionary


wędzarka

urządzenie do wędzenia mięs, ryb


SJP.pl


wędzarnia

pomieszczenie, w którym wędzi się przetwory mięsne, ryby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. pomieszczenie lub urządzenie do wędzenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Umyte ryby powędrowały prosto do wędzarni.

 (1.1) Wuj zbudował małą wędzarnię w ogrodzie przy kuchni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wędzenie n.

 czas. uwędzić dk., wędzić ndk., wędzić się ndk.

 przym. wędzony

Wiktionary


wędzarnictwo

wędzarstwo


SJP.pl


wędzarz

specjalista w zakresie wędzenia mięsa i ryb


SJP.pl


wędzidełko

cienki fałd skóry lub błony śluzowej, stanowiący połączenie jednego narządu z drugim, np. wędzidełko języka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) anat. blaszka lub fałd łączący ze sobą dwa elementy i ograniczający ich ruchomość

Wiktionary

Wędzidełko (łac. "frenulum)" – blaszka lub fałd łączący ze sobą dwa elementy i ograniczający ich ruchomość.

Anatomia człowieka wyróżnia szereg wędzidełek w różnych częściach ciała, np. wędzidełko wargi górnej, wędzidełko wargi dolnej, wędzidełko języka, wędzidełko napletka, wędzidełko łechtaczki, wędzidełko warg sromowych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wędkarz mos.

Wiktionary


wędzidło

metalowa część uzdy wkładana koniowi do pyska, służąca do kierowania zwierzęciem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zootechn. element uprzęży (ogłowia) wkładany koniowi do pyska;

Wiktionary

Wędzidło – rodzaj kiełzna, element ogłowia wkładany koniowi do pyska w celu przekazywania mu sygnałów i kierowania nim. Istnieje wiele rodzajów wędzideł, które dzieli się ze względu na kryteria:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɛ̃ɲˈd͡ʑidwɔ, AS: vẽńʒ́idu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wędkarz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiełzno; gw. Śląsk Cieszyński zymbadło

Wiktionary


wędzidłowy

→ wędzidło


SJP.pl

Patrz:

wędzidło

wędzisko

długi, cienki kij stanowiący część wędki


SJP.pl


wędzić

konserwować produkty, poddając je działaniu dymu pochodzącego ze spalanego drewna drzew liściastych


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) kulin. konserwować żywność przy użyciu odpowiedniego dymu

czasownik zwrotny wędzić się

 (2.1) kulin. być wędzonym (1.1)

 (2.2) żart. przen. przebywać w miejscu o nasilonym zadymieniu lub gorącu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wędzarnia ż., wędzonka ż.

 przym. wędzony

Wiktionary


wędzki

nazwisko


SJP.pl


wędzonka

wędzone mięso wieprzowe, przerośnięte tłuszczem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. kulin. wędzona wieprzowina, np. boczek, słonina, baleron

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wędzić

 przym. wędzony

Wiktionary


wędzonkowy

→ wędzonka


SJP.pl

Patrz:

wędzonka

wędzony

przymiotnik relacyjny

 (1.1) kulin. przyrządzony / przyrządzany w procesie wędzenia

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od wędzić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wędzenie n., wędzonka ż., wędlina ż., wędzarnia ż., wędzarnictwo n.

 czas. wędzić ndk., uwędzić dk.

 przym. wędzarniczy

Wiktionary


węg.

skrót od: węgierski


SJP.pl

skrót

 (1.1) = węgierski

Wiktionary


węgar

pionowy element konstrukcyjny w formie słupa drewnianego lub kamiennego po bokach drzwi lub okna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. belka, która ogranicza z boku otwór drzwiowy lub okienny wspierający łuk lub nadproże;

Wiktionary

Węgar (węgarek) – pionowy element przy otworze okiennym lub drzwiowym otrzymany przez wysunięcie cegieł dla ścian murowanych lub dostawienie pionowych słupków dla ścian drewnianych lub kamiennych. Stanowi on oparcie dla ościeżnicy. Niezbędny jest on do ościeżnic regulowanych, aby je bezinwazyjnie zamontować.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃ŋɡar, AS: vẽŋgar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. węgarek m.

 przym. węgarkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) węgarek

Wiktionary


węgarek

zdrobnienie od: węgar


SJP.pl


węgarkowy

przymiotnik od: węgarek


SJP.pl


węgiel

1. pierwiastek chemiczny o symbolu C i liczbie atomowej 6, występujący w naturze w dwóch odmianach: diamentu i grafitu;
2. skała osadowa, powstała z obumarłych części roślin, stosowana jako paliwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu C i liczbie atomowej 6;

 (1.2) geol. bryłka rudy z dużą zawartością węgla (1.1), materiał opałowy;

 (1.3) szt. materiał rysunkowy w formie patyczków miękkiego węgla drzewnego

 (1.4) szt. technika artystyczna posługująca się węglem (1.3) oraz rysunek nią wykonany;

 (1.5) grudka żaru

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • węgiel – pierwiastek chemiczny z grupy niemetali (symbol C, łac. carboneum)
  • substancje z dużą zawartością węgla:
    • węgle kopalne
      • węgiel brunatny
      • węgiel kamienny
      • antracyt (węgiel)
    • węgiel aktywny
    • węgiel bitumiczny
    • węgiel drzewny
    • węgiel kostny
  • węgiel – technika artystyczna: rysunek węglem drzewnym
  • Danuta Węgiel (ur. 1961) – polska artystka fotograf, portrecistka, fotoreporter

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Diament to jedna z krystalicznych postaci węgla.

 (1.2) Sto lat temu większość statków było napędzanych węglem.

 (1.3) Antoni Kamieński (…) odwiedził również pisarkę w Grodnie i wówczas naszkicował węglem jeden z bardziej znanych jej portretów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃ŋʲɟɛl, AS: vẽŋʹǵel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. węglan mrz., węglarz mos., węglowiec mrz., węgielnica ż., węglarka ż., węglarstwo n., węglik m.

:: zdrobn. węgielek mrz.

 czas. zwęglać ndk., zwęglić dk.

 przym. węglowy, węglanowy, węglarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. C

 (1.2) czarne złoto; gw. Górny Śląsk wóngiel

Wiktionary


węgielek

mały kawałek węgla; żarzący się kawałek węgla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: węgiel

 (1.2) mały kawałek węgla

 (1.3) rel. krążek z węgla drzewnego wkładany po rozżarzeniu do trybularza

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zamiast oczu dzieci wprawiły bałwankowi dwa węgielki, zamiast nosa marchewkę.

 (1.3) Ministrant rozpalił węgielek trybularzowy i włożył go do trybularza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. węglowiec mrz., węglarz mos., węgiel mrz., węglarka ż.

 przym. węglowy

Wiktionary


węgielka

mały kawałek węgla; żarzący się kawałek węgla


SJP.pl

Wę

Wikipedia


węgielnica

przyrząd geodezyjny do wytyczania kątów prostych, pełnych i półpełnych; winkiel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przyrząd służący do wyznaczania kątów prostych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Węgielnica (przyrząd)
  • Węgielnica pryzmatyczna
  • Węgielnica (gwiazdozbiór)
  • Węgielnica – wzgórze w Garbie Tenczyńskim
  • Węgielnica – część miasta Dobczyce
  • Węgielnica – część wsi Dęba w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Kurów
  • Węgielnica – część wsi Złaków Kościelny, w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Zduny
  • Węgielnica – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Łubnice
  • Węgielnica – część wsi Podlesie, w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Pilzno

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. węglarz mzw./mos., węgiel mrz., węglarka ż.

Wiktionary


węgielny

przymiotnik

 (1.1) bud. dotyczący węgła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛ̃ŋʲˈɟɛlnɨ, AS: vẽŋʹǵelny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. węgieł

 przym. węgłowy

Wiktionary


węgier

1. koń rasy węgierskiej;
2. wino węgierskie; węgrzyn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek narodowości węgierskiej, obywatel Węgier, mieszkaniec Węgier

forma rzeczownika.

 (2.1) D. od: Węgry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1956 r. Węgrzy zorganizowali powstanie przeciwko Związkowi Radzieckiemu.

 (2.1) Marysia wróciła właśnie z Węgier.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃ŋʲɟɛr, AS: vẽŋʹǵer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Węgry nmos., węgierszczyzna ż., węgierskość ż., węgierski mrz., węgierskie n., węgier mos./mzw., węgrzyn mos./mzw., węgrzynek mos./mzw., węgierka ż.

:: fż. Węgierka ż.

 przym. węgierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. Madziar

Wiktionary


węgierka

odmiana śliwy; owoc tej śliwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ogrod. bot. odmiana śliwy o ciemnogranatowych (fioletowych), owalnych, bardzo słodkich owocach z żółtym miąższem;

 (1.2) daw. szlachecki ubiór wierzchni, zbliżony do kontusza, zapinany pod szyję i bogato szamerowany z przodu; lekka czamara; później krótszy obcisły żakiet męski wyszywany na piersiach

 (1.3) daw. męskie bądź kobiece nakrycie głowy w stylu węgierskim (czapka lub damski kapelusz)

 (1.4) daw. pot. rodzaj krótkiej fajki drewnianej

 (1.5) muz. szybki taniec wirowy, odmiana polki

 (1.6) pot. szabla typu węgierskiego ze słabo wygiętą głownią, prostym jelcem i otwartą rękojeścią

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • węgierka – nazwy odmian uprawnych podgatunków śliwy domowej
    • Węgierka Zwykła
    • Węgierka Dąbrowicka
    • Węgierka Wangenheima
    • Węgierka Włoska
    • Węgierka Łowicka
  • Węgierka – wieś w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Roźwienica
  • Węgierka – potok, dopływ Jasiołki
  • Węgierka – potok, dopływ Mleczki Wschodniej
  • Węgierka – rzeka, dopływ Orzyca
  • Węgierka – potok, dopływ Soły
  • Węgierka – potok, dopływ Świśliny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy każdym dotknięciu spadały gradem ze wstrząsanego drzewa śliwki węgierki, dojrzałe, fioletowe, ze złotymi kroplami wosku i z liliowym puszkiem.

 (1.2) Skrzywił się zaczepiony, bo i nazwanie taratatki jego węgierką było uwłaczające.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Węgier mos., Węgierka ż., węgierski mrz., węgrzyn mzw., węgierskość ż.

 przym. węgierski

 przysł. po węgiersku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg-pl|Poznań|damascenka.

Wiktionary


węgierkowy

→ węgierka


SJP.pl

Patrz:

węgierka

węgierski

związany z Węgrami


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Węgrami, dotyczący Węgier lub Węgrów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. ugrofiński język używany przez Węgrów;

 (2.2) lekcja węgierskiego (2.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Węgierski (1600–1649), działacz reformacji, kaznodzieja protestancki, duchowny Jednoty braci czeskich, historyk reformacji
  • Emilian Węgierski (1778–1841), generał brygady powstania listopadowego.
  • Jerzy Węgierski (ur. 1915) – emerytowany profesor Wydziału Budownictwa Lądowego Politechniki Krakowskiej, żołnierz ZWZ, AK
  • Ludwik Węgierski, węg. Lajos I Nagy (ur. 5 marca 1326, zm. 10 września 1382) – król Węgier w latach 1342–1382, oraz król Polski (jako Ludwik Węgierski) w latach 1370–1382.
  • Maciej Węgierski (1581–1638), protestancki kaznodzieja
  • Tomasz Kajetan Węgierski (1756–1787) – polski poeta epoki oświecenia, szlachcic, badacz i podróżnik, tłumacz, satyryk i wolnomularz.
  • Wacław Węgierski (1556–1613), szlachcic wielkopolski, członek Jednoty braci czeskich
  • Wojciech Węgierski (1602–1659), protestancki kaznodzieja, kronikarz i poeta
  • węgierski – (magyar nyelv) – język z podgrupy języków ugryjskich, zaliczanej do podrodziny ugrofińskiej (i rodziny uralskiej).
  • Węgierski Potok – potok w Beskidzie Śląskim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zdecydowanie najpopularniejsze były wina węgierskie, zwane węgrzynami, z tokajem na czele, dalej wina hiszpańskie, a wśród nich rodzaj malagi zwany w Rzeczypospolitej petercymentem, kanar pochodzący z Wysp Kanaryjskich i alikant z okolic Alikante.

 (2.1) On uczy się węgierskiego.

 (2.2) Co robiliście wczoraj na węgierskim?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛ̃ŋʲˈɟɛrsʲci, AS: vẽŋʹǵersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. węgierszczyzna ż., Węgry nmos., Węgier m., Węgierka ż., węgierskość ż., węgierka ż., węgrzyn mzw.

 przysł. po węgiersku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. węg.; gw. Górny Śląsk uherski

Wiktionary


węgierskogórski

przymiotnik od: Węgierska Górka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Węgierskiej Górki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Węgierska Górka m., węgierskogórczanin m., węgierskogórczanka ż.

Wiktionary


węgierskojęzyczny

1. posługujący się językiem węgierskim;
2. napisany w języku węgierskim;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się językiem węgierskim


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posługujący się językiem węgierskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem węgierskim

 (1.3) udostępniany, spisany, utrwalony lub stworzony w języku węgierskim

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) W 1993 roku, pod naciskiem Waszyngtonu, RWE zrezygnowało z serwisu afgańsko- i węgierskojęzycznego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛ̃ŋʲˈɟɛrskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: vẽŋʹǵerskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


węgierskość

zespół cech charakterystycznych dla Węgier


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest węgierskie; cecha tych, którzy są węgierscy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. węgierszczyzna ż., Węgry nmos., Węgier m., Węgierka ż., węgierka ż., węgrzyn m., węgrzynek m., węgier m., węgierski mrz.

 przym. węgierski

 przysł. po węgiersku

Wiktionary


węgierszczyzna

1. język węgierski;
2. wszystko, co jest charakterystyczne dla Węgier lub stamtąd pochodzi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. język węgierski

 (1.2) to, co węgierskie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. węgierski

 rzecz. węgrzyn mzw./mos., Węgier mos., Węgierka ż., węgierski mrz., węgierskość ż., Węgry lm nm.

Wiktionary


węgieł

miejsce zetknięcia się dwu ścian zewnętrznych budynku; narożnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. zewnętrzny róg budynku

Wiktionary

Wę

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uciekinier pobiegł za węgieł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃ŋʲɟɛw, AS: vẽŋʹǵeu̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. węgielny, węgłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) róg; pot. winkiel

Wiktionary


węglan

sól kwasu węglowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. związek chemiczny, sól lub ester kwasu węglowego;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele węglanów metali bardzo słabo rozpuszcza się w wodzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃ŋɡlãn, AS: vẽŋglãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. węglowiec mrz., węglarz mos., węglarka ż., węgiel

 przym. węglanowy, węglowy

Wiktionary


węglanować

nasycać ciecz dwutlenkiem węgla; saturować


SJP.pl


węglanowy

przymiotnik od: węglan


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) chem. dotyczący węglanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. węglarz mzw./mos., węglan mrz., węgiel mrz., węglarka ż.

Wiktionary


węglany

sól kwasu węglowego


SJP.pl

Węglany – grupa związków chemicznych, soli i estrów kwasu węglowego.

Wikipedia


węglarczyk

nazwisko


SJP.pl


węglarek

węglarek gronowiec - owad z rodziny kózkowatych


SJP.pl


węglarka

kolejowy wagon towarowy o otwartym od góry nadwoziu i uniwersalnym zastosowaniu, przystosowany zasadniczo do przewozu ładunków masowych takich jak: węgiel, drewno, kamień, warzywa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kolej. pot. tender, wagon do przewożenia węgla używanego jako paliwo lokomotywy parowej

 (1.2) kolej. wagon z burtami służący do przewozu materiałów sypkich, m.in. węgla;

 (1.3) metalowy pojemnik z uchwytem, służący do noszenia węgla do pieca

 (1.4) pot. węgiel w ilości mieszczącej się w węglarce (1.1-3)

 (1.5) daw. uczn. uczennica paląca papierosy

Wiktionary

Wę

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Palacz spadł z węglarki.

 (1.2) Złodzieje ukradli węgiel z węglarki.

 (1.4) Elektrownia spala dwie węglarki na godzinę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛ̃ŋɡˈlarka, AS: vẽŋglarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. węgiel m., węglan m., węglarz m., węglowiec m., węgielnica ż., węglarstwo n., węglik m., węgielek m.

 przym. węglowy, węglanowy, węglarski, węglarkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tender

 (1.3) reg. śl. kołkastla, kółkastla

Wiktionary


węglarnia

1. pomieszczenie do przechowywania węgla; węglownia;
2. miejsce, gdzie wypalany jest węgiel drzewny;
3. piec do wypalania węgla


SJP.pl


węglarski

przymiotnik od: węglarz


SJP.pl


węglarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dziedzina zajmująca się wytwarzaniem węgla drzewnego

Wiktionary

Węglarstwo – rzemiosło polegające na wytwarzaniu węgla drzewnego, zajmowali się nim węglarze, zanikło w XIX w.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. węglarz mzw./mos., węgiel mrz., węglarka ż.

Wiktionary


węglarz

1. człowiek zajmujący się handlem węgla, pracujący w składzie węgla;
2. członek tajnego stowarzyszenia politycznego założonego we Włoszech w XIX wieku, w celu walki o niepodległość i zjednoczenie kraju; karbonariusz;
3. dawniej: człowiek zajmujący się wypalaniem węgla drzewnego; kurzak;
4. lis o czarnym umaszczeniu nóg, brzucha i pyska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zaw. ktoś, kto zajmuje się wyrabianiem węgla drzewnego;

 (1.2) zaw. ktoś, kto zajmuje się handlem węglem lub jego dowozem

 (1.3) hist. zob. karbonariusz.

 (1.4) zob. smolarz.

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) łow. lis wyróżniający się czarnym umaszczeniem pyska, podbrzusza i stawek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Węglarz – zbocze w Górach Sowich
  • węglarz – człowiek zajmujący się wypalaniem węgla drzewnego
  • węglarz (smolarz) – człowiek zajmujący się wyrobem smoły lub handlujący smołą
  • węglarz (karbonariusz) – działacz polityczny
  • Andrzej Węglarz (ur. 1959) – polski samorządowiec
  • Barbara Hlibowicka-Węglarz – polska luzofonistka
  • Damian Węglarz (ur. 1996) – polski piłkarz
  • Jan Węglarz (ur. 1947) – polski matematyk i informatyk
  • Joanna Węglarz (ur. 1973) – polska szachistka
  • Józef Węglarz (1900–1980) – polski elektryk
  • Józef Węglarz (ur. 1949) – polski metodyk wychowania fizycznego
  • Krzysztof Węglarz (ur. 1985) – polski judoka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Raz jeden węglarz szedł do lasu wypalać węgiel i spotkał niedźwiedzia.

 (1.2) Potem parowóz gwizdnie, ciągnie pociąg do Warszawy, a z wagonu węglarz zabiera węgiel na wóz i przywozi do nas.

 (1.3) Podejrzewano go o kontakty z francuską tajną organizacją rewolucyjną węglarzy i […] wtrącono do więzienia.

 (2.1) Łapy błotnych węglarzy mają rozstaw palców większy, ułatwiający im poruszanie się na gruncie grząskim i zapadającym, jednakże są krótsze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃ŋɡlaʃ, AS: vẽŋglaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. węgiel m., węglan m., węglowiec m., węgielnica ż., węglarka ż., węglarstwo n., węgielek m., węglik m.

 przym. węglowy, węglanowy, węglarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurzak

Wiktionary


węgle

forma rzeczownika.

 (1.1) plural|węgiel.

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (2.1) pot. węglowodany

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Węgle utrzymują wysoki poziom glikogenu w mięśniach, który jest twoim paliwem podczas intensywnego treningu.

Wiktionary


węgleniec

Węgleniec – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Jędrzejów. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


węglewski

nazwisko


SJP.pl


węgleć

spalać się na węgiel; zwęglać się


SJP.pl


węgleński

nazwisko


SJP.pl


węglik

związek węgla z metalem; karbidek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. związek chemiczny węgla z metalem lub półmetalem;

 (1.2) przest. węgielek (zdrobn. od: węgiel)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • węglik – związek chemiczny
  • węglik – grzyb
  • węglik czarnogardły – ptak

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. węglowiec mrz., węglarz mos., węgiel mrz., węglarka ż.

 przym. węglowy

Wiktionary


węgliki

związek węgla z metalem; karbidek


SJP.pl

Węgliki – nieorganiczne związki chemiczne złożone z atomów węgla i atomów metalu albo półmetalu (krzemu czy boru), mającymi mniejszą od węgla elektroujemność. Wyróżnia się węgliki jonowe, węgliki kowalencyjne, węgliki międzywęzłowe (metaliczne) i węgliki pośrednie.

Wikipedia


węglikowy

→ węglik


SJP.pl

Patrz:

węglik

węglin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Węglin – dzielnica Lublina
  • Węglin – wieś w województwie lubelskim, w powiecie kraśnickim, w gminie Trzydnik Duży
  • Węglin – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie

Wikipedia


węglinek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Węglinek – wieś w woj. lubelskim, w pow. janowskim, w gminie Batorz
  • Węglinek – wieś w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Trzydnik Duży
  • Węglinek – dzielnica w Lublinie

Wikipedia


węgliniec

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Węgliniec ( Kohlfurt) – miasto w Polsce w województwie dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Węgliniec.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa jeleniogórskiego.

Według danych GUS z 1 stycznia 2023 miasto miało 2657 mieszkańców (761. miejsce w kraju).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɛ̃ŋɡˈlʲĩɲɛt͡s, AS: vẽŋglʹĩńec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. węgliniecki

Wiktionary


węgliniecki

→ Węgliniec


SJP.pl

Patrz:

Węgliniec

węglisty

dawniej: węglowy - zawierający węgiel (pierwiastek)


SJP.pl


węglić

1. powodować przemianę substancji pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego w węgle kopalne; uwęglać;
2. dawniej: spalać na węgiel; zwęglać;
3. węglić się - uwęglać się, przetwarzać się w węgle kopalne; zwęglać się


SJP.pl


węglińczanin

mieszkaniec Węglińca (miasta w Polsce)


SJP.pl


węglińczanka

mieszkanka Węglińca (miasta w Polsce)


SJP.pl


węgliński

nazwisko


SJP.pl


węglonośny

obfitujący w węgiel; dostarczający węgla; zawierający węgiel


SJP.pl


węglopochodne

dotyczący organicznych związków chemicznych, czyli związków zawierających przynajmniej jeden atom węgla


SJP.pl


węglopochodny

dotyczący organicznych związków chemicznych, czyli związków zawierających przynajmniej jeden atom węgla


SJP.pl


węglowce

1. pierwiastek z 4 grupy układu okresowego;
2. statek do przewozu węgla


SJP.pl

Węglowce

Wikipedia


węglowice

Węglowice ( Kuhlhausen) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie kłobuckim, w gminie Wręczyca Wielka.

Wieś leży około 15 km na południe od Kłobucka, w pobliżu węzła kolejowego w Herbach Nowych.

Wieś Węglowice powstała na przełomie XVIII i XIX wieku, została założona wraz z pobliskim Puszczewem, przez mieszanych wyznaniowo osadników niemieckich.

Wikipedia


węglowiec

1. pierwiastek z 4 grupy układu okresowego;
2. statek do przewozu węgla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. masowiec do transportu węgla;

 (1.2) chem. pierwiastek należący do czternastej grupy układu okresowego;

Wiktionary

Węglowiec ( collier) – rodzaj masowca przystosowanego do przewozu węgla. Charakterystyczne dla tego typu jednostek były duże luki ładunkowe.

Był to typ statków, które do wybuchu II wojny światowej najczęściej zawijały do portu w Gdyni. Najbardziej znanymi polskimi węglowcami były „Francuzy” towarzystwa Żegluga Polska („Katowice”, „Kraków”, „Toruń”, „Poznań” i „Wilno”) i „Robury” towarzystwa Polskarob.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɛ̃ŋɡˈlɔvʲjɛt͡s, AS: vẽŋglovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. węgiel m., węglan m., węglarz m., węgielnica ż., węglarka ż., węglarstwo n., węgielek m., węglik m.

 przym. węglowy, węglanowy, węglarski

Wiktionary


węglownia

1. pomieszczenie do przechowywania węgla; węglarnia;
2. zespół urządzeń do przygotowania węgla wsadowego w gazowniach i koksowniach


SJP.pl


węglowodan

związek chemiczny składający się z atomów węgla, wodoru i tlenu; sacharyd, cukier, cukrowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. organiczny związek chemiczny składający się z atomów węgla, wodoru i tlenu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie jest możliwe na dłuższą metę utrzymanie tak niskiej podaży węglowodanów jak sugerują niektóre współczesne diety.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃ŋɡlɔˈvɔdãn, AS: vẽŋglovodãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. węglowodanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sacharyd, węgle

Wiktionary


węglowodanowy

przymiotnik od: węglowodan


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący węglowodanów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakie zmiany w OUN mogą spowodować zaburzenia gospodarki węglowodanowej?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃ŋɡlɔvɔdãˈnɔvɨ, AS: vẽŋglovodãnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. węglowodan m.

Wiktionary


węglowodany

związek chemiczny składający się z atomów węgla, wodoru i tlenu; sacharyd, cukier, cukrowiec


SJP.pl

Węglowodany, sacharydy – w ścisłym znaczeniu są to organiczne związki chemiczne składające się z atomów węgla oraz wodoru i tlenu, w takiej proporcji, że na każdy atom węgla przypadają dwa atomy wodoru i jeden tlenu, o ogólnym wzorze sumarycznym: Cn(H2O)n. W szerszym znaczeniu zalicza się do nich ich pochodne otrzymywane w wyniku redukcji lub utleniania ich grup hydroksylowych lub karbonylowych, a także wymianę jednej lub więcej grup hydroksylowych na atom wodoru lub inne grupy organiczne.

Wikipedia


węglowodorowy

przymiotnik od: węglowodór


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) chem. zbudowany głównie z atomów węgla i wodoru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Węglowodorowym analogiem tetry jest metan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃ŋɡlɔvɔdɔˈrɔvɨ, AS: vẽŋglovodorovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. węglowodór

Wiktionary


węglowodory

związek chemiczny składający się z węgla i wodoru


SJP.pl

Węglowodory – organiczne związki chemiczne zawierające w swojej strukturze wyłącznie atomy węgla i wodoru. Wszystkie one składają się z podstawowego szkieletu węglowego (powiązanych z sobą atomów węgla) i przyłączonych do tego szkieletu atomów wodoru. Sam pierwiastek węgiel nie jest jednak węglowodorem.

Wikipedia


węglowodór

związek chemiczny składający się z węgla i wodoru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. związek chemiczny organiczny złożony wyłącznie z atomów węgla i wodoru;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. węglowodorowy

Wiktionary


węglowski

nazwisko


SJP.pl


węglowy

przymiotnik od: węgiel


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący węgla; przewożący węgiel; poruszający się na węgiel

 (1.2) chem. dotyczący węgla jako pierwiastka chemicznego; składający się z węgla

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do nabrzeża zacumował jakiś węglowy statek z Cypru.

 (1.2) Włókna węglowe są bardzo lekkie i wytrzymałe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛ̃ŋɡˈlɔvɨ, AS: vẽŋglovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. węglan m., węglarz m., węglowiec m., węgielnica ż., węglarka ż., węglarstwo n., węglik m., węgielek m., węgiel m.

 przym. węglanowy, węglarski

Wiktionary


węglówka

potocznie:
1. elektrownia węglowa;
2. wędka wykonana z włókna węglowego;
3. dawna żarówka z nicią węglową, wytrzymała na wstrząsy, dająca żółte światło;
4. linia kolejowa służąca do przewozu węgla kamiennego z Górnego Śląska na Wybrzeże, wybudowana w latach 30. XX wieku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Węglówka – wieś w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Wiśniowa
  • Węglówka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Korczyna
  • Węglówka – rzeka, dopływ Bojanickiej Wody
  • Węglówka – potok górski na Dolnym Śląsku, dopływ Nysy Kłodzkiej.
  • Węglówka (Niedźwiadek) – potok, dopływ Kasinianki
  • Węglówka – potoczna nazwa magistrali węglowej

Wikipedia


węgorapa

rzeka w Polsce i Federacji Rosyjskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka przepływająca przez terytorium Polski i Rosji (obwód królewiecki), wypływa z jeziora Mamry, wraz z Instruczą tworzy Pregołę;

Wiktionary

Węgorapa (ros. Анграпа, niem. "Angerapp") – rzeka, przepływająca przez terytorium Polski i Rosji (obwód królewiecki).

Wypływa z jeziora Mamry, przepływa przez Węgorzewo i po połączeniu z Instruczą tworzy Pregołę. Długość rzeki (uwzględniając jej naturalne koryto), wynosi 172 km, w tym 66 km znajduje się na terenie Polski (biorąc jako główny nurt kanał odcinający Wielką Pętlę Węgorapy – odpowiednio 139,9 km oraz 44 km), reszta na terenie obwodu królewieckiego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. węgorapski

Wiktionary


węgorczyca

choroba wywoływana przez węgorka jelitowego


SJP.pl

Węgorczyca (strongyloidoza, łac. strongyloidosis, ang. strongyloidiasis) – choroba pasożytnicza wywołana przez nicienia węgorka jelitowego ("Strongyloides stercoralis"), który cały cykl rozwojowy może odbyć w organizmie człowieka, może więc wskutek autozakażenia doprowadzać do wieloletniego przebiegu choroby.

Wikipedia


węgorek

nicień, pasożyt kręgowców i roślin


SJP.pl


węgorkowy

przymiotnik od: węgorek


SJP.pl


węgornia

urządzenie rybackie do połowu węgorzy spływających do morza


SJP.pl

Węgornia ([], Aalbeck) – osada kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Łęczyce.

Według danych na rok 2026 wieś zamieszkuje 49 mieszkańców. W pobliżu znajduje się rzeka Łeba oraz droga ekspresowa S6.

Wikipedia


węgornica

słodkowodna larwa minogów o ciele wydłużonym, robakowatym i słabo rozwiniętych oczach pokrytych skórą, żyjąca w mule dennym; robaczyca, ślepica


SJP.pl


węgornik

1. rodzaj pułapki na ryby;
2. osoba łowiąca węgorze


SJP.pl

Węgornik ( Aalgraben) – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Police na skraju Puszczy Wkrzańskiej.

Przynależność polityczno-administracyjna:

Wikipedia


węgorz

drapieżna ryba z rodziny węgorzowatych, o wydłużonym, wężowatym ciele, żyjąca w wodach słodkich, na tarło wędrująca do morza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) icht. ryba z rodziny nazwa systematyczna|Anguillidae|ref=tak., węgorzowatych;

 (1.2) kulin. spoż. mięso węgorza (1.1) lub potrawa z niego

 (1.3) hazardowa gra w domino

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ryba z rodziny węgorzowatych, w szczególności węgorz europejski (Anguilla anguilla)
  • węgorz elektryczny, inaczej strętwa (Electrophorus electricus)
  • hazardowa gra w domino

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Węgorz jest rybą aktywną nocą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃ŋɡɔʃ, AS: vẽŋgoš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. węgorzyca ż., węgorzowate nmos.

:: zdrobn. węgorzyk m.

 przym. węgorzowy, węgorzowaty

Wiktionary


węgorzewianin

mieszkaniec Węgorzewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Węgorzewa

 (1.2) osoba pochodząca z Węgorzewa, urodzona w Węgorzewie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Węgorzewianin został zatrzymany i trafił do policyjnego aresztu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Węgorzewo n.

:: fż. węgorzewianka ż.

 przym. węgorzewski

Wiktionary


węgorzewianka

mieszkanka Węgorzewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Węgorzewa

 (1.2) kobieta pochodząca z Węgorzewa, urodzona w Węgorzewie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szanowne węgorzewianki! W najbliższą sobotę wszystkie panie w wieku 50+ zapraszamy na bezpłatne badania mammograficzne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Węgorzewo n.

:: fm. węgorzewianin mos.

 przym. węgorzewski

Wiktionary


węgorzewo

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto powiatowe w Polsce w województwie warmińsko-mazurskim;

Wiktionary

Węgorzewo (dawniej "Węgobork", Angerburg, Ungura, maz. "Wéngobork") – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, siedziba powiatu węgorzewskiego oraz gminy miejsko-wiejskiej Węgorzewo.

Według danych GUS z 1 stycznia 2025 r. Węgorzewo liczyło 10 448 mieszkańców i miało powierzchnię 10,88 km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Urząd Miejski w Węgorzewie w poniedziałki jest czynny od 8.00 do 16.00, a w pozostałe dni tygodnia od 7.30 do 15.30.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃ŋɡɔˈʒɛvɔ, AS: vẽŋgoževo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. węgorzewianin mos., węgorzewianka ż.

 przym. węgorzewski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Węgobork

Wiktionary


węgorzewski

przymiotnik od: Węgorzewo


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Węgorzewa, związany z Węgorzewem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powiat węgorzewski od północy graniczy z obwodem królewieckim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Węgorzewo n., węgorzewianin mos., węgorzewianka ż.

Wiktionary


węgorzokształtne

rząd ryb promieniopłetwych; niedopłetwe


SJP.pl

Węgorzokształtne (Anguilliformes), niedopłetwe, gardzielcokształtne, sakkofaryngokształtne (Apodes) – rząd ryb promieniopłetwych obejmujący ryby morskie i dwuśrodowiskowe, o silnie wydłużonym ciele, m.in. węgorze, kongery i mureny. Jest to najliczniejszy w gatunki rząd ryb z nadrzędu elopsopodobnych. W zapisie kopalnym są znane od środkowej kredy.

Wikipedia


węgorzokształtny

o cechach węgorzokształtnych (rząd ryb)


SJP.pl


węgorzowate

rodzina ryb kostnoszkieletowych, o ciele silnie wydłużonym, bocznie spłaszczonym w części ogonowej; drapieżne, większość życia spędzają w wodach słodkich (rzekach i jeziorach), do morza wędrują tylko na tarło, po którym prawdopodobnie giną


SJP.pl

Węgorzowate (Anguillidae) – rodzina katadromicznych ryb z rzędu węgorzokształtnych (Anguilliformes). Wszystkie gatunki są poławiane gospodarczo. Jedynym przedstawicielem rodziny w wodach Polski jest węgorz europejski.

Wikipedia


węgorzowaty

o cechach węgorzowatych (rodzina ryb)


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) podobny do węgorza; taki jak węgorz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zool. zwykle w lm. węgorzowate: przedstawiciel pewnej rodziny ryb kostnoszkieletowych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. węgorz mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) węgorzokształtny

Wiktionary


węgorzowy

przymiotnik od: węgorz


SJP.pl


węgorzyca

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. gatunek ryby okoniokształtnej z rodziny węgorzycowatych

Wiktionary

Węgorzyca ("Zoarces viviparus") – gatunek ryby okoniokształtnej z rodziny węgorzycowatych (Zoarcidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Węgorzyca to ryba drapieżna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃ŋɡɔˈʒɨt͡sa, AS: vẽŋgožyca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. węgorz m.

Wiktionary


węgorzycowate

rodzina ryb z rzędu okoniokształtnych


SJP.pl

Węgorzycowate (Zoarcidae) – rodzina morskich ryb okoniokształtnych.

Wikipedia


węgorzycowaty

o cechach węgorzycowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


węgorzyk

1. zdrobnienie od: węgorz;
2. młody węgorz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. mały, młody węgorz

Wiktionary


węgorzyn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Węgorzyn – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. wąbrzeskim, w gminie Wąbrzeźno
  • Węgorzyn – część miejscowości Góry Pęchowskie w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Klimontów
  • Węgorzyn – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Karnice
  • Węgorzyno
  • Węgorzynko

Wikipedia


węgorzynianin

mieszkaniec Węgorzyna (miasta w Polsce)


SJP.pl


węgorzynianka

mieszkanka Węgorzyna (miasta w Polsce)


SJP.pl


węgorzynko

Wę

Wikipedia


węgorzyno

1. miasto w Polsce;
2. jezioro na Pojezierzu Ińskim;
3. jezioro na Pojezierzu Kaszubskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Węgorzyno (do 1946 Wangerin) – miasto w Polsce położone w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, nad jeziorem Węgorzyno. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Węgorzyno.

Według danych z 31 grudnia 2009 miasto miało 3021 mieszkańców.

Ośrodek usługowy i wypoczynkowy; przemysł spożywczy i drzewny; przystań wodna.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvɛ̃ŋɡɔˈʒɨ̃nɔ, AS: vẽŋgožỹno

Wiktionary


węgorzyński

przymiotnik od: Węgorzyno


SJP.pl


węgrowianin

mieszkaniec Węgrowa


SJP.pl


węgrowianka

mieszkanka Węgrowa


SJP.pl


węgrowski

→ Węgrów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Węgrowa, związany z Węgrowem

Wiktionary

Patrz:

Węgrów

Powiązane:

 rzecz. Węgrów mrz., węgrowianin mos., węgrowianka ż.

Wiktionary


węgry

1. koń rasy węgierskiej;
2. wino węgierskie; węgrzyn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. państwo w Europie;

Wiktionary

Węgry ( , []) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej, od 1955 członek ONZ, od 1999 członek NATO, od 2004 członek Unii Europejskiej. Jest również członkiem Grupy Wyszehradzkiej. Graniczy ze Słowacją, Słowenią, Austrią, Chorwacją, Serbią, Rumunią i Ukrainą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Węgry są krajem europejskim.

 (1.1) Mariusz właśnie wrócił z Węgier.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃ŋɡrɨ, AS: vẽŋgry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. węgierszczyzna ż., węgierski mrz., Węgier mos., Węgierka ż., węgrzyn mzw., węgierskość ż.

 przym. węgierski

 przysł. po węgiersku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Madźary, Wyngry; hist. polit. Republika Węgierska (1989 – 2012); Węgierska Republika Ludowa, skr. WRL (1949 – 1989)

Wiktionary


węgrzce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Węgrzce – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wołowskim, w gminie Wińsko
  • Węgrzce – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zielonki

Wikipedia


węgrzyk

nazwisko


SJP.pl


węgrzyn

wino węgierskie; węgier


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) przest. enol. wino węgierskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przest. handlarz domokrążca (pierwotnie narodowości węgierskiej)

 (2.2) gwara. zootechn. osoba zajmująca się kastracją zwierząt

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • węgrzyn – wino pochodzące z Węgier
  • Węgrzyn – wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Radoszyce
  • Bartosz Węgrzyn (ur. 1984) – polski siatkarz
  • Franciszek Węgrzyn (1892–1965) – podpułkownik Wojska Polskiego
  • Grzegorz Węgrzyn (ur. 1963) – profesor nauk biologicznych
  • Jan Węgrzyn (ur. 1964) – polski urzędnik państwowy
  • Józef Węgrzyn (1884–1952) – polski aktor i reżyser
  • Józef Węgrzyn (ur. 1943) – polski dziennikarz
  • Kazimierz Węgrzyn (ur. 1967) – polski piłkarz
  • Kazimierz Józef Węgrzyn (ur. 1947) – polski poeta
  • Krzysztof Węgrzyn (ur. 1950) – polski przedsiębiorca, inżynier i urzędnik państwowy
  • Krzysztof Węgrzyn (ur. 1953) – polski skrzypek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zdecydowanie najpopularniejsze były wina węgierskie, zwane węgrzynami, z tokajem na czele, dalej wina hiszpańskie, a wśród nich rodzaj malagi zwany w Rzeczypospolitej petercymentem, kanar pochodzący z Wysp Kanaryjskich i alikant z okolic Alikante.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃ŋɡʒɨ̃n, AS: vẽŋgžỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Węgry nmos., Węgier mos., Węgierka ż., węgierszczyzna ż., węgierskość ż., węgierski mrz., węgierskie n., węgier mos./mzw., węgrzynek mos., węgierka ż.

:: zdrobn. węgrzynek mzw.

 przym. węgierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) węgier; zdrobn. węgrzynek

 (2.1) węgier

Wiktionary


węgrzynek

zdrobnienie od: węgrzyn (wino)


SJP.pl

Węgrzynek – część wsi Chełmiec, w gminie Chełmiec, powiecie nowosądeckim, w województwie małopolskim.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Wikipedia


węgrzyniak

nazwisko


SJP.pl


węgrzynowice

Węgrzynowice – wieś w Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Budziszewice.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego. Wieś typowo rolnicza – mieszkańcy zajmują się uprawą zboża, ziemniaków i hodowlą zwierząt.

Wikipedia


węgrzynowicz

nazwisko


SJP.pl


węgrzynowski

nazwisko


SJP.pl


węgrzyński

nazwisko


SJP.pl


węgrów

1. koń rasy węgierskiej;
2. wino węgierskie; węgrzyn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

 (1.2) geogr. wieś w Polsce;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lm. od: Węgier

Wiktionary

Węgrów – miasto w Polsce położone w województwie mazowieckim, siedziba gminy wiejskiej Liw, gminy miejskiej Węgrów i powiatu węgrowskiego (w latach 1867–1975 i od 1999).

Węgrów położony jest w Obniżeniu Węgrowskim, na prawym brzegu rzeki Liwiec. Przez miasto przepływa struga Czerwonka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃ŋɡruf, AS: vẽŋgruf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. węgrowianin mos., węgrowianka ż.

 przym. węgrowski

Wiktionary


węgłowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Węgłowski (ur. 1975) – polski pisarz
  • Jędrzej Węgłowski (1789–1861) – generał-major artylerii wojsk rosyjskich
  • Stanisław Węgłowski (1938–1997) – polski polityk

Wikipedia


węgłowy

przymiotnik od: węgieł


SJP.pl


węsierski

nazwisko


SJP.pl

Węsierski I (Wensierski, Wesierski, Belina odmienny) – kaszubski herb szlachecki, według Przemysława Pragerta odmiana herbu Belina.

Wikipedia


węszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|węszyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. węszyć ndk.

Wiktionary


węszyciel

ktoś, kto szpera, poszukuje czegoś


SJP.pl


węszyć

1. poszukiwać zapachów i oceniać je, obwąchiwać, niuchać (o zwierzętach);
2. potocznie: poszukiwać, tropić


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wywęszyć)

 (1.1) szukać czegoś po zapachu, wyczuwając to węchem

 (1.2) pot. usiłować dowiedzieć się czegoś o kimś lub o czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten dźwięk zaniepokoił psy, poderwały się gwałtownie, rozglądając i węsząc, któryś zaszczekał, jednak po chwili znów położyły się na gorącym piasku.

 (1.2) Czytelnicy (ci z urzędu) węszyli aluzje, kpinę z nowego ładu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. węszenie n.

Wiktionary


węza

cienki arkusz sprasowanego wosku pszczelego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pszcz. zaczątek plasterastra z wosku o wyglądzie wafla, umieszczany w ramce i stanowiący podstawę do budowy plasterastra wosku

Wiktionary

Wę

Wikipedia


węzeł

1. splątane miejsce na sznurku (np. węzeł marynarski)
2. w wyrażeniu "węzeł gordyjski": problem pozornie trudny do rozwiązania, wymagający sprytu
3. miejsce przecięcia się kilku szlaków komunikacyjnych (np. kolejowy)
4. jednostka prędkości stosowana na morzu (1 mila morska na godzinę)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie;

 (1.2) mar. metrol. nawig. meteorol. jednostka prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w nawigacji używana do określania prędkości statków i prądów morskich, zaś w meteorologii – prędkości wiatrów;

 (1.3) przen. więź łącząca ludzi (i nie tylko)

 (1.4) ośrodek, w którym krzyżują się ważne szlaki komunikacyjne

 (1.5) problem trudny do rozwiązania

 (1.6) bot. zgrubienie łodygi z którego wyrasta liść

 (1.7) mat. dowolna krzywa zwykła zamknięta zanurzona w przestrzeni trójwymiarowej;

 (1.8) daw. jednostka długości, 48 stóp;

 (1.9) astr. punkt, w którym płaszczyzna orbity ciała niebieskiego przecina się z ekliptyką

 (1.10) daw. prezent urodzinowy lub imieninowy

Wiktionary

Węzeł – sposób wyginania i przeplatania materiałów (lin, sznurów, nici) wokół samych siebie czy innych przedmiotów. Materiały mogą być pochodzenia roślinnego, zwierzęcego, mineralnego i mieszane.

Służy do łączenia, mocowania oraz skracania lin, sznurków czy innych podobnych materiałów poprzez odpowiednie wiązanie lub przeplatanie. Może służyć do łączenia ze sobą dwóch lub więcej lin, mocowania lin do innych przedmiotów czy do formowania pętli.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żeglarze znają wiele rodzajów węzłów służących m.in. do łączenia lin lub cumowania.

 (1.1) Spod welonu na głowie wyglądały ogromne czarne włosy, skręcone w węzeł.

 (1.2) Niszczyciel pędził z prędkością 43 węzłów.

 (1.3) Między tymi ludźmi a ziemią, której się pozbywają, widocznie pękł węzeł, łączący rolnika z rolą.

 (1.4) Obstawiliśmy wszystkie węzły, nawet mysz się nie przeciśnie na drugą stronę rzeki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃w̃zɛw, AS: vẽũ̯zeu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. węzełek

 przym. węzełkowy, węzłowy, węzłowaty, węźlasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) supeł

 (1.6) kolanko

 (1.10) wiązanie, wiązarek, gwara. wiązarko

Wiktionary


węzełeczek

zdrobnienie od: węzełek


SJP.pl


węzełek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mały węzeł; zdrobn. od: węzeł

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Węzełek (rzeźba),
  • węzełek (anatomia) (łac. nodus),
  • węzełek (łac. nodulus) może też oznaczać zgrubiałe miejsce zetknięcia się żyłki analnej z aksylarną w przednim skrzydle niektórych gryzków (Psocoptera).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. węzeł m.

Wiktionary


węzełkowy

przymiotnik od: węzełek


SJP.pl


węzgłowie

dawniej: wezgłowie


SJP.pl


węziej

stopień wyższy od przysłówka: wąsko


SJP.pl


węzina

1. część tarczycy łącząca ze sobą jej lewy i prawy płat;
2. dawniej: cieśnina, przesmyk


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • część tarczycy
  • Węzina – przysiółek wsi Bór Zajaciński w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Przystajń
  • Węzina – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Elbląg

Wikipedia


węzłobaldachowy

seler węzłobaldachowy - gatunek roślin z rodziny selerowatych; pęczyna węzłobaldachowa


SJP.pl


węzłowatość

1. giętkość i elastyczność liny;
2. cecha czegoś wyrażonego w niewielu słowach; zwięzłość


SJP.pl


węzłowaty

pełen węzłów, zgrubień; węźlasty


SJP.pl


węzłowość

→ węzłowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest węzłowe

Wiktionary

Patrz:

węzłowy

Powiązane:

 przym. węzłowy

 przysł. węzłowo

Wiktionary


węzłowy

1. taki, w którym krzyżują się przewody, szlaki komunikacyjne itp.;
2. mający zasadnicze znaczenie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający zasadnicze znaczenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. węzeł mrz., węzłowość ż.

Wiktionary


węzłówka

Węzłówka, kątnica, wiązanie kątowe - wiązanie działające w jednej płaszczyźnie. Płaski element konstrukcyjny wspomagający łączenie belek w konstrukcji kratowej, przymocowany do obu tych belek bezpośrednio przy miejscu ich łączenia. Może wspomagać również łączenie belki z płaszczyzną. Węzłówka wzmacnia połączenia tych elementów przede wszystkim ze względu na zginanie oraz odciąganie.

Wikipedia


węźlasty

pełen węzłów, zgrubień; węzłowaty


SJP.pl


węźlica

drabina sznurowa do wchodzenia na maszty


SJP.pl


węże

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. herp. nazwa systematyczna|Serpentes|Linnaeus|ref=tak., podrząd gadów z rzędu łuskonośnych;

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: wąż

Wiktionary

Węże (Serpentes) – podrząd gadów z rzędu łuskonośnych. Charakteryzują się wydłużonym, beznogim ciałem i aparatem szczękowym umożliwiającym niezwykle szerokie rozwarcie paszczy, a co za tym idzie połykanie ofiar w całości, brakiem błony bębenkowej i ucha środkowego. Liczba kręgów, które mają (podobnie jak u waranów) dodatkowe powierzchnie stawowe, może sięgać 400. Węże (jadowite i właściwe) mają tylko jedno (prawe) płuco (dusiciele mają dwa), wydłużoną wątrobę, nerki ułożone jedna za drugą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Działem zoologii zajmującym się wężami jest ofiologia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wąż mzw.

Wiktionary


wężerów

Wężerów – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Słomniki, przy drodze DK7.

Wikipedia


wężewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wężewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Krasne
  • Wężewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. oleckim, w gminie Kowale Oleckie
  • Wężewo – wieś w [[województwo warmińsko-mazurskie|woj.

Wikipedia


wężogłów

ryba drapieżna występująca w Chinach


SJP.pl


wężogłówka

wężogłówka australijska - gatunek żółwia z rodziny matamatowatych; żółw wężoszyi


SJP.pl


wężojad

azjatycki ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych


SJP.pl


wężoszyi

żółw wężoszyi - gatunek żółwia z rodziny matamatowatych; wężogłówka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający wężową szyję

Wiktionary


wężoszyjny

żółwie wężoszyjne - rodzina żółwi z podrzędu żółwi bokoszyjnych


SJP.pl


wężowate

rodzina węży licząca ponad 1800 gatunków, w większości niejadowitych, występujących na obszarze Eurazji, obu Ameryk, Afryki i Australii; węże właściwe


SJP.pl


wężowaty

przypominający kształtem węża, podobny do węża


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który przypomina kształtem węża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wąż mzw./mrz.

 przym. wężowy

 przysł. wężowato

Wiktionary


wężowiaczek

wystrój wężowiaczek - motyl z rodziny wystrojowatych, występujący w Europie i Afryce; niebezpieczny szkodnik drzew, zwłaszcza owocowych


SJP.pl


wężowidło

szkarłupień o ciele podzielonym na wyraźnie wyodrębnioną tarczę centralną i pięć walcowatych, długich i ruchliwych ramion, zamieszkujący dna mórz o dużym i średnim zasoleniu


SJP.pl


wężowiec

minerał o barwie zielonkawej, przechodzącej w czarną lub żółtą, stosowany jako kamień drogowy i budowlany; serpentyn


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wężowiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Mogielnica
  • Wężowiec – wieś w woj. pomorskim, w pow. nowodworskim, w gminie Nowy Dwór Gdański
  • Wężowiec – część miasta Niepołomice w województwie małopolskim, w powiecie wielickim, w gminie Niepołomice

Wikipedia


wężowisko

1. legowisko wężów;
2. przenośnie: coś splątanego, skłębionego


SJP.pl


wężownica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Sansevieria|ref=tak., sansewieria, roślina o grubych, wiecznie zielonych liściach ozdobionych jasnozielonymi poprzecznymi paskami;

 (1.2) techn. rura w kształcie spirali przez którą przepływa ciecz w celu ogrzewania lub wyziębienia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Spiralna rura stosowana w przemyśle wprowadzająca czynnik chłodzący lub grzewczy
  • Rodzaj sukulentu
  • Rodzaj kolubryny
  • Przystanek kolejowy

Wikipedia

Powiązane:

 przym. wężowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sansewieria, język teściowej

Wiktionary


wężownicowy

→ wężownica


SJP.pl

Patrz:

wężownica

wężownik

rdest wężownik, roślina lecznicza, częściowo pod ochronną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wężownik – gwiazdozbiór
  • rdest wężownik – gatunek rośliny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vɛ̃w̃ˈʒɔvʲɲik, AS: vẽũ̯žovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wężownik mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. Oph

Wiktionary


wężowy

przymiotnik od: wąż


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) charakterystyczny dla węża; dotyczący, odnoszący się do węża

 (1.2) wykonany ze skóry węża

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vɛ̃w̃ˈʒɔvɨ, AS: vẽũ̯žovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wężówka ż., wąż m., wężownica ż., wężyk m.

 przysł. wężowo

 przym. wężowaty

Wiktionary


wężowłosy

o jędzy, gorgonie: mająca na głowie węże zamiast włosów


SJP.pl


węższy

stopień wyższy od przymiotnika: wąski


SJP.pl


wężyca

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. samica węża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wąż m.

Wiktionary


wężyczyn

Wę

Wikipedia


wężyk

1. zdrobnienie od: wąż;
2. coś o falistym, krętym kształcie;
3. linia falista; zygzak;
4. przedstawiciel rodziny węży łuskonośnych;
5. narzędzie formierskie w kształcie litery "s"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od wąż

 (1.2) mały wąż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) falista linia

 (2.2) giętka, cienka rurka

 (2.3) fot. mechaniczne urządzenie do uruchamiania migawki aparatu fotograficznego z pewnej odległości, bez nacisku na spust;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wężyk – miejscowość w województwie mazowieckim
  • wężyk – rodzaj haftu używanego w Wojsku Polskim
  • „wężyk” – gra komputerowa
  • wężyk spustowy – urządzenie używane w fotografii
  • znak pisarski (~), zwany również tyldą
  • Wężyki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvɛ̃w̃ʒɨk, AS: vẽũ̯žyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wężyk m., wąż m., wężykowanie n., wężówka ż.

 czas. wężykować ndk.

 przym. wężowy, wężykowy, wężykowaty

 przysł. wężowo, wężykowato

Wiktionary


wężykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) techn. kolej. niestabilność jazdy pojazdów szynowych, zwłaszcza przy dużych prędkościach na torach prostych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas przejazdów technicznych trasą PST z maksymalną prędkością 70 km/h w pojazdach typu Moderus Gamma zaobserwowano tzw. wężykowanie – wyjaśnia Agnieszka Smogulecka, rzeczniczka MPK Poznań.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wężyk mzw./mrz.

Wiktionary


wężykowate

rodzina węży z rzędu łuskonośnych; wężyki, węże nitkowate


SJP.pl


wężykowaty

1. podobny do węża; wijący się, kręty, zygzakowaty;
2. o cechach wężykowatych (rodzina węży)


SJP.pl


wężykowy

przymiotnik od: wężyk


SJP.pl


wężymord

pospolita roślina o żółtych kwiatach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) zob. wężymord czarny korzeń.

Wiktionary

Wężymord ("Scorzonera") – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje w różnych ujęciach 105 do 180 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje północną Afrykę, Europę (bez Irlandii i Islandii) oraz Azję (bez krajów tropikalnego południa). W Polsce rosną jako gatunki rodzime: wężymord górski "S. rosea", wężymord niski "S. humilis" i wężymord stepowy "S. purpurea", a jako rośliny przejściowo dziczejące: wężymord siwy "S. cana" oraz zaliczany tu w części ujęć systematycznych trzonczak pierzasty "S. laciniata".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Siać, póki ziemia nie zamarznie: marchew, pietruszkę, szpinak nowozelandzki, cząber, marek cukrowy, szparagi, wężymord.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wąż mzw./mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skorzonera, wężymord czarny korzeń

Wiktionary


wężynka

mała ryba o smukłym ciele z rodziny igliczniowatych


SJP.pl

Wężynka ("Nerophis ophidion") – gatunek morskiej ryby z rodziny igliczniowatych (Syngnathidae).

Wikipedia


wężówka

obejmujący 4 gatunki rodzaj z rzędu pełnopłetwych; dobrze nurkujący ptak o długim dziobie i długiej szyi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. ptak z rodziny nazwa systematyczna|Anhingidae|ref=tak.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wężówka – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Wydminy
  • Wężówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Jadów
  • Wężówka – szczyt w Karkonoszach w obrębie Śląskiego Grzbietu
  • Wężówka – rów, dopływ Śniardw, w województwie warmińsko-mazurskim
  • Wężówka – strumień, dopływ jeziora Glinna Wielka w Puszczy Bukowej w województwie zachodniopomorskim
  • Wężówka – struga, dopływ Mrowli
  • Wężówka – rów, dopływ Babulówki
  • Wężówka – jezioro w zachodniej części Pojezierza Zachodniopomorskiego na Równinie Pyrzycko-Stargardzkiej, źródło strumienia o tej samej nazwie
  • Wężówka – rodzaj paproci
  • wężówki – rodzina ptaków z rzędu pełnopłetwych
    • wężówka amerykańska
    • wężówka indyjska

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Udało nam się zrobić zdjęcie wężówce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wąż mzw./mrz., wężówki lm nm., wężyk mzw./mrz., Wężyk mos./ż., wężykowanie n.

 przym. wężowy, węży, wężykowy, wężykowaty

 przysł. wężowo, wężykowato

Wiktionary


wężówki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Anhingidae|Reichenbach|ref=tak., monotypowa rodzina ptaków z rzędu głuptakowych;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: wężówka

Wiktionary

Wężówki (Anhingidae) – monotypowa rodzina ptaków z rzędu głuptakowych (Suliformes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Samice wężówek są jaśniejsze od samców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wężówka ż.

Wiktionary


wł.

skrót od:
1. właściciel;
2. własność;
3. włoski


SJP.pl

skrót

 (1.1) = włoski

 (1.2) = właściciel, własność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvwɔsʲci, AS: vu̯osʹḱi

Wiktionary


wład

zdrobnienie od: Władysław (imię męskie); Władek, Władzio


SJP.pl


włada

1. sprawować nad czymś władzę;
2. w odniesieniu do części własnego ciała: móc czymś poruszać;
3. umieć posługiwać się czymś, np. "Doskonale władał szablą"


SJP.pl

Włada – polskie imię żeńskie pochodzące od imienia Władysława.

Włada imieniny obchodzi 12 czerwca, 30 czerwca i 25 września.

Męskim odpowiednikiem tego imienia jest Władysław.

Wikipedia


władanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|władać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vwaˈdãɲɛ, AS: vu̯adãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. władać ndk., zawładnąć dk.

 rzecz. władztwo n., władza ż., władca m., zawładnięcie n., władze nmos.

 przysł. władczo

 przym. władczy

Wiktionary


władać

1. sprawować nad czymś władzę;
2. w odniesieniu do części własnego ciała: móc czymś poruszać;
3. umieć posługiwać się czymś, np. "Doskonale władał szablą"


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) o królu, księciu: sprawować nad czymś władzę

 (1.2) przen. żart. szefować, kierować

 (1.3) w odniesieniu do części własnego ciała: móc czymś poruszać

 (1.4) umieć posługiwać się czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Książę Jakub włada sprawiedliwą, lecz twardą ręką.

 (1.2) Kierownik znakomicie włada całym naszym oddziałem. Dzięki niemu wszystkie sprawy załatwiamy w mgnieniu oka!

 (1.3) Po sobotnim wypadku Marek stracił czucie w lewej części ciała, przez co nie mógł władać lewą nogą ani ręką.

 (1.4) Doskonale władał szpadą, mało który szermierz mógł się z nim mierzyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvwadat͡ɕ, AS: vu̯adać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zawładnięcie n., władza ż., władze nmos., władanie n., władztwo n., władca m., władczyni ż., włodarz m., niedowład m.

 czas. zawładnąć dk.

 przym. władczy, władny

 przysł. władczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) panować, królować, sprawować władzę

 (1.2) mieć władzę nad czymś, dowodzić, dyrektorzyć, grać pierwsze skrzypce, kapitanować, kierować, liderować, nadzorować, pociągać za sznurki, przewodzić, rządzić, stać na czele, szefować, wodzić prym, zarządzać, pot. zawiadywać

 (1.3) mieć władzę w czymś

Wiktionary


władca

ten, który włada


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. osoba, która włada (rządzi) w kraju o ustroju innym niż republika

 (1.2) przen. osoba, która sprawuje gdzieś jakąś władzę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kazimierz był mądrym i sprawiedliwym władcą.

 (1.2) Do was więc zwracam się, władcy, / byście się nauczyli mądrości i nie upadli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvwatt͡sa, AS: vu̯atca

Wiktionary

Powiązane:

 czas. władać ndk., zawładnąć dk.

 rzecz. władza ż., władze lm nm., władczość ż., władanie n.

:: fż. władczyni ż.

 przym. władczy

 przysł. władczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) monarcha, król, cesarz, książę

 (1.2) mocarz

Wiktionary


władczo

przysłówek

 (1.1) w sposób władczy, dominująco

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Spójrz na mnie, Juanie. To bardzo ważne. Czy możesz mi dać na to słowo honoru? – pyta ojciec, patrząc władczo w oczy synowi […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. władztwo n., władza ż., władca m., władczyni ż., władczość ż., władanie n., władze nmos.

 czas. władać ndk.

 przym. władczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) despotycznie

Wiktionary


władczość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co władcze; cecha tego, kto władczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. władca m., władczyni ż., władze nmos.

 przym. władczy

 przysł. władczo

Wiktionary


władczy

1. sprawujący, mający władzę nad kimś lub w jakimś kraju;
2. zamiłowany w sprawowaniu władzy, rządzeniu; przywódczy, autokratyczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. wymagający posłuchu

 (1.2) praw. związany ze sprawowaniem władzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) (…) Państwo jako szczególny podmiot prawa podejmuje działania w sferze władczej (imperium) i w sferze stosunków cywilnoprawnych (dominium).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. władztwo n., władza ż., władze nmos., władca mos., władczyni ż., władczość ż., władanie n., zawładnięcie n.

 czas. zawładnąć dk., władać ndk.

 przym. władny

 przysł. władczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) apodyktyczny, arbitralny, autorytarny, despotyczny, imperatywny

Wiktionary


władczyni

→ władca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. kobieta władająca (rządząca) w kraju o ustroju innym niż republika

 (1.2) przen. kobieta sprawująca gdzieś jakąś władzę

Wiktionary

Patrz:

władca

Przykłady

 (1.1) Elżbieta II przez ponad siedemdziesiąt lat była władczynią swego narodu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vwaṭˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: vu̯aṭčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. władztwo n., władczość ż., władza ż., władze nmos.

:: fm. władca mos.

 czas. władać ndk.

 przym. władczy

 przysł. władczo

Wiktionary


władeczek

zdrobnienie od: Władysław (imię męskie)


SJP.pl


władeczka

zdrobnienie od: Władysław (imię męskie)


SJP.pl


władeczkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Władeczka lub z nim związany


SJP.pl


władek

zdrobnienie od: Władysław (imię męskie); Władzio, Właduś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m., poufała forma imienia Władysław

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: Władka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powiedz Władkowi, żeby już nie śpiewał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Właduś mos., Władka ż., Władysław mos., Władysława ż., Władzia ż., Władzio mos., Władziu mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Władzio, Władziu

Wiktionary


władimir

obce imię męskie


SJP.pl


władka

zdrobnienie od: Władysława (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż., poufała forma imienia Władysława

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Władek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W czasie okupacji niemieckiej posługiwała się imieniem Władysława, zdrabnianym jako Władka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Władek mos., Władysława ż., Władysław m., Władzia ż., Władzio mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Władzia

Wiktionary


władkowie

zdrobnienie od: Władysław (imię męskie); Władzio, Właduś


SJP.pl


władkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Władka lub z nim związany


SJP.pl


władny

kompetentny, upoważniony


SJP.pl


władnący

dawniej: władać


SJP.pl


władnąć

dawniej: władać


SJP.pl


władusiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Władusia lub z nim związany


SJP.pl


właduś

zdrobnienie od: Władysław (imię męskie); Władek, Władzio


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Władysław

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzeba zawiązać Władusiowi buciki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Władek mos., Władysława ż., Władysław mos., Władzio mos., Władziu mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Władek, Władzio, Władziu

Wiktionary


władycki

→ władyka; włodycki


SJP.pl


władyka

włodyka
1. w dawnej Polsce i na Rusi: pan, władca
2. honorowy tytuł biskupów w kościele prawosławnym


SJP.pl

Władyka – w dawnej Polsce pan, władca, zwierzchnik; obecnie najczęściej tytuł honorowy biskupów, arcybiskupów i metropolitów w Kościołach prawosławnych (używany w językach słowiańskich). W teokratycznej Czarnogórze (do 1852) przez kilka wieków władykowie byli jednocześnie politycznymi władcami państwa.

Wikipedia


władykaukaski

przymiotnik od: Władykaukaz (stolica Osetii Północnej)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Władykaukazem, dotyczący Władykaukazu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Władykaukaz mrz.

Wiktionary


władykaukaz

miasto w Federacji Rosyjskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowej części Rosji, w północnym Kaukazie, położone nad rzeką Terek, stolica Republiki Północnej Osetii-Alanii;

Wiktionary

Władykaukaz ( Владикавка́з, Дзӕуджыхъӕу) – stolica i największe miasto Republiki Północnej Osetii-Alanii, położone w południowo-wschodniej części kraju, u stóp Kaukazu, nad rzeką Terek. Ludność składa się w większości z Osetyjczyków, Rosjan, Ormian i Gruzinów. We Władykaukazie była duża polska diaspora i kościół. Wcześniej nosiło nazwy Ordżonikidze (1931–1944, 1954–1990) oraz Dzaudżikau (1944–1954).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. władykaukaski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Ordżonikidze (1931-1944, 1954-1990), hist. Dzaudżikau (1944-1954)

Wiktionary


władymir

miasto w Federacji Rosyjskiej


SJP.pl


władysław

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (2.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w gminie Iwanowice

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od: Władysława

Wiktionary

Wł

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Reżyserem filmu jest Władysław Pasikowski, nb. mój kolega ze szkoły.

 (1.1) Witz spojrzał znienacka na spąsowiałą twarz Władysława i urwał nagle opowiadanie.

 (2.1) Auto zepsuło się między Władysławiem a Celinami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vwaˈdɨswaf, AS: vu̯adysu̯af

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. Władysławowo n., Władysławów m.

:: zdrobn. Władek mos., Właduś mos., Władzik mos., Władzio mos.

:: fż. Władysława ż.

 przym. władysławski, władysławowski

 (2.1)

 rzecz. władysławianin mos., władysławianka ż.

 przym. władysławski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ładysław

Wiktionary


władysława

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Władysław

Wiktionary

Władysława – żeński odpowiednik imienia Władysław. Istnieje również bardzo rzadko występująca forma "Ładysława", stanowiąca zapożyczenie z języków sąsiednich, zwł. czeskiego i słowackiego, a także forma Włodzisława – nienotowana w dawnych źródłach, lecz stanowiąca odpowiednik staropolskiego imienia Włodzisław, które pod wpływem języka czeskiego przybrało formę Władysław.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzisiejszymi solenizantkami są Lucyna i Władysława.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvwadɨˈswava, AS: vu̯adysu̯ava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Władysław m.

:: zdrobn. Władka ż., Władzia ż.

Wiktionary


władysławianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Władysławia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mąż pani Justyny, władysławianin z dziada pradziada, także założył pasiekę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Władysław mrz.

:: fż. władysławianka ż.

 przym. władysławski

Wiktionary


władysławianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Władysławia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ile władysławianek wzięło udział w wyborach?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Władysław mrz.

:: fm. władysławianin mos.

 przym. władysławski

Wiktionary


władysławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Władysławy lub z nią związany


SJP.pl


władysławka

zdrobnienie od: Władysława (imię żeńskie)


SJP.pl


władysławkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Władysławka lub z nim związany


SJP.pl


władysławostwo

Władysław z małżonką; Władysławowie


SJP.pl


władysławowianin

mieszkaniec Władysławowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Władysławowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvwadɨswavɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: vu̯adysu̯avovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Władysławów mrz., Władysławowo, władysławowianka

 przym. władysławowski

Wiktionary


władysławowianka

mieszkanka Władysławowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Władysławowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvwadɨswavɔˈvʲjãnka, AS: vu̯adysu̯avovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Władysławów mrz., Władysławowo, władysławowianin

 przym. władysławowski

Wiktionary


władysławowie

Władysław z małżonką; Władysławostwo


SJP.pl


władysławowo

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miejscowość w Polsce, nad morzem, obok Mierzei Helskiej;

Wiktionary

Władysławowo (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Wiôlgô Wies; do roku 1952 "Wielka Wieś", Großendorf) – miasto w północnej Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie puckim, siedziba gminy Władysławowo. Położone na Pobrzeżu Gdańskim, nad Morzem Bałtyckim i Zatoką Pucką. Mieści się tutaj port morski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We Władysławowie znajduje się ważny port rybacki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvwadɨswaˈvɔvɔ, AS: vu̯adysu̯avovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. władysławowianin m., władysławowianka ż., Władysław mos.

 przym. władysławowski

Wiktionary


władysławowski

przymiotnik od: Władysławowo, Władysławów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Władysławowa, związany z Władysławowem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powiatowych przedstawicieli oprowadzał po klifie władysławowski radny Dariusz Kupiec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvwadɨswaˈvɔfsʲci, AS: vu̯adysu̯avofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Władysławów mrz., Władysław mos., Władysławowo n., władysławowianin m., władysławowianka ż.

Wiktionary


władysławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Władysława lub z nim związany


SJP.pl


władysławski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Władysławia, związany z Władysławiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwie rodziny z Nowej Huty stale przyjeżdżają do władysławskiego gospodarstwa agroturystycznego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Władysław mrz., władysławianin mos., władysławianka ż.

Wiktionary


władysławów

1. nazwa wielu miejscowości i ich części w Polsce;
2. miasto na Litwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu mariampolskim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Władysławów – wieś w pow. bialskim, w gminie Tuczna
  • Władysławów – wieś w pow. chełmskim, w gminie Wierzbica
  • Władysławów – wieś w pow. janowskim, w gminie Dzwola
  • Władysławów – wieś w pow. lubelskim, w gminie Bychawa
  • Władysławów – wieś w pow. łukowskim, w gminie Adamów
  • Władysławów – część wsi Ciężkie w pow. łukowskim, w gminie Wojcieszków
  • Władysławów – wieś w pow. parczewskim, w gminie Siemień
  • Władysławów – wieś w pow. kutnowskim, w gminie Krzyżanów
  • Władysławów – wieś w pow. łęczyckim, w gminie Świnice Warckie
  • Władysławów – część wsi Olimpiów w pow. opoczyńskim, w gminie Mniszków
  • Władysławów – część wsi Kamilówka w pow. opoczyńskim, w gminie Sławno
  • Władysławów – część wsi Tążewy w pow. pabianickim, w gminie Dłutów

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Władysław m., władysławowianin m., władysławowianka ż.

 przym. władysławowski

Wiktionary


władywostocki

przymiotnik od: Władywostok


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geogr. związany z Władywostokiem, dotyczący Władywostoku, pochodzący z Władywostoku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Władywostok mrz.

Wiktionary


władywostoczanin

mieszkaniec Władywostoku


SJP.pl


władywostoczanka

mieszkanka Władywostoku


SJP.pl


władywostok

miasto w Federacji Rosyjskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto portowe w Rosji nad Morzem Japońskim;

Wiktionary

Władywostok ( Влaдивocтoк, chiń. 海參崴, "Hǎishēnwǎi") – miasto w Rosji, stolica Kraju Nadmorskiego. Ważny port morski. Położony w południowej części półwyspu Murawiowa-Amurskiego, przy Zatoce Piotra Wielkiego, pośród wzgórz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kolej transsyberyjska prowadzi z Moskwy przez Irkuck do Władywostoku i liczy ponad dziewięć tysięcy kilometrów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvwadɨˈvɔstɔk, AS: vu̯adyvostok

Wiktionary

Powiązane:

 przym. władywostocki

Wiktionary


władyś

nazwisko


SJP.pl


władza

1. prawo rządzenia państwem, panowanie, rządy;
2. osoby, instytucje, organy itp. rządzące; kierownictwo; zwierzchnictwo;
3. moc, siła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) relacja, w której jedna strona – rządząca – ma możliwość oddziaływania na drugą

 (1.2) ludzie, którzy rządzą

 (1.3) możliwość poruszania kończynami ciała

 (1.4) zob. władze.

Wiktionary

Władza – możliwość wywierania przez jednostkę bądź grupę rzeczywistego wpływu na istotne okoliczności życia przez ukierunkowywanie własnego postępowania (władza nad sobą – indywidualna) lub postępowania innych osób (władza nad innymi – społeczna). Władza społeczna jest zdolnością ukierunkowywania zachowań innych ludzi niezależnie od tego, czy jest to zgodne z ich interesem i wolą. Tam, gdzie przeważa zgodność interesów i woli współzależnych osobników, zbędne są stosunki władcze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój szef ma nade mną władzę, ale tylko w godzinach pracy.

 (1.2) Trybunał Konstytucyjny jest po to, aby chronić społeczeństwo przed władzą.

 (1.3) Mój kolega skoczył do zbyt płytkiej wody i teraz nie ma władzy w nogach.

 (1.4) "Antropolodzy mają prawo twierdzić, że przyczynili się do zachowania kulturowego dziedzictwa społeczeństw, które badali, […]. Lecz prawdą jest również, iż mieli oni swój udział, czasem tylko pośredni, w utrzymywaniu struktur władzy reprezentowanych przez system kolonialny".

 (1.4) Władze partii wybrały nowego przewodniczącego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvwad͡za, AS: vu̯aʒa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwuwładza ż., władztwo n., władca m., władczyni ż., władanie n., niedowład m., władze nmos., bezwład m.

 czas. władać ndk., zawładnąć dk., obezwładniać ndk., obezwładnić dk.

 przym. władczy, bezwładny, władny

 przysł. władczo, bezwładnie

Wiktionary


władze

1. prawo rządzenia państwem, panowanie, rządy;
2. osoby, instytucje, organy itp. rządzące; kierownictwo; zwierzchnictwo;
3. moc, siła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) organizacje, które rządzą

 (1.2) kierownictwo jakiejś organizacji

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: władza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na falę strajków władze odpowiedziały represjami.

 (1.2) We władzach naszego związku dokonano zmian.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvwad͡zɛ, AS: vu̯aʒe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. władza ż., władczość ż., władanie n., władztwo n., władca m., władczyni ż., zawładnięcie n.

 czas. władać ndk., zawładnąć dk.

 przym. władczy, władny

 przysł. władczo

Wiktionary


władzia

zdrobnienie od: Władysława (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż., zdrobn. od Władysława

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od: Władzio i Władziu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na weselu u Władzi Karolina już była z Markiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Władek mos., Władysława ż., Władka ż.

Wiktionary


władzik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|m. Władysław

Wiktionary


władzin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Władzi lub z nią związany


SJP.pl

Władzin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie Kołbiel.

Wikipedia


władziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Władzi lub z nią związany


SJP.pl


władzio

zdrobnienie od: Władysław (imię męskie); Władek, Właduś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Władysław

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wysłaliśmy Władzia na kolonie do Łeby.

 (1.1) Hela przywiozła Władziowi słoik konfitur z czereśni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Właduś mos., Władka ż., Władek mos., Władysława ż., Władysław mos., Władziu mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Władek, Władziu

Wiktionary


władziowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Władzia lub z nim związany


SJP.pl


władziu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Władysław

forma rzeczownika.

 (2.1) W. lp. od: Władzia

 (2.2) Ms. i W. lp. od: Władzio

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwiedziliśmy z Władziem piramidy w Gizie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Właduś mos., Władzio mos., Władek mos., Władysława ż., Władysław mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Władek, Władzio

Wiktionary


władziński

nazwisko


SJP.pl


władztwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. sprawowanie władzy

 (1.2) książk. oddziaływanie na ludzi lub rzeczywistość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śmierć Sancho III i podział ziem państwa pomiędzy jego synów oznaczały de facto koniec istnienia rozległego władztwa pampeluńskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. władanie ż., władca mos., władczyni ż., władza ż., władze lm nm.

 czas. władać ndk., zawładnąć dk.

 przym. władczy, władny

 przysł. władczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rządy, władanie, władza

 (1.2) oddziaływanie, wpływ

Wiktionary


włam

potocznie: włamanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. slang. włamanie

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: włamać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacyś gówniarze zrobili włam do piwnicy, zginął mi rower i narty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vwãm, AS: vu̯ãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włamanie n., włamywacz m.

 czas. włamać

Wiktionary


włamanie

1. drukarstwo: dodać do składu w procesie łamania szpalt w kolumny;
2. włamać się - dostać się do zamkniętego pomieszczenia przez zniszczenie zamków, sforsowanie drzwi itp.; otworzyć sejf itp. w celu ukradnięcia czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) napad rabunkowy połączony z wyłamaniem urządzeń zamykających

 (1.2) inform. bezprawne odczytanie lub zapisanie danych w komputerze albo w sieci komputerowej połączone z pokonaniem zabezpieczeń

 (1.3) druk. odczasownikowy od|włamać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Policja potwierdza falę włamań, które miały miejsce w Warszawie na Woli i w Wilanowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vwãˈmãɲɛ, AS: vu̯ãmãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włam m., włamywacz m., włamywaczka ż.

 czas. włamać (się) dk., włamywać (się) ndk.

Wiktionary


włamaniowy

→ włamanie


SJP.pl

Patrz:

włamanie

włamać

1. drukarstwo: dodać do składu w procesie łamania szpalt w kolumny;
2. włamać się - dostać się do zamkniętego pomieszczenia przez zniszczenie zamków, sforsowanie drzwi itp.; otworzyć sejf itp. w celu ukradnięcia czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. włamywać)

 (1.1) druk. włączyć do składu, podczas łamania szpalt w kolumny

czasownik zwrotny włamać się (ndk. włamywać się)

 (2.1) dostać się siłą do zamkniętego budynku (pomieszczenia, skrytki, kasy itp.), niszcząc urządzenia zamykające

 (2.2) inform. bezprawnie odczytać lub zapisać dane w komputerze lub w sieci komputerowej po złamaniu zabezpieczeń

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Złodziej ukradł świnkę-skarbonkę. Włamał się przez okno i uciekł z oszczędnościami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włam mrz.

Wiktionary


włamywacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) złodziej dokonujący kradzieży z włamaniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy wychodzę z domu, zawsze zamykam drzwi na trzy zamki, bo boję się włamywaczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vwãˈmɨvat͡ʃ, AS: vu̯ãmyvač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włam m., włamanie n., włamywanie n.

:: fż. włamywaczka ż.

 czas. włamywać się ndk., włamać się dk.

Wiktionary


włamywaczka

→ włamywacz


SJP.pl

Włamywaczka ( Burglar) – amerykańska komedia kryminalna z 1987 roku w reżyserii Hugh Wilsona. Film jest adaptacją powieści Lawrence'a Blocka „The Burglar in The Closet”, w której jednak − w przeciwieństwie do niniejszego projektu − główny bohater jest mężczyzną.

Wikipedia

Patrz:

włamywacz

własnonożnie

żartobliwie: własnymi nogami


SJP.pl


własnooczny

żartobliwie: ujrzany na własne oczy


SJP.pl


własnoręcznie

przysłówek

 (1.1) własną ręką, własnymi rękami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten dom z widokiem na Zatokę Gdańską zbudowaliśmy niemal własnoręcznie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. własnoręczny

Wiktionary


własnoręczny

wykonany własną ręką


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) napisany lub zrobiony własną ręką

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. własnoręcznie

Wiktionary


własnoustny

żartobliwie: wypowiedziany własnymi ustami


SJP.pl


własnousznie

żartobliwie: na własne uszy (usłyszeć)


SJP.pl


własnowolny

a) postępujący według własnej woli;
b) wynikający z własnej woli


SJP.pl


własnościowy

dotyczący własności


SJP.pl


własnościówka

potocznie: własnościowa spółdzielnia mieszkaniowa


SJP.pl


własność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzecz posiadana przez kogoś

 (1.2) prawo do rozporządzania daną rzeczą i korzystania z niej;

 (1.3) właściwość, cecha

Wiktionary

Własność ( prioprietas) – stosunek prawny między osobą (indywidualną, grupą, korporacją lub państwem) a przedmiotem. Przedmiot ten może być materialny, jak meble, lub całkowicie stworzony przez prawo, jak patent, prawo autorskie czy renta; może być ruchomy, jak zwierzę, lub nieruchomy, jak grunt.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To moja prywatna własność.

 (1.2) Odrębna własność lokalu jest nieograniczonym prawem rzeczowym.

 (1.3) Funkcja f\colon\mathbb R\to\mathbb R ma własność Darboux, jeśli obraz każdego przedziału jest przedziałem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvwasnɔɕt͡ɕ, AS: vu̯asność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. właściciel m., właścicielka ż., uwłaszczenie n.

 czas. uwłaszczyć

 przym. własnościowy, własny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stan posiadania, majątek, mienie

 (1.3) cecha, przymiot, właściwość

Wiktionary


własny

należący do tego kogoś lub czegoś, przypisany temu komuś lub czemuś


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) będący w czyimś wyłącznym posiadaniu

 (1.2) właściwy temu, o kim lub o czym jest mowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To jest mój własny komputer.

 (1.2) [...] Polacy dojrzeli do europejskiego myślenia i własnej gorzkiej świadomości, że byli nie tylko ofiarami, ale i katami w tej wojnie.

 (1.2) Ona ma swój własny styl ubierania się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvwasnɨ, AS: vu̯asny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. własność ż., właściciel m., właścicielka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osobisty, prywatny, indywidualny, wyłączny, zastrzeżony

Wiktionary


własowiec

członek kolaboracyjnego Komitetu Wyzwolenia Narodów Rosji, założycielem którego był generał Andriej Andriejewicz Własow


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. żołnierz kolaboracyjnej Rosyjskiej Armii Wyzwoleńczej dowodzonej przez gen. Andrieja Własowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nikt jeszcze nie zna dokładnej liczby własowców, a mianem tym w Rosji określa się nie tylko oddziały samego Własowa podporządkowane ROA, lecz także mnóstwo formacji tworzonych przez walczących po niemieckiej stronie żołnierzy radzieckich o innej narodowości niż rosyjska - Gruzinów, Azerów, Ukraińców.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. własowski

Wiktionary


własowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z kolaborującym z Niemcami, radzieckim generałem Andriejem Własowem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. własowiec mos.

Wiktionary


właz

otwór, przez który można wejść do środka czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) otwór do wchodzenia, szczególnie na statkach

Wiktionary

Właz – otwór (najczęściej okrągły) w pokładzie, zamykany szczelną pokrywą, przez który można przedostać się do położonych pod pokładem pomieszczeń okrętu. Na okrętach służy również do komunikacji pomiędzy wodoszczelnymi przedziałami. Zbudowany jest z płyty stalowej, której zagięte krawędzie wypełnione są gumową uszczelką. Włazy zamyka się za pomocą rygli.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed wyjściem w morze należy pozamykać na okręcie wszystkie włazy między grodziami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vwas, AS: vu̯as

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włazówka ż., włażenie n., łazęga m., łażenie n.

 czas. łazić ndk., włazić ndk., wyłazić ndk./dk., wyleźć dk.

 przym. włazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) luk

Wiktionary


włazidup

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pejor. osoba podlizująca się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dupoliz

Wiktionary


włazidupek

wulgarnie: osoba starająca się przypodobać komuś, by uzyskać dla siebie korzyść; dupodaj, dupodajec, dupodajek


SJP.pl


włazić

pot.
1. wchodzić gdzieś powoli;
2. wchodzić na coś, np. na drabinę, wspinać się, wdrapywać się;
3. wdeptywać w coś;
4. nachodzić, następować na coś; trafiać, wpadać na kogoś;
5. pogrążać się w czymś (np. o drzazdze);
6. mieścić się w czymś


SJP.pl


włazowy

→ właz


SJP.pl

Patrz:

właz

właśc.

skrót od: właściwy


SJP.pl

skrót

 (1.1) = właściwie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Henryk Tomaszewski (właśc. Henryk Karol Robert König) urodził się 20 listopada 1919 roku w Poznaniu, zmarł 23 września 2003 roku w Kowarach na Dolnym Śląsku.

Wiktionary


właściciel

osoba, która ma jakąś własność; posiadacz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, do której coś należy, która jest w posiadaniu danej rzeczy; ten, kto ma coś na własność

 (1.2) żart. mężczyzna posiadający jakąś określoną cechę wyglądu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pełnomocnik właścicieli kilkukrotnie próbował zająć jej mieszkanie, a proponowane przez niego sposoby ugody nigdy nie doczekały się realizacji.

 (1.2) Ów właściciel kaprawego oka usiadł obok mnie w autobusie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vwaɕˈt͡ɕit͡ɕɛl, AS: vu̯aśćićel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. własność ż., właścicielstwo n., właścicielskość ż., właścizna ż.

:: fż. właścicielka ż.

 przym. właścicielski, własny

 przysł. właścicielsko

 czas. przywłaszczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posiadacz, pan

 (1.2) posiadacz

Wiktionary


właścicielka

kobieta, która ma jakąś własność; posiadaczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która coś posiada

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Właścicielka zwierzęcia zapomniała o obowiązkowych szczepieniach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvwaɕt͡ɕiˈt͡ɕɛlka, AS: vu̯aśćićelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. własność ż., uwłaszczenie n., uwłaszczanie n.

:: fm. właściciel m.

 czas. uwłaszczać ndk., uwłaścić dk.

 przym. właścicielski, własnościowy, własny

Wiktionary


właścicielstwo

posiadanie czegoś, bycie właścicielem


SJP.pl


właściwie

partykuła

 (1.1) partykuła, komunikująca zmianę treści w stosunku do wcześniejszych wypowiedzi

 (1.2) partykuła podkreślająca brak zrozumienia sytuacji

przysłówek

 (2.1) należycie, adekwatnie, tak jak się powinno, poprawnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Właściwie nie mam już zastrzeżeń.

 (1.2) Co się tutaj właściwie dzieje?

 (2.1) Myślę, że wszystko właściwie zrozumiałem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vwaɕˈt͡ɕivʲjɛ, AS: vu̯aśćivʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. właściwość ż.

 przym. właściwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) w sumie, w zasadzie

Wiktionary


właściwiej

stopień wyższy od przysłówka: właściwie


SJP.pl


właściwościowy

dotyczący właściwości


SJP.pl


właściwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha, zwykle jakiejś substancji

 (1.2) cecha czegoś, co jest takie, jakie być powinno

 (1.3) praw. zdolność danego organu do rozstrzygania określonej sprawy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • właściwość (gr. idion, łac. proprietas) – pojęcie z zakresu logiki tradycyjnej (jakość istotna konsekutywna)
  • właściwość – na gruncie reizmu cecha przedmiotów abstrakcyjnych, w odróżnieniu od cech rzeczy
  • właściwość (prawo) – kompetencja organu wszczynającego postępowanie
  • właściwość obiektu (programowanie) → patrz też programowanie obiektowe
  • właściwość znaczników w kodzie HTML, XML itp. → prawidłowo to atrybut znacznika
  • własność (filozofia)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Istotną właściwością gumy jest to, że jest ona sprężysta.

 (1.3) Nie rozumiem: burmistrz przysłał mi pismo, że odsyła podanie do innego wójta "wg właściwości rzeczowej".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vwaɕˈt͡ɕivɔɕt͡ɕ, AS: vu̯aśćivość

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. właściwie

 przym. właściwy

 partyk. właściwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cecha, własność

Wiktionary


właściwszy

stopień wyższy od przymiotnika: właściwy; bardziej właściwy


SJP.pl


właściwy

przymiotnik

 (1.1) taki, który jest odpowiedni, spełnia określone warunki

 (1.2) specyficzny, charakterystyczny dla kogoś lub czegoś

 (1.3) taki, którego cechy są zgodne z określonym gatunkiem, grupą

 (1.4) biol. taki, który jest najbardziej typowy dla taksonu wyższego rzędu

 (1.5) adm. praw. podporządkowany w sensie jurysdykcyjnym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan od przyrody zadba o właściwe przygotowanie uczniów do olimpiady.

 (1.5) Należało powiadomić właściwe służby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vwaɕˈt͡ɕivɨ, AS: vu̯aśćivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. właściwość ż.

 przysł. właściwie

 partyk. właściwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odpowiedni, należyty, rzetelny, stosowny

 (1.2) typowy

 (1.3) faktyczny, prawdziwy

 (1.5) kompetentny

Wiktionary


właśnie

przysłówek czasu

 (1.1) …komunikujący, że dane zdarzenie odbywa się w chwili mówienia, odbywało się bezpośrednio przed nią lub w czasie innego zdarzenia

partykuła

 (2.1) …potwierdzająca to, co powiedział rozmówca, dająca do zrozumienia, że mówiący chciał powiedzieć to samo

 (2.2) …potwierdzająca słuszność przypuszczenia zawartego w pytaniu rozmówcy

 (2.3) …wyróżniająca, ze względu na określoną cechę, dany obiekt lub stan rzeczy i przeciwstawiająca go innym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Właśnie miałem do pana zadzwonić.

 (2.1) — Uciekajmy stąd — szepnął Kogut. // — Właśnie — przytaknął Lis. — Uciekajmy, uciekajmy natychmiast.

 (2.2) — Chcesz mi powiedzieć, że to ty naprawiłeś? // — No właśnie.

 (2.3) Właśnie w tej sprawie do was dzwonię.

 (2.3) Oto mój tato, a to właśnie jest mój narzeczony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvwaɕɲɛ, AS: vu̯aśńe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) akurat

 (2.1) otóż to, nic dodać, nic ująć, nie inaczej, absolutnie

 (2.2) oczywiście, (dokładnie) tak

Wiktionary


włoch

zgrubienie od: włos


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zgrub. od włos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włos m., włosie n., owłosienie n., włośnica ż., włośnik m., włosień m., włosiennica ż., włosienicznik m., włosiak m., włosiakowate nmos., włosek m.

 przym. owłosiony, włochaty, włosowy

Wiktionary


włochatka

średni ptak drapieżny z rodziny puszczykowatych; sowa włochata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Aegolius funereus|ref=tak., gatunek średniej wielkości sowy, zamieszkujący północne lasy typu tajgi;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • włochatka – gatunek sowy
  • włochatka – rodzaj grzybów
  • włochatka – rodzaj mszycy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vwɔˈxatka, AS: vu̯oχatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. włochaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) włochatka zwyczajna

Wiktionary


włochatość

cecha kogoś lub czegoś pokrytego włosami, sierścią, meszkiem


SJP.pl


włochaty

pokryty włosami, sierścią, meszkiem; mechaty, kosmaty


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) pokryty sierścią, włosami, włoskami lub kudłami

Wiktionary

Włochaty – zespół anarchopunkowy ze Szczecina, założony w 1987 roku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. włosięta nmos., włos mrz., włosek mrz., włoch mrz., włochatość ż., owłosienie n., włochatka ż., włochatkowate nmos., włosie n.

 przym. owłosiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kosmaty, kudłaty, owłosiony

Wiktionary


włochowianin

mieszkaniec Włochów (dzielnicy Warszawy)


SJP.pl


włochowianka

mieszkanka Włochów (dzielnicy Warszawy)


SJP.pl


włochowski

przymiotnik od: Włochów, Włochy (dzielnica Warszawy)


SJP.pl


włochy

potocznie włosy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Europie, położone na Półwyspie Apenińskim, obejmujące także Sycylię i Sardynię;

 (1.2) geogr. toponim odpowiadający kilku miejscowościom w Polsce;

 (1.3) kib. reprezentacja włoska

Wiktionary

Zobacz też: Włochy (ujednoznacznienie); Italia (ujednoznacznienie).

Włochy, Republika Włoska ( Italia, Repubblica Italiana) – państwo unitarne położone w Europie Południowej, głównie na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem Unii Europejskiej oraz wielu organizacji, m.in.: ONZ, NATO, należące do grupy siedmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G7.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Byłem we Włoszech i zwiedzałem Rzym.

 (1.2) Byłem we Włochach i zwiedzałem zabytkowy kościół.

 (1.3) Dokładnie piętnaście po piątej, w chwili gdy francuski sędzia Michel Vautrot na Estadio Balaídos w Vigo odgwizdał początek meczu Polska–Włochy, przy ich stoliku stanął elegancki, szpakowaty starszy pan w okularach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvwɔxɨ, AS: vu̯oχy

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. włoszczyzna ż., włoskość ż.

:: mieszkaniec Włoch mos.

:: mieszkanka Włoszka ż.

 przym. włoski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Italia

Wiktionary


włochówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Włochówka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Wizna.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela w Wiznie.

Wikipedia


włocin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Włocin-Kolonia – kolonia w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
  • Włocin-Wieś – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki

Wikipedia


włoczek

mała siatka na ryby; mały włok, włóczek


SJP.pl


włoczewo

Włoczewo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Stara Biała.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


włoczysiak

nazwisko


SJP.pl


włocławek

wyrób fabryki fajansu we Włocławku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, nad Wisłą;

Wiktionary

Wł

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy powróciłam z matką do Włocławka w paryskim kostiumie i nancejskim kapeluszu, pogodzona z Goncourtami i z szarością Luwru, byłam obywatelką świata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vwɔt͡sˈwavɛk, AS: vu̯ocu̯avek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włocławianin mos., włocławianka ż.

 przym. włocławski, podwłocławski

Wiktionary


włocławianin

mieszkaniec Włocławka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Włocławka

 (1.2) osoba pochodząca z Włocławka, urodzona we Włocławku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teraz razem ze słoweńskim szkoleniowcem ma zapewnić włocławianom obronę tytułu mistrza Polski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvwɔt͡swaˈvʲjä̃ɲĩn, AS: vu̯ocu̯avʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Włocławek m.

:: fż. włocławianka ż.

 przym. włocławski

Wiktionary


włocławianka

mieszkanka Włocławka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Włocławka

 (1.2) kobieta pochodząca z Włocławka, urodzona we Włocławku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvwɔt͡swaˈvʲjãnka, AS: vu̯ocu̯avʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Włocławek mrz.

:: fm. włocławianin mos.

 przym. włocławski

Wiktionary


włocławski

→ Włocławek (miasto), → Włocławskie (region)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Włocławka, związany z Włocławkiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Proces docierania ostatecznego podziału kraju w pracach Sejmu i Senatu trwał do lipca, przynosząc jeszcze takie osobliwości jak osławiony "rogal". Było to Kujawsko-Pomorskie w fikuśnym kształcie bumerangu, złożone z województw bydgoskiego i włocławskiego, ale z toruńskim podłączonym pod Gdańsk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vwɔt͡sˈwafsʲci, AS: vu̯ocu̯afsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Włocławek mrz., Włocławskie n., włocławianin mos., włocławianka ż.

Wiktionary


włocławskie

→ Włocławek (miasto), → Włocławskie (region)


SJP.pl


włodarczak

nazwisko


SJP.pl


włodarczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Włodarczyk – działacz samorządowy, prezydent Radomia w latach 1998–2002
  • Andrzej Aleksander Włodarczyk (ur. 1944) – badacz naukowy w CNRS (Paryż) oraz profesor uniwersytecki we Francji
  • Agnieszka Włodarczyk (ur. 1980) – aktorka i piosenkarka
  • Anita Włodarczyk (ur. 1985) – lekkoatletka, specjalistka w rzucie młotem
  • Anna Bożena Włodarczyk (ur. 1951) – lekkoatletka, specjalistka skoku w dal
  • Barbara Włodarczyk (ur. 1960) – dziennikarz telewizyjny
  • Jarosław Włodarczyk (ur. 1961) – historyk astronomii
  • Jarosław Włodarczyk (ur. 1970) – dziennikarz, doradca mediowy
  • Krzysztof Włodarczyk (ur. 1981) – bokser
  • Krzysztof Włodarczyk (ur. 1961) – biskup rzymskokatolicki
  • Ludwik Wrodarczyk (1907–1943) – polski zakonnik, oblat, męczennik, administrator parafii w Okopach, ofiara zbrodni Ukraińskiej Armii Powstańczej podczas II wojny światowej, Sprawiedliwy wśród Narodów ...
  • Marek Włodarczyk (ur. 1974) – aktor teatralny i dubbingowy

Wikipedia


włodarek

niedźwiedziówka włodarka - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych


SJP.pl


włodarka

niedźwiedziówka włodarka - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Włodarka – wieś w woj. zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Trzebiatów
  • Włodarka – kolonia w woj. świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Busko-Zdrój
  • Włodarka – potok, dopływ Młynówki Bielickiej
  • Włodarka – przystanek kolejowy
  • Włodary, Wołodarka

Wikipedia


włodarkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Włodarkiewicz – polski pilot wojskowy
  • Jan Włodarkiewicz – polski oficer
  • Wojciech Włodarkiewicz – polski historyk

Wikipedia


włodarski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jacek Włodarski – polski urzędnik
  • Krzysztof Włodarski – polski muzyk, kompozytor, reżyser, artysta malarz
  • Marek Włodarski – polski artysta malarz
  • Mieczysław Włodarski – polski wojskowy
  • Wiesław Włodarski – polski przedsiębiorca
  • Włodzimierz Włodarski – polski pieśniarz, aktor niezawodowy, coach, wykładowca akademicki.

Wikipedia


włodarz

1. osoba sprawująca nad czymś władzę;
2. dawniej: kierownik robotników folwarcznych w majątku ziemskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Włodarz (Góry Sowie)
  • Włodarz (Góry Kamienne)
  • Włodarz (funkcja)
  • Włodarz (właściciel)

Wikipedia


włodarzyć

dawniej: sprawować nad czymś władzę


SJP.pl


włodas

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zgrub. imię|polski|m. Włodek, Włodzimierz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden należał do księdza Floriana Drzewieckiego, który jako duchowny zawsze był podejrzany, ale raczej w kwestiach politycznych, a nie kryminalnych, a drugi stanowił własność Włodasa Florczaka, który, odkąd odeszła od niego żona, znany był z tego, że dość rzadko nawiązywał w pełni świadomy kontakt z rzeczywistością.

Wiktionary


włodawa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

}|- class="grafika iboxs"

Włodawa () – miasto we wschodniej Polsce, w województwie lubelskim, siedziba powiatu włodawskiego; położone na obszarze Garbu Włodawskiego, nad Włodawką i Bugiem przy granicy z Białorusią. Prawa miejskie otrzymała w 1534 r.

Włodawa leży na Polesiu, na terenie przedrozbiorowego województwa brzeskolitewskiego I Rzeczypospolitej (przed 1795 rokiem).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vwɔˈdava, AS: vu̯odava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Włodawka ż.

 przym. włodawski

Wiktionary


włodawianin

mieszkaniec Włodawy


SJP.pl


włodawianka

mieszkanka Włodawy


SJP.pl


włodawski

przymiotnik od: Włodawa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Włodawy, związany z Włodawą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Charakterystyczne, że w tym okresie 80% członków PPR w powiecie włodawskim stanowili Ukraińcy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Włodawa ż., włodawianin m., włodawianka ż.

Wiktionary


włodczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Włodki lub z nią związany


SJP.pl


włodeczek

zdrobnienie od: Włodzimierz (imię męskie)


SJP.pl


włodeczka

zdrobnienie od: Włodzimierz (imię męskie)


SJP.pl


włodeczkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Włodeczka lub z nim związany


SJP.pl


włodek

1. zdrobnienie od: Włodzimierz (imię męskie);
2. nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|m. Włodzimierz

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Zdzisław Włodek (1885–1940) – polski agronom, profesor zwyczajny Uniwersytetu Jagiellońskiego
  • Józef Włodek (1891–1944) – Prezydent Grudziądza
  • Ludwika Włodek (ur. 26 grudnia 1976) – polska publicystka, dziennikarka i socjolożka, zajmująca się Azją Środkową
  • Michał Włodek (ros. Михаил Фёдорович Влодек) (1780–1849) – generał jazdy armii Imperium Rosyjskiego
  • Gustaw Włodek (1877–1946) – polski inżynier.
  • Adam Włodek (1922–1986) – polski poeta, redaktor i tłumacz. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939
  • Sabina Agnieszka Włodek (ur. 14 grudnia 1973 w Mikołowie) – polska piłkarka ręczna, trenerka. Jest wychowanką klubu GZKS Sośnica Gliwice
  • Jan Marian Włodek (1924–2012) – polski hydrobiolog i ichtiolog, profesor nauk przyrodniczych, pracownik naukowy
  • Maciej Włodek – poseł do Sejmu Krajowego Galicji III kadencji (1870-1876), włościanin z Łowczowa. Wybrany w IV kurii obwodu Tarnów, z okręgu wyborczego
  • Maciej Włodek (1988–) – polski samorządowiec, od 2024 zastępca prezydenta Tarnowa
  • Roman Włodek (1873–1915) – podporucznik kawalerii Legionów Polskich. Ostatni potomek starodawnej polskiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) – Mój Włodku… – nie skończyła, zagryzła blade usta i na żółtej karteczce nakreśliła słów kilka. (W. Reymont: Fermenty)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvwɔdɛk, AS: vu̯odek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Włodzimierz m., Włodziu mos.

Wiktionary


włodka

1. zdrobnienie od: Włodzimierz (imię męskie);
2. nazwisko


SJP.pl


włodkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lucjusz Włodkowski – polski publicysta i działacz komunistyczny
  • Tomasz Włodkowski – polski dziennikarz i pisarz
  • Zbigniew Włodkowski – polski polityk, nauczyciel i samorządowiec

Wikipedia


włodkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Włodka lub z nim związany


SJP.pl


włodowice

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

Włodowice – miasto w Polsce, w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, siedziba gminy Włodowice. Pomimo administracyjnej przynależności do woj. śląskiego od 1999 roku, Włodowice są częścią historycznej Małopolski.

Włodowice prawa miejskie uzyskały w 1386 roku, utraciły je 31 maja 1870 roku, a odzyskały je 1 stycznia 2023 roku. W latach 1867–1954 i od 1973 siedziba gminy Włodowice, natomiast w latach 1954–72 siedziba gromady Włodowice.

Wikipedia


włodowicki

przymiotnik od: Włodowice


SJP.pl


włodowiczanin

mieszkaniec Włodowic


SJP.pl


włodowiczanka

mieszkanka Włodowic


SJP.pl


włodowo

Włodowo (niem. "Waltersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Świątki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Miejscowość leży w historycznym regionie Prus Górnych.

Wikipedia


włodycki

przymiotnik od: włodyka


SJP.pl


włodyka

władyka
1. w dawnej Polsce i na Rusi: pan, władca
2. honorowy tytuł biskupów w kościele prawosławnym


SJP.pl

Włodyka (niem. "Bauerberg") – wzniesienie (682 m n.p.m.) w Sudetach Środkowych, w południowo-wschodniej części pasma Wzgórz Wyrębińskich.

Wzniesienie położone jest w południowo-wschodniej części Wzgórz Wyrębińskich, około 1,1 km na zachód od centrum miejscowości Jugów.

Wikipedia


włodzia

zdrobnienie od: Włodzimiera (imię żeńskie)


SJP.pl


włodzienin

Włodzienin (1945–1946 "Władzienin", Vladěnín, Bladen) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Branice, na Płaskowyżu Prudnicko-Głubczyckim u podnóża południowo-wschodniej części Gór Opawskich.

Leży na terenie Nadleśnictwa Prudnik (obręb Prudnik).

Wikipedia


włodzimiera

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Włodzimiera (dawn. "Włodzimiery") – osada w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Skulsk.

W latach 1973-1976 w gminie Wierzbinek (od 1973 do 31 maja 1975 w powiecie radziejowskim). 1 stycznia 1977 (jako część sołectwa Goplana) włączona do gminy Skulsk.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvwɔd͡ʑĩˈmʲjɛra, AS: vu̯oʒ́ĩmʹi ̯era

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Włodziu mos., Włodzimierz

Wiktionary


włodzimierka

zdrobnienie od: Włodzimiera (imię żeńskie)


SJP.pl

Włodzimierka – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Osięciny.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa włocławskiego.

Wikipedia


włodzimierski

przymiotnik od: Włodzimierz (miasto)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Włodzimierzem, dotyczący Włodzimierza

 (1.2) związany z Włodzimierzem Wołyńskim, dotyczący Włodzimierza Wołyńskiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Włodzimierz mrz.

Wiktionary


włodzimierz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (2.1) geogr. adm. miasto obwodowe w Rosji, położone nad Klaźmą w dorzeczu Oki;

 (2.2) geogr. adm. miasto w Ukrainie, w obwodzie wołyńskim

Wiktionary

Włodzimierz – słowiańskie imię męskie. Składa się ze słów "Włodzi-" – „panuje” i "-mierz", które pochodzi z dawnego "-mir" – „pokój”. Formą staropolską tego imienia jest zatem Włodzimir (analogicznie do Sławomir czy Krzesimir).

Włodzimierz imieniny obchodzi 16 stycznia, 12 czerwca, 15 lipca i 11 sierpnia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie są przyczyny chrystianizacji Rusi i dlaczego kniaź Włodzimierz wybrał właśnie prawosławie?

 (2.1) Jutro wieczorem jadę do Włodzimierza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vwɔˈd͡ʑĩmʲjɛʃ, AS: vu̯oʒ́ĩmʹi ̯eš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Włodzimierzowa ż., Włodzimierzówna ż., Włodzimierzostwo lm m., włodzimierzanin mos., włodzimierzanka ż.

:: fż. Włodzimiera ż.

:: zdrobn. Włodek mos.

 przym. Włodzimierzowy, włodzimierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Włodek, daw. Włodzimir

 (2.1) Włodzimierz nad Klaźmą

 (2.2) Włodzimierz Wołyński

Wiktionary


włodzimierzanin

mieszkaniec Włodzimierza


SJP.pl


włodzimierzanka

mieszkanka Włodzimierza


SJP.pl


włodzimierzostwo

Włodzimierz z małżonką; Włodzimierzowie


SJP.pl


włodzimierzowie

Włodzimierz z małżonką; Włodzimierzostwo


SJP.pl


włodzimierzowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Włodzimierza lub z nim związany


SJP.pl


włodzimierzyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Włodzimiery lub z nią związany


SJP.pl


włodzimir

staropolskie imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) daw. imię|polski|m.

Wiktionary

Włodzimir – staropolskie imię męskie. Składa się ze słów "Włodzi-" – „panuje” i "-mir" – „pokój”.

Włodzimir imieniny obchodzi 16 stycznia, 19 kwietnia, 15 lipca, 11 sierpnia, 18 sierpnia i 25 września.

Wikipedia


włodzimirów

staropolskie imię męskie


SJP.pl

Włodzimirów – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Zagórów.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa konińskiego.

Wikipedia


włodziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Włodzi lub z nią związany


SJP.pl


włodzio

zdrobnienie od: Włodzimierz (imię męskie); Włodek


SJP.pl


włodziowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Włodzia lub z nim związany


SJP.pl


włodzisław

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Włodzisław, Włocsław, Włocław – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Włodzi-" („władać, panować”) i "-sław". W późniejszym czasie pod wpływem języka czeskiego powstała z tego imienia obecnie bardziej znana forma, Władysław. Do końca XV wieku imię to (Władzisław? — "Ladislaw") zanotowano u około 1000 osób.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vwɔˈd͡ʑiswaf, AS: vu̯oʒ́isu̯af

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Włodzisława ż.

Wiktionary


włodzisława

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Włodzisława – imię żeńskie; żeński odpowiednik staropolskiego imienia męskiego Włodzisław, złożonego z członów "Włodzi-" („władać, panować”) i "-sław", z którego w późniejszym czasie pod wpływem języka czeskiego powstała bardziej znana forma – Władysław (i jego żeński odpowiednik – Władysława).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Włodzisław mos.

Wiktionary


włodzisławczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Włodzisławy lub z nią związany


SJP.pl


włodzisławek

zdrobnienie od: Włodzisław (imię męskie)


SJP.pl


włodzisławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Włodzisławy lub z nią związany


SJP.pl


włodzisławka

zdrobnienie od: Włodzisław (imię męskie)


SJP.pl


włodzisławkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Włodzisławka lub z nim związany


SJP.pl


włodzisławostwo

Włodzisław z małżonką; Włodzisławowie


SJP.pl


włodzisławowie

imię męskie


SJP.pl


włodzisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Włodzisława lub z nim związany


SJP.pl


włodziu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|m. Włodzimierz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ty wiesz, Włodziu, że ja tobie dobrze życzę, nie? To ja tobie mówię, pierdol to… Co się będziesz wyrywał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Włodzimierz m., Włodek m., Włodzimiera ż.

:: fż. Włodzia ż.

Wiktionary


włodziwoj

imię męskie


SJP.pl


włogacizna

narośl kostna na wewnętrznej stronie stawu skokowego konia; szpat; łogawizna


SJP.pl


włogawy

o koniu: mający szpat (kostną narośl na stawie skokowym); łogawy


SJP.pl


włoić

potocznie: zbić kogoś, sprawić komuś lanie; wtłuc, wlać, wkropić


SJP.pl


włok

sieć do połowu ryb dennych; włók


SJP.pl

Włok – ciągnione, czynne narzędzie sieciowe do połowu ryb.

Norma branżowa BN-84/3743-24 definiuje następujący podział włoków:

Wikipedia


włoka

dawna jednostka powierzchni gruntu, równa około 30 morgom; włóka


SJP.pl


włokowy

przymiotnik od: włok


SJP.pl


włom

1. w górnictwie: wyrwa w caliźnie wykonana zwykle robotami strzelniczymi w celu uzyskania większej powierzchni dalszego urabiania
2. przestarzale: miejsce włamane, wgniecione do środka


SJP.pl


włos

1. elastyczny, nitkowaty, rogowy wytwór naskórka ssaków;
2. owłosienie, szczecina zwierząt lub produkt sztuczny służący do wyrobu pędzli i szczotek;
3. puszysta powierzchnia niektórych tkanin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. nitkowaty twór, pochodzenia naskórkowego, występujący na powierzchni skóry ssaków;

Wiktionary

Włos – nitkowaty, zrogowaciały, wyspecjalizowany wytwór naskórka, występujący wyłącznie u ssaków, na powierzchni ich skóry, zbudowany z twardej, spoistej keratyny. W entomologii termin włosy lub włoski (łac. "comae", "pili", "chaetae") stosowany jest w odniesieniu do niektórych wytworów oskórka stawonogów, w tym do szczecinek ("saetae", "setae").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Irena wywołała oburzenie farbując włosy na zielono.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vwɔs, AS: vu̯os

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włosie n., owłosienie n., włośnica ż., włośnik m., włosień m., włosiennica ż., włosienicznik m., włosiak m., włosiakowate nmos.

:: zdrobn. włosek m.

:: zgrub. włoch m.

 przym. owłosiony, włochaty, włosowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłak, kudeł

Wiktionary


włosań

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Mogilany;

Wiktionary

Włosań – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Mogilany.

W 1595 roku wieś położona w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego była własnością kasztelanowej krakowskiej Anny z Sieniawskich Jordanowej.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na terenie Włosania trwa przebudowa drogi.

Wiktionary


włoseczek

zdrobnienie od: włosek


SJP.pl


włosek

1. zdrobnienie od: włos;
2. jeden z wytworów komórek skórki roślin okrywającej liście, część kwiatu, owoce i młode pędy;
3. u zwierząt: nitkowaty wyrostek na ciele


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: włos

 (1.2) bot. wytwór skórki roślin, wyrastający na liściach, młodych pędach, kwiatach lub owocach;

 (1.3) zool. nitkowaty wyrostek pokrywający całe ciało zwierzęcia lub niektóre jego części, spełniający funkcje czuciowe albo ochronne

Wiktionary

Włoski, trichomy (łac. "pilus") – jedno lub wielokomórkowe, żywe lub martwe wytwory skórki (epidermy) u roślin. Są zróżnicowane zarówno pod względem funkcji, jak i kształtu. Gęsta powłoka z włosków na powierzchni niektórych roślin nazywana jest kutnerem. Włoski są utrzymywane, albo przez cały okres życia rośliny (trichomy trwałe), albo tylko przez jakiś czas, po czym są zrzucane.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvwɔsɛk, AS: vu̯osek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włos m., włoch mrz., włosięta nmos.

 przym. owłosiony, włochaty

Wiktionary


włosianka

szorstka tkanina z końskiego włosia - włosiennica


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • włosianka – sztywna tkanina z osnową bawełnianą i wątkiem z włosia końskiego lub ze sztucznego włókna.
  • Włosianka – przysiółek wsi Zawoja w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Zawoja.
  • Włosianka – przysiółek wsi Wola Wadowska w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Wadowice Górne.
  • włosianka krawiecka
  • włosiennica

Wikipedia


włosiany

zrobiony z włosów lub włosia


SJP.pl


włosie

sztywne włosy, zazwyczaj końskie, do wyrobu smyczków i pędzli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sztywne włosy, zwykle z ogona lub grzywy konia

Wiktionary

Włosie – włosy zestrzyżone z grzyw, grzywek i ogonów zwierząt (głównie koniowatych), wykorzystywane jako surowiec do wyrobu pędzli, podkładów rymarskich i tapicerskich, sit, smyczków i włosianki krawieckiej. Włosie stosuje się także w szczotkach do butów, włosów i zamiatania. Do wyrobu sztucznego włosia wykorzystuje się igliwie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kupiłem sobie pędzel o miękkim włosiu.

 (1.1) Alojzy zgodził się, wobec czego urwaliśmy kilka gałązek ostu na przynętę, przygotowaliśmy pętlicę z końskiego włosia i zastawiliśmy sidła, sami zaś przyczailiśmy się w pobliskich krzakach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvwɔɕɛ, AS: vu̯ośe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włosięta nmos., włoch mrz., włos m., włosienica ż., owłosienie n.

 przym. włosiany, włochaty, włosowy

Wiktionary


włosienica

wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) strój pokutny zrobiony z szorstkiego materialu, noszony przez członków niektórych tradycji chrześcijańskich

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • włosiennica – szorstka tkanina z sierści kozy lub wielbłąda
  • Włosienica – wieś w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Oświęcim
  • Włosienica – miejscowość typu schronisko turystyczne w woj. małopolskim, w pow. tatrzańskim, w gminie Bukowina Tatrzańska
  • Włosienica – wieś w woj. pomorskim, w pow. tczewskim, w gminie Gniew
  • Włosienica – polana w Tatrach
  • Włosienica – potok na Pogórzu Izerskim, prawy dopływ Czerwonej Wody
  • Włosienica – przystanek kolejowy w Włosienicy, w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. włosie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) włosiennica

Wiktionary


włosienicznik

podrodzaj roślin okrytonasiennych z rodziny jaskrowatych


SJP.pl

Wł

Wikipedia


włosiennica

szorstka tkanina z końskiego włosia - włosianka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. ostra tkanina z włosia;

 (1.2) strój pokutny zrobiony z włosiennicy (1.1), noszony przez członków niektórych tradycji chrześcijańskich

Wiktionary

Wł

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Potem odział się we włosiennicę i bez końca opłakiwał stratę.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. owłosiony

 rzecz. włoch mrz., włos mrz., włosięta nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) włosienica, włosianka

Wiktionary


włosienniczek

mól włosienniczek - mała ćma z rodziny molowatych, szkodnik niszczący ubrania; mól ubraniowy, mól odzieżowy


SJP.pl


włosień

nicień pasożytujący w jelitach, wywołuje włośnicę (trychinozę); trychina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nicień z rodzaju nazwa systematyczna|Trichinella|ref=tak., czynnik etiologiczny włośnicy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Włosień – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubańskim, w gminie Platerówka.
  • Włosień – przysiółek wsi Babice w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Babice
  • Włosień – część wsi Malec w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Kęty
  • Włosień – przysiółek wsi Osiek w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Osiek
  • Włosień – struga, prawy dopływ rzeki Rega
  • Włosień – struga, dopływ Wieprzówki
  • włosień kręty – nicień pasożytniczy
  • włosień – istota demoniczna z mitologii słowiańskiej

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. włoch mrz., włos mrz., włosięta nmos.

Wiktionary


włosing

potocznie: pielęgnacja włosów


SJP.pl


włosiny

rzadkie, słabe włosy


SJP.pl


włosiowy

przymiotnik od: włosie


SJP.pl


włosiska

zgrubienie od: włos


SJP.pl


włosisko

zgrubienie od: włos


SJP.pl


włosistobrzegi

twardziak włosistobrzegi - gatunek grzybów z rodziny żagwiowatych; żagiew włosistobrzega


SJP.pl


włosisty

pokryty włosami; mający na sobie wiele włosów; kosmaty


SJP.pl


włosięta

rzadkie, słabe włosy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) książk. pieszcz. włosy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miała włosięta ciemne, jedwabne, i jasne, błękitne oczy, a patrzeć niemi umiała głęboko przez firankę rzęs długich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włos mrz., włosek mrz., włosie n., owłosienie n., włośnica ż., włośnik mrz., włosień mzw./ż., włosiennica ż., włosienicznik mrz., włosiak mrz., włosiakowate nmos., włochacz mrz.

 przym. owłosiony, włochaty, włosowy

Wiktionary


włosiński

nazwisko


SJP.pl


włoski

związany z Włochami


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Włochami, dotyczący Włoch lub Włochów, wywodzący się z Włoch

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla Włoch i Włochów, mający cechy lub właściwości przypisywane Włochom lub Italii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) jęz. język z grupy romańskich, używany między innymi we Włoszech;

forma rzeczownika.

 (4.1) M. B. W. lm. zob. włosek.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielki tragik włoski […], przyjechał na występy do Warszawy.

 (1.1) Do obiadu pijemy włoskie wino.

 (3.1) Osobom uczącym się języka włoskiego spore trudności sprawia zapamiętanie imiesłowów czasu przeszłego czasowników nieregularnych.

 (4.1) Parę lat temu zauważył, że na jego nosie rosną małe, czarne włoski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvwɔsʲci, AS: vu̯osʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 (1-3) rzecz. włoskość ż., Włochy nmos., Włoch mos., włoszczyzna ż., Włoszka ż.

 (4.1) rzecz. włosiska lm nm., włosy lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) italski

 (3.1) włoszczyzna

Wiktionary


włosko

przysłówek

 (1.1) na sposób włoski, po włosku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podali jakąś włosko smakującą potrawę.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. włoski

 rzecz. Włochy lm nm., włoski mrz., włoskość ż.

Wiktionary


włoskojęzyczny

1. posługujący się językiem włoskim;
2. napisany w języku włoskim;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się językiem włoskim


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posługujący się językiem włoskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem włoskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku włoskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvwɔskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: vu̯oskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


włoskolistny

warnstorfia włoskolistna - gatunek mchu z rodziny krzywoszyjowatych


SJP.pl


włoskowatość

zjawisko spowodowane siłami działającymi między drobinkami ciał stałych i ciekłych polegające na wznoszeniu się do róznych wysokości w naczyniach i rurkach


SJP.pl


włoskowaty

1. podobny do włoska, cienki jak włosek;
2. rurka włoskowata - szklana rurka o bardzo małym przekroju wewnętrznym; rurka kapilarna


SJP.pl


włoskowy

przymiotnik od: włosek


SJP.pl


włoskoząb

rozłupek włoskoząb - gatunek mchu z rodziny strzechwowatych


SJP.pl


włoskość

zespół cech charakterystycznych dla Włoch, Włochów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) typowo włoski charakter czegoś, kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O dawnej włoskości wyspy świadczą nazwy ulic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvwɔskɔɕt͡ɕ, AS: vu̯oskość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. włoski

 przysł. włosko, po włosku

 rzecz. Włochy lm nm., Włoch mos., Włoszka ż., włoszczyzna ż., włoski mrz.

Wiktionary


włosnowice

Włosnowice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Solec-Zdrój. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Przez wieś przechodzi zielony szlak turystyczny z Wiślicy do Grochowisk, oraz 2 turystyczne szlaki lokalne: kapliczek i świątków oraz zielarski.

Wikipedia


włosocień

rodzaj paproci z rodziny rozpłochowatych


SJP.pl

Wł

Wikipedia


włosogłówczyca

choroba pasożytnicza człowieka i zwierząt, wywoływana przez nicienia włosogłówkę, często prowadząca do zapalenia wyrostka robaczkowego, anemii i chorób wrzodowych przewodu pokarmowego; trychocefaloza


SJP.pl


włosogłówka

nicień będący pasożytem ssaków, także człowieka (włosogłówka ludzka)


SJP.pl

Wł

Wikipedia


włosogłówkowate

rodzina obleńców należąca do typu nicieni; Trichocephalidae


SJP.pl


włosogłówkowaty

o cechach włosogłówkowatych (rodzina obleńców)


SJP.pl


włosolistny

sierpowiec włosolistny - gatunek mchu z rodziny krzywoszyjowatych


SJP.pl


włosomania

żartobliwie: nadmierne skupianie się na wyglądzie i pielęgnacji swoich włosów


SJP.pl


włosomaniaczka

kobieta przesadnie dbająca o swoje włosy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) neol. kobieta przykładająca szczególną wagę do pielęgnacji włosów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Olejowanie włosów – to pojęcie, które nie powinno być obce żadnej włosomaniaczce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włosomaniactwo n.

Wiktionary


włosomaniak

żartobliwie: osoba nadmiernie skupiająca się na wyglądzie i pielęgnacji swoich włosów


SJP.pl


włosowaty

1. podobny do włosa, np. włosowate pędy roślin;
2. w biologii: naczynia włosowate (kapilarne) -
a) najmniejsze naczynia krwionośne tworzące sieci, które łączą najmniejsze tętnice z najmniejszymi żyłami;
b) najdrobniejsze naczynia limfatyczne, stanowiące początek dla układu dużych naczyń; kapilary, włośniczki;
3. ostnica włosowata - gatunek rośliny z rodziny wiechlinowatych, w Polsce bardzo rzadka


SJP.pl


włosowicz

nazwisko


SJP.pl


włosowina

drobne pęknięcia emalii, mogące powstawać pod wpływem nagrzewania


SJP.pl


włosowy

przymiotnik od: włos


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do włosa, związany z włosem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te drugie charakteryzuje lżejsza budowa ciała, mniej obfita okrywa włosowa oraz wydłużony kształt głowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włosięta nmos., włos mrz., włosie n., włosy lm nm., włoch mrz.

 przym. włosowaty, owłosiony

Wiktionary


włostek

Wł

Wikipedia


włostowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Włostowice – wieś w województwie lubuskim, w powiecie żarskim, w gminie Trzebiel
  • Włostowice – wieś w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Piątek
  • Włostowice – wieś w województwie małopolskim, w powiecie proszowickim, w gminie Koszyce
  • Włostowice – dzielnica Puław
  • Włostowice – część wsi Buczyna w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia
  • Włostowice-Parcele

Wikipedia


włostowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Jeziora Wielkie;

 (1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Środa Wielkopolska;

 (1.3) geogr. część wsi Chwałkowo, w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Krobia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Włostowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Jeziora Wielkie
  • Włostowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Wielkopolska
  • Włostowo – część wsi Chwałkowo, w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Krobia
  • Włostowo – przystanek kolejowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Na stacji we Włostowie czekał na nią pan Januszek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włostowianin mos., włostowianka ż.

 przym. włostowski

Wiktionary


włostowski

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Włostowa, związany z Włostowem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dramat rozegrał się na włostowskim peronie kolejowym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Włostowo n., włostowianin mos., włostowianka ż.

Wiktionary


włostów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Włostów – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Bogdaniec
  • Włostów – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Żary
  • Włostów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Lipnik

Wikipedia


włosy

owłosienie ludzkiej głowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) owłosienie głowy ludzkiej

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: włos

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rano przed zabiegiem proszę wygolić włosy na prawej nodze nad kolanem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvwɔsɨ, AS: vu̯osy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włos m., włosiska nmos., włoski nmos., owłosienie n.

 przym. włosowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk szkucina, szkuty

Wiktionary


włoszakowice

wieś w Polsce


SJP.pl

Włoszakowice ( Luschwitz) – wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, siedziba gminy Włoszakowice. Na południowy zachód od miejscowości rozciągają się rozległe kompleksy leśne.

Wikipedia


włoszakowicki

przymiotnik od: Włoszakowice


SJP.pl


włoszanowo

Włoszanowo – pałucka wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Janowiec Wielkopolski.

Wikipedia


włoszczowa

miasto powiatowe w województwie świętokrzyskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto powiatowe w Polsce w województwie świętokrzyskim;

Wiktionary

Włoszczowa – miasto powiatowe w Polsce w województwie świętokrzyskim. Siedziba władz gminy Włoszczowa i powiatu włoszczowskiego. Położone na Wyżynie Przedborskiej. W mieście funkcjonuje drobny przemysł drzewny, spożywczy, obróbki aluminium, budowlany oraz elektryczny. Według danych z 1 stycznia 2018 Włoszczowa liczyła 10 096 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vwɔʃˈt͡ʃɔva, AS: vu̯oščova

Wiktionary

Powiązane:

 przym. włoszczowski

 rzecz. włoszczowianin, włoszczowianka

Wiktionary


włoszczowianin

mieszkaniec Włoszczowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Włoszczowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvwɔʃt͡ʃɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: vu̯oščovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. włoszczowski

 rzecz. Włoszczowa, włoszczowianka

Wiktionary


włoszczowianka

mieszkanka Włoszczowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Włoszczowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌvwɔʃt͡ʃɔˈvʲjãnka, AS: vu̯oščovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. włoszczowski

 rzecz. Włoszczowa, włoszczowianin

Wiktionary


włoszczowski

przymiotnik od: Włoszczowa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Włoszczowej, związany z Włoszczową

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbigniew Cegieła, szef włoszczowskiej prokuratury, był zaskoczony takim obrotem sprawy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vwɔʃˈt͡ʃɔfsʲci, AS: vu̯oščofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Włoszczowa ż., włoszczowianin m., włoszczowianka ż.

Wiktionary


włoszczowskie

przymiotnik od: Włoszczowa


SJP.pl


włoszczyzna

1. ogół warzyw używanych łącznie jako przyprawa do zup, rosołów i innych potraw
2. to, co włoskie w zakresie kultury, obyczajów, języka itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. warzywa używane do przygotowania zupy, wywaru z warzyw lub sosu itp.;

 (1.2) jęz. pot. język włoski

 (1.3) pot. to, co włoskie, kultura, literatura, cywilizacja, obyczaje

Wiktionary

Włoszczyzna – zestaw warzyw służący jako uniwersalny zbiór składników roślinnych do przygotowania wywaru do niektórych zup (np. zupa jarzynowa, rosół).

W handlu detalicznym (sklepowym i ulicznym), oferowany zazwyczaj w pęczkach w siatce lub porcji złączonej recepturką).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na stole kuchennym zapasy włoszczyzny przyniesione z piwnicy tajały z zimna, dając zapach orzeźwiający i ostry.

 (1.1) Królowa Bona może i była starą zołzą, intrygantką i trucicielką, ale zawdzięczamy jej włoszczyznę i renesans.

 (1.2) Ojciec opowiadał, że mówił po włosku wyśmienicie. Ale w różnych okolicznościach, po przedłużających się ceremoniach czy przeciągających się posiedzeniach naukowych, akcent jego włoszczyzny twardniał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Włochy lm nm., Włoch mos., Włoszka ż., włoskość ż.

 przym. włoski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk grincojg

Wiktionary


włoszka

gatunek pszczoły


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta lub dziewczyna narodowości włoskiej, obywatelka Włoch

Wiktionary

Włoszka ( De Italiaanse, Italian Woman (Agostina Segatori?)) – obraz olejny (Nr kat.: F 381, JH 1355) namalowany przez Vincenta van Gogha w grudniu 1887 podczas jego pobytu w Paryżu, znany też pod tytułem "Włoszka z goździkami" lub "Portret kobiety z goździkami".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego ojciec był Polakiem, a matka Włoszką, w sumie więc jest pół Polakiem, pół Włochem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvwɔʃka, AS: vu̯oška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Włochy nmos., włoski mrz., włoskość ż.

:: fm. Włoch mos.

 przym. włoski

 przysł. po włosku

Wiktionary


włoszysko

zgrubienie od: Włoch


SJP.pl


włościanin

dawniej: chłop; rolnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) chłop, mieszkaniec wsi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włościaństwo n., włość ż.

Wiktionary


włościanka

chłopka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka wsi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włościaństwo n., włość ż.

Wiktionary


włościański

przymiotnik od: włościanin


SJP.pl


włościaństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. chłopstwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włość ż., włościanin m., włościanka ż.

 przym. włościański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chłopstwo, włość, gmin

Wiktionary


włościbor

dawne imię męskie


SJP.pl

Włościbor, Właścibor – staropolskie imię męskie. Składa się z członów: "Włości-" ("panować") i "-bor" ("walka"). W Czechach znane jako Vlastibor.

Wikipedia


włościejewice

Włościejewice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Książ Wielkopolski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wieś położona 7 km na południowy zachód od Książa Wielkopolskiego przy drodze powiatowej nr 4080 z Dolska do Książa Wielkopolskiego przez Włościejewki. We wsi znajduje się skrzyżowanie z droga powiatową nr 4089 do Ług.

Wikipedia


włościsław

imię żeńskie


SJP.pl

Wł

Wikipedia


włościsława

imię żeńskie


SJP.pl

Włościsława – staropolskie imię żeńskie. Składa się z członów: "Włości-" („panować”) i "-sława" („sława”). Oznacza „tę, która panuje nad swoją sławą”.

Włościsława imieniny obchodzi 3 stycznia.

Wikipedia


włośnia

nitkowate strzępki grzybni ułatwiające rozsiewanie zarodników


SJP.pl

Włośnia ( capillitium) – nitkowate, płonne strzępki grzybni, które wraz z zarodnikami wypełniają wnętrze owocników typu zamkniętego (tzw. owocników angiokarpicznych) u niektórych grzybów owocnikowych (dawniej zwanych wnętrzniakami). Występuje też u śluzowców. Włośnię mają np. purchawki. Po otwarciu się owocnika, sprężysta włośnia ułatwia rozsiewanie się zarodników.

Wikipedia


włośniak

bezkręgowiec o wydłużonym ciele, którego larwy pasożytują w ciele stawonogów, głównie owadów; drucieniec, nitnikowiec, nitkowiec


SJP.pl


włośniaki

bezkręgowiec o wydłużonym ciele, którego larwy pasożytują w ciele stawonogów, głównie owadów; drucieniec, nitnikowiec, nitkowiec


SJP.pl


włośnianka

rodzaj grzybów z rzędu pieczarkowców


SJP.pl


włośnica

1. roślina zbożowa i pastewna z rodziny wiechlinowatych; czumiza; ber
2. choroba pasożytnicza zwierząt i człowieka; trychinelloza; trychinoza
3. cienka piłka służąca do wyrzynania otworów i w drewnie; wyrzynarka; laubzega


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Włośnica – choroba pasożytnicza
  • Włośnica – rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych
  • Włośnica - rodzaj piły

Wikipedia


włośnicowy

przymiotnik od: włośnica


SJP.pl


włośniczka

najwęższe naczynie krwionośne; kapilara


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • włośniczka – naczynie włosowate
  • włośniczka (Scutellinia) – rodzaj grzybów

Wikipedia


włośnik

delikatny włosek wyrastający na młodej części korzenia rośliny, służący do pobierania wody z gleby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. drobny włosek okrywający świeżą część korzenia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włos mrz., włoch mrz., włosięta nmos.

Wiktionary


włośnikowy

→ włośnik


SJP.pl

Patrz:

włośnik

włość

dawniej: posiadłość, duży majątek ziemski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. posiadłość, duży majątek ziemski

 (1.2) hist. adm. jednostka administracyjna w Wielkim Księstwie Litewskim, Rosji i do r. 1929 w ZSRR

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wołost – jednostka podziału administracyjnego dawnej Rosji
  • Shire – fikcyjna kraina w książce J.R.R. Tolkiena Władca Pierścieni (zwana Włością w przekładzie J. Łozińskiego)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vwɔɕt͡ɕ, AS: vu̯ość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włościaństwo n., włościanin m., włościanka ż.

 przym. włościański

Wiktionary


włożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|włożyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vwɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: vu̯ožẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wkładać ndk.; włożyć dk.

Wiktionary


włożyć

1. umieścić coś gdzieś; wsadzić, wetknąć, wcisnąć;
2. umieścić coś na sobie lub na kimś, zwłaszcza ubranie, założyć, nałożyć, wdziać, nasadzić, naciągnąć;
3. wnieść jako wkład; wpłacić;
4. przenośne: dać z siebie wiele, poświęcić się


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|wkładać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O płycie „Kakadu” Ewa Bem mówi tak: „absolutnie całe swe serce włożyła w nią masa fajnych ludzi”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvwɔʒɨt͡ɕ, AS: vu̯ožyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkładanie n., włożenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński styrczyć

Wiktionary


włupić

rzadko, potocznie:
1. w piłce nożnej, hokeju: strzelić komuś gola;
2. pobić kogoś


SJP.pl


włynice

Włynice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Gidle.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia


włóczebne

wielkanocny zwyczaj ludowy (głównie Podlasie, Mazowsze, Białostocczyzna) polegający na chodzeniu z pieśniami i powinszowaniami po domach w drugi dzień świąt; wołoczebne


SJP.pl


włóczek

mała siatka na ryby; mały włok, włoczek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. podkrakowski flisak;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D. lm. od włóczka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włóczenie n., włóczęga m./ż., włóczka ż., włóka ż., włókno n.

 czas. włóczyć ndk.

 przym. włóczkowy

Wiktionary


włóczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|włóczyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. włóczyć

 rzecz. włóczka ż., włóczęga ż./mos.

Wiktionary


włóczka

mała siatka na ryby; mały włok, włoczek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wełniana nić do ręcznego robienia dzianin

 (1.2) łow. przywabianie zwierzyny przez wleczenie padliny do nęciska

 (1.3) łow. kawałek padliny używany do włóczki (1.2)

 (1.4) roln. uprawianie gleby przy pomocy włóki

 (1.5) rzad. zdrobn. od włóka (miara powierzchni)

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

 (2.1) D. i B. lp. od włóczek

Wiktionary

Włóczka – przędza o większych grubościach, wytwarzana z włókien naturalnych (bawełna, wełna itp.) lub otrzymywanych sztucznie (akryl, sztuczny jedwab, poliamid).

Włóczki sprzedawane są w motkach po 25, 50 lub 100 g.

Wydajność/grubość włóczki podaje się najczęściej w metrach na 100 lub 50 g.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvwut͡ʃka, AS: vu̯učka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włóczenie n., włóka ż., włókno n., włóczek m.

 czas. włóczyć ndk.

 przym. włóczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) włóczenie

Wiktionary


włóczkopodobny

podobny do włóczki


SJP.pl


włóczkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z włóczką, dotyczący włóczki, zrobiony z włóczki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na półce obok okienka, pomiędzy plastykowymi żołnierzykami a kartonem pełnym długopisów „Zenitu”, stało lusterko, w którym Cesia ujrzała swoje odbicie: fragment źle ubranej, nieciekawej dziewczyny w naciśniętej na oczy włóczkowej czapce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włóczka ż., włóka ż., włóczek m., włóczenie n., włóczęga m./ż.

 czas. włóczyć ndk.

Wiktionary


włócznia

rodzaj kłującej broni drzewcowej używanej do XVII wieku przez piechotę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ogólna nazwa długiej prostej broni drzewcowej; ; Gloger.

Wiktionary

Wł

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈvwut͡ʃʲɲa, AS: vu̯učʹńa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hasta, oszczep, dziryt, yari

Wiktionary


włóczniczka

→ włócznik


SJP.pl

Patrz:

włócznik

włócznik

żołnierz uzbrojony we włócznię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. wojsk. żołnierz uzbrojony we włócznię, walczący włócznią

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) icht. nazwa systematyczna|Xiphias gladius|ref=tak., duża ryba drapieżna z górną szczęką przekształconą w długi szpikulec

 (2.2) ornit. mały ptak z rodzaju doryfera

Wiktionary

Włócznik, miecznik ("Xiphias gladius"), określany też nazwami: „ryba-miecz” i „mieczoryb” – gatunek ryby okoniokształtnej z rodziny włócznikowatych (Xiphiidae), będący jej jedynym żyjącym przedstawicielem.

Wikipedia

Synonimy:

 (2.1) miecznik, ryba miecz

Wiktionary


włócznikowate

rodzina ryb okoniokształtnych


SJP.pl


włócznikowaty

o cechach włócznikowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


włóczykij

człowiek lubiący się włóczyć; wagabunda, tramp, włóczęga, obieżyświat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. człowiek lubiący się włóczyć

Wiktionary

Zobacz też: Włóczykij – film Piera Paola Pasoliniego.

Włóczykij (oryg. "Snusmumriken") – bohater serii książek i komiksów Tove Jansson opowiadających o Muminkach i serialu animowanego z cyklu "Muminki".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vwuˈt͡ʃɨcij, AS: vu̯učyḱii ̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wagabunda, tramp, włóczęga, obieżyświat, kresy|badzinia., kresy|bradziaga.

Wiktionary


włóczykijka

→ włóczykij; globtroterka


SJP.pl


włóczyć

1. ciągnąć po ziemi; wlec;
2. wozić kogoś wbrew jego woli, ciągnąć, wodzić;
3. włóczyć się - poruszać się bez określonego celu; wałęsać się; bywać w miejscach dla kogoś niestosownych


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) ciągnąć, wlec

czasownik zwrotny niedokonany włóczyć się (dk. brak)

 (2.1) chodzić bez celu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Król kazał go włóczyć końmi.

 (2.1) Gdzie się włóczysz po nocy?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvwut͡ʃɨt͡ɕ, AS: vu̯učyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włóczęga m./ż., włóczenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciągnąć, wlec

Wiktionary


włóczęga

człowiek lubiący się włóczyć; wagabunda, tramp, obieżyświat, włóczykij


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba włócząca się po świecie, niemająca stałego miejsca pobytu

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) wędrówka z miejsca na miejsce bez określonego celu, tułanie się, wałęsanie się

 (2.2) dłuższa piesza wędrówka lub wycieczka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Włóczęga – osoba tułająca się po świecie, często trudniąca się żebractwem
  • Włóczęga – wędrówka po świecie bez jasno określonego celu
  • Włóczęga – film z 1915 roku
  • Włóczęga – film z 1951 roku
  • Włóczęga – dawny stopień harcerski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przybłąkał się ten włóczęga!

 (2.1) Po roku wrócił z włóczęgi zupełnie odmieniony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vwuˈt͡ʃɛ̃ŋɡa, AS: vu̯učẽŋga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włóczęgostwo n., włóczenie n., zawłóczenie n., niewłóczenie n., włóczek mos.

 czas. włóczyć ndk., zawłóczyć dk.

 przym. włóczęgowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brukowiec, obieżyświat, tułacz, łazik, łazęga, wagabunda, wałęsa, wędrowiec, włóczykij, tramp, reg. chachar, wałęga, wołokita, kresy|badzinia., kresy|bradiaga., kresy|bradziaga., reg. śl. andrus

 (2.1) rajza, tułaczka, łazęga

 (2.1) wędrówka

Wiktionary


włóczęgostwo

Włóczęgostwo – sposób życia osób, które nie mają stałego zajęcia i stałego centrum życiowego, polegający na nieustannym przemieszczaniu się bez określonego celu, co wyróżnia włóczęgów z grona osób bezdomnych. Słownik języka polskiego PWN określa włóczęgostwo jako "wędrówkę bez określonego celu". Według materiałów dydaktycznych policji bywa utożsamiane z żebractwem ruchomym. Jest też pojęciem bliskim bezdomności z wyboru.

Wikipedia


włók

1. sieć do połowu ryb dennych; włok;
2. ciągnikowe narzędzie rolnicze do kruszenia i wyrównywania górnej warstwy gleby; włóka


SJP.pl


włók.

skrót od: włókiennictwo, włókienniczy (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


włóka

1. dawna jednostka powierzchni gruntu, równa około 30 morgom; włoka;
2. ciągnikowe narzędzie rolnicze do kruszenia i wyrównywania górnej warstwy gleby; włók


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) roln. narzędzie rolnicze do wyrównywania ziemi

 (1.2) roln. uprawianie ziemi za pomocą włóki (1.1)

 (1.3) miar. miara powierzchni gruntu ornego wynosząca 30 morgów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) daw. włóczęga

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • włóka – miara powierzchni
  • włóka – proste narzędzie uprawowe
  • Włok (włók)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Włóka zajęła im całe popołudnie.

 (1.3) Dodatkowo Bisztynek otrzymał 30 włók we wsi Dąbrowa.

 (2.1) Wziąłem na furę tego włókę, którego widzieliśmy wcześniej pod kościołem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włóczek mos., włóczka ż.

 przym. włóczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) włóczykij

Wiktionary


włókienko

zdrobnienie od: włókno


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: włókno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włókno n., włóknina ż.

Wiktionary


włókienkowaty

przypominający włókienko, podobny do włókienka


SJP.pl


włókienkowy

przymiotnik od: włókienko


SJP.pl


włókiennictwo

dział przemysłu zajmujący się wyrobem włókien sztucznych, produkcją tkanin i dzianin oraz nici i przędzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gałąź przemysłu zajmująca się produkcją tkanin, nici, dzianin, itp.

Wiktionary

Włókiennictwo – dziedzina nauki i przemysłu zajmująca się produkcją półwyrobów i wyrobów włókienniczych (tekstyliów) z różnorodnych surowców włókienniczych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌvwucɛ̇̃ɲˈːit͡stfɔ, AS: vu̯uḱė̃•ńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. włókienniczy

 rzecz. włóknina ż., włókno n., włókiennik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przemysł włókienniczy

Wiktionary


włókienniczka

kobieta zatrudniona w przemyśle włókienniczym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta pracująca w zakładzie włókienniczym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włókno n., włóknina ż.

Wiktionary


włókienniczy

przymiotnik

 (1.1) związany z włókiennictwem, dotyczący włókiennictwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Asortyment został rozszerzony o niektóre artykuły włókiennicze; przeważnie towary białe, bawełniane i lniane.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włókno n., włókiennictwo n., włókiennik m., włóknina ż.

Wiktionary


włókiennik

specjalista w dziedzinie włókiennictwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna pracujący w zakładzie włókienniczym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włókno n., włókiennictwo n., włóknina ż.

 przym. włókienniczy

Wiktionary


włókienny

→ włókno; włóknowy


SJP.pl


włókniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od włókniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włókniak m.

Wiktionary


włókniak

nowotwór łagodny rozwijający się z tkanki łącznej włóknistej; fibroma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) med. nowotwór łagodny

Wiktionary

Włókniak (łac. "fibroma") – łagodny nowotwór powstający z tkanki łącznej. Wyróżnia się włókniaki miękkie (łac. "fibroma molle") i włókniaki twarde (łac. "fibroma durum", "dermatofibroma", "fibrosis nodularis subepidermalis").Kod ICD 10 - D23.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. włókno n., włóknina ż.

:: zdrobn. włókniaczek m.

 przym. włóknisty, włókniakowy

Wiktionary


włókniakomięsak

rzadki nowotwór złośliwy z grupy mięsaków tkanek miękkich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) med. złośliwy nowotwór wywodzący się z tkanki łącznej włóknistej

Wiktionary

Wł

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Komórki tego mięsaka, a raczej włókniakomięsaka […], nie przedstawiają różnorodności, dając obraz tkanki bardziej dojrzałej.

Wiktionary


włókniakowatość

nadmierny rozrost tkanki łącznej włóknistej


SJP.pl


włókniarka

kobieta zatrudniona w przemyśle włókienniczym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta pracująca w przemyśle włókienniczym

Wiktionary


włókniarski

przymiotnik od: włókniarz


SJP.pl


włókniarz

mężczyzna zatrudniony w przemyśle włókienniczym


SJP.pl

Włókniarz (forma żeńska: włókniarka) – robotnik pracujący w przemyśle włókienniczym.

Dla uczczenia tego zawodu główną arterię komunikacyjną Łodzi na kierunku północ-południe, stanowiącą jednocześnie drogę krajową 1 nazwano „aleją Włókniarzy”', a w Bielsku-Białej: jeden z głównych mostów na Białej - „mostem Włókniarzy”, natomiast park w centrum miasta - „parkiem Włókniarzy”.

Wikipedia


włóknik

nierozpuszczalna substancja białkowa powstająca podczas krzepnięcia krwi; fibryna


SJP.pl


włóknikowy

przymiotnik od: włóknik


SJP.pl


włóknina

materiał nietkany, tworzony poprzez technikę igłowania, przeszywania, zgrzewania lub klejenia luźnych włókien, stosowany do wyrobu tkanin, mat izolacyjnych, laminatów i wykorzystywany w krawiectwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) materiał wytwarzany z włókien poprzez ich klejenie i prasowanie bez tkania

Wiktionary

Włóknina – wyrób włókienniczy płaski, tworzony bezpośrednio ze strumienia włókien przez ich spilśnianie, sklejanie, igłowanie lub przeszywanie (wyrób nietkany). Do włóknin należą również filce bite.

Nazwy "włóknina" używa się też błędnie w odniesieniu do przędzin.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: vwucˈɲĩna, AS: vu̯uḱńĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włókiennictwo n., włókniak m., włókno n., włókiennik m., włókienniczka ż.

:: zdrobn. włókienko n.

 przym. włókienniczy, włókienny, włóknisty, włókienkowy

Wiktionary


włókninowy

→ włóknina


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zrobiony z włókniny

Wiktionary

Patrz:

włóknina

włóknisty

przymiotnik

 (1.1) składający się, zbudowany z włókien

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włókno n., włóknina ż., włókniak mrz.

Wiktionary


włókno

1. materiał, z którego wyrabia się przędzę;
2. włoskowaty twór w organizmach ludzkich lub zwierzęcych spełniający różnorodne funkcje;
3. element wzmacniający narządy roślin, składający się z długich martwych komórek o grubych ściankach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jednostka strukturalna materiału o długości znacznie większej niż przekrój;

 (1.2) astr. megastruktura budująca wszechświat, o długim kształcie, złożona z galaktyk;

Wiktionary

Włókno – podstawowa jednostka struktury wielu materiałów, która charakteryzuje się znaczną długością i niewielkim przekrojem poprzecznym. Zwykle przyjmuje się, że włóknem jest struktura, której długość jest minimum 100 razy większa od jej przekroju poprzecznego. Włókna występują zarówno w materiałach naturalnych, jak i produkowanych przez człowieka. Niektóre materiały są wykonane prawie wyłącznie z włókien, podczas gdy w innych włókna stanowią tylko jeden z elementów, wzmacniający ich strukturę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rozróżniamy włókna naturalne i sztuczne, produkowane przez człowieka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvwuknɔ, AS: vu̯ukno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. włókiennictwo n., włókniak m., włóknina ż., włókiennik m., włókienniczka ż.

:: zdrobn. włókienko n.

 przym. włókienniczy, włókienny, włóknisty, włókienkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nitka, nić

Wiktionary


włóknodajny

dostarczający włókna


SJP.pl


włóknotwórczy

mający zdolność tworzenia włókien


SJP.pl


włóknouszek

rodzaj grzybów z rodziny szczeciniakowatych; błyskoporek


SJP.pl


włóknowy

→ włókno; włókienny


SJP.pl


włókować

spulchniać i wyrównywać glebę za pomocą włóki; włóczyć


SJP.pl


włókowy

1. → włók;
2. → włóka;
3. koparka włókowa - maszyna do robót ziemnych


SJP.pl


włósie

dawniej: włosie - sztywne włosy zwierzęce, najczęściej końskie, używane w tapicerstwie


SJP.pl


włączalny

dający się włączyć


SJP.pl


włączanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|włączać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wykorzystując czujki ruchu instalacji alarmowej można automatycznie sterować włączaniem oświetlenia w pomieszczeniach gdzie znajdują się ludzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vwɔ̃n͇ˈt͡ʃãɲɛ, AS: vu̯õṇčãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. włączać, przyłączyć

Wiktionary


włączać

czasownik przechodni niedokonany (dk. włączyć)

 (1.1) uruchamiać jakieś urządzenie; przyłączać urządzenie do sieci elektrycznej

 (1.2) wcielać kogoś lub coś do jakiegoś zbioru

 (1.3) angażować kogoś do jakiegoś akcji

 (1.4) rozpoczynać dostarczanie wody, prądu, gazu itp.

 (1.5) uruchamiać program komputerowy

 (1.6) pot. rozpoczynać gotowanie czegoś przez wstawienie na kuchenkę

 (1.7) pot. rozpoczynać odbiór jakiejś stacji, programu, audycji itp. bądź odtwarzanie muzyki lub filmu

czasownik zwrotny niedokonany włączać się (dk. włączyć się)

 (2.1) o urządzeniach: rozpoczynać działanie

 (2.2) zaczynać brać udział w czymś już rozpoczętym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Włącz telewizor, zaraz będzie mecz!

 (1.2) Kustosz włączył do wystawy również obrazy Matejki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvwɔ̃n͇t͡ʃat͡ɕ, AS: vu̯õṇčać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przyłączyć, łączyć, dk. włączyć, połączyć

 rzecz. włącznik, włączenie, włączanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uruchamiać, załączać

 (1.2) dołączać, przydzielać

Wiktionary


włączenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|włączyć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Włączenie pytonów do rodziny dusicieli uczyniłoby tę rodzinę parafiletyczną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vwɔ̃n͇ˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: vu̯õṇčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. włączyć, włączać, przyłączyć

Wiktionary


włącznie

partykuła

 (1.1) …oznaczająca, że pewien element wskazany w zdaniu jako graniczny również należy do przedstawianej całości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wakacje szkolne trwają do 31 sierpnia włącznie.

 (1.1) Protesty ciągnęły się bardzo długo, pisano listy, zbierano podpisy pod petycjami, organizowano zebrania, demonstracje, aż do strajków włącznie.

 (1.1) Gatunek ten występuje daleko na wschodzie, aż po Japonię włącznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvwɔ̃n͇t͡ʃʲɲɛ, AS: vu̯õṇčʹńe

Wiktionary


włącznik

1. urządzenie do uruchamiania czegoś;
2. w językoznawstwie: część mowy wprowadzająca zdanie zależne po zdaniu nadrzędnym, np. czy, że, żeby; spójnik podrzędny


SJP.pl


włączyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. włączać)

 (1.1) dokonany od|włączać.

czasownik zwrotny dokonany włączyć się (ndk. włączać się)

 (2.1) dokonany od|włączać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Inni porównywają te dni do apokryfów, wsuniętych potajemnie między rozdziały wielkiej księgi roku, do palimpsestów, skrycie włączonych pomiędzy jej stronice, albo do tych białych nie zadrukowanych kartek, na których oczy, naczytane do syta i pełne treści, broczyć mogą obrazami i gubić kolory na tych pustych stronicach, coraz bladziej i bladziej, ażeby wypocząć na ich nicości, zanim wciągnięte zostaną w labirynty nowych przygód i rozdziałów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈvwɔ̃n͇t͡ʃɨt͡ɕ, AS: vu̯õṇčyć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. włączać, przyłączyć

 rzecz. włączenie n.

Wiktionary


wścibiać

wściubiać, wściubiać się; potocznie:
1. wtykać coś gdzieś z trudem, zwłaszcza część ciała, np. nogę głowę, w przenośni: nos; wciskać, wpychać;
2. wściubiać się:
a) wkradać się, wciskać się, wtryniać się gdzieś;
b) wtrącać się w czyjeś sprawy, mieszać się do czegoś nieproszonym


SJP.pl


wścibić

wściubić, wściubić się; potocznie:
1. wetknąć coś gdzieś z trudem, zwłaszcza część ciała, np. nogę głowę, w przenośni: nos; wcisnąć, wepchnąć;
2. wściubić się:
a) wkraść się, wcisnąć się, wtrynić się gdzieś;
b) wtrącić się w czyjeś sprawy, wmieszać się do czegoś nieproszonym


SJP.pl


wścibska

kobieta interesująca się cudzymi sprawami; ciekawska


SJP.pl


wścibski

ciekawski; interesujący się sprawami, które nie powinny go obchodzić; natrętny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) natrętnie wtrącający się w cudze sprawy; ciekawski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wylądował w Zakopanem mając za sobą ucieczkę z domu i ze szkoły średniej. Żywy, wesoły, wścibski, miejsca nigdzie nie zagrzał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲɕt͡ɕipsʲci, AS: fʹśćipsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wścibstwo n.

Wiktionary


wścibskość

skłonność do interesowania się cudzymi sprawami, wtrącania się


SJP.pl


wścibstwo

nadmierne, irytujace zainteresowanie


SJP.pl


wściec

1. potocznie: wywołać lub wpaść w gniew, złość;
2. wściec się - zachorować na wściekliznę


SJP.pl


wściekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wściekać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wściekłość ż., wścieklizna ż.

 czas. wściekać ndk.

 przym. wściekły

 przysł. wściekle

Wiktionary


wściekać

1. potocznie: wywoływać u kogoś gniew, złość;
2. wściekać się:
a) potocznie: wpadać w złość, gniewać się;
b) chorować na wściekliznę


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. wściec)

 (1.1) doprowadzać kogoś do wściekłości

czasownik zwrotny niedokonany wściekać się (dk. wściec się)

 (2.1) odczuwać i często okazywać niepohamowaną złość

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wściec dk., wściec się dk.

 rzecz. wścieklizna ż., wściekanie n., wściekłość

Wiktionary


wściekle

przysłówek

 (1.1) w sposób wściekły, w sposób wyrażający gniew, złość, wzburzenie

 (1.2) z wielką siłą, energią, gwałtownie

 (1.3) bardzo intensywnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲɕt͡ɕɛklɛ, AS: fʹśćekle

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wściekły

 rzecz. wściekłość ż., wścieklizna ż., wściekanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zaciekle

 (1.3) strasznie

Wiktionary


wścieklej

stopień wyższy od przysłówka: wściekle


SJP.pl


wścieklejszy

stopień wyższy od przymiotnika: wściekły; bardziej wściekły


SJP.pl


wścieklica

gatunek mrówki, np. wścieklica podobna, wścieklica zwyczajna


SJP.pl


wścieklizna

odzwierzęca wirusowa choroba zakaźna; wodowstręt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. wet. wirusowa, zawsze śmiertelna choroba zakaźna niektórych zwierząt, mogąca przenieść się na człowieka;

 (1.2) przen. wściekłość, gniew, furia

Wiktionary

Wścieklizna ( rabies) – niebezpieczna wirusowa choroba zakaźna, która wywołuje zapalenie mózgu u zwierząt (w tym ludzi). Nazwa „wścieklizna” wywodzi się od przebiegu jednego z objawów choroby, czyli agresji („wściekłość”).

Historycznie, wścieklizna określana była jako wodowstręt ( hydrophobia), z powodu zachowania zarażonej osoby w stosunku do płynów. Wścieklizna wywołuje u zarażonego wyraźną panikę przed próbą lub nawet sugestią wypicia płynów i problem z przełykaniem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fʲɕt͡ɕɛkˈlʲizna, AS: fʹśćeklʹizna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wściekłość ż., wściekanie n.

 czas. wściekać ndk., wściec dk.

 przym. wściekły, wściekliznowy

 przysł. wściekle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wodowstręt; gw. Bukowina ścieklina; gw. Biskupizna fcieklizna; gw. Krakowskie zabycie

Wiktionary


wściekliznowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z wścieklizną, dotyczący wścieklizny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wścieklizna ż.

Wiktionary


wścieknąć

rzadko: wściec


SJP.pl


wściekłość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bardzo silna negatywna emocja, intensywna złość

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wściekłość – emocjonalny stan skrajnego wzburzenia
  • Wściekłość (oryg. La Rabbia) – film z 1963 roku w reżyserii Pasoliniego
  • Wściekłość (oryg. Rabid) − film grozy z 1977 roku w reżyserii Davida Cronenberga
  • Wściekłość – film fabularny w reżyserii Michała Węgrzyna
  • Wściekłość (oryg. Rabid) – film grozy w reżyserii Jen i Sylvi Soska

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jej niegrzeczne zachowanie doprowadziło mnie do wściekłości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲɕt͡ɕɛkwɔɕt͡ɕ, AS: fʹśćeku̯ość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wściekanie n., wścieklizna

 przym. wściekły

 przysł. wściekle

 czas. rozwścieczać, wściekać

Wiktionary


wściekły

1. potocznie: wywołać lub wpaść w gniew, złość;
2. wściec się - zachorować na wściekliznę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który jest bardzo zdenerwowany, rozgniewany, wzburzony

 (1.2) o zwierzęciu: chory na wściekliznę

 (1.3) pot. taki, który jest zaciekły, gwałtowny, intensywny

 (1.4) o kolorze: rzucający się w oczy, intensywny

Wiktionary

Wściekły – polski film kryminalny z 1979 roku w reżyserii Romana Załuskiego, opowiadający historię seryjnego mordercy grasującego na terenie Polski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wściekli kibice zaczęli wygrażać sędziemu, który podjął kontrowersyjną decyzję.

 (1.2) Zastrzelony przez myśliwego lis był wściekły.

 (1.3) Wściekłe ataki gości przyniosły efekt w postaci wyrównującej bramki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲɕt͡ɕɛkwɨ, AS: fʹśćeku̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wściekłość ż., wścieklizna ż.

 czas. wściekać

 przysł. wściekle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) intensywny, mocny

Wiktionary


wścielać

ścieląc, wkładać do środka, wciskać między pościel, pod narzutę; wściełać


SJP.pl


wścielić

ścieląc, włożyć do środka, wcisnąć między pościel, pod narzutę; wesłać


SJP.pl


wściełać

ścieląc, wkładać do środka, wciskać między pościel, pod narzutę; wścielać


SJP.pl


wściubiać

wścibiać; potocznie:
1. wtykać coś gdzieś z trudem, zwłaszcza część ciała, np. nogę głowę, w przenośni: nos; wciskać, wpychać;
2. wściubiać się:
a) wkradać się, wciskać się, wtryniać się gdzieś; wścibiać się;
b) wtrącać się w czyjeś sprawy, mieszać się do czegoś nieproszonym; wścibiać się


SJP.pl


wściubić

wścibić, wścibić się; potocznie:
1. wetknąć coś gdzieś z trudem, zwłaszcza część ciała, np. nogę głowę, w przenośni: nos; wcisnąć, wepchnąć;
2. wściubić się:
a) wkraść się, wcisnąć się, wtrynić się gdzieś;
b) wtrącić się w czyjeś sprawy, wmieszać się do czegoś nieproszonym


SJP.pl


wślepiać

wślepiać się - wpatrywać się w kogoś lub w coś bardzo uważnie


SJP.pl


wślepiony

taki, który się wślepił


SJP.pl


wślepić

wślepić się - wpatrzyć się w kogoś lub w coś bardzo uważnie


SJP.pl


wślizg

zagranie piłkarskie polegające na rzuceniu się na murawę i sunięciu po niej z jedną nogą wyprostowaną do przodu, drugą podkurczoną, wykonywane np. w celu odebrania piłki rywalowi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. w piłce nożnej manewr mający na celu odebranie piłki przeciwnikowi, polegający na wykonaniu po murawie ruchu ślizgowego nogami w kierunku piłki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲɕlʲisk, AS: fʹślʹisk

Wiktionary


wślizgać

wsunąć do wnętrza, w głąb czegoś; wślizgnąć, wśliznąć


SJP.pl


wślizgnąć

wsunąć do wnętrza, w głąb czegoś; wślizgać, wśliznąć


SJP.pl


wślizgowy

przymiotnik od: wślizg


SJP.pl


wśliznąć

wsunąć do wnętrza, w głąb czegoś; wślizgnąć, wślizgać


SJP.pl


wśpiewać

zarejestrować śpiew na płycie gramofonowej lub taśmie


SJP.pl


wśpiewywać

rejestrować śpiew na płycie gramofonowej lub taśmie


SJP.pl


wśród

książkowo: pośród, śród, wpośród;
1. przyimek komunikujący, że ktoś lub coś jest otoczone jakimiś osobami, przedmiotami (np. Wśród drzew stał on.); pomiędzy;
2. spójnik komunikujący, że ktoś lub coś, o czym mowa, należy do określonego zbioru (np. Wśród tłumu była Ewa.); pomiędzy;
3. spójnik komunikujący, że to, o czym mowa, dotyczy danej grupy czy całości (np. Wśród nas cieszy się zaufaniem.);
4. przyimek komunikujący o zjawiskach towarzyszących danemu zdarzeniu (np. Wśród strzałów usłyszał jęk.); podczas


SJP.pl

przyimek

 (1.1) w danym otoczeniu, między określonymi elementami (w czasie lub przestrzeni)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród nocnej ciszy głos się rozchodzi: • Wstańcie, pasterze – Bóg się wam rodzi!

 (1.1) Wśród wszystkich liczb pierwszych, tylko 2 jest liczbą parzystą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲɕrut, AS: fʹśrut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. środek m., środeczek m., środa ż., środkowanie n., wyśrodkowanie n., środkowy mos.

 czas. środkować ndk., wyśrodkować dk.

 przym. środkowy

 przyim. śród, środkowo

 temsłow. śród-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pośród, pomiędzy, między

Wiktionary


wświecać

dawniej: świecąc, wnikać w coś


SJP.pl


wżarty

taki, który się wżarł


SJP.pl


wżdy

dawniej: jednak, przecież; wreszcie, w końcu


SJP.pl

partykuła

 (1.1) daw. jednak, przecież

 (1.2) daw. w końcu, wreszcie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A niechaj narodowie wżdy postronni znają, iż Polacy nie gęsi, iż swój język mają.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: vʒdɨ, AS: vždy

Wiktionary


wżdycki

przysłówek

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zawsze, wciąż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U mie w doma bolo wżdycki tak, że jak ktoś niy mioł blazow na rynakach, to znaczoło, że nic nie robi. A dyć to nie je prołwda! Przeca taki rechtor, sztudynt, abo dzynnikarz wcale nie musi mieć blazow, a niekedy narobi się wiyncyj niż górnik na grubie.

Wiktionary


wżenianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wżeniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niewżenianie n.

 czas. wżeniać ndk.

Wiktionary


wżeniać

potocznie: wżeniać się - żeniąc się, wchodzić do jakiejś rodziny, stawać się współwłaścicielem jakiegoś majątku, przedsiębiorstwa itp.


SJP.pl


wżeniony

potocznie: taki, który się wżenił - wszedł do jakiegoś środowiska, stał się współwłaścicielem czegoś przez ożenek


SJP.pl


wżenić

wżenić się - potocznie: stać się członkiem jakiejś rodziny, właścicielem jakichś dóbr poprzez ożenienie się


SJP.pl


wżer

wgłębienie w metalu powstałe na skutek korozji


SJP.pl


wżeranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|wżerać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wżer m.

 czas. wżerać ndk.

Wiktionary


wżerać

1. potocznie: jeść dużo i łapczywie; szamać, wsuwać, wtranżalać, pałaszować, wtrajać, opędzlowywać;
2. wżerać się -
a) wbijać się w coś;
b) wgryzać się zębami, kłami itp.;
c) potocznie: rozciągając się na jakimś obszarze, wchodzić na inny teren; wcinać się;
d) potocznie: wnikać w głąb czegoś, trawiąc i niszcząc;
e) potocznie: drażnić, powodując pieczenie lub łzawienie;
f) o myślach, zjawiskach: zostawiać trwały, negatywny ślad


SJP.pl


wżerowy

przymiotnik od: wżer


SJP.pl


wżynać

żnąc, tnąc posuwać się w głąb (np. wżynać się w zboże); wcinać


SJP.pl


wżyty

taki, który wżył się (1. żyjąc w jakimś środowisku, poznał je, przyzwyczaił się do niego;
2. postawił się na czyimś miejscu; wczuł się)


SJP.pl


wżywać

wżywać się -
1. żyjąc w jakimś środowisku, poznawać je, przyzwyczajać się do niego;
2. stawiać się na czyimś miejscu, zaczynać rozumieć kogoś; wczuwać się


SJP.pl


wżyć

wżyć się -
1. żyjąc w jakimś środowisku, poznać je, przyzwyczaić się do niego;
2. postawić się na czyimś miejscu; wczuć się


SJP.pl


wżąć

wżąć się - żnąc, posunąć się głębiej


SJP.pl


x

1. litera;
2. spółgłoska;
3. głoska;
4. w matematyce: symbol niewiadomej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy

 (1.1) jęz. siedemnasta litera alfabetu łacińskiego, spotykana w nielicznych zapożyczeniach, jak „telex”, „taxi”;

liczebnik nieokreślony

 (2.1) pot. nieokreślona ilość lub liczba

 (2.2) mat. nazwa niewiadomej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) znak graficzny reprezentujący literę x (1.1) lub liczebnik x (2.1-2)

Wiktionary

X x

X (minuskuła: x) ("iks") – dwudziesta czwarta litera alfabetu łacińskiego. Litera x jest obecna w wielu alfabetach narodowych wywodzących się z alfabetu łacińskiego. W rzymskim systemie zapisywania liczb oznacza 10.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) W Szwecji byłam już x razy.

 (2.2) Jeśli x² wynosi 144, to ile wynosi x?

 (3.1) Moja niepiśmienna prababcia stawiała trzy X-y zamiast podpisu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iks, AS: iks

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

 (3.1) Powyższy zapis odmiany jest nietypowy dla słów języka polskiego, stosowany jest natomiast w przypadku skrótów. Zapis ten nie odzwierciedla faktu, że w Ms. i W. lp. oraz M. i W. lm. w wymowie następuje zmiękczenie głoski /s/.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|X.}}

źródła.

== x (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|ɖ.

znaczenia.

litera

 (1.1) xa, minuskuła ósmej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: X

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) n, iks

Wiktionary


x-kształtny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma kształt litery X

Wiktionary


x-ty

potocznie: któryś z kolei (np. Po raz x-ty widzę to ogłoszenie!); iksty


SJP.pl


x.

ks.; skrót od:
1. ksiądz;
2. książę


SJP.pl

skrót

 (1.1) = daw. ksiądz

 (1.2) = daw. książę

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ks.

 (1.2) ks.

Wiktionary


xantia

model samochodu marki Citroën


SJP.pl


xavier

obce imię męskie


SJP.pl


xawery

imię męskie, Ksawery


SJP.pl


xbox

[czytaj: eksboks] marka konsoli gier wideo firmy Microsoft


SJP.pl

Ni

Wikipedia


xbw

skrót od: Książę Biskup Warmiński (zwłaszcza Ignacy Krasicki)


SJP.pl


xe

symbol ksenonu, pierwiastka chemicznego


SJP.pl


xedos

model samochodu marki Mazda


SJP.pl


xenia

[czytaj: ksenia] kąśliwy epigram w formie dystychu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • xenia (epigramat)
  • Xenia – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Clay
  • Xenia – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Greene
  • Xenia (ang. Xenia Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Clay
  • Xenia (ang. Xenia Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Greene
  • Xenia – film z 2014 roku

Wikipedia


xeon

Xeon (IPA) – serwerowa rodzina procesorów firmy Intel, która wyewoluowała z procesorów Pentium II, jako następca dla użytkowników układów Pentium Pro. Pierwszy procesor taktowany był zegarem 450 MHz. Rodzina Xeonów przeznaczona jest na rynek serwerów na co wskazuje wyższa wydajność, zwiększona ilość pamięci podręcznej poziomu L2 i L3 oraz możliwość pracy w konfiguracji wieloprocesorowej.

Wikipedia


xero

kserograficzny, np. punkt xero; ksero (częściej)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kserokopiarka, kserokopia (ksero)
  • Xero – tytuł filmu

Wikipedia


xerox

Xerox Corporation – amerykański koncern, jeden z największych na świecie dostawców cyfrowych drukarek oraz usług outsourcingu druku, zarządzania dokumentami i procesami back office. Wraz ze spółką Fuji Xerox przeznacza rocznie ok. 1,5 mld USD na badania i rozwój.

Wikipedia


xhtml

XH

Wikipedia


xi'an

[czytaj: si an] miasto w Chinach; Si-an


SJP.pl


xia

[czytaj: sia] chińska dynastia


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dynastia Xia – pierwsza dynastia wyliczana przez chińskich historyków
  • Xia (system plików) – system plików obsługiwany przez jądro Linuksa
  • Xia (wyspa) – wyspa w świecie Bionicle
  • Xia (osoba) – Kobieta, bohater 30 tomu Thorgala

Wikipedia


xiamen

[czytaj: SIAmen] miasto w Chinach; Siamen


SJP.pl

Xiamen ([]; chiń. upr. 厦门市; chiń. trad. 廈門市; pinyin "Xiàmén Shì"; dawniej znane na Zachodzie jako Amoy od wymowy nazwy miasta w dialekcie hokkien) – miasto portowe w południowo-wschodnich Chinach, w prowincji Fujian, nad Cieśniną Tajwańską. W 2010 roku liczba mieszkańców strefy zurbanizowanej wynosiła 636 548. Zespół miejski w 1999 roku liczył 1 289 876 mieszkańców.

Wikipedia


xiangtan

[czytaj: SIANGtan] miasto w Chinach; Siangtan


SJP.pl

Xi

Wikipedia


xiaomi

[czytaj: szał-mi] jeden z największych producentów smartfonów na świecie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskozwierzęcy

 (1.1) produkt marki Xiaomi

Wiktionary

Xiaomi (chiń. 小米科技; pinyin "Xiǎomĭ Kējì"; dosł. „technologia prosa”; wym. []; tu: jako wieloznaczeniowe skojarzenie) – chińskie wielobranżowe przedsiębiorstwo technologiczne specjalizujące się głównie w produkcji smartfonów, a także innych przedmiotów elektroniki użytkowej, z siedzibą w dzielnicy Haidian w Pekinie, utworzone w 2010 roku.

Wikipedia


xiii

liczba rzymska oznaczająca "13"


SJP.pl


xingu

[czytaj: SZINgu] rzeka w Brazylii


SJP.pl

Xingu – rzeka w północnej Brazylii, prawy dopływ Amazonki, piąta co do długości (ok. 2100 km) rzeka Brazylii. Źródła na wyżynie Mato Grosso. Rzeka posiada liczne progi i wodospady. Najważniejszym jej dopływem jest Iriri. Powierzchnia dorzecza 420 tys. km².

Wikipedia


xinhua

[czytaj: szin huA] chińska agencja prasowa


SJP.pl

Ag

Wikipedia


xining

[czytaj: SIning] miasto w Chinach; Sining


SJP.pl

Xining (chiń. upr. 西宁; chiń. trad. 西寧; pinyin "Xīníng"; ཟི་ལིང་།, Wylie: "zi ling") – miasto o statusie prefektury miejskiej w środkowych Chinach, na Wyżynie Tybetańskiej, nad rzeką Huang Shui (dopływ Huang He), ośrodek administracyjny prowincji Qinghai. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 765 485. Prefektura miejska w 2010 roku liczyła 2 208 708 mieszkańców. Ośrodek przemysłu spożywczego, wełnianego, maszynowego, metalowego i elektronicznego.

Wikipedia


xinjiang

[czytaj: SINdziang] region w Chinach; Sinciang, Sinkiang


SJP.pl


xiv

liczba rzymska oznaczająca "14"


SJP.pl


xix

liczba rzymska oznaczająca "19"


SJP.pl


xl

(z angielskiego: extra large) oznaczenie dla rozmiaru ubrania: bardzo duży


SJP.pl


xml

skrót od: Extensible Markup Language - uproszczony metajęzyk stworzony na podstawie metajęzyka SGML, stosowany do wymiany danych w Internecie


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) inform. = ang. Extensible Markup Language → rozszerzalny język znaczników (język do zapisu danych podobny do HTML-a; )

Wiktionary

XM

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Walidator nie znalazł błędów w kodzie XML.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iks‿ɛ̃m‿ˈɛl, AS: iks‿ẽm‿el

Wiktionary

Powiązane:

 przym. XML-owy

Wiktionary


xml-owy

→ XML


SJP.pl

Patrz:

XML

xp

[czytaj: iks-PE] wersja Windowsa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Windows XP – system operacyjny
  • Linux XP – dystrybucja Linuksa
  • Athlon XP – procesor firmy AMD
  • Microsoft Office XP – program biurowy
  • programowanie ekstremalne (ang. eXtreme Programming)
  • XP – xeroderma pigmentosum, grupa genetycznie uwarunkowanych chorób skóry.
  • XP – jako monogram złożony z greckich liter chi i rho, oznaczający Jezusa Chrystusa (gr. Χριςτος).

Wikipedia


xperia

Xperia – seria smartfonów produkowanych początkowo pod marką Sony Ericsson, a od 2012 roku przez Sony. Nazwa Xperia pochodzi od angielskiego słowa "experience" (doświadczenie) i została zastosowana po raz pierwszy w kampanii promującej telefon Xperia X1 „I (Sony Ericsson) xperia the best”.

Wikipedia


xs

(z angielskiego: extra small) oznaczenie dla rozmiaru ubrania: bardzo mały


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • IPhone XS
  • Xiaolin – pojedynek mistrzów (Xiaolin Showdown)
  • XS Software
  • Yamaha Motif XS

Wikipedia


xsara

[czytaj: ksara] model samochodu marki Citroën


SJP.pl


xu

jednostka płatnicza Wietnamu (100 xu = 10 hao = 1 dong); obecnie nieemitowana ze względu na znikomą wartość


SJP.pl

Xu (od francuskiego "sous", l.poj. "sou" – monety równej 1/12 liwra i 20 denarom) – moneta zdawkowa formalnie stosowana w Wietnamie jako równowartość 1/100 đồnga i 1/10 hào. Obecnie ze względu na inflację nie występuje już w obiegu, a najmniejszym nominałem wietnamskiej waluty jest banknot o wartości 100 đồng.

Wikipedia


xuzhou

[czytaj: śüdżoł] miasto w Chinach; Süczou


SJP.pl

Xuzhou (chiń. 徐州; pinyin "Xúzhōu") – miasto o statusie prefektury miejskiej we wschodnich Chinach, w prowincji Jiangsu, nad Fei Huang. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 1 336 626. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 8 775 334 mieszkańców. Ośrodek handlu, szkolnictwa wyższego, hutnictwa żelaza oraz przemysłu maszynowego, chemicznego, materiałów budowlanych, włókienniczego, odzieżowego i spożywczego. Miasto posiada własny port lotniczy. Siedziba rzymskokatolickiej diecezji Xuzhou.

Wikipedia


xv

liczba rzymska oznaczająca "15"


SJP.pl


xvi

liczba rzymska oznaczająca "16"


SJP.pl


xviii

liczba rzymska oznaczająca "18"


SJP.pl


xx

liczba rzymska oznaczająca "20"


SJP.pl


xx.

skrót od: księża


SJP.pl

skrót, rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) księża

Wiktionary


xxi

liczba rzymska oznaczająca "21"


SJP.pl


xxii

liczba rzymska oznaczająca "22"


SJP.pl


xxix

liczba rzymska oznaczająca "29"


SJP.pl


xxl

(z angielskiego: extra extra large) oznaczenie dla rozmiaru ubrania: bardzo, bardzo duży


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • XXL – odzież w bardzo dużych rozmiarach
  • XXL – francuski kanał telewizyjny
  • XXL – amerykańskie czasopismo hip-hopowe
  • XXL – francuski film z 1997 roku
  • XXL – hiszpański film z 2004 roku

Wikipedia


xxx

oznaczenie filmów pornograficznych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • XXX – album zespołu 1984 z 2015 roku
  • XXX – album zespołu Asia z 2012 roku
  • XXX – album zespołu Boys z 2010 roku
  • XXX – album zespołu Deriglasoff z 2014 roku
  • XXX – album zespołu Perfect z 2010 roku
  • XXX – album zespołu ZZ Top z 1999 roku
  • „XXX” – singel Dody z jej drugiego albumu studyjnego 7 pokus głównych
  • xXx – amerykański film sensacyjny z 2002 roku
  • XXX – popularne określenie pornografii
  • xxx – skrót zamieszczany na końcu listu, oznaczający pocałunki
  • .xxx − domena najwyższego poziomu przeznaczona dla stron pornograficznych
  • trisomia X (zespół XXX) – choroba genetyczna kobiet

Wikipedia


xxxv

liczba rzymska oznaczająca "35"


SJP.pl


xymena

imię żeńskie


SJP.pl


y

1. skrót od: yard (anglosaska jednostka długości równa trzem stopom (91,44 cm)); yd;
2. wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne w zależności od sytuacji i kontekstu, zwłaszcza zastanowienie, namysł, zgodę; yhm, yyy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy

 (1.1) jęz. dwudziesta dziewiąta litera polskiego alfabetu;

spójnik

 (2.1) daw. i (łączący słowa i zdania równorzędne)

Wiktionary

Y

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Y pokarm sługom Bożym noszą: jako Eliászowi y Dánielowi służyli. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈiɡrɛk, AS: igrek

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

 (1.1) używana na początku tylko niektórych wyrazów obcego pochodzenia, jak „yeti”

tłumaczenia.

 (2.1) zobtłum|i.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* esperanto: (1.1) y, ipsilono

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|Y.}}

źródła.

== y (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|j.

znaczenia.

litera

 (1.1) ya, minuskuła dwudziestej drugiej (ostatniej) litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: Y

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) igrek

Wiktionary


yacht

[czytaj: jacht] rzadko: jacht (lekki statek żaglowy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. jacht

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czasem na horyzoncie przewinął się smukły yacht spacerowy i zczezał (= sczezał) w dali, wlokąc za sobą długi cylinder dymu…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaxt, AS: i ̯aχt

Wiktionary


yacht-club

[czytaj: jachtklub] klub gromadzący fascynatów żeglarstwa; jachtklub, yacht club


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) klub żeglarski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. yachting

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jachtklub, yacht club

Wiktionary


yachting

[czytaj: jachting] pływanie na łodziach i statkach żaglowych oraz deskach z żaglem; żeglarstwo, jachting


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żeglarstwo, jachting

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. yacht club mrz., yacht-club mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żeglarstwo, jachting

Wiktionary


yahoo

[czytaj: jahu] amerykański portal internetowy


SJP.pl


yakuza

[czytaj: jakuza] członek japońskiej mafii; jakuza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) członek mafii japońskiej;

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) mafia japońska

Wiktionary

Yakuza (jap. やくざ) lub gokudō (jap. 極道, 獄道) – członek tradycyjnych japońskich grup przestępczych (mafia japońska).

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Policja dorwała bossa yakuzy w jednym z kasyn w Nagoi.

Wiktionary


yalda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) etn. rel. tradycyjne irańskie święto o rodowodzie zaratusztriańskim przypadające w noc przesilenia zimowego na półkuli północnej, podczas którego przyjaciele i rodzina spotykają się, aby do północy jeść, pić i czytać poezję, zwłaszcza Hafiza;

 (1.2) irańskie imię żeńskie

Wiktionary

Jalda, Noc Jalda (niekiedy Wigilia Jalda, pers یلدا, شب یلدا lub شب چله) – tradycyjne święto o rodowodzie przedzaratusztriańskim przypadające w noc przesilenia zimowego na półkuli północnej, obchodzone głównie w Iranie, ale również krajach dawnej Persji – Afganistanie, Tadżykistanie, Uzbekistanie, Turkmenistanie i Armenii, a także wśród diaspory tych krajów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzisiejsza noc będzie szczególnie ważna dla Irańczyków i Afgańczyków. To Yalda – najdłuższa, najciemniejsza noc w roku. Jedząc owoce granatu, tańcząc i odczytując przyszłość z wersetów perskiej poezji będziemy walczyć z ciemnością tej nocy. I każdej następnej.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Noc Yalda, Jalda

Wiktionary


yale

[czytaj: jale, rzadziej jejl] automatyczny zamek do drzwi o płaskim kluczu; jale


SJP.pl

rzeczownik

 (1.1) typ automatycznego zamka do otwierania drzwi płaskim kluczem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Yåle – walońska nazwa miejscowości Alle
  • Yale – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Guthrie
  • Yale – miejscowość w stanie Michigan, w hrabstwie St. Clair
  • Yale – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Payne
  • Yale – wieś w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Beadle
  • Yale – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Jasper
  • Yale (Yale Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Valley
  • Elihu Yale – założyciel uczelni nazwanej później jego imieniem
  • yale – rodzaj zamka
  • Yale – amerykański uniwersytet

Wikipedia


yam

[czytaj: jam] jadalne korzenie azjatyckiej rośliny (różnych gatunków jamsu), podobne do ziemniaków


SJP.pl


yamaha

[czytaj: jamaha]
1. japoński koncern;
2. marka pojazdów jednośladowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mot. pot. pojazd marki Yamaha

 (1.2) muz. pot. instrument marki Yamaha

Wiktionary

Yamaha Group – japoński koncern, założony 12 października 1887 przez Torakusu Yamahę, notowany na giełdzie w Tokio.

Wyprodukowano w nim pierwsze w Japonii pianino. W 1904 pianina i organy Yamahy zostały nagrodzone Honorową Główną Nagrodą na Targach Światowych w Saint Louis. Firma Yamaha wprowadziła na rynek pierwsze popularne syntezatory cyfrowe, w tym model DX7, który osiągnął duży sukces komercyjny.

Wikipedia


yamato

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) etn. wschodnioazjatycka grupa etniczna obejmująca ponad 98% populacji Japonii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) etn. mężczyzna lub chłopiec z grupy etnicznej Yamato (1.1)

rzeczownik, rodzaj żeński

 (3.1) etn. kobieta lub dziewczyna z grupy etnicznej Yamato (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Yamato – jedna z hist. nazw Japonii
  • Yamato-damashii, duch Yamato – duch narodowy Japonii, poczucie narodowej godności i ducha bojowego
  • Yamato – według mitologii japońskiej nazwa lądu, na którym wylądowali pierwsi ludzie po stworzeniu świata
  • Yamato – okres w historii Japonii
  • Yamato – jeden z japońskich rodów
  • Yamato nadeshiko – personifikacja wyidealizowanej kobiety japońskiej; podczas II wojny światowej ideologia propagandowa, polegająca na utrwaleniu przekonania o konieczności poświęcenia kobiet dla męża...
  • Yamato Takeru, książę Yamatotakeru właśc. książę Ousu – legendarny książę japoński z dynastii Yamato, syn cesarza Keikō, ojciec cesarza Chūai
  • Yamato – lodowiec Antarktydy
  • Yamato – rzeka w Japonii
  • Prowincja Yamato – jedna z hist. japońskich prowincji w regionie Kansai (obecnie prefektura Nara)
  • Yamato – miasto w Japonii, w prefekturze Kanagawa
  • Yamato – miejscowość w Japonii, w prefekturze Fukuoka

Wikipedia


yamato-e

[czytaj: jamato e] narodowa szkoła malarstwa japońskiego w latach 794-1185, pozbawiona wpływu kultury chińskiej


SJP.pl

Yamato-e (jap. 大和絵 Yamato-e) – „obrazy japońskie”, styl malarstwa japońskiego, który rozwijał się w opozycji do „malarstwa w stylu chińskim”. Jest to przede wszystkim prąd sztuki świeckiej, charakteryzujący się m.in. zastosowaniem mocnych, jasnych kolorów oraz tematyką związaną z lokalnymi, japońskimi krajobrazami i obyczajami, często w postaci cyklów nawiązujących do pór roku. Jednymi z najlepszych przykładów tej sztuki są ilustrowane zwoje książkowe.

Wikipedia


yan

[czytaj: jen] państwo w Chinach w Epoce Walczących Królestw (480-221 p.n.e.); Jen


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Yan – państwo w starożytnych Chinach
  • Yan – naczynie z brązu używane w starożytnych Chinach
  • Yan – brazylijski piłkarz

Wikipedia


yandex

Yandex ( Яндекс, czyt. Jandeks) – rosyjskie przedsiębiorstwo z siedzibą w Moskwie, właściciel rosyjskiej wyszukiwarki internetowej o tej samej nazwie. W 2017 wyszukiwarka kontrolowała około 50% rynku w Rosji oraz była to ósma co do wielkości wyszukiwarka świata.

Wikipedia


yang

[czytaj: jang] w chińskiej filozofii: męski, pozytywny pierwiastek w przyrodzie, łączący się i współdziałający ze swym przeciwieństwem - jin; jang


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Yang – jeden z dwóch pierwiastków w chińskiej koncepcji metafizycznej yin i yang
  • Yang – powiat w Chinach, w prowincji Shaanxi, w prefekturze miejskiej Hanzhong

Wikipedia


yanina

[czytaj: Janina] obce imię żeńskie


SJP.pl


yankee-doodle

[czytaj: janki dudl] amerykańska pieśń narodowa


SJP.pl


yantai

[czytaj: JANtaj] miasto w Chinach; Jentaj


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) geogr. miasto w Chinach;

Wiktionary

Yantai (chiń. 烟台; pinyin "Yāntái") – miasto o statusie prefektury miejskiej we wschodnich Chinach, w prowincji Szantung, ważny port nad Morzem Żółtym. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 811 224. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 6 447 873 mieszkańców. Ośrodek regionu sadowniczego i uprawy winorośli; rozwinięty przemysł spożywczy, włókienniczy, odzieżowy, skórzany, chemiczny i elektromaszynowy. Stolica diecezji rzymskokatolickiej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jentajczyk, jentajka

 przym. jentajski

Wiktionary


yaoi

[czytaj: jaoi] japoński gatunek fikcji (np. manga, anime, powieść, gra komputerowa) skupiający się na romantycznych i intymnych relacjach między mężczyznami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) szt. podgatunek hentai pokazujący miłość między mężczyznami

Wiktionary

Zasugerowano, aby ten artykuł na różne artykuły – Yaoi i Boys' love

Yaoi (jap. やおい), Boys’ Love (jap. ボーイズラブ bōizu rabu; BL) – wywodzący się z Japonii gatunek fikcji (mang, anime, powieści i gier komputerowych), w którym elementem fabuły są homoerotyczne związki męsko-męskie. Głównymi twórcami i odbiorcami tych publikacji są nie homoseksualiści, lecz heteroseksualne kobiety.

Wikipedia


yaoista

[czytaj: jaoista] fan mang lub anime o związkach homoseksualnych mężczyzn


SJP.pl


yaoistka

[czytaj: jaoistka] fanka mang lub anime o związkach homoseksualnych mężczyzn


SJP.pl


yapping

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) slang. ględzenie, mówienie ciągle o tym samym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjappʲĩŋk, AS: i ̯appʹĩŋk

Wiktionary


yard

[czytaj: jard] anglosaska jednostka długości, równa trzem stopom, czyli 0,9144 m; jard


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miar. zob. jard.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jart, AS: i ̯art

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jard

Wiktionary


yaren

[czytaj: jaren] osiedle uznawane za nieoficjalną stolicę Republiki Nauru, położone na wyspie o tej samej nazwie


SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto, siedziba rządu Nauru;

Wiktionary

Yaren (wym. "Jaren", w dawniejszym okresie "Makwa"/"Moqua") – jeden z okręgów administracyjnych (dystryktów) jako Yaren District ( Yaren Distric) oraz osiedle uznawane za nieoficjalną stolicę Republiki Nauru, położone na wyspie o tej samej nazwie. [], a także siedziba rządu. Zamieszkują je 632 osoby (2002[brak potwierdzenia w źródle]). Mieszkańcy Yaren to jareńczycy (l.poj. jareńczyk, feminatyw jarenka).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjarɛ̃n, AS: i ̯arẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jareńczyk mos., jarenka ż.

 przym. jareński

Wiktionary


yarg

[czytaj: jarg] gatunek łagodnego, białego sera kornwalijskiego


SJP.pl


yari

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) japońska włócznia;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Yarí – rzeka w Kolumbii
  • Yari – japońska włócznia

Wikipedia


yaris

[czytaj: jaris] model samochodu marki Toyota


SJP.pl


yass

[czytaj: jas] styl w muzyce rozrywkowej, łączący elementy współczesnej muzyki improwizowanej, jazzu, punk rocka i folku; jass


SJP.pl

Yass (jass) – nurt w polskiej muzyce powstały na początku lat 90. XX wieku. Często definiowany jako osobny styl w muzyce, nie jest nowym gatunkiem w dosłownym sensie, a raczej swoistym konglomeratem różnych stylów, łączącym elementy współczesnej muzyki improwizowanej, jazzu, punk rocka i folku.

Wikipedia


yassowy

→ yass [czytaj: jasowy]; jassowy


SJP.pl


yates

[czytaj: jejts] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Yates – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Orleans
  • Yates (ang. Yates Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie McLean
  • Yates (ang. Yates Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Lake
  • Yates (ang. Yates Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Orleans
  • hrabstwo Yates (ang. Yates County) – w stanie Nowy Jork
  • Frederick Yates – angielski szachista
  • Richard Yates – amerykański pisarz

Wikipedia


yatren

[czytaj: jatren] chemiczny związek organiczny stosowany w leczeniu czerwonki; jatren


SJP.pl


yayoi

Ya

Wikipedia


yać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pot. fizj. robić kupę

Wiktionary


yb

1. symbol iterbu, pierwiastka chemicznego;
2. skrót od jottabitu, jednostki równej
1.000.000.000.000.000.000.000.000 bitów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Yb – symbol chemiczny iterbu
  • Yb – wieś w Republice Komi
  • Yb – jottabit, jednostka wielkości w informatyce
  • Yb - Ypatingasis būrys – litewska kolaboracyjna formacja policyjna

Wikipedia


yd

skrót od: yard (anglosaska jednostka długości równa trzem stopom (91,44 cm)); y


SJP.pl


yeats

[czytaj: jejts] nazwisko


SJP.pl


yellowstone

[czytaj: JElołston] rzeka i park narodowy w USA


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Park Narodowy Yellowstone
  • Yellowstone (ang. Yellowstone Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie McKenzie
  • hrabstwo Yellowstone (ang. Yellowstone County) – w stanie Montana
  • Yellowstone (jezioro)
  • Yellowstone (rzeka)
  • Kaldera Yellowstone
  • Wodospady Yellowstone
  • Wielki Kanion Yellowstone
  • Yellowstone (serial telewizyjny)

Wikipedia


yeoman

[czytaj: jołmen] średniozamożny farmer posiadający własną ziemię


SJP.pl

Yeoman – członek warstwy społecznej stanu wolnego w Anglii XV-XVIII wieku. W średniowieczu był on członkiem świty króla lub możnego, później termin oznaczał wolnego chłopa, drobnego właściciela ziemskiego lub dzierżawcę gospodarstwa obłożonego obowiązkiem służby zbrojnej, od XVII w. już tylko dzierżawców ziemi szlacheckiej.

Wikipedia


yerba

[czytaj: jerba] potocznie: napój z wysuszonych i sproszkowanych liści yerba mate, zawierający kofeinę; herbata paragwajska, mate, yerba mate, herba mate


SJP.pl


yerbera

[czytaj: jerbera] pojemnik do przechowywania yerba mate


SJP.pl

Yerbera – pojemnik do przechowywania yerba mate. Zabezpiecza przed wysuszeniem i ułatwia dozowanie suszu.

Yerbera występuje w wielu formach, m.in.:

Wikipedia


yerbista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wielbiciel yerba mate

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. yerbistka ż., yerbystka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) yerbysta

Wiktionary


yerboholik

[czytaj: jerboholik] osoba pijąca yerba mate w dużych ilościach


SJP.pl


yerbomos

[czytaj: jerbomos] termos z wbudowaną bombillą do picia yerba mate


SJP.pl


yerbowy

→ yerba [czytaj: jerbowy]


SJP.pl


yerbysta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wielbiciel yerba mate

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. yerbistka ż., yerbystka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) yerbista

Wiktionary


yes

[czytaj: jes] brytyjska grupa muzyczna założona w roku 1968, działająca po dzień dzisiejszy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Yes – brytyjska grupa rockowa
    • Yes – debiutancki album grupy Yes, wydany w 1969 roku
    • The Yes Album – album grupy Yes, wydany w 1971 roku
  • Yes – dziesiąty studyjny album zespołu Pet Shop Boys
  • Yes – singiel amerykańskiego zespołu LMFAO
  • yes – polecenie uniksowe
  • YES – polska sieć salonów jubilerskich
  • The Yes Men
  • Yes Tor

Wikipedia


yeti

[czytaj: jeti] tajemnicza istota, której ślady rzekomo znaleziono w Himalajach; jeti, człowiek śniegu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) mit. fant. duża, dwunożna istota, podobna do człowieka, o gęstym futrze, żyjąca rzekomo w Himalajach;

Wiktionary

Yeti – przyjęta powszechnie na Zachodzie nazwa mitycznego przedstawiciela niezidentyfikowanego gatunku (gatunków) zwierzęcia lub człowieka, występującego jakoby w odludnych, wysokogórskich rejonach Himalajów (Indie, Nepal, Tybet, Bhutan) oraz Syberii; obiekt badań kryptozoologii. Tybetańczycy tę rzekomą, tajemniczą, budzącą strach istotę nazywają kanguli, Nepalczycy natomiast yeti.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tybetańczycy tę rzekomą, tajemniczą, budzącą strach istotę nazywają kanguli, Nepalczycy natomiast yeti.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛtʲi, AS: i ̯etʹi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) człowiek śniegu

Wiktionary


yggdrasil

w mitologii nordyckiej: gigantyczne drzewo, na którym znajdują się różne światy, w tym: Asgard, Midgard, Utgard i Helheim; Igdrasil


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) mit. gigantyczne drzewo Odyna z mitologii nordyckiej:

Wiktionary

Yggdrasil – w mitologii nordyckiej "Drzewo Strasznego", czyli Odyna (patrz axis mundi). Utożsamiane z jesionem.

Gigantyczne drzewo (we współczesnych wyobrażeniach skandynawskich często uważane za jesion), na którym znajdować się miały różne światy, w tym: Asgard, Midgard, Utgard i Helheim. Nazwa Yggdrasil dosłownie oznacza "koń Yggra", czyli "koń Odyna", którego jednym z imion jest "Yggr" ("Straszliwy").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z środka świata wyrastał wielki jesion Yggdrasil.

Wiktionary


ygrek

rzadko, potocznie: ktoś, o kim nie chce się lub nie można mówić dokładnie; igrek, Igrek


SJP.pl


yh

wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne w zależności od sytuacji i kontekstu, zwłaszcza zastanowienie, namysł, zgodę; yhm, y, yyy


SJP.pl


yhm

wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne w zależności od sytuacji i kontekstu, zwłaszcza zastanowienie, namysł, zgodę; yy, yyy


SJP.pl


yhwe

tajemniczy napis biblijny w Starym Testamencie, z którego odczytano imię Boga


SJP.pl


yhy

wykrzyknik oznaczający zgodę, przytaknięcie; ehe, eche, mhm


SJP.pl


yibin

[czytaj: JIpin] miasto w Chinach; Ipin


SJP.pl

Yi

Wikipedia


yijing

[czytaj: icing] chińska księga wróżb, klasyczne dzieło literatury chińskiej; I Ching, I-cing


SJP.pl

Na tę stronę wskazuje „I Ching”. Zobacz też: I Ching – album muzyczny.

Yijing, "Księga przemian" – jeden z najstarszych chińskich tekstów klasycznych, reprezentujących rdzennie chińską kosmologię i filozofię. Jest księgą kanoniczną taoizmu i konfucjanizmu.

Wikipedia


yin

[czytaj: jin] in, jin;
1. w chińskiej filozofii klasycznej: żeński, negatywny pierwiastek w przyrodzie, przeciwieństwo jang (yang);
2. zawierający ten pierwiastek (np. produkty yin)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Yinxu – ruiny starożytnego miasta Yin w Chinach
  • Yin (Shang) – starożytna dynastia chińska
  • Yin – pierwsza żona cesarza Chin He
  • Yin – rzeka w Mjanmie
  • Yin i yang – koncepcja w filozofii chińskiej

Wikipedia


yin-yang

[czytaj: jin jang] podstawowa zasada klasycznej filozofii chińskiej oznaczająca wzajemne oddziaływanie pierwiastka męskiego jang i żeńskiego jin; jin-jang


SJP.pl


yinczuan

[czytaj: jinCZUan] miasto w Chinach; Inczuan


SJP.pl


yingkou

[czytaj: JINkoł] miasto w Chinach; Ingkou


SJP.pl

Yi

Wikipedia


yingszanozaur

[czytaj: jingszanozałr] jurajski tyreofor z rodziny stegozaurów; jingszanozaur


SJP.pl


yiu

Yiu – francuska seria komiksowa z gatunku science fiction, której twórcami są scenarzyści: Téhy et J.M. Vee oraz rysownicy: Jérôme Renéaume i Nicolas Guénet. Ukazała się w siedmiu tomach w latach 1999–2009 nakładem wydawnictw Le Téméraire (tom 1.) i Soleil Productions (pozostałe tomy). W Polsce opublikowało ją wydawnictwo Studio Lain w 2020 w dwóch tomach zbiorczych.

Wikipedia


yivo

zapis alfabetem łacińskim akronimu od (zapisanego w jidysz) Jidiszer Wisnszaftlecher Institut (Żydowski Instytut Naukowy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nauk. Żydowski Instytut Naukowy;

 (1.2) jęz. transkrypcja z jidysz opracowana w instytucie YIVO (1.1)

Wiktionary

YIVO ( ‏ייִוואָ‎) – instytucja naukowa założona w 1925 roku w polskim podówczas Wilnie, pod nazwą Żydowski Instytut Naukowy (jid. ייִדישער וויסנשאַפֿטלעכער אינסטיטוט / "Jidiszer Wisnszaftlecher Institut"). Skrót ten jest akronimem jego pierwotnej nazwy. Przemianowane na YIVO Institute for Jewish Research, od 1940 roku ma siedzibę w Nowym Jorku i prowadzi badania m.in. nad językiem jidysz.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) JIWO

Wiktionary


yjduś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Edward

Wiktionary


yjlkana

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. olejarka, oliwiarka

Wiktionary


ylang-ylang

gatunek tropikalnego drzewa z rodziny flaszowcowatych, z którego wytwarza się olejki eteryczne; jagodlin wonny, ilang


SJP.pl


ylangowy

olejek ylangowy - stosowany w kosmetyce olejek eteryczny z kwiatów jagodlinu wonnego (tropikalnego drzewa ylang-ylang); olejek ilangowy


SJP.pl


ylid

związek chemiczny mający sąsiadujące fragmenty z ładunkiem dodatnim oraz ujemnym, np. trifenylometylenofosforan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. dipolowa obojętna cząsteczka posiadająca ładunek dodatni na atomie sąsiadującym do ładunku ujemnego;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fosforany używane w reakcjach Wittiga są ylidami.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ylidowy

Wiktionary


yma

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|ż. Emma

Wiktionary


ymca

[czytaj: imka] Young Men's Christian Association, Chrześcijańskie Stowarzyszenie Młodzieży Męskiej, chrześcijańska organizacja kulturalno-oświatowa działająca od roku 1844


SJP.pl

Zobacz też: Y.M.C.A. (singel).

YMCA ( Young Men’s Christian Association, dosł. Związek Chrześcijańskiej Młodzieży Męskiej) – międzynarodowa ekumeniczna organizacja propagująca program oparty na wartościach chrześcijańskich. Głównym celem organizacji jest służenie harmonijnemu rozwojowi fizycznemu, umysłowemu i duchowemu. Obecnie YMCA funkcjonuje w 130 krajach i zrzesza prawie 30 milionów członków.

Wikipedia


yno

partykuła

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. tylko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk yny

Wiktionary


ynta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skok do wody

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. yntka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk yntka

Wiktionary


yntka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zakręt

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. skok do wody

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. upadek, wywrócenie się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ynta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk ynta

Wiktionary


yny

partykuła

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. tylko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) S nióm yny po daleku, ni ma co zaczynać.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk yno

Wiktionary


yo

[czytaj: joł] forma powitania lub pożegnania używana w sytuacjach nieoficjalnych; joł, elo, siemka, siemasz, siemano, siema, siemaneczko, cześć, hej, heja, hejka, serwus


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Yo (imię)
  • Yo – trzydziesty ósmy (dawniej czterdziesty) znak japońskich sylabariuszy hiragana (よ) i katakana (ヨ)
  • Yo – album studyjny rumuńskiej piosenkarki Inny

Wikipedia


yo-yo

[czytaj: jojo] jojo, jo-jo;
1. zabawka w postaci okrągłej, płaskiej szpuli i sznurka, na który jest nawijana;
2. gra, zabawa przedmiotem o tej samej nazwie;
3. potocznie: szybkie zwiększenie wagi ciała po gwałtownym schudnięciu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zob. jojo.

Wiktionary

Yo-Yo, a właściwie Yolanda Whitaker (ur. 4 sierpnia 1971 w Compton) – amerykańska raperka i aktorka filmowa. Protegowana rapera Ice Cube’a.

Pierwszy raz gościnnie udzieliła się u boku Ice Cube’a, na albumie "AmeriKKKa’s Most Wanted", w utworze "It’s a Man’s World" w 1990 roku. Następnie sam Cube dograł swoje zwrotki do utworu "You Can’t Play with My Yo-Yo" na debiutancki album Whitaker – "Make Way for the Motherlode" z 1991 r.

Wikipedia


yoda

[czytaj: joda] postać fikcyjna z uniwersum Gwiezdnych wojen


SJP.pl

Yo

Wikipedia


yogi

[czytaj: jogi]
1. obce imię męskie;
2. postać fikcyjna z serialu animowanego "Misia Yogi wyprawa po skarby"


SJP.pl


yoko

[czytaj: joko] japońskie imię żeńskie


SJP.pl


yokohama

[czytaj: jokohama] miasto w Japonii; Jokohama


SJP.pl


yokosuka

[czytaj: jokosuka] miasto w Japonii


SJP.pl

Yokosuka (jap. 横須賀市 Yokosuka-shi) – miasto w Japonii, w prefekturze Kanagawa, na wyspie Honsiu. Yokosuka jest jednym z „miast-rdzeni” (jap. 中核市 chūkaku-shi).

Wikipedia


yokozuna

[czytaj: jokozuna] wielki mistrz w sumo zawodowym


SJP.pl

Yo

Wikipedia


yoldiowy

przymiotnik określający drugą fazę ewolucji Bałtyku - Morze Yoldiowe (nazwa od małża występującego tam w tym okresie)


SJP.pl


yonex

Yonex (jap. ヨネックス株式会社 Yonekkusu Kabushiki-gaisha) – japońska firma specjalizująca się w produkcji sprzętu do badmintona, tenisa oraz golfa.

Lotki firmy "Yonex" są używane podczas licznych imprez badmintonowych na świecie. Yonex jest obecnie uznawany za dominującą korporację rynku badmintonowego, sponsoruje "Otwarte dla Wszystkich Mistrzostwa Badmintona Anglii" i jest jednym z naczelnych partnerów Międzynarodowej Federacji Badmintona ("IBF"), organizującej doroczne "IBF World Championships".

Wikipedia


yoni

[czytaj: joni] w hinduizmie: żeński symbol płodności; joni


SJP.pl


york

[czytaj: jork] pokojowy pies z grupy terierów o długiej, jedwabistej sierści; yorkshire, yorkshire terier


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. kynol. yorkshire terrier

Wiktionary

York (stnord. "Jorvik," Eboracum) – miasto ("city") w północno-wschodniej Anglii, w hrabstwie ceremonialnym North Yorkshire, w dystrykcie (unitary authority) York, położone nad zbiegiem rzek Ouse i Foss. W 2021 miasto liczyło 141 685 mieszkańców.

York jest znany ze swojej bogatej historii, która zachowała się w architekturze. Co roku przyjeżdżają tu tysiące turystów, aby zobaczyć średniowieczne budowle, w których przeplatają się ślady wikingów i Rzymian.

Wikipedia


yorkowie

[czytaj: jorkowie] dynastia angielska


SJP.pl

Yorkowie – boczna linia Plantagenetów, jej herbem była biała róża.

Wikipedia


yorkshire

[czytaj: jorkszer]
1. pokojowy pies z grupy terierów o długiej, jedwabistej sierści; york, yorkshire terier
2. duża świnia o białej skórze i stojących uszach, wyhodowana w Anglii; jorkszyr


SJP.pl

Yorkshire – hrabstwo historyczne i kraina w północno-wschodniej Anglii. Liczące w 1971 roku 15 858 km² Yorkshire było największym hrabstwem Anglii, podzielonym dla celów administracyjnych na trzy okręgi ( riding) – North Riding of Yorkshire, West Riding of Yorkshire oraz East Riding of Yorkshire. Liczba ludności zamieszkującej hrabstwo w 1971 roku wynosiła 5 053 989.

Wikipedia


yorktown

[czytaj: jorktałn] miejscowość w USA


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Oblężenie Yorktown w 1781
  • Bitwa o Yorktown (1862) podczas wojny secesyjnej
  • Yorktown – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Delaware
  • Yorktown – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Page
  • Yorktown – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Westchester
  • Yorktown – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie DeWitt
  • Yorktown – jednostka osadnicza w stanie Wirginia, w hrabstwie York
  • Yorktown (ang. Yorktown Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Henry
  • Yorktown (ang. Yorktown Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Westchester
  • Yorktown (ang. Yorktown Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Dickey

Wikipedia


yosemite

[czytaj: joSEmiti] park narodowy w USA


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Yosemite Valley (dolina Yosemite)
  • Park Narodowy Yosemite

Wikipedia


young

[czytaj: jang] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Young – miasto w departamencie Río Negro
  • Young – miasto w stanie Nowa Południowa Walia
  • Miejscowości:
    • Young – jednostka osadnicza w stanie Arizona, w hrabstwie Gila
  • Gminy:
    • Young (ang. Young Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Dickey
    • Young (ang. Young Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Indiana
    • Young (ang. Young Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Jefferson
  • Hrabstwa:
    • hrabstwo Young (ang. Young County) – w stanie Teksas
  • Young - brytyjska wytwórnia płytowa (znana wcześniej jako Young Turks)
  • Young America

Wikipedia


youngtimer

[czytaj: jang tajmer] pojazd, który niebawem stanie się zabytkowy albo pojazd względnie młody, ale już uznawany za zabytkowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mot. samochodowy klasyk popularny 20-30 lat temu, już nieprodukowany i nieco przestarzały, ale wciąż z upodobaniem użytkowany na co dzień

Wiktionary


yourcenar

[czytaj: jursönar] nazwisko


SJP.pl


youtube

[czytaj: jutjub] internetowy serwis z nagraniami wideo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) telekom. jeden z serwisów internetowych umożliwiających umieszczanie, nadawanie, ocenianie i komentowanie nagrań wideo oraz audio;

Wiktionary

YouTube (skrót YT) – amerykański serwis internetowy założony 14 lutego 2005 roku, umożliwiający bezpłatne udostępnianie, edycję, nadawanie na żywo i komentowanie filmów. Należy do korporacji Google i jest najpopularniejszym serwisem społecznościowym na świecie. Od 2023 roku prezesem YouTube jest Neal Mohan.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. youtuber m., jutuber m.

 przym. youtube’owy, youtubowy, jutubowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. YT

Wiktionary


youtube'owy

→ YouTube [czytaj: jutjubowy]


SJP.pl


youtuber

[czytaj: jutuber lub jutiuber] osoba publikująca filmiki na YouTubie; jutuber


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba nagrywająca filmiki wideo i umieszczająca je na serwisie internetowym YouTube;

Wiktionary

Youtuber (wym. "jutuber", rzadziej "jutiuber") – osoba zajmująca się tworzeniem i umieszczaniem produkcji audiowizualnych w serwisie internetowym YouTube.

Jest to także określenie nowego zawodu związanego z mediami społecznościowymi, o ile działalność w tej formie wykracza poza ramy rozrywki. Wynagrodzenie stanowią przychody z reklam, najczęściej poprzez serwis Google AdSense lub z promowania produktów i usług w ramach publikowanych treści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ostatnich latach do grona idoli współczesnych nastolatków, oprócz aktorów i piosenkarzy, dołączyli również youtuberzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jutuber m., YouTube mrz.

:: fż. youtuberka

 przym. youtuberski

Wiktionary


youtuberka

→ youtuber [czytaj: jutuberka lub jutiuberka]; jutuberka


SJP.pl


youtuberski

→ youtuber


SJP.pl

Patrz:

youtuber

youtubowy

→ YouTube


SJP.pl

Patrz:

YouTube

yoyo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zob. jojo.

Wiktionary


ypres

[czytaj: ipr] miasto w Belgii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. Ieper (miasto w Belgii)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ypres – francuska nazwa miasta Ieper
  • Ypres – francuska nazwa okręgu Ieper
  • Lac Ypres – jezioro
  • Hrabia Ypres
  • (10120) Ypres – planetoida
  • Ypres – rajd w Belgii
  • Ypres – stolica tytularna
  • Bitwa pod Ypres
  • Woods of Ypres

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. iperyt mrz.

 przym. iperytowy

Wiktionary


ypsilon

[czytaj: yps-ilon] nazwa litery Y w alfabecie greckim i łacińskim; igrek, ipsylon, ypsylon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. ipsylon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɨpˈsʲilɔ̃n|ipˈsʲilɔ̃n, AS: ypsʹilõn|ipsʹilõn

Wiktionary


ypsylon

nazwa litery Y w alfabecie greckim i łacińskim; igrek; ipsylon; ypsilon


SJP.pl


ystad

[czytaj: IStad] miasto w Szwecji


SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowej Szwecji

Wiktionary

Ys

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Ystad znajduje się port, który ma połączenie promowe ze Świnoujściem.

Wiktionary


ytong

[czytaj: itong] marka betonu komórkowego


SJP.pl

Ytong – marka betonu komórkowego produkowanego przez firmę Xella International GmbH; dawniej przedsiębiorstwo szwedzkie i niemieckie "Ytong AG", od roku 1995 także przedsiębiorstwo polskie "Ytong Poland".

Samo słowo "ytong" to skrót od szwedzkiego "Yxhults ånghärdade gasbetong" i oznacza wzmacniany gazobeton z Yxhult.

Wikipedia


yuba

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. półprodukt sojowy wykorzystywany w kuchni jako substytut mięsa, produkowany z białka zbierającego się na powierzchni gotowanego mleka sojowego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • yuba – jeden z sojowych substytutów mięsa
  • Yuba – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Richland
  • hrabstwo Yuba (ang. Yuba County) – w stanie Kalifornia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zanim podamy yubę do dania, musimy ją w odpowiedni sposób namoczyć.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sparża, fudżu, skórka tofu

Wiktionary


yucca

[czytaj: jukka] bylina z rodziny liliowatych; juka, jukka, szpilecznica, krępla


SJP.pl

Yucca – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Arizona, w hrabstwie Mohave.

Wikipedia


yuccie

[czytaj: jaki] młoda, kreatywna osoba mieszkająca w dużym mieście, wychowana w okresie powszechnego dostępu do internetu


SJP.pl


yugo

[czytaj: jugo] marka samochodów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Yugo – marka samochodów osobowych
  • Jugo (Yugo) – wiatr wiejący na dalmatyńskim wybrzeżu Morza Adriatyckiego

Wikipedia


yuko

[czytaj: juko] w judo: jedna z ocen przyznawanych zawodnikowi za wykonaną akcję; juko


SJP.pl


yumpie

[czytaj: jampi] młody, pnący się w górę, przedstawiciel wolnego zawodu; yuppie; yuppi; japs


SJP.pl


yun

[czytaj: jun] nazwisko obce


SJP.pl


yunnan

[czytaj: junan] gatunek herbaty chińskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. czarna lub zielona herbata produkowana z liści herbaty chińskiej uprawianej w chińskiej prowincji Junnan;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Junnan – prowincja w Chinach
  • Yunnan (herbata)
  • Yunnan (rasa koni)
  • HMAS „Yunnan” - australijski okręt pomocniczy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Junnan m.

Wiktionary


yuppi

[czytaj: japi] młody, pnący się w górę, przedstawiciel wolnego zawodu; yuppie; yumpie; japs


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) publ. świetnie zarabiający młody człowiek demonstrujący swój wystawny tryb życia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wagon był pełen yuppi, jechali do KPT.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) japiszon; war. yuppie

Wiktionary


yuppie

[czytaj: japi] młody, pnący się w górę, przedstawiciel wolnego zawodu; yumpie; yuppi; japs


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) publ. świetnie zarabiający młody człowiek demonstrujący swój wystawny tryb życia

Wiktionary

Yu

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) japiszon; war. yuppi

Wiktionary


yuri

[czytaj: juri] japoński gatunek fikcji (np. manga, anime, powieść, gra komputerowa) skupiający się na romantycznych i intymnych relacjach między kobietami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) szt. podgatunek hentai pokazujący miłość między kobietami

Wiktionary

Yu

Wikipedia


yusuf

[czytaj: jusuf] arabskie imię męskie


SJP.pl


yuzu

[czytaj: juzu] niewielkie drzewo lub krzew z rodziny rutowatych, pochodzące z Chin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bot. pot. niewielkie uprawne drzewo lub krzew z gatunku nazwa systematyczna|Citrus × junos|Siebold ex Tanaka|ref=tak., należącego do rodziny rutowatych;

 (1.2) spoż. jadalny owoc rośliny yuzu (1.1)

Wiktionary


yves

[czytaj: iw] francuskie imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Yves-Gomezée – dzielnica Walcourtu
  • Yves – gmina
  • Édouard Yves – belgijski florecista
  • Renaud Yves – francuski polityk
  • Yves – francuskie imię męskie
  • Yves Rocher – francuskie przedsiębiorstwo
  • Yves – południowokoreańska piosenkarka, członkini zespołu Loona

Wikipedia


yvette

[czytaj: iWET] imię żeńskie


SJP.pl

Yvette – rzeka we Francji, przepływająca przez tereny departamentów Yvelines oraz Essonne, o długości 39,3 km. Stanowi dopływ rzeki Orge.

Wikipedia


ywald

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|m. Ewald

Wiktionary


ywca

Young Women's Christian Association, Chrześcijańskie Stowarzyszenie Młodzieży Żeńskiej, chrześcijańska organizacja kulturalno-oświatowa działająca od roku 1877


SJP.pl

Young Women’s Christian Association (z ang. "Chrześcijańskie Stowarzyszenie Młodych Kobiet", nazwa skrócona: "YWCA") – światowa organizacja kobieca założona w 1855 roku w Wielkiej Brytanii, zrzeszająca kobiety na całym świecie w duchu samopomocy i samoorganizacji kobiet w celu promocji ich zaangażowania społecznego, wzmacniania ich działalności przedsiębiorczej, promocji zdrowia i edukacji. Męski odpowiednik to YMCA.

Wikipedia


yy

wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne w zależności od sytuacji i kontekstu, zwłaszcza zastanowienie, namysł, zgodę; yhm, y, yyy


SJP.pl


yyy

wykrzyknik wyrażający różne stany emocjonalne w zależności od sytuacji i kontekstu, zwłaszcza zastanowienie, namysł, zgodę; yhm, y, yy


SJP.pl


z

1. litera;
2. spółgłoska przedniojęzykowo-zębowa, szczelinowa, twarda, dźwięczna;
3. przyimek o wielu funkcjach w zdaniu;
4. wyraz pełniący funkcję przysłówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. trzydziesta litera polskiego alfabetu;

przyimek

 (2.1) …wskazujący punkt początku ruchu

 (2.2) …wskazujący źródło

 (2.3) …wskazujący okres

 (2.4) …wskazujący składnik, materiał

 (2.5) …wskazujący przyczynę

 (2.6) …wskazujący miejsce znajdowania się

 (2.7) …wskazujący na cel wykonywania czynności

 (2.8) …opisujący związek

 (2.9) …wskazujący zawartość

 (2.10) …wskazujący towarzystwo

partykuła

 (3.1) pot. …poprzedzająca liczbę lub określenie czasu, oznaczająca ich przybliżenie

Wiktionary

Z z

Z ("zet", minuskuła: z) – dwudziesta szósta litera alfabetu łacińskiego, trzydziesta litera alfabetu polskiego. Litera ta pochodzi od fenickiej (północno-zachodnio-semickiej) litery zaîn, poprzez grecką literę ζ (dzeta, zeta). W języku polskim oznacza spółgłoskę przedniojęzykowo-zębową, szczelinową, dźwięczną [], w języku niemieckim [], a w hiszpańskim [].

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Samolot z Kopenhagi do Gdańska leci tylko 50 minut.

 (2.2) Wszystkie te informacje pochodzą z Internetu.

 (2.3) Kupiłam sobie broszę z XV wieku.

 (2.4) Ugotowałem zupę z jarzyn.

 (2.5) Zwierzę wyło z tęsknoty.

 (2.7) Człowiek wykonuje czynności z jajkiem.

 (2.8) Żyli jak kot z psem.

 (2.9) Przysłano mi kopertę z białym proszkiem.

 (3.1) Daj mi z dziesięć złotych na te zakupy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zet

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

 od A do Z • z reguły

etymologia.

 (2.1-6) zredukowana postać etym|prasł|*jьz.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

 (2.1-7) i (3.1) przyjmują formę ze, jeśli słowo następujące po przyimku zaczyna się zbitką spółgłosek, zwłaszcza zawierającą z, ż., ź, s, ś lub sz (sybilanty)

tłumaczenia.

* albański: (2.1) nga; (2.2) nga; (2.3) nga; (2.4) nga; (2.5) nga; (2.6) nga; (2.7) me; (2.8) me; (2.9) me; (2.10) me

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* angielski: (2.1) from; (2.2) from; (2.3) from; (2.5) from, of; (2.8) with; (2.9) with; (2.10) with; (3.1) about

* arabski: (2.1) من (min); (2.8) مع (máʕa), بـ (bi-)

* białoruski: (2.1) з

* bułgarski: (2.1) от; (2.2) от; (2.3) от; (2.4) от; (2.5) от; (2.6) от; (2.8) с, със; (2.9) с, със; (2.10) с, със

* chiński standardowy: (1.1) 出 (chū), 从 (cóng), 下 (xià); (2.8) 跟 (gēn), 和 (hé); (2.10) 跟 (gēn), 和 (hé)

* czeski: (2.1) s

* czukocki: (2.8) рээн; (2.9) рээн

* dolnołużycki: (2.1) z, ze

* dungański: (2.1) гын

* duński: (2.1) fra; (2.2) fra; (2.3) fra; (2.5) af; (2.8) med; (2.9) med

* esperanto: (2.1) el; (2.2) el; (2.3) el; (2.4) el; (2.5) el; (2.6) el; (2.8) kun; (2.9) kun; (2.10) kun

* francuski: (2.1) de; (2.2) de; (2.3) de; (2.4) de, en; (2.5) de; (2.8) avec; (2.9) avec

* hawajski: (2.9) me; (3.1) me

* hebrajski: (2.1) מן (min); (2.2) מן (min); (2.3) מן (min); (2.5) מן (min); (2.8) עם (im); (2.9) עם (im); (2.10) עם (im)

* hiszpański: (2.1) de; (2.2) de; (2.3) de; (2.4) de; (2.5) de; (2.8) con; (2.9) con

* interlingua: (2.10) con

* japoński: (2.1) から (kara); (2.2) から (kara); (2.4) から (kara)

* jidysz: (2.5) פֿון וועגן (fun wegn); (3.1) קעגן (kegn)

* joruba: (2.8) pẹ̀lú

* kaszubski: (2.1) z

* kornijski: (2.1) a; (2.2) a

* litewski: (1.1) iš, nuo; (2.8) su

* lombardzki: (2.8) cun

* łaciński: (2.8) cum

* niderlandzki: (1.1) met

* niemiecki: (2.1) aus, von; (2.2) aus, von; (2.3) aus, von; (2.4) aus; (2.5) aus, vor; (2.7) mit; (2.8) mit; (2.9) mit; (2.10) mit

* norweski (nynorsk): (2.2) frå

* nowogrecki: (2.1) από; (2.2) από; (2.3) από; (2.4) από; (2.5) από; (2.8) με, μαζί; (2.9) με, μαζί

* nowopruski: (1.1) iz; (2.1) iz; (2.2) iz; (2.3) iz; (2.4) iz; (2.5) iz; (2.6) iz; (2.7) sēn, sen; (2.8) sēn, sen; (2.9) sēn, sen; (2.10) sēn, sen

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|Z.}}

* portugalski: (2.1) de; (2.8) com; (2.9) com; (2.10) com

* rosyjski: (2.1) из; (2.4) из; (2.8) с; (2.9) с; (2.10) с

* rumuński: (2.1) din; (2.2) din; (2.3) din; (2.4) din; (2.8) cu; (2.9) cu

* staroangielski: (2.8) and

* szwabski: (2.1) ouß; (2.2) ouß

* szwedzki: (2.1) från, ifrån; (2.2) från, ifrån; (2.3) från, ifrån

* tagalski: (2.2) sa; (2.10) kasama

* ukraiński: (1.1) з, зі

* wilamowski: (2.8) myt; (2.9) myt; (2.10) myt

* włoski: (2.1) di, da; (2.8) con; (2.9) con; (2.10) con

źródła.

== z (język afrykanerski.) ==

ortografie.

 odpowiednik arabski: ظ, ض, ذ

wymowa.

 IPA|z.

znaczenia.

litera

 (1.1) z, minuskuła dwudziestej szóstej litery alfabetu afrykanerskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: Z; nazwa litery: set

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1-6, 2.8-10) ze

 (3.1) ze, mniej więcej, około

Wiktionary


z-

przedrostek

 (1.1) tworzący czasowniki dokonane

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) robić → zrobić • obrazować → zobrazować • golić → zgolić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: z, AS: z

Wiktionary


z-ca

skrót od: zastępca (odczytywany jako cały, odmienny wyraz); zca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) = zastępca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈstɛ̃mpt͡sa, AS: zastẽmpca

Wiktionary


z-dy

skrót od: zakłady


SJP.pl


z-kształtny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma kształt litery Z

Wiktionary


z.

skrót od:
1. zobacz; zob.;
2. zeszyt; zesz.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = zeszyt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zesz.

Wiktionary


za

przyimek o wielu funkcjach w zdaniu


SJP.pl

przyimek

 (1.1) …służący do tworzenia wyrażeń, w których omawiany element znajduje się dalej w stosunku do wyrażenia za przyimkiem

 (1.2) …służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku dalszym w stosunku do wyrażenia za przyimkiem

 (1.3) …służący do tworzenia wyrażeń, w których dana czynność będzie wykonana po jakimś czasie

 (1.4) …służący do tworzenia wyrażeń, w których omawiana czynność, odnosząca się do całego elementu, została wykonana przez wykorzystanie jego części

 (1.5) …służący do tworzenia wyrażeń, w których wyrażenie za przyimkiem określa przyczynę wykonywania czynności

 (1.6) …służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku określonym przez wyrażenie za przyimkiem

 (1.7) zamiast

 (1.8) podczas

 (1.9) w głosowaniu: zgodnie z pytaniem; popierając kogoś

 (1.10) o czasie: po

 (1.11) daw. reg-pl|Kresy. o

przysłówek

 (2.1) zbyt, zbytnio

partykuła

 (3.1) stpol. czy, czyż

przymiotnik

 (4.1) bot. specyficzny epitet gatunku baobab za, nazwa systematyczna|Adansonia za|ref=tak.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ZoneAlarm
  • Zespół Aspergera
  • ZA – kod przypisany Południowej Afryce według standardu ISO 3166-1 alfa-2
    • .za – domena internetowa RPA
  • Za – nazwa organizacji cechowych w średniowiecznej Japonii
  • Za – rzeka w Maroku.
  • Za – siglum biblijne Księgi Zachariasza
  • ZA – zettaamper, jednostka natężenia prądu elektrycznego równa 1021A

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Doniczka stoi za firanką.

 (1.2) Oni poszli za dom.

 (1.3) Mecz zaczyna się za godzinę.

 (1.4) Złapał za słuchawkę telefonu.

 (1.5) Za karę nie wolno ci oglądać telewizji.

 (1.6) Spóźniony pasażer biegł za autobusem.

 (1.7) Płacę za wszystkich.

 (1.8) Znów jest jak za dawnych lat.

 (1.9) Zagłosowałem za opcją pierwszą.

 (1.10) Mijał dzień za dniem, a on ciągle nie mógł podjąć decyzji

 (2.1) Te buty są na mnie za duże.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: za, AS: za

Wiktionary

Powiązane:

 przyim. zza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) przez

Wiktionary


za-

przedrostek

 (1.1) …wyrażający osiągnięcie skutku czynności

 (1.2) …wyrażający największe nasilenie czynności lub stanu, wyczerpanie zakresu

 (1.3) …tworzący czasowniki pochodne od innych części mowy

 (1.4) …występujący jako część składowa przymiotników i rzeczowników utworzonych od wyrażeń przyimkowych

 (1.5) …oznaczający umieszczenie, schronienie wewnątrz czegoś

 (1.6) …oznaczający pokrycie powierzchni czegoś, przestrzeni

 (1.7) …tworzący czasowniki w odniesieniu do ruchu przestrzennego: odległość, kierunek od czegoś, tył czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas gdy Francja i Wielka Brytania wciąż polegają na energii jądrowej, Niemcy wyłączają kolejne elektrownie atomowe i chcą zaspokoić swoje zapotrzebowanie na energię dzięki źródłom odnawialnym.

 (1.2) Superbohater zamroził rywala na śmierć ratując przy tym cały świat.

 (1.3) Lepiej będzie jak zabezpieczymy nasze pieniądze w banku. Chyba nie będą cały czas leżeć w mieszkaniu. Ktoś może je ukraść!

 (1.4) Otworzę okno. W pokoju panuje straszny zaduch

 (1.5) Paweł zaczął mi się oświadczać! Stanęłam jak zamurowana – kompletnie się tego nie spodziewałam!

 (1.6) Weź kosiarkę i skoś trawę w ogródku. Cały zarósł długim trawskiem i chwastami.

 (1.7) Ale się wystraszyłam! Oliwier zaszedł mnie od tyłu i popchnął.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: za, AS: za

Wiktionary


zaabonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zapłacenie, wykupienie abonament, zaprenumerowanie czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. abonament mrz., abonamencik mrz., abonent mos., abonentka ż., abonowanie n.

 czas. abonować ndk., zaabonować dk.

 przym. abonamentowy, abonencki

Wiktionary


zaabonować

zaprenumerować; zapłacić abonament


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) zapłacić, wykupić abonament, zaprenumerować coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. abonament mrz., abonamencik mrz., abonent mos., abonentka ż., abonowanie n., zaabonowanie n.

 czas. abonować ndk.

 przym. abonamentowy, abonencki

Wiktionary


zaabsorbować

1. wzbudzić zainteresowanie, zainteresować kogoś;
2. pochłonąć promieniowanie, ciecz itp.


SJP.pl


zaadaptować

przystosować się do nowych warunków, dokonać adaptacji


SJP.pl


zaadoptować

uznać prawnie cudze dziecko za swoje


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) uznać prawnie za swoje cudze dziecko

 (1.2) przyjąć pod swoją opiekę bezpańskiego psa, kota lub rzadziej inne zwierzę domowe

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Można za niewielką opłatą zaadoptować psa, kota lub inne zwierzątko domowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. adoptacja ż., zaadoptowanie n., adoptowanie n., adopcja ż.

 czas. adoptować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) adopcja

 (1.2) adopcja

Wiktionary


zaadresowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaadresować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. adresowanie n., adres m., adresik m., adresówka ż., adresarka ż., adresat m., adresatka ż., adresowalność ż.

 czas. adresować ndk., zaadresować dk.

 przym. adresowy

Wiktionary


zaadsorbować

związać cząstki cieczy lub gazu; dokonać adsorpcji


SJP.pl


zaaferowanie

przejęcie, rozgorączkowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaaferować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. aferować, zaaferować dk.

 rzecz. afera ż.

 przym. aferowy

Wiktionary


zaaferowany

przejęty, rozgorączkowany, zaprzątnięty jakimiś sprawami


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) całkowicie czymś zajęty

 (1.2) świadczący o zaabsorbowaniu, byciu całkowicie zajętym

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zaaferować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. afera ż.

 czas. aferować ndk., zaaferować dk.

 przym. aferowy

Wiktionary


zaaferować

przejmować, zajmować całkowicie czyjąś uwagę, pochłaniać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) zajmować czymś, niepokoić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaːfɛˈrɔvat͡ɕ, AS: z•aferovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. aferować

 rzecz. zaaferowanie n., afera, aferzysta, aferowicz, aferzystka

 przym. aferowy, zaaferowany

Wiktionary


zaaferowywać

potocznie: wypijać, zwłaszcza łapczywie


SJP.pl


zaafiszować

1. publicznie i demonstracyjnie ogłosić lub okazać coś;
2. dawniej: publicznie skompromitować


SJP.pl


zaagitować

zjednać czyjeś poparcie dla jakiejś sprawy lub idei


SJP.pl


zaakcentować

czasownik

 (1.1) dokonany od|akcentować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słowo „załatwione” zaakcentował specjalnie mocno, żeby Szwarc nie pomyślał sobie, że w ręku ma byle co.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. akcent mrz., akcentowanie n.

 przym. akcentowany

 czas. akcentować

Wiktionary


zaakceptowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wyrażenie zgody, aprobaty, akceptacji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaːkt͡sɛptɔˈvãɲɛ, AS: z•akceptovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. akceptowanie n., akceptacja ż., akcept m., akceptant m., akceptowalność ż.

 czas. akceptować ndk., zaakceptować dk.

 przym. akceptacyjny, akceptowalny, akceptowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaaprobowanie

Wiktionary


zaakceptować

zgodzić się z czymś, z kimś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. akceptować)

 (1.1) zgodzić się na coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziecko nie było w stanie zaakceptować rozwodu rodziców i rozchorowało się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaːkt͡sɛpˈtɔvat͡ɕ, AS: z•akceptovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaakceptowanie n., akceptowanie n., akceptacja ż., akcept m., akceptant m., akceptowalność ż.

 czas. akceptować ndk.

 przym. akceptacyjny, akceptowalny, akceptowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaaprobować

Wiktionary


zaaklimatyzowany

przystosować do nowych warunków, otoczenia, środowiska


SJP.pl


zaaklimatyzować

przystosować do nowych warunków, otoczenia, środowiska


SJP.pl


zaaklimatyzowywać

1. przystosowywać do życia w nowych warunkach;
2. zaaklimatyzowywać się - przyzwyczajać się do życia w nowych warunkach


SJP.pl


zaakredytować

udzielić lub dokonać akredytacji; akredytować


SJP.pl


zaaktywizować

aktywować coś dodatkowo lub na nowo


SJP.pl


zaalarmować

czasownik przechodni dokonany (ndk. alarmować)

 (1.1) podnieść alarm; ostrzec o niebezpieczeństwie; postawić w stan gotowości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mieszkańcy zostali zaalarmowani syrenami ostrzegawczymi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. alarm mrz., zaalarmowanie n., alarmowanie n.

 przym. alarmowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ostrzec

Wiktionary


zaalokować

rozdzielić środki na różne cele; alokować


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. alokować)

 (1.1) przeznaczyć lub przydzielić określone zasoby, środki albo osoby do konkretnego celu, miejsca lub zadania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaalokowanie n.

 czas. alokować ndk.

Wiktionary


zaalpejski

leżący, znajdujący się za Alpami


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) położony po drugiej (przeciwnej) stronie Alp

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) transalpejski

Wiktionary


zaanektowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaanektować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzã:nɛktɔˈvãɲɛ, AS: z•ãnektovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. anektowanie n., aneksja ż., aneksjonizm m., aneksjonista m.

 czas. anektować ndk., zaanektować dk.

 przym. aneksyjny, aneksjonistyczny

Wiktionary


zaanektować

1. dokonać aneksji, przyłączyć siłą obce terytoria do własnego państwa;
2. książkowo: zająć coś, zabrać zwykle bez zgody dotychczasowych użytkowników, np. zaanektować dom


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. anektować)

 (1.1) dokonany od|anektować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To ona zaanektowała wierzchołek Skrzycznego, by na wysokości 1250 m wybudować radiowo-telewizyjny ośrodek nadawczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzã:nɛkˈtɔvat͡ɕ, AS: z•ãnektovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. aneksja ż., aneksjonizm m., aneksjonista m., aneksjonistka ż., zaanektowanie n., anektowanie n.

 czas. anektować

 przym. aneksyjny, aneksjonistyczny

Wiktionary


zaangażowanie

1. zatrudnić kogoś;
2. zaangażować się: wziąć aktywny (głównie emocjonalnie) udział w jakimś działaniu, przedsięwzięciu, pracy, projekcie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) postawa osoby, która się w coś angażuje

 (1.2) ekon. księg. suma wykonanych wydatków budżetowych i podjętych zobowiązań krótkoterminowych

 (1.3) odczasownikowy od|zaangażować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najważniejsze we wszystkim jest zaangażowanie.

 (1.2) Skarbnik poprosiła o podanie skutków finansowych zawieranych umów i podpisywanych decyzji, bo musi obliczyć zaangażowanie wydatków budżetowych.

 (1.3) Zaangażowanie dobrego człowieka nie zawsze jest łatwe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzã:ŋɡaʒɔˈvãɲɛ, AS: z•ãŋgažovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. angaż m., angażowanie n.

 czas. angażować ndk., zaangażować dk.

Wiktionary


zaangażowany

1. zatrudnić kogoś;
2. zaangażować się: wziąć aktywny (głównie emocjonalnie) udział w jakimś działaniu, przedsięwzięciu, pracy, projekcie


SJP.pl

przymiotnik odczasownikowy

 (1.1) mający udział w tworzeniu czegoś, oddany sprawie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pinkwashing to wszystkie kampanie w żaden sposób niebędące społecznie zaangażowane, a wprost przeciwnie. Mimo haseł deklarujących przywiązanie do sprawy LGBT+ odbierane są przez opinię społeczną jako kampanie czysto marketingowe, wykorzystujące problem społeczny dla zwiększenia sprzedaży.

 (1.1) Byliśmy głęboko zaangażowani w walkę z wirusem ebola, równie mocno zaangażujemy się teraz w walkę z wirusem zika (…).

Wiktionary


zaangażować

1. zatrudnić kogoś;
2. zaangażować się: wziąć aktywny (głównie emocjonalnie) udział w jakimś działaniu, przedsięwzięciu, pracy, projekcie


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) zatrudnić, przyjąć do pracy

 (1.2) włączyć kogoś lub coś w działania

czasownik zwrotny dokonany zaangażować się

 (2.1) zainwestować w coś dużo czasu lub energii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miał tylko zaangażować najlepszych saperów na parę dodatkowych godzin.

 (1.2) Zaangażowała środki własne w kwocie 6 milionów złotych.

 (2.1) Zaangażowała się w filantropię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaangażowanie n., gaża ż.

 czas. angażować

Wiktionary


zaanimowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaanimować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. animować, zaanimować dk.

Wiktionary


zaanimować

animować, zanimować;
1. pobudzić do działania, do działalności w czymś, zachęcić do czegoś, ożywić;
2. poruszyć kukiełkami w teatrzyku lalkowym;
3. narysować lub wykonać zdjęcia do filmu rysunkowego;
4. stworzyć ruchome obrazy za pomocą komputera


SJP.pl

czasownik

 (1.1) zachęcić, skłonić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzã:ɲĩˈmɔvat͡ɕ, AS: z•ãńĩmovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaanimowanie n.

 czas. animować

Wiktionary


zaanonsować

zapowiedzieć czyjeś przybycie; wymienić nazwisko osoby wchodzącej; zameldować


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. anonsować)

 (1.1) dokonany od|anonsować.

czasownik zwrotny dokonany zaanonsować się (ndk. anonsować się)

 (2.1) dokonany od|anonsować się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chłopiec, który przyprowadził K., z trudem mógł go zaanonsować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. anonsować

Wiktionary


zaaplikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaaplikować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. aplikowanie n., aplikacja ż., aplikatura ż., aplikator m., aplikantura ż., aplikant m., aplikantka ż.

 czas. zaaplikować dk., aplikować ndk.

 przym. aplikacyjny, aplikancki

Wiktionary


zaaplikować

podać komuś coś, np: zaaplikować lek


SJP.pl


zaaportowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaaportować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. aportowanie n.

 czas. zaaportować dk., aportować ndk.

Wiktionary


zaaprobowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wyrażenie zgody, akceptacji, aprobaty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaːprɔbɔˈvãɲɛ, AS: z•aprobovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. aprobowanie n., aprobata ż., aprobacja ż.

 czas. zaaprobować dk., aprobować ndk.

 przym. aprobatywny, aprobacyjny

 przysł. aprobatywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaakceptowanie

Wiktionary


zaaprobować

1. zaakceptować coś;
2. wyrazić na coś zgodę


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) wyrazić aprobatę, uznać coś za słuszne, godne poparcia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Natomiast mój ojciec stał się marksistą, bo w 1919-20 roku zaaprobował bolszewicką rewolucję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaːprɔˈbɔvat͡ɕ, AS: z•aprobovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaaprobowanie n., aprobowanie n., aprobata ż., aprobacja ż.

 czas. aprobować ndk.

 przym. aprobatywny, aprobacyjny

 przysł. aprobatywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaakceptować

Wiktionary


zaaprowidować

dawniej: zaopatrzyć w artykuły pierwszej potrzeby, zwłaszcza w żywność; zaprowidować


SJP.pl


zaaprowizować

zaaprowidować; przestarzale:
1. zająć się aprowizacją (zaopatrywaniem ludzi w niezbędne artykuły, zwłaszcza w żywność, w jakimś trudnym czasie);
2. zaaprowidować się - zaopatrzyć się w niezbędne artykuły, zwłaszcza w żywność


SJP.pl


zaaranżować

przygotować, zaplanować spotkanie lub sytuację


SJP.pl


zaaresztowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaaresztować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaaresztować dk.

Wiktionary


zaasfaltowywać

pokrywać asfaltem


SJP.pl


zaatakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaatakować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaatakować

 rzecz. atak mrz.

Wiktionary


zaatakować

czasownik przechodni dokonany (ndk. atakować)

 (1.1) dokonany od|atakować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaːtaˈkɔvat͡ɕ, AS: z•atakovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. atakujący mos., zaatakowanie n., atak

 czas. atakować

Wiktionary


zaatlantycki

leżący, znajdujący się za Atlantykiem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geogr. znajdujący się za Oceanem Atlantyckim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W komnacie wisiała mapa zaatlantyckich posiadłości portugalskich.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. atlantycki

Wiktionary


zaawansowany

książkowo: osoba mająca już doświadczenie w jakiejś dziedzinie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) będący w dalszej fazie rozwoju

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) człowiek mający pewną wiedzę i doświadczenie w danej dziedzinie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przypadku zaawansowanej marskości wątroby możliwą opcją dla niektórych pacjentów będzie przeszczep.

 (1.1) W zaawansowanych stanach jogi medytacyjnej praktykujący doświadczają czasami wznoszenia się energii kundalini w górę kręgosłupa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaawansowana ż., zaawansowanie n.

 czas. zaawansować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daleko posunięty, późny / późniejszy, rozwinięty, wyrafinowany, wyszukany

 (2.1) niepoczątkujący

Wiktionary


zaawansowywać

dawniej:
1. wypłacać pewną kwotę na poczet większej sumy; dawać zaliczkę;
2. zaawansowywać się - zagalopowywać się


SJP.pl


zaawizować

czasownik przechodni dokonany (ndk. awizować)

 (1.1) urz. wystawić awizo; formalnie powiadomić o nadejściu przesyłki

 (1.2) poinformować o czymś w sposób oficjalny

 (1.3) bank. finans. oficjalnie zgłosić zamiar dokonania operacji finansowej

czasownik zwrotny dokonany zaawizować się (ndk. awizować się)

 (2.1) zostać zaawizowanym

Wiktionary

Powiązane:

 czas. awizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zaanonsować, powiadomić, zawiadomić

Wiktionary


zaazotować

nasycić azotem; naazotować


SJP.pl


zaałtajski

leżący, znajdujący się za Ałtajem (górami lub republiką)


SJP.pl


zababa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitsumer. bóg wojny, patron miasta Kisz

Wiktionary

Za

Wikipedia


zababrać

pobrudzić


SJP.pl


zabaczyć

czasownik

 (1.1) kujawy. zapomnieć

Wiktionary


zabaglione

[czytaj: zabaljone] zabaione, zabajone, sabayon;
1. krem z jaj, cukru i wina lub soku owocowego, podawany na ciepło;
2. lody waniliowe z alkoholem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. włoski deser z żółtek, cukru i słodkiego wina;

 (1.2) kulin. lody o smaku waniliowym z dodatkiem alkoholu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przepis na zabaglione Marek dostał od teściowej z Włoch.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. zabaione, zabajone

 (1.2) war. zabaione, zabajone

Wiktionary


zabagniać

1. czynić coś bagnistym;
2. gmatwać jakieś sprawy, zaniedbywać


SJP.pl


zabagniony

1. uczynić coś bagnistym;
2. zagmatwać jakieś sprawy, zaniedbać


SJP.pl


zabagnić

1. uczynić coś bagnistym;
2. zagmatwać jakieś sprawy, zaniedbać


SJP.pl


zabaione

[czytaj: zabajone] zabaglione, zabajone, sabayon;
1. krem z jaj, cukru i wina lub soku owocowego, podawany na ciepło;
2. lody waniliowe z alkoholem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. włoski deser z żółtek, cukru i słodkiego wina;

 (1.2) kulin. lody o smaku waniliowym z dodatkiem alkoholu

Wiktionary

Za

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przepis na zabaione Anna dostała od matki Marka.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. zabaglione, zabajone

 (1.2) war. zabaglione, zabajone

Wiktionary


zabajerować

pospolicie: opowiedzieć nieprawdę, przesadzić w opowiadaniu często w celu zaimponowania komuś


SJP.pl


zabajkale

kraina geograficzna w azjatyckiej części Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. górska kraina w azjatyckiej części Rosji, położona między Bajkałem na zachodzie a środkowym biegiem Olekmy i połączeniem Szyłki i Argunu na wschodzie

Wiktionary

Zabajkale (ros.: Забайкалье, "Zabajkalje") – górska kraina w azjatyckiej części Rosji na wschód od jeziora Bajkał. Rozciąga się prawie 1000 km między Górami Patomskimi i Północnobajkalskimi na północy a granicą Rosji z Mongolią i Chinami na południu oraz ponad 1000 km między Bajkałem na zachodzie a połączeniem Szyłki i Argunu na wschodzie.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. zabajkalski, bajkalski

 rzecz. Bajkał mrz.

Wiktionary


zabajkalski

→ Zabajkale


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Zabajkalem, dotyczący Zabajkala

 (1.2) położony na wschód od Bajkału

Wiktionary

Patrz:

Zabajkale

Powiązane:

 rzecz. Zabajkale n., Bajkał mrz.

Wiktionary


zabajone

[czytaj: zabaljone] zabaione, zabaglione, sabayon;
1. krem z jaj, cukru i wina lub soku owocowego, podawany na ciepło;
2. lody waniliowe z alkoholem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. włoski deser z żółtek, cukru i słodkiego wina;

 (1.2) kulin. lody o smaku waniliowym z dodatkiem alkoholu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przepis na zabajone dał Józkowi właściciel pizzerii w Maceracie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. zabaione, zabaglione

 (1.2) war. zabaione, zabaglione

Wiktionary


zabajtlować

potocznie: mówiąc wprowadzić kogoś w błąd, otumanić; zbajtlować


SJP.pl


zabajtlowywać

mówiąc, wprowadzać kogoś w błąd; otumaniać, bałamucić


SJP.pl


zabalansować

1. zachwiać się, przechylić się w różne strony w celu utrzymania równowagi;
2. potocznie: zręcznie wyminąć przeszkody, przechylając ciało w różne strony


SJP.pl


zabaleta

nazwisko


SJP.pl


zabalowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zabalować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bal m., balowanie n.

 czas. zabalować dk., balować ndk.

 przym. balowy

Wiktionary


zabalować

1. spędzić zbyt wiele czasu na zabawie;
2. być gdzieś bardzo długo


SJP.pl


zabalsamować

zabezpieczyć zwłoki przed rozkładem za pomocą środków konserwujących; nabalsamować


SJP.pl


zabandażować

owinąć bandażem


SJP.pl


zabandziuczyć

regionalnie: wpaść w gniew, rozzłościć się; zabundziuczyć się, zabuńdziuczyć się, zagniewać się


SJP.pl


zabaniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od zabaniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabaniak m.

Wiktionary


zabaniak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gwara więzienna poduszka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈbãɲak, AS: zabãńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bania ż., baniak m., baniaczek m.

:: zdrobn. zabaniaczek m.

Wiktionary


zabaraszkować

rzadko: zabawić się trochę; pobaraszkować, podokazywać


SJP.pl


zabardowice

wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Oława


SJP.pl

Zabardowice ( "Seiffersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Oława.

Wieś znajduje się 5 kilometrów od Oławy.

Wikipedia


zabartowo

wieś w Polsce


SJP.pl

Zabartowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie sępoleńskim, w gminie Więcbork.

Od XIV wieku wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii św. Jakuba Apostoła.

Wieś duchowna, własność arcybiskupstwa gnieźnieńskiego, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie nakielskim województwa kaliskiego.

Wikipedia


zabarwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zabarwiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzabarˈvʲjä̃ɲɛ, AS: zabarvʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabarwienie n., barwa ż., barwnik m.

 czas. barwić, zabarwić

 przym. barwny

Wiktionary


zabarwiać

nadawać komuś, czemuś kolor


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zabarwić)

 (1.1) niedokonany od|zabarwić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈbarvʲjät͡ɕ, AS: zabarvʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barwnik mrz., barwa

 czas. barwić, zabarwić

 przym. barwny

Wiktionary


zabarwica

owad należący do rzędu wielkoskrzydłych; żylenica nadwodna


SJP.pl


zabarwienie

nadanie barwy czemuś/komuś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zabarwić.

 (1.2) barwa, koloryt

 (1.3) przen. charakter czegoś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zabarwienia drewna
  • zabarwienie minerału

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Wpływ formantów na zabarwienie uczuciowe wyrazów – powiedział Dmuchawiec głosem chorego borsuka. – Oto frapujący temat naszej dzisiejszej lekcji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzabarˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: zabarvʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. barwa ż., barwnik mrz., zabarwianie n.

 czas. zabarwić dk., barwić ndk.

 przym. barwny

Wiktionary


zabarwić

nadać czemuś, komuś kolor


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zabarwiać)

 (1.1) nadać czemuś barwę

 (1.2) książk. przen. nadać czemuś pewien charakter, ton

czasownik zwrotny dokonany zabarwić się (ndk. zabarwiać się)

 (2.1) nabrać jakiejś barwy

 (2.2) książk. przen. przybrać jakiś charakter, nastrój

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No to jesteśmy w domu – powiedział na głos, gdy dostrzegł czerwono zabarwiony ślad na wgnieceniu. Rower, który znaleźli, był właśnie koloru czerwonego.

 (2.1) Papierek pod wpływem roztworu zasadowego zabarwił się na niebiesko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈbarvʲit͡ɕ, AS: zabarvʹić

Wiktionary

Powiązane:

 aspekt niedokonany zabarwiać

 czas. barwić

 rzecz. zabarwienie n., zabarwianie n., barwa ż., barwnik mrz.

 przym. barwny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pofarbować, zafarbować, pokolorować, zakolorować

 (1.2) zaprawić

Wiktionary


zabarykadowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zabarykadować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zabarykadować dk.

Wiktionary


zabarykadować

1. zbudować barykadę;
2. zatarasować drogę lub dostęp do czegoś


SJP.pl


zabarłożyć

potocznie:
1. zostać gdzieś zbyt długo;
2. zaśmiecić, zabrudzić jakieś miejsce


SJP.pl


zabasować

1. potocznie: zaśpiewać basem; wydać głos o niskim tonie;
2. potocznie: zawtórować, zaakompaniować;
3. przestarzale: potaknąć, schlebić komuś


SJP.pl


zabatożyć

zabić bijąc batogiem


SJP.pl


zabawa

1. spotkanie towarzyskie, na którym się tańczy, rozgrywa różnorodne gry lub turnieje; bal;
2. czynności sprawiające przyjemność, bawiące, pozwalające miło spędzać czas; rozrywka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ogół czynności, które wykonuje się dla przyjemności i wywołania zadowolenia

 (1.2) spotkanie towarzyskie z zabawą (1.1)

 (1.3) przen. niewydajna, przynosząca mizerne rezultaty praca

Wiktionary

Zabawa – aktywność służąca rozrywce, sięgająca najgłębszych początków ludzkości. Z antropologicznego punktu widzenia nie istnieje społeczność (kultura, cywilizacja), której członkowie nie znaliby zabawy. Zabawa może również służyć edukacji („nauka przez zabawę”), czego dowodem mogą być różnego rodzaju edukacyjne gry komputerowe oraz "edutainment".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na próżno kapela wygrywała skoczne dryganty, sztajery i menuety, liberia, w białych kosmatych surdutach, niestrudzenie roznosiła słodkie muszkatele i alikanty, a czarujące gospodynie usiłowały ożywić gnuśną zabawę - nuda nie dała się rozproszyć.

 (1.1) Zaproponowałem zabawę w zgadywanki.

 (1.2) Bardzo miło wspominam zabawę u Krzyśka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈbava, AS: zabava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zabawa mrz., zabawka ż., zabaweczka ż., bawidko n., zabawianie n., zabawienie n., bawienie n., zabawkarstwo n., zabawkarz m.

 czas. rozbawić, bawić ndk., zabawiać ndk., zabawić dk.

 przym. zabawny, zabawowy, zabawkowy, przezabawny, arcyzabawny, zabawkarski

 przysł. zabawowo, zabawnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozrywka, relaks, odpoczynek, radocha, reg. pozn. kintop

 (1.2) impreza, potańcówka, bal, prywatka, balanga, party; reg. pozn. labija, reg. śl. hałdamasz, reg. śl. hołdamasz

Wiktionary


zabawczarski

przestarzałe: zabawkarski


SJP.pl


zabaweczka

zdrobnienie od: zabawka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: zabawka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzabaˈvɛt͡ʃka, AS: zabavečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabawkarz mos., zabawa ż., zabawka

 przym. zabawkowy

Wiktionary


zabawiacz

potocznie: osoba bawiąca, rozśmieszająca kogoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która zabawia innych

Wiktionary


zabawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zabawiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zabawiać ndk.

 rzecz. zabawkarz mos., zabawa ż.

 przysł. zabawnie

Wiktionary


zabawiać

1. zajmować kogoś dostarczając mu rozrywki;
2. spędzać gdzieś pewien czas


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zabawić)

 (1.1) uprzyjemniać czas, dostarczając rozrywki

 (1.2) spędzać czas

 (1.3) odwracać czyjąś uwagę poprzez rozrywkę

czasownik zwrotny niedokonany zabawiać się (dk. zabawić się)

 (2.1) bawić się przez pewien czas

czasownik zwrotny niedokonany zabawiać się

 (3.1) robić coś dla przyjemności

 (3.2) eufem. uprawiać seks

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zabawić, bawić, rozbawić

 rzecz. zabawkarz mos., zabawianie n., bawienie n., zabawa ż., zabawka ż.

 przysł. zabawnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zajmować

Wiktionary


zabawić

1. zająć kogoś dostarczając mu rozrywki;
2. spędzić gdzieś pewien czas


SJP.pl


zabawka

1. przedmiot służący do zabawy;
2. przedmiot, którego używanie sprawia komuś przyjemność;
3. ozdoba choinkowa;
4. osoba pozostająca całkowicie pod czyimś wpływem; marionetka;
5. coś, czego nie traktuje się poważnie; igraszka;
6. coś niemającego znaczenia, niesprawiającego trudności; igraszka, błahostka, drobnostka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzecz służąca do zabawy;

Wiktionary

Zabawka – przedmiot wykonany głównie do celów zabawowych, przeznaczony do użytku zarówno przez dzieci, jak i osoby dorosłe (w pewnych okolicznościach) oraz dla zwierząt. Zabawka pełni wiele ról, od dostarczania rozrywki, poprzez naukę własności, kończąc na funkcji edukacyjnej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy byłem mały, miałem pluszowyuszowe misie, samochodziki i inne zabawki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈbafka, AS: zabafka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zabawkowy, zabawny

 rzecz. zabawkarz mos., bawienie, zabawkarstwo n., zabaweczka, zabawa

 czas. zabawiać, bawić, rozbawić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bawidełko, cacko

Wiktionary


zabawkarka

→ zabawkarz


SJP.pl

Patrz:

zabawkarz

zabawkarski

dotyczący zabawkarstwa, wyrobu zabawek dla dzieci; zabawczarski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z zabawkarstwem, dotyczący zabawkarstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabawkarz mos., zabawkarstwo n., zabawa ż.

 przym. zabawkowy

Wiktionary


zabawkarstwo

projektowanie i produkcja zabawek; przemysł zabawkarski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dziedzina związana z wyrobem zabawek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabawkarz mos., zabawka ż., zabawa ż.

 przym. zabawkarski

Wiktionary


zabawkarz

mężczyzna wytwarzający zabawki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzem. osoba wyrabiająca zabawki dziecięce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabawka ż., zabawkarstwo n., zabaweczka ż., zabawa ż., zabawianie n., zabawienie n., bawienie n., bawidło n., zabawność ż.

 czas. rozbawić, bawić ndk., zabawiać ndk., zabawić dk.

 przym. zabawny, zabawkowy, zabawkarski, zabawowy

 przysł. zabawnie

Wiktionary


zabawkowo-papierniczy

sklep sprzedający zabawki i artykuły papiernicze


SJP.pl


zabawkowy

przymiotnik od: zabawka


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) do zabawy

 (1.2) przest. błahy, nie mający znaczenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na kramiku odpustowym leżały zabawkowe pistolety – korkowce i na kapiszony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabawkarz mos., zabawka ż., zabawa ż., zabaweczka ż.

 przym. zabawkarski

Wiktionary


zabawnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób zabawny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wiem, który z nich wyglądał najzabawniej?

 (1.1) Dosyć to wyglądało zabawnie, szokująco wręcz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabawkarz mos., bawienie n., zabawa ż., zabawianie n.

 czas. rozbawić, zabawiać ndk., zabawić dk.

 przym. zabawny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dowcipnie, komicznie, niepoważnie, śmiesznie, wesoło, żartobliwie

Wiktionary


zabawniej

stopień wyższy od przysłówka: zabawnie


SJP.pl


zabawniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zabawny; bardziej zabawny


SJP.pl


zabawniś

osoba zabawna, dowcipna, rozśmieszająca otoczenie


SJP.pl


zabawność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co zabawne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabawkarz mos.

Wiktionary


zabawny

wywołujący śmiech


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wywołujący rozbawienie, śmiech

 (1.2) o wesołym usposobieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opowiem wam zabawną historię.

 (1.1) Zabawny facet, myślał, że mi wciśnie ten złom.

 (1.2) To naprawdę zabawny facet, nie sposób się z nim nudzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈbavnɨ, AS: zabavny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabawa, zabawka, zabawność

 czas. zabawiać (się), zabawić (się)

 przysł. zabawnie

 przym. zabawowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paradny, śmieszny, zaskakujący, absurdalny, pobudzający do śmiechu, humorystyczny

 (1.2) figlarny, paradny, rozrywkowy, swawolny, śmieszny, wesoły, komiczny, żartobliwy, pocieszny, sowizdrzalski

Wiktionary


zabawowicz

osoba biorąca udział w zabawie; miłośnik zabaw


SJP.pl


zabawowiczka

kobieta biorąca udział w zabawie; miłośniczka zabaw


SJP.pl


zabawowy

przymiotnik od: zabawa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z zabawą, dotyczący zabawy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabawkarz mos., bawienie n., zabawa ż.

 czas. rozbawić

Wiktionary


zabawski

nazwisko


SJP.pl


zabazgrać

zapełnić zeszyt, kartkę itp. bazgrołami


SJP.pl


zabazgrolić

zapełnić zeszyt, kartkę itp. bazgrołami; zabazgrać


SJP.pl


zabazgrywać

rysować bazgroły


SJP.pl


zabałaganić

1. zrobić bałagan;
2. niepotrzebnie się czymś zająć lub zostać gdzieś zbyt długo


SJP.pl


zabałamucać

1. potocznie: spędzać gdzieś zbyt wiele czasu;
2. dawniej: wprowadzać kogoś w błąd; zwodzić, omamiać, obałamucać


SJP.pl


zabałamucić

spędzić gdzieś zbyt wiele czasu


SJP.pl


zabeczany

zapłakany


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od zabeczeć

przymiotnik relacyjny

 (2.1) z widocznymi znakami beczenia, ciągle beczący

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Pamięta ją małą cieliczką, zabeczaną, potem jałówką większą, strasznie chytką, a wreszcie krową stateczną już od siedmiu lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bek mrz., beczenie n., zabeczenie n.

 czas. beczeć ndk., zabeczeć dk.

Wiktionary


zabeczeć

1. o niektórych zwierzętach: wydać przeciągły, niski, nosowy głos;
2. wybuchnąć płaczem


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. beczeć)

 (1.1) o zwierzętach wydać bekliwy głos

 (1.2) wybuchnąć płaczem

 (1.3) zafałszować, brzydko zaśpiewać

 (1.4) o instrumencie wydać jękliwy dźwięk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niedźwiednik pochwalił Boga, zapiał potem kiej kokot, zabeczał jak baran, zarżał niby ogier rozgrzany […].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. beczenie n., zabeczenie n.

 czas. beczeć ndk.

 przym. zabeczany

Wiktionary


zabeczkować

zamknąć jakiś produkt w beczce


SJP.pl


zabejcować

pokryć bejcą


SJP.pl


zabetonować

zalać lub umocnić coś betonem


SJP.pl


zabetonowywać

zalewać lub umacniać betonem


SJP.pl


zabezpieczający

1. zapewniać ochronę przed czymś niebezpiecznym lub szkodliwym;
2. czynić bezpiecznym;
3. zapewniać utrzymanie się czegoś w dotychczasowym stanie;
4. zapewniać komuś środki do życia;
5. zapewniać zaspokojenie roszczenia lub wykonanie kary;
6. zajmować decyzją władz jakieś przedmioty


SJP.pl


zabezpieczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zabezpieczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzabɛspʲjɛˈt͡ʃãɲɛ, AS: zabespʹi ̯ečãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zabezpieczać, zabezpieczyć

 przysł. bezpiecznie

 przym. bezpieczny

Wiktionary


zabezpieczać

1. zapewniać ochronę przed czymś niebezpiecznym lub szkodliwym;
2. czynić bezpiecznym;
3. zapewniać utrzymanie się czegoś w dotychczasowym stanie;
4. zapewniać komuś środki do życia;
5. zapewniać zaspokojenie roszczenia lub wykonanie kary;
6. zajmować decyzją władz jakieś przedmioty


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) zapewniać ochronę przed czymś niebezpiecznym lub szkodliwym

 (1.2) czynić bezpiecznym

 (1.3) zapewniać utrzymanie się czegoś w dotychczasowym stanie

 (1.4) zapewniać komuś środki do życia

 (1.5) zapewniać zaspokojenie roszczenia lub wykonanie kary

 (1.6) zajmować decyzją władz jakieś przedmioty

czasownik zwrotny

 (2.1) zapewniać sobie ochronę przed czymś niebezpiecznym lub szkodliwym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pochód zabezpieczały wydzielone oddziały zbrojne oraz wywiadowcy wysłani na przeszpiegi.

 (1.3) W epoce średniowiecznej i nowożytnej zabezpieczały interesy szlachty i hierarchów Kościoła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzabɛˈspʲjɛt͡ʃat͡ɕ, AS: zabespʹi ̯ečać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. odbezpieczyć, zabezpieczyć dk.

 rzecz. bezpieczeństwo n., zabezpieczenie n., zabezpieczanie n.

 przysł. bezpiecznie

 przym. bezpieczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chronić, monitorować, ochraniać, pilnować, strzec

Wiktionary


zabezpieczenie

1. to, co zabezpiecza;
2. to, co stanowi gwarancję wypłacalności lub dotrzymania umowy;
3. ogół środków i przedsięwzięć wspierających wojsko podczas działań bojowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) coś, co chroni przed czymś

 (1.2) odczasownikowy od|zabezpieczyć.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zabezpieczenia elektryczne
  • Zabezpieczenie elektroenergetyczne
  • Zabezpieczenie przedlicznikowe
  • Zabezpieczenia oprogramowania
  • Zabezpieczenia zamkniętego oprogramowania
  • Zabezpieczenie biometryczne
  • Zabezpieczenie drogowe
  • Zabezpieczenie druku
  • Zabezpieczenie medyczne imprez masowych
  • Zabezpieczenie morskich działań bojowych
  • Zabezpieczenie inżynieryjne sił marynarki wojennej w operacjach
  • Zabezpieczenie kredytu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Adrian Chmielarz z People Can Fly powiedział, że jedynym zabezpieczeniem antypirackim będzie stały dostęp do Internetu podczas instalacji gry (aby zweryfikować klucz rejestracyjny).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzabɛspʲjɛˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: zabespʹi ̯ečẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ubezpieczenie n., bezpiecznik m., bezpieczeństwo n.

 czas. zabezpieczać, zabezpieczyć

 przysł. bezpiecznie

 przym. bezpieczny

Wiktionary


zabezpieczeniowy

→ zabezpieczenie


SJP.pl

Patrz:

zabezpieczenie

zabezpieczyć

1. zapewnić ochronę przed czymś niebezpiecznym lub szkodliwym;
2. uczynić bezpiecznym;
3. zapewnić utrzymanie się czegoś w dotychczasowym stanie;
4. zapewnić komuś środki do życia;
5. zapewnić zaspokojenie roszczenia lub wykonanie kary;
6. zająć decyzją władz jakieś przedmioty


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zabezpieczać)

 (1.1) dokonany od|zabezpieczać.

czasownik zwrotny dokonany zabezpieczyć się (ndk. zabezpieczać się)

 (2.1) dokonany od|zabezpieczać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Policjanci zabezpieczyli osiemnaście torebek z 30 gramami kokainy oraz wagę aptekarską.

 (1.1) Jeszcze rozsądniej, ciekawiej od strony konstrukcyjnej, zabezpieczono zespół napędowy przed emisją nadmiaru podczerwieni.

 (1.1) W odpowiedzi otrzymali do dyspozycji samochód z kierowcą, dotację w wysokości 7,5 mln st. złotych oraz 200 bochenków chleba pułtuskiego, specjalnie wypieczonych i zabezpieczonych na czas podróży.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zabezpieczać, odbezpieczyć

 rzecz. zabezpieczanie n., zabezpieczenie n., bezpieczeństwo n.

 przysł. bezpiecznie

 przym. bezpieczny

Wiktionary


zabełgotać

powiedzieć coś niezrozumiale; zabełkotać


SJP.pl


zabełkotać

powiedzieć coś niewyraźnie albo bez sensu


SJP.pl


zabełków

wieś w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Krzyżanowice


SJP.pl

Zabełków (niem. "Zabelkau") – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Krzyżanowice.

Wikipedia


zabełtać

zamieszać, zamącić


SJP.pl


zabiadolić

potocznie: biadoląc, odezwać się


SJP.pl


zabiał

roztwór cukru służący w cukrownictwie do zabielania


SJP.pl


zabicie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odebranie życia człowiekowi lub zwierzęciu

 (1.2) przen. przerwanie jakiejś czynności lub zjawiska

 (1.3) zamknięcie czegoś przy pomocy młotka i gwoździ

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Matka pójdzie do więzienia na 11 i pół roku za zabicie swojego dziecka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈbʲit͡ɕɛ, AS: zabʹiće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zabić dk., zabijać ndk.

 rzecz. zabijaka mos., zabijanie n., zabójca m., zabójczyni ż., zabójczość ż.

 przym. zabójczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uśmiercenie, zamordowanie; pot. ukatrupienie

Wiktionary


zabiec

1. biegnąc, dotrzeć gdzieś;
2. biegnąc, zablokować komuś lub czemuś dostęp do dalszej drogi


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zabiegać)

 (1.1) dokonany od|zabiegać.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. zabiegnąć

Wiktionary


zabieg

1. działanie podjęte w określonym celu;
2. środek zaradczy przeciwdziałający niszczeniu się czegoś;
3. działanie lekarskie mające na celu zapobiegnięcie chorobie lub przeciwdziałanie jej skutkom;
4. potocznie: przerwanie ciąży; aborcja, skrobanka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) działanie w określonym celu

 (1.2) med. czynność wykonywana przez lekarza lub pielęgniarkę służąca pomocy pacjentowi,

 (1.3) eufem. aborcja

 (1.4) bud. miejsce na schodach, w którym zmienia się kierunek schodzenia

Wiktionary

Za

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pomimo licznych zabiegów nie udało mu się osiągnąć celu.

 (1.2) Chirurdzy zajmują się wykonywaniem zabiegów operacyjnych.

 (1.3) Mamo, muszę dać mojej dziewczynie na zabieg.

 (1.4) Schody z zabiegami mogą zastąpić schody spiralne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzabʲjɛk, AS: zabʹi ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabieganie n.

 czas. zabiegać ndk.

 przym. zabiegowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) staranie, wysiłek

 (1.2) procedura medyczna

 (1.3) skrobanka

Wiktionary


zabieganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zabiegać.

 (1.2) pot. kołowrót, gonienie za czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Burmistrz myślał, że to całe jego zabieganie o fundusze, pozwoli nam wyjść z impasu.

 (1.2) Przy tym całym zabieganiu zapomnieli o święconce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabieg

 czas. zabiegać ndk.

 przym. zabiegowy

Wiktionary


zabiegany

zmęczyć bieganiem


SJP.pl


zabiegać

zmęczyć bieganiem


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zabiec, zabiegnąć)

 (1.1) biegnąc, przybywać gdzie

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) czynić starania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bieganina ż., zabieg mrz., bieg mrz., zabiegi mrz. lm., zabieganie n.

 przym. zabiegany, biegowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) starać się, ubiegać się

Wiktionary


zabiegi

1. działanie podjęte w określonym celu;
2. środek zaradczy przeciwdziałający niszczeniu się czegoś;
3. działanie lekarskie mające na celu zapobiegnięcie chorobie lub przeciwdziałanie jej skutkom;
4. potocznie: przerwanie ciąży; aborcja, skrobanka


SJP.pl

Zabiegi ( Забегі; Забеги) – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Budsław.

Wikipedia


zabiegnąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zabiegać)

 (1.1) dokonany od|zabiegać.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. zabiec

Wiktionary


zabiegowiec

środowiskowo: lekarz wykonujący zabiegi operacyjne


SJP.pl


zabiegowy

przymiotnik od: zabieg


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z zabiegiem, dotyczący zabiegu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabieg m., zabieganie n., bieg mrz., bieganina ż.

 przym. biegowy

Wiktionary


zabiegówka

potocznie: pomieszczenie, w którym wykonywane są zabiegi lekarskie


SJP.pl


zabiegły

1. biegnąc, dotrzeć gdzieś;
2. biegnąc, zablokować komuś lub czemuś dostęp do dalszej drogi


SJP.pl


zabielacz

coś, co dodaje białego koloru, np. zabielacz do kawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) proszek dodawany do kawy lub herbaty zamiast mleka

Wiktionary


zabielanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zabielać.

Wiktionary

Zabielanie polega na zebraniu (obrobieniu, oszlifowaniu, frezowaniu) minimalnej ilości metalu po to, by wyrównać powierzchnię. Jeśli element jest kuty czy odlewany, to zabielanie stosuje się w miejscach, gdzie zależy nam na płaskiej powierzchni.

Najczęściej stosowane jest przy obróbce twardych metali, gdy nie można przeprowadzić obróbki zgrubnej, np. po natrysku plazmowym przy regeneracji czopów wałów korbowych silników, korpusów kruszarek dynamicznych i powierzchni pod uszczelki.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. niezabielanie n., biały mos.

 czas. zabielać ndk.

 przym. biały

Wiktionary


zabielały

taki, który zabielał


SJP.pl


zabielica

zabielica pokrzywowa - gatunek pluskwiaka z rodziny zabielicowatych


SJP.pl


zabielicowate

o cechach zabielicowatych (rodzina pluskwiaków)


SJP.pl


zabielicowaty

o cechach zabielicowatych (rodzina pluskwiaków)


SJP.pl


zabielić

czasownik dokonany

 (1.1) dodać do produktu mąkę, mleko lub jego pochodne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bielak mzw., biały mos., białość ż.

 przym. biały

 czas. bielić

Wiktionary


zabielski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zabielski Hrabia – polski herb hrabiowski;
  • Antoni Zabielski herbu Trzaska (1842-1916) – powstaniec styczniowy;
  • Daniel Hrehorowicz Szczytt Zabielski herbu Radwan – podsędek połocki w latach 1617–1635;
  • Jan Zabielski (ur. 1956) – polski geodeta i samorządowiec;
  • Janina Zabielska (1906-1962) – polska bibliotekarka, bibliograf, historyk książki;
  • Jerzy Zabielski (1897-1958) – polski szermierz, medalista olimpijski;
  • Jerzy Szczyt Zabielski herbu Trzaska – koniuszy brasławski w 1674 roku;
  • Józef Zabielski (cichociemny) (1902–1981) – podkomisarz Policji Państwowej, żołnierz Wojska Polskiego, oficer Polskich Sił Zbrojnych i Armii Krajowej, rotmistrz kawalerii, cichociemny;
  • Józef Zabielski (1952-2025) – polski duchowny katolicki;
  • Katarzyna Agnieszka Zabielska-Koczywąs – polska lekarka weterynarii
  • Piotr Zabielski (ur. 1959) – polski górnik i polityk, poseł na Sejm PRL IX kadencji;
  • Romuald Zabielski (ur. 1960) – polski weterynarz, profesor w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie;

Wikipedia


zabierakowy

przymiotnik od: zabierak


SJP.pl


zabieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zabierać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzabʲjɛˈrãɲɛ, AS: zabʹi ̯erãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabranie n., zabieracz m., zabierak m., zabór m., zaborca m., zabierca m., zaborczość ż.

 czas. zabierać ndk., zabrać dk.

 przym. zabierakowy, zaborczy, zaborowy

 przysł. zaborczo

Wiktionary


zabierać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zabrać)

 (1.1) brać coś od kogoś, pozbawiać kogoś czegoś

 (1.2) idąc lub jadąc dokądś, brać coś lub kogoś ze sobą

 (1.3) przenosić coś w inne miejsce, usuwać coś z jakiegoś miejsca

 (1.4) prowadzić kogoś gdzieś bez jego woli

czasownik zwrotny niedokonany zabierać się (dk. zabrać się)

 (2.1) zaczynać coś robić, przygotowywać się do robienia czegoś

 (2.2) pot. wychodzić, wyjeżdżać skądś

 (2.3) pot. iść lub jechać z kimś

 (2.4) pot. podrywać, sugerować intymny kontakt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie zabieraj mi kredek!

 (1.2) Kiedy byliśmy w liceum, Marcin co tydzień zabierał mnie do teatru.

 (1.2) Nie wszędzie można zabierać ze sobą zwierzęta.

 (1.3) Jeśli dziś nie zabierzesz tych papierów z półki, będę musiała je wyrzucić.

 (1.4) Słyszałem, że milicja zabiera pracowników na przesłuchania.

 (2.1) Mama wstaje i zapaliwszy lampę, zabiera się do szykowania obiadu.

 (2.2) Nie byłoby właściwe zabierać się z Poznania nie czekając na twojego brata.

 (2.3) Często zabieram się z nimi, gdy jadą samochodem w góry.

 (2.4) Widziałaś to?! Krzysiek wyraźnie zabiera się za Jadzię!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈbʲjɛrat͡ɕ, AS: zabʹi ̯erać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabieranie n., zabranie n., zabieracz m., zabierak m., zabór m., zaborca m., zabierca m., zaborczość ż.

 czas. zabrać dk.

 przym. zabierakowy, zaborczy, zaborowy

 przysł. zaborczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odbierać, odejmować, pozbawiać, konfiskować, rekwirować

 (1.2) brać

 (1.3) chować, sprzątać

 (2.2) pot. zmiatać

Wiktionary


zabierka

1. wyrobisko powstające przy wybieraniu pokładu systemem filarowym; sposób wybierania węgla;
2. maszyna do ładowania i przenoszenia kopaliny użytecznej ze złoża udostępnionego i przygotowanego do eksploatacji


SJP.pl

Zabierka – wyrobisko podziemne eksploatacyjne o wąskim przodku, rzędu od 3 do 8 metrów. Wysokość zabierki nie przekracza 8 metrów, najczęściej są to wyrobiska o wysokości 5 metrów.

Przy wykonywaniu wyrobisk zabierkowych kierunek drążenia przodka jest prostopadły do kierunku postępu frontu eksploatacyjnego.

Wikipedia


zabierkowy

przymiotnik od: zabierka


SJP.pl


zabierowski

nazwisko


SJP.pl


zabierzewo

Zabierzewo – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Przybiernów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


zabierzowianin

mieszkaniec Zabierzowa (wsi w Polsce)


SJP.pl


zabierzowianka

mieszkanka Zabierzowa (wsi w Polsce)


SJP.pl


zabierzowski

→ Zabierzów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Zabierzowem, dotyczący Zabierzowa

Wiktionary

Patrz:

Zabierzów

Powiązane:

 rzecz. Zabierzów m.

Wiktionary


zabierzów

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zabierzów – wieś w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zabierzów
  • Zabierzów – wieś w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, w gminie Walce
  • Zabierzów – część wsi Augustów w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Kowala
  • Zabierzów – część wsi Racławówka w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, w gminie Boguchwała
  • Zabierzów – stacja kolejowa w Zabierzowie, w województwie małopolskim
  • Zabierzów – gmina wiejska w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim
  • Zabierzów – dawna gromada w powiecie krakowskim w województwie krakowskim
  • Zabierzów Bocheński (gmina), Zabierzów Bocheński, Kmita Zabierzów, Kmita Zabierzów (piłka nożna)

Wikipedia


zabijacz

1. potocznie: zabijacz czasu - coś, czym można się zająć dla zabicia czasu;
2. dawniej: zabójca;
3. dawniej w myślistwie: pułapka na dzikie zwierzę w postaci specjalnej drewnianej kłody


SJP.pl


zabijający

→ zabijać


SJP.pl

Patrz:

zabijać

zabijak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. zabójca, morderca

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zabijak – nieofic. kolonia wsi Osiny w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Nowe
  • Zabijak – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Łysomice
  • Zabijak – część wsi Cynków w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Koziegłowy
  • Zabijak – wieś w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Koziegłowy
  • Zabijak – żleb w Dolinie Lejowej w polskich Tatrach
  • Zabijak, Zabijaczny Żleb – żleb w Dolinie Jałowieckiej w słowackich Tatrach
  • Zabijak – żleb w Kopach Liptowskich w słowackich Tatrach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po osiągnięciu pełnoletności nawiał z klasztoru, dobrał sobie bandę takich, jak on sam, zabijaków i zajął się rozbójnictwem na drogach publicznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈbʲijak, AS: zabʹii ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabijaka

 czas. zabić, zabijać

Wiktionary


zabijaka

człowiek o awanturniczym usposobieniu, buńczuczny, czupurny; zawadiaka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna skłonny do wszczynania bójek i awantur

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zabijaka – osiedle na Białorusi, w obwodzie homelskim, w rejonie homelskim
  • Zabijaka – film z 1967 roku
  • Zabijaka – film z 2011 roku
  • Zabijaka zabijaka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Byli to straszni zabijacy, niepospolicie wyćwiczeni w rzemiośle mordowania, i niejednego z naszych położyli trupem, zanim sami nie ulegli liczebnej przemocy i nie poszli do diabła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabójczyni ż., zabójca mos., zabijak mos., zabój m., zabójczość ż., zabicie n., zabijanie n., zabójstwo n.

 czas. zabić dk., zabijać ndk.

 przym. zabijacki, zabójczy

 przysł. na zabój, zabójczo, zabój

Wiktionary


zabijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zabijać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu ludzi godzi się milcząco i z niesmakiem na zabijanie zwierząt, ponieważ poddani myśliwskiej indoktrynacji sądzą, że „nie ma innego wyjścia”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzabʲiˈjä̃ɲɛ, AS: zabʹii ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabity mos., zabijaka mos., zabójstwo n., zabicie n., zabójca m., zabójczyni ż., zabójczość ż.

 czas. zabijać ndk., zabić dk.

 przym. zabójczy

 przysł. zabójczo

 ims. zabity

Wiktionary


zabijanka

gra komputerowa polegająca na zabijaniu dużej liczby przeciwników


SJP.pl


zabijać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zabić)

 (1.1) pozbawiać życia

 (1.2) na stałe zamknąć za pomocą młotka i gwoździ

 (1.3) środ. inform. zakończyć działanie programu w sposób wymuszony

czasownik zwrotny niedokonany zabijać się (dk. zabić się)

 (2.1) trudzić się, doprowadzać do utraty sił i zdrowia

 (2.2) odebrać sobie życie, popełnić samobójstwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbrodnia to niesłychana – pani zabija pana.

 (1.2) Właściciele sklepów w obawie przed następstwami zamieszek zabili deskami wszystkie witryny.

 (1.3) Ten program się zawiesił, trzeba go zabić.

 (2.1) Ludzie na salę walili drzwiami i oknami, a media zabijały się o akredytację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈbʲijät͡ɕ, AS: zabʹii ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabity mos., zabijaka mos., zabójczość ż., zabijak mos., zabicie n., zabijanie n., zabójca, zabójczyni, zabójstwo

 przym. zabójczy

 czas. zabić, bić

 ims. zabity

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uśmiercać, mordować, wykańczać, odbierać życie

 (2.2) skończyć ze sobą, odebrać sobie życie

Wiktionary


zabijczyk

mieszkaniec Abu Zabi (miasta); Abuzabijczyk


SJP.pl


zabijka

mieszkanka Abu Zabi (miasta); Abuzabijka


SJP.pl


zabijski

dotyczący miasta lub emiratu Abu Zabi; abuzabijski


SJP.pl


zabisować

odegrać, odśpiewać bis; powtórzyć


SJP.pl


zabita

kobieta zabita; martwa


SJP.pl


zabitka

wada drewna; martwica boczna


SJP.pl

Zabitka, martwica boczna – wada drewna z grupy wad budowy. Jest to przyobwodowa warstwa obumarłego, zranionego drewna, znajdująca się na pniu, powstała w wyniku miejscowego zniszczenia kambium na skutek: pożaru, silnego nasłonecznienia, działania niskich temperatur, uszkodzeń wywołanych przez zwierzęta - osmykiwanie (czemchanie), spałowanie) lub człowieka oraz innych urazów mechanicznych.

Wikipedia


zabity

przestarzałe: zagorzały, zawzięty


SJP.pl

imiesłów przymiotnikowy bierny

 (1.1) pozbawiony życia przez kogoś lub coś

 (1.2) miejsce z utrudnioną możliwością dojścia / dojechania

 (1.3) zamknięty przez przybicie gwoździ

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) człowiek pozbawiony życia poprzez zabójstwo, wypadek lub inną naglą przyczynę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wybuch spowodował, że zabitych zostało pięćdziesięciu ludzi, a ponad dwustu zostało rannych.

 (1.3) Tylne wyjście z sieni jest tu zabite na stałe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈbʲitɨ, AS: zabʹity

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabójstwo n., zabijanie n., zabójca m., zabójczyni ż.

 czas. zabijać, pozabijać

 przym. zabójczy

Wiktionary


zabiwakować

1. spędzić noc pod gołym niebem lub w namiotach;
2. środowiskowo: spędzić noc w prowizorycznym schronieniu w ścianie skalnej podczas długiej wspinaczki


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. biwakować)

 (1.1) zatrzymać się na biwak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kompania zabiwakowała nad strumieniem w pobliżu skał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. biwak mrz., biwakowanie n., biwakowicz mos., biwakowiczka ż.

 czas. biwakować ndk.

 przym. biwakowy

Wiktionary


zabiór

zasięg uprawiania calizny


SJP.pl


zabić

1. pozbawić kogoś życia
2. wydać głośny dźwięk (o zegarze lub dzwonie)
3. zasłonić coś, przykrywając coś deską i przybijając gwoździe


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) dokonany od|zabijać.

czasownik nieprzechodni dokonany

 (2.1) dokonany od|bić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Więc łgałeś, że on skoczył na ciebie z siekierą i wtedy zabiłeś.

 (2.1) Dzwon zabił po raz ostatni w 1846 roku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzabʲit͡ɕ, AS: zabʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bić, zabijać

 rzecz. zabijaka mos., zabójca m., zabicie n., zabijak mos., zabójczyni ż., zabójstwo n., zabijanie n., zabójczość ż.

 przym. zabójczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) położyć trupem

Wiktionary


zabkiewicz

nazwisko


SJP.pl


zablagować

dawniej: zmyślić, zełgać, wyfantazjować; zblagować


SJP.pl


zablindować

okryć blindami


SJP.pl


zablokowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zablokować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzablɔkɔˈvãɲɛ, AS: zablokovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zablokować, blokować ndk.

 rzecz. blokada ż.

Wiktionary


zablokować

czasownik przechodni dokonany (ndk. blokować)

 (1.1) dokonany od|blokować.

czasownik zwrotny dokonany zablokować się (ndk. blokować się)

 (2.1) dokonany od|blokować się.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. blokować ndk.

 rzecz. blokowanie n., zablokowanie n., bloczek mrz., blok mrz., blokada ż.

Wiktionary


zabluzgać

1. użyć wulgarnego słowa, przekląć; zbluźnić, zabluźnić, bluzgnąć, bluznąć;
2. zachlapać, zapryskać


SJP.pl


zabluźnić

zbluźnić;
1. powiedzieć coś uwłaczające temu, co jest ogólnie poważane lub co jest przez religię uznane za święte;
2. użyć wulgarnego słowa, przekląć


SJP.pl


zabobon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przypisywanie mocy nadprzyrodzonej czemu lub komu

 (1.2) pot. niewłaściwe lub nieuzasadnione przekonanie o czym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabobonność ż., zabobonnik mos., zabobonnica ż., zabobonnictwo n.

 przym. zabobonny

 przysł. zabobonnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przesąd

 (1.2) bujda

Wiktionary


zabobonik

zdrobnienie od: zabobon


SJP.pl


zabobonnik

rzadko: osoba przesądna, wierząca w zabobony


SJP.pl


zabobonność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha osób wierzących w zabobony

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabobon mrz.

 przym. zabobonny

Wiktionary


zabobonny

wierzący w zabobony lub na nich oparty


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) wierzący w zabobony

 (1.2) będący przejawem zabobonów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zabobonny Tunguz mniema, że to są duchy walczące pomiędzy sobą i wstępnym bojem załatwiające swe nieporozumienia i spory; ale lepiej możnaby powiedzieć, że to są senne marzenia śpiącej natury, objawiającej się oczom ludzkim pod taką postacią, pod jaką zmysłom człowieka objawia się sen przykrego spoczynku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzabɔˈbɔ̃nːɨ, AS: zabobõ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabobon m., zabobonność ż.

 przysł. zabobonnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) przesądny

Wiktionary


zabobrze

osiedle w Jeleniej Górze


SJP.pl

Za

Wikipedia


zaboczyć

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) gw-pl|Biskupizna, Krajna, Kujawy Zachodnie, Lubelszczyzna północno-zachodnia, Gniezno, Chełmża. zapomnieć

czasownik zwrotny dokonany zaboczyć się

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. spojrzeć na kogoś z wyraźną złością lub gniewem

 (2.2) gw-pl|Gdów, Bochnia. wyrazić mimiką lub gestykulacją gniew lub obrazę

 (2.3) gw-pl|Gniezno. zamyślić się

 (2.4) gw-pl|Dzierżysławice. o krowie: przyszykować się do ataku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. zapomnieć.; war. gw. Lubelszczyzna północno-zachodnia zabaczyć

 (2.1) spojrzeć spode łba

 (2.2) zżymnąć się

Wiktionary


zabojszcz

nazwisko


SJP.pl


zaboksować

potocznie: stoczyć walkę bokserską


SJP.pl


zabookować

[czytaj: zabukować] zarezerwować miejsce w pociągu, samolocie, hotelu itp. lub potwierdzić zamówienie; zabukować


SJP.pl


zaborca

1. państwo, które dokonało zaboru, zagarnęło przemocą cudze terytorium; okupant
2. dawniej: ktoś, kto zabrał coś komuś; przywłaszczyciel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba przywłaszczająca cudzą własność

 (1.2) polit. państwo anektujące obce terytorium

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Piłsudski musi manewrować między zachowawczą biernością PPS a agresją wobec zaborców, skutkującą odwetem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabierca mos., zaborczość ż., zabieranie n., zabór mrz., zabranie n., zabieracz mos., zabierak mrz.

 czas. zabierać ndk., zabrać dk.

 przym. zaborczy, zabierakowy, zaborowy

 przysł. zaborczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malwersant

 (1.2) aneksjonista, najeźdźca

Wiktionary


zaborczo

przysłówek

 (1.1) w sposób zaborczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaborca mos., zabierca mos., zaborczość ż., zabieranie n., zabór mrz., zabranie n., zabieracz mos., zabierak mrz.

 czas. zabierać ndk., zabrać dk.

 przym. zaborczy, zabierakowy, zaborowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chciwie, zachłannie

Wiktionary


zaborczość

dążenie do dokonania zaboru, osiągnięcia dla siebie jak najwięcej, chęć podporządkowania sobie innych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest zaborcze; cecha tych, którzy są zaborczy

 (1.2) polit. chęć zawładnięcia terytorium

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabieranie n., zabranie n., zabór mrz., zaborca mos.

 czas. zabierać ndk., zabrać dk.

 przym. zaborczy

 przysł. zaborczo

Wiktionary


zaborczy

usiłujący uzyskać dla siebie jak najwięcej lub chcący podporządkować sobie kogo


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) usiłujący uzyskać dla siebie jak najwięcej korzyści

 (1.2) taki, który chce podporządkować sobie kogoś

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z zaborcą lub zaborami politycznymi, dotyczący zaborcy lub zaborów politycznych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabór mrz., zabranie n., zabieranie n., zaborca mos., zaborczyni ż., zaborczość ż., pozabieranie n.

 czas. zabierać ndk., zabrać dk., pozabierać dk.

 przym. przedzaborczy, pozaborczy, zaborowy

 przysł. zaborczo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) zaborowy

Wiktionary


zaborek

nazwisko


SJP.pl

Zaborek – część wsi Klonownica Mała w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Janów Podlaski. Leży nad jeziorem, w okolicy ulicy Kolonia.

Dawniej samodzielna miejscowość i gromada w gminie Janów Podlaski.

Do 2025 roku była to południowa część Janowa Podlaskiego. Wraz z odzyskaniem statusu miasta przez Janów Podlaski 1 stycznia 2026 i określeniem granic miasta, Zaborek nie wszedł w skład miasta, stając się częścią wsi Klonownica Mała.

Wikipedia


zaborgować

dawniej: wziąć coś na kredyt; zborgować


SJP.pl


zabornia

1. wieś w Polsce;
2. osiedle w Gdańsku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zabornia – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Głogów
  • Zabornia – dawna osada w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Cieszków
  • Zabornia – osada w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Piaski
  • Zabornia – osiedle w Gdańsku, w dzielnicy Ujeścisko-Łostowice
  • Zabornia – część miasta Rabka-Zdrój

Wikipedia


zaborowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zaborowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Mniów
  • Zaborowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. rawickim, w gminie Bojanowo

Wikipedia


zaborowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zaborowo – dzielnica Leszna w woj. wielkopolskim
  • Zaborowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Górzno
  • Zaborowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica
  • Zaborowo – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Izbica Kujawska
  • Zaborowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Naruszewo
  • Zaborowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Grajewo
  • Zaborowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. kolneńskim, w gminie Stawiski
  • Zaborowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Kalinowo
  • Zaborowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Janowiec Kościelny
  • Zaborowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Kozłowo
  • Zaborowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Purda
  • Zaborowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek

Wikipedia


zaborowski

→ Zaborów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Albrycht Zaborowski (1638–1711) – szlachcic, luteranin
  • Andrzej Zaborowski (1931–1991) – etnograf
  • Antoni Zaborowski (XVIII w.) – cześnik zakroczymski
  • Andrzej Zaborowski (1926–2002) – polski artysta, malarz, plastyk i architekt
  • Dariusz Zaborowski (ur. 1978) – perkusista
  • Ignacy Zaborowski (1754–1803) – pijar, matematyk i geodeta
  • Jan Zaborowski (ur. 1959) – polityk
  • Jan Zaborowski (ur. 1915) – sędzia stalinowski
  • Marcin Zaborowski (ur. 1965) – polski politolog
  • Maria Jan Zaborowski (1946–2010) – biskup
  • Melecjusz (Zaborowski) (1869–1946) – biskup
  • Michał Zaborowski (ur. 1960) – polski artysta malarz

Wikipedia

Patrz:

Zaborów

zaborowy

→ zabory, → zabór


SJP.pl

Patrz:

zabory, → zabór

zaborski

→ Zabór


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Wikipedia

Patrz:

Zabór

zabory

1. przywłaszczenie sobie cudzej własności;
2. bezprawne zajęcie obcego terytorium;
3. terytorium okupowane przez obce państwo;
4. sprawowanie władzy na terenie okupowanym


SJP.pl

Za

Wikipedia


zaboryszki

Zaboryszki ( Žabariškės) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Szypliszki.

Do 25 czerwca 1952 roku miejscowość była siedzibą gminy Zaboryszki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia


zaborzanin

mieszkaniec Zaboru (wsi w Polsce)


SJP.pl


zaborzanka

mieszkanka Zaboru (wsi w Polsce)


SJP.pl


zaborów

1. przywłaszczenie sobie cudzej własności;
2. bezprawne zajęcie obcego terytorium;
3. terytorium okupowane przez obce państwo;
4. sprawowanie władzy na terenie okupowanym


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zaborów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubińskim, w gminie Ścinawa
  • Zaborów – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Grabica
  • Zaborów – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Uniejów
  • Zaborów – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Zadzim
  • Zaborów – kolonia w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
  • Zaborów – wieś w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Szczurowa
  • Zaborów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Belsk Duży
  • Zaborów – przysiółek wsi Wólka Łysowska w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Przesmyki
  • Zaborów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawskim zachodnim, w gminie Leszno
  • Zaborów – wieś w woj. podkarpackim, w pow. strzyżowskim, w gminie Czudec
  • Zaborów – część wsi Lubania w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Chmielnik
  • Zaborów Pierwszy – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Tomaszów Mazowiecki

Wikipedia


zaborówek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zaborówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Belsk Duży
  • Zaborówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawski zachodnim, w gminie Leszno

Wikipedia


zaborówiec

Za

Wikipedia


zabradiażony

taki, który się zabradiażył; zabradziażony


SJP.pl


zabradiażyć

zabradiażyć się - włócząc się, zostać gdzieś dłużej niż należy; zabradziażyć się


SJP.pl


zabraknąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. braknąć, brakować)

 (1.1) nie być wystarczającym

 (1.2) nie pojawić się tam, gdzie należy być

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do zdobycia złotego medalu zabrakło jej pół sekundy.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. braknąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nie wystarczyć, war. przest. zabrakować

Wiktionary


zabrana

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny rodzaju żeńskiego od czasownika: zabrać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Winne grona symbolizują lud Izraela, który jak winorośl zabrana z Egiptu rozrósł się na Ziemi Obiecanej.

 (1.1) Kobieta zabrana z rezydencji ambasadora Szwecji nazywa się Ludmiła Smirnowa i ma dwadzieścia sześć lat, o czym Skurow już wiedział.

Wiktionary


zabranianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zabraniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzabrãˈɲä̃ɲɛ, AS: zabrãńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zabraniać

 przym. zabroniony

Wiktionary


zabraniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zabronić)

 (1.1) nie pozwalać, odbierać prawo lub nie przyznawać prawa do robienia czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na terenie fabryki palenie jest zabronione.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈbrãɲät͡ɕ, AS: zabrãńäć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. aspekt dokonany zabronić

 rzecz. zabronienie n., zabranianie n.

 przym. zabroniony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakazywać, bronić

Wiktionary


zabranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zabrać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈbrãɲɛ, AS: zabrãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabieranie n., zabieracz m., zabierak m., zabór m., zaborca m., zabierca m., zaborczość ż.

 czas. zabierać ndk., zabrać dk.

 przym. zabierakowy, zaborczy, zaborowy

 przysł. zaborczo

Wiktionary


zabraniec

Zabraniec – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, w gminie Poświętne. Ma status sołectwa.

Wieś szlachecka Zabranice Czerniaków położona była w 1580 roku w powiecie warszawskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia


zabrać

1. pozbawić kogoś czegoś;
2. wziąć coś lub kogoś ze sobą w drogę; przyjąć pasażerów lub ładunek;
3. przenieść w inne miejsce;
4. zabrać się - rozpocząć wykonanie czegoś; wyruszyć z osobą jadącą w tym samym kierunku


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zabierać)

 (1.1) zob. zabierać.

czasownik przechodni dokonany

 (2.1) przen. książk. spowodować śmierć

czasownik zwrotny dokonany zabrać się (ndk. zabierać się)

 (3.1) zob. zabierać się.

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Wojna zabrała jej oboje rodziców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzabrat͡ɕ, AS: zabrać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabieranie n., zabranie n., zabieracz m., zabierak m., zabór m., zaborca m., zabierca m., zaborczość ż.

 czas. zabierać ndk.

 przym. zabierakowy, zaborczy, zaborowy

 przysł. zaborczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odebrać, odjąć, pozbawić, skonfiskować, zarekwirować

Wiktionary


zabrnąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) brnąc, dotrzeć do trudno dostępnego lub niezamierzonego miejsca; zapuścić się

 (1.2) przen. znaleźć się w niekorzystnym położeniu lub sytuacji bez wyjścia; uwikłać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozpoznał, że zabrnął poza wieś chłopską Nawłoć, od jej strony południowej, między kościołem i dworem.

 (1.2) Oczywiście, czasami przychodziła chwila zastanowienia i przerażał mnie mój upadek, ale zabrnąłem już za daleko.

 (1.2) Czuł, że zabrnął w ślepą uliczkę i dalsze kluczenie i ukrywanie faktów wpędzi go tylko w dodatkowe kłopoty.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brnąć, dobrnąć, nabrnąć, przebrnąć, webrnąć, wybrnąć

 rzecz. zabrnięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapuścić się, webrnąć, zawędrować

 (1.2) wdać się, uwikłać się, wplątać się

Wiktionary


zabrocki

nazwisko


SJP.pl


zabrodzie

nazwa wielu miejscowości i ich części w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zabrodzie – część miasta Sokółka
  • Zabrodzie – wieś w woj. dolnośląskim w pow. wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie
  • Zabrodzie – wieś w woj. lubelskim w pow. łukowskim, w gminie Łuków
  • Zabrodzie – wieś w woj. lubelskim w pow. włodawskim, w gminie Urszulin
  • Zabrodzie – część wsi Kosyń w woj. lubelskim w pow. włodawskim, w gminie Wola Uhruska
  • Zabrodzie – wieś w woj. łódzkim w pow. radomszczańskim, w gminie Gidle
  • Zabrodzie – część wsi Brąszewice w woj. łódzkim w pow. sieradzkim, w gminie Brąszewice
  • Zabrodzie – część wsi Baba w woj. mazowieckim w pow. ostrołęckim, w gminie Łyse
  • Zabrodzie – wieś w woj. mazowieckim w pow. ostrołęckim, w gminie Olszewo-Borki
  • Zabrodzie – część wsi Maków w woj. mazowieckim w pow. radomskim, w gminie Skaryszew
  • Zabrodzie – wieś w woj. mazowieckim w pow. wyszkowskim, w gminie Zabrodzie
  • Zabrodzie – część wsi Solina w woj. podkarpackim w pow. leskim, w gminie Solina

Wikipedia


zabrodzki

przymiotnik od: Zabrodzie


SJP.pl


zabronienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zabronić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zabronić, zabraniać

 przym. zabroniony

Wiktionary


zabroniony

przymiotnik odczasownikowy

 (1.1) taki, który jest objęty zakazem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W większości religii małżeństwa wymuszone są zabronione, dotyczy to zarówno Biblii, jak i Koranu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabranianie n., zabronienie n.

 czas. zabraniać, zabronić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedozwolony, zakazany

Wiktionary


zabronić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zabraniać)

 (1.1) dokonany od|zabraniać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kuratorium zabroniło korzystania z kalkulatorów podczas egzaminu maturalnego.

 (1.1) Zabroniona jest sprzedaż napojów alkoholowych osobom poniżej osiemnastego roku życia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈbrɔ̃ɲit͡ɕ, AS: zabrõńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabronienie n.

 przym. zabroniony

 czas. wzbraniać, zabraniać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakazać

Wiktionary


zabrski

→ Zabrze; zabrzański


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Zabrzem, dotyczący Zabrza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zabrze n., zabrzanin mos., zabrzanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabrzański

Wiktionary


zabrudzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zabrudzić.

 (1.2) substancja tworząca brud

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzabruˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: zabruʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brud m., brudek m., brudas m., brudaska ż., brudasek m., brudzenie n.

 czas. ubrudzić, brudzić ndk., zabrudzić dk.

 przym. brudny, brudnawy, brudniuteński

 przysł. brudno, brudnawo

Wiktionary


zabrudzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zabrudzać)

 (1.1) dokonany od|zabrudzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈbrud͡ʑit͡ɕ, AS: zabruʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brud mrz., brudownik mrz., zabrudzenie n., brudzenie n.

 przym. brudny

 czas. ubrudzić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. zawalać, daw. skalać; gw. Śląsk Cieszyński zakalić

Wiktionary


zabruk

tymczasowe wypełnienie ubytku (dziury) w nawierzchni asfaltowej kostką brukową


SJP.pl


zabruździć

porobić bruzdy, przyczynić się do powstania bruzd - podłużnych zagłębień; pobruździć


SJP.pl


zabrzanin

mieszkaniec Zabrza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Zabrza

 (1.2) osoba pochodząca z Zabrza, urodzona w Zabrzu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈbʒãɲĩn, AS: zabžãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zabrze n.

:: fż. zabrzanka ż.

 przym. zabrski, zabrzański

Wiktionary


zabrzanka

mieszkanka Zabrza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Zabrza

 (1.2) kobieta pochodząca z Zabrza, urodzona w Zabrzu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈbʒãnka, AS: zabžãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zabrze n.

:: fm. zabrzanin m.

 przym. zabrski, zabrzański

Wiktionary


zabrzański

→ Zabrze; zabrski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Zabrzem, dotyczący Zabrza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zabrze n., zabrzanin mos., zabrzanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabrski

Wiktionary


zabrze

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w południowej Polsce, na Górnym Śląsku;

Wiktionary

Zobacz też: Zabrze w innych znaczeniach tego słowa.

Zabrze (niem.: do 1915 Zabrze, w latach 1915–1945 Hindenburg, Zobrze) – miasto w Polsce na prawach powiatu położone w województwie śląskim, na Wyżynie Śląskiej, nad rzekami Kłodnicą i Bytomką. Leży na Górnym Śląsku w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym. Jest jednym z ośrodków centralnych konurbacji górnośląskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W koksowni „Jadwiga” w Zabrzu wybudowano nową baterię koksowniczą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzabʒɛ, AS: zabže

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabrzanin mos., zabrzanka ż.

 przym. zabrski, zabrzański, podzabrzański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Zobrze

Wiktionary


zabrząknięty

taki, który zabrząkł (zabrząknął)


SJP.pl


zabrzęknięty

taki, który zabrząkł (zabrzęknął); zabrzękły


SJP.pl


zabrzękły

taki, który zabrząkł (zabrzęknął); zabrzęknięty


SJP.pl


zabsolutyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) filoz. nadanie czemuś absolutnego, bezwzględnego charakteru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naiwnością było tylko brać idiosynkrazję antropocentryczną za miarę rzeczy, za linię demarkacyjną między tym, co „realne” i „nierealne”: mówiąc krótko, zabsolutyzowanie tego, co jest względne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. absolucja ż., absolut mos./mrz., absolutność ż., absolutorium n., absolutysta mos., absolutystka ż., absolutyzacja ż., absolutyzm mrz., absolutyzowanie n., absolwenckość ż., absolwent mos., absolwentka ż., absolwowanie n.

 czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

 przym. absolutny, absolutoryjny, absolutystyczny, absolwencki

 przysł. absolutnie

Wiktionary


zabsolutyzować

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) nadać czemuś absolutny, bezwzględny charakter

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. absolucja ż., absolut mos./mrz., absolutność ż., absolutorium n., absolutysta mos., absolutystka ż., absolutyzacja ż., absolutyzm mrz., absolutyzowanie n., absolwenckość ż., absolwent mos., absolwentka ż., absolwowanie n., zabsolutyzowanie n.

 czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk.

 przym. absolutny, absolutoryjny, absolutystyczny, absolwencki

 przysł. absolutnie

Wiktionary


zabsurdalizować

1. pomniejszyć znaczenie czegoś;
2. spowodować, że coś stanie się absurdalne


SJP.pl


zabuczeć

czasownik

 (1.1) dokonany od|buczeć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dro­idka zabu­czała z satys­fak­cją, a nawet zro­biła obrót na dol­nej czę­ści kor­pusu, jakby nie mogła opanować eks­cy­ta­cji.

Wiktionary


zabudowa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ogół budynków znajdujących się na określonym obszarze

 (1.2) szafy, półki, szafki montowane w pomieszczeniu na stałe

Wiktionary

Za

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W centrum dużych miast dominuje zwarta zabudowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzabuˈdɔva, AS: zabudova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budowa ż., zabudowanie n., zabudowywanie n.

 czas. budować ndk., zbudować dk., zabudowywać ndk., zabudować dk.

 przysł. budująco

 przym. budujący

Wiktionary


zabudowania

grupa budynków mających zwykle zbliżone przeznaczenie, kompleks budynków stojących na terenie jakiejś posesji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) grupa, kompleks budynków

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabudowa

Wiktionary


zabudowanie

budynek występujący z innymi o wspólnym przeznaczeniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zabudować.

 (1.2) budynek, budowla stojąca na terenie jakiejś posesji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budowla ż., budynek m., budowanie n., budowa ż., budynek m., budowlaniec m.

 czas. zabudować dk., budować ndk.

 rzecz. zabudowa ż.

 przysł. budująco

 przym. budujący

Wiktionary


zabudować

czasownik przechodni dokonany (ndk. zabudowywać)

 (1.1) dokonany od|zabudowywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzabuˈdɔvat͡ɕ, AS: zabudovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabudowa ż., zabudowanie n.

Wiktionary


zabudowańko

zdrobnienie od: zabudowanie; zabudowanko


SJP.pl


zabudowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zabudowywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zabudowywać ndk.

 rzecz. zabudowa ż.

Wiktionary


zabudżetować

ująć w planie finansowym (budżecie) na określony czas


SJP.pl


zabugować

[czytaj: zabagować] w informatyce: stworzyć wiele błędów w programie komputerowym


SJP.pl


zabujanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zabujać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zabujać

Wiktionary


zabujać

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. bujać)

 (1.1) zakołysać, zachwiać

czasownik zwrotny dokonany zabujać się (ndk. bujać się)

 (2.1) zakołysać się, zachwiać się

 (2.2) pot. przen. zakochać się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabujanie n.

 czas. bujać ndk.

Wiktionary


zabukowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zabukować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zabukować dk.

Wiktionary


zabukować

zarezerwować miejsce w pociągu, samolocie, hotelu itp. lub potwierdzić zamówienie; zabookować


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) zarezerwować miejsce w samolocie, pociągu, hotelu itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzabuˈkɔvat͡ɕ, AS: zabukovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bukować ndk., przebukować dk.

 rzecz. zabukowanie n., bukowanie n.

Wiktionary


zabuksowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zabuksować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zabuksować dk.

Wiktionary


zabuksować

o kołach samochodu: wielokrotnie obrócić się w miejscu


SJP.pl


zabulon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (2.1) hist. etn. nazwa jednego z dawnych plemięemion Izraela

 (2.2) hist. geogr. jeden z regionów Izraela w północnej części tego kraju

Wiktionary

Zobacz też: Zabulon – imię męskie.

Zabulon, Zebulon (hebr. זבולון) – postać biblijna z Księgi Rodzaju.

Był szóstym synem Jakuba i Lei. Założyciel jednego z dwunastu plemion Izraela.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wielkie znaczenie dla biblijnej opowieści o ludzie wybranym, jakie przypisuje się Jakubowi, wynika z faktu, że dwunastu jego synów (Ruben, Symeon, Lewi, Juda, Issachar, Zabulon, Józef, Beniamin, Dan, Neftali, Gad , Aser) dało początek tzw. dwunastu plemięemionom Izraela, po tym, jak sam Jakub zyskał to imię - Izrael, a jego potomkowie od tego czasu będą nazywać siebie Bnej Izrael, Izraelici, synowie Izraela.

 (2.2) Opuścił jednak Nazaret, przyszedł i osiadł w Kafarnaum nad jeziorem, na pograniczu Zabulona i Neftalego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zeb m.

 przym. zabulonowy, Zabulonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Zebulon

 (2.1) Zebulon

 (2.2) Zebulon

Wiktionary


zabulonowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Zabulona

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zabulonowa mogiła znajduje się w Sydonie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zabulon m.

Wiktionary


zaburczeć

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) wydać dźwięk podobny do warczenia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈburt͡ʃɛt͡ɕ, AS: zaburčeć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. burczeć, burknąć

Wiktionary


zaburtowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) żegl. taki, który znajduje się za burtą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W planach jest nabycie łodzi z silnikiem zaburtowym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. burta ż.

 przym. burtowy

Wiktionary


zaburzający

→ zaburzać


SJP.pl

Patrz:

zaburzać

zaburzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaburzyć)

 (1.1) powodować zakłócenie czynności czegoś; wywoływać nieprawidłowości w działaniu

 (1.2) wprowadzać zamieszanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaburzanie n., zaburzenie n.

Wiktionary


zaburzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nieprawidłowość w działaniu czegoś powodująca odchylenie od określonej normy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ważnym czynnikiem kryminogennym są częste u recydywistów zaburzenia osobowości i daleko posunięte nieprzystosowanie społeczne, które potęguje długi pobyt w zakładach karnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzabuˈʒɛ̃ɲɛ, AS: zabužẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaburzać, zaburzyć

 rzecz. zaburzanie n.

Wiktionary


zaburzony

taki, u którego występują nieprawidłowości w psychice lub układzie nerwowym


SJP.pl


zaburzyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaburzać)

 (1.1) dokonany od|zaburzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈbuʒɨt͡ɕ, AS: zabužyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaburzenie n., zaburzanie n.

 czas. podburzać, podburzyć

Wiktionary


zabutelkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zabutelkować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. butelkowanie n., butelkownica ż., butelka ż., buteleczka ż., butla ż., butelczyna ż., butelkowiec m.

 czas. zabutelkować dk., butelkować ndk.

 przym. butelkowy

Wiktionary


zabutelkować

rozlać płyn do butelek


SJP.pl


zabutować

żargonowo: uruchomić komputer lub system operacyjny


SJP.pl


zabuńdziuczyć

regionalnie: wpaść w gniew, rozzłościć się; zabundziuczyć się, zabandziuczyć się, zagniewać się


SJP.pl


zabużanin

1. mieszkaniec Zabuża, wsi w województwie mazowieckim;
2. mieszkaniec Zabuża, dawnych terenów polskich za Bugiem


SJP.pl


zabużanka

1. mieszkanka Zabuża, wsi w województwie mazowieckim;
2. mieszkanka Zabuża, dawnych terenów polskich za Bugiem


SJP.pl


zabużański

przymiotnik od: Zabuże


SJP.pl


zabuże

1. dawne tereny polskie za Bugiem;
2. wieś w Polsce;
3. nazwa kilku wsi na Ukrainie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zabuże – część wsi Misie w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Międzyrzec Podlaski
  • Zabuże – część wsi Wielkie w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Abramów
  • Zabuże – wieś w woj. mazowieckim, w pow. łosickim, w gminie Sarnaki
  • Zabuże – osada leśna wsi Zabuże w woj. mazowieckim, w pow. łosickim, w gminie Sarnaki
  • Zabuże – część wsi Kamienny Jaz w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Chojna
  • Zabuże – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie kamioneckim (dawniej Łany Niemieckie)
  • Zabuże – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie sokalskim
  • Zabuże – wieś w obwodzie wołyńskim, w rejonie lubomelskim
  • Zabużanie
  • Za Bugiem

Wikipedia


zabycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Krakowskie. wścieklizna

Wiktionary


zabytek

obiekt lub przedmiot mający szczególną wartość ze względu na wiek lub walory estetyczne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) budynek lub rzecz, wykonana na tyle dawno, że ma już wartość historyczną;

 (1.2) żart. coś przestarzałego

Wiktionary

Zabytek; ich ogół: l. mn. zabytki; syn. materialne dziedzictwo kulturowe – wedle definicji konwencji haskiej o ochronie zabytków w razie konfliktu zbrojnego (tytuł niekiedy tłumaczony nieprawidłowo i niezgodnie z zakresem aktu jako konwencja haska o ochronie dóbr kultury w razie konfliktu zbrojnego) oraz wedle definicji polskiej ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami – to w praktyce każdy obiekt dziedzictwa kultury materialnej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bazylika w Panewnikach to zabytek.

 (1.2) Jego samochód to zabytek, aż dziw, że jeszcze jeździ.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈbɨtɛk, AS: zabytek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zabytkowy

 przysł. zabytkowo

Wiktionary


zabytkowy

przymiotnik od: zabytek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od zabytek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po drodze przyglądałem się zabytkowym, wybudowanym jeszcze przed wojną kamieniczkom oraz rzucałem dyskretne spojrzenia na mijane piękne przemyślanki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzabɨtˈkɔvɨ, AS: zabytkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabytek m.

 przysł. zabytkowo

Wiktionary


zabytkoznawca

specjalista w dziedzinie nauki o zabytkach


SJP.pl


zabytkoznawczy

związany z nauką o zabytkach


SJP.pl


zabytkoznawczyni

specjalistka w dziedzinie nauki o zabytkach


SJP.pl


zabytkoznawstwo

1. nauka o zabytkach;
2. kierunek studiów w szkole wyższej poświęcony tej nauce


SJP.pl

Zabytkoznawstwo – interdyscyplinarna dziedzina nauki, która zajmuje się badaniem, opisem, katalogowaniem oraz wartościowaniem zabytków. Zabytkoznawstwo łączy w sobie elementy historii, historii sztuki, archeologii, architektury oraz konserwatorstwa i ochrony zabytków i koncentruje się na zabytku jako przedmiocie badań: jego identyfikacji, datowaniu, autorstwie, funkcji, formie, materiale, technice, walorach, autentyczności i stanie zachowania.

Wikipedia


zabytów

Zabytów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Skierbieszów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Skierbieszów. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 114 mieszkańców.

Wikipedia


zabyły

przymiotnik

 (1.1) stpol. głupi, szalony

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈbɨwɨ, AS: zabyu̯y

Wiktionary


zabój

dawniej: zabójstwo, morderstwo, zabijanie; dziś tylko w związku frazeologicznym: na zabój - do szaleństwa, bez umiaru, bez pamięci


SJP.pl

rzeczownik męskorzeczowy

 (1.1) współcz. używane wyłącznie we frazie na zabój

 (1.2) daw. zabójstwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabijaka mos., zabójstwo n., zabójczyni ż.

Wiktionary


zabójca

ten, kto dokonał zabójstwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto zabił lub zabija

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zabójca – osoba dokonująca zabójstwa
  • Zabójca (Diary of A Hitman) – film amerykański z 1991 roku
  • Zabójca(y) – film francuski z 1997 roku
  • Zabójca – francuski komiks, oryginalnie wydany w 1998 roku
  • Zabójca (War) – film amerykański z 2007 roku
  • Zabójca (Rogue) – film australijski z 2007 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zabójca został skazany na dożywocie za brutalny mord na staruszce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈbujt͡sa, AS: zabui ̯ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabójstwo n., zabijanie n., zabicie n., zabijaka m.

:: fż. zabójczyni ż., zbójczyni ż.

 czas. zabić dk., zabijać ndk.

 przym. zabójczy

 przysł. zabójczo

 ims. zabity

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) morderca; przest. rezun; daw. mężobójca

Wiktionary


zabójczo

przysłówek

 (1.1) w sposób zabójczy, pozbawiający życia

 (1.2) przen. żart. bardzo, niesłychanie, szalenie, skrajnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W zabójczo kontrastowym świetle reflektorów wyglądali na jeszcze bardziej martwych, sinieli w oczach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈbujt͡ʃɔ, AS: zabui ̯čo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zabójczy

 rzecz. zabijaka mos., zabójstwo n., zabójca mos., zabójczyni ż., zabijanie n., zabójczość ż.

Wiktionary


zabójczość

→ zabójczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co zabójcze; cecha tych, którzy są zabójczy

Wiktionary

Patrz:

zabójczy

Powiązane:

 rzecz. zabójstwo n., zabójca m., zabójczyni ż., zabijaka m., zabijanie n., zabicie n.

 czas. zabijać ndk., zabić dk.

 przym. zabójczy

 przysł. zabójczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) morderczość

Wiktionary


zabójczy

niosący śmierć, prowadzący do śmierci


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) powodujący śmierć

 (1.2) pot. świetny, wystrzałowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈbujt͡ʃɨ, AS: zabui ̯čy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabity mos., zabijaka mos., zabójstwo n., zabójca mos., zabójczyni ż., zabójczość ż., zabijanie n., zabicie n.

 czas. zabijać ndk., zabić dk.

 ims. zabity

 przysł. zabójczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) letalny, śmiertelny, śmiercionośny

Wiktionary


zabójczyni

kobieta zabójca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. kobieta, która kogoś zabiła lub zabija

Wiktionary

Zabójczyni (chiń. 刺客聶隱娘; pinyin "Cìkè Niè Yǐnniáng") – tajwański film akcji z 2015 roku w reżyserii Hou Hsiao-hsiena, zrealizowany w koprodukcji z Chinami, Hongkongiem i Francją.

Światowa premiera filmu miała miejsce 21 maja 2015 roku, podczas 68. MFF w Cannes, w ramach którego obraz brał udział w konkursie głównym. Na tym festiwalu reżyser filmu Hou Hsiao-hsien otrzymał nagrodę za najlepszą reżyserię.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ławie oskarżonych siedzieli zabójczyni dziecka i jej konkubent.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzabujˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: zabui ̯čỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabójstwo n., zabicie n., zabijanie n., zabijaka m., pozabijanie n., zabój m.

:: fm. zabójca m.

 czas. zabijać ndk., zabić dk., pozabijać dk.

 przym. zabójczy

 ims. zabity

 przysł. zabójczo, zabój

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) morderczyni

Wiktionary


zabójstwo

pozbawienie kogoś życia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) praw. morderstwo;

Wiktionary

Zobacz też: film fabularny pt. „Zabójstwo”. Na tę stronę wskazuje także „morderstwo”. Zobacz też: morderstwo (ujednoznacznienie)

Na tę stronę wskazuje „morderca”. Zobacz też: morderca (ujednoznacznienie).

Zabójstwo – przestępstwo umyślne uśmiercenia człowieka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Azerbejdżanie wskaźniki śmierci samobójczej są ponad sześćdziesięciokrotnie niższe niż spowodowanej zabójstwem, w Armenii ponad jedenastokrotnie, w Meksyku zaś - blisko siedmiokrotnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈbujstfɔ, AS: zabui ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabity mos., zabój m., zabójca m., zabójczyni ż., zabijaka m., zabijanie n., zabójczość ż.

 czas. zabijać ndk., zabić dk.

 przym. zabójczy

 przysł. zabójczo, zabój

 ims. zabity

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mord, morderstwo, daw. zabój

Wiktionary


zabór

1. przywłaszczenie sobie cudzej własności;
2. bezprawne zajęcie obcego terytorium;
3. terytorium okupowane przez obce państwo;
4. sprawowanie władzy na terenie okupowanym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zabranie czegoś, zajęcie cudzej własności

 (1.2) zajęcie obcego terytorium

 (1.3) zabory → pot. lm. okupacja Polski, okres w jej dziejach w latach 1772-1795;

 (1.4) okupowane terytorium

 (1.5) władza na terenie zaboru (1.4)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zabór mienia, przedmiotu, gruntu, nieruchomości – zobacz przywłaszczenie, ekspropriacja, rabunek
    • Zabór pojazdu w celu krótkotrwałego użycia
  • zabór – teren okupowany przez obce państwo
    • Zabór austriacki
    • Zabór pruski
    • Zabór rosyjski
  • Zabór – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Zabór
  • Zabór – przysiółek wsi Zawoja, w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Zawoja
  • Zabór Wielki – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Miękinia
  • Zabór – dawna gromada
  • Zabór – rezerwat przyrody

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈzabur, AS: zabur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaborca m., zabierca m., zaborczość ż., zabieranie n., zabranie n., zabieracz m., zabierak m.

 czas. zabierać ndk., zabrać dk.

 przym. zaborczy, zabierakowy, zaborowy

 przysł. zaborczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przywłaszczenie

 (1.1-2) aneksja

Wiktionary


zabóść

przestarzale: zabić czymś ostrym; zakłuć


SJP.pl


zabębnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zabębnić.

Wiktionary


zabłocie

1. nazwa wielu miejscowości i ich części w Polsce;
2. nazwa wielu miejscowości na Białorusi;
3. nazwa kilku wsi na Ukrainie;
4. wieś na Litwie;
5. część Krakowa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zabłocie – zniesiona nazwa części miasta Rejowiec Fabryczny
  • Zabłocie – część miasta Tarnowa
  • Zabłocie – część miasta Ustrzyki Dolne
  • Zabłocie – część miasta Żywiec
  • Zabłocie – wieś w pow. bolesławieckim, w gminie Nowogrodziec
  • Zabłocie – wieś w pow. głogowskim, w gminie Żukowice
  • Zabłocie – wieś w pow. kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka
  • Zabłocie – wieś w pow. nakielskim, w gminie Kcynia
  • Zabłocie – wieś w pow. toruńskim, w gminie Czernikowo
  • Zabłocie – wieś w pow. bialskim, w gminie Biała Podlaska
  • Zabłocie – wieś w pow. bialskim, w gminie Kodeń
  • Zabłocie – część wsi Bokinka Królewska w pow. bialskim, w gminie Tuczna

Wikipedia


zabłocki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Zabłocki (1945–2023) – inżynier, górnik, działacz polonijny w Ameryce Południowej
  • Andrzej Zabłocki (1958–2016) – polski samorządowiec, burmistrz Witnicy w latach 1990–2014
  • Bernard Zabłocki (1907–2002) – mikrobiolog i immunolog
  • Cyprian Zabłocki (1792–1868) – ziemianin herbu Łada
  • Erazm Zabłocki (1831–1884) – uczestnik powstania styczniowego, komisarz
  • Feliks Zabłocki (1846–1874) – drzeworytnik warszawski
  • Franciszek Zabłocki (1752–1821) – komediopisarz i poeta
  • Henryk Zabłocki (1887–1974) – polski inżynier, specjalista w zakresie metalurgii, były dyrektor fabryki Norblin
  • Jakub Zabłocki (1984–2015) – piłkarz
  • Jan Wojciech Zabłocki (1894–1978) – polski botanik, paleobotanik, entomolog.
  • Jan Zabłocki – major 12. Regimentu Pieszego Koronnego od 1790 roku, uczestnik wojny polsko-rosyjskiej 1792 roku, odznaczony Orderem Virtuti Militari
  • Jan Zabłocki – polski prawnik, profesor nauk prawnych specjalizujący się w prawie rzymskim

Wikipedia


zabłocony

imiesłów

 (1.1) od zabłocić; wymazany, pokryty błotem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzabwɔˈt͡sɔ̃nɨ, AS: zabu̯ocõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błoto, błotko

 czas. zabłocić (się), ubłocić (się)

Wiktionary


zabłoński

nazwisko


SJP.pl


zabłudowianin

mieszkaniec Zabłudowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


zabłudowianka

mieszkanka Zabłudowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


zabłudowski

→ Zabłudów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Zabłudowski – polski logik i filozof
  • Aron Zabłudowski – polski szachista
  • Beniamin Zabłudowski – polsko-żydowski kupiec i działacz społeczny
  • Denys Zabłudowski – ukraiński hokeista
  • Gabriel Zabłudowski – prawosławny męczennik, święty
  • Izaak Zabłudowski – białostocki kupiec i filantrop
  • Tadeusz Zabłudowski – polski historyk, tłumacz, encyklopedysta

Wikipedia

Patrz:

Zabłudów

zabłudów

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

}|-

Zabłudów ( Заблудаў – "Zabłudaŭ", ‏זאַבלודאָווע‎ – "Zabludowe") – miasto w woj. podlaskim, w powiecie białostockim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Zabłudów. Miasto zaliczane jest do aglomeracji białostockiej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: zaˈbwuduf, AS: zabu̯uduf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zabłudowski

Wiktionary


zabłyskiwać

rzadko o źródłach światła: kolejno zapalać się


SJP.pl


zabłądzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zabłądzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzabwɔ̃nˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: zabu̯õnʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zabłądzić

Wiktionary


zabłądzić

zgubić drogę


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) stracić orientację w terenie i nie móc znaleźć dalszej drogi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie zabłądzimy, Damian umie czytać mapy i ma kompas.

 (1.1) Zabłądził i przez trzy dni błąkał się po buszu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈbwɔ̃ɲd͡ʑit͡ɕ, AS: zabu̯õńʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabłądzenie n., błąd mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgubić się

Wiktionary


zabłąkany

taki, który zabłądził, znalazł się gdzieś przypadkiem; zagubiony


SJP.pl


zacałować

obsypać pocałunkami, doprowadzić do utraty tchu wiele razy całując


SJP.pl


zacałowywać

obsypywać pocałunkami, doprowadzać do utraty tchu wiele razy całując


SJP.pl


zacementować

zalać lub umocnić coś cementem; wycementować


SJP.pl


zacementowywać

zalewać lub spajać cementem


SJP.pl


zacenić

potocznie: określić cenę, zazwyczaj nadmiernie wysoką, licząc się z tym, że wypadnie ją obniżyć


SJP.pl


zacerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zacerować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zacerować dk.

Wiktionary


zacerować

naprawić dziury lub rozdarcia w tkaninie


SJP.pl


zacewnikować

wprowadzić cewnik


SJP.pl


zach.

skrót od: zachód, zachodni


SJP.pl

skrót

 (1.1) = geogr. zachodni

 (1.2) = geogr. zachód

Wiktionary


zachachmęcać

gmatwać, mącić, komplikować


SJP.pl


zachachmęcić

zagmatwać, zamącić, skomplikować


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) pot. starając się ukryć jakieś informacje, przedstawiać coś jako trudniejsze do zrozumienia, niż jest w rzeczywistości

 (1.2) pot. potajemnie i bez zgody wziąć coś, co należy do innej osoby

 (1.3) pot. przez nieuwagę pozostawić coś w nieznanym miejscu

czasownik zwrotny dokonany zachachmęcić się (ndk. brak)

 (2.1) pot. stać się trudniejszym do zrozumienia

 (2.2) pot. znaleźć się lub zostać pozostawionym w nieznanym komuś miejscu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Następnie zakłady łączy się na zasadzie losowej — tartak w Hajnówce, browar w Koszalinie, przędzalnia w Bielsku — co pozwoli zachachmęcić wyniki jeszcze bardziej niż w tworzonych akurat w tym samym celu koncernach węglowych.

 (1.2) W trakcie remontu radni zawnioskowali, żeby część unijnej dotacji zachachmęcić i wydać je na inne inwestycje.

 (1.3) Sprawdzono, zaksięgowano, poczekano parę dni, przekazano rzecz egzekutywie do przeanalizowania, nie przewidziano tylko, że Wusia zachachmęci list na kilkanaście dni w swoich szpargałach!

 (2.1) W tej chwili wszystko tak się zachachmęciło, że nie bardzo wiadomo kto był inspiratorem, kto beneficjantem, a kto pokrzywdzonym.

 (2.2) Matka nie spyta o paczkę, spyta prawie na pewno Natalka, wtedy się powie, że ktoś ją przyniósł dla Piotrowskiego i Dorota odniesie ją jutro rano do sklepu. Nie chciała jej tam zostawiać, jeszcze się zachachmęci i będzie draka.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chachmęcić ndk., nachachmęcić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) pot. zapodziać, zawieruszyć

 (2.1) pokomplikować się; pot. żart. pokiełbasić się

 (2.2) pot. zapodziać się, zawieruszyć się

Wiktionary


zachapać

potocznie: wziąć, ukraść


SJP.pl


zachara

nazwisko


SJP.pl


zacharczeć

chrząknąć chrapliwie


SJP.pl


zacharczuk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Helena Zacharczuk – polska nauczycielka, działaczka społeczna i harcerska
  • Sergiusz Zacharczuk – prawosławny duchowny, święty
  • Stiepan Zacharczuk – rosyjski hokeista

Wikipedia


zacharek

nazwisko


SJP.pl


zacharewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jacek Paweł Zacharewicz
  • Jurij Zachariewicz
  • Marian Zacharewicz
  • Wacław Zacharewicz
  • Witold Zacharewicz
  • Bogdan Zacharewicz Kobułow
  • Piotr Zacharewicz Biełolikow
  • Wasilij Zacharewicz Korż

Wikipedia


zachariasz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zachariasz – imię męskie
  • Zachariasz – kapłan i prorok, ukamienowany na rozkaz króla Joasza
  • Zachariasz – król Izraela w ok. 753–752 p.n.e.
  • Zachariasz – autor biblijnej Księgi Zachariasza
  • Zachariasz – kapłan, ojciec Jana Chrzciciela
  • św. Zachariasz – papież w latach 741–752
  • Zachariasz – patriarcha Jerozolimy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zachariasz pozostawał niemy aż do narodzin syna.

 (1.1) Żona Zachariasza miała na imię Elżbieta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈxarʲjaʃ, AS: zaχarʹi ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. daw. Charz, Charzyk

 przym. Zachariaszowy

Wiktionary


zachariaszek

zdrobnienie od: Zachariasz (imię męskie)


SJP.pl


zachariaszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Zachariaszka lub z nim związany


SJP.pl


zachariaszostwo

Zachariasz z małżonką; Zachariaszowie


SJP.pl


zachariaszowie

Zachariasz z małżonką; Zachariaszostwo


SJP.pl


zachariaszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Zachariasza lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Zachariasza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden z egzegetów twierdzi, że jest to styl Zachariaszowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zachariasz mos.

Wiktionary


zacharkać

chrząknąć chrapliwie


SJP.pl


zacharski

nazwisko


SJP.pl


zachary

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.

Wiktionary

Zachary – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Luizjana, w parafii East Baton Rouge.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: zaˈxarɨ, AS: zaχary

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Zachariasz, Zachariusz

Wiktionary


zacharzewski

nazwisko


SJP.pl


zacharzowice

wieś sołecka położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Wielowieś


SJP.pl

Zacharzowice (niem. "Sacharsowitz") – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Wielowieś.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Wikipedia


zacharzów

wieś położona w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, w gminie Radzanów


SJP.pl

Zacharzów dawniej też Zachorzew – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, w gminie Radzanów.

Prywatna wieś szlachecka, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie radomskim województwa sandomierskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wikipedia


zachałturzyć

wykonać dodatkową pracę, zwykle niedbale, dla szybkiego zarobku


SJP.pl


zachcianka

potocznie: ochota na coś, zwykle krótkotrwała; kaprys, chętka, chrapka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nagła silna chęć na coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chcica ż.

 czas. chcieć ndk., zachcieć się dk., zachciewać się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fantazja, kaprys; gw. Górny Śląsk zachciołka

Wiktionary


zachciewajka

potocznie: krostka, pryszczyk


SJP.pl


zachciewanka

pragnienie, kaprys


SJP.pl


zachciewać

miewać pragnienia, kaprysy


SJP.pl


zachcieć

zapragnąć


SJP.pl


zachciołka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zachcianka

Wiktionary


zachciywny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mający zachcianki

Wiktionary


zacheusz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przen. rel. człowiek o powierzchownej religijności, biorący udział we wszelkich festynach i zabawach religijnych, chodzący po odpustach

Wiktionary

Zacheusz – imię męskie pochodzenia hebrajskiego, od hebr. "כָּי (Zakkai)", co oznacza „czysty”. Wśród patronów tego imienia – św. Zacheusz, biskup Jerozolimy. Znany jest także Zacheusz z Ewangelii św. Łukasza, który chcąc zobaczyć Jezusa Chrystusa wspiął się w Jerychu na sykomorę.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Zacheusz m., zacheuszka ż., zacheuszek m.

 przym. Zacheuszowy

Wiktionary


zacheuszek

zdrobnienie od: Zacheusz (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kośc. świecznik umieszczany na ścianie katolickiego kościoła na pamiątkę jego konsekracji;

Wiktionary

Zacheuszki – krzyże apostolskie ( Apostelkreuze), świeczniki apostolskie ( Apostelleuchter).

W kościołach katolickich zacheuszki są umieszczane w tych miejscach, zwyczajowo dwunastu, które biskup namaścił podczas dedykacji kościoła. Występują w formie klocka, płytki z symbolicznym krzyżykiem, są malowane, lub ryte w ścianie. Pod nimi umieszcza się jednoramienny świecznik lub lampkę. W rycie rzymskim podczas dedykacji (poświęcenia) kościoła zapalano 12 świec zwanych zacheuszkami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ścianach umieszczono zacheuszki ze złotymi krzyżykami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zacheusz mos., zacheusz mos., zacheuszka ż., Zacheuszek mos.

 przym. Zacheuszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zacheuszka

Wiktionary


zacheuszka

zdrobnienie od: Zacheusz (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kośc. świecznik umieszczany na ścianie kościoła na pamiątkę jego konsekracji;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ścianach umieszczono zacheuszki ze złotymi krzyżykami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zacheusz m., zacheusz m., zacheuszek m.

 przym. Zacheuszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zacheuszek

Wiktionary


zacheuszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Zacheuszka lub z nim związany


SJP.pl


zacheuszostwo

Zacheusz z małżonką; Zacheuszowie


SJP.pl


zacheuszowie

Zacheusz z małżonką; Zacheuszostwo


SJP.pl


zacheuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Zacheusza lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Zacheusza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zacheuszowe dobra zostały rozdane ubogim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zacheusz m., zacheusz m., zacheuszka ż., zacheuszek mrz.

Wiktionary


zachełmie

wieś w woj. świętokrzyskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zachełmie – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Podgórzyn
  • Zachełmie – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Zagnańsk
  • Zachełmie – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Łobez

Wikipedia


zachichotać

zaśmiać się niemiłym, piskliwym śmiechem


SJP.pl


zachipować

[czytaj: zaczipować] założyć lub wszczepić chip, oznaczyć coś, zwłaszcza zwierzęta, za pomocą specjalnych układów scalonych; zaczipować


SJP.pl


zachlany

potocznie: pijany


SJP.pl


zachlapać

1. chlapiąc zalać, zaplamić czymś;
2. wydać odgłos przypominający uderzenie o wodę, błoto itp.


SJP.pl


zachlapywać

chlapiąc zalewać coś, plamić


SJP.pl


zachlać

potocznie: wypić zbyt dużo alkoholu, upić się do nieprzytomności; zachlać się


SJP.pl


zachlipać

zaszlochać, załkać, zapłakać żałośnie


SJP.pl


zachlorować

poddać coś działaniu chloru; nasycić coś chlorem; zanieczyścić chlorem


SJP.pl


zachlubotać

rzadko o cieczy, substancji płynnej: wydać przy przelewaniu się charakterystyczny odgłos; zabulgotać, zachlupotać (częściej)


SJP.pl


zachlupotać

o cieczy, substancji płynnej: wydać przy przelewaniu się charakterystyczny odgłos; zabulgotać, zachlubotać (rzadko)


SJP.pl


zachlustać

1. chlustając, zalać; zachlapać;
2. potocznie: zabrudzić wymiocinami; zarzygać;
3. o cieczy: wydać charakterystyczny odgłos przy przelewaniu się lub uderzaniu o coś; zachlupotać, zapluskać


SJP.pl


zachmuranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. zachmurzenie

Wiktionary


zachmurzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zachmurzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chmurzyć się, chmurzyć

 przym. bezchmurny

Wiktionary


zachmurzenie

1. pokryć chmurami, uczynić pochmurnym;
2. zasępić, zasmucić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) meteorol. stopień pokrycia nieba przez chmury;

Wiktionary

Zachmurzenie – stopień pokrycia nieba przez chmury. Do jego określania stosuje się skalę oktantową od 0 do 8 (9/8 oznacza całkowicie niewidoczne niebo, 8 oznacza pełne zachmurzenia, a 0 – brak). Przy podawaniu stopnia zachmurzenia podaje się także rodzaj i gatunek chmur.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌzaxmuˈʒɛ̃ɲɛ, AS: zaχmužẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chmura ż., chmurka ż., chmurność ż., pochmurność ż.

 czas. chmurzyć się, zachmurzyć, zachmurzyć się, pochmurnieć, rozchmurzyć się, chmurzyć

 przym. chmurny, pochmurny, zachmurzony, bezchmurny

 przysł. chmurnie, pochmurnie

Wiktionary


zachmurzony

przymiotnik

 (1.1) meteorol. pokryty chmurami

 (1.2) przen. o niewesołym obliczu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zachmurzenie n., chmura ż.

 czas. zachmurzyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pochmurny

 (1.2) niezadowolony, posępny, zasmucony

Wiktionary


zachmurzyć

1. pokryć chmurami, uczynić pochmurnym;
2. zasępić, zasmucić


SJP.pl


zachodni

przymiotnik od: zachód


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający miejsce na zachodzie, dotyczący zachodu, skierowany na zachód

 (1.2) dotyczący Europy Zachodniej i Ameryki Północnej, zwykle w odniesieniu kulturowym lub ekonomicznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zachodnie obszary Polski są bardziej zamożne niż wschodnie.

 (1.2) KGB schwytało zachodniego szpiega.

 (1.2) (…) ukształtowały się wówczas charakterystyczne cechy, które otrzymały nazwę „totalitarnego syndromu” (…). Syndrom ten uzupełniała teza o „wrogim otoczeniu”, które odnosiło się nie tylko do krajów zachodnich, lecz było także sposobem postrzegania przez PZPR własnego społeczeństwa. Dlatego też rządy opierały się na siłach policyjnych, a nie społecznym poparciu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈxɔdʲɲi, AS: zaχodʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zachód m., Zachód m., zachodzenie n., zajście n., zachodniak mos.

 czas. zajść, zachodzić ndk.

 przysł. zachodnio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. zapadni

Wiktionary


zachodniak

dawniej, potocznie: mieszkaniec Republiki Federalnej Niemiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. iron. mieszkaniec Zachodu, zachodniej części czegoś, np. Europy Zachodniej, Berlina Zachodniego itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Owszem, zachodniacy mają więcej pieniędzy, za to wschodniacy wiedzą, jak sobie poradzić w życiowych kryzysach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zachód m., Zachód m., zachodzenie n., zajście n., zachodniość ż.

:: fż. zachodniaczka ż.

 czas. zachodzić ndk., zajść dk.

 przym. zachodni

 przysł. zachodnio

Wiktionary


zachodnioafrykański

związany z zachodnią Afryką, pochodzący z zachodniej Afryki, charakterystyczny dla zachodniej Afryki itp.


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Afryką Zachodnią; tam położony

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Afryka Zachodnia ż.

Wiktionary


zachodnioantarktyczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Antarktyki Zachodniej, związany z Antarktyką Zachodnią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obniżone prędkości fal sejsmicznych wskazują na występowanie podwyższonych temperatur płaszcza pod pobliskim wulkanem Mount Sidley, ale także w obrębie samego Ryftu Zachodnioantarktycznego, pod Rowem Bentleya.

Wiktionary


zachodnioaustralijski

związany z zachodnią Australią, pochodzący z zachodniej Australii, charakterystyczny dla zachodniej Australii itp.


SJP.pl


zachodnioazjatycki

przymiotnik

 (1.1) związany z Azją zachodnią

 (1.2) zamieszkujący, występujący w Azji zachodniej

Wiktionary


zachodniobałtycki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do zachodniego Bałtyku, związany z zachodnim Bałtykiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Języki bałtyckie zazwyczaj są dzielone na dwie grupy: zachodniobałtyckie i wschodniobałtyckie.

 (1.1) W połowie pierwszego tysiąclecia p.n.e. na obszar dzisiejszych Mazur przybyła ludność utożsamiana z Bałtami, której kulturę określano mianem kurhanów zachodniobałtyckich.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bałtycki

Wiktionary


zachodnioberliński

1. dotyczący Berlina Zachodniego (enklawy istniejącej w latach 1949/50-1990), pochodzący z Berlina Zachodniego, charakterystyczny dla Berlina Zachodniego itp.;
2. dotyczący zachodniego Berlina (zachodniej części Berlina), pochodzący z zachodniego Berlina itp.


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Berlinem Zachodnim, dotyczący Berlina Zachodniego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berlin Zachodni m.

Wiktionary


zachodniobeskidzki

związany z zachodnimi Beskidami, pochodzący z zachodnich Beskidów, charakterystyczny dla zachodnich Beskidów itp.


SJP.pl


zachodnioczeski

przymiotnik

 (1.1) związany z zachodnią częścią Czech; tam położony lub tam odbywający się

Wiktionary


zachodnioeuropejczyk

mieszkaniec Europy Zachodniej


SJP.pl


zachodnioeuropejka

mieszkanka Europy Zachodniej


SJP.pl


zachodnioeuropejski

związany z zachodnią Europą, pochodzący z zachodniej Europy, charakterystyczny dla zachodniej Europy itp.


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Europy Zachodniej, związany z Europą Zachodnią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na herb Rawicz miała z dużym prawdopodobieństwem wpływ zachodnioeuropejska heraldyka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Europa Zachodnia ż.

Wiktionary


zachodnioeuropejskość

→ zachodnioeuropejski


SJP.pl

Patrz:

zachodnioeuropejski

zachodnioflamandzki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Flandrią Zachodnią, dotyczący Flandrii Zachodniej

 (1.2) związany z dialektami Flandrii Zachodniej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. dialekt (język) zachodnioflamandzki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flandria Zachodnia ż.

Wiktionary


zachodniogermański

związany ze zachodnią Germanią, pochodzący ze zachodniej Germanii, charakterystyczny dla zachodniej Germanii itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z zachodnimi Germanami

Wiktionary


zachodniogrenlandzki

dotyczący zachodnich obszarów Grenlandii, pochodzący z zachodnich obszarów Grenlandii itp.


SJP.pl


zachodnioindyjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Indiami Zachodnimi, dotyczący Indii Zachodnich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indie Zachodnie nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. karaibski

Wiktionary


zachodniokarelski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z zachodnią częścią Karelii

Wiktionary


zachodniokarpacki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geogr. dotyczący Karpat Zachodnich; pochodzący z Karpat Zachodnich;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostróżka tatrzańska należy do endemitów zachodniokarpackich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karpaty Zachodnie lm.

Wiktionary


zachodniokazachstański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z zachodnim Kazachstanem, dotyczący zachodniego Kazachstanu

Wiktionary


zachodniokoreański

przymiotnik

 (1.1) związany z zachodnią częścią Korei, pochodzący lub mieszkający tam; leżący na zachodzie Korei

Wiktionary


zachodniomałopolski

związany z zachodnią Małopolską, pochodzący z zachodniej Małopolski, charakterystyczny dla zachodniej Małopolski itp.


SJP.pl


zachodnioniemiecki

leżący, znajdujący się w zachodnich Niemczech


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geogr. związany z zachodnią częścią Niemiec, tam położony

 (1.2) hist. związany z Republiką Federalną Niemiec (używać dla czasów, gdy RFN współistniała z NRD)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Węgiel śląski był wypierany z rynków: berlińskiego i szczecińskiego, przez konkurencję zachodnioniemiecką i angielską.

 (1.2) Miał pieczątkę na wszystkie kraje świata i wklejoną wizę zachodnioniemiecką.

Wiktionary


zachodniopolski

związany z zachodnią Polską, pochodzący z zachodniej Polski, charakterystyczny dla zachodniej Polski itp.


SJP.pl


zachodniopomorski

dotyczący Pomorza Zachodniego, pochodzący z Pomorza Zachodniego, charakterystyczny dla Pomorza Zachodniego itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geogr. hist. dotyczący Pomorza Zachodniego; pochodzący z Pomorza Zachodniego;

 (1.2) geogr. związany z województwem zachodniopomorskim;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zjednoczone księstwo zachodniopomorskie Bogusława X zostało podzielone na kilka małych księstw.

 (1.2) Sławno jest miastem w województwie zachodniopomorskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈxɔdʲɲɔpɔ̃ˈmɔrsʲci, AS: zaχodʹńopõmorsʹḱi

Wiktionary


zachodniopomorskie

dotyczący Pomorza Zachodniego, pochodzący z Pomorza Zachodniego, charakterystyczny dla Pomorza Zachodniego itp.


SJP.pl


zachodniosaharyjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geogr. związany z zachodnią częścią Sahary

 (1.2) geogr. związany z Saharą Zachodnią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sahara Zachodnia ż.

Wiktionary


zachodniosudecki

leżący, znajdujący się w zachodnich Sudetach


SJP.pl


zachodniosuwalski

związany z zachodnimi Suwałkami, pochodzący z zachodnich Suwałk, charakterystyczny dla zachodnich Suwałk itp.


SJP.pl


zachodniosyberyjski

związany z zachodnią Syberią, pochodzący z zachodniej Syberii, charakterystyczny dla zachodniej Syberii itp.


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z zachodnią częścią Syberii

Wiktionary


zachodniosłowacki

przymiotnik

 (1.1) związany z zachodnią częścią Słowacji; tam położony lub tam odbywający się

Wiktionary


zachodniosłowiański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Słowian zachodnich (Polaków, Czechów, Słowaków, Łużyczan i Kaszubów), związany ze Słowianami zachodnimi, dotyczący zachodniej Słowiańszczyzny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przeciwieństwie do krajów zachodniosłowiańskich, które znalazły się na peryferiach Kościoła łacińskiego, pośrednio tylko podlegając oddziaływaniu głównych ognisk kultury chrześcijańskiego Zachodu, Ruś korzystała bezpośrednio z kultury Bizancjum, głównej wówczas skarbnicy dorobku cywilizacyjnego świata śródziemnomorskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaxɔdʲɲɔswɔˈvʲjä̃j̃sʲci, AS: zaχodʹńosu̯ovʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pansłowiański

Wiktionary


zachodniotatrzański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Tatr Zachodnich, związany z Tatrami Zachodnimi

Wiktionary


zachodnioukraiński

przymiotnik

 (1.1) dotyczący zachodniej Ukrainy, pochodzący z zachodniej Ukrainy

Wiktionary


zachodniość

→ zachodni


SJP.pl

Patrz:

zachodni

zachodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zachodzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaxɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: zaχoʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zachód m., zajście n., zachodniak mos.

 czas. zachodzić ndk., zajść dk.

 przym. zachodni

Wiktionary


zachodzik

zdrobnienie od: zachód


SJP.pl


zachodzić

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zajść)

 (1.1) o ciałach niebieskich: znikać za horyzontem, za chmurą

 (1.2) odwiedzać kogoś przy okazji

 (1.3) zdarzać się, odbywać się, mieć miejsce

 (1.4) częściowo przykrywać lub pokrywać się

 (1.5) pokrywać się nalotem

 (1.6) dochodzić do jakiegoś miejsca

 (1.7) daw. starać się (o coś)

czasownik przechodni niedokonany (dk. zajść)

 (2.1) podchodzić do kogoś tak, żeby tego nie spostrzegł

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słoneczko zachodziło, dziewczyna się przytulała, było romantycznie i trochę chłodno.

 (1.2) Czasem do niej zachodzę, spytać, czy czegoś nie potrzebuje.

 (1.3) W płucach zachodzi wymiana gazowa.

 (1.4) Źle się wydrukowało – te litery zachodzą na siebie.

 (1.5) Stara brama zachodziła rdzą.

 (1.6) Zachodziłem już prawie pod leśniczówkę, gdy spadł deszcz.

 (2.1) Zachodził mnie od tyłu, żeby zdzielić bejsbolem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈxɔd͡ʑit͡ɕ, AS: zaχoʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zachód m., zachodzenie n., zajście n., zachodniak mos.

 czas. zajść dk.

 przym. zachodni

 temsłow. zachodnio-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wpadać, wstępować

 (1.3) zdarzać się, odbywać się, mieć miejsce

 (1.4) nachodzić

 (2.1) podchodzić

Wiktionary


zachomikować

potocznie:
1. zgromadzić coś na zapas;
2. umieścić plik na portalu chomikuj.pl;
3. zachomikować się - ukryć się, schować się


SJP.pl


zachorowalność

liczba chorych na określoną chorobę; zapadalność, chorobowość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liczba zachorowań na daną chorobę, częstotliwość zachorowań

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szczególnie niepokoi szybki przyrost zachorowalności kobiet (szybszy niż mężczyzn) na choroby układu krążenia i choroby nowotworowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zachorowanie n., chorowanie n., choroba ż.

 czas. zachorować dk.

 wykrz. choroba

Wiktionary


zachorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zapadnięcie na jakąś chorobę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lęk przed zachorowaniem – lub nozofobia – jest lękiem atawistycznym, podobnie jak strach przed śmiercią i szaleństwem.

 (1.1) Wapno i witamina D nie zmniejszają prawdopodobieństwa zachorowania na osteoporozę.

 (1.1) W okresie menopauzy wzrasta ryzyko zachorowania na nowotwory piersi, które niewykryte na czas kończą się mastektomią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaxɔrɔˈvãɲɛ, AS: zaχorovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozchorować się, zachorować dk.

 rzecz. chorowanie n., zachorowalność ż., choroba ż., chorobowe n., chora ż.

 wykrz. choroba

 przym. chorowity, chorobliwy

 przysł. chorobliwie

Wiktionary


zachorować

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. chorować)

 (1.1) stać się chorym, popaść w chorobę

 (1.2) pot. przen. bardzo zapragnąć wejść w posiadanie czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Agatka zachorowała na świnkę.

 (1.2) Andrzej zachorował na okulary przeciwsłoneczne za 500 złotych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaxɔˈrɔvat͡ɕ, AS: zaχorovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zachorowalność ż., chora ż., chorobowe n., choroba ż., zachorowanie n., chory

 czas. chorować ndk.

 przym. chorobliwy, chorowity, chory, chorobowy, przedchorobowy

 wykrz. choroba

 przysł. chorobliwie

Wiktionary


zachorowywać

zapadać na jakąś chorobę


SJP.pl


zachorzały

dawniej: taki, który zachorzał (zachorował)


SJP.pl


zachorzeć

dawniej: zachorować


SJP.pl


zachowanie

sposób, w jaki zachowują się ludzie lub zwierzęta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sposób bycia, postępowania, działania; reakcja na bodźce, sytuacje;

 (1.2) przestrzeganie, dochowanie nakazu, obowiązku

 (1.3) utrzymanie czegoś jako obowiązujące

 (1.4) odczasownikowy od|zachować.

Wiktionary

Zachowanie (ang. "behavior") – skoordynowane postępowanie organizmu w odniesieniu do określonego otoczenia w określonym czasie, różnego rodzaju reakcje na bodźce z otoczenia (układ bodziec – reakcja, ang. "stimulus" – "reaction", S–R), np. wykonywane za pomocą grup mięśni reakcje ruchowe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Twoje zachowanie jest skandaliczne!

 (1.1) Uczeń ma prawo ubiegać się o podwyższenie proponowanej przez wychowawcę rocznej oceny zachowania.

 (1.2) Moje obowiązki obejmowały m.in. zachowanie tajemnicy przez cały czas trwania umowy.

 (1.3) Porozumienie przewiduje zachowanie dodatków za pracę w nocy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaxɔˈvãɲɛ, AS: zaχovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zachowywanie n., zachowek mrz.

 czas. zachować dk., zachowywać ndk.

 przym. zachowawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maniery, obejście

Wiktionary


zachowaniowy

→ zachowanie


SJP.pl

Patrz:

zachowanie

zachowanko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. małe pomieszczenie, komórka

 (1.2) daw. mały schowek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za izbą kącik sypialny i zachowanko małe, w nim i cała spiżarnia.

 (1.2) „Przytworkiem” nazywa lud przy boku wewnętrznym skrzyni przymykane zachowanko na drobiazgi.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zachować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komórka

 (1.2) schowanko, szufladka, skrytka, kryjówka

Wiktionary


zachowawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. osoba cechująca się przywiązaniem do tradycji i niechęcią wobec zmian

 (1.2) daw. osoba zobowiązana do pilnowania, by coś nie zostało zniszczone, zagubione lub zapomniane

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Doktryna tego nowego konserwatyzmu jest zatem prostą kontynuacją postawy, którą dawni zachowawcy ostro zwalczali.

 (1.2) Któż znów inny może być zachowawcą dóbr, a zaś wybawicielem od zła, okrom Boga, rządcy i uzdrowiciela umysłów?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zachowawczość ż.

:: fż. zachowawczyni

 czas. zachować dk., zachowywać ndk.

 przym. zachowawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konserwatysta, reakcjonista, wstecznik; pot. pogard. zacofaniec; daw. reakcjonariusz

Wiktionary


zachowawczość

przywiązanie do tradycji lub do istniejącego stanu rzeczy


SJP.pl


zachowawczy

1. mający na celu utrzymanie dotychczasowego stanu rzeczy; zachowujący;
2. przywiązany do tradycji, niechętny zmianom; konserwatywny, tradycyjny;
3. świadczący o takiej postawie;
4. leczenie zachowawcze - leczenie bez działań chirurgicznych, bezoperacyjne;
5. instynkt zachowawczy - odruch obronny organizmu (zwłaszcza ludzkiego) w sytuacji zagrażającej życiu; instynkt samozachowawczy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który ma na celu zachowanie dotychczasowego stanu czegoś

 (1.2) przywiązany do tradycji lub do istniejącego stanu rzeczy

przymiotnik relacyjny

 (2.1) med. taki, który oszczędza i zachowuje leczony organ

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We współczesnej kardiologii leczenie inwazyjne ma więcej zwolenników, niż terapia zachowawcza.

 (1.2) W sprawach obyczajowych Polonia litewska jest bardziej zachowawcza, niż reszta społeczeństwa Litwy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaxɔˈvaft͡ʃɨ, AS: zaχovafčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zachowawczość ż., zachowek mrz., zachowawca m., zachowanie n., zachowywanie n.

 czas. zachowywać ndk., zachować dk.

 przysł. zachowawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stały, zatwardziały, umiarkowany

 (1.2) dogmatyczny, fundamentalistyczny, integrystyczny, konwencjonalny, konserwatywny, tradycyjny, tradycjonalistyczny

Wiktionary


zachowawczyni

dawniej: konserwatystka


SJP.pl


zachować

1. pozostać w posiadaniu czegoś;
2. dochować coś w niezmienionym stanie mimo upływu czasu lub niesprzyjających okoliczności;
3. uchronić przed zapomnieniem;
4. utrzymać coś w tajemnicy;
5. podporządkować się jakimś nakazom;
6. zachować się - postąpić w jakiś sposób


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zachowywać)

 (1.1) dokonany od|zachowywać.

 (1.2) utrzymać

 (1.3) zatrzymać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Proszę zachować ciszę i jej jeszcze nie budzić.

 (1.3) Wiedział, że nie ma innego wyjścia, jak przekazać zdjęcie temu esbekowi Jankowiakowi, ale postanowił zachować sobie odbitkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈxɔvat͡ɕ, AS: zaχovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zachowywanie n., zachowanie n., zachowek mrz., zachowanko n., zachowawca mos.

 przym. zachowawczy

Wiktionary


zachowek

część ułamkowa masy spadkowej, która przysługuje członkom najbliższej rodziny spadkodawcy, a którzy zostali pominięci w testamencie jako uprawnieni do spadkobrania; zachówek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) praw. gwarantowana część spadku, która przysługuje osobom najbliższym spadkodawcy, niezależnie od jego woli;

Wiktionary

Za

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zachowanie n., zachowywanie n., zachowawczość ż.

 czas. chować, zachować dk., zachowywać ndk.

 przym. zachowawczy

 przysł. zachowawczo

Wiktionary


zachowicz

nazwisko


SJP.pl


zachowkowy

→ zachowek


SJP.pl

Patrz:

zachowek

zachowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zachowywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaxɔvɨˈvãɲɛ, AS: zaχovyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zachowywać, zachować

 rzecz. zachowek mrz., zachowanie

 przym. zachowawczy

Wiktionary


zachowywać

czasownik przechodni

 (1.1) pozostawiać coś w niezmienionej postaci; w niezmienionym stanie

 (1.2) być ciągle w posiadaniu czegoś (także w pamięci)

 (1.3) ochraniać coś przed czymś lub przed kimś

 (1.4) o tajemnicy: nie wyjawiać

czasownik zwrotny zachowywać się

 (2.1) postępować w jakiś sposób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta bazylika zachowuje interesujące pozostałości z czasów renesansu.

 (1.1) Magda, dzięki codziennym ćwiczeniom, zachowuje ładną sylwetkę.

 (1.2) Zachowuję każdy list od swojej matki.

 (1.2) Każdy człowiek zachowuje w pamięci ważne wydarzenia ze swojego życia.

 (1.2) W lodówce warzywa dłużej zachowują świeżość.

 (1.4) Prawo prasowe nakazuje dziennikarzom zachowywać źródła informacji w tajemnicy.

 (2.1) Spotkałem się z doświadczonym prezenterem, który powiedział mi, jak się zachowywać przed kamerą.

 (2.1) Nie wiedziałem, jak się powinienem zachować w takiej sytuacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaxɔˈvɨvat͡ɕ, AS: zaχovyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zachowawca mos., zachowek mrz., zachowywanie n., zachowanie

 przym. zachowawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konserwować, utrzymywać, zostawiać

 (1.2) przetrzymywać, przechowywać

 (1.4) dochowywać

 (2.1) sprawować się, prowadzić się

Wiktionary


zachrapniynty

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zachrypnięty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk zachrapociały

Wiktionary


zachrapociały

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zachrypnięty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk zachrapniynty

Wiktionary


zachrumkać

o świniach: wydać charakterystyczny odgłos dla tych zwierząt (chrum-chrum); chrumknąć, chrząknąć


SJP.pl


zachrypiały

taki, który zachrypiał


SJP.pl


zachrypienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) powiedzenie zachrypniętym głosem

 (1.2) stanie się chrypliwym

 (1.3) zabrzmieć chrypliwie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrypa ż., chrypka ż., chrypienie n., chrypliwość ż., ochrypłość ż.

:: zdrobn. chrypka ż.

 czas. chrypieć ndk., chrypnąć ndk., zachrypieć dk., zachrypnąć dk., ochrypnąć dk.

 przym. chrypły, chrypliwy, zachrypły, zachrypnięty, ochrypły, ochrypnięty

 przysł. chrypliwie, ochryple

Wiktionary


zachrypieć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. chrypieć)

 (1.1) powiedzieć zachrypniętym głosem

 (1.2) stać się chrypliwym

 (1.3) zabrzmieć chrypliwie

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Nagle zachrypiał dzwonek u drzwi wejściowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrypnięcie n., zachrypnięcie n., ochrypnięcie n., chrypa ż., chrypienie n., chrypka ż., chrypliwość ż., ochrypłość ż., zachrypienie n.

 czas. chrypieć ndk., chrypnąć ndk., zachrypnąć dk., ochrypnąć dk.

 przym. chrypły, chrypliwy, zachrypły, zachrypnięty, ochrypły, ochrypnięty

 przysł. chrypliwie, ochryple

Wiktionary


zachrypnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nabawienie się chrypy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zachrypnięciu towarzyszył suchy kaszel.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrypa ż., chrypka ż., chrypienie n., chrypliwość ż., ochrypłość ż., ochrypnięcie n.

 czas. chrypieć ndk., chrypnąć ndk., zachrypieć dk., zachrypnąć dk., ochrypnąć dk.

 przym. chrypły, chrypliwy, ochrypnięty, zachrypły, ochrypły, zachrypnięty

 przysł. chrypliwie, ochryple

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chrypa, chrypka

Wiktionary


zachrypnięty

taki, który zachrypł; chrapliwy, zachrypły


SJP.pl

przymiotnik odczasownikowy

 (1.1) med. taki, który zachrypnął

forma czasownika.

 (2.1) quasi-imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: zachrypnąć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas pandemii konduktor chciał wyprosić z przedziału zachrypniętą kobietę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrypnięcie n., zachrypnięcie n., zachrypienie n., ochrypnięcie n., chrypa ż., chrypka ż., chrypienie n., chrypliwość ż., ochrypłość ż.

 czas. chrypieć ndk., chrypnąć ndk., zachrypieć dk., zachrypnąć dk., ochrypnąć dk.

 przym. chrypły, chrypliwy, zachrypły, ochrypły, ochrypnięty

 przysł. chrypliwie, ochryple

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ochrypły, ochrypnięty, zachrypły

Wiktionary


zachrypnąć

1. nabawić się chrypy;
2. stać się chrypliwym


SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. chrypnąć)

 (1.1) nabawić się chrypy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrypnięcie n., zachrypienie n., ochrypnięcie n., chrypa ż., chrypienie n., chrypka ż., chrypliwość ż., ochrypłość ż., zachrypnięcie n.

 czas. chrypieć ndk., chrypnąć ndk., zachrypieć dk., ochrypnąć dk.

 przym. chrypły, chrypliwy, zachrypły, zachrypnięty, ochrypły, ochrypnięty

 przysł. chrypliwie, ochryple

Wiktionary


zachrypły

taki, który zachrypł; chrapliwy, zachrypnięty


SJP.pl

przymiotnik odczasownikowy

 (1.1) med. taki, który zachrypnął

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy przeszły od czasownika: zachrypnąć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do okienka podszedł zachrypły staruszek w zielonkawej maseczce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrypnięcie n., zachrypnięcie n., zachrypienie n., ochrypnięcie n., chrypa ż., chrypienie n., chrypka ż., chrypliwość ż., ochrypłość ż.

 czas. chrypieć ndk., chrypnąć ndk., zachrypieć dk., zachrypnąć dk., ochrypnąć dk.

 przym. chrypliwy, chrypły, zachrypnięty, ochrypły, ochrypnięty

 przysł. chrypliwie, ochryple

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ochrypły, ochrypnięty

Wiktionary


zachrzan

potocznie: ciężka praca; zapieprz


SJP.pl


zachrzaniać

zapierniczać, zasuwać; potocznie:
1. bardzo ciężko pracować;
2. iść, jechać dokądś w pośpiechu


SJP.pl


zachrzanić

potocznie:
1. pójść, pojechać gdzieś w pośpiechu;
2. ukraść coś; zajumać, zwędzić, zakosić


SJP.pl


zachrzypiać

1. odzywać się ochrypłym głosem;
2. wydawać ochrypły dźwięk


SJP.pl


zachrzęścić

wydać lub spowodować chrzęst


SJP.pl


zachwalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zachwalać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zachwalenie n.

 czas. zachwalać ndk., zachwalić dk.

 przym. chwalebny

Wiktionary


zachwatowicz

nazwisko


SJP.pl


zachwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zachwiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przedawkowanie w antybiotykoterapii może prowadzić do zachwiania równowagi biologicznej i pojawienia się różnego rodzaju grzybic, drożdżyc itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈxfʲjä̃ɲɛ, AS: zaχfʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zachwiać dk.

Wiktionary


zachwiać

1. spowodować chwianie się kogoś lub czegoś;
2. naruszyć jakiś porządek;
3. osłabić czyjąś pozycję lub czyjeś przekonanie


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. chwiać)

 (1.1) wytrącić z równowagi

 (1.2) przen. naruszyć stały, ustalony porządek czegoś

czasownik zwrotny dokonany zachwiać się (ndk. chwiać się)

 (2.1) zostać wytrąconym z równowagi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wicher zachwiał koroną drzewa.

 (2.1) Zachwiałem się i prawie upadłem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzaxfʲjät͡ɕ, AS: zaχfʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zachwianie n.

Wiktionary


zachwiewać

1. powodować chwianie się czegoś;
2. zachwiewać się - zaczynać się chwiać


SJP.pl


zachwycający

wzbudzać zachwyt; wprawiać kogoś w zachwyt; urzekać


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wywołujący zachwyt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zachwycanie n., zachwyt mrz.

 czas. zachwycać ndk., zachwycić dk.

 przysł. zachwycająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudowny, cudny, nieziemski, piękny, przepiękny, rewelacyjny, wspaniały

Wiktionary


zachwycanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zachwycać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zachwycać ndk.

 przym. zachwycony, zachwycający

 rzecz. zachwycenie n.

Wiktionary


zachwycać

wzbudzać zachwyt; wprawiać kogoś w zachwyt; urzekać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) wprawiać kogoś w stan zachwytu; być powodem/obiektem czyjegoś zachwytu

czasownik zwrotny niedokonany zachwycać się (dk. zachwycić się)

 (2.1) wyrażać swój podziw wobec czegoś lub kogoś, być olśnionym kimś lub czymś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈxfɨt͡sat͡ɕ, AS: zaχfycać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zachwycanie n., zachwyt

 czas. zachwycić dk.

 ims. zachwycający

 przym. zachwycony, zachwycający

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) gw. Górny Śląsk dziwować sie

Wiktionary


zachwycenie

wzbudzić zachwyt; wprawić kogoś w zachwyt; olśnić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) psych. uczucie lub stan podziwu

 (1.2) daw. rel. stan ekstatycznego uniesienia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na twarzy Malwiny pojawił się wyraz zachwycenia.

 (1.2) I zaniósł mnie w stanie zachwycenia na pustynię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zachwycanie n., zachwyt mrz.

 czas. zachwycić dk.

 przym. zachwycony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zachwyt

 (1.2) ekstaza

Wiktionary


zachwycik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od zachwyt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie zachwyt, lecz tylko mały zachwycik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zachwyt m.

Wiktionary


zachwycić

wzbudzić zachwyt; wprawić kogoś w zachwyt; olśnić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zachwycać)

 (1.1) dokonany od|zachwycać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈxfɨt͡ɕit͡ɕ, AS: zaχfyćić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zachwycać

 rzecz. zachwyt m., zachwycenie n.

 przym. zachwycony, zachwycający

Wiktionary


zachwycony

przymiotnik

 (1.1) odczuwający zachwyt, pełen zachwytu

forma czasownika.

 (2.1) ims. przymiotnikowy bierny od: zachwycić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krytyka wiwatowała, publiczność była zachwycona.

 (1.1) W Etapie pod Paryżem nocowała była pracownica Orbisu i nie jest zachwycona. – Pokój ciaśniutki, na ścianie wisi duże lustro, żeby go optycznie powiększyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaxfɨˈt͡sɔ̃nɨ, AS: zaχfycõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zachwyt m., zachwycenie n., zachwycanie n.

 czas. zachwycać ndk., zachwycić dk.

Wiktionary


zachwyt

uczucie uznania dla kogoś lub czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) podziw często wyrażony miną, gestem, słowem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzaxfɨt, AS: zaχfyt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zachwycenie n., zachwycik mrz.

 czas. zachwycać, zachwycić

 przym. zachwycony, zachwycający

 ims. zachwycony, zachwycający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podziw

Wiktionary


zachwyty

uczucie uznania dla kogoś lub czegoś


SJP.pl


zachyla

indywidualnie: miejsce, w którym wygina się wzniesienie terenu


SJP.pl


zachylać

1. zaginać ku dołowi; podginać;
2. zachylać się - zaginać się ku dołowi


SJP.pl


zachylnik

paproć z rodziny zachylnikowatych; nerecznica


SJP.pl

Za

Wikipedia


zachylnikowate

o cechach zachylnikowatych (rodzina paproci)


SJP.pl

Zachylnikowate ("Thelypteridaceae") – rodzina paproci z rzędu paprotkowców ("Polypodiales"). Obejmuje dwie podrodziny, 30 rodzajów i ponad 1030 gatunków. Są to paprocie naziemne i naskalne występujące głównie w strefie tropikalnej, z nielicznymi przedstawicielami w klimacie umiarkowanym. Do polskiej flory należą trzy gatunki: zaproć górska "Oreopteris limbosperma", zachyłka oszczepowata "Phegopteris connectilis" i zachylnik błotny "Thelypteris palustris".

Wikipedia


zachylnikowaty

o cechach zachylnikowatych (rodzina paproci)


SJP.pl


zachyłek

zagłębienie znajdujące się w jamach ciała lub w ranach


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zachyłek gruszkowaty – część dolnej części gardła
  • zachyłek klinowo-sitowy – przestrzeń w obrębie jamy nosowej
  • zachyłek łonowy – część miednicy
  • zachyłek Morisona – część jamy otrzewnej

Wikipedia


zachyłka

rodzaj paproci, występujący najczęściej w cienistych lasach


SJP.pl

Za

Wikipedia


zachód

1. zniknięcie Słońca lub innego ciała niebieskiego za horyzontem;
2. jedna z czterech stron świata;
3. zachodnia część kraju lub rejonu;
4. kraje Europy Zachodniej i Ameryki Północnej lub ogólnie o krajach wysoko rozwiniętych; Zachód;
5. potocznie: wysiłek (zazwyczaj w negatywnym ujęciu, niewspółmierny do osiąganego przezeń efektu)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chwila zniknięcia słońca, księżyca lub innego ciała niebieskiego za horyzontem

 (1.2) geogr. kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego zachodu (1.1) w dniu równonocy;

 (1.3) trud, wysiłek, starania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zachód słońca najpiękniej wygląda nad morzem.

 (1.2) Potem pójdziemy 5 (= pięć) kilometrów na zachód.

 (1.3) Tyle zachodu nas to kosztowało i nic z tego nie wyszło!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzaxut, AS: zaχut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zachód m., zachodzenie n., zajście n., zachodniak mos.

 czas. zachodzić ndk., zajść dk.

 przym. zachodni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zmierzch, zmrok; daw. zapad

 (1.2) daw. zapad

Wiktionary


zachówek

część ułamkowa masy spadkowej, która przysługuje członkom najbliższej rodziny spadkodawcy, a którzy zostali pominięci w testamencie jako uprawnieni do spadkobrania; zachowek


SJP.pl


zachęcający

będący zachętą; nęcący, kuszący


SJP.pl


zachęcanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zachęcać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaxɛ̃nˈt͡sãɲɛ, AS: zaχẽncãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zachęcać

 rzecz. niezachęcanie n., chętność ż., zachęta ż.

Wiktionary


zachęcać

nakłaniać kogoś do czegoś; przekonywać; namawiać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zachęcić)

 (1.1) próbować wzbudzić w kimś chęć do czegoś

czasownik zwrotny niedokonany zachęcać się (dk. zachęcić się)

 (2.1) wzbudzać w sobie samemu chęć do czegoś

 (2.2) nawzajem wzbudzać w sobie chęć do czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ostatnim roku nauki zachęcano najlepszych uczniów do wybrania specjalizacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈxɛ̃nt͡sat͡ɕ, AS: zaχẽncać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chętność ż., zachęta ż., zachęcanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przekonywać, namawiać, nakłaniać

Wiktionary


zachęcić

1. wzbudzić w kimś ochotę na coś;
2. pobudzić kogoś do działania


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zachęcać)

 (1.1) dokonany od|zachęcać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teraz, zachęcony przez docenta Lisa bawi się w przyoddziałowym przedszkolu – radosny, jakby zapomniał o chorobie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈxɛ̃ɲt͡ɕit͡ɕ, AS: zaχẽńćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chętność ż., zachęta ż.

Wiktionary


zachęta

to, co zachęca do czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) czynnik zachęcający

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈxɛ̃nta, AS: zaχẽnta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zachęcanie n., zachęcenie n., chętność ż.

 czas. zachęcać ndk., zachęcić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. asumpt, bodziec, doping, impuls, inspiracja, motywacja, pobudka, podnieta, stymulant; książk. przen. ostroga

Wiktionary


zachętowiec

artysta wystawiający swoje dzieła w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych (w Zachęcie)


SJP.pl


zachłannie

przysłówek

 (1.1) w sposób zachłanny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brałem cię zachłannie, jak dobro należne, zamiast wybiegać naprzeciw, szeptać, jak bardzo dzięki tobie jestem szczęśliwy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zachłanność ż.

 przym. zachłanny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łapczywie, chciwie, łakomie

Wiktionary


zachłanniej

stopień wyższy od przysłówka: zachłannie


SJP.pl


zachłanniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zachłanny


SJP.pl


zachłanność

nienasycenie w pożądaniu czegoś, chciwość, pożądliwość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nienasycenie w pożądaniu czegoś, żądza posiadania lub doznawania czegoś ponad rzeczywiste potrzeby

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈxwãnːɔɕt͡ɕ, AS: zaχu̯ã•ność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zachłanny

 przysł. zachłannie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chciwość, pazerność, pożądliwość, żarłoczność

Wiktionary


zachłanny

1. chciwy, nienasycony, łakomy, łapczywy, pazerny, chytry, żarłoczny
2. zaborczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pragnący więcej niż potrzebuje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dostrzegł niechybnie ze swego tronu, jak ten zachłanny Kargul odciął lemieszem kęs na szerokość pudełka zapałek, a na długość pięciu końskich ogonów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈxwãnːɨ, AS: zaχu̯ã•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zachłanność ż.

 przysł. zachłannie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chciwy, łakomy, łapczywy, nienasycony, nieugaszony, niezaspokojony, pazerny, pożądliwy, spragniony, zaborczy, żarłoczny

Wiktionary


zachłostanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zabicie chłostaniem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłosta ż., chłostanina ż., chłostak mos., chłostanie n., schłostanie n., wychłostanie n.

 czas. chłostać ndk., chłosnąć dk., schłostać dk., wychłostać dk., zachłostać dk.

Wiktionary


zachłostać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) chłoszcząc zabić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłosta ż., chłostanina ż., chłostak mos., chłostanie n., schłostanie n., wychłostanie n., zachłostanie n.

 czas. chłostać ndk., chłosnąć dk., schłostać dk., wychłostać dk.

Wiktionary


zachłysnąć

zakrztusić się łykając coś pospiesznie


SJP.pl


zachłyśnięcie

przypadkowe wciągnięcie podczas wdechu ciała obcego do tchawicy i oskrzeli


SJP.pl

Zachłyśnięcie lub aspiracja – (łac. "aspiratio") - określa się w medycynie zjawisko wniknięcia materiału (zawartości) z przewodu pokarmowego do dróg oddechowych (krtań, tchawica, oskrzele) w czasie wdechu z powodu braku odruchu kaszlowego u chorego nieprzytomnego, czy z zaburzeniami świadomości. Czasami zdarza się to także podczas przełykania.

Wikipedia


zaciapać

zapaciać, zapaćkać, zababrać; potocznie:
1. ciapiąc, zabrudzić;
2. zatkać coś mazistą substancją;
3. nieudolnie zamalować


SJP.pl


zaciapywać

potocznie:
1. ochlapywać, brudząc; zachlapywać, obryzgiwać;
2. zamalowywać nieudolnie;
3. zatykać coś mazistą substancją


SJP.pl


zacichły

taki, który zacichł (zacichnął)


SJP.pl


zaciec

zacieknąć;
1. o czymś dziurawym: przepuścić wodę, która powoduje powstawanie zacieków; przeciec, przecieknąć;
2. o cieczy: cieknąc, przedostać się gdzieś, dotrzeć dokądś


SJP.pl


zacieczony

taki, który zacieknął (zaciekł); zaciekły, zacieknięty


SJP.pl


zaciek

plama na suficie lub ścianie powstająca na skutek spływania wody


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odbarwienie powstałe po wyschnięciu cieczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ściany komórki szpeciły żółtawe zacieki i grzyb.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzat͡ɕɛk, AS: zaćek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaciekanie n.

 czas. zaciekać ndk.

 przym. zaciekły, ciekły

Wiktionary


zaciekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaciekać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaciek m.

 czas. zaciekać ndk.

Wiktionary


zaciekawiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaciekawić)

 (1.1) wzbudzać ciekawość

czasownik zwrotny niedokonany zaciekawiać się (dk. zaciekawić się)

 (2.1) wzbudzać ciekawość w sobie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten temat zaczyna mnie zaciekawiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaciekawianie n.

 czas. zaciekawić dk.

Wiktionary


zaciekawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaciekawić.

 (1.2) chwilowe zainteresowanie czymś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaciekawić dk., ciekawić ndk.

 przym. ciekawy

 rzecz. ciekawość ż.

Wiktionary


zaciekawić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaciekawiać)

 (1.1) wzbudzić ciekawość

czasownik zwrotny dokonany zaciekawić się (ndk. zaciekawiać się)

 (2.1) wzbudzić ciekawość w sobie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaciekawieni marynarze pobiegli na kasztel rufowy, skąd najlepiej widać było kaperski statek.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciekawić, zaciekawiać

 rzecz. zaciekawienie n., ciekawość ż.

Wiktionary


zaciekać

1. o czymś dziurawym: przepuszczać wodę, która powoduje powstawanie zacieków; przeciekać;
2. o cieczy: cieknąc, przedostawać się gdzieś, docierać dokądś


SJP.pl


zaciekle

przysłówek

 (1.1) w sposób gwałtowny i nieustępliwy, z zaciekłością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na północnym odcinku frontu zdobyty został Nowogródek oraz rozpoczęły się walki o Baranowicze – bronione zaciekle przez rosyjskich marynarzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈt͡ɕɛklɛ, AS: zaćekle

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaciekłość ż.

 przym. zaciekły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wściekle, zażarcie

Wiktionary


zacieklej

stopień wyższy od przysłówka: zaciekle


SJP.pl


zacieklejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zaciekły; bardziej zaciekły


SJP.pl


zacieknięty

taki, który zacieknął (zaciekł); zaciekły, zacieczony


SJP.pl


zacieknąć

zaciec;
1. o czymś dziurawym: przepuścić wodę, która powoduje powstawanie zacieków; przeciec, przecieknąć;
2. o cieczy: cieknąc, przedostać się gdzieś, dotrzeć dokądś


SJP.pl


zaciekłość

nieustępliwość, zaciętość, zawziętość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co zaciekłe; cecha tych, którzy są zaciekli

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zaciekły

 przysł. zaciekle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zażartość, zajadłość, zapamiętałość, zawziętość

Wiktionary


zaciekły

1. uparcie obstający przy swoich racjach, poglądach; zawzięty, nieprzejednany;
2. świadczący o takiej postawie;
3. prowadzony intensywnie, gwałtownie, z determinacją; zażarty, zajadły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dążący do czegoś za wszelką cenę

 (1.2) wyrażający postawę bezwzględnego dążenia do czego, determinację

 (1.3) toczony z zawziętością

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zacieczenie n., zaciek mrz., zaciekłość ż., zacieknięcie n.

 czas. zaciec dk., zaciekać ndk., zacieknąć dk.

 przysł. zaciekle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radykalny, śmiertelny, uparty, wojujący, zacięty, zagorzały, zajadły, zapamiętały, zapiekły, zaprzysięgły, zawzięty, zażarty

 (1.3) intensywny, ostry, zacięty, zagorzały, zajadły, zawzięty, zażarty

Wiktionary


zacielić

o samicach rodzących cielęta: zapłodnić


SJP.pl


zaciemka

zaciemka czarna - chrząszcz z rodziny omarlicowatych


SJP.pl


zaciemniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaciemnić)

 (1.1) zasłaniać źródło światła lub ograniczać jego dostęp, czyniąc dane miejsce ciemniejszym

 (1.2) przen. czynić niejasnym, niezrozumiałym

czasownik zwrotny niedokonany zaciemniać się (dk. zaciemnić się)

 (2.1) stawać się ciemnym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaciemnianie n., zaciemnienie n., zaćmienie n.

 czas. zaciemnić, ściemniać, ciemnieć

 przym. ciemny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przysłaniać

 (1.2) gmatwać, wikłać

 (2.1) ciemnieć

Wiktionary


zaciemniały

taki, który zaciemniał


SJP.pl


zaciemnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaciemniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzat͡ɕɛ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: zaćẽmʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaciemniać, zaciemnić

 rzecz. zaćmienie n., ciemność ż.

Wiktionary


zaciemnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaciemniać)

 (1.1) dokonany od|zaciemniać.

czasownik zwrotny dokonany zaciemnić się (ndk. zaciemniać się)

 (2.1) dokonany od|zaciemniać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szedłem wśród gęstniejącego już mroku przez zaciemnione, ciche miasto, słysząc za sobą milknący odgłos odjeżdżającej kolumny pojazdów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈt͡ɕɛ̃mʲɲit͡ɕ, AS: zaćẽmʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaciemnienie n.

 przym. ciemny

 czas. ściemniać, zaciemniać ndk., zaciemnieć

Wiktionary


zacieniacz

element lub urządzenie służące do zacieniania


SJP.pl


zacienianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zacieniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzat͡ɕɛ̇̃ˈɲä̃ɲɛ, AS: zaćė̃ńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zacieniać

Wiktionary


zacieniać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) tworzyć nad czymś cień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ślimaki gromadziły się w zacienianej popołudniami części ogródka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈt͡ɕɛ̇̃ɲät͡ɕ, AS: zaćė̃ńäć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cień m., ocienianie n., ocienienie n., cieniowanie n., zacienienie n., zacienianie n.

 czas. zacienić dk., ocieniać ndk., ocienić dk., cieniować ndk.

 przym. cieniowy

Wiktionary


zacienie

miejsce zacienione; cień


SJP.pl


zacienić

przysłonić cieniem; ocienić


SJP.pl


zacier

masa, którą poddaje się fermentacji alkoholowej w celu otrzymania spirytusu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. półprodukt, fermentująca mieszanina do produkcji wódki;

Wiktionary

Zacier – mieszanina otrzymywana z zalania wodą roztartych ziaren zbóż, ziemniaków lub melasy, w celu poddania jej fermentacji alkoholowej. Ze względu na przeznaczenie wyróżnia się zacier do wyrobu piwa i spirytusu (gorzelniczy).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zacierka ż., zacieranie n.

 czas. zacierać ndk.

Wiktionary


zacieraczka

maszyna wygładzająca podłogi i ściany poprzez równomierne rozprowadzanie betonu, tynku tip.


SJP.pl


zacieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zacierać.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zacieranie (żywność)
  • Zacieranie (budownictwo)
  • Zacieranie (stolarstwo)

Wikipedia

Powiązane:

 czas. zacierać ndk.

 rzecz. zacierka ż., zacier mrz.

Wiktionary


zacierać

1. usuwać ślady; zamazywać; trzeć ręce z zimna;
2. tuszować;
3. wypełniać szpary, nierówności (np. szpachlą)


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zatrzeć)

 (1.1) usuwać ślady

 (1.2) przen. ukrywać fakty

 (1.3) techn. mieszać

czasownik zwrotny niedokonany zacierać się (dk. zatrzeć się)

 (2.1) stawać się niewyraźnym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przecież to dziś Danka dostała dwóję z fizyki! A ona, zamiast ratować sytuację, zamiast zacierać ślad swojej pedagogicznej klęski, jeszcze utwierdzała Dankę w jej lenistwie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zacier mrz., zacieranie n., zacierka ż.

Wiktionary


zaciereczka

zdrobnienie od: zacierka


SJP.pl


zacierka

1. zupa z drobnymi, twardymi kluskami; ścierka;
2. drobna kluska formowana pocieraniem dłoni lub ścierana na tarce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. drobna i raczej twarda kluska zrobiona ręcznie;

 (1.2) kulin. zupa z zacierkami (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Czasem na kolację była zupa – zacierka na wodzie lub kasza. Nie było prawie nigdy ziemniaków lub warzyw. Dzieci cały czas zagrożone były awitaminozą. W lecie starano się, by otrzymywały jakieś owoce – najczęściej nieduże jabłko […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zacieranie n., zacier mrz., zatarcie n., tarcie n.

 czas. zacierać ndk., zatrzeć dk., trzeć ndk.

 przym. zacierkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reg. śl. ściyrka, zociyrka

Wiktionary


zacierki

1. zupa z drobnymi, twardymi kluskami; ścierka;
2. drobna kluska formowana pocieraniem dłoni lub ścierana na tarce


SJP.pl

Zacierki ([]) – drobne, dosyć twarde kluski, uformowane przez pocieranie ciasta w dłoniach lub poprzez starcie go na tarce o dużych otworach.

„Zacierką” nazywa się też zupę z takimi kluskami.

Wikipedia


zacierkowy

przymiotnik od: zacierka


SJP.pl


zacierniać

zarastać, najeżać cierniami


SJP.pl


zaciernić

zarosnąć, najeżyć cierniami


SJP.pl


zacierny

zacierowy;
1. używany do zacierania (wypełniania) nierówności tynku lub innych powierzchni, np. masa zacierna;
2. służący do przygotowywania zacieru, np. kadź zacierna


SJP.pl


zacierowy

zacierny;
1. używany do zacierania (wypełniania) nierówności tynku lub innych powierzchni, np. masa zacierowa;
2. służący do przygotowywania zacieru, np. kadź zacierowa


SJP.pl


zacierp

roślina drzewiasta z rodziny winterowatych; zacierp Wintera


SJP.pl

Zacierp ("Drimys" Forster & G. Forster) – rodzaj roślin z rodziny winterowatych ("Winteraceae"). Obejmuje w zależności od ujęcia albo 6–7 gatunków, albo ok. 30–40. W pierwszym, węższym ujęciu obejmuje tylko gatunki rosnące w Ameryce Środkowej i Południowej, a w szerszym ujęciu także z wysp Oceanii, Australii i południowo-wschodniej Azji, z centrum zróżnicowania na Nowej Gwinei. W węższym ujęciu gatunki z Azji, Australii i Oceanii wyodrębniane są w osobny rodzaj "Tasmannia".

Wikipedia


zacietrzewiać

zacietrzewiać się - zapamiętywać się w gniewie, uniesieniu; zaperzać się, zapieklać się


SJP.pl


zacietrzewienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gwałtowne, zawzięte, zapamiętałe bronienie swoich racji, czasem w gniewie, bez patrzenia na konsekwencje

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzat͡ɕɛṭʃɛˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: zaćeṭševʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zacietrzewić się

 przym. zacietrzewiony

 rzecz. cietrzew mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaperzenie

Wiktionary


zacietrzewiony

zaperzony;
1. taki, który się zacietrzewił;
2. świadczący o zacietrzewieniu, charakterystyczny dla takiego stanu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) gwałtownie, zawzięcie, zapamiętale broniący swoich racji, czasem w gniewie, bez patrzenia na konsekwencje

 (1.2) świadczący o stanie zacietrzewienia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzat͡ɕɛṭʃɛˈvʲjɔ̃nɨ, AS: zaćeṭševʹi ̯õny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zacietrzewienie

 czas. zacietrzewić się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaperzony

Wiktionary


zacietrzewić

zacietrzewić się - zapamiętać się w uniesieniu, w gniewie; zaperzyć się


SJP.pl


zacieśnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zacieśniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzat͡ɕɛ̇ɕˈɲä̃ɲɛ, AS: zaćėśńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zacieśniać

Wiktionary


zacieśniać

czasownik

 (1.1) sprawiać, że coś staje się ciaśniejsze

 (1.2) sprawiać, że coś jest ściślejsze, związane

 (1.3) ograniczać zakres czegoś, przestrzeń zajmowaną przez coś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈt͡ɕɛ̇ɕɲät͡ɕ, AS: zaćėśńäć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciaśnina ż., ciasnota, zacieśnianie

 przym. zacieśniony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ścieśniać, stłaczać, ściskać

Wiktionary


zacieśnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zacieśniać)

 (1.1) dokonany od|zacieśniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈt͡ɕɛ̇ɕɲit͡ɕ, AS: zaćėśńić

Wiktionary


zacinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zacinać.

Wiktionary

Za

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. niezacinanie n.

 czas. zacinać ndk.

Wiktionary


zacinać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaciąć)

 (1.1) niedokonany od|zaciąć.

czasownik zwrotny niedokonany zacinać się (dk. zaciąć się)

 (2.1) niedokonany od|zaciąć się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈt͡ɕĩnat͡ɕ, AS: zaćĩnać

Wiktionary


zacios

1. nacięcie;
2. symbol wycięty na drzewie, służący do oznakowania miejsca, z którego myśliwy oddał strzał do zwierzyny


SJP.pl


zaciosać

zrobić znak na korze drzewa przeznaczonego do wycięcia


SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. zaciosywać)

 (1.1) zaostrzyć koniec drewnianego pala, kołka itp.

 (1.2) zrobić znak na korze drzewa przeznaczonego do wycięcia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈt͡ɕɔsat͡ɕ, AS: zaćosać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cios m., ciosak m., ciosanie n.

 czas. ciosać ndk., zaciosywać ndk.

Wiktionary


zaciosek

chrząszcz z rodziny sprężykowatych, którego larwy (drutowce) są groźnymi szkodnikami glebowymi


SJP.pl


zaciosywać

nacinać, robić nacięcie


SJP.pl


zacisk

stolarski uchwyt, element obrabiarki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) czynność zaciskania

 (1.2) techn. przyrząd zaciskający rurę w celu regulacji przepływu cieczy lub gazu

 (1.3) techn. uchwyt mocujący, przytrzymujący coś

 (1.4) techn. element łączący kilka części czegoś ze sobą

 (1.5) elektr. punkt, w którym zewnętrzny obwód prądu zostaje dołączony do źródła prądu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zacisk – trudne do przejścia zwężenie korytarza jaskiniowego
  • zacisk – rodzaj połączenia mechanicznego

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zaciskanie n., zaciśnięcie n., zaciskarka ż.

 czas. zaciskać ndk., zacisnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaciskanie, zaciśnięcie

 (1.4) łącznik

 (1.5) biegun

Wiktionary


zaciskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaciskać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaciśnięcie n., zacisk m., zaciskacz m., zaciskarka ż.

 czas. zaciskać ndk., zacisnąć dk.

 przym. zaciskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwieranie

Wiktionary


zaciskarka

urządzenie do montażu końcówek w kablach sieciowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) inform. elektr. urządzenie służące do zaprasowywania, zaciskania końcówek lub złączek w przewodach elektrycznych

 (1.2) techn. urządzenie służące do łączenia elementów, np. zaciskania złączek w rurach

 (1.3) kosmet. urządzenie służące do zaciskania tunelu podczas przedłużania paznokci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zacisk m., zaciskacz m., zaciskanie n.

 czas. zaciskać ndk., zacisnąć dk.

Wiktionary


zaciskać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zacisnąć)

 (1.1) czynić ciaśniejszym, ściśle przylegającym

czasownik zwrotny niedokonany zaciskać się (dk. zacisnąć się)

 (2.1) ściśle przywierać

 (2.2) być zaciskanym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zacisk mrz., zaciskanie n., zaciskarka ż.

 przym. zaciskowy

 czas. ściskać

Wiktionary


zaciskowy

przymiotnik od: zacisk


SJP.pl


zacisnonć

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pot. zawalić sprawę

Wiktionary


zacisnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaciskać)

 (1.1) dokonany od|zaciskać.

czasownik zwrotny dokonany zacisnąć się (ndk. zaciskać się)

 (2.1) dokonany od|zaciskać się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zacisk mrz., zaciśnięcie n., zaciskanie n., zaciskarka ż.

Wiktionary


zacisze

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ustronne, ciche miejsce

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zacisze – część miasta Biłgoraj
  • Zacisze – część miasta Bydgoszcz
  • Zacisze – część miasta Częstochowa
  • Zacisze – część miasta Miłomłyn
  • Zacisze – część miasta Przecław
  • Zacisze – część miasta Sulejów
  • Zacisze – część miasta Warszawa, w dzielnicy Targówek
  • Zacisze – część miasta Wrocław, w delegaturze Wrocław-Śródmieście
  • Zacisze – wieś w pow. lubańskim, w gminie Leśna
  • Zacisze – przysiółek wsi Michałów w pow. polkowickim, w gminie Chocianów
  • Zacisze – część wsi Brzózki w pow. nakielskim, w gminie Szubin
  • Zacisze – osada leśna w pow. świeckim, w gminie Osie

Wikipedia

Powiązane:

 czas. wyciszyć, przyciszyć

 przysł. zacisznie

 przym. zaciszny

Wiktionary


zacisznie

przysłówek

 (1.1) cicho i spokojnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Było zacisznie i sennie. Gdzieniegdzie koledzy moi ukladali się do snu. Świeczki powoli dogasaly w butelkach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zacisze n., cisza ż., cichość ż., wyciszanie n., wyciszenie n., przyciszenie n., przyciszanie n.

 czas. cichnąć, wyciszyć dk., wyciszać ndk., przyciszyć dk., przyciszać ndk.

 przym. cichy, zaciszny

 przysł. cicho

 wykrz. cicho, cisza

Wiktionary


zaciszniej

stopień wyższy od przysłówka: zacisznie


SJP.pl


zaciszniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zaciszny


SJP.pl


zaciszny

przymiotnik

 (1.1) o miejscu: cichy i spokojny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zacisze n., cisza ż., cichość ż., wyciszanie n., wyciszenie n., przyciszenie n., przyciszanie n.

 czas. cichnąć, wyciszyć dk., wyciszać ndk., przyciszyć dk., przyciszać ndk.

 przym. cichy

 przysł. cicho, zacisznie

 wykrz. cicho, cisza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przytulny, ustronny

Wiktionary


zaciszyć

1. uniemożliwić dalsze trwanie czegoś negatywnego, np. zaciszyć skargi;
2. dawniej: uczynić coś cichym lub cichszym; ściszyć, przyciszyć


SJP.pl


zaciukiwać

potocznie: zabijać, uderzając czymś ostrym


SJP.pl


zaciupanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaciupać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niezaciupanie n.

 czas. zaciupać dk.

Wiktionary


zaciąg

1. werbowanie chętnych osób do pracy bądź do wojska, werbunek;
2. w rybołówstwie:
a) zarzucenie sieci;
b) to, co zostało złowione w jednorazowym zarzuceniu sieci


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) werbowanie osób chętnych do wojska lub pracy

 (1.2) mech. element służący do zaciągania

Wiktionary

Za

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zaciąganie n., zaciągnięcie n., ciąganie n.

 czas. zaciągać ndk., zaciągnąć dk.

 przym. zaciężny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) branka, pobór, rekrutowanie, werbunek

 (1.2) ciąg, cug

Wiktionary


zaciągacz

narzędzie do ściągania i zaciskania elastycznych elementów


SJP.pl


zaciąganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaciągać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaciągnąć, zaciągać ndk.

 rzecz. ciąganie n., zaciąg mrz.

Wiktionary


zaciągać

1. ciągnąc, przesuwać coś na inne miejsce; wlec coś; wieść kogoś dokądś siłą;
2. zasłaniać coś czymś; rozpościerać coś; zaciskać; ściągać;
3. pokrywać czymś jakąś powierzchnię;
4. o wietrze, chłodzie, zapachu itp.: dawać się odczuć; wiać; zawiewać;
5. nakłaniać kogoś do pójścia ze sobą;
6. wymawiać wyrazy ze szczególną, charakterystyczną dla Polaków z terenów wschodnich, intonacją;
7. zaciągać się -
a) wstępować do wojska lub jakiejś organizacji;
b) paląc papierosa lub fajkę, wciągać dym do płuc


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaciągnąć)

 (1.1) ciągnąc, zmieniać położenie czegoś, zawlekać coś ciężkiego lub kogoś, najczęściej nieprzytomnego

 (1.2) przen. zabierać kogoś gdzieś mimo oporu

 (1.3) ciągnąc zaciskać, ściągać

 (1.4) zasłaniać coś czymś

 (1.5) pokrywać coś czymś

 (1.6) druk. przyklejać zszyte arkusze książki do okładki

 (1.7) daw. rekrutować, werbować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zaciągnąć)

 (2.1) pot. o powietrzu, chłodzie, zapachu: dawać się odczuć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (3.1) pot. jęz. wymawiać wyrazy, rozciągając artykulację niektórych głosek w sposób charakterystyczny dla Polaków z terenów wschodnich

czasownik zwrotny niedokonany zaciągać się (dk. zaciągnąć się)

 (4.1) wstępować jako ochotnik do jakiejś służby, zwłaszcza do wojska

 (4.2) mustrować się

 (4.3) paląc tytoń, wciągać dym do płuc

 (4.4) o np. niebie, wodzie: pokrywać się, zasnuwać się czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Zaciągnij zasłony.

 (1.2) Zawsze gdy ma iść do lekarza, muszę go tam zaciągać.

 (2.1) Od rzeki zaciągało chłodem

 (3.1) Sklepikarz basem dyszy, zaciągając z ruska śpiewnie.

 (4.1) Stefan nie miał pieniędzy i poszedł się zaciągnąć. Krzysztof miał kłopoty z prawem i zaciągnął się do Legii Cudzoziemskiej.

 (4.2) Piotr cierpiał na chorobę morską, ale mimo to zaciągnął się na statek.

 (4.3) Jola paliła paczkę papierosów dziennie, ale nie zaciągała się.

 (4.4) Zwykle jak niebo zaciąga się chmurami, to zaraz zaczyna padać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈt͡ɕɔ̃ŋɡat͡ɕ, AS: zaćõŋgać

Wiktionary

Powiązane:

 (4.1) rzecz. zaciąg m., zaciężny m.

Wiktionary

Synonimy:

 (4.3) sztachać się

Wiktionary


zaciągnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaciągać)

 (1.1) dokonany od|zaciągać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chłopaki zaciągnęli go do kina, potem Pawełek zdobył bilety na recital Ewy Demarczyk, a potem był mecz hokejowy Polska – NRD, na który poszli całą gromadą i na przemian to wrzeszczeli, to dęli w trąbki, dopingując swojaków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaciąganie n., zaciągnięcie n., ciąganie n., zaciąg mrz.

 czas. zaciągać ndk.

 przym. zaciężny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk zasmyczyć

Wiktionary


zaciągowy

przymiotnik od: zaciąg


SJP.pl


zaciąć

1. skaleczyć; zrobić cięcie ostrym przedmiotem;
2. paść z ukosa (np. o deszczu);
3. zacisnąć zęby, aby opanować ból;
4. dawniej: zastrugać;
5. zaciąć się - zepsuć się chwilowo (np. o maszynach);
6. zaciąć się - zatrzymać się podczas mówienia;
7. zaciąć się - uprzeć się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zacinać)

 (1.1) skaleczyć kogoś ostrym narzędziem

czasownik zwrotny dokonany zaciąć się (ndk. zacinać się)

 (2.1) zaciąć (1.1) samego siebie; skaleczyć się ostrym narzędziem

 (2.2) przestać mówić, nie mogąc kontynuować

 (2.3) nie dać się otworzyć, uruchomić; przestać działać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzat͡ɕɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: zaćo̊̃ńć

Wiktionary


zaciążanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaciążać.

Wiktionary


zaciążać

potocznie: zachodzić w ciążę


SJP.pl


zacięcie

1. skaleczyć; zrobić cięcie ostrym przedmiotem;
2. paść z ukosa (np. o deszczu);
3. zacisnąć zęby, aby opanować ból;
4. dawniej: zastrugać;
5. zaciąć się - zepsuć się chwilowo (np. o maszynach);
6. zaciąć się - zatrzymać się podczas mówienia;
7. zaciąć się - uprzeć się


SJP.pl

Zacięcie – rodzaj wklęsłej formacji skalnej. Powstaje w miejscu, gdzie pod kątem ostrym lub rozwartym stykają się z sobą dwie ściany lub płyty skalne, a linia ich zetknięcia biegnie pionowo lub ukośnie. Pod względem kształtu zacięcie przypomina częściowo otwartą książkę.

Wikipedia


zacięciej

stopień wyższy od przysłówka: zacięcie


SJP.pl


zaciętość

zacięta postawa; upór; nieustępliwość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) postawa bycia zaciętym, silnej determinacji

 (1.2) świadczący o silnej determinacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaciętość zawodnika w walce była godna podziwu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zacięty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieustępliwość, upór, zaciekłość, zawziętość, determinacja

Wiktionary


zaciętszy

stopień wyższy od przymiotnika: zacięty


SJP.pl


zacięty

1. skaleczyć; zrobić cięcie ostrym przedmiotem;
2. paść z ukosa (np. o deszczu);
3. zacisnąć zęby, aby opanować ból;
4. dawniej: zastrugać;
5. zaciąć się - zepsuć się chwilowo (np. o maszynach);
6. zaciąć się - zatrzymać się podczas mówienia;
7. zaciąć się - uprzeć się


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) ims. przymiotnikowy bierny od: zaciąć

przymiotnik

 (2.1) taki, który się upiera przy swoich przekonaniach

 (2.2) wykonywany z uporem i determinacją

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈt͡ɕɛ̃ntɨ, AS: zaćẽnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zacięcie n., zaciętość ż.

 czas. zaciąć dk., zacinać ndk.

 przysł. zacięcie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) uparty, zaciekły, zawzięty, zajadły, zażarty

Wiktionary


zaciężny

służący w wojsku zarobkowo


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pochodzący z zaciągu, służący w wojsku zarobkowo

 (1.2) sformowany z żołnierzy zwerbowanych do służby wojskowej za opłatą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaciąg mrz.

 czas. zaciągać ndk., zaciągnąć dk.

Wiktionary


zaciężyć

przestarzałe: zaciążyć, stać się ciężkim; ściężyć


SJP.pl


zackiewicz

nazwisko


SJP.pl


zacmokanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zacmokać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zacmokać dk.

Wiktionary


zacniej

stopień wyższy od przysłówka: zacnie


SJP.pl


zacniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zacny


SJP.pl


zacnik

zacnik zielony - gatunek chrząszcza z rodziny poświętnikowatych


SJP.pl

Zacnik ("Gnorimus") – rodzaj chrząszczy z rodziny poświętnikowatych i podrodziny kruszczycowatych.

Wikipedia


zacność

uczciwość, prawość, dobroć, szlachetność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. albo podn. cecha tych, którzy są zacni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zacny

 przysł. zacnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uczciwość

Wiktionary


zacny

1. godny szacunku i zaufania; prawy;
2. młodzieżowo: niezły, niczego sobie; fajny;
3. dawniej:
a) w bardzo dobrym gatunku, pierwszorzędny, cenny;
b) sławetny, znakomity


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) przest. godny szacunku i zaufania, szlachetny, rzetelny, uczciwy, prawy, szacowny, szanowny, czcigodny

 (1.2) przest. właściwy komuś takiemu

 (1.3) przest. znaczący, znaczny

 (1.4) przest. cenny, przedni, znakomity

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znamy zacny książę wielkie cnoty twoje, ludzkość i miłość ku poddanym swoim, tak, iż nas bezpiecznych czynią.

 (1.1) Ten tak zacny przykład nietylko nas do świętego przywodzi zaś dziwowania się

 (1.2) Wrodzona jest zacnemu domowi J.M. ludzkość.

 (1.2) Nie ma ustać potomstwo w domu jego sławnym, Ani zacny thron jego

 (1.3) Ciebie się przedtem cesarzu miły ludzie bali, ciebie się królowie zacni strachali, ciebie zacne miasta czciły, ciebie się wszyscy obawiali, gdzie są te wszystkie rzeczy?

 (1.4) Otrzymasz tedy Sceptrum to, i insze zacne kleynoty Królestwa tego móy miły synu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzat͡snɨ, AS: zacny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zacność ż.

 przysł. zacnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawy, szlachetny

Wiktionary


zacofanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) opóźnienie w rozwoju pod względem technologicznym, społecznym itd.

 (1.2) wrogość wobec postępu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świadomość zacofania Rosji i przekonanie o konieczności wydobycia jej z tego zacofania łączyła się u niego z instynktownym wyczuciem dróg realizacji tego celu i z konsekwencją w działaniu.

 (1.2) Unikał poglądów i ocen krańcowych, krytycznie odnosił się do przejawów umysłowego zacofania i obskurantyzmu, ciemnoty i religijnego fanatyzmu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzat͡sɔˈfãɲɛ, AS: zacofãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zacofaniec m., cofka ż.

 przym. zacofany

 czas. cofać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapóźnienie, niedorozwój, upośledzenie

 (1.2) średniowiecze, kołtuństwo, kołtuneria, obskurantyzm, wstecznictwo, wsteczność

Wiktionary


zacofaniec

osoba zacofana pod względem kulturalnym, przeciwna zmianom, nowym ideom i postępowi; obskurant, obskurantysta, wsteczniak, wstecznik, konserwatysta


SJP.pl


zacofany

przymiotnik odczasownikowy

 (1.1) opóźniony w rozwoju

 (1.2) nieufny lub przeciwny postępowi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zacofanie n., zacofaniec m., cofka ż.

 czas. cofać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ograniczony, uwsteczniony, zapóźniony

 (1.2) ograniczony, konserwatywny, niepostępowy, obskurancki, średniowieczny, wsteczny

Wiktionary


zacuchły

taki, który zacuchnął


SJP.pl


zacukać

zakłopotać się


SJP.pl


zacukiwać

potocznie: zacukiwać się - zawstydzać się


SJP.pl


zacuknąć

rzadko: zacuknąć się - zakłopotać się, stropić się; zacukać się


SJP.pl


zacumować

przymocować jednostkę pływającą do brzegu, przy pomocy sznura, lin itd.


SJP.pl


zacumowywać

umocowywać statek do nabrzeża lub innego statku za pomocą cum; cumować, przycumowywać


SJP.pl


zacyganienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zacyganić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzat͡sɨɡãˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: zacygãńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zacyganić

Wiktionary


zacyganić

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) zaszachrować, zamanić, zamachlować, zdobyć coś przez przekręt lub oszustwo, raczej drobne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzat͡sɨˈɡãɲit͡ɕ, AS: zacygãńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zacyganienie

Wiktionary


zacytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zacytować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzat͡sɨtɔˈvãɲɛ, AS: zacytovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cytowanie n., cytat m., cytacik m., cytacja ż., cytata ż.

 czas. cytować ndk., zacytować dk.

 przym. cytatowy, cytacyjny

Wiktionary


zacytować

czasownik przechodni dokonany (ndk. cytować)

 (1.1) dokonany od|cytować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sygnalizując zaledwie rozległą problematykę symbolu, zacytujmy wypowiedzi dwóch autorów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzat͡sɨˈtɔvat͡ɕ, AS: zacytovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cytat m., cytacik m., cytacja ż., cytata ż., cytowanie n., zacytowanie n.

 czas. cytować ndk.

 przym. cytacyjny, cytatowy

Wiktionary


zaczadzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaczadzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaczadzać ndk.

Wiktionary


zaczaić

1. zaczaić się - książkowo: ukryć się; przyczaić się;
2. potocznie: zrozumieć


SJP.pl


zaczarowanie

1. rzucić zaklęcie, urok, klątwę na coś lub na kogoś;
2. wzbudzić w kimś zachwyt swoją osobą, zwrócić czyjąś uwagę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaczarować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaczarowywanie n.

 czas. zaczarować dk., zaczarowywać ndk.

 przym. czarujący

Wiktionary


zaczarowany

1. rzucić zaklęcie, urok, klątwę na coś lub na kogoś;
2. wzbudzić w kimś zachwyt swoją osobą, zwrócić czyjąś uwagę


SJP.pl


zaczarować

1. rzucić zaklęcie, urok, klątwę na coś lub na kogoś;
2. wzbudzić w kimś zachwyt swoją osobą, zwrócić czyjąś uwagę


SJP.pl

czasownik

 (1.1) rzucić czar, przemienić za pomocą czarów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W grze można zaczarować broń, by zadawała dwa razy więcej obrażeń.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzat͡ʃaˈrɔvat͡ɕ, AS: začarovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. czar mrz., czarownictwo n., czarownica ż., zaczarowanie n., zaczarowywanie n., czarownik mos., czarodziejka ż.

 czas. czarować, zaczarowywać ndk.

 ims. zaczarowany

 przym. czarujący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaklinać

Wiktionary


zaczatowany

otumaniony siedzeniem na czacie w Internecie


SJP.pl


zaczek

nazwisko


SJP.pl


zaczekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaczekać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzat͡ʃɛˈkãɲɛ, AS: začekãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaczekać

 rzecz. oczekiwanie n.

Wiktionary


zaczekać

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. czekać)

 (1.1) pozostać w jednym miejscu lub stanie aż do momentu stania się czegoś, czego się chce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli państwo zaczekacie, mogę zapłacić tę sumę w przyszłym tygodniu.

 (1.1) Często trzeba było chwilę zaczekać na kolejną partię bułek, które wyciągała z pieca kilkunastoletnia pomocnica, czy córka piekarza na drewnianej szufli, o długim trzonku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈt͡ʃɛkat͡ɕ, AS: začekać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oczekiwanie n., czekanie n., zaczekanie

 czas. czekać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poczekać, reg. śl. doczkać

Wiktionary


zaczekować

zaczekować się - zameldować się na lotnisku, w hotelu itp.


SJP.pl


zaczem

spójnik poprzedzający wniosek z poprzedniego zdania, zatem, stąd, przeto


SJP.pl


zaczep

rodzaj uchwytu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. mechanizm, który służy do tego, aby coś zaczepić

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp., rozk. od: zaczepić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drugi ratownik przecisnął się obok Brodziaka i w chwili, gdy końcówka noszy znalazła się przy drzwiach, zwolnił jakiś zaczep i podobny stelaż z kółkami opadł na dół, stabilizując wózek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzat͡ʃɛp, AS: začep

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. doczepka ż., zaczepka ż., zaczepienie n., zaczepianie n., czepianie n., czepienie n.

 czas. zaczepiać ndk., zaczepić dk., czepiać ndk., czepić dk.

 przym. zaczepowy, zaczepny, zaczepialski

Wiktionary


zaczepianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaczepiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie są wyjątkami wypadki zaczepiania młodych dziewcząt w parkach lub wręcz na ulicy przez patrole MO z żądaniem, aby udowodniły, że nie są prostytutkami.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaczepiać ndk.

 rzecz. zaczep mrz.

Wiktionary


zaczepiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaczepić)

 (1.1) mocować coś na czymś wystającym

 (1.2) zawadzać o coś podczas ruchu

 (1.3) zatrzymywać kogoś, podejmując relację

 (1.4) rozpoczynać agresywną prowokację czy bójkę

 (1.5) wstępować gdzieś na trochę podczas przemieszczania się

czasownik zwrotny niedokonany zaczepiać się (dk. zaczepić się)

 (2.1) zatrzymywać się lub zawisać, zahaczywszy o coś

 (2.2) chwytać za coś, przytrzymywać się czego

 (2.3) zaczepiać (1.2) siebie nawzajem

 (2.4) pot. znajdować tymczasowe mieszkanie lub pracę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. doczepka ż., zaczep mrz., zaczepianie n., zaczepienie n., zaczepka ż.

 czas. zaczepić

 przym. zaczepny

 przysł. zaczepnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyczepiać, przymocowywać, umocowywać, wieszać

 (1.3) zagadywać, zatrzymywać

 (2.1) zahaczać się

 (2.2) chwytać

Wiktionary


zaczepienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaczepić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaczep mrz.

 czas. zaczepiać

Wiktionary


zaczepisty

w slangu młodzieżowym: świetny, wspaniały, znakomity; wyrąbisty, wyczepisty, zarąbisty, zajefajny


SJP.pl


zaczepić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaczepiać)

 (1.1) dokonany od|zaczepiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈt͡ʃɛpʲit͡ɕ, AS: začepʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaczep mrz., doczepka ż.

 czas. zaczepiać

Wiktionary


zaczepka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) prowokacyjne lub agresywne zachowanie mające na celu nawiązanie kontaktu albo wywołanie u kogoś określonej rekacji

 (1.2) daw. to, co służy do zaczepiania, przymocowywania czegoś

Wiktionary

Zaczepka (lit. "Užtilčiai") – wieś na Litwie, w rejonie wileńskim, 6 km na północ od Kowalczuków, zamieszkana przez 3 osoby. 0,7 km na wschód przebiega granica litewsko-białoruska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przeważnie w dyskotekach można zaobserwować przypadki przemocy. Tam jest alkohol, narkotyki, wystarczy jakaś zaczepka, popchnięcie nawet niechcący i już jest powód do agresywnych zachowań.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. doczepka ż., zaczepność ż., zaczep mrz.

 przysł. zaczepnie

 czas. zaczepiać

 przym. zaczepny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zagabnięcie

 (1.2) zaczep, zaszczepka

Wiktionary


zaczepliwość

skłonność do zaczepek, kłótni; napastliwość, zaczepność, agresywność


SJP.pl


zaczepliwy

lubiący kłótnie, szukający zaczepki, napastliwy


SJP.pl


zaczepniej

stopień wyższy od przysłówka: zaczepnie


SJP.pl


zaczepność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co zaczepne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zaczepny

 rzecz. zaczepka ż.

Wiktionary


zaczepny

przymiotnik

 (1.1) zdolny prowokować i wszczynać kłótnię

 (1.2) służący atakowi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. doczepka ż., zaczepka ż., zaczepność ż., zaczep mrz.

 przysł. zaczepnie

 czas. zaczepiać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłótliwy, napastliwy, prowokacyjny, zadziorny

 (1.2) najeźdźczy, napastniczy, ofensywny

Wiktionary


zaczepowy

przymiotnik od: zaczep


SJP.pl


zaczerlany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w gminie Choroszcz;

Wiktionary

Zaczerlany ( Зачарляны) – wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Choroszcz.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia


zaczernianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaczerniać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaczerniać ndk.

 rzecz. czerniak mrz.

Wiktionary


zaczerniały

taki, który zaczerniał


SJP.pl


zaczerniowate

o cechach zaczerniowatych (rodzina roślin)


SJP.pl

Za

Wikipedia


zaczerniowaty

o cechach zaczerniowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


zaczerpnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaczerpywać)

 (1.1) dokonany od|zaczerpywać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaczerpnięcie n., zaczerpywanie n., czerpanie n., czerpnia ż.

 czas. czerpać, zaczerpywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nabrać, przyjąć, wciągnąć, wziąć

Wiktionary


zaczerpywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaczerpnąć)

 (1.1) nabierać coś płynnego lub sypkiego

 (1.2) brać skądś, aby wykorzystać do jakiegoś celu

 (1.3) uzyskiwać wiadomości

 (1.4) nabierać powietrza, by poczuć się dobrze

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaczerpnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1) czerpać

 (1.1) nabierać, pobierać, wydobywać

 (1.2) brać, uzyskiwać, wyciągać, zdobywać

 (1.3) pytać, uzyskiwać, zdobywać

 (1.4) odpoczywać, relaksować się

Wiktionary


zaczerwieniały

taki, który stał się czerwony; zaczerwieniony


SJP.pl


zaczerwienienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaczerwienić.

 (1.2) med. zmiana koloru skóry polegająca na rozszerzeniu naczyń krwionośnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To normalne, że wokół rany może utworzyć się zaczerwienienie; nie jest to zapalenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzat͡ʃɛrvʲjɛ̇̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: začervʹi ̯ė̃ńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. czerwończyk mzw., czerwienica ż., czerwony mos., czerwoność ż., czerwień ż., czerwienienie n.

 czas. czerwienieć, zaczerwienić dk., zaczerwieniać ndk., czerwienić ndk.

 przym. czerwony, czerwonawy, czerwcowy

 przysł. czerwono, czerwonawo

 temsłow. czerwono-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rumień, rumieniec

Wiktionary


zaczerwieniony

taki, który się zaczerwienił


SJP.pl


zaczerwienić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaczerwieniać)

 (1.1) pokryć czerwonym kolorem

czasownik zwrotny dokonany zaczerwienić się (ndk. zaczerwieniać się)

 (2.1) stać się czerwonym

 (2.2) zawstydzić się i oblać rumieńcem na twarzy

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Zaczerwieniła się, zażenowana, gdy zauważyła wyryty na płocie napis „pipa”.

 (2.2) Madzia zaczerwieniła się jak najczerwieńsza wiśnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzat͡ʃɛrˈvʲjɛ̇̃ɲit͡ɕ, AS: začervʹi ̯ė̃ńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. czerwienica ż., czerwończyk mzw., czerwony mos., zaczerwienienie n., czerwień ż., czerwone n., czerwoność ż.

 czas. zaczerwienieć dk.

 przym. czerwony

 temsłow. czerwono-

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) zaczerwienieć

 (2.2) książk. spąsowieć

Wiktionary


zaczesanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaczesać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaczesać dk.

Wiktionary


zaczesać

czasownik

 (1.1) czesząc, przemieścić włosy w jedną stronę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaczeska ż., zaczesanie n.

Wiktionary


zaczeska

zaczesanie włosów na część wyłysiałej głowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pasmo włosów zaczesane z jednego z boków na część głowy objętej łysiną

Wiktionary

Zaczeska (także pożyczka, combover) – fryzura głównie noszona przez łysiejących mężczyzn, polegająca na zaczesaniu dłuższych włosów na łysiejące miejsca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Marek, odkąd zaczął łysieć, nosi taką zabawną zaczeskę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈt͡ʃɛska, AS: začeska

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeczesywać, zaczesać dk.

 rzecz. czesanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pożyczka

Wiktionary


zaczesywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaczesywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaczesywać ndk.

Wiktionary


zaczipować

założyć lub wszczepić czip, oznaczyć coś, zwłaszcza zwierzęta, za pomocą specjalnych układów scalonych; zachipować


SJP.pl


zaczkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Zaczkowski – polski samorządowiec i urzędnik
  • Stanisław Zaczkowski – polski milicjant, polityk i dyplomata

Wikipedia


zaczyk

nazwisko


SJP.pl


zaczyn

1. porcja surowego ciasta pozostawiona z poprzedniego wypieku, dodawana najczęściej do ciasta na chleb;
2. to, co stało się początkiem czegoś, zdarza się po raz pierwszy, coś nowego; zalążek, pierwocina;
3. rozczynione, rozdrobnione ciasto; rozczyn;
4. białka regulujące przebieg procesów życiowych, wytwarzane przez każdy żywy organizm;
5. w budownictwie: mieszanina spoiwa cementu lub gipsu z wodą; zaprawa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zaczyn – składnik zaprawy
  • zaczyn – dodawana do ciasta na chleb niewielka ilość surowego ciasta pozostawiona z poprzedniego wypieku; zobacz też: zakwas chlebowy
  • rozczyn

Wikipedia


zaczynanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaczynać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzat͡ʃɨ̃ˈnãɲɛ, AS: začỹnãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaczynać, zacząć

Wiktionary


zaczynać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zacząć)

 (1.1) przystępować do wykonywania jakiejś czynności

 (1.2) wykonywać jakąś czynność przed inną

 (1.3) wziąć część z nienapoczętej całości

 (1.4) pot. zaczepiać, rozdrażniać kogoś

 (1.5) wchodzić w pewien stan lub okres

czasownik zwrotny niedokonany zaczynać się (dk. zacząć się)

 (2.1) mieć swój początek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Robert zaczyna sprzątać mieszkanie.

 (1.3) Musiałem zacząć nową rolkę taśmy samoprzylepnej.

 (1.4) — Znowu zaczynasz? — powiedziała do dziecka zdenerwowana matka.

 (2.1) Film zaczyna się o dwudziestej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈt͡ʃɨ̃nat͡ɕ, AS: začỹnać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaczyn m., zaczynanie n., zaczęcie n., zaczątek m.

 czas. zacząć dk.

 przym. zaczątkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) startować

 (1.3) napoczynać

Wiktionary


zaczynianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaczyniać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaczyniać ndk.

Wiktionary


zaczyniać

w przemyśle spożywczym: dodawać zaczynu do rozdrobnionego ciasta


SJP.pl


zaczynić

w przemyśle spożywczym: dodać zaczynu do rozdrobnionego ciasta


SJP.pl


zaczynowy

przymiotnik od: zaczyn


SJP.pl


zaczytanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaczytać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. obczytać, przeczytać, czytać, zaczytać dk.

 przym. poczytny

Wiktionary


zaczyński

nazwisko


SJP.pl


zaczątek

1. początek; to, od czego się coś zaczyna;
2. pierwotna forma organu lub organizmu, zdolna rozwinąć się w dojrzały organ lub organizm; zarodek


SJP.pl


zaczątki

1. początek; to, od czego się coś zaczyna;
2. pierwotna forma organu lub organizmu, zdolna rozwinąć się w dojrzały organ lub organizm; zarodek


SJP.pl


zaczątkowy

→ zaczątek


SJP.pl

Patrz:

zaczątek

zacząć

1. rozpocząć; zapoczątkować;
2. wziąć kawałek z nieużywanej całości;
3. sprowokować poprzez agresywne zachowanie


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaczynać)

 (1.1) dokonany od|zaczynać.

czasownik zwrotny dokonany zacząć się (ndk. zaczynać się)

 (2.1) dokonany od|zaczynać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Albo zaczniesz zachowywać się uczciwie, albo nici z naszej umowy.

 (2.1) A może by tak ponumerować kolejne części? Wiesz, na przykład ta zacznie się od słów: „Dawno, dawno temu w odległej galaktyce. Część 4”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzat͡ʃɔ̃ɲt͡ɕ, AS: začõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaczątek m., zaczęcie n., zaczynanie n.

 czas. zaczynać ndk.

 przym. zaczątkowy

Wiktionary


zad

pośladki u niektórych dużych ssaków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. tylna część tułowia czworonożnego zwierzęcia

 (1.2) pot. szerokie i tłuste pośladki człowieka

 (1.3) daw. tył, tylna część

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Port lotniczy Zadar
  • Dolar Zimbabwe

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) W mgnieniu oka zepchnięto rajtarów na płot, który zwalił się z trzaskiem pod parciem zadów końskich […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zat, AS: zat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zadna ż.

:: zdrobn. zadek m., zadeczek m.

 przym. zadni, zadowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wulg. dupsko

Wiktionary


zad.

skrót

 (1.1) = zadanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zad. 1 Rozwiąż poniższe równania.

Wiktionary


zadaj

forma czasownika.

 (1.1) 2. os. lp. rozk. od: zadać

Wiktionary


zadajnik

urządzenie w automatyce przemysłowej służące do ręcznego generowania sygnałów sterujących lub symulacji czujników


SJP.pl


zadanie

1. nakazać wykonać coś, nauczyć się czegoś
2. sprawić, że komuś stało się coś złego
3. dać pokarm zwierzętom
4. pot. założyć komuś coś ciężkiego do noszenia
5. dodać nowy składnik, głównie do cieczy, gazu
6. zadać się: pot. zawrzeć znajomość z kimś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) coś, co należy wykonać

 (1.2) odczasownikowy od|zadać.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zadanie (matematyka)
  • zadanie (fizyka)
  • zadanie (chemia)
  • zadanie – kontekst wykonywanego programu
    • zadanie pierwszoplanowe – zadanie wykonywane w trybie interaktywnym
    • zadanie drugoplanowe – zadanie przeznaczone do wykonania w tle
  • zadanie (quest) – w grach komputerowych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzisiaj mam dużo zadań do zrobienia i nie możemy się spotkać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈdãɲɛ, AS: zadãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadawanie n., nazadawanie n., pozadawanie n., zadaniowanie n.

:: zdrobn. zadanko n.

 czas. zadawać ndk., zadać dk., nazadawać dk., pozadawać dk., zadaniować ndk.

 przym. zadaniowy

 przysł. zadaniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) praca

Wiktionary


zadaniować

nadawać określone zadania, obowiązki lub cele do realizacji


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) rzad. przydzielać komuś zadanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drugim elementem porozumienia jest wybudowanie na terenie naszego kraju stacji odbiorczej, która pozwoli zadaniować nasze satelity, a także pobierać pozyskane przez nie dane do dalszych analiz.

 (1.1) W okresie od 1981 r. do krańca PRL, a również później realizowali zadania głównie poza swoją szkoloną pierwotnie rolą. Byli zadaniowani do spraw gospodarczych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadanie n.

 czas. zadawać ndk., zadać dk.

 przym. zadaniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zlecać

Wiktionary


zadaniowiec

osoba, która zawsze wykonuje powierzone jej zadania starannie i na czas


SJP.pl


zadaniowość

koncentracja na określonych celach i ich systematyczne wykonywanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha bycia skupionym na praktycznym rezultacie działań

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zadaniowość z pracy przenosimy do życia prywatnego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadanie n.

Wiktionary


zadaniowy

przymiotnik od: zadanie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z zadaniem, dotyczący zadania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadanie n., zadanko n.

 czas. zadaniować

Wiktionary


zadanko

zdrobnienie od: zadanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: zadanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam problem z takim jednym zadankiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadanie n., zadawanie n., nazadawanie n., pozadawanie n.

 czas. zadawać ndk., zadać dk., nazadawać dk., pozadawać dk.

 przym. zadaniowy

 przysł. zadaniowo

Wiktionary


zadar

miasto w Chorwacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Chorwacji, nad Morzem Adriatyckim;

Wiktionary

Zadar

Zadar (wł. "Zara,", węg. "Zára", niem. "Jadera") – miasto w Chorwacji, siedziba żupanii zadarskiej oraz miasta Zadar. Leży w Dalmacji, nad Morzem Adriatyckim. W 2011 roku liczyło 71 471 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. zadarski

Wiktionary


zadarlica

zadarlica tłuszczówka, zadarlica spiżarnianka - gatunki motyla z rodziny omacnicowatych


SJP.pl


zadarnić

1. obsiewać, pokrywać darnią;
2. zadarnić się - zarastać darnią


SJP.pl


zadarski

→ Zadar (miasto w Chorwacji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Zadarem, dotyczący Zadaru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zadar mrz.

Wiktionary


zadartonosy

mający zadarty nos


SJP.pl


zadarty

zwrócony końcem ku górze, np. zadarty nos


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) skierowany na końcu ku górze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadarcie n., zadra ż., darcie n.

 czas. zadrzeć, zadzierać

Wiktionary


zadaszać

przykrywać dachem; daszyć


SJP.pl


zadaszenie

przykryć dachem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zadaszyć.

 (1.2) dach, jako odrębna lub samodzielna konstrukcja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzadaˈʃɛ̃ɲɛ, AS: zadašẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dach m., daszek m., zadaszanie n., dachowiec mzw.

 czas. zadaszać ndk., zadaszyć dk.

 przym. dachowy, zadaszony

Wiktionary


zadaszony

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przykryty dachem

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zadaszyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed PKiN powstanie pierwszy w stolicy zadaszony plac, na którym będą się odbywały imprezy kulturalne i sportowe.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zadaszać ndk., zadaszyć dk.

 rzecz. dach mrz., zadaszenie n.

 przym. dachowy

Wiktionary


zadaszyć

przykryć dachem


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zadaszać)

 (1.1) wznieść dach nad czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sąsiedzi w końcu zadaszyli altanę.

 (1.1) Władze klubu obiecały zadaszyć trybuny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dach mrz., daszek mrz., zadaszenie n., dachowiec mzw.

 czas. zadaszać ndk.

 przym. dachowy, zadaszony

Wiktionary


zadateczek

zdrobnienie od: zadatek


SJP.pl


zadatek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) praw. część należnej kwoty wpłacana lub wypłacana z góry jako gwarancja dotrzymania umowy, w przypadku niewywiązania się z umowy zwracana przez wykonawcę w podwójnej wysokości

 (1.2) wstępnie zauważalna zdolność lub skłonność do czegoś

Wiktionary

Za

Wikipedia

Synonimy:

 (1.2) predyspozycja

Wiktionary


zadatki

predyspozycje do czegoś


SJP.pl


zadatkować

dać, dawać zadatek, zaliczkę, akonto


SJP.pl


zadatkowy

przymiotnik od: zadatek


SJP.pl


zadatować

określić czas (datę) powstania czegoś


SJP.pl


zadawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zadawać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzadaˈvãɲɛ, AS: zadavãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zadawać

 rzecz. zadanie n., zadanko n.

Wiktionary


zadawać

1. nakazywać wykonać coś
2. sprawiać, że komuś dzieje się coś złego
3. dawać pokarm zwierzętom
4. pot. zakładać komuś coś ciężkiego do noszenia
5. dodawać nowy składnik, głównie do cieczy, gazu
6. zadawać się: pot. utrzymywać znajomość z kimś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) o pytaniach: wypowiadać w celu uzyskania odpowiedzi

 (1.2) nakazywać komuś coś robić

 (1.3) sprawiać komuś coś złego

 (1.4) zootechn. dawać zwierzętom pożywienie

 (1.5) przest. zakładać sobie lub komuś jakiś ciężar na ramiona lub plecy

czasownik zwrotny zadawać się

 (2.1) znajomić się, często spotykać się, utrzymywać bliskie kontakty z kimś nieodpowiednim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nauczyciele często zadają podchwytliwe pytania swoim uczniom.

 (1.2) Nauczyciel na każdej lekcji zadaje mi nową palcówkę do nauczenia się.

 (1.3) W grze można zaczarować broń, by zadawała dwa razy więcej obrażeń.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈdavat͡ɕ, AS: zadavać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zadaniować, zdawać, dk. zadać

 rzecz. zadanie n., zadawanie n., zadanko n.

Wiktionary


zadać

1. nakazać wykonać coś, nauczyć się czegoś
2. sprawić, że komuś stało się coś złego
3. dać pokarm zwierzętom
4. pot. założyć komuś coś ciężkiego do noszenia
5. dodać nowy składnik, głównie do cieczy, gazu
6. zadać się: pot. zawrzeć znajomość z kimś


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|zadawać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzadat͡ɕ, AS: zadać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zadaniować, zadawać ndk.

 rzecz. zadanie n., zadanko n.

Wiktionary


zadańko

regionalne zdrobnienie od: zadanie; zadanko


SJP.pl


zadbany

1. taki, który dobrze wygląda, dba o siebie;
2. starannie utrzymany, taki, o którego ktoś dba; wypielęgnowany


SJP.pl


zadbać

zająć się troskliwie kimś lub czymś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. dbać)

 (1.1) otoczyć troskliwą opieką; poświęcić wiele starań

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zadbaj o to, by nikt mi nie przeszkadzał, gdy jestem na zebraniu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadbanie n.

 przym. zadbany

 czas. dbać

Wiktionary


zadebiutować

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. debiutować)

 (1.1) wystąpić po raz pierwszy w danej roli, dziedzinie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piłkarz zadebiutował w reprezentacji narodowej.

 (1.1) W maju zadebiutuje u nas marka Chevrolet. Nie będą to jednak np. słynne sportowe corvetty, ale nowe modele Daewoo, które będą sprzedawane jako chevrolety.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadebiutowanie n., debiutant mos., debiutowanie n.

 czas. debiutować

Wiktionary


zadecydowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) podjęcie decyzji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Polega wówczas na wczytywaniu ustalonej liczby symboli terminalnych przed zadecydowaniem, której reguły parsowania użyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzadɛt͡sɨdɔˈvãɲɛ, AS: zadecydovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. decydowanie n., zdecydowanie n., decyzja ż., decyzyjność ż., decydent m., decydentka ż.

 czas. zadecydować dk., zdecydować dk., decydować ndk.

 ims. zdecydowany

 przym. zdecydowany, decyzyjny

 przysł. zdecydowanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdecydowanie

Wiktionary


zadecydowany

taki, o którym zadecydowano; postanowiony, przedsięwzięty


SJP.pl


zadecydować

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. decydować)

 (1.1) dokonany od|decydować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Staniecie przed zgromadzeniem, które zadecyduje co z wami zrobić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzadɛt͡sɨˈdɔvat͡ɕ, AS: zadecydovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadecydowanie n., zdecydowanie

 czas. decydować

 przysł. zdecydowanie

Wiktionary


zadedykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zadedykować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzadɛdɨkɔˈvãɲɛ, AS: zadedykovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dedykowanie n., dedykacja ż., dedykata ż.

 czas. zadedykować dk., dedykować ndk.

 przym. dedykacyjny

Wiktionary


zadedykować

czasownik przechodni dokonany (ndk. dedykować)

 (1.1) dokonany od|dedykować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzadɛdɨˈkɔvat͡ɕ, AS: zadedykovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dedykacja ż., dedykata ż., dedykowanie n., zadedykowanie n.

 czas. dedykować ndk.

 przym. dedykacyjny

Wiktionary


zadek

potocznie: pośladki, tylna część ciała u człowieka lub zwierzęcia; tyłek, kuper, siedzenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: zad

 (1.2) pot. żart. pupa, tyłek, siedzenie

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. tył, tyłek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzadɛk, AS: zadek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zad mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) tyłek, pupa, rzyć, reg. śl. rzić, wulg. dupa, eufem. cztery litery, eufem. siedzenie

Wiktionary


zadeklamowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zadeklamować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zadeklamować dk.

Wiktionary


zadeklarowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zadeklarować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. deklarowanie n., zdeklarowanie n., deklaracja ż., deklarant m., deklaratywność ż., deklaratywizm m.

 czas. zadeklarować dk., zdeklarować dk., deklarować ndk.

 przym. deklaracyjny, deklaratywny

 przysł. deklaratywnie

Wiktionary


zadeklarować

1. poinformować celników o przewozie czegoś przez granicę;
2. zobowiązać się do czegoś;
3. zadeklarować się - opowiedzieć się po jakiejś stronie, dokonać wyboru, publicznie przyznać się do swoich poglądów


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. deklarować)

 (1.1) przekazać w oficjalnej wypowiedzi

 (1.2) wyrazić gotowość, przyrzec pomoc

 (1.3) przedstawić oświadczenie władzom

czasownik zwrotny dokonany zadeklarować się (ndk. deklarować się)

 (2.1) zobowiązać się do zrobienia czego

 (2.2) wyrazić swoje poparcie lub sprzeciw

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadeklarowanie n., deklarowanie n., deklaracja ż.

Wiktionary


zadeklino

Zadeklino – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie pyrzyckim, w gminie Kozielice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


zadekować

1. ukryć się lub kogoś;
2. schować coś w bezpieczym miejscu


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pot. ukryć by nie było kłopotu

czasownik zwrotny zadekować się

 (2.1) pot. ukryć się by nie było kłopotu

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Strażnik Rajmund Wichłacz był prawdziwym mistrzem w wynajdywaniu miejsc, w których można byłoby się spokojnie zadekować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dekowanie n.

 czas. dekować

Wiktionary


zadekretowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zadekretować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dekretowanie n., dekret m., dekretarz m., dekretał m.

 czas. zadekretować dk., dekretować ndk.

Wiktionary


zadekretować

1. wydać dekret w jakiejś sprawie;
2. wskazać konta, na których należy zaksięgować operacje gospodarcze


SJP.pl


zadenuncjować

poinformować poufnie o czymś władze, zwykle o wykroczeniu przeciw obowiązującemu prawu; donieść


SJP.pl

czasownik

 (1.1) poufnie donieść o bezprawnym działaniu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. denuncjowanie n., denuncjator mos., denuncjatorka ż.

 czas. denuncjować

Wiktionary


zadepeszować

wysłać depeszę, telegram, zawiadomić kogoś o czymś telegraficznie; zatelegrafować


SJP.pl


zadeszczony

taki, który się zadeszczył; zalany deszczem, deszczowy


SJP.pl


zadiektywizowany

w językoznawstwie: taki, który stał się przymiotnikiem; uprzymiotnikowiony


SJP.pl


zadiektywizować

przekształcić w przymiotnik; zadjektywizować


SJP.pl


zadjektywizować

przekształcić w przymiotnik; zadiektywizować


SJP.pl


zadka

potocznie: pośladki, tylna część ciała u człowieka lub zwierzęcia; tyłek, kuper, siedzenie


SJP.pl


zadmuchać

wywołać podmuch, zawiać; dmuchnąć


SJP.pl


zadni

tylny, zawsze w odniesieniu do nóg większych ssaków


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest. tylny

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. tylny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zad mrz.

Wiktionary


zadnieprski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. związany z Zadnieprzem, dotyczący Zadnieprza, leżący za Dnieprem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zadnieprze n.

 przym. zadnieprzański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. zadnieprzański

Wiktionary


zadnieprzański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Zadnieprzem, dotyczący Zadnieprza, pochodzący z Zadnieprza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zadnieprze n., Dniepr mrz.

 przym. zadnieprski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. zadnieprski

Wiktionary


zadnieprze

kraina historyczna, część Ukrainy Naddnieprzańskiej; Ukraina Lewobrzeżna


SJP.pl


zadniestrze

wieś na Ukrainie


SJP.pl

Zadniestrze, do 1928 Neudorf ( Задністря) – wieś na Ukrainie w rejonie samborskim obwodu lwowskiego, nad Dniestrem.

Wikipedia


zadokowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zadokować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zadokować dk.

 rzecz. dokowanie n.

Wiktionary


zadokować

wprowadzić do doku


SJP.pl


zadokowywać

wprowadzać statek do doku


SJP.pl


zadokumentować

udokumentować, zdokumentować;
1. udowodnić coś;
2. potwierdzić coś dokumentem


SJP.pl


zadole

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) geogr. historyczna dzielnica Katowic lub nazwa kilku polskich wsi;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zadole – część miasta Katowice
  • Zadole − kolonia wsi Dębowy Gaj w woj. dolnośląskim, w pow. lwóweckim, w gminie Lwówek Śląski
  • Zadole – kolonia wsi Wola Mysłowska w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Wola Mysłowska
  • Zadole – część wsi Ratoszyn Pierwszy w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Chodel
  • Zadole − wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Opole Lubelskie
  • Zadole – część wsi Stary Bazanów w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Ryki
  • Zadole − wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Skomlin
  • Zadole – część wsi Kalina Mała w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Miechów
  • Zadole – część wsi Niesułowice w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Olkusz
  • Zadole – część wsi Zederman w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Olkusz
  • Zadole – część wsi Gromnik w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Gromnik
  • Zadole – część wsi Sadkowice w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Solec nad Wisłą

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zadole było przysiółkiem Piotrowic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadolanin mos., zadolanka ż.

 przym. zadolański, podzadolański

Wiktionary


zadominować

zacząć dominować nad czymś; zapanować


SJP.pl


zadomka

drobny owad z rzędu karaczanów


SJP.pl

Zadomka ("Ectobius") – rodzaj karaczanów z rodziny zadomkowatych i podrodziny Ectobiinae.

Wikipedia


zadomkowate

rodzina owadów z rzędu karaczanów


SJP.pl


zadomowiony

przymiotnik

 (1.1) taki, który przyzwyczaił się do bycia w jakimś miejscu

 (1.2) taki, który uległ utrwaleniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miał podwinięte rękawy od koszuli, na nogach nowe kapcie Żaczka i w ogóle wyglądał na tak zadomowionego, że Cesia poczuła pewien niepokój.

Wiktionary


zadomowić

zadomowić się:
1. przyzwyczaić się do pobytu w jakimś miejscu;
2. często gdzieś występować


SJP.pl


zadora

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zadora – polski herb szlachecki
  • Zadory – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Czempiń.
  • Zadora – szczyt (454 m n.p.m.) w północno-zachodniej części Grzbietu Wschodniego Gór Kaczawskich.
  • Dominik Zadora (ur. 30 kwietnia 1991) – kick-bokser oraz zawodnik muay thai.
  • Pia Zadora (ur. 4 maja 1954) – amerykańska aktorka filmowa i piosenkarka pochodzenia polskiego.
  • Krzysztof Zadora (ur. 22 sierpnia 1943, zm. 18 września 2021) – ekonomista.
  • Stanisław Zadora (ur. 3 października 1949) – polski polityk, poseł na Sejm RP IV i V kadencji.
  • Lanckorońscy herbu Zadora
  • Kieżgajłowie herbu Zadora
  • Lenczewscy herbu Zadora
  • Łączkowscy herbu Zadora

Wikipedia


zadosyć

dawniej: tyle, ile trzeba, wystarczająco; zadość


SJP.pl


zadowalająco

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób zadowalający

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powiedziała, że opanowałam materiał zadowalająco.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadowalanie n., zadowolenie n.

 czas. zadowolić dk., zadowalać ndk.

 przym. zadowalający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) satysfakcjonująco

Wiktionary


zadowalający

dość dobry, wystarczająco dobry; dostateczny, niezły, wystarczający


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wystarczająco dobry

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy czynny od: zadowalać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadowolenie n.

 czas. zadowalać ndk., zadowolić dk.

 przym. zadowolony, niezadowalający

 przysł. zadowalająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostateczny, możliwy, niezły, OK, satysfakcjonujący, wystarczający

Wiktionary


zadowalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zadowalać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzadɔvaˈlãɲɛ, AS: zadovalãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zadowalać

 przysł. zadowalająco

Wiktionary


zadowalać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zadowolić)

 (1.1) zaspokajać potrzeby, odpowiadać czyimś upodobaniom

 (1.2) spełniać, zaspokajać seksualnie

czasownik zwrotny niedokonany zadowalać się (dk. zadowolić się)

 (2.1) poprzestawać na czymś

 (2.2) zaspokajać siebie autoerotycznie

 (2.3) zaspokajać erotycznie siebie wzajemnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Twoja odpowiedź mnie zadowala.

 (1.1) Warunki w hotelu były całkowicie zadowalające.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzadɔˈvalat͡ɕ, AS: zadovalać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadowalanie n., zadowolenie n.

 czas. zadowolić dk.

 przym. zadowolony, zadowalający, niezadowalający

 przysł. zadowalająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaspokajać, dogadzać, odpowiadać, wystarczać

Wiktionary


zadowice

Zadowice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Godziesze Wielkie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

W 1954 w Zadowicach znaleziono dwa autentyczne skarabeusze egipskie w jednej z popielnic (grób 95) na cmentarzysku kultury przeworskiej. Znajdują się obecnie w zbiorach Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi.

Wikipedia


zadowolenie

dogodzić, zaspokoić wymagania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uczucie przyjemności wywołane spełnieniem się pragnień lub pomyślnym obrotem sprawy

Wiktionary

Zadowolenie – chwilowe uczucie satysfakcji, pełnej afirmacji. W większości przypadków prowadzi do uczucia szczęścia. Zadowolenie nie objawia się stanem euforii, uzewnętrznia się w zależności od sytuacji (poziomu zadowolenia). Zadowolenia może być zarówno brane pod uwagę przy aspektach seksualnych, jak i wręcz przeciwnie, codziennych (dziecko zadowolone z oceny za swoją pracę np. dyktando).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U nas propozycje małżeńskie składa się przeważnie mimochodem w łóżku, pod zgubnym wpływem seksualnego zadowolenia. Ale co było robić? Zwabić Alicję do mego pokoiku i zgwałcić na tapczanie Renaty?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzadɔvɔˈlɛ̃ɲɛ, AS: zadovolẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zadowolić dk., zadowalać ndk.

 przym. zadowolony, zadowalający, niezadowalający

 przysł. zadowalająco, niezadowalająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) satysfakcja; przest. ukontentowanie

Wiktionary


zadowolić

dogodzić, zaspokoić wymagania


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zadowalać)

 (1.1) zob. zadowalać.

czasownik zwrotny dokonany zadowolić się (ndk. zadowalać się)

 (2.1) zob. zadowalać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzadɔˈvɔlʲit͡ɕ, AS: zadovolʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadowolenie

 czas. zadowalać ndk.

 przym. zadowolony, zadowalający

 przysł. zadowalająco

Wiktionary


zadowolony

dogodzić, zaspokoić wymagania


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zadowolić

przymiotnik

 (2.1) taki, który cieszy się, czerpie zadowolenie, satysfakcję z czegoś; radosny

 (2.2) taki, który świadczy o zadowoleniu

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Początkowo nie był zadowolony z przeprowadzki, ale w miarę upływu czasu bardzo polubił nowe miasto.

 (2.2) Jestem bardzo zadowolony, że ktoś go dobrze do mnie nastawił zanim z nim porozmawiałem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzadɔvɔˈlɔ̃nɨ, AS: zadovolõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadowolenie n.

 czas. zadowolić dk., zadowalać ndk.

 przym. zadowalający

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) uszczęśliwiony, usatysfakcjonowany, rad, wesół, wesoły, przest. kontent

Wiktionary


zadozować

podać w określonych dozach, dawkach


SJP.pl


zadość

dawniej: tyle, ile trzeba, wystarczająco; zadosyć


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) książk. wystarczająca ilość czegoś, zaspokajająca pewną potrzebę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gangster trafił za kratki – Sprawiedliwości stało się zadość.

 (1.1) Uczyniliśmy tradycji zadość i na Wigilę było dwanaście potraw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzadɔɕt͡ɕ, AS: zadość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadośćuczynienie

 czas. zadośćuczynić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dość, dosyć

Wiktionary


zadośćczynić

dawniej:
1. wynagradzać spowodowaną szkodę lub wyrządzoną krzywdę;
2. spełniać czyjeś życzenie lub wypełniać obowiązek


SJP.pl


zadośćuczynienie

moralne lub materialne odszkodowanie za wyrządzoną krzywdę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zadośćuczynić.

 (1.2) książk. moralne lub materialne odszkodowanie

 (1.3) przest. przyjęcie pojedynku jako satysfakcji za obrazę lub krzywdę moralną

Wiktionary

na

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌzadɔɕt͡ɕut͡ʃɨ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: zadośćučỹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zadośćuczynić dk.

 przysł. zadość

Wiktionary


zadośćuczynić

1. wynagrodzić spowodowaną szkodę lub wyrządzoną krzywdę;
2. spełnić czyjeś życzenie lub wypełnić obowiązek


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zadośćczynić)

 (1.1) wynagrodzić komuś krzywdę; naprawić wyrządzoną szkodę lub przeprosić w sposób wystarczający, aby zrekompensować winę, stratę lub niesprawiedliwość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grzegorz zadośćuczynił za swoje przewinienia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadośćuczynienie n.

 czas. zadośćczynić ndk.

 przysł. zadość

Wiktionary


zadra

1. ostry, odstający od czegoś kawałek, zwłaszcza drewniany; drzazga;
2. przykre wspomnienie, żal, uraza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) drzazga

 (1.2) książk. dawna uraza, bolesne wspomnienie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zadra – kwartalnik o tematyce feministycznej
  • Zadra – film muzyczny z 2022 roku
  • Zadra – powieść fantastyczna Krzysztofa Piskorskiego
  • Zadra – hybrydowa (stalowo-drewniana) kolejka górska w parku rozrywki Energylandia w Zatorze, w Polsce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wypróbuj spodem dłoni, czy powróz nie ma zadr, odstających włosków lub chropowatych zgrubień.

 (1.2) Chciał zapomnieć ów epizod z nocy weselnej, spychał, pomniejszał, aż wydał mu się bez znaczenia, jednak tkwił jak jątrząca zadra.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zadarty

 czas. zadrzeć, zadzierać

Wiktionary


zadrabiać

dawniej:
1. czynić drobnym;
2. drobiąc, wsypywać do czegoś


SJP.pl


zadrapanie

rysa na powierzchni czegoś, zwłaszcza na skórze; zadrapnięcie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rysa na powierzchni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Twoja matka i ja byliśmy ranni, ale ty nie miałeś nawet zadrapania.

 (1.1) Starali się jakoś zamaskować zadrapania na masce i tylnych drzwiach samochodu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadrapywanie n.

 czas. zdrapywać, zadrapać dk., zadrapać się dk., zadrapywać ndk., zadrapywać się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) draśnięcie, skaleczenie, zadraśnięcie

Wiktionary


zadrapnięcie

rysa na powierzchni czegoś, zwłaszcza na skórze; zadrapanie


SJP.pl


zadrażniać

1. drażniąc, wywoływać lub zaogniać konflikt;
2. drażniąc, irytować kogoś, dokuczać komuś;
3. wywoływać reakcję narządu zmysłowego; podrażniać;
4. zadrażniać się - dawniej:
a) kłócić się;
b) zaostrzać się, zaogniać się


SJP.pl


zadrażnienie

1. drażniąc, wywołać lub zaognić konflikt;
2. drażniąc, zirytować kogoś, dokuczyć komuś;
3. wywołać reakcję narządu zmysłowego; podrażnić;
4. zadrażnić się - dawniej:
a) pokłócić się, poróżnić się;
b) zaostrzyć się, zaognić się


SJP.pl


zadrażnić

1. drażniąc, wywołać lub zaognić konflikt;
2. drażniąc, zirytować kogoś, dokuczyć komuś;
3. wywołać reakcję narządu zmysłowego; podrażnić;
4. zadrażnić się - dawniej:
a) pokłócić się, poróżnić się;
b) zaostrzyć się, zaognić się


SJP.pl


zadreptanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zadreptać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zadreptać dk.

Wiktionary


zadreptywać

rzadko:
1. zaczynać dreptać;
2. drepcząc, zadeptywać


SJP.pl


zadrobić

rzadko: przejść jakąś drogę drobnymi kroczkami; podreptać, potuptać, pokuśtykać


SJP.pl


zadrobniały

taki, który zadrobniał


SJP.pl


zadroga

nazwisko


SJP.pl


zadrożny

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Czesław Zadrożny (1904-1944) – żołnierz Batalionów Chłopskich i Armii Krajowej
  • Stanisław Zadrożny (1908-1977) – dowódca powstańczej radiostacji „Błyskawica”
  • Tadeusz Zadrożny (ur. 1939) – polski kolarz

Wikipedia


zadruga

dawna, rodowa wspólnota gospodarcza u Słowian Południowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. wspólnota rodowa u południowych Słowian;

Wiktionary

Za

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zadruga to jakoby model społeczny, jaki Słowianie wyssali z mlekiem matek – chłopska wspólnota, w której pierwsze skrzypce grają ojcowie, synowie i bracia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzâːdruɡa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wspólnota, gromada

Wiktionary


zadruk

obszar pokryty drukiem


SJP.pl


zadrzechnia

owad z rodziny pszczołowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Xylocopa|Latreille|ref=tak., rodzaj owadów z rodziny pszczołowatych;

 (1.2) bot. owad z rodzaju zadrzechnia (1.1)

Wiktionary

Zadrzechnia ("Xylocopa") – rodzaj pszczół z rodziny pszczołowatych i podrodziny zadrzechniowatych. Jedyny z monotypowego plemienia zadrzechni (Xylocopini). Takson kosmopolityczny, obejmujący około 400 opisanych gatunków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Samice zadrzechni opiekują się swoim potomstwem: broniąc miejsca rozrodu i wykazując zainteresowanie jego losem od stadium jaja do zakończenia swojego życia jesienią.

Wiktionary


zadrzewianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) obsadzanie terenu drzewami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzewo n., drewno n., drzewiarz m., drzewiarstwo n., zadrzewienie n.

:: zdrobn. drzewko n.

 czas. zadrzewiać ndk., zadrzewić dk.

 przym. drzewny, drzewiasty, drzewkowaty

Wiktionary


zadrzewiać

obsadzać jakiś obszar drzewami


SJP.pl


zadrzewienie

obsadzić jakiś obszar drzewami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) obsadzenie terenu drzewami

 (1.2) skupisko drzew i krzewów, które nie jest ani lasem, ani sadem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drzewo n., drewno n., drzewiarz m., drzewiarstwo n., zadrzewianie n.

:: zdrobn. drzewko n.

 czas. zadrzewiać ndk., zadrzewić dk.

 przym. drzewny, drzewiasty, drzewkowaty

Wiktionary


zadrzewieniowy

przymiotnik od: zadrzewienie


SJP.pl


zadrzewić

obsadzić jakiś obszar drzewami


SJP.pl


zadrzeć

1. naderwać brzeg czegoś, zaczepiwszy tym o coś innego, nadedrzeć;
2. wejść z kimś w konflikt, narazić się komuś;
3. unieść, skierować coś ku górze, podnieść;
4. zadrzeć się:
a) naderwać się;
b) zostać skierowanym ku górze;
c) dawniej, potocznie: narazić się komuś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zadzierać)

 (1.1) dokonany od|zadzierać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwestował na ulicy zbierając na obronę zwierząt i po raz pierwszy zadarł z policją.

 (1.1) Piett zadarł głowę na sufit. – Panika. Panika i poczucie winy odebrały pani zmysły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadarcie n., zadra ż., zadzieranie n., darcie n., zadziorność ż.

 czas. zadzierać ndk.

 przym. zadarty

Wiktionary


zadręczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zadręczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzadrɛ̃n͇ˈt͡ʃãɲɛ, AS: zadrẽṇčãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zadręczać ndk., zadręczyć dk., dręczyć ndk.

 rzecz. zadręczenie n., dręczycielka ż.

Wiktionary


zadręczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zadręczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzadrɛ̃n͇ˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: zadrẽṇčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zadręczyć dk., zadręczać ndk., dręczyć ndk.

 rzecz. zadręczanie n., dręczyciel mos., dręczycielka ż.

Wiktionary


zadrżeć

czasownik

 (1.1) drgnąć kilkukrotnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prom zadrżał łagodnie, gdy przelatywał przez wrota hangaru, wreszcie wolny. Wirował wśród nakrapianego gwiazdami bezmiaru.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drżeć

Wiktionary


zaduch

1. wilgotność najczęściej połączona z wysoką temperaturą oraz brakiem ruchów mas powietrza; duchota, duszność, parność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nieświeże powietrze, nie do oddychania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W bunkrze panował niemiłosierny zaduch.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaducha ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smród, fetor, odór

Wiktionary


zaducha

1. zbyt mała ilość tlenu wodzie, powodująca śnięcie ryb; przyducha;
2. nieświeże powietrze utrudniające swobodne oddychanie; zaduch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zaduch

 (1.2) wędk. ryb. duszenie się ryb pod lodem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaduch m.

Wiktionary


zadudnieć

wydać głuchy, buczący odgłos; zadudnić, zahuczeć


SJP.pl


zadudnić

wydać głuchy, buczący odgłos; zadudnieć, zahuczeć


SJP.pl

czasownik

 (1.1) dokonany od|dudnić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muzyka rozkręcona na cały regulator zadudniła basami, wylewając się przez piękne kolumny Altus z Wrześni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dudnienie n.

 czas. dudnić

Wiktionary


zadufanie

zbytnia ufność we własne możliwości, siły; zarozumiałość, zarozumialstwo, zadufkostwo, zadufkowatość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zbytnia pewność siebie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zarozumialstwo

Wiktionary


zadufaniec

potocznie: osoba zarozumiała, bardzo pewna siebie; zuchwalec, zarozumialec


SJP.pl


zadufany

bardzo pewny siebie; zadufały


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zbyt pewny siebie, pełen buty

Wiktionary


zadufały

bardzo pewny siebie; zadufany


SJP.pl


zadufek

przestarzałe: człowiek zarozumiały, zbyt pewny siebie; zarozumialec, pyszałek, bufon


SJP.pl


zadufkostwo

zbytnia ufność we własne możliwości, siły; zarozumiałość, zarozumialstwo, zadufanie, zadufkowatość


SJP.pl


zadufkowatość

zbytnia ufność we własne możliwości, siły; zarozumiałość, zarozumialstwo, zadufkostwo, zadufanie


SJP.pl


zaduma

pogrążenie się w myślach, marzeniach, rozmyślaniach; zamyślenie, kontemplacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) głębokie zamyślenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Twoja głęboka myśl pogrążyła mnie w głębokiej zadumie.

 (1.1) Z zadumy tej wyrwało ją gwizdanie kosa, który rozbudzony światłem, bijącym z fabryki w okienko, zaczynał wycinać swoje kuranty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈdũma, AS: zadũma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadumanie n., duma ż.

 czas. zadumać dk.

 przym. zadumany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zamyślenie

Wiktionary


zadumanie

1. dawniej: spędzić pewien czas na dumaniu; pomarzyć, podumać;
2. dawniej: zagrać lub zaśpiewać dumę, dumkę;
3. zadumać się - pogrążyć się w myślach, w marzeniach; zamyślić się, rozmarzyć się


SJP.pl


zadumany

1. taki, który pogrążył się w zadumie; zamyślony, zaabsorbowany, nieobecny;
2. taki, który wyraża zadumę, zamyślenie, np. zadumany uśmiech


SJP.pl


zadumać

1. dawniej: spędzić pewien czas na dumaniu; pomarzyć, podumać;
2. dawniej: zagrać lub zaśpiewać dumę, dumkę;
3. zadumać się - pogrążyć się w myślach, w marzeniach; zamyślić się, rozmarzyć się


SJP.pl


zadumiały

1. dawniej, dziś potocznie: zdumieć;
2. zadumieć się - dawniej, dziś potocznie: zadumać się - popaść w zadumę, pogrążyć się w myślach


SJP.pl


zadumienie

dawniej, dziś potocznie: zadumanie, zaduma - pogrążenie się w myślach


SJP.pl


zadumiewać

1. dawniej, dziś potocznie: zdumiewać;
2. zadumiewać się - dawniej, dziś potocznie: zadumywać się - popadać w zadumę, pogrążać się w myślach


SJP.pl


zadumieć

1. dawniej, dziś potocznie: zdumieć;
2. zadumieć się - dawniej, dziś potocznie: zadumać się - popaść w zadumę, pogrążyć się w myślach


SJP.pl


zadumiony

1. dawniej, dziś potocznie: zadumany;
2. potocznie: zdumiony


SJP.pl


zadumka

ekspresywnie: zaduma - pogrążanie się w myślach


SJP.pl


zadumywać

zadumywać się - popadać w zadumę, pogrążać się w myślach


SJP.pl


zadupie

1. potocznie: mała miejscowość oddalona od ośrodków kulturalnych; prowincja; pipidówka;
2. potocznie: oddalona od centrum dzielnica miasta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. grub. wieś lub miasteczko ze słabo rozwiniętą komunikacją, handlem itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mogę do ciebie teraz wpaść, bo jestem u cioci na zadupiu.

 (1.1) Mieścina, z której pochodzę, to straszne zadupie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈdupʲjɛ, AS: zadupʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dupa ż., dupsko n., dupka ż., dupeczka ż., duperela ż.

 przym. dupiasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posp. pipidówka, pipidówa, zadupiejewo; pot. wygnajewo, wygwizdów / wygwizdowo, wydmuchów / wydmuchowo, grajdoł, grajdołek, dziura, zapadła dziura, dziura zabita dechami / dziura zabita deskami, wieś zabita deskami, świat zabity dechami / świat zabity deskami, wiocha, kaczy dół, tam, gdzie diabeł mówi dobranoc; książk. przedpiekle, głusza, odludzie; neutralnie zapadły kąt, zaścianek; wulg. tam, gdzie psy dupami szczekają, wypiździjewo / wypiździewo; grub. pierdziszewo

Wiktionary


zadurzać

zadurzać się - zaczynać czuć miłość do kogoś; zakochiwać się


SJP.pl


zadurzony

taki, który się zadurzył, zakochał się w kimś


SJP.pl


zadurzyć

zadurzyć się - zakochać się


SJP.pl


zadusić

1. zabić przez ściskanie gardła odbierające oddech; udusić;
2. zadusić się - umrzeć z powodu niemożenia oddychania; udusić się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaduszać, dusić)

 (1.1) pozbawić dopływu powietrza i spowodować przez to czyjąś śmierć

czasownik zwrotny dokonany zadusić się (ndk. zaduszać się, dusić się)

 (2.1) ulec śmierci z powodu braku dopływu powietrza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dusiołek mzw.

 czas. dusić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. udusić

 (2.1) war. udusić się

Wiktionary


zaduszać

1. dusząc, zabijać;
2. gasić ogień; tłumić, ugaszać;
3. nie pozwalać na rozwój czegoś


SJP.pl


zaduszki

1. impreza o charakterze modlitewnym lub artystycznym organizowana blisko świąt Zaduszek;
2. dawne święto pogańskie poświęcone pamięci zmarłych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) rel. w Kościele katolickim dzień poświęcony pamięci wszystkich zmarłych, przypadający na 2 listopada (po dniu Wszystkich Świętych);

Wiktionary

Zobacz też: Zaduszki (ujednoznacznienie).

Zaduszki, Dzień Zaduszny lub Święto Zmarłych, formalnie Wspomnienie Wszystkich Wiernych Zmarłych ( Commemoratio Omnium Fidelium Defunctorum) – w Kościołach łacińskich obchód liturgiczny poświęcony zmarłym, przypadający corocznie na dzień 2 listopada, treściowo połączony z poprzedzającą go uroczystością Wszystkich Świętych. Zaduszki często zbiegają się z ludowymi obrzędami ku czci zmarłych, wywodzącymi się z wierzeń pogańskich lub przedchrześcijańskich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym roku Zaduszki wypadły w poniedziałek.

 (1.1) Zaduszki to dzień modlitw za zmarłych, odwiedzania cmentarzy i zapalania na grobach świateł (świec, zniczy), które symbolizują nieśmiertelność duszy.

 (1.1) Zaduszki następują po dniu Wszystkich Świętych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dusza ż., duszeczka ż.

 przym. zaduszny, zaduszkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Dzień Zaduszny, Święto Zmarłych

Wiktionary


zaduszkowy

przymiotnik od: Zaduszki


SJP.pl


zaduszny

przymiotnik

 (1.1) rel. związany z Zaduszkami albo z modlitwami za zmarłych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. duszyca ż., dusznik mos., dusza ż., Zaduszki

 przysł. duchowo

Wiktionary


zadychra

słodkowodny skorupiak z podgromady skrzelonogów


SJP.pl

Zadychra ("Branchipus") – rodzaj skorupiaka z rzędu bezpancerzowców. Zadychry są zwierzętami słodkowodnymi. W Polsce występuje zadychra pospolita ("Branchipus schaefferi"), żyjąca w okresowo wysychających zbiornikach wodnych. Jej obecność w zbiornikach, które przez długi czas wyglądały na wymarłe, tłumaczono sobie kiedyś tym, że zadychry spadają z nieba.

Wikipedia


zadygotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zadygotać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zadygotać dk.

Wiktionary


zadyma

zamieszki, kłótnie, walki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. pejor. publiczna burda z udziałem wielu osób, często brutalna

 (1.2) duża zadymka – zawieja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dym m., dymek m., zadymianie n., zadymienie n., zadymiarz m., zadymiara ż.

:: zdrobn. zadymka ż.

 czas. dymić ndk., zadymiać ndk., zadymić dk.

 przym. zadymiarski, dymny, dymowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zadma

Wiktionary


zadymać

dmuchać, zawiewać


SJP.pl


zadymianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zadymiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadymienie n., zadymka ż., zadyma ż., zadymiarz m., dym m.

 czas. zadymiać ndk., zadymić dk.

 przym. zadymkowy, zadymiarski, dymny

Wiktionary


zadymiara

→ zadymiarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kobieta lub dziewczyna, która bierze udział w zadymach

Wiktionary

Patrz:

zadymiarz

Powiązane:

 rzecz. zadymiarz mos., zadyma ż.

Wiktionary


zadymiarka

→ zadymiarz; awanturnica, chuliganka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urządzenie do wytwarzania mgły lub dymu

Wiktionary


zadymiarski

→ zadymiarz, → zadyma


SJP.pl

Patrz:

zadymiarz, → zadyma

zadymiarstwo

1. uczestnictwo w ulicznych starciach z policją;
2. częste wywoływania awantur, wszczynanie bójek


SJP.pl


zadymiarz

potocznie:
1. osoba uczestnicząca w zadymach, uczestnik ulicznych starć z policją;
2. osoba, która chętnie wywołuje awantury, wszczyna bójki; rozrabiacz, awanturnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. ktoś, kto bierze udział w zadymach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈdɨ̃mʲjaʃ, AS: zadỹmʹi ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadyma ż., zadymianie n., zadymienie n., zadymka ż., dym m.

:: fż. zadymiara ż.

 czas. zadymiać ndk., zadymić dk., dymić ndk.

 przym. dymny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chuligan, awanturnik, grandziarz, rozrabiaka, warchoł

Wiktionary


zadymiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zadymić)

 (1.1) wypełniać dymem

 (1.2) wydzielać dym lub parę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadymiarz mos., zadymianie n., dym m., dymienie n., dymek m., zadyma ż.

 przym. dymny

 czas. zadymić dk., dymić ndk.

Wiktionary


zadymić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zadymiać)

 (1.1) wypełnić dymem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadymiarz mos., zadymianie n., dym m., dymienie n., dymek m., zadyma ż.

 przym. dymny

 czas. zadymiać

Wiktionary


zadymka

śnieżyca połączona z silnym wiatrem


SJP.pl

Zadymka – śnieżyca połączona z silnym wiatrem. Nie powinna być mylona z zamiecią, w trakcie której nie pada śnieg, lecz wiatr unosi z ziemi wcześniej opadłe płatki śniegu.

Wikipedia


zadyszka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chwilowe trudności ze złapaniem tchu spowodowane najczęściej zbyt dużym wysiłkiem lub zmęczeniem

 (1.2) astma

Wiktionary

Zadyszka – jubileuszowy tribute album, wydany 7 października 2011 z okazji X-lecia zespołu happysad. Wydawnictwo składa się dwóch płyt (CD+DVD).

Płyta zawiera utwory zagrane przez zespoły zaprzyjaźnione z grupą happysad, w nowych aranżacjach. Na płycie znalazł się też jeden utwór w wykonaniu happysad – „Manewry szczęścia”, który także został zaprezentowany w nowej aranżacji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Typowymi objawami zadyszki są ból gardła i opór przy oddychaniu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadyszenie n.

 przym. zdyszany, zadyszały, zadyszany

 czas. dk. zadyszeć, ndk. zadyszać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duszność, dychawica, sapka

Wiktionary


zadziabywać

rzadko: uśmiercać, zadając ciosy czymś ostrym


SJP.pl


zadziać

potocznie:
1. zapodziać, zgubić
2. zadziać się - wydarzyć się, mieć miejsce, stać się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zadziewać)

 (1.1) pot. zagubić, zapodziać

 (1.2) rzad. załatać dzianiną

 (1.3) daw. przywdziać, wdziać

czasownik zwrotny dokonany zadziać się (ndk. zadziewać się)

 (2.1) przest. zawieruszyć się

 (2.2) wydarzyć się

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) — Stary godzinnik po pradziadku. / — Gra? / — I śpiewa — dodał Jontek. / — A bije? / — Ojej! / — Nakręć go! / — Klucz gdzieś zadziałem.

 (2.1) Słońce podnosiło się coraz wyżej, wisiało już nad kościołem, niesło się niepowstrzymanie, zalewając świat ślepiącą jasnością i żarem, wiater się był kajś zadział, że już gorąc bez przeszkody ogarniał ziemię rozmigotaną przysłoną, w której zboża pławiły się, kieby w tym rozbełtanym, cichuśkim wrzątku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadzianie n., zadziewanie n.

 czas. zadziewać ndk., zadziewać się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapodziać

 (1.3) nadziać, włożyć

Wiktionary


zadziałać

czasownik

 (1.1) zacząć działać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale zadziałało i A-wing zgubił mnie kompletnie. Gdy wyrównał tor, już atakowałam. Patrzyłam, jak zataczający beczki myśliwiec uderza w bok stacji i staje w płomieniach.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. działać

Wiktionary


zadzieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zadzierać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadzior m., zadziorność ż., zadarcie n., darcie n.

 czas. zadzierać ndk., zadrzeć dk.

 przym. zadziorny

 przysł. zadziornie

Wiktionary


zadzierać

1. nadrywać brzeg czegoś, zaczepiwszy tym o coś innego;
2. wchodzić z kimś w konflikt, narażać się komuś;
3. unosić, kierować coś ku górze, podnosić;
4. zadzierać się:
a) nadrywać się;
b) być kierowanym ku górze;
c) dawniej, potocznie: narażać się komuś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zadrzeć)

 (1.1) nadrywać coś, zaczepiwszy tym czymś o coś innego

 (1.2) unosić coś ku górze

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zadrzeć)

 (2.1) przen. narażać się komuś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈd͡ʑɛrat͡ɕ, AS: zaʒ́erać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadra ż., zadzior m., zadziorność ż., zadzieranie n., zadarcie n., darcie n.

 czas. zadrzeć dk.

 przym. zadarty, zadziorny

 przysł. zadziornie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) narażać się

Wiktionary


zadzierzgnąć

1. stworzyć mocno ściągnięty węzeł, pętlę; zawiązać;
2. przeciągnąć coś przez otwór; związać coś przeciągniętą linką, wstążką


SJP.pl


zadzierzystszy

stopień wyższy od przymiotnika: zadzierzysty


SJP.pl


zadzierzysty

butny, czupurny, zawadiacki, zadzierżysty;
1. skłonny do zaczepki, kłótni;
2. świadczący o takiej postawie, np. zadzierzyste spojrzenie


SJP.pl


zadzierzyściej

stopień wyższy od przysłówka: zadzierzyście


SJP.pl


zadzierżystszy

stopień wyższy od przymiotnika: zadzierżysty


SJP.pl


zadzierżysty

butny, czupurny, zawadiacki, zadzierzysty;
1. skłonny do zaczepki, kłótni;
2. świadczący o takiej postawie, np. zadzierżyste spojrzenie


SJP.pl


zadzierżyściej

stopień wyższy od przysłówka: zadzierżyście


SJP.pl


zadzim

Zadzim – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Zadzim. Leży ok. 15 km na północny zachód od Szadku, przy starym szlaku handlowym, łączącym Sieradz z Łęczycą.

Miejscowość jest siedzibą gminy Zadzim, parafii św. Małgorzaty oraz ważnym ośrodkiem usługowo-handlowym.

Wikipedia


zadzimski

przymiotnik od: Zadzim


SJP.pl


zadzior

potocznie: mały i ostry kawałek czegoś, wystający z jakiejś powierzchni; zadra, zadziora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kolec wystający z jakiejś powierzchni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadzieranie n., zadziorność ż.

 czas. zadzierać

Wiktionary


zadziora

osoba lubiąca wszczynać awantury, jest zadziorna, agresywna; awanturnik, prowokator, złośnik


SJP.pl


zadziorek

ostry, czepny wyrostek na powierzchni części niektórych roślin lub organach zwierząt


SJP.pl


zadziornica

gatunek afrykańskiego płaza


SJP.pl


zadziornie

przysłówek

 (1.1) w sposób zadziorny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadzieranie n., zadziorność ż.

 czas. zadzierać

Wiktionary


zadziorniej

stopień wyższy od przysłówka: zadziornie


SJP.pl


zadziorniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zadziorny


SJP.pl


zadziorność

→ zadziorny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co zadziorne; cecha tych, którzy są zadziorni

Wiktionary

Patrz:

zadziorny

Powiązane:

 rzecz. zadzior m., zadziorek m., zadziora m./ż., zadzieranie n., zadarcie n.

 czas. zadzierać ndk., zadrzeć dk.

 przym. zadziorny

 przysł. zadziornie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaczepność

Wiktionary


zadziorny

zaczepliwy, szukający problemów, nieustępliwy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) skory do kłótni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadzieranie n., zadziorność ż.

 czas. zadzierać

Wiktionary


zadziorowy

→ zadzior


SJP.pl

Patrz:

zadzior

zadziwaczać

dawniej: zachowywać się jak dziwak


SJP.pl


zadziwiający

przymiotnik

 (1.1) wywołujący podziw, zdumienie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadziwianie n., zadziwienie n.

 czas. zadziwiać ndk., zadziwić dk.

 przysł. zadziwiająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fascynujący, niepojęty, niesamowity, niezwykły, wielki, zaskakujący, zdumiewający

Wiktionary


zadziwiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zadziwić)

 (1.1) powodować podziw lub zdumienie

czasownik zwrotny niedokonany zadziwiać się (dk. zadziwić się)

 (2.1) okazywać podziw albo zdumienie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Magda zadziwiła wszystkich rozpiętością swojego wokalu w trakcie ostatniego recitalu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zadziwianie n., zadziwienie n., dziwaczek mos./mrz.

 czas. zdziwić, dziwić, zadziwić dk.

 przym. zadziwiający

 przysł. zadziwiająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziwić, zdumiewać

 (2.1) dziwić się

Wiktionary


zadziwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zadziwić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zadziwić, zadziwiać

 przym. zadziwiający

 rzecz. dziwaczek mos./mrz.

Wiktionary


zadziwić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zadziwiać)

 (1.1) dokonany od|zadziwiać.

czasownik zwrotny dokonany zadziwić się (ndk. zadziwiać się)

 (2.1) dokonany od|zadziwiać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I tutaj Tadeusz ją zadziwił, sądziła, że będzie nalegał, aby odprawić kochliwego inżyniera, a on nagle obrócił wszystko w żart.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈd͡ʑivʲit͡ɕ, AS: zaʒ́ivʹić

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziwny, zadziwiający

 rzecz. zadziwienie n., dziwaczek mos./mrz.

 czas. zdziwić, zadziwiać, dziwić

Wiktionary


zadziwować

dawniej: zadziwić, zdumieć


SJP.pl


zadzióbywać

o ptakach: zabijać, kłując dziobem; zadziobywać


SJP.pl


zadzwonienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zadzwonić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzad͡zvɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: zaʒvõńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zadzwonić, dzwonić

 rzecz. dzwonnik mzw./mos., dzwonek mrz., dzwon mrz., dzwonnica ż., dzwonienie n.

Wiktionary


zadzwonić

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) wydobyć dźwięk za pomocą dzwonu lub dzwonka

 (1.2) o dzwonie, dzwonku, telefonie wydać dźwięk

 (1.3) telekom. nawiązać połączenie telefoniczne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziewczyna zadzwoniła do drzwi, odezwał się ten sam nieuprzejmy baryton.

 (1.2) Przed chwilą zadzwonił telefon i policjant uprzejmym głosem zaprosił pana Gołąbka na przesłuchanie na komisariat.

 (1.3) Aha i zadzwoń do PZU po ajenta, niech przyjdzie i wyceni straty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈd͡zvɔ̃ɲit͡ɕ, AS: zaʒvõńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwonnik mzw./mos., zadzwonienie n., dzwon m., dzwonek m., dzwonnica ż., dzwonienie n., dzwoneczek mrz.

 czas. dzwaniać, dzwonić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) zatelefonować

Wiktionary


zadąbrów

Zadąbrów – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim, w gminie Wieniawa.

Prywatna wieś szlachecka "Zadąbrowie", położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie radomskim województwa sandomierskiego. W latach 1975–1998 przysiółek administracyjnie należał do województwa radomskiego. Do 31 grudnia 2025 była przysiółkiem wsi Głogów.

Wikipedia


zadąć

1. wydobyć dźwięk z instrumentu poprzez dmuchanie;
2. o wietrze: silnie powiać


SJP.pl


zadęcie

1. wydobyć dźwięk z instrumentu poprzez dmuchanie;
2. o wietrze: silnie powiać


SJP.pl

Zadęcie – dmuchnięcie w przedmiot wydający dźwięki; wydobywanie dźwięku z instrumentu muzycznego dętego poprzez wdmuchiwanie powietrza.

Istnieje kilka technik artykulacji zadęcia:

Wikipedia


zadławiać

1. uniemożliwiać oddychanie; dławić, dusić;
2. potocznie: odbierać zdolność działania lub mówienia; dławić;
3. potocznie: przytłaczać i zamęczać;
4. potocznie: zakłócać płynność działania czegoś;
5. zadławiać się - potocznie: dławić się


SJP.pl


zadławienie

 "Zobacz też: termin z zakresu kryminalistyki zadławienie."

Zadławienie – jeden ze stanów nagłego zagrożenia życia, polegający na dostaniu się ciała obcego do dróg oddechowych osoby poszkodowanej i spowodowanie całkowitego lub częściowego ich zatkania.

Wikipedia


zadłużenie

obciążyć długami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) suma ogólna długów osoby, przedsiębiorstwa czy gospodarki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zadłużenie gospodarstw domowych w Polsce z tytułu kredytów i pożyczek spada najszybciej od wejścia Polski do Unii Europejskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dług m., zadłużanie n., dłużnik m.

 czas. zadłużyć dk., zadłużać ndk.

 przym. dłużny

Wiktionary


zadłużeniowy

→ zadłużenie, np. kryzys zadłużeniowy


SJP.pl


zadłużony

taki, który się zadłużył


SJP.pl


zadłużyć

obciążyć długami


SJP.pl


zadźgać

zabić, uderzając, godząc w kogoś czymś ostrym, kłującym, zakłuć; zaźgać; zażgać


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) zabić, uderzając ostrym narzędziem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Szwecji serbski wariat zadźgał nożem Annę Lindh, która prawdopodobnie w przyszłości zastąpiłaby obecnego premiera Görana Perssona.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakłuć

Wiktionary


zadżal

arabska poezja stroficzna, pisana językiem potocznym


SJP.pl

Zadżal ( ‏زجل‎, "zaǧal") – krótki utwór rymowany, przeznaczony do śpiewu, opierający się na powtarzaniu w ramach wiersza zasygnalizowanego na początku tematu, popularny w zarabizowanej Hiszpanii, związany z hiszpańsko-arabską kulturą ludową. W utworze takim poeta zamieszczał często motywy autobiograficzne, przedstawiając się z reguły jako biednego.

Wikipedia


zadżdżony

słotny, deszczowy; rozdeszczony


SJP.pl


zadżumiona

kobieta chora na dżumę


SJP.pl


zadżumiony

zarażony dżumą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba chora na dżumę

przymiotnik jakościowy

 (2.1) dotknięty dżumą, taki który choruje na dżumę lub w którym panuje dżuma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dżuma ż.

:: fż. zadżumiona ż.

 przym. dżumowy

Wiktionary


zaesemesować

wysłać esemesa


SJP.pl


zaetykietkować

ocenić kogoś powierzchownie, według schematów


SJP.pl


zaetykietować

1. ocenić kogoś powierzchownie, zaklasyfikować według uproszczonych schematów;
2. umieścić etykietę na towarze


SJP.pl


zaewidencjonować

sporządzić spis danych, zapisać coś w księdze ewidencyjnej; zewidencjonować


SJP.pl


zafajdanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. zanieczyszczenie czegoś własnym kałem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzafajˈdãɲɛ, AS: zafai ̯dãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zafajdaniec m.

 czas. zafajdać

Wiktionary


zafajdaniec

potocznie, pogardliwie: ktoś tchórzliwy i nieodpowiedzialny; zasraniec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogardliwie o mężczyźnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zafajdanie n.

 czas. zafajdać, fajdać

Wiktionary


zafajdany

potocznie:
1. zabrudzić coś, zwykle własnymi odchodami;
2. w przenośni: zaszkodzić sobie lub komuś, narobić kłopotów;
3. zafajdać się - zabrudzić się, upaprać czymś, zwykle własnymi odchodami


SJP.pl


zafajdać

potocznie:
1. zabrudzić coś, zwykle własnymi odchodami;
2. w przenośni: zaszkodzić sobie lub komuś, narobić kłopotów;
3. zafajdać się - zabrudzić się, upaprać czymś, zwykle własnymi odchodami


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. fajdać)

 (1.1) pot. zabrudzić coś, zwykle własnym kałem

 (1.2) pot. przen. zaszkodzić (sobie lub komuś)

czasownik zwrotny dokonany zafajdać się (ndk. fajdać się)

 (2.1) pot. zabrudzić się czymś, zwykle własnym kałem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈfajdat͡ɕ, AS: zafai ̯dać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zafajdanie n., zafajdaniec m., sfajdanie n., nafajdanie n.

 czas. fajdać, sfajdać się, nafajdać

 przym. zafajdany

Wiktionary


zafajdywać

potocznie: zabrudzać coś; ufajdywać


SJP.pl


zafakturować

wystawić fakturę, rachunek


SJP.pl


zafalowany

→ zafalować


SJP.pl

Patrz:

zafalować

zafalowywać

poruszać się falistym, kołyszącym ruchem


SJP.pl


zafarb

niepożądane zabarwienie powstałe w wyniku nieudolnej obróbki (np. fotografii, druku)


SJP.pl


zafartować

rzadko, potocznie: przynieść szczęście, poszczęścić się


SJP.pl


zafascynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zafascynować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czasy te charakteryzowały się bezprecedensowym zainteresowaniem i zafascynowaniem europejskością oraz powrotem do tradycji zdobniczych Imperium Osmańskiego z XVI wieku i perskich Safawidów.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fascynować, zafascynować dk.

 rzecz. fascynacja ż.

Wiktionary


zafascynować

zaciekawić, zaintrygować, oczarować


SJP.pl

czasownik

 (1.1) wzbudzić wielkie zainteresowanie, podziw, fascynację

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bardziej oficjalna wersja głosi, że Marka Piwowskiego zafascynował „Popiół i diament” Andrzeja Wajdy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fascynowanie n., fascynacja ż., zafascynowanie n.

 czas. fascynować ndk.

 przym. fascynujący

Wiktionary


zafasować

potocznie: otrzymać, zdobyć, dostać skądś


SJP.pl


zafasowywać

dawniej: przywiązywać, przymocowywać do czegoś


SJP.pl


zafałszować

czasownik przechodni dokonany (ndk. zafałszowywać)

 (1.1) przekształcić lub przedstawić coś w taki sposób, że stało się niezgodne z prawdą

 (1.2) sprawić, że produkt stał się gorszej jakości poprzez dodanie do niego mniej wartościowych składników

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. fałszować)

 (2.1) muz. zagrać lub zaśpiewać nieczysto

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam dokumenty, które ujawniają, w jaki sposób zafałszowano bilans banku.

 (1.2) Na tych, co chcieliby mleko zafałszować wodą, czekają dotkliwe kary.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzafawˈʃɔvat͡ɕ, AS: zafau̯šovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fałszywka ż., fałsz m., fałszerz m., falsyfikacja ż., fałszerstwo n.

 czas. falsyfikować ndk., fałszować ndk., sfalsyfikować dk., sfałszować dk., zafałszowywać ndk.

 przym. fałszerski, fałszywy

Wiktionary


zafermentować

1. zacząć fermentować;
2. poddać fermentacji - procesowi rozpadu substancji organicznych; przefermentować, odfermentować


SJP.pl


zafiksowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zafiksować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zafiksować ndk.

 rzecz. fiks mrz., fiksacja ż.

Wiktionary


zafiksować

1. środowiskowo: ustalić, zatwierdzić, np. zafiksować termin odjazdu;
2. potocznie: zafiksować się - nadmiernie skupić się na kimś lub na czymś; dostać bzika


SJP.pl


zafiniszować

1. przebiec, przejechać finisz wyścigu, osiągając metę;
2. potocznie: zakończyć coś w jakiś sposób


SJP.pl


zafira

model samochodu marki Opel


SJP.pl


zafiskalizować

przestawić urządzenie na tryb fiskalny; sfiskalizować


SJP.pl


zaflegmiać

zatykać, zapełniać flegmą


SJP.pl


zaflegmienie

zanieczyszczenie flegmą jakiegoś organu


SJP.pl


zaflegmiony

zatkać, zapełnić flegmą


SJP.pl


zaflegmić

zatkać, zapełnić flegmą


SJP.pl


zaflejtuszać

rzadko: zabrudzać, zapaskudzać


SJP.pl


zaflokować

poddać tkaninę obróbce w celu pokrycia jej drobnym meszkiem


SJP.pl


zafoliować

powlec, pokryć folią; ofoliować


SJP.pl


zafoliowywać

opakowywać w folię; ofoliowywać


SJP.pl


zafollowować

[czytaj: zafalołować] potocznie: zacząć obserwować kogoś w mediach społecznościowych


SJP.pl


zafolować

dawniej:
1. mocno zabrudzić;
2. folując, zakryć


SJP.pl


zafolowywać

dawniej: folując, zakrywać, zacierać


SJP.pl


zafra

zbiory trzciny cukrowej


SJP.pl

Zafra – miasto w Hiszpanii, w prowincji Badajoz w regionie Extremadura. Jest to zarazem jedna z najbardziej przemysłowych gmin regionu, również ważny węzeł komunikacyjny leżący na skrzyżowaniu szlaków łączących ze sobą m.in.: takie miasta jak: Badajoz, Merida, Sewilla, Huelva i Cordoba.

Wikipedia


zafrapować

zaintrygować, zainteresować


SJP.pl


zafrasowany

przestarzałe:
1. przysporzyć komuś zmartwienia, przykrości; zasmucić, zmartwić;
2. zafrasować się - zmartwić się, zakłopotać się czymś


SJP.pl


zafrasować

przestarzałe:
1. przysporzyć komuś zmartwienia, przykrości; zasmucić, zmartwić;
2. zafrasować się - zmartwić się, zakłopotać się czymś


SJP.pl


zafrykanizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nadanie czemuś afrykańskiego charakteru

 (1.2) socjol. polit. usunięcie białych z różnych dziedzin życia przez czarnych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Afryka ż., afrykańskość ż., afryka ż., afrykanizacja ż., afrykanizowanie

 czas. afrykanizować ndk., zafrykanizować ndk.

Wiktionary


zafrykanizować

nadać lub przywrócić czemuś charakter afrykański


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. afrykanizować)

 (1.1) kult. narzucić afrykańskość, przymusić kogoś do zostania Afrykaninem, zmienić coś na afrykańskie

czasownik zwrotny dokonany zafrykanizować się (ndk. afrykanizować się)

 (2.1) stać się Afrykaninem, nabrać cech afrykańskich

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Przybysze z Bliskiego Wschodu zafrykanizowali się dosyć szybko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. afrykanerski mrz., Afryka ż., afryka ż., Afrykanin mos., Afrykańczyk mos., Afrykanka ż., afrykanizacja ż., afrykanologia ż., afrykanistyka ż., afrykanista mos., afrykanistka ż., Afrykaner mos., afrykaner mos., Afrykanerka ż., afrykanerka ż., afrykaniec mos., afro n., afrykanizowanie n., zafrykanizowanie n., afrykańskość ż.

 czas. afrykanizować ndk., afrykanizować się ndk.

 przym. afrykański, wewnątrzafrykański, afrykanistyczny, afrykanerski, afro

 temsłow. afro-

Wiktionary


zafu

w buddyzmie zen: okrągła poduszka, na której siedzi się w czasie medytacji zazen


SJP.pl

Zafu (jap. 座蒲) – w buddyzmie zen okrągła poduszka o średnicy ok. 30 cm i wysokości 10 cm, na której siedzi się podczas medytacji zazen.

Poduszka pozwala pewniej siedzieć ze skrzyżowanymi nogami. Zafu unosi pośladki, dzięki czemu kolana mogą dotykać podłogi, co daje właściwą pozycję medytacyjną.

Wikipedia


zafuczeć

o zwierzętach: wydać fuczący dźwięk


SJP.pl


zafugować

zespoić fugami; sfugować


SJP.pl


zafundowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zafundować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zafundować dk.

Wiktionary


zafundować

czasownik dokonany

 (1.1) pokryć koszty wynikające z zaproszenia kogoś gdzieś

 (1.2) sprawić wątpliwą przyjemność

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Irlandczycy za porządki, które sobie zafundowali, zapłacili nędzą gospodarczą, głodem oraz emigracją, głównie wykształconych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zafundowanie n., fundowanie n., fundator mos., fundatorka ż.

 czas. fundować ndk.

Wiktionary


zafunkcjonować

zwykle o maszynach, mechanizmach: zacząć działać właściwie, zaistnieć, rozpocząć pracę; zadziałać, zaskoczyć, ruszyć


SJP.pl


zag.

skrót od:
1. zagadnienie;
2. zagadka


SJP.pl


zaga

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Warmia, Mazury. piła

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zagować

Wiktionary


zagacić

dawniej: okryć, zagrodzić mchem, słomą, ziemią itp.; ogacić


SJP.pl


zagadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zagadać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gadać, zagadać dk.

 rzecz. gadanie n.

 wykrz. gadanie

Wiktionary


zagadanka

słowa, których ktoś używa z przyzwyczajenia, którymi zagaduje


SJP.pl


zagadać

czasownik przechodni dokonany (ndk. zagadywać)

 (1.1) pot. zacząć rozmowę

 (1.2) pot. zająć czyjąś uwagę rozmową

 (1.3) pot. przykryć jakiś problem lub nieprzyjemność rozmową - intencjonalnie lub nie

czasownik zwrotny dokonany zagadać się (ndk. zagadywać się)

 (2.1) pot. nieświadomie wydłużyć czas przyjemnej w przebiegu rozmowy między sobą przez zapomnienie o limicie jej czasu lub rzeczy ograniczającej ten czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bardzo mu się podobała, ale nie miał odwagi do niej zagadać.

 (1.1) Zapragnąłem nagle podejść do niej i zagadać.

 (1.2) Mój ojciec, który mówił świetnie po niemiecku, zagadał ich, a ja jakoś zostałem w tyle, i oni nie zwrócili na to uwagi.

 (1.3) Nasz model życia publicznego przypomina raczej PRL, kiedy publicznie o czymś dyskutowano, żeby zamazać i zagadać problem, niż mechanizmy brytyjskie.

 (1.3) Krótko się wypowiem, bo boję się, abyśmy w tej powodzi słów nie zagadali problemu - naprawdę ważnego problemu, jakim jest korupcja w naszym państwie.

 (2.1) To tak to wygląda – zdążył jeszcze pomyśleć, kiedy schodzili po schodach, co prawda godzinę później, bo zagadali się strasznie przy śniadaniu.

 (2.1) Zagadałem się i nie zauważyłem, że jest tak późno.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈɡadat͡ɕ, AS: zagadać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagadanie n., gadka, gadanie

 czas. gadać, wygadać, wygadywać

 wykrz. gadanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. zagaić, podbić

Wiktionary


zagadka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) łamigłówka, w której z jednych informacji należy wywnioskować inne

 (1.2) intrygująca tajemnica, trudna do wyjaśnienia

 (1.3) gatunek literatury ludowej; element fabuły baśni;

Wiktionary

Za

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rozwiązanie zagadki jest na stronie 15.

 (1.2) – Androny! – zawołał Benedykt – te wszystkie cuda, tajemniczości, zagadki za grosz sensu nie mają!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈɡatka, AS: zagatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odgadywanie n., zagadkowość ż.

 przym. zagadkowy

 przysł. zagadkowo

 czas. gadać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) enigma, tajemnica, węzeł gordyjski

Wiktionary


zagadkowo

przysłówek

 (1.1) w sposób zagadkowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej twarz oblewał wyraz determinacji i powagi, oczy były zagadkowo zamglone.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagadkowość ż., odgadywanie n., zagadka ż.

 przym. zagadkowy

 czas. gadać

Wiktionary


zagadkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co zagadkowe

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zagadkowość postaci polskiego arystokraty wzmacnia jego niejasna przeszłość i zbrodnie w otoczeniu hrabiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odgadywanie n., zagadka ż.

 przym. zagadkowy

 przysł. zagadkowo

 czas. gadać

Wiktionary


zagadkowy

przymiotnik od: zagadka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) tajemniczy, pełen sekretów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W samym środku napisu pojawiły się zagadkowe cyfry 3, 5 i 2.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaɡatˈkɔvɨ, AS: zagatkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odgadywanie n., zagadka ż., zagadkowość ż.

 przysł. zagadkowo

 czas. gadać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) enigmatyczny, ezoteryczny, tajemniczy

Wiktionary


zagadnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) omawiany temat, wątek, problem, kwestia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wykładzie przedstawiono zagadnienia, które będą przedmiotem analizy na następnym spotkaniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaɡadʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: zagadʹńė̃ńe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wątek, temat, problem, kwestia, sprawa

Wiktionary


zagadnieniowy

→ zagadnienie


SJP.pl

Patrz:

zagadnienie

zagadywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zagadać)

 (1.1) niedokonany od|zagadać.

czasownik zwrotny niedokonany (dk. zagadać się)

 (2.1) niedokonany od|zagadać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy mój koń nazywa się Płotka. Dobrze o tym wiesz i nie zagaduj mnie.

 (2.1) Kiedy do kogoś szłam sama, mama mówiła: "Tylko nie zagaduj się i nie wychodź ostatnia, moja kochana".

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gadanie n., odgadywanie n.

 wykrz. gadanie

 czas. gadać, wygadać, wygadywać

Wiktionary


zagaić

rozpocząć z kimś rozmowę


SJP.pl


zagaj

teren porośnięty drzewami; zagajnik, gaj


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zagaj – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Osięciny
  • Zagaj – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Góra Świętej Małgorzaty
  • Zagaj – część wsi Zagaj w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Góra Świętej Małgorzaty
  • Zagaj – część wsi Maurzyce w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Zduny
  • Zagaj – część wsi Maków-Kolonia w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Maków
  • Zagaj – część wsi Brzezie w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Kłaj
  • Zagaj – przysiółek wsi Nakło w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Lelów
  • Zagaj – część wsi Lutomirów w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Dąbie
  • Zagaj – część wsi Szarłatów w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Osiek Mały
  • Zagaj – osada w woj. wielkopolskim, w pow. obornickim, w gminie Oborniki
  • Zagaj – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Dobra
  • Zagaje, Za Gajem

Wikipedia


zagajacz

ten, kto zagaja, przemawia na otwarciu czegoś (np. obrad, zebrania)


SJP.pl


zagajać

1. rozpoczynać zebranie, obrady itp. wygłoszeniem mowy lub odpowiedniej formuły;
2. rozpoczynać rozmowę


SJP.pl


zagajenie

rozpocząć z kimś rozmowę


SJP.pl


zagajewice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zagajewice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Dąbrowa Biskupia
  • Zagajewice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Osięciny

Wikipedia


zagajewski

nazwisko


SJP.pl

Zagajewski – polski herb szlachecki.

Wikipedia


zagajniczek

zdrobnienie od: zagajnik


SJP.pl


zagajnik

teren porośnięty drzewami; zagaj, gaj


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) leśn. młody, niewielki las

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zagajnik – wywodząca się od gaju potoczna nazwa młodego lasu lub młodnika, także określająca niewielki las, rzadziej zarośla.
  • Zagajnik – część miasta Częstochowa,
  • Zagajnik – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. bolesławieckim, w gminie Nowogrodziec,
  • Zagajnik – kolonia w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Werbkowice,
  • Zagajnik – wzgórze w Górach Bystrzyckich
  • Zagajnik – przystanek osobowy we wsi Zagajnik w województwie dolnośląskim
  • Zagajnik – wieś w rejonie horochowskim
  • Zagaj, Zagaje, Za Gajem

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. zagajniczek mrz.

Wiktionary


zagajnikowy

→ zagajnik


SJP.pl

Patrz:

zagajnik

zagajówek

Zagajówek – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Michałów. Ma status sołectwa.

Wikipedia


zaganiacz

niewielki ptak wędrowny z rodziny pokrzewkowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Hippolais icterina|ref=tak., drobny ptak śpiewający;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈɡãɲat͡ʃ, AS: zagãńač

Wiktionary


zaganiaczka

→ zaganiacz


SJP.pl

Patrz:

zaganiacz

zaganianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaganiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaɡãˈɲä̃ɲɛ, AS: zagãńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaganiać ndk.

Wiktionary


zagapiać

zagapiać się - rzadko:
1. zatrzymać na kimś, na czymś wzrok przez dłuższy czas;
2. przeoczać coś, myśląc o czymś innym


SJP.pl


zagapić

zagapić się:
1. zatrzymać na kimś, na czymś wzrok przez dłuższy czas;
2. zamyśliwszy się przeoczyć coś


SJP.pl


zagardlenie

gwałtowne uduszenie w wyniku uciśnięcia narządów szyi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. gwałtowne uduszenie na skutek przerwania dopływu powietrza przez ściśnięcia narządów szyi od zewnątrz;

Wiktionary

Zagardlenie – termin z zakresu kryminalistyki i medycyny sądowej, określający specyficzny rodzaj uduszenia gwałtownego przez bezpośredni, mechaniczny ucisk na narządy szyi. Najczęściej spotykanymi mechanizmami zagardlenia są:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie znaleziono śladu kuli ani bardzo specyficznych obrażeń, charakterystycznych dla uderzenia tępym narzędziem. Wyklucza to tzw. zagardlenie, które jest działaniem siłą, po którym zostaje ślad.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zagardlić dk.

Wiktionary


zagarnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zagarniać)

 (1.1) dokonany od|zagarniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagarnianie n., zagarnięcie n.

 czas. zagarniać ndk.

Wiktionary


zagaszczać

potocznie: bywać, gościć gdzieś


SJP.pl


zagasły

taki, który stracił blask, ściemniał, zbladł


SJP.pl


zagazowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zagazować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaz m., gazownia ż., gazownik m., gazowanie n., gazówka ż., gazownictwo n.

 czas. gazować ndk., zagazować dk.

 przym. gazowy, gazowniczy, gazowany

Wiktionary


zagazować

1. skazić jakiś teren, jakieś pomieszczenie itp. gazami bojowymi;
2. uśmiercić gazem


SJP.pl


zagazowywać

gazować;
1. skażać jakiś teren, jakieś pomieszczenie itp. gazami bojowymi;
2. uśmiercać gazem


SJP.pl


zagańczyk

nazwisko


SJP.pl


zagdański

nazwisko


SJP.pl


zaginanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaginać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zagiąć, zaginać ndk.

 rzecz. wygięcie n., giętarka ż.

Wiktionary


zaginarka

maszyna używana w budownictwie


SJP.pl


zaginiona

kobieta, która zaginęła


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zaginiona (The Missing) – włosko-australijski film dramatyczny z 1999 roku
  • Zaginiona (Oyayubi sagashi) – japoński film dramatyczny z 2006 roku
  • Zaginiona (The Girl in the Park) – amerykański film dramatyczny z 2007 roku
  • Zaginiona (Gone) – amerykański film dramatyczny z 2012 roku
  • Zaginiona – polski serial telewizyjny z 2003 roku stacji TVP1
  • Zaginiona (Vanished) – amerykański serial telewizyjny z 2006 roku stacji Fox
  • Zaginiona – powieść Andrzeja Pilipiuka; czwarty tom z cyklu Kuzynki (wydany w 2014 roku)
  • Zaginiona bez śladu

Wikipedia


zaginiony

człowiek, który zaginął; człowiek, o którym nie wiadomo, czy żyje


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek, który zaginął

przymiotnik

 (2.1) utracony, zagubiony w czasie lub przestrzeni

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zaginiony – powieść rumuńskiego pisarza Mihaila Sadoveanu
  • Zaginiony – rumuński film obyczajowy z 1969 roku w reżyserii Mircei Mureșana, ekranizacja
  • Zaginiony – amerykański thriller z 1982 roku w reżyserii Costy Gavrasa
  • Zaginiony – amerykański serial telewizyjny
  • Zaginiony – brytyjski serial telewizyjny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌzaɟĩˈɲɔ̃nɨ, AS: zaǵĩńõny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaginąć

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) utracony, zgubiony, zagubiony, niedostępny

Wiktionary


zaginięcie

1. przepaść gdzieś, nie dając znaku życia;
2. zostać zgubionym lub ukradzionym; zginąć, przepaść;
3. przenośnie: ulec zapomnieniu; zginąć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaginąć.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zaginięcie (powieść)
  • Chyłka. Zaginięcie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌzaɟĩˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: zaǵĩńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaginąć, ginąć

Wiktionary


zaginąć

1. przepaść gdzieś, nie dając znaku życia;
2. zostać zgubionym lub ukradzionym; zginąć, przepaść;
3. przenośnie: ulec zapomnieniu; zginąć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) zniknąć bez śladu; przepaść bez wieści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaginięcie n., zaginiony mos.

 przym. zaginiony

Wiktionary


zagipsowywać

wypełniać lub pokrywać gipsem


SJP.pl


zagiąć

1. odchylić trwale; wykrzywić; wygiąć;
2. ujawnić u kogoś brak wiedzy wprawiając go w zakłopotanie


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|zaginać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaginanie n., zagięcie n., gięcie n., wygięcie n.

 czas. zaginać ndk.

Wiktionary


zagięcie

1. odchylić trwale; wykrzywić; wygiąć;
2. ujawnić u kogoś brak wiedzy wprawiając go w zakłopotanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) miejsce, gdzie coś jest zagięte

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zgiąć, zagiąć

 rzecz. wygięcie n., giętarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fałda, łuk, załamanie

Wiktionary


zagięty

1. odchylić trwale; wykrzywić; wygiąć;
2. ujawnić u kogoś brak wiedzy wprawiając go w zakłopotanie


SJP.pl


zaglomeryzować

połączyć mniejsze kawałki, ziarna w większe części; zaglomerować


SJP.pl


zaglondać

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. patrzeć, przypatrywać się

Wiktionary


zaglądanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaglądać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaglądać ndk.

Wiktionary


zaglądać

czasownik niedokonany (dk. zajrzeć)

 (1.1) patrzeć w głąb czegoś

 (1.2) pot. wstępować gdzieś na krótko

 (1.3) przen. książk. o świetle: wpadać przez okno

 (1.4) przen. książk. o czymś, co znajduje się tuż za oknem: być widocznym z wnętrza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­nosi wzrok znad walizki między nogami i zagląda do kokpitu, gdzie asystentka wraz z pilotem gar­bią się nad główną kon­solą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈɡlɔ̃ndat͡ɕ, AS: zaglõndać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaglądanie n.

 czas. oglądać, oglądnąć

Wiktionary


zagmatwania

ogół komplikacji


SJP.pl


zagmatwanie

skomplikowany, trudny do zrozumienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zagmatwać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zagmatwać dk.

 przym. zagmatwany

 rzecz. gmatwanie n.

Wiktionary


zagmatwany

skomplikowany, trudny do zrozumienia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) skomplikowany, trudny do zrozumienia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaɡmatˈfãnɨ, AS: zagmatfãny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zagmatwać

 rzecz. gmatwanie n., zagmatwanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mętny, nieczytelny, niejasny, niejednoznaczny, nieprzejrzysty, pogmatwany, pokrętny, powikłany, skomplikowany, zawikłany, zawiły

Wiktionary


zagmatwywać

czynić niejasnym, trudnym do zrozumienia; gmatwać


SJP.pl


zagnanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zagnać.

Wiktionary

Zagnanie (kasz. "Jezoro Zagnanié") – jezioro położone na Pojezierzu Kaszubskim, w powiecie kościerskim województwa pomorskiego, w pobliżu Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego („Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Wierzycy”). Zagnanie zajmuje powierzchnię 143 ha, długość wynosi 2,3 km, szerokość do 0,8 km a głębokość maksymalna to 19,5 m, przepływa przez nie Wierzyca.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. zagnać dk.

Wiktionary


zagnać

1. doprowadzić szybko w określone miejsce;
2. zamęczyć poprzez gonienie;
3. zmusić do jakieś czynności; zagonić


SJP.pl


zagnańsk

wieś w Polsce


SJP.pl

Zagnańsk – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim. Ma status sołectwa. Jest siedzibą gminy Zagnańsk.

Był wsią biskupstwa krakowskiego w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


zagnański

→ Zagnańsk (wieś w Polsce)


SJP.pl


zagnańszczanin

mieszkaniec Zagnańska (wsi w Polsce)


SJP.pl


zagnańszczanka

mieszkanka Zagnańska (wsi w Polsce)


SJP.pl


zagniatanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zagniatać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zagniatać ndk.

 rzecz. gnieciuch mrz.

Wiktionary


zagniatać

czasownik niedokonany (dk. zagnieść)

 (1.1) kulin. gnieść, ugniatać nadając odpowiednią konsystencję; wyrabiać ciasto

 (1.2) powodować zagięcia, fałdę na jakimś materiale, papierze

czasownik zwrotny niedokonany zagniatać się (dk. zagnieść się)

 (2.1) ulegać zagnieceniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mąkę razową pszenną odsiewamy i mieszamy z mąką gryczaną, którą otrzymujemy po zmieleniu kaszy gryczanej; dodajemy soli, wody i zagniatamy ciasto.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈɟɲatat͡ɕ, AS: zaǵńatać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagniecenie n., zagniatanie n., gnieciuch mrz.

 czas. zagnieść dk.

Wiktionary


zagniazdownik

ptak, który po wykluciu opuszcza swoje gniazdo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. ptak zdolny po wykluciu do prawie samodzielnej egzystencji;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Typowymi zagniazdownikami są: kaczki, gęsi (w tym łabędzie), kurowate.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniazdownik mzw., gniazdo n., gniazdowisko n.

 czas. gniazdować

 przym. gniazdowy

Wiktionary


zagniecenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zagnieść.

 (1.2) miejsce, w którym coś jest nierówne, odkształcone wskutek gniecenia

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zagniatać, zagnieść

 rzecz. gnieciuch mrz.

Wiktionary


zagnietek

worczak zagnietek - gatunek pająka z rodziny worczakowatych


SJP.pl


zagniewany

przymiotnik

 (1.1) gniewający się

Wiktionary


zagniewać

czasownik

 (1.1) daw. wzbudzić gniew w kimś

czasownik zwrotny zagniewać się

 (2.1) daw. wpaść w gniew

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniew m.

 czas. gniewać ndk.

 przym. gniewny

 przysł. gniewnie

Wiktionary


zagnieść

czasownik dokonany

 (1.1) kulin. cuk. połączyć składniki ciasta ugniatając je rękoma

 (1.2) utworzyć zagięcie, fałdę na jakimś materiale

 (1.3) zabić kogoś, przycisnąwszy swoim ciężarem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mama zagniotła drożdżówkę i postawiła do wyrośnięcia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagniecenie n., gnieciuch mrz.

 czas. zagniatać ndk.

Wiktionary


zagnić

potocznie: trochę zgnić; nadgnić


SJP.pl


zagniły

trochę zgniły; nadgniły


SJP.pl


zagnębić

znęcając się nad kimś, zniszczyć go, zamęczyć; uciemiężyć


SJP.pl


zagoić

zakończyć proces pourazowy; zasklepić ranę


SJP.pl


zagojony

zakończyć proces pourazowy; zasklepić ranę


SJP.pl


zagon

długi, wąski pas ziemi uprawnej, ograniczony bruzdami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. długi, wąski pas ornego pola, ograniczony równoległymi bruzdami, składający się z kilku lub kilkunastu skib;

 (1.2) daw. powierzchnia ziemi uprawnej trudna do sprecyzowania

 (1.3) wojsk. hist. siły i sposób walki kawalerii, która wykonuje wypad w głąb terytorium przeciwnika;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zagon ziemi – pas gruntu rolnego
  • zagon wojska – pojęcie historyczne oznaczające formę walki jazdy
  • zagon (miara) – staropolska miara długości i powierzchni
  • Zagon – żleb w polskich Tatrach
  • Zagon – niezamieszkana leśniczówka w woj. zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Bobolice,
  • Zagon na Koziatyn – rajd na głębokie tyły bolszewickie polskiej Dywizji Jazdy 25-26 kwietnia 1920 r.
  • Zagon na Kowel – rajd z 11-12 września 1920 r.
  • Zagon na Żytomierz – rajd z dnia 26 kwietnia 1920 r.
  • Zagoni

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na tym zagonie pod lasem posadziliśmy w tym roku brukselkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzaɡɔ̃n, AS: zagõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagończyk

 przym. zagonowy

Wiktionary


zagonek

zdrobnienie od: zagon


SJP.pl


zagonik

zdrobnienie od: zagon


SJP.pl


zagonowy

przymiotnik od: zagon


SJP.pl


zagorsk

miasto w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Siergijew Posad, nazwa oficjalna w latach 1930-1991;

Wiktionary


zagorski

przymiotnik od: Zagorsk


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mitrofan (Zagorski) – prawosławny biskup
  • Władimir Zagorski – rosyjski działacz komunistyczny
  • Zagórski

Wikipedia


zagorzalec

przestarzałe: osoba ożywiona jakąś ideą, pełna zapału do działania; entuzjasta, zapaleniec, pasjonat, miłośnik


SJP.pl


zagorzalej

stopień wyższy od przysłówka: zagorzale


SJP.pl


zagorzalszy

stopień wyższy od przymiotnika: zagorzały


SJP.pl


zagorzałek

Za

Wikipedia


zagorzałość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co zagorzałe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zagorzały

 rzecz. pogorzelec mos.

Wiktionary


zagorzały

gorliwy, zawzięty, żarliwy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) gorliwy, zawzięty, żarliwy, zdecydowany w poglądach

 (1.2) zażarty, odznaczający się gwałtownością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Erazm Majewski był wybitnym uczonym, ale także zagorzałym endekiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaɡɔˈʒawɨ, AS: zagožau̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogorzelec mos., zagorzałość ż.

 przysł. zagorzale

 czas. zagorzeć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gorliwy, pełen zapału, zapalony, zawzięty, żarliwy, fanatyczny, zapamiętały

 (1.2) zajadły, zażarty

Wiktionary


zagorzeć

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) przest. zapłonąć

 (1.2) przest. zatruć się tlenkiem węgla

 (1.3) przest. opalić się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈɡɔʒɛt͡ɕ, AS: zagožeć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gorzeć ndk.

 przym. zagorzały

 przysł. zagorzale

 rzecz. pogorzelec mos.

Wiktionary


zagorzyce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zagorzyce – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Radziejów
  • Zagorzyce – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Miechów
  • Zagorzyce – wieś w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Sędziszów Małopolski
  • Zagorzyce – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Pińczów
  • Zagorzyce – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Bogoria

Wikipedia


zagorączkować

zacząć mieć podwyższoną temperaturę ciała; zacząć gorączkować


SJP.pl


zagospodarowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) racjonalne wykorzystanie terenów lub zasobów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zagospodarowanie przestrzenne Saskiej Kępy wiąże się ściśle z historią planowanieanowania rozwoju całego miasta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gospodarz mos., zagospodarowywanie n.

 czas. zagospodarować dk., zagospodarowywać ndk.

Wiktionary


zagospodarowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przygotowywanie do użytku, wykorzystywanie na jakiś cel

 (1.2) przejmowanie na własny użytek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Władze Kazachstanu rozpoczęły zagospodarowywanie bezludnych terytoriów.

 (1.2) Rozpoczęło się stopniowe zagospodarowywanie elektoratu zhańbionego ugrupowania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagospodarowanie n., gospodarz mos.

 czas. zagospodarowywać ndk., zagospodarowywać się ndk.

 przym. zagospodarowywany

 ims. zagospodarowywany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przejmowanie

Wiktionary


zagospodarowywać

czasownik

 (1.1) wykorzystywać teren lub zasób

 (1.2) wpływać na coś, obejmować coś swoim wpływem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pańszczyzna pracę, którą wykonywali chłopi, zagospodarowuje w obrębie systemu niewolniczego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagospodarowanie n., gospodarz m., gospodarka ż., zagospodarowywanie n.

 czas. zagospodarować dk.

 przym. gospodarczy

Wiktionary


zagotowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zagotować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zagotować

Wiktionary


zagotowany

1. doprowadzić ciecz do wrzenia;
2. zagotować się - oburzyć się, zbulwersować


SJP.pl


zagotować

1. doprowadzić ciecz do wrzenia;
2. zagotować się - oburzyć się, zbulwersować


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) doprowadzić jakiś płyn do stanu wrzenia

czasownik zwrotny dokonany

 (2.1) znaleźć się w stanie wrzenia

 (2.2) przen. gwałtownie zdenerwować się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zagotowałem wodę na herbatę.

 (2.1) Zalej mi kawę, gdy woda się zagotuje!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaɡɔˈtɔvat͡ɕ, AS: zagotovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gotować ndk.

 rzecz. zagotowanie n.

Wiktionary


zagować

czasownik

 (1.1) gw-pl|Warmia. rżnąć piłą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaga ż.

Wiktionary


zagozda

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Zagozda (1930–2018) – polski dziennikarz radiowy i popularyzator muzyki
  • Bohdan de Nisau ps. Zdzisław Zagozda (1896–1943) – polski działacz socjalistyczny, komunistyczny i niepodległościowy, uczestnik II i III powstania śląskiego, organizator Związku Niezależnej Młodzieży ...
  • Adam Michnik ps. Andrzej Zagozda (ur. 1946) – polski publicysta, eseista, pisarz, historyk i działacz polityczny. W latach 1968–1989 dysydent i jeden z głównych działaczy opozycji demokratycznej w PRL...

Wikipedia


zagończyk

w dawnym wojsku polskim: żołnierz doświadczony w zwalczaniu zagonów tatarskich


SJP.pl

Zagończyk – pojęcie historyczne (XVI–XVIII wiek), określające w dawnym wojsku polskim i kozackim dowódcę wojskowego stosującego taktykę działań na głębokim zapleczu nieprzyjaciela.

Za ostatniego „polskiego zagończyka” uważa się majora Henryka Dobrzańskiego pseudonim „Hubal”, który nie złożył broni po bitwie pod Kockiem i walczył nadal z Niemcami, prowadząc wojnę partyzancką do zimy 1939/1940.

Wikipedia


zagościniec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zagościniec – część wsi Strzakły w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Międzyrzec Podlaski
  • Zagościniec – część wsi Kościeniewicze w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Piszczac
  • Zagościniec– część wsi Smólsko Duże w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Biłgoraj
  • Zagościniec – część wsi Olszewnica w woj. lubelskim, w pow. radzyński, w gminie Kąkolewnica
  • Zagościniec – część wsi Gruszka Zaporska w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Radecznica
  • Zagościniec – część wsi Nieznanowice w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów
  • Zagościniec – część wsi Baba w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Łyse
  • Zagościniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Wołomin
    • Zagościniec – przystanek kolejowy w powyższej miejscowości
  • Zagościniec – przysiółek wsi Jeżowe w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Jeżowe
  • Zagościniec – część wsi Stobiec w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Iwaniska

Wikipedia


zagr.

skrót od: zagranica, zagraniczny


SJP.pl


zagrabki

zgrabione z pola resztki zżętego zboża


SJP.pl


zagracać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zagracić)

 (1.1) zastawiać gratami; umieszczać gdzieś zbyt wiele przedmiotów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. graciarnia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zastawiać, zaśmiecać

Wiktionary


zagracić

zastawić pomieszczenie zbyt wieloma meblami, gratami


SJP.pl


zagradzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zagradzać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagrodzenie n., zagroda ż., zagródka ż., zagrodnik m., zagrodowiec m., ogród mrz.

 czas. zagradzać ndk., zagrodzić dk.

 przym. zagrodowy, zagrodniczy

Wiktionary


zagradzać

czasownik

 (1.1) stawiać zagrodę; oddzielać; ogradzać jakąś powierzchnię

 (1.2) utrudniać swobodne przejście do jakiegoś miejsca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈɡrad͡zat͡ɕ, AS: zagraʒać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagroda ż., zagródka ż., zagrodnik m., zagrodowiec m., zagradzanie n., zagrodzenie n., ogród mrz.

 czas. zagrodzić dk.

 przym. zagrodowy, zagrodniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) tarasować

Wiktionary


zagrajek

nazwisko


SJP.pl


zagrajmer

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) slang. posp. osoba nagrywająca, najczęściej w serwisie YouTube, filmiki wideo typu „zagrajmy w…” (ang. „let’s play…”), przedstawiające rozgrywkę w grach komputerowych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. zagrajmerka ż.

Wiktionary


zagramaniczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) żart. pot. infant. zagraniczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Eric-Emmanuel Schmitt to mój ulubiony autor do bicia. Ulubiony bo zagramaniczny.

Wiktionary


zagramolać

dawniej: zagramolać się - gramoląc się, dostać się gdzieś


SJP.pl


zagranica

kraje leżące poza granicami danego państwa; obczyzna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) terytorium położone poza terytorium państwa, o którym mowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obroty handlowe Polski z zagranicą rosną z roku na rok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaɡrãˈɲit͡sa, AS: zagrãńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagraniczniak mos., zagranicznik mos., granica ż.

 przym. zagraniczny

 przysł. za granicą

Wiktionary


zagraniczniak

obcokrajowiec; zagranicznik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. obcokrajowiec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagranica ż., granica ż.

 przysł. za granicą

 przym. zagraniczny

Wiktionary


zagranicznik

obcokrajowiec; zagraniczniak


SJP.pl


zagraniczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odbywający się za granicą, mający związek z zagranicą, pochodzący z zagranicy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego „prawa ręka”, Wołodymyr Horbulin, ukuł wtedy hasło, że w polityce zagranicznej Kuczma jest nacjonalistą, w wewnętrznej — liberałem, a w społecznej — socjaldemokratą.

 (1.1) Nasze miasto rozpoczęło kampanię reklamową, by zachęcić zagraniczne firmy do zainwestowania w nim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaɡrãˈɲit͡ʃnɨ, AS: zagrãńičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagranica ż., zagraniczniak m., zagraniczność ż.

 przysł. za granicą

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zewnętrzny, obcy, cudzoziemski, żart. zagramaniczny

Wiktionary


zagranie

1. wykonać utwór na instrumencie muzycznym;
2. wziąć udział w grze;
3. wykonać czynność związaną z grą (np. uderzyć piłkę, położyć kartę, wykonać ruch);
4. udać coś lub kogoś;
5. wystawić przedstawienie;
6. zabrzmieć; wydać dźwięk;
7. w przemyślany sposób wpłynąć na kogoś;
8. udać się (np. o przedsięwzięciu);
9. w przemyślany sposób wykorzystać światło lub barwy;
10. zaszczekać, goniąc zwierzynę (o psach myśliwskich)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zagrać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈɡrãɲɛ, AS: zagrãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zagrać dk.

 rzecz. gra ż., zagrywka ż., zagrywanie ż.

 przym. grywalny

Wiktionary


zagranko

zdrobnienie od: zagranie


SJP.pl


zagrać

1. wykonać utwór na instrumencie muzycznym;
2. wziąć udział w grze;
3. wykonać czynność związaną z grą (np. uderzyć piłkę, położyć kartę, wykonać ruch);
4. udać coś lub kogoś;
5. wystawić przedstawienie;
6. zabrzmieć; wydać dźwięk;
7. w przemyślany sposób wpłynąć na kogoś;
8. udać się (np. o przedsięwzięciu);
9. w przemyślany sposób wykorzystać światło lub barwy;
10. zaszczekać, goniąc zwierzynę (o psach myśliwskich)


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. grać)

 (1.1) wziąć udział w jakiejś grze

 (1.2) wykonać czynność związaną z grą (np. uderzyć lub rzucić piłkę albo krążek, wyłożyć kartę, wykonać ruch)

 (1.3) wykonać utwór muzyczny na instrumencie

 (1.4) odtworzyć utwór muzyczny za pomocą urządzenia

 (1.5) odtworzyć jakąś postać w spektaklu lub filmie, wystawić sztukę lub wyświetlić film

 (1.6) zabrzmieć lub wydać dźwięk

 (1.7) postąpić w jakiś sposób, dążąc do osiągnięcia własnych celów

 (1.8) zachować się nienaturalnie, udając kogoś lub coś

 (1.9) o emocjach: uzewnętrznić się

 (1.10) wpłynąć na czyjeś postępowanie

 (1.11) przybrać na chwilę inny kolor

 (1.12) zostać dopasowanym do czegoś

 (1.13) przyjąć jakiś kolor za atutowy

 (1.14) udać się (np. o przedsięwzięciu)

 (1.15) łow. o psach myśliwskich: zaszczekać goniąc zwierzynę

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: zagracić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzaɡrat͡ɕ, AS: zagrać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. granie n., grajek mos., zagrywanie n., zagranie n., zagrywka ż., przygrywka ż.

 czas. grać, zagrywać ndk.

 przym. growy

Wiktionary


zagrażanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zagrażać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaɡraˈʒãɲɛ, AS: zagražãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zagrażać

Wiktionary


zagrażać

stwarzać sytuację niebezpieczną, narażać na ryzyko


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zagrozić)

 (1.1) stwarzać sytuację niebezpieczną, narażać na ryzyko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Komuniści potrzebowali pokazowego procesu, który udowodni, że reakcja wciąż zdradziecko knuje i zagraża państwu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈɡraʒat͡ɕ, AS: zagražać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagrożenie n., zagrażanie n.

 czas. grozić

Wiktionary


zagregowanie

zebranie elementów, złączenie w całość


SJP.pl


zagregować

połączyć elementy w całość


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. agregować)

 (1.1) dokonany od|agregować.

Wiktionary


zagreus

w mitologii greckiej: przydomek Dionizosa jako boga związanego ze światem podziemnym i nocnymi obrzędami


SJP.pl

Za

Wikipedia


zagrobowy

przestarzale: pozagrobowy - istniejący w zaświatach


SJP.pl


zagroda

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dom na wsi wraz z zabudowaniami gospodarczymi i zazwyczaj otoczonym płotem obszarem

 (1.2) wydzielony ogrodzeniem teren dla zwierząt

 (1.3) daw. zob. przegroda.

Wiktionary

Zobacz też: Zagroda w innych znaczeniach tej nazwy.

Zagroda (inaczej gospodarstwo, siedlisko, obejście) – zespół budynków oraz urządzeń ulokowanych na ograniczonej przestrzeni, stanowiących mieszkanie rodziny chłopskiej i jednocześnie część indywidualnego gospodarstwa rolniczego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wtem u ogrodzenia z desek rozdzielającego zagrody Anzelma i Fabiana coś zaszeleściło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈɡrɔda, AS: zagroda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagrodnik m., zagrodowiec m., zagrodzenie n., zagradzanie n.

:: zdrobn. zagródka ż.

 czas. zagradzać ndk., zagrodzić dk.

 przym. zagrodowy, zagrodniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gumno, obejście

Wiktionary


zagrodniczka

→ zagrodnik


SJP.pl

Patrz:

zagrodnik

zagrodniczy

→ zagrodnik


SJP.pl

Patrz:

zagrodnik

zagrodnik

w dawnej Polsce: chłop posiadający jedynie zagrodę, zobowiązany do pańszczyzny


SJP.pl

Za

Wikipedia


zagrodno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zagrodno – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie złotoryjskim, w gminie Zagrodno
  • Zagrodno – osada w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Kolbudy
  • Zagrodno – gmina wiejska w województwie dolnośląskim, w powiecie złotoryjskim
  • Zagrodno – nieistniejący przystanek osobowy w Zagrodnie, w powiecie złotoryjskim, w województwie dolnośląskim

Wikipedia


zagrodowy

przymiotnik od: zagroda


SJP.pl


zagrodzenie

konstrukcja utrudniająca przejście


SJP.pl


zagrodzieński

przymiotnik od: Zagrodno (wieś w województwie dolnośląskim)


SJP.pl


zagrodzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zagradzać)

 (1.1) dokonany od|zagradzać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Jutro trzeba od frontu żerdziami zagrodzić - powiedział ziewając Korbal. - Zostawić tylko przełaz, resztę zagrodzić i gliną obrzucić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈɡrɔd͡ʑit͡ɕ, AS: zagroʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podgrodzie n., zagroda ż., zagródka ż., zagrodnik m., zagrodowiec m., zagrodzenie n., zagradzanie n., ogród mrz.

 czas. zagradzać ndk.

 przym. zagrodowy, zagrodniczy

Wiktionary


zagrodzki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Zagrodzki – podporucznik, uczestnik powstania warszawskiego
  • Janusz Zagrodzki – historyk sztuki
  • Kazimierz Zagrodzki – doktor medycyny weterynaryjnej, pułkownik Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej
  • Krzysztof Zagrodzki – polski i francuski historyk sztuki
  • Stanisław Zagrodzki – technolog żywności, profesor Politechniki Łódzkiej

Wikipedia


zagros

pasmo górskie w Iranie


SJP.pl

Zagros – góry w Iranie, od pd.-zach. obrzeżają Wyżynę Irańską. Długość ok. 1600 km, szerokość 200–300 km. Najwyższy szczyt Zard Kuh, 4548 m n.p.m. Obejmują kilkanaście grzbietów górskich (biegnących równolegle z pn.-zach. na pd.-wsch.) rozdzielonych podłużnymi obniżeniami pochodzenia tektonicznego i krasowego. Grzbiety z płaskimi wierzchołkami i stromo opadającymi stokami.

Wikipedia


zagrozić

czasownik dokonany (ndk. grozić)

 (1.1) zasugerować groźne skutki

 (1.2) zacząć stanowić zagrożenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żona zagroziła mu rozwodem, jeśli nie przestanie pić.

 (1.2) Walki zagroziły spójności państwa.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. grozić ndk.

 rzecz. zagrożenie n.

 przym. zagrożony

Wiktionary


zagrożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) coś, co jest niebezpieczne

Wiktionary

Zobacz też: Zagrożenie (film).

Zagrożenie – zjawisko wywołane działaniem sił natury bądź człowieka, które powoduje, że poczucie bezpieczeństwa maleje bądź zupełnie zanika. Dzielą się one na:

Zagrożenie możemy jeszcze podzielić ze względu na rozmiary (terytorium) na którym ono zachodzi, tzn.:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Większość węży nie jest agresywna i kąsa tylko w sytuacji zagrożenia.

 (1.1) Premier nie chce odpowiedzieć, czy Facebook stanowi zagrożenie dla wolności słowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaɡrɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: zagrožẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zagrażać, grozić, zagrozić

 przym. zagrożony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niebezpieczeństwo

Wiktionary


zagrożony

1. taki, któremu coś grozi, np. czuć się zagrożonym;
2. taki, za który coś grozi, np. przestępstwo zagrożone dożywociem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, któremu coś grozi

 (1.2) taki, za który coś grozi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zagrożony jest zresztą cały świat, ale ja już pragnę ocalić tylko tę jedną wyspę…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagrożenie n., groźba ż.

 czas. grozić ndk., zagrozić dk.

 przym. groźny

Wiktionary


zagruntowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zagruntować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gruntować, zagruntować dk.

 przym. gruntowy

Wiktionary


zagruźliczony

pełny zarazków gruźlicy, opanowany przez gruźlicę


SJP.pl


zagruźliczyć

zarazić gruźlicą


SJP.pl


zagrycha

potocznie: wędliny, ryby, marynaty itp. podawane do alkoholu; zakąska, zagryzka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. niewielka przekąska podawana do alkoholu, najczęściej śledzik, ogórek kiszony lub konserwowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Daj coś na zagrychę, nie będziemy pić na pusty żołądek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈɡrɨxa, AS: zagryχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagryzanie n., zagryzienie n.

:: zdrobn. zagryzka ż.

 czas. zagryźć dk., zagryzać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakąska

Wiktionary


zagrypiać

zagrypiać się - zaczynać chorować na grypę


SJP.pl


zagrypiony

potocznie: chory na grypę


SJP.pl


zagrypić

zagrypić się - zachorować na grypę


SJP.pl


zagrywka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. w siatkówce, tenisie, badmintonie: rozpoczęcie gry lub kolejnej jej części polegające na przebiciu piłki bądź lotki na pole przeciwnika;

 (1.2) działanie strategiczne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kluczem do sukcesu jest dobre przyjęcie zagrywki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈɡrɨfka, AS: zagryfka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gracz mos., gra ż., zagranie n., zagrywanie n., przygrywka ż.

 czas. grać, zagrywać ndk., zagrać dk.

 przym. growy, grywalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) serwis, serw

Wiktionary


zagryzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zagryzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zagryzać ndk.

 rzecz. zagrycha ż.

Wiktionary


zagryzka

zakąska, przekąska;
1. jedzenie spożywane między regularnymi posiłkami; antypast, przystawka;
2. wędliny, ryby, marynaty itp. podawane do alkoholu; zagrycha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. niewielka przekąska podawana do alkoholu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pije szlachta „w zagryzkę” i chleb spożywa.

 (1.1) Stasia nalewała im setkę do literatki i za darmo częstowała kiszonym ogórkiem na zagryzkę.

 (1.1) Rozsmakowanych artystycznie gości, dla pełni doznań w rozkoszowaniu się Sztuką, napojono szampanem i nakarmiono chlebem ze smalcem, na zagryzkę podając fikuśne marcheweczki i inne warzywka maczane w smakowitych dipach.

 (1.1) Przybyłych gości kolekcjoner poczęstował chlebem ze smalcem własnego wyrobu, gdyż, jak stwierdził, właśnie ten frykas idealnie pasuje jako zagryzka przy pykaniu fajki.

 (1.1) Na stół wjeżdżają nietypowe dania: suszone ryby, które odrywa się płatami, wielorybi tłuszcz, pokrojony w kostki (znakomita zagryzka do alkoholi), baranie udźce z lodówki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈɡrɨska, AS: zagryska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagrycha ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przekąska, zakąska

Wiktionary


zagrzać

czasownik przechodni dokonany (ndk. zagrzewać)

 (1.1) uczynić gorącym, grzejąc

 (1.2) pobudzić (do działania)

czasownik zwrotny dokonany zagrzać się (ndk. zagrzewać się)

 (2.1) stać się gorącym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzaɡʒat͡ɕ, AS: zagžać

Wiktionary


zagrzeb

grzebiąc zasypać coś, schować w czymś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Chorwacji;

Wiktionary

Zagrzeb (chorw. "Zagreb", wym. ;

niem. hist. "Agram", węg. "Zágráb", wł. "Zagabria") – stolica i największe miasto Chorwacji. Liczy ono 767 tys. mieszkańców (2021), a aglomerację zagrzebską zamieszkuje około 1,1 mln. Historycznie miasto wywodzi się od leżących na sąsiadujących ze sobą wzgórzach osad Gradec i Kaptol, które stanowią jądro dzisiejszego Zagrzebia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zagrzeb jest największym miastem Chorwacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzaɡʒɛp, AS: zagžep

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagrzebianin mos., zagrzebianka ż.

 przym. zagrzebski

Wiktionary


zagrzebanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zagrzebać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagrzebywanie n.

 czas. zagrzebywać ndk., zagrzebać dk.

Wiktionary


zagrzebać

grzebiąc zasypać coś, schować w czymś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zagrzebywać)

 (1.1) dokonany od|zagrzebywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już za nią klamka zapadła, już ona sama siebie w grobie zagrzebała. Siedzieć jej teraz tylko w tej chacie, wiatrów wiejących słuchać i na chamów patrzeć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagrzebanie n., zagrzebywanie n.

 czas. grzebać, zagrzebywać ndk.

Wiktionary


zagrzebianin

mieszkaniec Zagrzebia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Zagrzebia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaɡʒɛˈbʲjä̃ɲĩn, AS: zagžebʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zagrzeb mrz.

:: fż. zagrzebianka ż.

 przym. zagrzebski

Wiktionary


zagrzebianka

mieszkanka Zagrzebia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Zagrzebia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kolejnym punktem na liście przygotowanej przez Antonię, rodowitą zagrzebiankę, była pijalnia czekolady. Ileż tam było słodkości!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaɡʒɛˈbʲjãnka, AS: zagžebʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zagrzeb mrz.

:: fm. zagrzebianin mos.

 przym. zagrzebski

Wiktionary


zagrzebieniowy

mięsień zagrzebieniowy - część mięśnia najszerszego grzbietu u zwierząt rzeźnych


SJP.pl


zagrzebka

pospolity słodkowodny ślimak przodoskrzelny


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zagrzebka – rodzaj grzybów
  • zagrzebka – rodzaj ślimaków

Wikipedia


zagrzebski

dotyczący Zagrzebia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Zagrzeb

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W poniedziałek przejdzie badania w zagrzebskiej klinice i lekarze podejmą decyzję o ewentualnej operacji, która miałaby się odbyć po zakończeniu sezonu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈɡʒɛpsʲci, AS: zagžepsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zagrzeb mrz., zagrzebianin mos., zagrzebianka ż.

Wiktionary


zagrzebywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zagrzebywać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagrzebanie n.

 czas. zagrzebywać ndk., zagrzebać dk.

Wiktionary


zagrzechotać

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. grzechotać)

 (1.1) wydać z siebie grzechot

 (1.2) wywołać grzechotanie przez poruszanie instrumentem lub przedmiotem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Siedział tak i wtedy, kiedy zagrzechotały i zgasły nagle motory, i potem, kiedy drzwi otworzyły się i na próg opadło coś bezwładnego jak rozwiązany tłumok.

 (1.2) Mały żydek zagrzechotał terkotką tuż przy jej uchu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzechot mrz., grzechotanie n., grzechotka ż., grzechotnik mzw., grzechotniki lm nm., grzechotnikowate lm nm.

 czas. grzechotać ndk.

 przym. grzechotliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaterkotać

Wiktionary


zagrzejnikowy

znajdujący się za grzejnikiem


SJP.pl


zagrzewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zagrzewać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zagrzewać ndk.

Wiktionary


zagrzewać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zagrzać)

 (1.1) niedokonany od|zagrzać.

czasownik zwrotny niedokonany zagrzewać się (dk. zagrzać się)

 (2.1) niedokonany od|zagrzać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈɡʒɛvat͡ɕ, AS: zagževać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagrzewanie n.

Wiktionary


zagrzewo

Zagrzewo (niem. "Sagsau") – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nidzickim, w gminie Nidzica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


zagrzybianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zagrzybiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zagrzybiać ndk.

 rzecz. grzybnia ż.

Wiktionary


zagrzybiały

taki, który pokrył się grzybem, warstwą grzyba


SJP.pl


zagrzybieć

pokryć się grzybem, warstwą grzyba


SJP.pl


zagrząźć

dawniej: utknąć w czymś grząskim, ugrząźć; zagrzęznąć


SJP.pl


zagrzęzać

dawniej: pogrążać się, utykać w czymś grząskim


SJP.pl


zagrzęziony

dawniej: taki, który zagrzązł (utknął w czymś grząskim)


SJP.pl


zagrzęznąć

dawniej: utknąć w czymś grząskim, ugrząźć; zagrząźć


SJP.pl


zagródka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: zagroda

Wiktionary


zagubiony

przymiotnik

 (1.1) taki, który nie wie, co czynić dalej, jak postępować w niejasnych dlań okolicznościach

 (1.2) świadczący o czyichś wahaniach, niewiedzy, jak dalej działać

 (1.3) trudny do odnalezienia; z niełatwym sposobem dotarcia

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zagubić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagubienie n.

 czas. gubić ndk., zagubić dk.

Wiktionary


zagubić

czasownik przechodni dokonany (ndk. daw. zagubiać)

 (1.1) umiejscowić w sposób nie do odnalezienia

 (1.2) przen. stracić korzystną cechę lub wartość

czasownik zwrotny dokonany zagubić się (ndk. daw. zagubiać się)

 (2.1) zostać zagubionym (1.1)

 (2.2) przen. zostać zagubionym (1.2)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈɡubʲit͡ɕ, AS: zagubʹić

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zagubiony

Wiktionary


zaguby

danie z ziemniaków i ciasta pierogowego charakterystyczne dla kuchni podlaskiej regionu nadbużańskiego


SJP.pl


zagumny

nazwisko


SJP.pl

Zagumny (forma żeńska: Zagumna; liczba mnoga: Zagumni) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 86 osób, a najwięcej, 34, w województwie ostrołęckim.

Wikipedia


zagustowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zagustować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaɡustɔˈvãɲɛ, AS: zagustovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zagustować

Wiktionary


zagustować

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) polubić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostatnio zagustowałem w tatarze, chociaż wcześniej nie lubiłem surowego mięsa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaɡuˈstɔvat͡ɕ, AS: zagustovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagustowanie n., gust

 czas. gustować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polubić, rozsmakować się

Wiktionary


zaguła

nazwisko


SJP.pl


zagwarantowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zagwarantować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zagwarantować dk.

Wiktionary


zagwazdać

zabazgrać, zagryzmolić


SJP.pl


zagwizdanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zagwizdać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zagwizdać dk.

Wiktionary


zagwozdka

potocznie: problem; trudność; szkopuł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. problem, dylemat (zwykle niewielki)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam zagwozdkę, jak poprawnie napisać to słowo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈɡvɔstka, AS: zagvostka

Wiktionary


zagwoździk

zagwoździk brunatny - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych


SJP.pl


zagórki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zagórki – część miasta Białystok
  • Zagórki − wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Pęczniew
  • Zagórki – część wsi Biskupice w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Sieradz
  • Zagórki – część wsi Mszana Górna w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Mszana Dolna
  • Zagórki – część wsi Ceranów w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Ceranów
  • Zagórki − osada w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Człuchów
  • Zagórki − wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kobylnica
  • Zagórki – część wsi Snochowice w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Łopuszno
  • Zagórki − wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie
  • Zagórki − wieś na Litwie, w starostwie Dziewieniszki

Wikipedia


zagórnik

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zagórnik – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Dubienka
  • Zagórnik – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Andrychów
  • Zagórna

Wikipedia


zagórny

nazwisko


SJP.pl


zagórowianin

mieszkaniec Zagórowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


zagórowianka

mieszkanka Zagórowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


zagórowski

przymiotnik od: Zagórów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jarosław Zagórowski – polski inżynier
  • Julian Zagórowski – polski prawnik, działacz społeczny
  • Olgierd Zagórowski – polski historyk
  • Paweł Zagórowski – polski wojskowy
  • Zygmunt Zagórowski – polski nauczyciel

Wikipedia


zagórski

1. → Zagórz;
2. dawniej: znajdujący się za górami, przybywający z dalekich krajów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksandra Zagórska (1884–1965) – polska działaczka niepodległościowa
  • Andrzej Zagórski – polski historyk i żołnierz
  • Aniela Zagórska – polska tłumaczka
  • Anna Zagórska – polska aktorka, specjalistka techniki mowy
  • Bogdana Zagórska – polska piosenkarka
  • Dorota Zagórska (ur. 1975) – polska łyżwiarka figurowa
  • Ignacy Zagórski – polski numizmatyk
  • Jerzy Zagórski – polski poeta i prozaik
  • Karol Roman Zagórski (1886-1940) – generał brygady Wojska Polskiego
  • Kazimierz Zagórski – polski fotograf
  • Krzysztof Zagórski – polski piłkarz
  • Leonard Zagórski – polski pisarz

Wikipedia


zagórz

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Zagórz – miasto w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Zagórz. Położony w pobliżu ujścia Osławy do Sanu, na Pogórzu Bukowskim. Leży w dawnej ziemi sanockiej.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. krośnieńskiego. W latach 1972–1977 Zagórz był w granicach administracyjnych miasta Sanoka jako dzielnica.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈzaɡuʃ, AS: zaguš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagórzanin mos., zagórzanka ż.

 przym. zagórski

Wiktionary


zagórzanin

mieszkaniec Zagórza, Zagórza Śląskiego lub Zagórzan


SJP.pl


zagórzanka

mieszkanka Zagórza, Zagórza Śląskiego lub Zagórzan


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Zagórzanka – polska śpiewaczka operowa
  • Zagórska Struga

Wikipedia


zagórzany

mieszkaniec Zagórza, Zagórza Śląskiego lub Zagórzan


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zagórzany– część wsi Hamernia w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Józefów
  • Zagórzany – wieś w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Gorlice
  • Zagórzany – wieś w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów
  • Zagórzany – przysiółek wsi Groble w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Jeżowe
  • Zagórzany – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Solec-Zdrój
  • Zagórzany – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie mostowskim, w sielsowiecie Łunna
  • Zagórzany – wieś na Ukrainie w rejonie nowouszyckim obwodu chmielnickiego

Wikipedia


zagórzański

przymiotnik od: Zagórzany, Zagórze, Zagórze Śląskie


SJP.pl


zagórze

obszar za górami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) geogr. geol. obszar wzdłuż łańcucha górskiego po stronie działania sił ruchów górotwórczych

 (1.2) pot. obszar za górami

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zagórze – typ jednostki geologicznej i geomorfologicznej
  • Zagórze – część miasta Daleszyce
  • Zagórze – część miasta Jastrowie
  • Zagórze – część miasta Kielce
  • Zagórze – część miasta Kłobuck
  • Zagórze – część miasta Łowicz
  • Zagórze – część miasta Poznań
  • Zagórze – część miasta Rumia
  • Zagórze – część miasta Sosnowiec
  • Zagórze – część miasta Szczawnica
  • Zagórze – przysiółek wsi Chocianowiec w pow. polkowickim, w gminie Chocianów
  • Zagórze – część wsi Lipnica w pow. bialskim, w gminie Rokitno

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Zagórze n.

 przym. zagórzański

Wiktionary


zagórzyce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zagórzyce – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wołowskim, w gminie Wołów
  • Zagórzyce – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Poddębice
  • Zagórzyce – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Kazimierza Wielka
  • Zagórzyce – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Łobez

Wikipedia


zagórów

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Zagórów (niem. "Hinterberg") – miasto w województwie wielkopolskim, powiecie słupeckim, położone w pobliżu rzeki Warty, 16 kilometrów od Słupcy. Miasto jest siedzibą władz gminy Zagórów.

Według danych z 31 grudnia 2021 miasto liczyło 2831 mieszkańców.

Położone na skraju Nadwarciańskiego Parku Krajobrazowego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: zaˈɡuruf, AS: zaguruf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zagórowski

Wiktionary


zagęgać

zagęgotać;
1. o gęsiach: wydać charakterystyczny głos;
2. potocznie: powiedzieć coś niewyraźnie przez nos, wymamrotać coś; wyjąkać, wymruczeć, wybełkotać


SJP.pl


zagęgotać

zagęgać;
1. o gęsiach: wydać charakterystyczny głos;
2. potocznie: powiedzieć coś niewyraźnie przez nos, wymamrotać coś; wyjąkać, wymruczeć, wybełkotać


SJP.pl


zagęstnik

substancja naturalna lub syntetyczna pęczniejąca w wodzie do przygotowywania farb drukarskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) substancja, która ma właściwość zagęszczania czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mąka tapiokowa stosowana jest jako skuteczny zagęstnik do zup i sosów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gęstość ż., gęstwina ż., gąszcz m., zagęszczanie n., zagęszczenie n., zagęszczacz m., zagęszczarka ż.

 czas. gęstnieć ndk., gęstnąć ndk., zgęstnieć dk., zgęstnąć dk., zagęszczać ndk., zagęścić dk.

 przym. gęsty, gęstawy, gęstwinny

 przysł. gęsto, gęstawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zagęszczacz

Wiktionary


zagęszczacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) substancja, która ma właściwość zagęszczania czegoś

 (1.2) maszyna, która coś zagęszcza

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pracownik, który coś zagęszcza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mąka tapiokowa stosowana jest jako skuteczny zagęszczacz do zup i sosów.

 (1.2) Opcjonalnie, przy znacznie zmniejszonej sile docisku, prasa może pracować także jako zagęszczacz osadu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈɡɛ̃w̃ʃt͡ʃat͡ʃ, AS: zagẽũ̯ščač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gęstość ż., gęstwina ż., gąszcz m., zagęszczanie n., zagęszczenie n., zagęstnik m., zagęszczarka ż.

 czas. gęstnieć ndk., gęstnąć ndk., zgęstnieć dk., zgęstnąć dk., zagęszczać ndk., zagęścić dk.

 przym. gęsty, gęstawy, gęstwinny

 przysł. gęsto, gęstawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zagęstnik

 (1.2) zagęszczarka

Wiktionary


zagęszczarka

urządzenie do zagęszczania czegoś


SJP.pl

Zagęszczarka (np. zagęszczarka wibracyjna, zagęszczarka płytowa, zagęszczarka stopowa) – maszyna stosowana do zagęszczania podłoża (gruntu, nawierzchni) poprzez proces wibrowania. Elementem roboczym jest płyta metalowa wzbudzana przez układ wibracyjny napędzany silnikiem elektrycznym lub spalinowym.

Wikipedia


zagęszczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zagęścić)

 (1.1) zwiększać gęstość

 (1.2) przepełniać ludźmi

 (1.3) gromadzić gdzieś jednocześnie dużą ilość lub liczbę czegoś

czasownik zwrotny niedokonany zagęszczać się (dk. zagęścić się)

 (2.1) stawać się gęstszym

 (2.2) zapełniać się ludźmi

 (2.3) pojawiać się gdzieś jednocześnie w dużej ilości lub liczbie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagęszczanie n., zagęstnik mrz., zagęszczacz mos./mrz.

 przym. gęsty

 czas. zagęścić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koncentrować, kondensować

 (2.1) gęstnąć, gęstnieć

Wiktionary


zagęszczenie

spowodować zwiększenie gęstości


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zagęszczenie (leśnictwo)
  • zagęszczenie populacji

Wikipedia


zagęścić

spowodować zwiększenie gęstości


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zagęszczać)

 (1.1) zwiększyć gęstość substancji, roztworów

 (1.2) zgromadzić w jednym miejscu zbyt wiele ludzi

 (2.2) skupić się na pewnej niewielkiej powierzchni

 (2.3) o miejscach: zapełnić się ludźmi

 (2.4) o rzeczach, zjawiskach, wydarzeniach, faktach itp.: pojawić się, nastąpić w dużej ilości w jednym miejscu lub czasie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagęstnik mrz., dogęszczanie n., dogęszczenie n., gąszcz mrz., gęstnienie n., gęstnięcie n., gęstość ż., gęstowie n., gęstwa ż., gęstwina ż., pozagęszczanie n., pozgęszczanie n., przegęszczanie n., przegęszczenie n., rozgęszczanie n., rozgęszczenie n., zagęszczacz mrz., zagęszczanie n., zagęszczarka ż., zagęszczenie n., zgęstnienie n., zgęstnięcie n., zgęszczacz mrz., zgęszczanie n., zgęszczenie n.

 czas. dogęszczać ndk., dogęścić dk., gęstnąć ndk., gęstnieć ndk., pozagęszczać dk., pozgęszczać dk., przegęszczać ndk., przegęścić dk., rozgęszczać ndk., rozgęścić dk., zagęszczać ndk., zgęstnąć dk., zgęstnieć dk., zgęszczać ndk., zgęścić dk.

 przym. gęstawy, gęsty, zgęstły, zgęstniały

 przysł. gęstawo, gęsto

Wiktionary


zagłada

całkowite zniszczenie czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. całkowite, masowe wyniszczenie czegoś lub kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na otwartych przestrzeniach dawno znikł wilczy trop, wilk wie dobrze, czym pachnie zagłada.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈɡwada, AS: zagu̯ada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gładzenie n., zagładzenie n., zgładzanie n., zgładzenie n., gładź ż.

 czas. gładzić ndk., zagładzić dk., zgładzać ndk., zgładzić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eksterminacja, apokalipsa, hekatomba, pomór, unicestwienie; przest. umór

Wiktionary


zagłaskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zagłaskać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zagłaskać dk.

Wiktionary


zagłaskiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zagłaskiwać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zagłaskiwać ndk.

Wiktionary


zagławiacz

przyrząd do kształtowania łba nita


SJP.pl


zagławiać

nadawać końcowi nitu kształt główki


SJP.pl


zagłoba

Jan Onufry Zagłoba, postać literacka z Trylogii Henryka Sienkiewicza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) herald. polski herb szlachecki;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zagłoba – herb szlachecki
  • Onufry Zagłoba – postać literacka z Trylogii Henryka Sienkiewicza
  • Zagłoba – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Wilków
  • Zagłoba – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Stryków
  • Zagloba

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) Zagroba (alternatywna nazwa)

Wiktionary


zagłodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zagłodzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaɡwɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: zagu̯oʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zagłodzić dk.

 rzecz. głodek mrz.

Wiktionary


zagłodzić

głodząc, doprowadzić kogoś do skrajnego wyczerpania lub do śmierci


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|zagładzać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głód mrz., zagładzanie n., zagłodzenie n., głodek mrz., głodówka ż.

 czas. głodzić, zagładzać ndk.

Wiktionary


zagłosowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zagłosować.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. głosowy, głośnikowy

 czas. zagłosować

Wiktionary


zagłosować

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) oddać głos, dokonać wyboru w czasie głosowania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na kogo zechcą zagłosować mieszkańcy Cieszyna, gdyby doszło do drugiej tury?

 (1.1) Zagłosowałbym na tego polityka, ale nie mam pewności, że razem z nim nie wejdzie do starostwa cała rzesza krewnych i znajomych królika.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głos mrz., głosik mrz., zagłosowanie n., głosowanie n.

 czas. głosować ndk.

 przym. głosowy, głośnikowy

Wiktionary


zagłowie

1. tył głowy;
2. rzadko: zagłówek


SJP.pl


zagłowić

nadać końcowi nitu kształt główki


SJP.pl


zagłownik

narzędzie do zagławiania nitów; zagławiacz


SJP.pl


zagłuchły

taki, który zagłuchł (zagłuchnął)


SJP.pl


zagłuszacz

urządzenie zagłuszające (zakłócające); zakłócacz


SJP.pl


zagłuszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sztuczne generowanie szumu, hałasu, żeby główny przekaz nie docierał do odbiorców

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zagłuszanie (akustyka)
  • Zagłuszanie radiowe (radiotechnika), element walki elektronicznej
  • Zagłuszanie roślin (rolnictwo)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zagłuszarka ż.

 czas. zagłuszać ndk., zagłuszyć dk.

Wiktionary


zagłuszarka

urządzenie stosowane do zagłuszania audycji radiowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urządzenie do zagłuszania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagłuszanie n.

Wiktionary


zagłuszać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zagłuszyć)

 (1.1) sprawiać, że ktoś lub coś jest gorzej słyszalny przez wydawany przez siebie dźwięk

 (1.2) sprawiać, że jakiś zapach jest mniej wyczuwalny przez wydzielany przez siebie aromat

 (1.3) książk. przen. sprawiać, że negatywna emocja jest odczuwana mniej intensywnie

 (1.4) bot. o roślinach: sprawiać, że wzrost roślin w swoim otoczeniu jest wolniejszy poprzez nadmierne rozrastanie się

 (1.5) daw. ogłuszać

 (1.6) daw. oszałamiać

czasownik zwrotny niedokonany zagłuszać się (dk. zagłuszyć się)

 (2.1) książk. przen. tłumić w sobie negatywne emocje

 (2.2) zagłuszać (1.1-2,4) siebie nawzajem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W rurze kanalizacyjnej rozlega się szum i zagłusza jego słowa.

 (1.2) Trzeba używać go jednak z dużą ostrożnością, gdyż odznacza się silnym aromatem, zagłuszającym inne zapachy, a zbyt duża jego dawka może nadać potrawie gorzki smak.

 (1.3) To swoiste zagłuszanie wyrzutów sumienia: rodzic nie ma czasu lub mu się po prostu nie chce zająć dzieckiem, więc kupuje mu komputer.

 (1.4) (…) jeżeli są opady deszczu, rosną chwasty, które zagłuszają rośliny.

 (2.1) Życie stało się życiem naskórka, który coraz to szybciej i zachłanniej chce dojść do czegoś, czego nie potrafi sobie nawet uświadomić, zagłuszając się tymczasem szybkością, rozrywkami, opychaniem się wszystkimi zdobyczami cywilizacji bez miary, ponad wytrzymałość nerwów i mózgu.

 (2.2) Po obu stronach małej uliczki stały sceny, z których zagłuszano się wzajemnie: na jednej scenie próba nauki tańca, na drugiej żydowskie karaoke.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. głuszyć, zgłuszyć, wygłuszyć

 przym. głuchy

 rzecz. głuchy mos., zagłuszanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1,3-4) zgłuszać

 (2.1) głuszyć się

Wiktionary


zagłuszyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zagłuszać)

 (1.1) dokonany od|zagłuszać.

czasownik zwrotny dokonany zagłuszyć się (ndk. zagłuszać się)

 (2.1) dokonany od|zagłuszać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W telewizyjnej debacie można co najwyżej starać się zagłuszyć oponenta ciskając weń (i w widzów) krótkimi słowo-kęsami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈɡwuʃɨt͡ɕ, AS: zagu̯ušyć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. głuchy

 rzecz. głuchy mos., zagłuszanie n.

Wiktionary


zagłówek

oparcie pod głowę; podgłówek; wezgłowie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) podpora pod głowę w górnej części oparcia fotela, np. samochodowego;

 (1.2) część łóżka, tapczanu, leżaka będąca podporą pod głowę podczas leżenia

Wiktionary

Zagłówek – element wyposażenia pojazdów silnikowych, głównie pojazdów samochodowych.

Umieszczony nad oparciem fotela element, mający na celu przytrzymywanie głowy osoby siedzącej w fotelu. W transporcie zadaniem zagłówków jest niedopuszczenie do nagłego przemieszczenia głowy ku tyłowi pojazdu, które mogłoby prowadzić do urazów kręgosłupa. Drugim zadaniem zagłówka jest podniesienie komfortu podróżowania poprzez umożliwienie wygodnego oparcia głowy.

Wikipedia


zagłówka

regionalnie: zagłówek - oparcie pod głowę


SJP.pl


zagłówkować

uderzyć piłkę głową


SJP.pl


zagłówkowy

→ zagłówek


SJP.pl

Patrz:

zagłówek

zagłówne

w dawnym prawie polskim: kara pieniężna płacone przez zabójcę krewnym zamordowanego na mocy wyroku sądu; główczyzna, główszczyzna, wergeld


SJP.pl


zagłębek

rodzaj chrząszczy z rodziny zagłębkowatych


SJP.pl


zagłębianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zagłębiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zagłębiać ndk.

 rzecz. zagłębienie n.

Wiktionary


zagłębie

teren, na którym występują i są wykorzystywane bogactwa naturalne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) obszar występowania i eksploatacji złóż kopalin użytecznych;

 (1.2) obszar wysoce zindustrializowany

 (1.3) obszar intensywnej produkcji rolniczej

 (1.5) przen. źródło, miejsce obfitujące w coś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zagłębie – obszar występowania i eksploatacji złóż kopalin użytecznych
    • Donieckie Zagłębie Węglowe
    • Górnośląskie Zagłębie Węglowe
      • Górnośląski Okręg Przemysłowy
      • Rybnicki Okręg Węglowy
      • Jaworznicko-Chrzanowski Okręg Przemysłowy
      • Zagłębie Ostrawsko-Karwińskie
    • Legnicko-Głogowski Okręg Miedziowy
    • Zagłębie Dąbrowskie
    • Tarnobrzeskie Zagłębie Siarkowe
    • Zagłębie Ruhry
  • kluby sportowe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Europie istnieje kilka dużych zagłębi górniczych i kopalnianych.

 (1.3) Tereny od Medyki do Łańcuta stanowią regionalne zagłębie buraczane.

 (1.5) W przedziwny sposób Pan Bóg upatrzył sobie to miejsce i uczynił z niego, jak na warunki diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej, prawdziwe powołaniowe zagłębie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zagłębiak m., Zagłębiaczka ż., Zagłębie n., zagłębienie n.

 czas. zagłębić dk., zagłębiać ndk.

 przym. zagłębiowski

 przysł. zagłębiowsko

Wiktionary


zagłębienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zagłębić.

 (1.2) obniżenie w jakiejś powierzchni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagłębie n., Zagłębiak m., Zagłębiaczka ż., zagłębianie n.

 czas. zagłębiać ndk., zagłębić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dół, dołek, jama

Wiktionary


zagłębiony

zajęty, pochłonięty czymś


SJP.pl


zagłębiowski

przymiotnik od: zagłębie (najczęściej w odniesieniu do Zagłębia Dąbrowskiego)


SJP.pl


zagłębić

czasownik

 (1.1) dokonany od|zagłębiać.

czasownik zwrotny zagłębić się

 (2.1) dokonany od|zagłębiać się.

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Normalnie odbijają się od osłony kokpitu, choć chętnie zagłębiłyby się w twoim kombinezonie i bebechach, by wydostać się po drugiej stronie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zagłębie n., zagłębie n., zagłębienie n.

Wiktionary


zagłębkowate

o cechach zagłębkowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl


zagłębkowaty

o cechach zagłębkowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl


zahaczyć

1. zaczepić, połączyć, przytwierdzić;
2. zaczepić, uderzyć w sposób nieznacznie wpływający na tor ruchu;
3. wstąpić na krótko, udać się w jakieś miejsce przy okazji


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zahaczać)

 (1.1) dokonany od|zahaczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈxat͡ʃɨt͡ɕ, AS: zaχačyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hak m., zahaczenie n.

 przym. hakowaty

Wiktionary


zahajkiewicz

nazwisko


SJP.pl


zahamowanie

1. hamując, zatrzymać prowadzony przez siebie pojazd;
2. wstrzymać rozwój czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) powstrzymanie dalszych zmian lub rozwoju

 (1.2) fiz. mot. zatrzymanie pojazdu przy użyciu hamulca

 (1.3) psych. odczuwanie trudności w nawiązywaniu relacji i wyrażaniu uczuć

 (1.4) psych. naturalne powstrzymanie się od zachowań społecznie nieakceptowalnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mocarstwa zachodnie osiągnęły czasowe zahamowanie rosyjskiej ekspansji w kierunku Bałkanów oraz zapobiegły upadkowi Imperium Osmańskiego, który nastąpił dopiero w następnym stuleciu.

 (1.2) Po gwałtownym zahamowaniu dwa wagony wypadły z szyn.

 (1.3) Mając zahamowania w nawiązywaniu znajomości, prawie nie opuszczał domu.

 (1.4) U narkomanów obserwuje się zjawisko utraty zahamowań.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niezahamowanie n., hamowanie n.

 czas. zahamować dk., hamować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zatrzymanie

 (1.3) blokada

Wiktionary


zahamować

1. hamując, zatrzymać prowadzony przez siebie pojazd;
2. wstrzymać rozwój czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. hamować, zahamowywać)

 (1.1) mot. zatrzymać pojazd

 (1.2) mot. zostać zatrzymanym (jako pojazd)

 (1.3) wstrzymać działanie, rozwój

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Rozwój wiedzy został jednak gwałtownie zahamowany w XIV wieku, kiedy religijni fundamentaliści przekonali władców, że należy zdławić naukę i filozofię w całym islamskim imperium, ponieważ nowe odkrycia podważają boską wszechwiedzę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zahamowanie n., hamowanie n., hamulcowy mos.

 czas. hamować

 przym. hamulcowy

Wiktionary


zahamowywać

hamować;
1. uniemożliwiać lub utrudniać przebieg czegoś;
2. zahamowywać się - przestawać działać, przebiegać, występować


SJP.pl


zaharowany

zharowany, uharowany; potocznie:
1. przemęczony ciężką pracą;
2. niemający wolnej chwili z powodu nadmiaru pracy


SJP.pl


zaharować

zaharować się - zamęczyć się zbyt ciężką pracą


SJP.pl


zaharowywać

zaharowywać się - zamęczać się zbyt ciężką pracą


SJP.pl


zahartowany

1. uczynić wytrzymałym, wzmocnić, uodpornić;
2. nadać pewnym materiałom, najczęściej żelazu, szkłu, twardość przez ogrzanie ich do wysokiej temperatury i nagłe ostudzenie


SJP.pl


zahartować

1. uczynić wytrzymałym, wzmocnić, uodpornić;
2. nadać pewnym materiałom, najczęściej żelazu, szkłu, twardość przez ogrzanie ich do wysokiej temperatury i nagłe ostudzenie


SJP.pl


zahasłować

zabezpieczyć hasłem; ohasłować


SJP.pl


zahibernować

obniżyć temperaturę ciała organizmu żywego w celu zmniejszenia jego aktywności życiowej; zhibernować


SJP.pl


zahiviony

obraźliwie:
1. zarażony wirusem HIV;
2. taki, na którym znajduje się wielu zarażonych wirusem HIV


SJP.pl


zahorski

nazwisko


SJP.pl


zahorów

Zahorów (nazwa historyczna: Zagórów) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Piszczac.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego. Nazwa wsi Zahorów została ustalona w 1996, poprzednio używano nazwy Zagórów.

Wikipedia


zahradniczek

nazwisko


SJP.pl


zahukany

niepewny siebie, łatwo ulegający innym, potulny (jako skutek złego traktowania w przeszłości lub życia w trudnych warunkach)


SJP.pl


zahukać

zakrzyczeć, zdominować


SJP.pl


zahuknąć

rzadko: zahukać, zahuczeć


SJP.pl


zahulać

1. wziąć udział w beztroskiej zabawie;
2. spędzić zbyt wiele czasu na zabawie, rozrywce; zabalować;
3. o wietrze: zawiać silnie w różnych kierunkach


SJP.pl


zahumusować

pokryć grunt humusem


SJP.pl


zahurgotać

zastukać, zaturkotać, załomotać; zahurkotać


SJP.pl


zaibatsu

[czytaj: dzajbatsu] spółka finansowa w Japonii


SJP.pl

Zaibatsu (jap. 財閥 dosł. „grupa, klika, koteria finansowa”) – japoński termin oznaczający „rodzinny kartel finansowy”, syndykat, konglomerat.

Wikipedia


zaidentyfikować

uczynić identyfikowalnym, rozpoznawalnym


SJP.pl


zaikai

w ekonomii: japońskie ugrupowanie handlowe, grupa finansowa


SJP.pl


zaiks

skrót od: Związek Autorów i Kompozytorów Scenicznych; Zaiks


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Związek Autorów i Kompozytorów Scenicznych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzajiks, AS: zai ̯iks

Wiktionary


zaiks-owski

→ ZAiKS


SJP.pl

Patrz:

ZAiKS

zaiksowski

przymiotnik od: Zaiks, ZAiKS (Związek Autorów i Kompozytorów Scenicznych); ZAiKS-owski


SJP.pl


zaim.

skrót od: zaimek, zaimkowy


SJP.pl


zaimek

część mowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gram. część mowy, która zastępuje rzeczownik, przymiotnik, liczebnik lub przysłówek i pełni ich funkcje w zdaniu;

Wiktionary

Zaimek – część mowy zastępująca rzeczownik (np. "ja"), przymiotnik (np. "mój"), przysłówek (np. "tam") lub liczebnik (np. "tyle") i pełniąca ich funkcje w zdaniu. Jest częścią mowy wyróżnianą na podstawie innych kryteriów niż rzeczownik czy czasownik.

Odmiana zaimka zależy od tego, którą część mowy on zastępuje. Zaimek wskazuje osoby, przedmioty itd. bez dokładnego ich nazywania.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: zaˈjĩmɛk, AS: zai ̯ĩmek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zaimkowy

Wiktionary


zaimitować

zimitować;
1. skopiować, wziąć wzór z kogoś lub czegoś, np. zaimitować ruch, głos, zachowanie;
2. zastąpić jakąś rzecz inną, bardzo podobną, np. zaimitować złoto, obraz


SJP.pl


zaimkowy

przymiotnik od: zaimek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący zaimka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaimek mrz.

Wiktionary


zaimkoza

zbyt częste stosowanie zaimków w tekście


SJP.pl


zaimplantować

osadzić coś, wszczepić, np. obce ciało lub obce komórki w organizmie


SJP.pl


zaimplementowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaimplementować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaimplementować dk.

Wiktionary


zaimplementować

dokonać implementacji


SJP.pl


zaimplikować

1. przypisać coś komuś; zaimputować;
2. przekazać coś nie wprost; zasugerować;
3. stać się podstawą do sformułowania określonego wniosku; wskazać;
4. doprowadzić do jakiegoś skutku


SJP.pl


zaimponowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaimponować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaimponować dk.

 przym. imponujący

Wiktionary


zaimponować

wzbudzić podziw, uznanie; spodobać się komuś, olśnić, oczarować, urzec


SJP.pl


zaimportować

czasownik przechodni dokonany (ndk. importować)

 (1.1) dokonany od|importować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. import mrz.

 przym. importerski, importowy

Wiktionary


zaimpregnować

nasączyć substancją zapobiegającą wchłanianiu wody


SJP.pl


zaimprowizować

czasownik dokonany (ndk. improwizować)

 (1.1) zaprezentować, wykonać coś bez przygotowania

 (1.2) przen. wykonać z jakichkolwiek dostępnych materiałów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Coś tam zaimprowizował, ale Ahlgrim, słuchający czujnie, ze ściągniętymi brwiami, szybko go poprawił.

 (1.2) Oto powoli, uważając na stawiane kroki, z góry schodziło kilku marynarzy niosących coś, czego kształtu nie mógł dostrzec z tej odległości, na zaimprowizowanych, uplecionych z gałęzi noszach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. improwizacja ż., improwizator mos., improwizatorka ż., improwizowanie n., zaimprowizowanie n., impromptu n.

 przym. improwizacyjny, improwizatorski

 czas. improwizować

 przysł. improwizacyjnie, impromptu

Wiktionary


zaimputować

przypisać coś komuś; zaimplikować, posądzić, pomówić


SJP.pl


zainaugurować

rozpocząć coś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. inaugurować)

 (1.1) dokonać inauguracji; uroczyście otworzyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inauguracja ż., inauguracyjność ż., inauguralność ż., inaugurowanie n.

 czas. inaugurować ndk.

 przym. inauguracyjny, inauguralny

Wiktionary


zaindeksować

1. zmienić wysokość ceny lub zobowiązań finansowych w powiązaniu ze wzrostem wysokości cen czegoś; wprowadzić indeksację;
2. dodać opisy do bazy danych, ułatwiając przeszukiwanie i segregację zbioru; oznaczyć, nadać indeks


SJP.pl


zainfekowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zainfekować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. infekować ndk., zainfekować dk.

 rzecz. infekcja ż., infekowanie n.

Wiktionary


zainfekować

czasownik przechodni dokonany (ndk. infekować)

 (1.1) med. wywołać infekcję

czasownik zwrotny dokonany zainfekować się (ndk. infekować się)

 (2.1) med. ulec infekcji

 (2.2) med. przekazać infekcję między sobą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infekowanie n., zainfekowanie n., infekcja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakazić, zarazić

 (2.1) zakazić się, zarazić się

 (2.2) zakazić się, zarazić się

Wiktionary


zainformować

potocznie: udzielić informacji, poinformować


SJP.pl


zainicjalizować

w informatyce: nadać początkowe wartości; zainicjować


SJP.pl


zainicjować

1. rozpocząć jakiś proces, np. reakcję chemiczną;
2. w informatyce: nadać wartość początkową, np. zmiennej


SJP.pl


zainkasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zainkasować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zainkasować dk.

Wiktionary


zainkasować

1. pobrać jakąś sumę pieniędzy; odebrać zapłatę;
2. potocznie: otrzymać cios lub punkty karne


SJP.pl

czasownik

 (1.1) dokonany od|inkasować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widzisz, jakieś miał szczęście, żeś tylko ode mnie w ucho dostał? Gdybyś trafił na porucznika, teraz byś miał tylko połowę języka – zwrócił się do siedzącego obok faceta, który nadal wyglądał na kompletnie oszołomionego po ciosie, jaki zainkasował od milicjanta.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. inkasować

 rzecz. zainkasowanie n.

Wiktionary


zainkludować

trwale ustabilizować próbkę w materiale obojętnym, najczęściej w żywicy; inkludować


SJP.pl


zainscenizować

inscenizować;
1. przygotować utwór literacki lub muzyczny do wystawienia na scenie;
2. przygotować, zorganizować coś; zaaranżować;
3. upozorować jakieś działania


SJP.pl


zainseminować

1. wprowadzić plemniki do dróg rodnych kobiety lub samicy; sztucznie zapłodnić;
2. zainseminować się - poddać się zabiegowi sztucznego zapłodnienia


SJP.pl


zainspirowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spowodowanie, że ktoś się inspiruje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wierzyła, że to te istotne wydarzenia oraz bohaterowie, którzy w nich uczestniczą, są kluczem do zainspirowania innych, by dołączyli do Rebelii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspiracyjność ż., inspiracja ż.

Wiktionary


zainspirować

dać komuś impuls do działania


SJP.pl


zainstalowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zainstalować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zainstalować dk.

 rzecz. instalacja ż.

Wiktionary


zainstalować

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|instalować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na placu zainstalowano głośniki, więc słyszymy rozkazy i meldunki.

 (1.1) W sieni domu, na parterze zainstalowany jest wspólny telefon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzajĩw̃staˈlɔvat͡ɕ, AS: zai ̯ĩũ̯stalovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instalowanie n., instalacja ż., zainstalowanie n., instalator mos.

 czas. instalować

Wiktionary


zainsynuować

niezgodnie z prawdą przypisać komuś pewne czyny, myśli, intencje; posądzić, pomówić


SJP.pl


zainteresowana

zwrócić, skupić uwagę; wzbudzić ciekawość


SJP.pl


zainteresowania

zwrócić, skupić uwagę; wzbudzić ciekawość


SJP.pl

forma rzeczownika.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: zainteresowanie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (2.1) ulubione czynności, zajęcia wykonywane w wolnym czasie dla relaksu

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Do moich zainteresowań należy m.in. geografia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzajĩntɛrɛsɔˈvãɲa, AS: zai ̯ĩnteresovãńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zainteresowanie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) hobby, konik

Wiktionary


zainteresowanie

zwrócić, skupić uwagę; wzbudzić ciekawość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zainteresować.

 (1.2) zaciekawienie jakąś rzeczą, obiektem lub osobą

 (1.3) zob. zainteresowania.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zainteresowanie w sprawie → interes
  • zainteresowanie jakimś zajęciem → hobby, pasja
  • zainteresowanie osobą lub przedmiotem, skupienie uwagi na nich → uwaga, popularność
  • Zainteresowanie elementami przedmiotów – jedna z cech diagnostycznych według ICD-10 i DSM IV

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zainteresowanie Teresy historią okazało się zadaniem ponad moje siły.

 (1.2) Na równinach abisalnych znajdują się złoża konkrecji polimetalicznych – brył zbudowanych ze związków manganu, niklu, żelaza, kobaltu, miedzi z domieszkami innych metali, będące obiektem zainteresowania ze strony ludzi pod kątem ich gospodarczego wykorzystania.''

 (1.2) Żadnej gwieździe nie zaglądano do sypialni z takim zainteresowaniem – jaki naprawdę był Eugeniusz Bodo?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzajĩntɛrɛsɔˈvãɲɛ, AS: zai ̯ĩnteresovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zainteresowania nmos., zainteresowany mos.

 czas. interesować ndk., zainteresować dk.

 przym. zainteresowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ciekawość, zaciekawienie

Wiktionary


zainteresowany

zwrócić, skupić uwagę; wzbudzić ciekawość


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zainteresować

przymiotnik

 (2.1) taki, którego dotyczy lub obchodzi poruszana sprawa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (3.1) osoba, której dotyczy lub którą obchodzi poruszana sprawa

Wiktionary

Za

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z naszych szacunków wynika, że lotniczym połączeniem między Warszawą a Zieloną Górą może być zainteresowanych co najwyżej 10 tys. osób rocznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzajĩntɛrɛsɔˈvãnɨ, AS: zai ̯ĩnteresovãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zainteresowanie n.

 czas. zainteresować

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) zaciekawiony, zaintrygowany

Wiktionary


zainteresować

zwrócić, skupić uwagę; wzbudzić ciekawość


SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. interesować)

 (1.1) wzbudzić w kimś zainteresowanie

czasownik zwrotny dokonany zainteresować się

 (2.1) wzbudzić w sobie zainteresowanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Noc minęła spokojnie, bo nikogo ten raban nie zainteresował.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. interesować ndk.

 rzecz. zainteresowanie n., zainteresowany mos.

 przym. zainteresowany

Wiktionary


zaintonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaintonować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaintonować dk.

Wiktionary


zaintonować

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) oprawiać w karton

 (1.2) muz. rozpocząć śpiew poprzez podanie tonu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Potem kapelmistrz zaintonuje pieśń „Boże, coś Polskę”.

 (1.2) On wcale nie zaintonował żadnego hymnu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaintonowanie n.

 czas. intonować

Wiktionary


zaintronizować

dawniej:
1. osadzić na tronie; intronizować;
2. zaintronizować się - wstąpić na tron


SJP.pl


zaintrygować

zainteresować


SJP.pl

czasownik

 (1.1) dokonany od|intrygować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dostrzegł, że drzwi są uchylone. To go zaintrygowało.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. intrygancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaciekawić

Wiktionary


zaintubować

w medycynie: wprowadzić przez usta lub nos do krtani rurkę umożliwiającą oddychanie; intubować


SJP.pl


zair

jednostka monetarna Zairu (obecnie: Demokratyczna Republika Konga) w latach 1971-1997


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) monet. dawna waluta Zairu;

Wiktionary

Zair (fr. "Zaïre"), Republika Zairu (fr. "République du Zaïre") – nazwa Demokratycznej Republiki Konga pod rządami prezydenta Mobutu Sese Seko, obowiązująca od 27 października 1971 do 17 maja 1997, używana także w odniesieniu do całego okresu jego rządów w państwie, od 24 listopada 1965.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Zair mrz.

Wiktionary


zairczyk

obywatel Zairu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. obywatel Zairu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zair mrz.

:: fż. Zairka ż.

 przym. zairski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. Kongijczyk (z Demokratycznej Republiki Konga)

Wiktionary


zairka

obywatelka Zairu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. obywatelka Zairu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zair mrz.

:: fm. Zairczyk mos.

 przym. zairski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. Kongijka (z Demokratycznej Republiki Konga)

Wiktionary


zairski

1. przymiotnik od: Zair (Kongo, rzeka); kongijski;
2. przymiotnik od: Zair (dawna nazwa Demokratycznej Republiki Konga)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Zairem lub Zairczykami, dotyczący Zairu lub Zairczyków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zair mrz., Zairczyk mos., Zairka ż.

Wiktionary


zaiste

dawniej, dziś podniośle: partykuła podkreślająca prawdziwość wypowiadanej opinii; naprawdę, rzeczywiście, istotnie, w istocie, doprawdy


SJP.pl

partykuła

 (1.1) podn. partykuła podkreślająca prawdziwość wypowiadanego sądu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Metamorfoza to zaiste niezwykła.

 (1.1) Zastanawiałem się, co można zrobić, ale zaiste mogliśmy niewiele.

 (1.1) Chciałbym, zaiste, być głuchym — Szczęśliwi bywają głusi!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈjistɛ, AS: zai ̯iste

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naprawdę, doprawdy, zaprawdę, w rzeczy samej, w istocie

Wiktionary


zaistniały

książkowo: powstały, obecny


SJP.pl


zaistnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stanie się rzeczywistym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dlatego to dyrektor musiał pofatygować się do swojego pracownika, stwierdzić zaistnienie zdarzenia, a potem zadzwonić na milicję i, niczego więcej nie ruszając, poczekać, aż na miejscu zjawi się milicja.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. istnieć ndk., zaistnieć dk.

 rzecz. istnienie n., istotność ż.

Wiktionary


zaistnieć

czasownik dokonany

 (1.1) zacząć istnieć, pojawić się

 (1.2) o osobie: stać się szerzej znanym, zacząć mieć znaczenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Strasznie trudno mi było zaakceptować dziewczynę, młodą, ambitną, która chce zagrać, bo chce zaistnieć. Szukam więc ludzi, którzy zaistnienie mają już za sobą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. istny mos., zaistnienie n., istnienie n., istotność ż., istota ż., istotka ż., istotność ż.

 czas. istnieć ndk.

 przym. istny, istotny, istotowy, isty, nieistotny, niesamoistny, przeistoczony, przeistotny, samoistny

 przysł. istotnie, iście, niesamoistnie, samoistnie

 partyk. istotnie

 zaim. istny

Wiktionary


zaiwanianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaiwaniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzajivãˈɲä̃ɲɛ, AS: zai ̯ivãńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaiwaniać, zaiwanić

Wiktionary


zaiwaniać

zapieprzać, zasuwać, zapierniczać; potocznie:
1. pędzić dokądś; śmigać, pruć, smarować,
2. ciężko pracować; harować, tyrać, orać


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. zaiwanić)

 (1.1) pot. szybko biec

 (1.2) pot. szybko pracować, szybko coś robić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sportowiec nieźle zaiwaniał, dlatego był pierwszy na mecie.

 (1.1) Tłumaczę jak człowiekowi, że do warsztatu na Karolkowej właśnie zaiwaniamy względem uszkodzenia rury.

 (1.2) Kiedy na harmonii Feluś zaiwania, trzeba tańczyć, trzeba żyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzajiˈvãɲät͡ɕ, AS: zai ̯ivãńäć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaiwanianie n., zaiwanienie n., Iwan m.

 czas. zaiwanić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) pot. zapychać, zasuwać, grub. zapieprzać, wulg. zapierdalać

Wiktionary


zaiwanienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaiwanić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzajivãˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: zai ̯ivãńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaiwanić, zaiwaniać

Wiktionary


zaiwanić

potocznie: ukraść; podiwanić, podwędzić, podprowadzić


SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. brak)

 (1.1) pot. ukraść coś

 (1.2) posp. dużo pożyczyć

czasownik dokonany (ndk. zaiwaniać)

 (2.1) zrobić coś szybko, z zapałem

 (2.2) opowiedzieć coś nieprawdziwego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaiwaniłem kumpeli cygara.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzajiˈvãɲit͡ɕ, AS: zai ̯ivãńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaiwanianie n., zaiwanienie n., Iwan m.

 czas. zaiwaniać ndk.

Wiktionary


zaiłować

uszczelnić przy pomocy iłu


SJP.pl


zaiście

dawniej: partykuła podkreślająca prawdziwość wypowiadanej opinii; zaiste, naprawdę, rzeczywiście, w istocie, doprawdy


SJP.pl

partykuła

 (1.1) daw. zaiste

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) w istocie

Wiktionary


zajad

nadżerka lub pęknięcie naskórka występujące w kącikach ust


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. med. nadżerka skórna w kąciku ust spowodowana infekcją bakteryjną lub grzybiczną

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jeść

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapalenie kącików ust, zapalenie kątów ust

Wiktionary


zajadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zajadać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jeść, zajadać ndk.

Wiktionary


zajadać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) pot. jeść z apetytem, ze smakiem

czasownik zwrotny niedokonany zajadać się

 (2.1) pot. spożywać coś z przyjemnością w dużej ilości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bartek wrócił i już zajada w kuchni.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jeść, jadać ndk.

 rzecz. zajadanie n., jadalnia ż.

Wiktionary


zajadek

drapieżny pluskwiak


SJP.pl


zajadkowate

rodzina owadów z rzędu pluskwiaków


SJP.pl

Zajadkowate (Reduviidae) – rodzina pluskwiaków z podrzędu różnoskrzydłych i infarzędu Cimicomorpha, występujących głównie w strefie tropikalnej. Obejmuje około 7 000 opisanych gatunków, głównie drapieżnych, rzadziej ektopasożytów. Mają duże oczy i, zwykle, chwytne odnóża przednie. Pojawiły się w środkowej jurze. Wiele gatunków pożytecznych, inne są wektorami chorób.

Wikipedia


zajadkowaty

o cechach zajadkowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


zajadle

przysłówek

 (1.1) w sposób zajadły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈjadlɛ, AS: zai ̯adle

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zajadły

 rzecz. zajadłość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaciekle

Wiktionary


zajadlej

stopień wyższy od przysłówka: zajadle


SJP.pl


zajadlejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zajadły


SJP.pl


zajadłość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest zajadłe; cecha tych, którzy są zajadli

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zajadły

 przysł. zajadle

Wiktionary


zajadły

zaciekły, zagorzały, zażarty;
1. występująca za kimś (czymś) lub przeciw komuś (czemuś) z pasją, uporem;
2. gwałtowny i nieustępliwy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) uparcie, zawzięcie walczący przeciwko komuś, czemuś; nieustępliwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) …jak to ktoś celnie zauważył: w stosunkach z Ameryką bardziej opłaca się być ich zajadłym wrogiem, jak Francuzi czy Niemcy. Bo Ameryka wrogów szanuje. A przyjaciół − wręcz przeciwnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈjadwɨ, AS: zai ̯adu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zajadłość ż.

 przysł. zajadle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zawzięty

Wiktionary


zajagliczony

taki, który zachorował na jaglicę


SJP.pl


zajaranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zajarać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zajarać dk.

Wiktionary


zajarać

potocznie: zapalić papierosa lub dżointa


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) slang. zapalić (papieros)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nerwy mnie zjadają, muszę wyjść i zajarać peta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈjarat͡ɕ, AS: zai ̯arać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. aspekt niedokonany jarać

 rzecz. zajaranie n.

Wiktionary


zajarzać

1. powodować jarzenie się czegoś;
2. zajarzać się - zaczynać się jarzyć


SJP.pl


zajarzyć

1. potocznie: zrozumieć;
2. zajarzyć się - rozbłysnąć jasnym światłem


SJP.pl


zajawiać

potocznie:
1. zapowiadać coś, dawać próbkę czegoś;
2. zajawiać się - zaczynać się czymś interesować


SJP.pl


zajawić

potocznie:
1. zapowiedzieć coś, dać próbkę czegoś;
2. zajawić się - zacząć się czymś interesować


SJP.pl


zajawka

potocznie:
1. zapowiedź czegoś;
2. zainteresowanie, pasja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zapowiedź czegoś wyrażona w formie krótkiego komunikatu

 (1.2) rad. zwiastun audycji mający formę dżingla

 (1.3) pot. ochota, zainteresowanie lub chęć do zrobienia czegoś, pasja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈjafka, AS: zai ̯afka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zwiastun, forszpan

Wiktionary


zajawkowicz

potocznie: osoba, która ma zajawkę (pasję, obsesję) na jakimś punkcie; entuzjasta, fanatyk


SJP.pl


zajawkowy

→ zajawka


SJP.pl

Patrz:

zajawka

zajazd

1. niewielki hotel przy ruchliwej drodze; austeria;
2. egzekucja wyroku przez samych zainteresowanych w prawodawstwie staropolskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. droga, którą podjeżdża się pod dom

 (1.2) przest. plac, na którym zatrzymują się podjeżdżające pod dom pojazdy

 (1.3) karczma ze stajnią i wozownią dla koni i powozów, a współcześnie parkingiem

 (1.6) kolej. ślepe odgałęzienie toru kolejowego zakończone odbojnicą

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zajazd (zwyczaj) – egzekucja wyroku przez samych zainteresowanych w prawodawstwie staropolskim
  • karczma – rodzaj gospody, restauracji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spoza gęstego rzędu dzikich kasztanów wyzierały stajnie, wozownie i lamusy, do których osobny prowadził zajazd.

 (1.2) Pałacyk administratora fabryki z wyżwirowanym zajazdem stał czysty, dumny, wyniosły.

 (1.3) W zajeździe były trzy izby. Jedna dla pań, druga dla mężczyzn, a między nimi jadalnia.

 (1.3) Doprowadził rannego przyjaciela do najbliższego zajazdu i przykazał gospodarzowi, aby miał o nim staranie.

 (1.3) Wesele Ani i Szczepana odbyło się w zajeździe należącym do ich świadka.

 (1.5) Walki domowe i zajazdy połączone były z bezlitosnym niszczeniem majątków przeciwnika i podcinały u samych korzeni podstawy życia gospodarczego kraju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzajast, AS: zai ̯ast

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. najazd m., wyjazd m., podjazd m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podjazd

 (1.2) podjazd

 (1.3) gospoda

 (1.4) zajechanie

 (1.6) pot. ślepy tor

Wiktionary


zajazdowy

przymiotnik od: zajazd


SJP.pl


zajaśnieć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. jaśnieć)

 (1.1) dokonany od|jaśnieć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jaśnieć

Wiktionary


zajcew

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksandr Zajcew − radziecki mikrobiolog, wojskowy kolaborant w czasie II wojny światowej, emigracyjny działacz polityczny, publicysta
  • Aleksandr Zajcew − radziecki łyżwiarz figurowy
  • Aleksandr Zajcew − rosyjski szachista
  • Aleksandr Zajcew − radziecki funkcjonariusz organów bezpieczeństwa
  • Ihor Zajcew − ukraiński piłkarz
  • Igor Zajcew − rosyjski szachista i trener szachowy
  • Metody (Zajcew) − prawosławny duchowny, biskup
  • Michaił Zajcew − radziecki dowódca wojskowy
  • Nikita Zajcew − rosyjski hokeista
  • Kostiantyn Zajcew − ukraiński wioślarz
  • Serhij Zajcew − ukraiński piłkarz i trener piłkarski
  • Tichon (Zajcew) − prawosławny duchowny, biskup

Wikipedia


zajchowski

nazwisko


SJP.pl


zajda

1. dwuczęściowe drewniane sanie, połączone łańcuchem, wykorzystywane do transportu drzewa;
2. tobołek, zawiniątko


SJP.pl

Zajda – polskie nazwisko. Podobne nazwiska: Sayda, Seyda, Sejda, Seida, Zejda.

Wikipedia


zajdel

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Halina Doree (z d. Zajdel) (1907–1939) – polska aktorka
  • Jadwiga Zajdel – polska redaktorka, wdowa po Januszu A. Zajdlu i opiekunka jego spuścizny literackiej
  • Janusz A. Zajdel (1938–1985) – polski pisarz science fiction,
  • Jan Zaydel (ur. ok. 1440, zm. po 1524) – patrycjusz i rajca miasta Krosna, domniemany autor tzw. Rocznika krośnieńskiego, opisującego losy XV-wiecznego Krosna.
  • Jolanta Zajdel-Sarnowicz (ur. 1941) – polska prawniczka, sędzia Trybunału Stanu
  • Justyna Król-Całkowska (Zajdel-Całkowska) (XX–XXI w.) – polska specjalistka prawa medycznego
  • Krzysztof Zajdel (ur. 1962) – polski pisarz, poeta, nauczyciel
  • Katarzyna Zajdel-Kurowska (ur. 1973) – polska ekonomistka, członkini zarządu NBP
  • Krystian Zajdel (ur. 1968) – polski kolarz szosowy
  • Lidia Zajdel-Peterkowska (ur. 1936) – polska lekkoatletka
  • Ludomir Illinicz-Zajdel (ok. 1858–1904) – polski ilustrator i rysownik
  • Maciej Zajdel (ur. 1974) – polski dyplomata

Wikipedia


zajdyta

członek ugrupowania szyickiego wyodrębnionego w VIII wieku i założonego przez Zajda Ibn Alego Ibn Husajna


SJP.pl


zajdytka

→ zajdyta


SJP.pl

Patrz:

zajdyta

zajdytyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. etn. jemeński odłam szyityzmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zajdyta m., zajdytka ż.

 przym. zajdycki, antyzajdycki, prozajdycki

Wiktionary


zajebanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zajebać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyjebać, jebać, zajebać dk.

 przym. zajebisty, jebnięty

 rzecz. zajebus mos.

Wiktionary


zajebać

wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. zapierdolić;
a) ukraść;
b) zabić;
2. zacząć śmierdzieć;
3. zajebać się - upić się; zapierdolić się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) wulg. ukraść

 (1.2) wulg. uderzyć

 (1.3) wulg. zabić

czasownik zwrotny dokonany zajebać się

 (2.1) wulg. zabić siebie samego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kurwa, kto mi zajebał temperówkę?!

 (1.2) Jak cię ruszy, to mu zajeb w ryj!

 (1.3) O kurwa, zajebaliśmy człowieka.

 (1.3) Nie wkurwiaj mnie, bo cię zajebię!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈjɛbat͡ɕ, AS: zai ̯ebać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zajob m., zajebanie n., jebak mzw./mos.

 przym. zajebisty, zajebiaszczy, zajebany

 zobacz też: pełna lista w haśle jebać

 czas. jebać, odjebać, zjebać, uzajebistnić, uzajebiścić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakosić, zachrzanić; wulg. zapierdolić, podpierdolić

Wiktionary


zajebioza

wulgarnie: coś świetnego, wspaniałego, znakomitego


SJP.pl


zajebistość

wulgarnie: bycie świetnym, wspaniałym, znakomitym; wyrąbistość, wyczepistość, zaczepistość, zajefajność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest zajebiste; cecha tych, którzy są zajebiści

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zajebisty

 przysł. zajebiście

Wiktionary


zajebisty

wulgarnie: fajny, interesujący


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) pot. wulg. fajny, wspaniały, robiący wrażenie

 (1.2) pot. wulg. duży, ogromny, bardzo intensywny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Romek kupił zajebisty rower!

 (1.2) W okolicy wybudowano zajebisty blok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzajɛˈbʲistɨ, AS: zai ̯ebʹisty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zajebioza ż., zajebanie n., jebanie n., jebak mzw./mos.

 czas. zajebać dk., jebać ndk.

 przysł. zajebiście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zajefajny, zarąbisty, wyczepisty, wulg. wyjebisty, wykurwisty; eufem. zajefajny, zarąbisty; zoblistę|fajny.

Wiktionary


zajebiście

wulgarnie: fajny, interesujący


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) pot. wulg. bardzo intensywnie

 (1.2) pot. wulg.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pomalowałem se ściany zajebiście zieloną farbą.

 (1.1) Podajcie jakiś zajebiście, ale to zajebiście mocno wciągający serial. Tak, żeby odpalać odcinek za odcinkiem.

 (1.2) Ale zajebiście… W końcu weekend!

 (1.2) Żałuj, że tam nie byłeś. Było zajebiście.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zajebioza ż., zajebistość ż., jebak mzw./mos.

 przym. zajebisty

 czas. uzajebistnić dk., uzajebiścić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. diabelnie, diabelsko, jak diabli, morderczo, niesamowicie, okropnie, panicznie, piekielnie, potwornie, przeokropnie, przeraźliwie, straszliwie, strasznie; posp. cholernie, jak skurczybyk, pioruńsko; wulg. jak skurwysyn, kurewsko, skurwysyńsko; przest. okrutnie

 (1.2) neutr. bajerancko, bardzo, bombowo, ekstra, fajnie, fantastycznie, kapitalnie, mocno, niekiepsko, obłędnie, odjazdowo, odlotowo, rewelacyjnie, super, szałowo, świetnie, wdechowo, wspaniale, wystrzałowo; wulg. wyjebiście, wykurwiście; eufem. zajefajnie, zarąbiście

Wiktionary


zajebiściej

stopień wyższy od przysłówka: zajebiście


SJP.pl


zajebongo

wulgarnie:
1. świetny, znakomity, wspaniały; zajebisty;
2. świetnie, znakomicie, wspaniale; zajebiście;
3. coś świetnego, znajomitego, wspaniałego; zajebioza


SJP.pl


zajebus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wulg. pogard. pogardzana osoba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak ten kraj ma do czegoś dojść, jak takie zajebusy w nim rządzą?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zajeb mrz., zajebanie n.

 czas. zajebać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. pojeb, zjeb

Wiktionary


zajebywać

wulgarnie:
1. kraść;
2. zabijać;
3. zajebywać się - upijać się


SJP.pl


zajechanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zajechać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zajechać dk.

 rzecz. zajezdnia ż.

Wiktionary


zajechany

potocznie: zmęczony


SJP.pl


zajechać

czasownik przechodni dokonany (ndk. zajeżdżać)

 (1.1) dokonany od|zajeżdżać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈjɛxat͡ɕ, AS: zai ̯eχać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jechać

 rzecz. zajechanie n., zajezdnia ż.

Wiktionary


zajedź

choroba końskiego pyska połączona z nabrzmieniem dziąseł


SJP.pl


zajefajnie

przysłówek

 (1.1) fajnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zajefajność ż.

 przym. zajefajny

Wiktionary


zajefajność

potocznie: bycie świetnym, wspaniałym, znakomitym; wyrąbistość, wyczepistość, zaczepistość, zajebistość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest zajefajne; cecha tych, którzy są zajefajni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zajefajny

 przysł. zajefajnie

Wiktionary


zajefajny

w slangu młodzieżowym: świetny, wspaniały, znakomity; wyrąbisty, zarąbisty, zaczepisty, wyczepisty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. slang. fajny; eufem. od: zajebisty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łukasz ma zajefajny samochód.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzajɛˈfajnɨ, AS: zai ̯efai ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. zajefajnie

 rzecz. zajefajność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zarąbisty

Wiktionary


zajem

dawniej: zastaw zostawiany wierzycielowi przez pożyczającego


SJP.pl


zajezdnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce nocnego postoju pojazdów komunikacji publicznej;

Wiktionary

Zajezdnia (tramwajowa, trolejbusowa lub autobusowa) – baza, zakład eksploatacji pojazdów transportu publicznego. U kolejowych przewoźników pasażerskich (np. metra lub kolei miejskiej) odpowiednikiem zajezdni jest stacja postojowa.

W zajezdni pojazdy stacjonują w czasie obsługi technicznej, w tym napraw, i w czasie wolnym od użytkowania na liniach komunikacyjnych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jazda ż., jechanie n., zajeżdżanie n., zajeżdżenie n., zajechanie n., jezdny mos.

 czas. jechać ndk., zajeżdżać ndk., zajeździć dk., zajechać dk.

 przym. jezdny, zajezdniowy

 wykrz. jazda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. remiza

Wiktionary


zajezierze

obszar za jeziorem


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zajezierze – część miasta Ostróda
  • Zajezierze – część miasta Szczucin
  • Zajezierze – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Gniewkowo
  • Zajezierze – część wsi Stara Wieś Trzecia w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Bychawa
  • Zajezierze – część wsi Krynice w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Krynice
  • Zajezierze – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Sieciechów
  • Zajezierze – część wsi Śniadków Górny A w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Sobienie-Jeziory
  • Zajezierze – część wsi Jakubów w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Przysucha
  • Zajezierze – część wsi Ruda w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Sędziszów Małopolski
  • Zajezierze – część wsi Żabno w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Radomyśl nad Sanem
  • Zajezierze – część wsi Jeziórko w woj. podkarpackim, w pow. tarnobrzeskim, w gminie Grębów
  • Zajezierze – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Chmielno

Wikipedia


zajeść

potocznie:
1. zjeść coś innego w celu zabicia smaku;
2. zmniejszyć napięcie emocjonalne jedzeniem


SJP.pl


zajeżdżać

czasownik niedokonany

 (1.1) jadąc, docierać do miejsca docelowego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O ósmej zajeżdżam do Kruszyny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zajezdnia ż.

 czas. jechać, przejeżdżać

Wiktionary


zajkiewicz

nazwisko


SJP.pl


zajkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Zajkowski – polski judoka
  • Andrzej Zajkowski – polski drzeworytnik
  • Antoni Zajkowski – polski judoka, olimpijczyk
  • Józef Zajkowski – polski nauczyciel, poseł na Sejm
  • Michal Zajkowski – szwedzki hokeista
  • Stanisław Zajkowski – polski wojskowy, oficer Armii Czerwonej
  • Wojciech Zajkowski – polski judoka

Wikipedia


zajmowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zajmować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzajmɔˈvãɲɛ, AS: zai ̯movãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zajmować

Wiktionary


zajmować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) użytkować pomieszczenie

 (1.2) zapełniać sobą przestrzeń, powierzchnię lub czas

 (1.3) rezerwować miejsce

 (1.4) przejmować mienie w celu wyegzekwowania należności

 (1.5) zainteresować czymś

 (1.6) znaleźć się w jakiejś klasyfikacji

 (1.7) o ogniu rozprzestrzenić się

czasownik zwrotny niedokonany zajmować się

 (2.1) pracować nad czymś

 (2.2) opiekować się kimś

 (2.3) zapalić się od czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zajmowaliśmy parter domu, a rodzice mieszkali na piętrze.

 (1.2) Azotki glinu, galu i indu przyjmują diamentopodobną strukturę wurcytu, w której atomy zajmują tetraedryczne położenia.

 (1.2) W kinie zająłem miejsce obok bardzo ładnej pani.

 (1.3) Jeżeli przyjdziesz wcześniej, to zajmij mi proszę miejsce obok siebie.

 (1.4) Jeżeli nie spłacimy długu, przyjdzie komornik i zajmie nasze mieszkanie.

 (1.5) Zajmij to dziecko czymś, bo tylko broi.

 (1.6) Adam Małysz cztery razy zajmował pierwsze miejsce.

 (1.7) Ogień szybko zajmował słomiany dach.

 (2.1) Zajmuję się teraz projektem odnowy dworca kolejowego.

 (2.2) Agata chciałaby zajmować się głuchymi dziećmi.

 (2.3) Widziałem, jak od papierosa zajmuje się prześcieradło, a potem całe łóżko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zajˈmɔvat͡ɕ, AS: zai ̯movać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zajmowanie n., zajęcie n.

 czas. zająć dk.

 ims. zajmujący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) konfiskować

 (1.5) absorbować, zaciekawić

Wiktionary


zajob

pospolicie:
1. mania na jakimś punkcie, obłęd, dziwactwo, wariactwo, świr;
2. (słowo obraźliwe) osoba o dziwnych upodobaniach, zachowująca się nienormalnie; świr, postrzeleniec, wariat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. slang. nawał pracy, bycie bardzo zajętym, zapracowanym

 (1.2) pot. wulg. mania, obsesja na jakimś punkcie

 (1.3) pot. wulg. dziwactwo, wariactwo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. wulg. dziwak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mało piszę, bo nie mam kiedy. Ostatnie dni to zajob do kwadratu. Lecz o dziwo daję radę!!!

 (1.3) Pokręcił głową, parsknął, wzruszył ramionami: – Niech ci będzie. Twoja wola, panie ten. Każdy ma swojego zajoba.

 (2.1) Patrz zajoba! No zaraz mi wjedzie w zadek!

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zajebać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) obłęd

 (2.1) dziwak, wariat, oszołom, postrzeleniec

Wiktionary


zajodlować

zaśpiewać w specjalny sposób, polegający na nagłych przejściach głosu; zajodłować


SJP.pl


zajodłować

zaśpiewać w specjalny sposób, polegający na nagłych przejściach głosu; zajodlować


SJP.pl


zajordanie

kraina historyczno-geograficzna położona między Jordanem na zachodzie i Pustynią Syryjską na wschodzie


SJP.pl

Zajordanie – kraina historyczno-geograficzna położona pomiędzy górą Hermon na północy i Wadi el-Hesa na południu, oraz pomiędzy Jordanem na zachodzie i Pustynią Syryjską na wschodzie. Wysokość tego obszaru nie przekracza 1000 m n.p.m. Dzieli się na:

Zajordanie zamieszkiwane było przez izraelskie plemiona Gada i Rubena oraz część plemienia Manassesa.

Wikipedia


zajrzeć

1. popatrzeć w głąb czegoś;
2. potocznie: odwiedzić kogoś na krótko, przy okazji, wstąpić gdzieś; wpaść


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zaglądać)

 (1.1) popatrzeć do środka czegoś

 (1.2) stpol. zazdrościć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spacerował ulicą i przypadkowo zajrzał do lokalu, gdzie odbywała się licytacja.

 (1.1) Powinien dziś zajrzeć do jeszcze jednej skrzynki kontaktowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzajʒɛt͡ɕ, AS: zai ̯žeć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński pozdrzyć

Wiktionary


zajsański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Zajsanem, dotyczący Zajsanu (miasta albo jeziora)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zajsan mrz.

Wiktionary


zajumanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zajumać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zajumać dk.

 rzecz. juma ż.

Wiktionary


zajumać

potocznie: ukraść; gwizdnąć, zakosić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zajumywać)

 (1.1) pot. ukraść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zajumanie n., juma ż.

Wiktionary


zajutrze

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stpol. jutro

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zajutrzejszy, zajutrzniejszy

Wiktionary


zajzajer

1. gwarowo: kwas solny;
2. potocznie o bardzo mocnym, niesmacznym, gorzkim napoju


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. przen. bardzo mocny, ostry i niesmaczny napój

 (1.2) pot. chem. kwas solny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1-2) W języku potocznym niezwykłą popularnością cieszy się też słowo „zajzajer” oznaczające w sensie dosłownym „kwas solny”, zaś w bardziej przenośnym „mocny, palący, niesmaczny, gorzki napój”.

 (1.3) Przed sklepem od zacienionej strony siedzą mężczyźni, palą papierosy, inni raczą się likworem z napisem„Wino” na nalepce, zwanym tu zajzajerem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) bełt, siara, sikacz, żur

Wiktionary


zajónc

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zool. zając

Wiktionary


zając

płochliwe zwierzę wielkości kota, poruszające się szybkimi skokami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. dziki, roślinożerny ssak polny z długimi uszami;

 (1.2) zool. pot. szarak, przedstawiciel jednego z gatunków zajęcy (1.1);

 (1.3) icht. tasza, gatunek ryby morskiej

 (1.4) środ. sport. słabszy zawodnik lub zespół, którego zadaniem jest utrzymywanie początkowego wysokiego tempa wyścigu dla mobilizowania faworytów do większego wysiłku

 (1.5) przen. wielkanocny zwyczaj obdarowywania dzieci upominkami i słodyczami

Wiktionary

Zobacz też: zając w innych znaczeniach tej nazwy.

Zając ("Lepus") – rodzaj ssaków z rodziny zającowatych (Leporidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy wracałem do domu, zając przebiegł mi drogę.

 (1.4) Pod koniec wyścigu zazwyczaj zając nie ma sił i przybiega do mety ostatni lub w ogóle nie kończy biegu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzajɔ̃nt͡s, AS: zai ̯õnc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zając mzw., zającowate lm nm., zajęczak mzw., zajęczaki lm nm., zajączkarz m.

:: zdrobn. zajączek m., grub. żart. zajączysko n.

:: fż. zajęczyca ż., zajączka ż.

 przym. zajęczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łow. filip, gwara. kopyra, żart. kicaj

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński zajónc, gw. Górny Śląsk hazok, gw. Poznań hazaj

 (1.3) zając morski

 (1.5) zajączek

Wiktionary


zające

płochliwe zwierzę wielkości kota, poruszające się szybkimi skokami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Leporidae|G. Fischer|ref=tak., rodzina ssaków lądowych z rzędu zajęczaków

forma rzeczownika.

 (2.1) M. i W. lm. od: zając

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zające – część wsi Konina w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Niedźwiedź
  • Zające – przysiółek wsi Zawoja w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Zawoja
  • Zając, Zającówka, Zajączek, Zajączki, Zajączkowice, Zajączkowo, Zajączków. Zajączkówko

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pierwotnie zające nie zamieszkiwały Australii i Nowej Zelandii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zając mzw., zajączek mzw., zajęczaki lm nm.

 przym. zajęczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zającowate

Wiktionary


zającokształtne

rząd roślinożernych ssaków łożyskowych; zajęczaki, czterosiekaczowce


SJP.pl


zającokształtny

o cechach zającokształtnych (rząd ssaków)


SJP.pl


zającowate

rodzina ssaków z rzędu zajęczaków, obejmująca około 60 gatunków; zające


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Leporidae|G. Fischer|ref=tak., rodzina ssaków lądowych z rzędu zajęczaków;

Wiktionary

Zobacz też: zając.

Zającowate, zające (Leporidae) – rodzina ssaków z rzędu zajęczaków (Lagomorpha) obejmująca około 60 gatunków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pierwotnie zającowate nie zamieszkiwały Australii i Nowej Zelandii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zając mzw., zajączek mzw., zajęczaki lm nm., zajęczyca ż.

 przym. zajęczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zające

Wiktionary


zającowaty

o cechach zającowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


zajączek

1. mały zając;
2. ruchoma plamka świetlna odbita od szkiełka lub lusterka;
3. gatunek podgrzybka;
4. popularna nazwa znaku zwycięstwa w postaci uniesionej dłoni z dwoma palcami ułożonymi w literę V


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: zając

 (1.2) mały lub młody zając

 (1.3) zool. nazwa systematyczna|Nesolagus|ref=tak., rodzaj ssaka z rodziny zającowatych;

 (1.4) zool. zwierzę z rodzaju zajączków (1.3)

 (1.5) kult. wielkanocny zwyczaj obdarowywania (zwykle dzieci) upominkami i słodyczami, których domniemanym dostarczycielem jest zając

 (1.6) ruchome odbicie światła rzucane zwykle przez lusterko

 (1.7) pot. bot. grzyb jadalny o aksamitnym kapeluszu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zajączek – rodzaj ssaka z rodziny zającowatych
  • zajączek – zjawisko optyczne
  • zajączek – zwyczaj wielkanocny
  • podgrzybek zajączek – gatunek grzyba jadalnego
  • zajączek – inna nazwa gestu Victoria
  • Zajączek – osada w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Skórcz
  • Zajączek – skała na Górze Zborów w Podlesicach (Wyżyna Częstochowska)
  • Zajączek – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Lipinki Łużyckie
  • Aleksandra Zajączek – dama dworu, żona generała Józefa Zajączka
  • Edward Zajączek – kapitan Wojska Polskiego
  • Ignacy Zajączek – działacz polityczny, brat Józefa
  • Józef Zajączek – książę, namiestnik Królestwa Polskiego, generał polski i francuski

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W norze pod miedzą zajęczyca powiła trzy zajączki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈjɔ̃n͇t͡ʃɛk, AS: zai ̯õṇček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zając mzw., zajęczyca ż., zającowate nmos., zające nmos.

 przym. zajęczy, zajączkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) zając wielkanocny

Wiktionary


zajączkarz

myśliwy polujący głównie na zające


SJP.pl


zajączkować

potocznie: zajączkować się - mieszać się, mylić się, gmatwać się; kiełbasić się


SJP.pl


zajączkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zajączkowo – część miasta Gdańsk
  • Zajączkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Chełmża
  • Zajączkowo – część wsi Czernikowo w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Czernikowo
  • Zajączkowo – część wsi Radonie w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Grodzisk Mazowiecki
  • Zajączkowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Bakałarzewo
  • Zajączkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Miastko
  • Zajączkowo – część wsi Trzebuń w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Dziemiany
  • Zajączkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kobylnica
  • Zajączkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. tczewskim, w gminie Tczew
  • Zajączkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Milejewo
  • Zajączkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Grodziczno
  • Zajączkowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Łukta

Wikipedia


zajączkowski

nazwisko


SJP.pl

Zajączkowski (forma żeńska: Zajączkowska; liczba mnoga: Zajączkowscy) – polskie nazwisko, pochodzące od nazw miejscowości: Zajączkowice i Zajączków.

"Prandota z Jaroszyna ma 1399 r. sumy na wsi Jawidz, w lubelskiem, u Stawiskich (St Pr. P. Pom. VIII), a 1414 r. nabył część Jaroszyna, od Jana z Zajączkowic (A. Radom.)".

Wikipedia


zajączkowy

→ zajączek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący zajączka

Wiktionary

Patrz:

zajączek

Powiązane:

 rzecz. zajączek mzw.

Wiktionary


zajączkówko

Zajączkówko (niem. "Neu Sanskow") – wieś w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Połczyn-Zdrój.

W latach 1954–1957 wieś należała i była siedzibą władz gromady Zajączkówko, po jej zniesieniu w gromadzie Połczyn-Zdrój. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa koszalińskiego.

Wikipedia


zająkliwość

→ zająkliwy


SJP.pl

Patrz:

zająkliwy

zająkliwy

dawniej: skłonny do jąkania się, zacinający się w mowie; jąkający się, jąkliwy


SJP.pl


zająknienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mimowolne przerwanie mówienia, często spowodowane emocjami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyrazy te wymówił po polsku, ale w ich dźwięku i pewnym przymusie a zająknieniu czuć było, iż się od mowy tej odzwyczaił, że mu przychodziła z trudnością.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zająknąć się dk.

 rzecz. zająknięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zacięcie się; war. zająknięcie

Wiktionary


zająknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mimowolne przerwanie mówienia, często spowodowane emocjami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odwrócił się od niej; ale nagłe załamanie się jej głosu i dziwne zająknięcie sprawiło że się obejrzał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zająkiwanie n., zająknienie n.

 czas. jąkać, zająknąć dk., zająkiwać się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zacięcie się; war. zająknienie

Wiktionary


zająć

zapełnić, wypełnić sobą lub czymś jakąś przestrzeń


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zajmować)

 (1.1) dokonany od|zajmować.

czasownik zwrotny zająć się

 (2.1) dokonany od|zajmować się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Milicjant posłusznie przecisnął się między pierwszym fotelem a ławą i zajął wskazane przez partyjnego bonzę miejsce.

 (1.1) Około jedenastej, głos trąby oznajmił rozpoczęcie widowiska. Sułtan i Szeherezada zajęli miejsce na dywanie, a reszta zebranych stłoczyła się w jaskini Aladyna (…) Po zakończeniu pierwszej bajki, przeszli jej aktorzy, w uroczystym pochodzie do sali głównej i podniósłszy nad głową ramiona, oddali sułtanowi głęboki salaam. Potem zostawali jako widzowie w sali, która się napełniała zwolna.

 (2.1) Zajmij się Na’Talą, a ja przygotuję spotkanie zapoznawcze. Przytakuję, akceptuję układ i duszę w sobie narastające poczucie winy. Znalazłam się bliżej celu i tylko to ma znaczenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzajɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: zai ̯o̊̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 ims. zajęty

 rzecz. zajęcie n.

 czas. zajmować

 przym. zajęty

Wiktionary


zajęcia

zapełnić, wypełnić sobą lub czymś jakąś przestrzeń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) eduk. systematyczne lekcje, wykłady, ćwiczenia

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp., M., B., W. lm. od: zajęcie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nauczyciel prowadzi zajęcia w szkole.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈjɛ̇̃ɲt͡ɕa, AS: zai ̯ė̃ńća

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zajęcie n.

 przym. zajęciowy

Wiktionary


zajęcie

zapełnić, wypełnić sobą lub czymś jakąś przestrzeń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) praca, robota, czynność, zajmowanie się czymś

 (1.2) praw. areszt nałożony na czyjąś własność

 (1.3) odczasownikowy od|zająć.

Wiktionary

Zajęcie – celowa i nazwana czynność mająca wartość nadaną przez jednostkę i kulturę. Zajęcia mogą być wykonywane w czasie wolnym, być związane z samoobsługą lub produktywnością.

Zajęcie jest nierozerwalnie powiązane ze zdrowiem człowieka. Zarówno możliwość podejmowania zajęć warunkuje zdrowie (w szczególności dobrostan subiektywny), jak i odpowiedni stan zdrowia jest konieczny do satysfakcjonującego i skutecznego wykonywania zajęć.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rozwiązywanie krzyżówek uważam za ciekawe zajęcie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈjɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: zai ̯ė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zajęty

 czas. zajmować ndk., zająć dk.

 ims. zajęty

 rzecz. zajęcia nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) profesja

Wiktionary


zajęciowy

przymiotnik od: zajęcie


SJP.pl


zajęczak

przedstawiciel jednego z rzędów ssaków łożyskowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Bunolagus|Thomas|ref=tak., rodzaj ssaków z rodziny zającowatych

 (1.2) syst. zool. nazwa systematyczna|Bunolagus monticularis|Thomas|ref=tak., gatunek z rodzaju zajęczak (1.1)

 (1.3) zool. ssak z gatunku zajęczak (1.2)

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Zajęczaki żyją w małych populacjach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zając mzw.

 przym. zajęczy

Wiktionary


zajęczaki

rząd roślinożernych ssaków łożyskowych; zającokształtne, czterosiekaczowce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Lagomorpha|Brandt|ref=tak., rząd roślinożernych ssaków łożyskowych;

Wiktionary

Zajęczaki, zającokształtne, czterosiekaczowce (Lagomorpha) – rząd roślinożernych ssaków łożyskowych z nadrzędu Euarchontoglires, dawniej zaliczanych do gryzoni, obejmujący szczekuszkowate (Ochotonidae), zającowate (Leporidae) oraz wymarłą rodzinę sarduszkowatych (Prolagidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niektóre gatunki zajęczaków kopią nory.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zając mzw., zające nmos., zającowate nmos.

 przym. zajęczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zającokształtne, czterosiekaczowce

Wiktionary


zajęczniki

Zajęczniki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Drohiczyn. Leży na prawym brzegu Bugu. Przez miejscowość przechodzi droga krajowa nr 62.

W 1921 roku wieś liczyła 54 domy i 412 mieszkańców, w tym 210 prawosławnych i 202 katolików.

Wikipedia


zajęczy

1. związany z zającem, właściwy zającowi;
2. wykonany ze skóry lub mięsa zająca;
3. przenośnie: tchórzliwy lub nerwowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) charakterystyczny dla zająca; dotyczący, odnoszący się do zająca, wykonany ze skóry, futra, mięsa zająca

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lp. ter. oznajm. od: zajęczeć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈjɛ̃n͇t͡ʃɨ, AS: zai ̯ẽṇčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zajęczak mzw., zające nmos., zajęczaki nmos., zając m., zajączek m., zajęczyca ż., zającowate

Wiktionary


zajęczyca

samica zająca; kocica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) samica zająca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zając mzw., zajączek mzw., zającowate nmos.

 przym. zajęczy

Wiktionary


zajętość

rzadko: bycie zajętym


SJP.pl


zajęty

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zająć

przymiotnik

 (2.1) taki, który wykonuje pilnie jakieś zajęcie, czynność

 (2.2) pot. będący w związku z kimś, mający partnera/partnerkę

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Zajęci szturmowaniem wagonu i jednocześnie chóralną działalnością artystyczną rezerwiści nie zwrócili najmniejszej uwagi na stróżów prawa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈjɛ̃ntɨ, AS: zai ̯ẽnty

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zająć dk.

 rzecz. zajęcie n.

Wiktionary


zajście

zdarzenie; incydent


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nieprzyjemne zdarzenie zakłócające przebieg innych zdarzeń

 (1.2) odczasownikowy od|zajść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzajɕt͡ɕɛ, AS: zai ̯śće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zachód m., zachodzenie n., zachodniak mos.

 czas. zachodzić ndk., zajść dk.

 przym. zachodni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) incydent

Wiktionary


zajść

1. dotrzeć, osiągnąć cel
2. być w ciąży


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zachodzić)

 (1.1) dotrzeć gdzieś

 (1.2) wstąpić gdzieś

 (1.3) wydarzyć się

 (1.4) pot. zajść w ciążę

 (1.5) astr. schować się za horyzont

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mówiłem, Arletka, że ze mną trzeba trzymać. Jak się trzyma z Olkiewiczem, to się daleko zajdzie – tłumaczył dziewczynie Teoś, przyglądając się, jak nalewa mu wódki do szklanki.

 (1.4) Rodzi pewien się dylemat, / Gdy się żyje nieco psotnie, / Więc na topie wciąż jest temat: / Zajść i wyjść, czy też odwrotnie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zajɕt͡ɕ, AS: zai ̯ść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zachód m., zachodzenie n., zajście n., zachodniak mos.

 czas. zachodzić ndk.

 przym. zachodni

 temsłow. zachodnio-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk zonść

Wiktionary


zakablować

potocznie: donieść na kogoś; nakablować, nakapować, podkablować, zakapować


SJP.pl


zakajdankować

potocznie: założyć kajdanki


SJP.pl


zakalać

rzadko: znieważyć, sprofanować, okryć złą sławą


SJP.pl


zakalcowaty

o cieście: niewyrośnięty, niewypieczony; kluchowaty, kluskowaty


SJP.pl


zakalcowy

przymiotnik od: zakalec


SJP.pl


zakalec

niedopieczone lub niewyrośnięte ciasto


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nieudana, niewypieczona część ciasta lub całe niedopieczone ciasto;

Wiktionary

Zakalec – nieudana, niewyrośnięta lub niewypieczona warstwa w cieście lub całe takie ciasto.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: zaˈkalɛt͡s, AS: zakalec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zakalcowy, zakalcowaty

 rzecz. zakał mrz., zakała mos./ż.

Wiktionary


zakalić

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zabrudzić, zmącić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakał mrz., zakała mos./ż.

Wiktionary


zakamarek

miejsce trudno dostępne, ukryte; zakątek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miejsce trudno dostępne, ukryte

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tekst popularnej piosenki ludowej niósł się echem po całym dworcu, wdzierając się we wszystkie kolejowe zakamarki, wnętrza wagonów i budki zawiadowców ruchu, oznajmiając radośnie każdemu pasażerowi, że odtąd spora grupa młodych ludzi nie będzie już miała nic wspólnego z mundurem, bronią i reżimem koszarowym.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaułek

Wiktionary


zakamarkowy

→ zakamarek


SJP.pl

Patrz:

zakamarek

zakamarnik

psotnik zakamarnik - gatunek owada z rzędu gryzków


SJP.pl


zakamieniać

1. zanieczyszczać kamieniem kotłowym;
2. dawniej: czynić nieczułym, obojętnym


SJP.pl


zakamieniały

1. zanieczyszczać kamieniem kotłowym;
2. dawniej: czynić nieczułym, obojętnym


SJP.pl


zakamienić

zanieczyścić kamieniem kotłowym


SJP.pl


zakamienować

zabić przez obrzucanie kamieniami; ukamieniować, ukamienować


SJP.pl


zakamuflowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakamuflować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kamuflować, zakamuflować dk.

 rzecz. kamuflaż m.

Wiktionary


zakamuflować

czasownik dokonany

 (1.1) ukryć coś

 (1.2) ukryć właściwy sens czegoś

czasownik zwrotny dokonany zakamuflować się

 (2.1) ukryć samego siebie

 (2.2) skrywać własne zamiary i intencje

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakãmufˈlɔvat͡ɕ, AS: zakãmuflovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakamuflowanie n., kamuflaż

 czas. kamuflować

Wiktionary


zakantować

potocznie: wprowadzić w błąd, oszukać; wykantować


SJP.pl


zakapać

kapiąc, zabrudzić


SJP.pl


zakapior

potocznie: zbój, chuligan, opryszek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) agresywny człowiek skłonny do zaczepek, bójek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bandyta, bandzior, drab, łobuz, oprych, opryszek, rzezimieszek, szumowina, typ spod ciemnej gwiazdy, zbir, zbój

Wiktionary


zakapiorka

→ zakapior; chuliganka


SJP.pl


zakapiorowaty

potocznie: skłonny do zaczepek, zadziorny; zaczepny


SJP.pl


zakapiorski

→ zakapior


SJP.pl

Patrz:

zakapior

zakapować

potocznie:
1. zrozumieć coś, zorientować się w czymś; sczaić, zajarzyć, skumać, skapować;
2. donieść na kogoś; nakablować, podkablować, zakablować, nakapować


SJP.pl


zakapslować

zamknąć butelkę kapslem


SJP.pl


zakapslowywać

zamykać butelkę kapslem; kapslować


SJP.pl


zakapturzać

okapturzać;
1. nakładać komuś kaptur;
2. przykrywać kapturem lub czymś podobnym do kaptura


SJP.pl


zakapturzony

przymiotnik

 (1.1) taki, który jest okryty kapturem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) osoba zakapturzona (1.1)

forma czasownika.

 (3.1) ims. przymiotnikowy bierny od: zakapturzyć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakaptuˈʒɔ̃nɨ, AS: zakaptužõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaptur mrz., kapturka ż., kapturnica ż., kapturek mrz., kapturnik mos./mzw.

 czas. kapturzyć ndk., zakapturzyć dk.

 przym. kapturowy, kapturkowy

Wiktionary


zakapywać

kapiąc, zabrudzać


SJP.pl


zakarbować

1. utrwalić coś w pamięci, zapamiętać coś dobrze;
2. zaznaczyć coś przez nacięcie karbów na czymś


SJP.pl


zakarmiać

1. dawać za dużo do jedzenia; przekarmiać, okarmiać;
2. w pszczelarstwie: w okresie jesiennym dostarczać pszczołom pokarm na zimę


SJP.pl


zakarmić

1. dać za dużo do jedzenia; przekarmić, okarmić;
2. w pszczelarstwie: w okresie jesiennym dostarczyć pszczołom pokarm na zimę


SJP.pl


zakarpacie

region historyczny na Ukrainie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. region historyczny w dzisiejszej zachodniej Ukrainie, na pograniczu z Polską, Słowacją, Węgrami i Rumunią;

Wiktionary

Zakarpacie lub Ukraina Zakarpacka (także "Ruś Podkarpacka", "Ruś Zakarpacka"; Закарпаття, Kárpátalja, Transcarpatia, cz. i Podkarpatská Rus, ruś. „Карпатьска Русь”) – region historyczny na obszarze zachodniej Ukrainy, na pograniczu Polski, Słowacji, Węgier i Rumunii. O jego odrębności decyduje przede wszystkim fakt, że jest to jedyny region na południe od Karpat zamieszkany przez ludność wschodniosłowiańską.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podarowaliśmy ogiera niewielkiej stadnince na Zakarpaciu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakarˈpat͡ɕɛ, AS: zakarpaće

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zakarpacki

 rzecz. Karpaty nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obwód zakarpacki, Ukraina Zakarpacka, Ruś Podkarpacka, Ruś Zakarpacka

Wiktionary


zakarpacki

1. → Zakarpacie;
2. obwód zakarpacki - jeden z 24 obwodów Ukrainy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Zakarpaciem, dotyczący Zakarpacia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈkarˈpat͡sʲci, AS: zakarpacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zakarpacie n., Karpaty nmos.

 przym. karpacki

Wiktionary


zakasanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakasać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakaˈsãɲɛ, AS: zakasãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakasać

Wiktionary


zakasać

podwinąć do góry


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) o części ubrania: podwijać, zawijać do góry

czasownik zwrotny zakasać się

 (2.1) podwijać na sobie ubranie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈkasat͡ɕ, AS: zakasać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakasanie n., zakasywanie n.

 czas. zakasywać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podkasać

Wiktionary


zakasować

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakasowywać)

 (1.1) pot. okazać się dużo lepszym od kogoś lub czegoś pod jakimś względem; prześcignąć kogoś, zaćmić lub przyćmić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muszę się pochwalić moimi uczniami: są pracowici, zdolni, a umiejętnościami i wiedzą zakasowaliby rówieśników z niejednej wielkomiejskiej szkoły.

 (1.1) Masz tak piękną sukienkę, że zakasujesz wszystkie dziewczyny.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakasowywać ndk.

 rzecz. zakasowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przewyższać, prześcignąć, zaćmić, przyćmić

Wiktionary


zakaspijski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) znajdujący się za Morzem Kaspijskim; pochodzący zza Morza Kaspijskiego

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kaspijski

Wiktionary


zakaszliwać

wydawać przerywany, chrapliwy dźwięk podobny do kaszlu


SJP.pl


zakasłanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakasłać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakasłać dk.

Wiktionary


zakasływać

wydawać przerywany, chrapliwy dźwięk podobny do kaszlu


SJP.pl


zakat

jałmużna jako jeden z pięciu obowiązków wyznawców islamu


SJP.pl

Za

Wikipedia


zakatalogować

włączyć coś do katalogu; skatalogować


SJP.pl


zakatarzać

rzadko: zakatarzać się - nabawiać się kataru


SJP.pl


zakatarzenie

zakatarzyć się - nabawić się kataru


SJP.pl


zakatarzyć

zakatarzyć się - nabawić się kataru


SJP.pl


zakatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakatować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. katować, zakatować dk.

Wiktionary


zakatowywać

katując, uśmiercać człowieka lub zwierzę


SJP.pl


zakatrupianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) posp. zabijanie, uśmiercanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukatrupianie ndk., ukatrupienie dk., zakatrupienie n.

 czas. ukatrupiać ndk., ukatrupić dk., zakatrupiać ndk., zakatrupić dk.

Wiktionary


zakatrupiać

zabijać, uśmiercać; ukatrupiać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakatrupić)

 (1.1) niedokonany od|zakatrupić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukatrupianie ndk., ukatrupienie dk., zakatrupianie n., zakatrupienie n.

 czas. ukatrupiać ndk., ukatrupić dk., zakatrupić dk.

Wiktionary


zakatrupienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) posp. zabicie, uśmiercenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukatrupianie ndk., ukatrupienie dk., zakatrupianie n.

 czas. ukatrupiać ndk., ukatrupić dk., zakatrupiać ndk., zakatrupić dk.

Wiktionary


zakatrupić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakatrupiać)

 (1.1) posp. zabić, uśmiercić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Zamknijże do jasnej cholery mordę, Goebbels! – mówi ten drugi – bo jak nie, to wznowimy Norymbergę. Zakatrupią cię na śmierć, pamiętasz? – Pamiętam – mówi Goebbels i zwiesza nos na kwintę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukatrupianie ndk., ukatrupienie dk., zakatrupianie n., zakatrupienie n.

 czas. ukatrupiać ndk., ukatrupić dk., zakatrupiać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ukatrupić

Wiktionary


zakaukaski

→ Zakaukazie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Zakaukaziem, dotyczący Zakaukazia

Wiktionary

Patrz:

Zakaukazie

Powiązane:

 rzecz. Zakaukazie n., Kaukaz mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) południowokaukaski

Wiktionary


zakaukazie

obszar na południe od Kaukazu, obejmujący Azerbejdżan, Armenię i Gruzję


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. nazwa stosowana w odniesieniu do trzech państw położonych na południe od głównego pasma Kaukazu (tj. Wielkiego Kaukazu): Gruzji, Azerbejdżanu i Armenii;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zakaukaski, kaukaski

 rzecz. Kaukaz mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kaukaz Południowy

Wiktionary


zakaz

polecenie zabraniające czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zabronienie czegoś komuś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zakaz – środek karny lub zarządzenie czy polecenie zabraniające czegoś
    • zakaz prowadzenia pojazdów
    • zakaz opuszczania kraju
    • zakaz handlu w niedziele i święta
  • zakaz karny – rodzaj przepisu w prawie karnym
  • zakaz – znak kulturowy informujący, aby czegoś nie robić
  • zakaz Pauliego – zasada mechaniki kwantowej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pociągach Intercity obowiązuje całkowity zakaz palenia.

 (1.1) Od 1981 r. kobiety w Tunezji mają zakaz noszenia islamskiego ubioru, włącznie z chustami, w szkołach i urzędach państwowych. (…) Policja zatrzymywała kobiety na ulicy i prosiła je o zdjęcie chusty; prezydent opisał chustę jako "sekciarski rodzaj ubioru, który nieproszony przyszedł do Tunezji".

 (1.1) Sylwester za pasem, już teraz jak grzyby po deszczu wyrastają sklepy i stragany z petardami, w pogoni za zyskiem handlowcy zapominają o obowiązującym zakazie sprzedaży artykułów pirotechnicznych nieletnim […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzakas, AS: zakas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakazanie n., zakazywanie n.

 czas. zakazać dk., zakazywać ndk.

 przym. zakazowy

Wiktionary


zakazanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakazać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakaˈzãɲɛ, AS: zakazãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakaz mrz., zakazywanie n.

 czas. zakazać dk., zakazywać ndk.

 przym. zakazowy

Wiktionary


zakazany

1. niedozwolony, wzbroniony;
2. potocznie: budzący odrazę i strach


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: zakazać

przymiotnik

 (2.1) pot. wywołujący strach, budzący odrazę

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) W bramie stał jakiś zakazany typ.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakaˈzãnɨ, AS: zakazãny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakazywać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedozwolony, zabroniony

 (2.1) podejrzany

Wiktionary


zakazać

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakazywać)

 (1.1) zob. zakazywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do tej grupy należą również hormony, których stosowanie w świetle przepisów antydopingowych jest zwykle zakazane.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈkazat͡ɕ, AS: zakazać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakaz m., zakazanie n., zakazywanie n.

 czas. kazać, zakazywać ndk.

 przym. zakazowy

Wiktionary


zakazić

spowodować wniknięcie drobnoustrojów chorobotwórczych do organizmu, spowodować infekcję


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakażać)

 (1.1) dokonany od|zakażać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakażenie n., zakażanie n., odkażanie n., skaza ż.

 przym. zakaźny

 czas. zakażać

 przysł. zakaźnie

Wiktionary


zakazowy

przymiotnik od: zakaz


SJP.pl


zakazywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakazywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakazɨˈvãɲɛ, AS: zakazyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakazać, zakazywać ndk.

 rzecz. zakaz mrz., zakazanie n.

 przym. zakazowy

Wiktionary


zakazywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakazać)

 (1.1) zabraniać, ustanawiać regułę niewykonywania określonych czynności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kenijski rząd ogłosił, że zakazuje handlu kością słoniową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakaˈzɨvat͡ɕ, AS: zakazyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakaz m., zakazywanie n., zakazanie n.

 przym. zakazany

 czas. zakazać, kazać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabraniać

Wiktionary


zakał

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) osoba lub rzecz przynosząca wstyd społeczności

 (1.2) kulin. niewypieczona część w cieście

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ludziska nie będą chcieli jeść zakału!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakała mos./ż., zakalec mrz.

 czas. kalać ndk., kalić ndk., zakalić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. zakała

 (1.2) zakalec

Wiktionary


zakała

(r. męski) mężczyzna przynoszący komuś wstyd


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna przynoszący wstyd grupie lub swemu środowisku

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) osoba lub rzecz przynosząca wstyd społeczności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W podstawówce uważany był za zakałę rocznika.

 (2.1) O komunizmie mówiono w tych kręgach nie inaczej jak o zakale świata cywilizowanego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakalec mrz., zakał mrz.

 czas. kalać ndk., kalić ndk., zakalić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyrodek, czarna owca, parszywa owca; daw. zakał

 (2.1) plama, skaza, wada

Wiktionary


zakałapućkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakałapućkać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakałapućkać dk.

Wiktionary


zakałapućkać

potocznie: zagmatwać, zaplątać


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) pot. zagmatwać, zaplątać

czasownik zwrotny zakałapućkać się

 (2.1) pot. zaplątać się, zawikłać się, zagmatwać się, zamotać się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakawaˈput͡ɕkat͡ɕ, AS: zakau̯apućkać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakałapućkanie n.

Wiktionary


zakańczać

doprowadzać coś do końca; zakończać


SJP.pl


zakaźniczka

→ zakaźnik


SJP.pl

Patrz:

zakaźnik

zakaźnie

przysłówek

 (1.1) w sposób zakaźny; zaraźliwie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakaźność ż., zakażenie n., zakażanie n.

 czas. zakazić dk., zakażać ndk.

 przym. zakaźny

Wiktionary


zakaźnik

lekarz od chorób zakaźnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. lekarz specjalizujący się w leczeniu chorób zakaźnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dyrektor szpitala […] uspokaja, że obawy zakaźników są przesadzone.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakaźnictwo n., zakażanie n., zakażenie n.

 przym. zakaźny

 czas. zakażać

Wiktionary


zakaźność

zdolność do wywoływania infekcji


SJP.pl

Zakaźność – łatwość rozprzestrzeniania się patogenu w określonej populacji, determinowana przez zdolność patogenu do wywołania infekcji.

Zakaźność można liczbowo określić przy pomocy współczynnika podającego średnią liczbę osób zarażonych przez 1 chorego w całkowicie nieodpornej populacji (podstawowa liczba odtwarzania ( basic reproduction number).

Wikipedia


zakaźny

zdolny wywołać zakażenie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. wywołujący zakażenie

 (1.2) odnoszący się do zakażeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Francuzi bowiem jak ognia obawiali się przywleczenia przez emigrantów chorób, zwłaszcza zakaźnych, i od czasu do czasu przeprowadzali wyrywkowe badania zdrowotne na granicy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skaza ż., zakaźnik m., zakażalność ż., zakażanie n., zakażenie n.

 czas. zakażać ndk., zakazić dk.

 przysł. zakaźnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) infekcyjny, zaraźliwy

Wiktionary


zakażalność

podatność na zakażenie; zarażalność


SJP.pl


zakażanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakażać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakażenie n., zakaźnik m., zakażalność ż., zakażony m., zakażona ż., odkażanie n.

 czas. zakażać ndk., zakazić dk.

 przym. zakaźny

 przysł. zakaźnie

Wiktionary


zakażać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakazić)

 (1.1) powodować dostawanie się drobnoustrojów chorobotwórczych do organizmu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈkaʒat͡ɕ, AS: zakažać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skaza ż., skażenie n., zakaźnik m., zakażalność ż., zakażony m., zakażona ż., zakażanie n., zakażenie n.

 czas. zakazić dk.

 przym. zakaźny

 przysł. zakaźnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zarażać

Wiktionary


zakażenie

spowodować wniknięcie drobnoustrojów chorobotwórczych do organizmu, spowodować infekcję


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. wniknięcie chorobotwórczego drobnoustroju do organizmu

 (1.2) odczasownikowy od|zakazić.

Wiktionary

Ni

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W rejonie południowej Azji odnotowano wzrastającą liczbę zakażeń odkleszczowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakaˈʒɛ̃ɲɛ, AS: zakažẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skaza ż., zakażanie n., zakaźnik m., zakażalność ż., zakażony m., zakażona ż., odkażanie n.

 czas. zakażać ndk., zakazić dk.

 przym. zakaźny

 przysł. zakaźnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zarażenie, infekcja, inwazja

Wiktionary


zakerzonia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. ziemie leżące na zachód od tzw. linii Curzona;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Historycy i publicyści ukraińscy używają nazwy Zakerzonia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zakerzonie n.

 przym. zakerzoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Zakerzonie

Wiktionary


zakerzonie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. ziemie leżące na zachód od tzw. linii Curzona;

Wiktionary

Zakerzonie, Zakierzonie, Zak(i)erzoński Kraj, Zak(i)erzonia (od ukr. Закерзоння) – publicystyczna nazwa nadana przez część historyków i publicystów ukraińskich ziemiom leżącym na zachód od linii Curzona, które według nich znajdują się na dawnym etnicznym i historycznym terytorium ukraińskim, to znaczy Łemkowszczyźnie i Nadsaniu oraz części Lubaczowszczyzny, Rawszczyzny, Sokalszczyzny, Chełmszczyzny i Podlasia. Był to teren obejmujący 19 000 km², zamieszkany przez około 1,5 mln osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wykład dotyczył Zakerzonia i polityki ukraińskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zakerzonia ż.

 przym. zakerzoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Zakerzonia

Wiktionary


zakerzoński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Zakerzonią, pochodzący z Zakerzonii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zakerzonia ż., Zakerzonie n.

Wiktionary


zaketować

czasownik

 (1.1) gw-pl|Warmia, Mazury. zamknąć na łańcuch

Wiktionary


zakichany

potocznie:
1. zabrudzić coś kichaniem;
2. zakichać się - zmęczyć się częstym kichaniem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. wzbudzający niechęć, zdenerwowanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co za kretyn wymyślił tę zakichaną weryfikację wieku?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaciˈxãnɨ, AS: zaḱiχãny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kichać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieszczęsny, cholerny, przeklęty, pot. skurkowany

Wiktionary


zakichać

potocznie:
1. zabrudzić coś kichaniem;
2. zakichać się - zmęczyć się częstym kichaniem


SJP.pl


zakiełkować

wykiełkować;
1. o nasionach, roślinach: wypuścić pierwsze pędy;
2. powstać jako zalążek czegoś w określonym miejscu lub czasie; skiełkować


SJP.pl


zakisnąć

1. ulec fermentacji;
2. zepsuć się, skwaśnieć


SJP.pl


zakisły

zakiśnięty;
1. taki, który skwaśniał, sfermentował, zepsuł się;
2. o zapachu: nieświeży, kwaśny;
3. przenośnie: leniwy, ospały, apatyczny; gnuśny


SJP.pl


zakitowywać

kitować;
1. wypełniać, uszczelniać kitem;
2. wypełniać dużą ilością czegoś


SJP.pl


zakiwany

potocznie: taki, który się zakiwał (pogubić się w czymś)


SJP.pl


zakiwać

zakiwać się - potocznie:
1. przechylić się raz w jedną, raz w drugą stronę; kiwnąć się;
2. pogubić się w oszukiwaniu;
3. pogubić się w kiwaniu zawodników


SJP.pl


zakiśnięty

zakisły;
1. taki, który skwaśniał, sfermentował, zepsuł się;
2. o zapachu: nieświeży, kwaśny;
3. przenośnie: leniwy, ospały, apatyczny; gnuśny


SJP.pl


zaklasyfikowywać

zaliczać, włączać do pewnej klasy, kategorii


SJP.pl


zakleić

1. złączyć za pomocą kleju lub taśmy klejącej;
2. klejąc, załatać coś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaklejać)

 (1.1) załatać lub przykryć coś za pomocą substancji klejącej lub czegoś nią pokrytego

 (1.2) skleić, złączyć substancją klejącą lub czymś nią pokrytego

 (1.3) zamknąć coś, zaklejając (1.2) otwarcie

 (1.4) zasłonić poprzez przylepienie się

czasownik zwrotny dokonany zakleić się (ndk. zaklejać się)

 (2.1) pot. zamknąć się przez sklejenie swojego otwarcia

 (2.2) pot. ubrudzić się czymś lepkim, klejącym

 (2.3) pot. zapchać się podczas jedzenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ślady komunizmu pozostaną w ludziach przez lata, przez pokolenia. To jest rana, której nie sposób zakleić plasterastrem.

 (1.1) W noc poprzedzającą prelekcję ktoś zakleił afisze nowymi (…).

 (1.3) Jeden autor może występować pod jednym godłem, a imię i nazwisko oraz dokładny adres należy podać w zaklejonej kopercie opatrzonej godłem i włożonej do koperty z konkursowymi wierszami.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-4) zalepić

 (1.2) skleić

Wiktionary


zaklejarka

urządzenie do zamykania i uszczelniania opakowań


SJP.pl


zaklepanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaklepać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaklepać dk.

Wiktionary


zaklepać

1. klepaniem rozpłaszczyć coś;
2. zapewnić sobie lub komuś uzyskanie czegoś;
3. w grze w chowanego: uderzyć dłonią w coś, na znak odnalezienia uczestnika gry;
4. zaklepać się - w grze w chowanego: wyjść niepostrzeżenie z kryjówki, dobiec do umówionego miejsca i uderzyć w nie kilka razy dłonią


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaklepywać)

 (1.1) klepaniem uczynić coś płaskim

 (1.2) w grze w chowanego: uderzyć dłonią w coś (w zaklepywankę) na znak odnalezienia uczestnika gry

 (1.3) przen. zapewnić sobie lub komuś uzyskanie czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈklɛpat͡ɕ, AS: zaklepać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klepanie n., klepnięcie n., zaklepywanie n., zaklepanie n., zaklepywanka ż., klepka ż., klepisko n.

 czas. klepać ndk., klepnąć dk.

Wiktionary


zaklepywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaklepywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaklepać, zaklepywać ndk.

Wiktionary


zaklepywać

1. klepaniem rozpłaszczać coś;
2. zapewniać sobie lub komuś uzyskanie czegoś;
3. w grze w chowanego: uderzać dłonią w coś, na znak odnalezienia uczestnika gry;
4. zaklepywać się - w grze w chowanego: wychodzić niepostrzeżenie z kryjówki, dobiegać do umówionego miejsca i uderzać w nie kilka razy dłonią


SJP.pl


zakleszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakleszczać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakleszczać ndk.

Wiktionary


zakleszczyć

unieruchomić, zaklinować


SJP.pl


zakleśń

bylina z rodziny obrazkowatych, uprawiana w Australii i na Półwyspie Malajskim; liście po ugotowaniu mają zastosowanie jako jarzyna; alokazja


SJP.pl


zakliczewo

wieś w Polsce


SJP.pl

Zakliczewo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Szelków. Leży nad rzeką Orzyc.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

Wikipedia


zakliczyn

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce w województwie małopolskim;

Wiktionary

Zakliczyn – miasto i siedziba gminy Zakliczyn w powiecie tarnowskim (województwo małopolskie) na prawym brzegu Dunajca. Zakliczyn leży na Pogórzu Rożnowskim w dolinie (206–250 m n.p.m.) na płaskim, szerokim i otwartym w kierunku północnym terenie, między dolnymi biegami potoków Paleśnianka i Wolanka w otoczeniu zalesionych wzgórz o wysokości od 300 do 503 m n.p.m.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: zaˈklʲit͡ʃɨ̃n, AS: zaklʹičỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakliczynianin m., zakliczynianka ż.

 przym. zakliczyński

Wiktionary


zakliczynianin

mieszkaniec Zakliczyna (miasta w Polsce)


SJP.pl


zakliczynianka

mieszkanka Zakliczyna (miasta w Polsce)


SJP.pl


zakliczyński

→ Zakliczyn


SJP.pl

Patrz:

Zakliczyn

zaklikać

1. zatwierdzić, klikając myszką komputerową;
2. zaklikać się - zmęczyć się klikaniem


SJP.pl


zaklikiwać

zatwierdzać, klikając myszką komputerową


SJP.pl


zaklikowianin

mieszkaniec Zaklikowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


zaklikowianka

mieszkanka Zaklikowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


zaklikowski

→ Zaklików


SJP.pl

Patrz:

Zaklików

zaklików

miasto w Polsce


SJP.pl

Zaklików (jid. זאקליקוב, hebr. זקליקוב Zaklikov) – miasto w województwie podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, Jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Zaklików. Ma status sołectwa.

Zaklików leży na Równinie Biłgorajskiej w północnej części Kotliny Sandomierskiej. Liczy obecnie ok. 3000 mieszkańców.

Wikipedia


zaklinacz

osoba rzucająca czar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) treser, oswajacz

Wiktionary

Zaklinacz – typ szamana funkcjonującego w wielu kulturach pierwotnych, który specjalizuje się w przepędzaniu "złych duchów", które według wierzeń tych kultur powodują choroby i inne nieszczęścia, a także w "odczynianiu" zaklęć.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. zaklinać

Wiktionary


zaklinaczka

→ zaklinacz; szamanka, czarownica


SJP.pl


zaklinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaklinać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaklʲĩˈnãɲɛ, AS: zaklʹĩnãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaklinać, wykląć

Wiktionary


zaklinać

1. rzucać czar;
2. prosić o przebaczenie, pomoc


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakląć)

 (1.1) rzucać czar na kogoś

czasownik przechodni

 (2.1) prosić o przebaczenie, pomoc

czasownik zwrotny zaklinać się

 (3.1) usilnie o czymś zapewniać, przysięgać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈklʲĩnat͡ɕ, AS: zaklʹĩnać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaklęcie n., zaklinacz m., zaklinanie n.

 czas. wykląć

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) błagać, upraszać

Wiktionary


zakliniec

Zakliniec ("Platycerus") – rodzaj chrząszczy z rodziny jelonkowatych i podrodziny Lucaninae.

Chrząszcze średnich rozmiarów, o długości poniżej 18 mm i metalicznym, opalizująco połyskującym ubarwieniu. Pokrój ciała jest wydłużony i nieco przypłaszczony. Zewnętrzna strona oka nie jest u wykrojona przez wypustkę policzka ("canthus") i oczy są całobrzegie. Tylko trochę kolankowato zgięte czułki mają czteroczłonowe buławki i pozbawione są bruzd na wierzchołkach trzonków.

Wikipedia


zaklinowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaklinować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klin m., klinek m., klinik m., klinowanie n., kliniec m.

 czas. klinować ndk., zaklinować dk.

 przym. klinowy, klinowaty

Wiktionary


zaklipować

zaklipsować;
1. założyć specjalne klipsy na towar sklepie w celu ochrony przed jego kradzieżą;
2. założyć konstrukcję mającą na celu utrzymanie danej rzeczy w odpowiedniej pozycji;
3. zacisnąć na żyłce klips wędkarski


SJP.pl


zaklipsować

1. oznaczyć bydło hodowlane klipsami; zakolczykować bydło;
2. zamknąć uszkodzony narząd wewnętrzny klipsem naczyniowym;
3. założyć specjalne klipsy na towar sklepie w celu ochrony przed jego kradzieżą; zaklipować;
4. założyć konstrukcję mającą na celu utrzymanie danej rzeczy w odpowiedniej pozycji; zaklipować;
5. zacisnąć na żyłce klips wędkarski; zaklipować


SJP.pl


zakluczać

regionalnie: zamykać na klucz


SJP.pl


zakluczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakluczyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakluczyć

Wiktionary


zakluczyć

regionalnie: zamknąć na klucz


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) daw. obecnie gw-pl|Poznań, Pomorze., zamknąć na klucz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Michał zakluczył mieszkanie i udał się do miasta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakluczenie n., klucznica ż.

Wiktionary


zakluk

wykrzyknik

 (1.1) dziecięce onomatopeja imitująca zamykanie na klucz

Wiktionary


zaklupać

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zapukać

Wiktionary


zakląć

1. rzucić czar;
2. wyrazić się wulgarnie


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaklinać)

 (1.1) dokonany od|zaklinać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzaklɔ̃ɲt͡ɕ, AS: zaklõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaklęcie n.

 czas. wykląć

Wiktionary


zaklęcie

1. rzucić czar;
2. wyrazić się wulgarnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) magiczna formułka mająca nadprzyrodzoną moc

 (1.2) książk. żarliwa prośba

 (1.3) odczasownikowy od|zakląć.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zaklęcie – figura retoryczna
  • zaklęcie – działanie magiczne
  • klątwa

Wikipedia

Powiązane:

 czas. zakląć, zaklinać, wykląć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inkantacja

 (1.2) błaganie

Wiktionary


zaklęsłość

Zaklęsłość – wklęsła forma ukształtowania terenu, wyróżniana jako kategoria. Występuje jako niewielkie obniżenie terenu we względnie płaskiej okolicy. W Polsce jako mezoregion fizycznogeograficzny występują dwie zaklęsłości: Zaklęsłość Łomaska i Zaklęsłość Sosnowicka na Polesiu Zachodnim.

Wikipedia


zaklęsły

taki, który zaklęsł (się) (zapadł się, opadł, stał się wklęsłym); zaklęśnięty


SJP.pl


zaklęty

1. rzucić czar;
2. wyrazić się wulgarnie


SJP.pl


zaklęśnięty

taki, który zaklęsnął (się) (zapadł się, opadł, stał się wklęsłym); zaklęsły


SJP.pl


zakneblować

utrudnić dostęp do czegoś; zablokować


SJP.pl


zakochana

1. taki, który się w kimś zakochał;
2. lubiący coś bardzo, zafascynowany czymś lub kimś


SJP.pl


zakochani

1. taki, który się w kimś zakochał;
2. lubiący coś bardzo, zafascynowany czymś lub kimś


SJP.pl

Zakochani – polska komedia romantyczna z 2000 roku w reżyserii Piotra Wereśniaka. Film kręcono od 7 kwietnia do 20 maja 1999 roku.

Wikipedia


zakochanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakochać.

 (1.2) rozwinięcie uczucia miłości

Wiktionary

Zakochanie – stan związania emocjonalnego z drugą osobą. Charakteryzuje się nieustającymi myślami o tej osobie i pragnieniem przebywania z nią. W przypadku niedostępności obiektu uczuć osoba zakochana nierzadko cierpi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zakochiwanie n., zakochany m., zakochana ż., kochanek mos., kochanka ż., kochany mos.

 czas. pokochać, zakochiwać się, zakochać się, zakochać dk., zakochiwać ndk.

 przym. kochany, zakochany

 ims. zakochany

Wiktionary


zakochany

1. taki, który się w kimś zakochał;
2. lubiący coś bardzo, zafascynowany czymś lub kimś


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zakochać się

przymiotnik

 (2.1) taki, który zakochał się w kimś; odczuwający zakochanie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (3.1) osoba, która się zakochała

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Są dwie rzeczy, których mężczyzna ukryć nie potrafi – kiedy jest pijany i zakochany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakɔˈxãnɨ, AS: zakoχãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakochanie n., kochanie n., zakochiwanie n., kochany mos.

 czas. zakochać się dk., zakochiwać się ndk.

 przym. kochany

 wykrz. kochanie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) rozkochany, zadurzony

Wiktionary


zakochiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakochiwać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakochanie n., zakochany m., zakochana ż., kochany mos.

 czas. zakochać dk., zakochiwać ndk.

 przym. zakochany, kochany

 ims. zakochany

Wiktionary


zakocony

o samicy niektórych zwierząt: taka, która wydała potomstwo; okocona


SJP.pl


zakodować

czasownik przechodni dokonany (ndk. kodować)

 (1.1) przekształcić informację, komunikat lub dane, zapisując je w określonym systemie znaków (kodzie), w celu ich przetworzenia, przesłania lub utajnienia

 (1.2) zabezpieczyć obiekt, urządzenie lub system (np. drzwi, telefon) w taki sposób, aby ich otwarcie lub użycie wymagało wprowadzenia ustalonego ciągu znaków

 (1.3) przen. trwale utrwalić informację, nawyk lub przeżycie w pamięci, umyśle lub podświadomości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtedy, dokładnie w dwanaście godzin później, nadasz depeszę poufną i zakodujesz ją według instrukcji, które dam ci później.

 (1.1) W ten sposób [...] możemy np. zgrać materiał wideo z kasety VHS, zakodować go w jednym z cyfrowych formatów (VCD czy DivX) i wypalić płytę CD lub DVD z filmem.

 (1.2) Ktoś zakodował telefon w zupełnie nieznany mu sposób. Odzyskanie numerów czy jakichkolwiek informacji było niemożliwe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kod mrz., kodowanie n., zakodowanie n., odkodowanie n., rozkodowanie n., dekodowanie n., koder mrz., dekoder mrz., kodyfikacja ż.

 czas. kodować ndk., odkodować dk., rozkodować dk., dekodować ndk./dk., przekodować dk., kodzić ndk.

 przym. kodowy, kodowany, zakodowany, odkodowany, kodowalny, dekodowalny

 przysł. kodowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaszyfrować

Wiktionary


zakodowywać

zapisywać w formie kodu; kodować


SJP.pl


zakolak

potocznie: mężczyzna z zakolami na głowie


SJP.pl


zakolanówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) długa skarpetka sięgająca ponad kolana

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jesienią i zimą wiele młodych kobiet nosi zakolanówki. Nic w tym dziwnego – są miękkie, ciepłe i wygodne w noszeniu.

 (1.1)  Niektórzy uważają, że zakolanówki są urocze i bardzo kobiece, zaś według innych to infantylny i wyzywający element damskiej garderoby.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolano n., nakolannik m., podkolanówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadkolanówka

Wiktionary


zakolczykować

oznaczyć kolczykiem, np. bydło; okolczykować


SJP.pl


zakole

1. zakręt rzeki lub drogi;
2. kolista łysina nad czołem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) miejsce, w którym droga łagodnie zakręca łukiem

 (1.2) hydrol. miejsce, w którym rzeka łagodnie zakręca łukiem

 (1.3) miejsce nad czołem będące początkiem łysienia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zakole koryta rzecznego – inaczej meander
  • Zakole – używana w latach 1977–1981 oficjalna nazwa wsi Dołżyca w woj. podkarpackim, w pow. leskim, w gminie Cisna
  • Zakole – polski film fabularny z 1988.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: zaˈkɔlɛ, AS: zakole

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koło n.

 przyim. koło

 czas. kołowacieć

Wiktionary


zakolebać

spowodować zachwianie się czegoś, wprawić w ruch wahadłowy; zakołysać


SJP.pl


zakolowy

→ zakole


SJP.pl

Patrz:

zakole

zakomenderować

wydać komendę, rozkaz


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) udzielić ustnej komendy lub wydać rozkaz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wosiński bez wahania dobył pałasza i, nie zwracając uwagi na jadącego przy nim oficera francuskiego, zakomenderował — en avant!! Pluton gruchnął z impetem na placówkaacówkę pruską.

 (1.1) — Przygotować karabiny! — zakomenderował kapitan.

 (1.1) Wykopano płytki dół, odmówiono modlitwę, zwaliliśmy ciężkie pryzmy piachu, przyklepaliśmy mogiłę, ktoś wbił w ziemię krzyż, [...] zgaszono latarnię i porucznik zakomenderował odmarsz.

 (1.1) Gdy porucznik Dub wkroczył do kuchni, Szwejk zakomenderował: — Habacht! — Wszyscy wstać!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakomenderowanie n., skomenderowanie n., komenda ż.

 czas. komenderować ndk., skomenderować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozkazać, polecić, dać rozkaz, skomenderować

Wiktionary


zakomentować

w informatyce: zamienić część napisanego kodu w komentarz; wykomentować


SJP.pl


zakomentowywać

w informatyce: zamieniać część napisanego kodu w komentarz; wykomentowywać


SJP.pl


zakompleksiać

potocznie: wpędzać kogoś w kompleksy, doprowadzać kogoś do poczucia winy, niepewności


SJP.pl


zakompleksiały

potocznie: taki, który ma kompleksy (poczucie winy, niepewności); wstydliwy, zakompleksiony


SJP.pl


zakompleksienie

potocznie: wpędzić kogoś w kompleksy, doprowadzić kogoś do poczucia winy, niepewności


SJP.pl


zakompleksiony

potocznie: taki, który ma kompleksy (poczucie winy, niepewności); wstydliwy, zakompleksiały


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający kompleksy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeżeli pójdzie na randkę, brodacz się rozczaruje, ponieważ bez makijażu Celestyna wygląda na to dokładnie, czym jest: na szesnastoletnią zakompleksioną uczennicę szkoły średniej.

Wiktionary


zakompleksić

potocznie: wpędzić kogoś w kompleksy, doprowadzić kogoś do poczucia winy, niepewności


SJP.pl


zakomunikować

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|komunikować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakomunikowanie n., komunikacja ż., komunikator mos./mrz.

Wiktionary


zakon

zgromadzenie religijne lub świeckie skupiające osoby związane ślubami, przestrzegające określonych reguł; klasztor


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. organizacja religijna osób duchownych lub świeckich związanych ślubami, działająca według ścisłych reguł, realizująca określone przez Kościół cele religijne, gospodarcze, polityczne lub militarne;

 (1.2) stpol. wiara, wyznanie, religia

 (1.3) daw. Pismo Święte (Stary i Nowy Testament), słowo boże

Wiktionary

Zakon (łac. "ordo") – typ organizacji religijnej lub świeckiej. Zrzeszają one ludzi, którzy złożyli śluby zakonne – życia według ściśle określonych reguł. Zakony występują lub występowały w różnych religiach i tradycjach jak buddyzm, chrześcijaństwo, islam i inne. Zakony miewają swoje siedziby znane jako klasztory, a niektóre z nich są znane jako opactwa lub konwenty. Czasem słowa "klasztor", "opactwo" i "konwent" to synonimy zakonu lub jego części.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Benedyktyni to najstarszy zakon mnisi. Założony został w 529 roku przez św. Benedykta z Nursji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzakɔ̃n, AS: zakõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakonodawca mos., zakonnik m., zakonnica ż.; daw. zakonnictwo n., zakonność ż.

 przym. pozakonny, zakonny; daw. zakonowy, zakonniczy

 przysł. zakonnie, daw. zakonno, zakonniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kongregacja, konwent, klasztor, zgromadzenie zakonne

Wiktionary


zakonkludować

zakończyć; doprowadzić do skutku


SJP.pl


zakonnica

kobieta należąca do zakonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. członkini zakonu żeńskiego

Wiktionary

Zakonnica – kobieta będąca członkinią zakonu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Franciszek kanonizował arabską zakonnicę z Palestyny.

 (1.1) Usiadł za zakonnicą w trzeciej ławce.

 (1.1) Kilka zakonnic przechodzi przez ulicę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakɔ̃ɲˈːit͡sa, AS: zakõ•ńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakon mrz.

:: zdrobn. zakonniczka ż.

:: fm. zakonnik mos.

 przym. zakonny, pozakonny

 przysł. zakonnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mniszka, siostra, siostrzyczka; żart. pejor. pingwin; reg. pozn. kawka

Wiktionary


zakonniczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: zakonnica

 (1.2) rasa gołębia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakonnica ż.

Wiktionary


zakonnie

przysłówek

 (1.1) w sposób właściwy dla zakonu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaczęło się całkiem zakonnie: modlitwą w kaplicy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakon mrz., zakonnik mos., zakonnica ż., zakonność ż.

 przym. zakonny

Wiktionary


zakonnik

członek męskiego zakonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. członek męskiego zgromadzenia zakonnego;

Wiktionary

Zakonnik – człowiek, który wybrał życie w pewnej wspólnocie religijnej (zakonie).

W Kościele katolickim zakonnicy najczęściej składają trzy śluby: czystości (obejmujący m.in. zobowiązanie do życia w celibacie), ubóstwa i posłuszeństwa. Zakonnicy określani są formalnie jako „osoby konsekrowane”, „prowadzący życie konsekrowane”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Furtian wpuścił znanych sobie zakonników.

 (1.1) Ludmiła zna trzech zakonników: karmelitę, jezuitę i franciszkanina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈkɔ̃ɲːik, AS: zakõ•ńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakon mrz., zakonność ż.

:: fż. zakonnica ż.

 przym. zakonny, pozakonny, starozakonny

 przysł. zakonnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osoba konsekrowana

Wiktionary


zakonność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. wierność zakonowi, przymierzu w sensie biblijnym

 (1.2) rel. bycie osobą konsekrowaną, przynależność do zakonu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wizytator mówił o zakonności osoby konsekrowanej w sensie eklezjalnym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakon mrz., zakonnica ż., zakonnik mos.

 przym. zakonny, pozakonny

 przysł. zakonnie

Wiktionary


zakonny

związany z zakonem, dotyczący zakonników lub zakonnic


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z zakonem, odnoszący się do zakonu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Później między braćmi zakonnymi a księciem doszło do rozdźwięków, ponieważ sprzeciwiali się oni działalności politycznej i przygotowaniom do walki zbrojnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈkɔ̃nːɨ, AS: zakõ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakonodawca mos., zakon mrz., zakonnik mos., zakonnica ż., zakonność ż.

 przym. pozakonny

 przysł. zakonnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klasztorny, monastyczny; daw. klaustralny

Wiktionary


zakonodawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. założyciel wspólnoty zakonnej

 (1.2) przest. prawodawca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Franciszkanie godnie uczcili swojego zakonodawcę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakon m., zakonnik mos., zakonnica ż.

:: fż. zakonodawczyni ż.

 przym. zakonny

Wiktionary


zakonodawczyni

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. założycielka wspólnoty zakonnej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Klaryski godnie uczciły swoją zakonodawczynię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakonodawstwo n.

:: fm. zakonodawca m.

 przym. zakonodawczy

Wiktionary


zakonotować

dawniej: zanotować, zapamiętać


SJP.pl


zakonsekrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakonsekrować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakonsekrować dk.

 rzecz. sakralizacja ż.

Wiktionary


zakonserwowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakonserwować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakonserwować dk.

 przym. konserwatywny

 rzecz. konserwa ż.

Wiktionary


zakopane

schować coś w wykopanym dole i zasypać ziemią, piaskiem itd.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowej Polsce u podnóża Tatr;

Wiktionary

Zakopane – miasto w południowej Polsce, w województwie małopolskim, siedziba powiatu tatrzańskiego. Największa miejscowość w bezpośrednim otoczeniu Tatr, duży ośrodek sportów zimowych, potocznie nazywany "zimową stolicą Polski". W jego granicach administracyjnych znajduje się znaczna część Tatrzańskiego Parku Narodowego (od Doliny Suchej Wody do Doliny Małej Łąki).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chwilami złudzenie jest tak wielkie, że gdyby nie głośne rozmowy sąsiadów, myślałbym, że jestem w Zakopanem, i kazałbym podać sobie pstrąga i owczy serek.

 (1.1) (…) fachowcy stwierdzili jednoznacznie, że Zakopanemu zabraknie wody, a przyroda tatrzańska nie wytrzyma na dłuższą metę zmasowanego napływu turystów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakɔˈpãnɛ, AS: zakopãne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakopianin m., zakopianka ż., zakopiańczyk m., Zakopianka ż., Zakopiec m.

 przym. zakopiański, okopowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peryfr. zimowa stolica Polski; pot. Zakopiec

Wiktionary


zakopanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakopać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakopywać, zakopać dk.

 rzecz. kopacz mos./mzw.

Wiktionary


zakopać

schować coś w wykopanym dole i zasypać ziemią, piaskiem itd.


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakopywać)

 (1.1) chowając w wykopanym dole, pokryć ziemią

 (1.2) umieścić w czymś sypkim

czasownik zwrotny dokonany zakopać się (ndk. zakopywać się)

 (2.1) zagłębić się w czymś sypkim lub miękkim

 (2.2) pot. osiedlić się na bezludziu

 (2.3) pot. zająć się czymś, poświęcając na to cały swój czas i wysiłek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zako­pał pozo­sta­ło­ści maszy­ne­rii. Pew­nie niepotrzebnie, ale wolał dmuchać na zimne.

 (1.2) Emon zauważył obaloną maszynę kroczącą AT-AT, o kabinie zakopanej w śniegu, a wtedy przeleciała nad nią para śmigaczy śnieżnych i zasypała ją salwą blasterowych błyskawic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopacz mzw./mos., Kopacz mrz., zakopanie

 czas. zakopywać

Wiktionary


zakopcać

pokrywać coś brudem pochodzącym z dymu lub podobnych substancji


SJP.pl


zakopciały

dawniej: taki, który pokrył się kopciem, sadzą; zakopcony


SJP.pl


zakopcieć

dawniej: pokryć się kopciem, sadzą; zakopcić się


SJP.pl


zakopcić

czasownik

 (1.1) pokryć sadzą

 (1.2) wypełnić dymem

 (1.3) zapalić używkę (papierosa, trawkę, fajkę)

czasownik zwrotny zakopcić się

 (2.1) pokryć się sadzą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słońce na dobre wylazło zza chmur i potok blasku wpadł do pokoju przez zakopcone szyby.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kopciany

 czas. kopcić

Wiktionary


zakopertowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakopertować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakɔpɛrtɔˈvãɲɛ, AS: zakopertovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakopertować

Wiktionary


zakopertować

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) zakleić w kopercie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakɔpɛrˈtɔvat͡ɕ, AS: zakopertovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koperta ż., zakopertowanie

 czas. kopertować

Wiktionary


zakopianin

mieszkaniec Zakopanego; Zakopiańczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Zakopanego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W naszej przychodni leczą się nie tylko zakopianie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zakopane n., zakopiańczyk m.

:: fż. zakopianka ż.

 przym. zakopiański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakopiańczyk

Wiktionary


zakopianka

potocznie:
1. szosa z Krakowa do Zakopanego; Zakopianka;
2. linia kolejowa łącząca Kraków z Zakopanem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Zakopanego

 (1.2) pot. mot. droga łącząca Kraków z Zakopanem;

 (1.3) pot. kolej. linia kolejowa łącząca Kraków z Zakopanem

Wiktionary

Zakopianka – popularna nazwa trasy z Krakowa do Zakopanego, o długości 102 km. Prowadzi ona odcinkiem drogi krajowej nr 7 z Krakowa do Rabki-Zdroju, dalej drogą krajową nr 47.

Trasa jest dwujezdniowa na odcinku Kraków – węzeł Nowy Targ Południe (87 km). Odcinek Myślenice – Rabka-Zdrój jest drogą ekspresową.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na Krupówkach stara zakopianka sprzedawała oscypki.

 (1.2) W sezonie turystycznym na zakopiance panuje duży ruch.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakɔˈpʲjãnka, AS: zakopʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zakopane n., Zakopianka ż., Zakopaniec m.

:: fm. zakopiańczyk m., zakopianin m.

 przym. zakopiański, okopowy

Wiktionary


zakopiańczyk

mieszkaniec Zakopanego; Zakopianin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Zakopanego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakɔˈpʲjä̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: zakopʹi ̯ä̃ĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakopianin mos., Zakopane n., zakopianka ż., Zakopianka ż.

 przym. zakopiański, okopowy

Wiktionary


zakopiański

1. związany z Zakopanem (miasto w Polsce);
2. jeden ze ściegów ozdobnych wykonywanych igłą


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Zakopanego, związany z Zakopanem, pochodzący z Zakopanego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W literaturze funkcjonuje przypuszczenie, że ojcem duchowym stylu zakopiańskiego nie był Witkiewicz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakɔˈpʲjä̃j̃sʲci, AS: zakopʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zakopane n., zakopianin m., zakopiańczyk m., zakopianka ż., Zakopianka ż.

 przym. okopowy

Wiktionary


zakopiec

potocznie: Zakopane - miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. Zakopane

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na długi weekend jedziemy do Zakopca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈkɔpʲjɛt͡s, AS: zakopʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zakopane n.

Wiktionary


zakopywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakopywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakopywać ndk.

 rzecz. kopacz mos./mzw.

Wiktionary


zakopywać

czasownik

 (1.1) umieszczać coś w jakimś dole i zasypywać

czasownik zwrotny zakopywać się

 (2.1) zagrzebywać siebie samego w czymś sypkim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakɔˈpɨvat͡ɕ, AS: zakopyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakopywanie n., zakopanie n., kopacz m., kopaczka ż., koparka ż., Kopacz mrz.

 czas. zakopać, kopać, wykopać, wykopywać, skopać

 przym. okopowy

Wiktionary


zakorek

wada drewna


SJP.pl

Zakorek – wada drewna z grupy wad budowy. Jest to pasmo kory zarośniętej częściowo lub całkowicie przez drewno. Zakorek powstaje w następstwie: zrastania się rozwidleń gałęzi z pniem (często z mimośrodowością), nabiegów korzeniowych, zrakowaceń, zarastania zabitek.

Wikipedia


zakorkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakorkować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakorkować dk.

Wiktionary


zakorkowywać

zatykać coś korkiem


SJP.pl


zakorzenienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakorzenić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakorzenić

 rzecz. korzennictwo n., korzeń mrz.

 przym. korzeniowy

Wiktionary


zakorzenić

czasownik

 (1.1) wpoić komuś coś, coś gdzieś utrwalić

czasownik zwrotny dokonany zakorzenić się (ndk. korzenić się)

 (2.1) bot. o roślinie: zapuścić korzenie

 (2.2) związać się z czymś mocno

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakɔˈʒɛ̃ɲit͡ɕ, AS: zakožẽńić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykorzenić, wykorzeniać

 rzecz. korzeń m., zakorzenienie n., korzennictwo n.

 przym. korzeniowy

Wiktionary


zakos

bardzo ostry zakręt, najczęściej na górskich ścieżkach dla pieszych i konnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ostry zakręt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z gór schodzą śniegi zakosami stoków, / Koczują w lasach nim szczezną w wądołach.

Wiktionary


zakosić

potocznie:
1. zabrać lub dostać dużo czegoś;
2. ukraść; skubnąć, zajumać


SJP.pl


zakoski

obowiązek chłopa pańszczyźnianego polegający na koszeniu pól dworskich podczas żniw i lub sianokosów


SJP.pl


zakostny

znajdujący się za kością


SJP.pl


zakosztowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakosztować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakosztować dk.

Wiktionary


zakosztować

czasownik

 (1.1) zacząć kosztować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakosztowanie n.

Wiktionary


zakosztowywać

rzadko: doznawać czegoś w życiu, np. zakosztowywać dobrobytu, swobody, szczęścia; kosztować


SJP.pl


zakotwiczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakotwiczać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakotwiczać

Wiktionary


zakotwiczyć

1. spuścić kotwicę i zatrzymać obiekt pływający;
2. o statku: być utrzymywanym przez opuszczoną kotwicę;
3. przymocować, przytwierdzić;
4. zatrzymać się gdzieś dłużej lub na stałe;
5. utrwalić coś gdzieś; zakorzenić


SJP.pl


zakotwić

zamocować lub wzmocnić coś kotwą


SJP.pl


zakownik

przyrząd do formowania zakuwek w nitach; zakuwnik


SJP.pl


zakołatanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakołatać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kołatka ż.

Wiktionary


zakołkować

zatkać kołkiem


SJP.pl


zakołować

zatoczyć koło; zakręcić się, zawirować, zakrążyć


SJP.pl


zakończać

doprowadzać coś do końca; zakańczać


SJP.pl


zakończenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakończyć.

 (1.2) ostatnia część jakiejś czynności, działań, opowieści, utworu literackiego, muzycznego, filmu

 (1.3) wystający fragment jakiegoś przedmiotu

 (1.4) praw. telekom. fizyczny punkt, w którym abonent otrzymuje dostęp do publicznej sieci telekomunikacyjnej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zakończenie budowy było o wiele trudniejsze niż jej rozpoczęcie.

 (1.2) Ten kryminał ma zaskakujące zakończenie. Nigdy nie zgadniesz, kto zabił!

 (1.3) Nikotyna poraża ruchowe zakończenia nerwowe.

 (1.4) Zakończenie sieci identyfikuje się za pomocą konkretnego adresu sieciowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakɔ̃j̃n͇ˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: zakõĩ ̯ṇčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kończenie n., zakańczanie n., końcówka ż.

 czas. zakończyć, zakańczać, kończyć, dokończyć

 przym. końcowy, zakończony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sfinalizowanie, ukończenie, zwieńczenie, pot. meta

 (1.2) finał, zwieńczenie, finisz, kropka nad i, pot. końcówka, pot. koniec

 (1.3) końcówka, koniec, koniuszek

Wiktionary


zakończony

przymiotnik odczasownikowy

 (1.1) posiadający koniec, zakończenie, brzeg

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zakończyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głodek mrzygłód (Draba aizoides) jest niedużą byliną tworzącą przyziemne rozety złożone z wąskich, ostro zakończonych, intensywnie zielonych liści.

 (2.1) Starania zostały zakończone 11 maja 1991 roku, gdy patron pezetpeerowski został zniesiony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakończenie n.

 czas. zakańczać ndk., zakończać ndk., zakończyć dk.

Wiktionary


zakończyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. kończyć)

 (1.1) dokonany od|kończyć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tymi słowami zakończyłam dyskusję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈkɔ̃j̃n͇t͡ʃɨt͡ɕ, AS: zakõĩ ̯ṇčyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniec m., zakończenie n., końcówka ż.

 czas. kończyć

 przym. skończony, zakończony

 ims. skończony

Wiktionary


zakościelny

nazwisko


SJP.pl


zakpić

zadrwić, zażartować, ośmieszyć


SJP.pl


zakrajowy

dawniej: zagraniczny


SJP.pl


zakrapiać

zapijać coś alkoholem


SJP.pl


zakraplanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakraplać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krople nmos., wkraplacz mrz.

 czas. zakraplać ndk.

Wiktionary


zakraplać

czasownik

 (1.1) dozować płyn kroplami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu chorych na własną rękę zwiększa dawkę zakraplając lek nawet kilkanaście razy dziennie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈkraplat͡ɕ, AS: zakraplać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wkraplacz mrz., zakraplanie n., zakraplacz m., kropla ż., kroplówka ż., krople nmos.

 czas. zakroplić, skroplić, skraplać

Wiktionary


zakraszać

dawniej:
1. dodawać tłuszczu do jedzenia; okraszać;
2. zabarwiać, głównie na czerwono


SJP.pl


zakrawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakrawać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakraˈvãɲɛ, AS: zakravãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakrawać

Wiktionary


zakrawany

nacięty, np. schab zakrawany


SJP.pl


zakrawać

1. być podobnym do kogoś, przypominać kogoś lub coś;
2. przedsiębrać coś, zamierzać (w zwrocie: zakrojony na dużą skalę)


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) być do czegoś podobnym, przypominać coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pańskie wypowiedzi zakrawają na paranoję!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈkravat͡ɕ, AS: zakravać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakrawanie

Wiktionary


zakraść

zakraść się -
1. dostać się gdzieś niepostrzeżenie;
2. przenośnie o uczuciach, zjawiskach, stanach: pojawić się niepostrzeżenie; wkraść się


SJP.pl


zakres

1. granice obszaru w którym przebiega proces, zjawisko, funkcja;
2. przedział, okres, interwał, dziedzina;
3. rodzina wszystkich desygnatów pojęcia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) granice zasięgu jakiegoś zjawiska

 (1.2) obszar działania, zainteresowań, aktywności itp.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • w metrologii:
    • zakres pomiarowy
  • w biologii, genetyce:
    • zakres reakcji
    • zakres tolerancji
  • w logice:
    • zakres nazwy
  • w fotografii:
    • zakres przysłon
  • w ekologii:
    • zakres tolerancji ekologicznej
  • w muzyce:

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Konieczne jest uchwalenie Karty Praw Pacjenta, która gwarantowałaby Polakom zakres świadczeń dostępnych w ramach świadczeń publicznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzakrɛs, AS: zakres

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zakresowy

 przysł. zakresowo

 rzecz. kres mrz.

Wiktionary


zakreskować

pokryć coś kreskami


SJP.pl


zakreskowywać

pokrywać coś kreskami; kreskować


SJP.pl


zakresowy

przymiotnik od: zakres


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący zakresu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakres m.

Wiktionary


zakreślacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gruby pisak o jaskrawym, prześwitującym kolorze służący do zaznaczania tekstu

Wiktionary

Zakleślacz – pisak służący do zaznaczenia w tekście fragmentu przez obrysowanie go, podkreślenie, zakolorowanie. Pomaga również w prowadzeniu notatek.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: zaˈkrɛɕlat͡ʃ, AS: zakreślač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakreślanie n., zakreślenie n., kreślarnia ż.

 czas. kreślić, zakreślać ndk., zakreślić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marker

Wiktionary


zakreślanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakreślać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakreślenie n., zakreślacz m., kreślarnia ż.

 czas. zakreślać ndk., zakreślić dk.

Wiktionary


zakreślanka

rodzaj krzyżówki


SJP.pl


zakreślenie

fragment tekstu zaznaczony przez obrysowanie


SJP.pl


zakreślić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakreślać)

 (1.1) dokonać wyboru, zaznaczając kółkiem właściwą rubrykę lub odpowiedź

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈkrɛɕlʲit͡ɕ, AS: zakreślʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kreślić

 rzecz. kreślarnia ż., kreślarz mos., zakreślacz mrz., zakreślanie n., kreska ż.

Wiktionary


zakrocki

nazwisko


SJP.pl


zakroczny

w sporcie: związany z zakrokiem - cofnięciem jednej nogi


SJP.pl


zakroczym

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

}|-

Zakroczym – miasto w woj. mazowieckim, w powiecie nowodworskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Zakroczym. W latach 1975–1998 miasto należało do woj. warszawskiego. Leży na prawym brzegu Wisły.

Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego. Miasto należało do starostwa zakroczymskiego w 1617 roku. Miejsce obrad sejmików ziemskich ziemi zakroczymskiej od XVI wieku do pierwszej połowy XVIII wieku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: zaˈkrɔt͡ʃɨ̃m, AS: zakročỹm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakroczymianin m., zakroczymianka ż.

 przym. zakroczymski

Wiktionary


zakroczymianin

mieszkaniec Zakroczymia (miasta w Polsce)


SJP.pl


zakroczymianka

mieszkanka Zakroczymia (miasta w Polsce)


SJP.pl


zakroczymski

→ Zakroczym


SJP.pl

Patrz:

Zakroczym

zakroić

przestarzale: zaplanować, przedsięwziąć coś


SJP.pl


zakrok

postawa polegająca na cofnięciu jednej nogi


SJP.pl


zakropić

zapić coś alkoholem


SJP.pl


zakropkowywać

pokrywać coś kropkami


SJP.pl


zakroplenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakroplić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakrɔˈplɛ̃ɲɛ, AS: zakroplẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakroplić dk.

 rzecz. wkraplacz mrz., kropla ż., krople nmos.

Wiktionary


zakruszać

rzadko: zasypywać kruszynami


SJP.pl


zakruszyć

rzadziej: zasypać okruszynami


SJP.pl


zakrwawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakrwawiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakrwawić, zakrwawiać ndk.

 rzecz. zakrwawienie n., krwawnik mzw./mrz.

Wiktionary


zakrwawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zbrudzenie krwią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cały bandaż uległ zakrwawieniu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakrwawianie n., krwawnik mzw./mrz.

 czas. zakrwawiać ndk., zakrwawiać się ndk., zakrwawić dk., zakrwawić się dk.

 przym. zakrwawiony

Wiktionary


zakrwawiony

przymiotnik jakościowy

 (1.1) ubrudzony lub ociekający krwią

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zakrwawić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ręce trzymała zakrwawiony sztylet.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakrwawienie n.

 czas. krwawić ndk., zakrwawić dk.

Wiktionary


zakrwawić

1. poplamić krwią;
2. zakrwawić się - zostać poplamionym krwią


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakrwawiać)

 (1.1) dokonany od|zakrwawiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakrwawianie n., zakrwawienie n., krwawnik mzw./mrz.

 czas. zakrwawiać ndk.

Wiktionary


zakrwin

drzewo z rodziny brezylkowatych, występujące na obszarach krajów o klimacie tropikalnym i subtropikalnym; dostarcza kopalu


SJP.pl


zakrycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakryć.

 (1.2) coś, co zakrywa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈkrɨt͡ɕɛ, AS: zakryće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakrywać ndk., zakryć dk.

 rzecz. zakrywanie n.

Wiktionary


zakrystia

w świątyni chrześcijańskiej: przylegające do prezbiterium pomieszczenie do przechowywania przedmiotów liturgicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. boczne pomieszczenie w świątyniach chrześcijańskich sąsiadujące z prezbiterium, służące kapłanom do przygotowywania się do liturgii oraz do przechowywania szat i naczyń liturgicznych;

Wiktionary

Zakrystia (st. wł. "sacristia" od "sacrista" – sługa kościelny, zakrystian, z łac." sacer" – świętość) – boczne pomieszczenie sakralne występujące w świątyniach chrześcijańskich, umieszczane najczęściej z północnej lub południowej strony prezbiterium i połączone z nim wejściem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ministrant, wchodząc do zakrystii, mówi głośno i wyraźnie „Króluj nam, Chryste”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈkrɨstʲja, AS: zakrystʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakrystian, zakrystianka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. zokrystyjo

Wiktionary


zakrystian

mężczyzna wykonujący w kościele drobne czynności pomocnicze; kościelny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ten, kto ma nadzór nad zakrystią, kościelny;

Wiktionary

Zakrystian, kościelny – funkcja liturgiczna obejmująca sprawowanie nadzoru nad zakrystią, a także staranne przygotowywanie przedmiotów niezbędnych do sprawowania liturgii. Zakrystianem może być osoba świecka lub zakonna (zarówno mężczyzna jak i kobieta). Jest to najczęściej pracownik parafii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W szafie ojca Masseo zakrystian znalazł złotą stułę.

 (1.1) Br. Radosław wziął udział w rekolekcjach dla zakrystianów na Jasnej Górze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakrystia ż.

:: fż. zakrystianka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kościelny; daw. świątnik

Wiktionary


zakrystianka

kobieta nadzorująca zakrystię i dbająca o porządek w kościele


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ta, która ma nadzór nad zakrystią, kościelna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W szafie ojca Masseo zakrystianka znalazła złotą stułę.

 (1.1) Z Medziugorie arcybiskup przywiózł katedralnym siostrom zakrystiankom po różańcu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakrystia ż.

:: fm. zakrystian m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kościelna

Wiktionary


zakrystyjny

→ zakrystia


SJP.pl

Patrz:

zakrystia

zakryszka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg-pl|Kresy południowe. gw-pl|Kamieniec Podolski. włoszczyzna

 (1.2) gw-pl|Galicja Wschodnia. cebula

Wiktionary


zakrywa

dawniej:
1. kryjówka, ukrycie;
2. pokrywa, przykrywa


SJP.pl

Zakrywa – długi boczny grzbiet Murania w słowackich Tatrach Bielskich. Odchodzi od Murania poniżej Jagnięcej Zagrody w północnym kierunku i stopniowo opada aż po Międzyścienną Przełęcz (1128 m). Mająca długość ok. 1500 m i całkowicie zalesiona Zakrywa oddziela górną część Doliny Międzyściennej od Nowej Doliny. Jej zachodnie stoki od strony Doliny Międzyściennej są dość łagodne, stoki wschodnie opadające do Doliny Nowej są znacznie bardziej strome.

Wikipedia


zakrywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakrywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakrɨˈvãɲɛ, AS: zakryvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakrywać

 rzecz. zakrycie n.

Wiktionary


zakrywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakryć)

 (1.1) zasłaniać, przesłaniać, nie pokazywać

 (1.2) daw. gw-pl|Wilno. zamykać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hipolit zakrywa nagle twarz i wskazuje ręką w kierunku drzwi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈkrɨvat͡ɕ, AS: zakryvać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakryć dk., kryć ndk.

 rzecz. zakrycie n., zakrywanie n., przykrywka ż.

Wiktionary


zakrywka

1. potocznie: pokrywka, przykrywka;
2. błoniasta, końcowa część półpokryw pluskwiaków różnoskrzydłych; błonka, membrana


SJP.pl

Za

Wikipedia


zakryć

ochronić przed czynnikami zewnętrznymi; przykryć


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakrywać)

 (1.1) dokonany od|zakrywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzakrɨt͡ɕ, AS: zakryć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przykrywka ż., zakrycie

 czas. kryć, zakrywać

Wiktionary


zakrzaczać

obsadzać, zarastać krzakami


SJP.pl


zakrzaczyć

obsadzić, zarosnąć krzakami


SJP.pl


zakrzep

zbity osad składników krwi wewnątrz naczynia krwionośnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. czop zbitej krwi wewnątrz naczynia krwionośnego, który zatyka je częściowo albo całkowicie

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: zakrzepić

Wiktionary

Zakrzep, skrzeplina (łac. "thrombus", od gr. "θρόμβος", grudka skrzepniętej krwi lub ściętego mleka) – czop tworzący się w świetle naczynia za życia organizmu, wskutek wykrzepiania się krwi lub zlepiania i osadzania płytek krwi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dlaczego zakrzepy mogą powstawać, gdy ktoś łyka pigułki antykoncepcyjne?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakrzepica ż., zakrzepnięcie n.

 czas. zakrzepnąć dk.

 przym. zakrzepły, zakrzepnięty, zakrzepowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrzeplina

Wiktionary


zakrzepica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. choroba polegająca na powstawaniu w żyłach zakrzepów blokujących przepływ krwi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zakrzepica zatok żylnych mózgu (CVST)
  • zakrzepica żył głębokich
  • zakrzepica żył wątrobowych
  • zakrzepica żyły wrotnej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kobiety w ciąży, których ciało produkuje wielkie ilości estrogenów, są o wiele bardziej narażone na zakrzepicę niż kobiety stosujące antykoncepcję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakrzep mrz.

Wiktionary


zakrzepnięty

taki, który zakrzepł; zakrzepły


SJP.pl


zakrzepowy

przymiotnik od: zakrzep


SJP.pl


zakrzepywać

przechodzić ze stanu ciekłego w stan stały


SJP.pl


zakrzepły

taki, który zakrzepł; zakrzepnięty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który zmienił stan z płynnego na stały lub żelowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakrzep mrz.

Wiktionary


zakrzew

nazwa wielu wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zakrzew – część miasta Kłobuck
  • Zakrzew – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Zakrzew
  • Zakrzew – wieś w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Ulan-Majorat
  • Zakrzew – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Bielawy
  • Zakrzew – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Poddębice
  • Zakrzew – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Kodrąb
  • Zakrzew – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Biała Rawska
  • Zakrzew – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Warta
  • Zakrzew – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Wilga
  • Zakrzew – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Grabów nad Pilicą
  • Zakrzew – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Zakrzew
  • Zakrzew – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Nowa Sucha

Wikipedia


zakrzewianin

mieszkaniec Zakrzewa (wsi w Polsce)


SJP.pl


zakrzewianka

mieszkanka Zakrzewa (wsi w Polsce)


SJP.pl


zakrzewice

Zakrzewice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Książ Wielkopolski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wieś położona 2 km na północ od Książa Wielkopolskiego przy drodze powiatowej nr 4083 z Gogolewa do Książa Wielkopolskiego.

Wikipedia


zakrzewicz

nazwisko


SJP.pl


zakrzewiec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zakrzewiec – wieś w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Kowal
  • Zakrzewiec – wieś w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Braniewo

Wikipedia


zakrzewko

wieś w Polsce, położona niedaleko Torunia


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zakrzewko – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Łysomice
  • Zakrzewko – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Gozdowo
  • Zakrzewko – część wsi Kupin w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Pasłęk
  • Zakrzewko – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Kozłowo
  • Zakrzewko – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. nowotomyskim, w gminie Zbąszyń
  • Zakrzewko – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Duszniki

Wikipedia


zakrzewnia

krzew pochodzący z Azji i Ameryki Płn., hodowany jako roślina ozdobna; krzewuszka; wajgela; wajgelia


SJP.pl


zakrzewo

nazwa wielu wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zakrzewo – część, dzielnica miasta Elbląg
  • Zakrzewo – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Prusice
  • Zakrzewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Waganiec
  • Zakrzewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Zakrzewo
  • Zakrzewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Stolno
  • Zakrzewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Radzyń Chełmiński
  • Zakrzewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Wielgie
  • Zakrzewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Baruchowo
  • Zakrzewo – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski
  • Zakrzewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Karniewo
  • Zakrzewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bielsk
  • Zakrzewo – część wsi Wernerowo w Polsce w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Sierpc

Wikipedia


zakrzewski

→ Zakrzew, → Zakrzewo


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Zakrzewski (1799–1866) – polski kartograf i oficer
  • Aleksander Zakrzewski (1894–1976) – polski anatomopatolog
  • Aleksander Zakrzewski (1907–1993) – polski fotografik i nauczyciel
  • Aleksander Zakrzewski (1909-1985) – otorynolaryngolog i nauczyciel akademicki
  • Andrzej Zakrzewski (ur. 1935) – reżyser filmowy
  • Andrzej Zakrzewski (1941–2000) – prawnik, historyk, polityk, dziennikarz, publicysta, minister kultury i dziedzictwa narodowego w rządzie Jerzego Buzka
  • Andrzej Zakrzewski (1950-1996) – polityk, poseł na Sejm RP I kadencji
  • Ignacy Wyssogota Zakrzewski (1745–1802) – polityk, pierwszy prezydent Warszawy
  • Jakub Zakrzewski (fizyk) (ur. 1957) – fizyk, profesor
  • Jan Dołęga-Zakrzewski (1866–1936) – geometra, działacz społeczno–polityczny, publicysta
  • Jan Zakrzewski (1920-2007) – dziennikarz, pisarz i tłumacz
  • Juliusz Zakrzewski (1924–1995) – włókiennik, profesor Politechniki Łódzkiej

Wikipedia

Patrz:

Zakrzew, → Zakrzewo

zakrzeński

nazwisko


SJP.pl


zakrzowski

→ Zakrzów


SJP.pl

Patrz:

Zakrzów

zakrztusić

zakrztusić się:
1. stracić na chwilę oddech i zakaszleć wskutek podrażnienia lub zatkania dróg oddechowych;
2. o mechanizmie: zacząć nierównomiernie pracować


SJP.pl


zakrztuszać

krztusić się; zakrztuszać się - potocznie:
1. kasłać uporczywie wskutek podrażnienia dróg oddechowych;
2. tracić oddech pod wpływem silnych emocji;
3. nie pracować miarowo; dławić się


SJP.pl


zakrztuszony

taki, który się zakrztusił


SJP.pl


zakrzyn

Zakrzyn – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Lisków.

Na początku XIX wieku Zakrzyn nabył Józef Grzegorz Puchalski, chirurg wojskowy, pułkownik wojsk Księstwa Warszawskiego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Wikipedia


zakrzywica

wycinka zakrzywica - gatunek motyla z rodziny wycinkowatych


SJP.pl


zakrzywiony

przymiotnik

 (1.1) mający wygięty kształt

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zakrzywić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Magda zawsze miała kompleksy na punkcie swojego zakrzywionego nosa.

 (2.1) Ten gwóźdź celowo został zakrzywiony na końcu, aby za bardzo nie wystawał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakʃɨˈvʲjɔ̃nɨ, AS: zakšyvʹi ̯õny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakrzywienie n., zakrzywianie n.

 czas. zakrzywić dk., zakrzywiać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zagięty

Wiktionary


zakrzów

1. nazwa wielu wsi w Polsce;
2. dzielnica Wrocławia;
3. dzielnica Opola;
4. dzielnica Tarnobrzega


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zakrzów – część miasta Opole
  • Zakrzów – część miasta Tarnobrzeg
  • Zakrzów – część miasta Wrocław, w delegaturze Wrocław-Psie Pole
  • Zakrzów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Twardogóra
  • Zakrzów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Oława
  • Zakrzów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Śląska
  • Zakrzów – przysiółek wsi Witostowice w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Ziębice
  • Zakrzów – wieś w woj. lubelskim, w pow. łęczyńskim, w gminie Łęczna
  • Zakrzów – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Łaziska
  • Zakrzów – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Białaczów
  • Zakrzów – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Wojnicz
  • Zakrzów – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Stryszów

Wikipedia


zakrzówecki

przymiotnik od: Zakrzówek


SJP.pl


zakrzówek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zakrzówek – część miasta Kraków, w delegaturze Kraków-Podgórze
  • Zakrzówek – część miasta Radomsko
  • Zakrzówek – wieś w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Zakrzówek
  • Zakrzówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Żelechów
  • Zakrzówek – przysiółek wsi Podlesie Mleczkowskie w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Zakrzew
  • Zakrzówek – część wsi Szarbia Zwierzyniecka w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Skalbmierz
  • Zakrzówek – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Skalbmierz
  • Zakrzówek – nieczynny kamieniołom na Krzemionkach Zakrzowskich w Krakowie (obecnie Zalew Zakrzówek)
  • Zakrzówek – użytek ekologiczny w sąsiedztwie nieczynnego kamieniołomu Zakrzówek
  • Zalew Zakrzówek, Zakrzówek Nowy, Zakrzówek Szlachecki, Zakrzówek-Kolonia, Zakrzówek-Rudy, Zakrzówek-Wieś
  • Zakrzewo, Zakrzów
  • Krzemionki Zakrzowskie

Wikipedia


zakrzątany

rzadko: taki, który się ciągle krząta, bardzo zajęty; zaganiany, zagoniony, zabiegany


SJP.pl


zakrój

inaczej: zakres


SJP.pl


zakrólować

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) objąć nad czymś panowanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeżeli bowiem przez przestępstwo jednego śmierć zakrólowała z powodu jego jednego, o ileż bardziej ci, którzy otrzymują obfitość łaski i daru sprawiedliwości, królować będą w życiu z powodu Jednego – Jezusa Chrystusa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. król mos.

 czas. królować ndk.

 przym. królewski

Wiktionary


zakrążać

1. wykonywać ruch kołowy, zataczać kręgi; wirować;
2. tworzyć okręgi, koła w czasie ruchu


SJP.pl


zakrążyć

1. wykonać ruch kołowy, zatoczyć kręgi; zawirować;
2. utworzyć okręgi, koła w czasie ruchu


SJP.pl


zakręcalny

1. dający się zakręcić;
2. taki, którym można coś zakręcić


SJP.pl


zakręcanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakręcać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakrɛ̃nˈt͡sãɲɛ, AS: zakrẽncãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakręt m., zakręcenie n.

 czas. zakręcać ndk., zakręcić dk.

Wiktionary


zakręcany

1. taki, którego można zakręcić;
2. mający spiralny lub zakrzywiony kształt; zakręcony


SJP.pl


zakręcarka

maszyna do zakręcania pojemników


SJP.pl


zakręcać

czasownik

 (1.1) kręcąc czymś, zmniejszać dopływ cieczy

 (1.2) nadać czemuś ruch obrotowy

 (1.3) zmieniać kierunek ruchu

 (1.4) o drodze, rzece: zmieniać swój kierunek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈkrɛ̃nt͡sat͡ɕ, AS: zakrẽncać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakręt m., zakręcanie n., kręt m.

 czas. zakręcić, kręcić, skręcić, skręcać, wykręcić, wykręcać, nakręcać

 przym. kręty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przykręcać

 (1.3) skręcać, wchodzić w zakręt

 (1.4) skręcać

Wiktionary


zakręcenie

potocznie:
1. silne zainteresowanie, fascynacja;
2. cecha czegoś skomplikowanego i zaskakującego;
3. niemożność skupienia na czymś uwagi, rozkojarzenie


SJP.pl


zakręcik

zdrobnienie od: zakręt


SJP.pl


zakręcić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakręcać)

 (1.1) dokonany od|zakręcać.

czasownik zwrotny dokonany zakręcić się (ndk. kręcić się)

 (2.1) obrócić się

 (2.2) pot. zadbać o własne interesy

 (2.3) pot. dołożyć starań, zadbać o coś

 (2.4) pot. nawiązać bliższe kontakty

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Tamten to się umie zakręcić, kupił ledwo rok temu wielkie mieszkanie, a teraz taką furę!

 (2.3) Powinieneś zakręcić się dookoła tej pracy, doskonale byś się tam sprawdził.

 (2.4) Marek zakręcił się wokół niej tak skutecznie, że teraz mają trójkę dzieci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈkrɛ̃ɲt͡ɕit͡ɕ, AS: zakrẽńćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakręt m., zakręcanie n.

 czas. zakręcać, nakręcać

 przym. kręty

Wiktionary


zakręcony

1. mający spiralny, półkolisty kształt;
2. potocznie: niesamowity, oceniany w sposób wyjątkowo pozytywny, robiący duże wrażenie; odjazdowy, odlotowy, szałowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zakręcony (org. Senseless) – amerykański film komediowy z 1998 roku
  • Zakręcony (org. Bedazzled) – amerykański film komediowy z 2000 roku
  • Zakręcony (org. Stark Raving Mad) – amerykański serial komediowy z lat 1999-2000

Wikipedia


zakręt

część drogi, ścieżki, na której następuje zmiana jej kierunku, łukowate zagięcie łączące proste odcinki lub sąsiadujące z zakrętem w przeciwną stronę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odcinek drogi, na którym zmienia ona kierunek, bieg

 (1.2) zmiany kierunku ruchu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zakręt –
  • Zakręt – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Wiązowna
  • Zakręt – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Pułtusk
  • Zakręt – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Piecki
  • Zakręt – polski film z 1977 roku
  • Zakret – część Wilna
  • Zakręta – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Piotrków Kujawski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten fragment drogi jest pełen zakrętów i dziur.

 (1.1) (…) jazda z niepoprawnie działającym dyferencjałem wywołuje wyraźnie odczuwalne drgania kierownicy oraz problemy podczas wykonywania zakrętów i innych manewrów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzakrɛ̃nt, AS: zakrẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakręcanie n.

 czas. nakręcać, zakręcać ndk., zakręcić dk.

 przym. kręty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skręt, gw. Górny Śląsk yntka

Wiktionary


zakrętas

wygięta linia; wywijas; zawijas; wykrętas


SJP.pl


zakrętka

okrągła pokrywka z gwintem do zamykania pojemników; nakrętka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zakręcane zamknięcie od słoika

Wiktionary

Zakrętka (nazywana również nakrętką) – popularny rodzaj zamknięcia butelek i pojemników. W przeciwieństwie do niektórych typów zamknięć, zakrętki mogą być zwykle łatwo odkręcone ręcznie, bez pomocy otwieracza, a po odkręceniu mogą być ponownie użyte.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. nakręcać

Wiktionary


zakrętomierz

w lotnictwie: pokładowy przyrząd nawigacyjny wskazujący kierunek zakrętu


SJP.pl


zakrętowy

→ zakręt, np. reflektor zakrętowy


SJP.pl


zaksięgować

zarejestrować zdarzenie gospodarcze w księgach rachunkowych


SJP.pl


zaktualizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wprowadzenie najnowszych danych do jakiegoś programu, dokumentu lub bazy danych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Proszę o zaktualizowanie programu do najnowszej wersji.

 (1.1) Czy możesz zająć się zaktualizowaniem tego dokumentu?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. aktualizowanie n., aktualność ż., aktualizacja ż., uaktualnianie n., uaktualnienie n.

 czas. zaktualizować dk., aktualizować ndk., uaktualniać ndk., uaktualnić dk.

 przym. aktualny, aktualizacyjny

 przysł. aktualnie

Wiktionary


zaktualizować

uczynić aktualnym, dostosować do współczesności; uaktualnić, uwspółcześnić, zmodernizować, unowocześnić


SJP.pl


zaktywizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaktywizować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaktywizować dk.

 rzecz. aktywizowanie n.

Wiktionary


zaktywizować

uczynić coś lub kogoś aktywnym; także: pobudzić do działania


SJP.pl


zakuglować

potocznie: sprytnie coś wymyślić i wykonać; zakombinować


SJP.pl


zakukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ornit. wydanie dźwięków charakterystycznych dla kukułki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z oddali dobiegło pojedyncze zakukanie i nastała cisza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukanie n., kukułka ż.

 czas. kukać ndk., zakukać dk.

Wiktionary


zakukać

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. kukać)

 (1.1) ornit. wydać dźwięki charakterystyczne dla kukułki

 (1.2) udać kukułkę wydając naśladujący ją dźwięk

 (1.3) pot. zerknąć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W oddali zakukała kukułka.

 (1.3) Dorotka zakukała Jankowi przez ramię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kukułka ż., kuku n., kukanie, zakukanie n.

 czas. kukać ndk.

 wykrz. kuku

Wiktionary


zakulały

stać się kulawym, zacząć utykać; okuleć


SJP.pl


zakuleć

stać się kulawym, zacząć utykać; okuleć


SJP.pl


zakulin

Zakulin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Łyszkowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia


zakulisowo

przysłówek

 (1.1) w sposób zakulisowy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zakulisowy

Wiktionary


zakulisowość

to, że coś dzieje się w tajemnicy przed opinią publiczną


SJP.pl


zakulisowy

1. odbywający się w tajemnicy przed opinią publiczną;
2. znajdujący się za kulisami w teatrze


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odbywający się lub działający poza widokiem publicznym

 (1.2) znajdujący się na zapleczu sceny

 (1.3) przen. niejawny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. zakulisowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kuluarowy

Wiktionary


zakumać

potocznie: zrozumieć; zajarzyć, skapować, załapać, skumać


SJP.pl


zakumplowany

taki, który stał się czyimś kumplem; skumplowany


SJP.pl


zakumplować

potocznie: zakumplować się - poznać się z kimś, nawiązać z kimś bliższą znajomość, stać się czyimś kumplem; zaprzyjaźnić się, skumotrzyć się, skumać się, skumplować się


SJP.pl


zakumulować

czasownik przechodni dokonany (ndk. akumulować)

 (1.1) dokonać akumulacji

czasownik zwrotny dokonany zakumulować się (ndk. akumulować się)

 (2.1) zostać zakumulowanym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. akumulacja ż.

 przym. akumulacyjny, akumulatorowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skupić, zebrać, zgromadzić, złożyć

 (2.1) skupić się, zebrać się, zgromadzić się, złożyć się

Wiktionary


zakup

1. nabywanie czegoś;
2. coś kupionego lub co ma być kupione


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) czynność kupowania czegoś w sklepie lub w Internecie

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: zakupić

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zakup (czynność) – kupno towarów lub usług w drodze wymiany powierniczej, w zamian za wynagrodzenie pieniężne lub rzeczowe
  • zakup (obiekt czynności) – towar lub usługa która podlega zakupowi (czynności), coś kupionego lub co ma być kupione

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Muszę zrobić dziś zakupy.

 (1.1) Budżet szpitala nie pozwala na zakup antybiotyków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzakup, AS: zakup

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakupić dk., kupić dk., kupować ndk., wykupić dk., odkupić dk.

 rzecz. kupiec m., kupowanie n., zakupy nmos.

 przym. zakupiony, kupiony, wykupiony, zakupowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kupno

Wiktionary


zakupić

kupić coś wartościowego albo większą ilość czegoś


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) hand. nabyć jakieś dobro za odpłatnością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowo zakupione rybki akwariowe należy z reguły zaaklimatyzować do nowego środowiska.

 (1.1) Zakład ślusarski zakupił bardzo drogą rowkarkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakup m., zakupienie n., kupiec mos., kupowanie n., zakupy nmos.

 przym. zakupowy

Wiktionary


zakupoholiczka

kobieta uzależniona od robienia zakupów; szopoholiczka, shopoholiczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta uzależniona od robienia zakupów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zakupoholiczka (…) powraca. I podczas podróży poślubnej, nie kontrolując stanu konta, wydaje ciężko zarobione przez męża pieniądze – na drobiazgi (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakupoholizm m.

:: fm. zakupoholik

 przym. zakupoholiczny

Wiktionary


zakupoholiczny

związany z uzależnieniem od kupowania rzeczy


SJP.pl


zakupoholik

osoba uzależniona od robienia zakupów; shopoholik, szopoholik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba uzależniona od robienia zakupów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zakupoholika zwykle nie popycha w nałóg żaden kryzys wewnętrzny (mąż zostawił, to kupuję na pocieszenie), ale wabik zewnętrzny. Hasło w mediach, opinia koleżanki, chwilowy snobizm. Mechanizm: zakupoholik nie może się obejść bez swojej zabawki, czy będzie to dwusetna para butów - co czasem graniczy z chorobą psychiczną, czy kolejny luks - drobiazg, co jest zdecydowanie bardziej powszechne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakupoholizm m.

:: fż. zakupoholiczka

 przym. zakupoholiczny

Wiktionary


zakupoholizm

uzależnienie od kupowania rzeczy; szopoholizm, shopoholizm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. nałogowe robienie zakupów, kompulsywne kupowanie

Wiktionary

Za

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zamierzasz sponsorować mój ubraniowy zakupoholizm, dopóki nie zacznę sensownie zarabiać?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakupoholik mos., zakupoholiczka ż.

 przym. zakupoholiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kupnoholizm, oniomania, shopoholizm, szopoholizm

Wiktionary


zakupować

kupować coś wartościowego albo większą ilość czegoś; zakupywać


SJP.pl


zakupowicz

osoba robiąca zakupy; kupujący


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna, który robi zakupy

Wiktionary


zakupowiczka

→ zakupowicz; kupująca, klientka, nabywczyni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która robi zakupy

Wiktionary


zakupowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pracownik działu zakupów

Wiktionary


zakupowy

→ zakup, → zakupy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z zakupami

Wiktionary

Patrz:

zakup, → zakupy

Powiązane:

 czas. zakupić, zakupywać

 rzecz. zakup m., zakupienie n., zakupy nmos., zakupywanie n.

Wiktionary


zakupy

1. nabywanie czegoś;
2. coś kupionego lub co ma być kupione


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) czynność kupowania

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: zakup

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idę na zakupy. Chcesz coś?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈkupɨ, AS: zakupy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakupić dk., kupić dk., kupować ndk., wykupić dk., odkupić dk.

 rzecz. kupiec m., kupowanie n., zakup m.

 przym. zakupowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprawunki

Wiktionary


zakupywać

kupować coś wartościowego albo większą ilość czegoś; zakupować


SJP.pl


zakurwiać

wulgarnie:
1. silnie uderzać; przykurwiać;
2. robić coś bardzo szybko; zasuwać, zapieprzać;
3. ciężko pracować; zasuwać, zapieprzać


SJP.pl


zakurwić

wulgarnie: silnie uderzyć; przykurwić


SJP.pl


zakurwiście

przysłówek

 (1.1) wulg. bardzo

wykrzyknik

 (2.1) wulg. świetnie!, super!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakurˈvʲiɕt͡ɕɛ, AS: zakurvʹiśće

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zakurwisty

 czas. zakurwić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1, 2.1) wykurwiście

Wiktionary


zakurzać

pokrywać, zabrudzać kurzem


SJP.pl


zakurzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakurzyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurz mrz., kurzenie n.

 czas. wkurzyć, wkurzać, zakurzyć dk., kurzyć ndk., okurzać ndk., okurzyć dk., odkurzać ndk., odkurzyć dk.

 przym. zakurzony

Wiktionary


zakurzewo

Zakurzewo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie grudziądzkim, w gminie Grudziądz.

Wikipedia


zakurzony

1. pokryć kurzem;
2. potocznie: zapalić papierosa lub fajkę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pokryty kurzem; z widoczną warstwą, warstewką kurzu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na stole stała zakurzona lampa i leżały jakieś papiery.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurz m., kurzenie n., zakurzenie n.

 czas. wkurzyć, wkurzać, kurzyć ndk., zakurzyć dk., okurzać ndk., okurzyć dk., odkurzać ndk., odkurzyć dk.

Wiktionary


zakurzyć

1. pokryć kurzem;
2. potocznie: zapalić papierosa lub fajkę


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pokryć kurzem

 (1.2) pot. zapalić fajkę lub papierosa

czasownik zwrotny zakurzyć się

 (2.1) pokryć się kurzem

 (2.2) o śniegu, pyle: wzbijać się w powietrze tumanem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cóż za miły chłopczyna – zauważyła zza rozczochranej główki Bobka, starając się nie dotykać jego zakurzonej kurteczki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈkuʒɨt͡ɕ, AS: zakužyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurz m., kurzawa ż.

 czas. odkurzać / odkurzyć

Wiktionary


zakus

dawniej: próba, zamiar, usiłowanie


SJP.pl


zakusy

zapędy, usiłowania zdobycia czegoś


SJP.pl


zakutać

owinąć, zawinąć dla ochrony przed zimnem; opatulić


SJP.pl


zakuty

przymiotnik

 (1.1) pot. pejor. bezmyślny, nieinteligentny, tępy, zatwardziały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ewidentnie autorem tych blogowskich wypocin jest jakiś zakuty tradycjonalista.

Wiktionary


zakuwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakuwać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. odkuć, zakuwać ndk.

Wiktionary


zakuwarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. prasa do zaciskania przewodów hydraulicznych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obcęgi zostawiłeś na podłodze obok zakuwarki.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakuwać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaciskarka

Wiktionary


zakuwać

1. krępować przy użyciu kajdan, łańcuchów itp.;
2. zamykać coś kuciem, zabijać gwoźdźmi;
3. potocznie: uczyć się intensywnie; uczyć się na pamięć


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) pot. przen. bardzo intensywnie się uczyć

 (1.2) zakładać komuś kajdanki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś prawie całą noc zakuwałem, bo jutro mam egzamin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈkuvat͡ɕ, AS: zakuvać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. odkuć, wykuć, zakuć dk., kuć ndk.

 rzecz. zakuwanie n., zakuwarka ż.

Wiktionary


zakuwka

zamykająca część połączenia nitowego kształtowana podczas nitowania


SJP.pl


zakuć

kuciem zasklepić; zakuwać


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakuwać)

 (1.1) dokonany od|zakuwać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzakut͡ɕ, AS: zakuć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. okuć, odkuć, wykuć, zakuwać ndk., kuć ndk.

Wiktionary


zakwalifikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakwalifikować.

 (1.2) zaliczenie do określonej kategorii

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wiedział bowiem z doświadczenia, że księgowość, choć będzie miała poważny kłopot z zakwalifikowaniem rachunku, i tak zapłaci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwalifikacja ż., kwalifikacje nmos., kwalifikator m., kwalifikowanie n., wykwalifikowanie n., kwalifikowalność ż.

 czas. kwalifikować ndk., zakwalifikować dk., wykwalifikować dk.

 przym. kwalifikacyjny

Wiktionary


zakwalifikować

1. zaliczyć kogoś lub coś do danej kategorii bądź grupy na podstawie ściśle określonych kryteriów; zaklasyfikować, przyporządkować;
2. zakwalifikować się - zostać włączonym do danej kategorii lub grupy dzięki spełnieniu określonych kryteriów; dostać się


SJP.pl


zakwalifikowywać

1. zaliczać kogoś lub coś do danej kategorii bądź grupy na podstawie ściśle określonych kryteriów; kwalifikować, klasyfikować, przyporządkowywać;
2. zakwalifikowywać się - zostawać włączonym do danej kategorii lub grupy dzięki spełnieniu określonych kryteriów; dostawać się


SJP.pl


zakwas

1. kultura bakterii używana do zakwaszania różnych produktów spożywczych;
2. porcja surowego ciasta, które pozostawia się z poprzedniego wypieku i dodaje do nowego ciasta zamiast drożdży; zakwaska, zaczyn;
3. bolesne zakwaszenie się środowiska wewnątrz komórek mięśniowych przez kwas mlekowy, powstające w wyniku intensywnej pracy danego mięśnia; zakwasy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. kulin. rozmnożona kultura bakterii stosowana do zakwaszania, np. przy produkcji przetworów mlecznych, pieczywa;

 (1.2) zob. zakwasy.

Wiktionary

Zakwas – stosowana w przemyśle spożywczym mieszanka kultur bakterii lub grzybów, której celem jest przeprowadzenie fermentacji odpowiedniej dla danego procesu technologicznego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kwas m., zakwasy nmos., zakwaszanie n., zakwaszenie n., kwaszenie n., kwasówka ż.

 czas. zakwaszać ndk., zakwasić dk., kwasić ndk.

 przym. zakwasowy, kwasowy, kwaśny

Wiktionary


zakwasić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakwaszać, kwasić)

 (1.1) dokonany od|zakwaszać. / kwasić

czasownik zwrotny dokonany zakwasić się (ndk. zakwaszać się, kwasić się)

 (2.1) dokonany od|zakwaszać się. / kwasić się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakwasy nmos., kwaśnica ż., kwasówka ż., zakwas m., zakwaszenie n., zakwaszanie n., kwasowość ż.

 czas. kwasić, zakwaszać ndk.

Wiktionary


zakwasowy

→ zakwas


SJP.pl

Patrz:

zakwas

zakwasy

1. kultura bakterii używana do zakwaszania różnych produktów spożywczych;
2. porcja surowego ciasta, które pozostawia się z poprzedniego wypieku i dodaje do nowego ciasta zamiast drożdży; zakwaska, zaczyn;
3. bolesne zakwaszenie się środowiska wewnątrz komórek mięśniowych przez kwas mlekowy, powstające w wyniku intensywnej pracy danego mięśnia; zakwasy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) fizj. pot. ból mięśni pojawiający się po ok. dobie po intensywnym wysiłku;

forma rzeczownika.

 (2.1) lm. od zakwas

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zakwasy (przemysł spożywczy)
  • zakwasy (medycyna sportowa)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najczęstsze przyczyny powstawania zakwasów to zwiększenie intensywności treningu, podejmowanie nowych ćwiczeń fizycznych oraz ekscentryczna faza ruchu, w której dochodzi do wyhamowania ruchu i wydłużenia mięśni (np. opuszczanie ciężaru).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈkfasɨ, AS: zakfasy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwas m., zakwas mrz., zakwaszanie n., zakwaszenie n., kwaszenie n., kwasówka ż.

 czas. zakwaszać ndk., zakwasić dk., kwasić ndk.

 przym. zakwasowy, kwasowy, kwaśny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zespół opóźnionego bólu mięśniowego

Wiktionary


zakwaszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakwaszać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakwas m., zakwaszenie n., zakwasy nmos.

 czas. kwasić, zakwaszać ndk., zakwasić dk.

Wiktionary


zakwaszać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakwasić)

 (1.1) kulin. poddawać dłuższej fermentacji

 (1.2) kulin. poddawać ciasto zwykle krótkotrwałej fermentacji

 (1.3) chem. roln. nasycać kwaśnymi związkami chemicznymi

czasownik zwrotny niedokonany zakwaszać się (dk. zakwasić się)

 (2.1) kulin. ulegać fermentacji

 (2.2) chem. roln. ulegać zakwaszeniu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakwasy nmos., zakwas m., zakwaszanie n., zakwaszenie n., kwasówka ż.

 czas. kwasić, zakwasić dk.

 przym. zakwaśniały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kisić, kwasić, zakiszać

 (2.1) kisić się, kwasić się, kwaśnieć, zakiszać się

Wiktionary


zakwaterowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) turyst. czasowo zajmowane pomieszczenie mieszkalne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli chodzi o zakwaterowanie w schroniskach tatrzańskich – należy zadbać o nie wcześniej poprzez pisemną rezerwację, choć, jak wiadomo, mają one obowiązek zatrzymywania pewnej liczby miejsc dla turystów schodzących z gór wieczorem i uprzednio nie zapowiedzianych.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakwaterować dk., zakwaterowywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwatera ż., kwaterunek mrz.

Wiktionary


zakwaterowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakwaterować)

 (1.1) przydzielać komuś miejsce do tymczasowego zamieszkania

czasownik zwrotny niedokonany zakwaterowywać się (dk. zakwaterować się)

 (2.1) być zakwaterowywanym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hotel zakwaterowywał gości w pokojach dwuosobowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakwaterowywanie n., zakwaterowanie n.

Wiktionary


zakwefiać

zakładać komuś kwef


SJP.pl


zakwefiony

mający twarz osłoniętą kwefem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o twarzy osłoniętej kwefem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zakwefione damy są Malezyjkami, o czym dowiaduję się od mniej zakutanych pań, dźwigających baniaki świętej wody z Mekki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwef mrz.

 czas. zakwefić

Wiktionary


zakwefić

osłonić twarz kwefem


SJP.pl


zakwestionowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakwestionować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kwestionować ndk., zakwestionować dk.

 rzecz. kwestia ż., kwestionowanie n.

Wiktionary


zakwestionować

poddać w wątpliwość


SJP.pl


zakwilić

1. cichutko zapłakać;
2. o ptakach: zaśpiewać, zaćwierkać, zaszczebiotać


SJP.pl


zakwit

zbiorowisko planktonu tworzące rodzaj nalotu na powierzchni małych zbiorników wodnych


SJP.pl

Zakwit – w środowisku lądowym powierzchniowa, natomiast w środowisku wodnym objętościowa zmiana zabarwienia spowodowana masowym rozwojem organizmów zwykle mikroskopijnych i nierozpoznawalnych gołym okiem. Wyjątkowo zakwitem określa się również masowe występowanie makroglonów megaplanktonowych, np. gronorostów. Zakwit wody, który przynosi szkody zdrowotne lub środowiskowe określa się jako szkodliwy zakwit.

Wikipedia


zakwitanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakwitać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakwitać ndk.

 rzecz. kwietnik mrz./mzw.

Wiktionary


zakwitać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zakwitnąć)

 (1.1) zaczynać kwitnąć; rozwijać się z pąka w kwiat; okrywać się kwiatami

 (1.2) zaczynać czas pomyślnego rozwoju

 (1.3) pokrywać się pleśńeśnią

 (1.4) pokrywać się zakwitem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakwit mrz., zakwitanie n., rozkwit mrz., kwiat mrz., kwiecień mrz., kwietnik mzw./mrz.

 czas. ukwiecić, rozkwitać, zakwitnąć dk.

 przym. kwiatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwitnąć, rozkwitać

 (1.2) prosperować, rozwijać się

Wiktionary


zakwitnąć

czasownik dokonany (ndk. zakwitać)

 (1.1) dokonany od|zakwitać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈkfʲitnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: zakfʹitnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiaciarstwo n., kwietnik m., kwitnięcie n., rozkwit mrz., kwiat

 czas. kwitnąć, ukwiecić, zakwitać

 przym. kwietniowy

 przysł. kwiecisto

Wiktionary


zakąsać

rzadko: zagryźć (na śmierć)


SJP.pl


zakąska

przekąska, zagryzka;
1. jedzenie spożywane między regularnymi posiłkami; antypast, przystawka;
2. wędliny, ryby, marynaty itp. podawane do alkoholu; zagrycha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) potrawa, niewielkie danie podawane przed głównym posiłkiem lub do wódki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zakąska – jedzenie podawane w małych porcjach między głównymi posiłkami
  • zakąska – lekkostrawne jedzenie podawane w małych porcjach przed głównym posiłkiem;
  • zakąska – jedzenie podawane w małych porcjach do wysokoprocentowych napojów alkoholowych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: zaˈkɔ̃w̃ska, AS: zakõũ̯ska

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakąsać ndk., zakąsić dk., zakąsywać ndk., zakąszać ndk., kąsać

 rzecz. zakąszanie n., zakąszenie n., ukąszenie n.

 przym. zakąskowy

Wiktionary


zakąskowy

przymiotnik od: zakąska


SJP.pl


zakątek

1. ciche, spokojne miejsce na uboczu, ustronie;
2. małe pomieszczenie; klitka, zakamarek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miejsce położone na uboczu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zakątek – część wsi w gminie Inowłódz
  • Zakątek – park w gminie Niemodlin
  • Zakątek – przysiółek w gminie Sarnaki
  • Zakątek – skała na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej
  • Zakątek – wzgórze w gminie Gdańsk
  • Zakątek – dawny zaścianek na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Narocz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mieszkanie Żaków, dziwaczne i nietypowe, nawet jak na stare budownictwo, choć w zasadzie odpowiadało państwowym normom metrażowym, posiadało wiele miłych zakątków, których najbardziej nawet zajadły urzędnik ADM-u nie zaliczyłby do powierzchni mieszkalnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈkɔ̃ntɛk, AS: zakõntek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kątek mrz., zakącie n., zakątność ż.

 przym. zakątny

 przysł. zakątnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ubocze, ustronie, zacisze; daw. zakącie

Wiktionary


zakł.

skrót od: zakład, zakładowy


SJP.pl


zakłaczać

1. zabrudzać sierścią, kłakami;
2. zakłaczać się - o kotach: mieć w przewodzie pokarmowym kulki sierści


SJP.pl


zakłaczyć

1. zabrudzić sierścią, kłakami;
2. zakłaczyć się - o kotach: utworzyć w przewodzie pokarmowym kulki sierści


SJP.pl


zakład

1. przedsiębiorstwo lub jego względnie samodzielna część;
2. instytucja kulturalna, lecznicza, naukowa lub jednostka organizacyjna takiej instytucji;
3. podwinięty brzeg czegoś;
4. sposób łączenia płaskich elementów przez nałożenie ich brzegów na siebie;
5. postawienie pieniędzy na przewidywany przebieg zdarzeń, wynik meczu, gonitwy, walki;
6. umowa zawarta przez spierających się, przewidująca że ten, kto okaże się nie mieć racji zobowiązany będzie do dokonania umówionej czynności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hand. rzem. jednostka gospodarcza produkująca, prowadząca sprzedaż lub świadcząca usługi

 (1.2) instytucja świadcząca usługi lecznicze lub oferująca opiekę wychowawczą

 (1.3) eduk. uczelniana jednostka organizacyjna

 (1.4) eduk. instytucja kształcąca w zawodzie

 (1.5) umowa między osobami będącymi odmiennego zdania, która polega na tym, że osoba, której zdanie okaże się mylne, płaci ustaloną kwotę, przekazuje rzecz materialną lub wartość niematerialną osobie, która ma rację bądź wykonuje jakąś czynność

 (1.6) założona, podwinięta część czegoś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zakład – jednostka organizacyjna uczelni lub instytutu naukowego o wąskiej dyscyplinie badań, mniejsza niż instytut
  • zakład – funkcjonalnie odrębna jednostka, stanowiąca część przedsiębiorstwa (zwanego przedsiębiorstwem macierzystym)
  • zakład przemysłowy – zespół budynków i urządzeń wraz z terenem, na którym prowadzi się działalność wytwórczą
  • zakład produkcyjny – jednostka gospodarcza wchodząca w skład przedsiębiorstwa
  • zakład opieki zdrowotnej – wyodrębniony organizacyjnie zespół osób i środków majątkowych utworzony w celu udzielania świadczeń zdrowotnych i promocji zdrowia
  • zakład karny – miejsce, w którym osoby skazane wyrokiem sądowym odbywają karę pozbawienia wolności
  • zakład poprawczy – placówka resocjalizacyjna dla nieletnich
  • zakład budżetowy – jednostka organizacyjna sektora finansów publicznych
  • zakład wodny
  • zakład fryzjerski
  • zakład - umowa między osobami będącymi odmiennego zdania, która polega na tym, że osoba, której zdanie okaże się mylne, płaci ustaloną kwotę, przekazuje rzecz materialną lub wartość niematerialną oso...
  • zakłady bukmacherskie – rodzaj nieformalnej umowy losowej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sanepid stwierdził, że nasz zakład nie spełnia norm bezpieczeństwa.

 (1.2) Dziewczyna trafiła do zakładu poprawczego.

 (1.3) Pracuję w Zakładzie Geofizyki w Berlinie.

 (1.5) To jest zakład o 100 zł.

 (1.5) Idę o zakład, że nasza drużyna wygra.

 (1.6) Blachy poszycia kadłuba statku były połączone na zakład.

 (1.6) Odpruł mi się zakład spódnicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzakwat, AS: zaku̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakładanie n., zakładniczka ż., zakładnik mos., założenie n.

:: zdrobn. zakładzik mrz.

 czas. pozakładać, założyć dk., zakładać ndk.

 przym. zakładowy, wewnątrzzakładowy, wokółzakładowy, przyzakładowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedsiębiorstwo

Wiktionary


zakładanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakładać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakwaˈdãɲɛ, AS: zaku̯adãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakładać

 rzecz. założyciel m., zakład mrz., założycielka ż.

Wiktionary


zakładać

czasownik przechodni niedokonany (dk. założyć)

 (1.1) organizować i rozpoczynać działalność firmy, instytucji, organizacji itp.

 (1.2) ubierać się w coś, ozdabiać się czymś

 (1.3) przypuszczać

 (1.4) płacić za kogoś, stając się jego wierzycielem

 (1.5) montować urządzenie lub instalację

czasownik zwrotny niedokonany zakładać się (dk. założyć się)

 (2.1) robić z kimś zakład, umawiać się o nagrodę lub karę za konsekwencje pewnego zdarzenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Toczy się dyskusja, czy księża katoliccy powinni móc zakładać rodziny.

 (1.2) Musisz im zakładać dłuższe spodnie, nad ranem było tylko +4°C.

 (1.3) Zakładam, że zrozumiał, o czym mówiłam.

 (2.1) Założyłem się z Alkiem o butelkę wina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈkwadat͡ɕ, AS: zaku̯adać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. łoże n., zakład m., zakładka ż., założyciel m., założycielka ż., zakładanie n., założenie n.

 czas. pozakładać, założyć dk., wkładać ndk., nakładać ndk., kłaść ndk.

 przym. zakładowy

Wiktionary


zakładeczka

zdrobnienie od: zakładka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: zakładka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakwaˈdɛt͡ʃka, AS: zaku̯adečka

Wiktionary


zakładka

1. dowolny przedmiot, służący do założenia strony w książce;
2. zagięcie na ubraniu, powstałe przez założenie materiału i zaprasowanie go lub częściowe zaszycie; fałda (fałd), zapraska, pliska, plisa;
3. w technice: część brzegowa elementu, np. płyty, blachy, zachodząca na drugi podobny element przy ich łączeniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kawałek papieru, wstążki wkładany między kartki książki, gdy ktoś chce zaznaczyć miejsce, w którym przerwał czytanie

 (1.2) inform. pamiętany w przeglądarce internetowej skrót do strony internetowej

 (1.3) kraw. plisa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zakładka – używana w celu zaznaczenia miejsca czytania w książce
  • zakładka – zapisane w przeglądarce internetowej łącze do określonej strony internetowej
  • zakładka to również potoczne, choć mylące i niepoprawne, określenie
    • karty jako elementu GUI
    • hiperłącza albo elementu nawigacyjnego (np. menu) na stronie internetowej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zgubiłem zakładkę i teraz nie wiem, w którym rozdziale książki jestem.

 (1.2) Dodałem Wikisłownik do zakładek, żeby mieć do niego szybszy dostęp z przeglądarki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈkwatka, AS: zaku̯atka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pozakładać, zakładać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) gw. Górny Śląsk zogibka

Wiktionary


zakładkowy

→ zakładka


SJP.pl

Patrz:

zakładka

zakładnia

dawniej w rybołówstwie: otwór w lodzie, przez który zaciąga się sieć rybacką


SJP.pl


zakładniczka

→ zakładnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) krym. kobieta przetrzymywana w celu wymuszenia jakiś korzyści

 (1.2) przen. ktoś zmuszony do czegoś pewnymi okolicznościami

Wiktionary

Patrz:

zakładnik

Przykłady

 (1.1) Porywacze mieli dwie zakładniczki i grozili, że je zabiją.

 (1.2) Dyrekcja stała się zakładniczką swoich uprzednich obietnic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakwadʲˈɲit͡ʃka, AS: zaku̯adʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakład mrz.

:: fm. zakładnik mos.

Wiktionary


zakładniczy

→ zakładnik


SJP.pl

Patrz:

zakładnik

zakładnik

osoba przetrzymywana siłą, w celu wymuszenia spełnienia żądań przez terrorystę lub porywacza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) krym. osoba przetrzymywana w celu wymuszenia jakiś korzyści;

 (1.2) przen. ktoś zmuszony do czegoś pewnymi okolicznościami

Wiktionary

Za

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Porywacze zażądali okupu. Jeśli go nie dostaną, to zabiją zakładników.

 (1.2) Jak się okazuje, rząd stał się zakładnikiem własnych obietnic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈkwadʲɲik, AS: zaku̯adʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakład mrz.

:: fż. zakładniczka ż.

 czas. pozakładać

Wiktionary


zakładowy

przymiotnik od: zakład


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z zakładem, dotyczący zakładu

 (1.2) związany z zakładaniem, dotyczący zakładania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Komunikat odczytano przez zakładowy radiowęzeł.

 (1.1) Był przewodniczącym Komisji Zakładowej Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” w Wydawnictwie Morskim i dziennikarzem wydawanego przez związek tygodnika „Samorządność”.

 (1.1) Prywatne pensjonaty zamieniono na zakładowe ośrodki wczasowe.

 (1.2) Kapitał zakładowy Polskiego Koncernu Naftowego wynosił ponad 500 mln zł.

 (1.2) Wkłady na pokrycie kapitału zakładowego mogą być wniesione w formie gotówki lub aportów, minimalna wartość udziału to 50 zł.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. zakład mrz., zakłady lm nm.

:: przym. przyzakładowy

 (1.2)

:: rzecz. zakładanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) założycielski

Wiktionary


zakłady

1. przedsiębiorstwo lub jego względnie samodzielna część;
2. instytucja kulturalna, lecznicza, naukowa lub jednostka organizacyjna takiej instytucji;
3. podwinięty brzeg czegoś;
4. sposób łączenia płaskich elementów przez nałożenie ich brzegów na siebie;
5. postawienie pieniędzy na przewidywany przebieg zdarzeń, wynik meczu, gonitwy, walki;
6. umowa zawarta przez spierających się, przewidująca że ten, kto okaże się nie mieć racji zobowiązany będzie do dokonania umówionej czynności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) fabryka

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: zakład

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wojnie dziadek robił w Zakładach Jelcza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakład mrz.

 przym. zakładowy

Wiktionary


zakładzik

zdrobnienie od: zakład


SJP.pl


zakładzinowy

→ zakładziny


SJP.pl

Patrz:

zakładziny

zakładziny

1. położenie kamienia węgielnego pod fundamenty budowy;
2. uroczystość rozpoczęcia budowy


SJP.pl


zakłamany

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zakłamać

przymiotnik jakościowy

 (2.1) o człowieku: nieszczery, fałszywy, obłudny

 (2.2) opierający się na kłamstwie

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Co za podły, zakłamany oszust!

 (2.2) Telewizja i prasa przedstawiają zakłamany obraz życia codziennego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakwãˈmãnɨ, AS: zaku̯ãmãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakłamanie n., kłamstwo n., kłamczuch mos., kłamczuszek mos., kłamca mos.

 czas. kłamać ndk.

 przym. kłamliwy

Wiktionary


zakłamywacz

okazjonalnie: osoba przedstawiająca coś w nieprawdziwym świetle


SJP.pl


zakłamywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakłamywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakłamywać ndk.

 rzecz. kłamca mos.

Wiktionary


zakłapać

kilka razy głośno otworzyć i zamknąć szczęki


SJP.pl


zakłopotanie

poczucie wstydu, braku pewności siebie w krępującej sytuacji; onieśmielenie, zmieszanie, zażenowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) poczucie braku pewności siebie w kłopotliwej sytuacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kłopot m., kłopotek m., kłopotliwość ż.

 czas. zakłopotać dk.

 przym. kłopotliwy, zakłopotany

 przysł. kłopotliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zmieszanie, zażenowanie, konsternacja, onieśmielenie

Wiktionary


zakłopotany

czujący się niezręcznie ze względu na daną sytuację; zmieszany, speszony, zażenowany


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który wyraża zakłopotanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakłopotanie n.

 czas. zakłopotać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niepewny, skrępowany, zawstydzony, zażenowany, zmieszany

Wiktionary


zakłucie

rana po ukłuciu


SJP.pl


zakłuć

1. zabić bronią kłującą lub wbijając ostre narzędzie;
2. zakłuć się - zranić się przez ukłucie


SJP.pl


zakłócacz

urządzenie zakłócające (zagłuszające); zagłuszacz


SJP.pl


zakłócający

naruszać ustalony porządek, równowagę; przeszkadzać


SJP.pl

Patrz:

zakłócać

zakłócanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zakłócać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakwuˈt͡sãɲɛ, AS: zaku̯ucãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakłócać

 rzecz. skłócenie n.

Wiktionary


zakłócać

naruszać ustalony porządek, równowagę; przeszkadzać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakłócić)

 (1.1) naruszać ustalony porządek, równowagę

 (1.2) rzad. mieszać, bełtać

 (1.3) daw. waśnić, kłócić

czasownik zwrotny niedokonany zakłócać się (dk. zakłócić się)

 (2.1) kłócić się

 (2.2) mącić się, mieszać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie słyszę, coś zakłóca sygnał!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈkwut͡sat͡ɕ, AS: zaku̯ucać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakłócenie n., zakłócanie n., skłócenie n.

 czas. zakłócić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeszkadzać, bruździć, być przeszkodą, hamować, książk. kolidować, krępować, powstrzymywać, przerywać, przeszkadzać, stanowić przeszkodę, utrudniać, przest. wadzić, zawadzać

Wiktionary


zakłócenia

spowodować nieprawidłowość lub nieregularność


SJP.pl


zakłócenie

spowodować nieprawidłowość lub nieregularność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) niepożądany sygnał zaburzający pracę czegoś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zakłócenie w elektroenergetyce
  • zakłócenie w automatyce
  • zakłócenia radiowe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Druga część spotkania minęła bez zakłóceń na miłej pogawędce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzakwuˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: zaku̯ucẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zakłócić, zakłócać

 rzecz. skłócenie n.

Wiktionary


zakłóceniowy

przymiotnik od: zakłócenie


SJP.pl


zakłócić

spowodować nieprawidłowość lub nieregularność


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakłócać)

 (1.1) dokonany od|zakłócać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uroczystości tej nikt nie zakłócił jakimś wystąpieniem, podobnym do warcholstwa frontowców innych naszych armii czy Mannschaftu marynarki wojennej, częściowo skomunizowanego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈkwut͡ɕit͡ɕ, AS: zaku̯ućić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakłócenie n., skłócenie n.

 czas. kłócić, zakłócać

Wiktionary


zal.

skrót od: zaliczenie, zaliczony


SJP.pl


zaladzać

zamieniać w lód, pokrywać lodem; zladzać


SJP.pl


zalagować

środowiskowo:
1. spowodować zacinanie się programu komputerowego;
2. zaciąć się, zawiesić się


SJP.pl


zalajkować

oznaczyć post internetowy w celu pokazania, że przypadł nam do gustu lub że się z nim zgadzamy; zlajkować, lajknąć, polajkować


SJP.pl


zalakierowywać

powlekać lakierem


SJP.pl


zalakować

zamknąć, uszczelnić, zapieczętować coś lakiem


SJP.pl


zalakowywać

lakować;
1. uszczelniać lakiem;
2. pieczętować lakiem


SJP.pl


zalaminować

1. pokryć, nasycić coś cienką warstwą ochronną z tworzywa sztucznego;
2. powlec folią ochronną; zafoliować


SJP.pl


zalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zalać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lanie n., zalew m., zalewa ż., zalewajka ż., zalewacz m., zalewisko n., zalewanie n.

 czas. olać, zalewać ndk., zalać dk.

 przym. zalewowy, zalany

Wiktionary


zalany

napełnić wodą lub dowolnym innym płynem


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: zalać

przymiotnik

 (2.1) pot. kompletnie pijany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Linia telefoniczna stacji została zalana skargami słuchaczy.

 (1.1) Zalany słońcem - i strategicznie co najmniej bezcenny - Półwysep Krymski to perła Morza Czarnego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zalewa ż., zalewanie n., zalanie n., zalewajka ż.

 czas. zalać dk., zalewać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) nawalony, spity

Wiktionary


zalas

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zalas – część wsi Pagorzyna w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Lipinki
  • Zalas – przysiółek wsi Rusocice w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Czernichów
  • Zalas – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Krzeszowice
  • Zalas – część wsi Słupia w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Jodłownik
  • Zalas – część wsi Siekierczyna w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
  • Zalas – część wsi Przyszowa w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Łukowica
  • Zalas – część wsi Słopnice w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Słopnice
  • Zalas – część wsi Droginia w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Myślenice
  • Zalas – część wsi Łyczanka w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Siepraw
  • Zalas – część wsi Mszalnica w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Kamionka Wielka
  • Zalas – część wsi Długołęka-Świerkla w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim w gminie Podegrodzie
  • Zalas – część wsi Naszacowice w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Podegrodzie

Wikipedia


zalasewianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Zalasewa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jurek jest rodowitym zalasewianinem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zalasewo n.

:: fż. zalasewianka ż.

Wiktionary


zalasewianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Zalasewa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zalasewo n.

:: fm. zalasewianin m.

Wiktionary


zalasewo

Zalasewo (dawn. niem. "Salse", 1939-1945 "Reichelsfelde") – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Swarzędz. Część miejscowości przy ul. Średzkiej określana jest nazwą "Zalasewo przy Średzkiej", natomiast część przy granicy z miastem Poznaniem nazwą "Zalasewo-Huby". Na terenie miejscowości znajduje się również 7 osiedli: "Leśne", "Sarmackie", "Ułańskie", "Wielkopolskie", Europejskie, "Wiktoriańskie" i "Władysława Zamoyskiego".

Wikipedia


zalasiński

nazwisko


SJP.pl


zalasowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Zalasowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jurek jest rodowitym zalasowianinem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zalasowa ż.

:: fż. zalasowianka ż.

Wiktionary


zalasowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Zalasowej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zalasowa ż.

:: fm. zalasowianin m.

Wiktionary


zalatać

potocznie:
1. udać się dokądś w powietrzu środkiem lokomocji; polecieć;
2. zalatać się -
a) zmęczyć się lataniem;
b) zmęczyć się częstym chodzeniem gdzieś


SJP.pl


zalatywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zalatywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zalatywać ndk.

Wiktionary


zalatywać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zalecieć)

 (1.1) pot. pachnieć czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przebrał się we wszystko nowe, kupione na Świętokrzyskiej przed wojskiem, prawie nie noszone. Wprawdzie zalatywało od niego naftaliną, ale można było wytrzymać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zalatywanie n.

 czas. latywać

Wiktionary


zalać

napełnić wodą lub dowolnym innym płynem


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zalewać)

 (1.1) lejąc płyn przykryć nim coś, pogrążyć w nim, wypełnić nim coś

 (1.2) o płynie, rzece itp.: wypełnić, zatopić coś

 (1.3) zamoczyć coś częściowo; pokryć, spryskać płynem; o płynie: obficie spłynąć po czymś, po kimś

 (1.4) przypadkiem wylewając płyn, zamoczyć, zaplamić coś lub kogoś

 (1.5) przen. pojawić się w wielkiej ilości

 (1.6) przen. o uczuciach: opanować kogoś całkowicie

 (1.7) przen. o świetle, barwie, dźwięku itp.: objąć jakieś miejsca swoim zasięgiem

 (1.8) pot. zwykle ndk. zmyślić coś, mocno przesadzić

 (1.9) zasklepić, wzmocnić, uszczelnić coś, wypełniając krzepliwą substancją

 (1.10) slang. uzupełnić liquid w elektronicznym papierosie

 (1.11) mot. podać do silnika zbyt dużą ilość paliwa, co uniemożliwia zapłon

czasownik zwrotny dokonany zalać się (ndk. zalewać się)

 (2.1) wylać coś na siebie

 (2.2) zostać czymś zalanym (1.4), umoczyć się

 (2.3) posp. napić się dużo alkoholu, upić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mąkę zalać połową wody, wymieszać drewnianą łyżką i pozostawić w glinianym naczyniu w cieple (18–200°C) do zakwaszenia.

 (1.2) Wisła zalała obszar o powierzchni stu kilometrów kwadratowych.

 (1.3) Wyrwałem się spod jej dłoni, uskoczyłem w bok, obróciłem na Ciotkę twarz zalaną teraz łzami szczęścia i gniewu.

 (1.4) Wczoraj zalałem herbatą z cukrem mojego asusa.

 (1.5) W 1939 roku wojska sowieckie zalały wschodnie tereny Polski uniemożliwiając Polakom walkę z Niemcami.

 (1.6) Miłość zalała całą moją duszę. Rozpłakałem się. Łzy nie chcą przestać płynąć, wylewają się ze mnie strumieniami.

 (1.7) Nastał świt, purpurowy blask zalał niebo, a wiatr poranny szumiał w jodłach, chybotając ich potężnemi [współcz. potężnymi] konarami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zalewajka ż., zalewanie n., zalanie n., zalew m., lanie n., zalewa ż.

 czas. olać, oblewać ndk., zalewać dk., lać ndk., wylać dk., wylewać ndk., podlewać ndk., podlać dk.

 przym. zalewowy, zalany

Wiktionary


zaldów

Zaldów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Iwaniska. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Wieś leżąca w powiecie sandomierskim województwa sandomierskiego wchodziła w XVII wieku w skład kompleksu iwaniskiego dóbr Zbigniewa Ossolińskiego. W 1629 roku właścicielem wsi położonej w powiecie sandomierskim województwa sandomierskiego był Krzysztof Ossoliński.

Wikipedia


zalec

1. o ilości kogo, czego: zapełnić jakieś miejsce, zająć;
2. spóźnić się z czymś ustalonym na dany termin; zalegnąć


SJP.pl

Zalec (niem. "Salza") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Mrągowo. Wieś zlokalizowana jest przy drodze łączącej Mrągowo z Rynem.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


zalecanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zalecać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zalecać, zalecić

 przym. zalotny

 rzecz. zaloty nmos.

 przysł. zalotnie

Wiktionary


zalecanka

lekceważąco: niepraktyczna rada, zalecenie


SJP.pl


zalecanki

potocznie: zabiegi mające na celu pozyskanie względów osoby płci odmiennej, starania o czyjąś rękę; umizgi, umizg (dawniej), flirt, konkury, amory, zaloty


SJP.pl


zalecać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zalecić)

 (1.1) przedstawiać coś jako wskazane

 (1.2) wskazywać na zalety czegoś

czasownik zwrotny niedokonany zalecać się (dk. brak)

 (2.1) próbować zainteresować sobą drugą osobę

 (2.2) przest. wyróżniać się czymś bardzo pozytywnym, przyciągać czymś uwagę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Apteczka nie jest wymagana w samochodzie, ale eksperci zalecają wożenie jej ze sobą.

 (1.2) Wędrowny sprzedawca bardzo sugestywnie zalecał swoje towary.

 (2.1) Mój kolega zaleca się do każdej napotkanej dziewczyny.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

:: czas. zalecić dk.

:: rzecz. zaleta ż., zalecanie n., zalecenie n.

 (2.1)

:: rzecz. zalotnica ż., zalotnictwo n., zaloty lm nm., zalotnik mos.

:: przym. zalotny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polecać, doradzać w czymś, proponować

 (1.2) rekomendować, zachwalać

 (2.1) podrywać, konkurować, pot. podwalać się, pot. uderzać, posp. rwać; przest. uderzać w konkury

Wiktionary


zalecenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zalecić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zalecić

Wiktionary


zalecić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zalecać)

 (1.1) doradzić wykonanie czegoś, przedstawić coś jako wskazane

 (1.2) wskazać na zalety czegoś, kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwszej niedzieli po tym wypadku pomyślałam, że prędzej czy później odkryto by u mnie pierścień, będąc więc w kościele udałam, że znalazłam go pod nogami, i pokazałam mojej matce, która orzekła, że jest to bez wątpienia kawałek szkła, oprawny w tombak; zaleciła mi jednak, abym go schowała do kieszeni.

 (1.2) Chciałem kupić ten tańszy odtwarzacz, ale sprzedawca tak zalecił mi ten model, że zmieniłem zdanie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zalecać ndk.

 rzecz. zalecenie n., zaleta ż., zalecanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zachwalić, zarekomendować

Wiktionary


zalecki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. wypominki za zmarłych

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk zalycki, zolycki

Wiktionary


zaleczać

powstrzymywać rozwój choroby


SJP.pl


zaledwie

partykuła

 (1.1) partykuła podkreślająca, że czegoś jest mniej niż można by oczekiwać lub niż być powinno

 (1.2) partykuła podkreślająca, że pewien odcinek czasu jest krótki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naharował się i dostał zaledwie stówę.

 (1.2) Pracuje tu zaledwie miesiąc i już dostał awans!

 (1.2) Petroniusz obudził się zaledwie koło południa i, jak zwykle, zmęczony bardzo.

 (2.1) Zaledwie weszli do domu, rozpoczęła się kłótnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈlɛdvʲjɛ, AS: zaledvʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 partyk. ledwo, ledwie

 przysł. ledwo, ledwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ledwo, ledwie, tylko, jedynie

 (1.2) ledwo, ledwie, tylko, jedynie, dopiero

 (2.1) zaledwie…, a już…; dopiero, ledwo, skoro tylko

Wiktionary


zaledwo

dawniej: zaledwie


SJP.pl


zalegalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uznanie czegoś od jakiegoś momentu za legalne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Są ludzie, którzy dążą do zalegalizowania związku, by niejako „posiadać” drugą osobę […] Robią wszystko, by do tego doprowadzić, a później spoczywają na laurach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzalɛɡalʲizɔˈvãɲɛ, AS: zalegalʹizovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. legalizacja ż., legalizowanie n., legalizm m., legalność ż.

 czas. zalegalizować dk., legalizować ndk.

 przym. legalny, legalistyczny

 przysł. legalnie, legalistycznie

Wiktionary


zalegalizować

czasownik przechodni dokonany (ndk. legalizować)

 (1.1) praw. uprawomocnić coś lub stwierdzić zgodność czegoś z prawem

 (1.2) praw. uczynić coś legalnym na podstawie aktu prawnego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie chcemy zalegalizować z moim chłopakiem związku. Wolimy żyć w konkubinacie i być wolnymi niż skończyć jak wiele małżeństw, które rozstają się w nienawiści i bólu.

 (1.2) Niektórzy z nich (wojujący demokraci) tak bardzo kochają ludzką godność, że są gotowi zalegalizować użycie tortur (które są ostateczną degradacją ludzkiej godności), żeby jej bronić… I czy to samo nie dotyczy także rosnących ostatnio w siłę obrońców Europy przeciwko imigranckiemu zagrożeniu? W swoim zapale do ochrony tradycji judeochrześcijańskiej, ci zeloci są gotowi poświęcić prawdziwe sedno chrześcijaństwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzalɛɡalʲiˈzɔvat͡ɕ, AS: zalegalʹizovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zalegalizowanie ż., legalizacja ż., legalizowanie ż., legalista m., legalistka ż., legalizm m., legalność ż., legalka ż.

 czas. legalizować ndk., zdelegalizować dk.

 przym. legalizacyjny, legalistyczny, legalny

 przysł. legalistycznie, legalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uprawomocnić, uprawnić

Wiktionary


zalegać

1. wypełniać jakąś przestrzeń lub jakieś miejsce, występując w dużej masie, ilości, liczbie;
2. niepotrzebnie zajmować jakieś miejsce;
3. spóźniać się z wypełnieniem jakiegoś obowiązku;
4. o pracy, opłatach itp.: nie być wykonanym we właściwym czasie;
5. o złożach mineralnych, pokładach czegoś: występować na danym obszarze


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zalec, zalegnąć)

 (1.1) zajmować przestrzeń; pokrywać miejsce

 (1.2) być niewykonanym, niezapłaconym

 (1.3) mieć coś niezałatwionego; spóźniać się ze zrobieniem czegoś; być dłużnym

 (1.4) geol. występować na danym terenie w formie złoża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaleganie n., zaległość ż.

 czas. zlec, zalec dk., zalegnąć dk.

 przym. zaległy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokrywać, wypełniać, zajmować

 (1.4) występować

Wiktionary


zalegitymizować

nadać mocy prawnej czemuś; zlegitymizować


SJP.pl


zalegiwać

1. o ilości kogo, czego: zapełniać jakieś miejsce, zajmować;
2. spóźniać się z czymś ustalonym na dany termin; zalegać


SJP.pl


zalegoryzować

rzadko: stworzyć alegorię, posłużyć się alegoriami, użyć alegorii; zmetaforyzować, sparabolizować


SJP.pl


zaległość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praca, która nie została wykonana w wyznaczonym czasie, a która musi zostać wykonana

 (1.2) należne komuś pieniądze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mogę iść dzisiaj z Tobą do kina, muszę nadrobić zaległości w pracy.

 (1.2) Mam zaległości w płaceniu czynszu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈlɛɡwɔɕt͡ɕ, AS: zalegu̯ość

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zalegać

 przym. zaległy

Wiktionary


zaległy

1. niedokonany we właściwym czasie, pozostały np. do zapłacenia;
2. taki, który zaległ (wypełnił sobą jakąś przestrzeń lub jakieś miejsce)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, którego nie zrealizowano lub nie opłacono we właściwym czasie

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lm. rodz. nmos. czasu przesz. trybu oznajm. od zalec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na czwartek zaplanowano półfinał Srebrnego Kasku w Lublinie, a na piątek zaległy turniej młodzieżowych drużynowych mistrzostw Polski w Rzeszowie.

 (1.1) Posiadamy też przychylny nam wyrok częściowy z Rejonowego Sądu Pracy w Gdyni, gdzie nadal toczą się postępowania w sprawie zaległych wynagrodzeń.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaległość ż.

 czas. zalec dk., zalegać ndk.

Wiktionary


zalejski

nazwisko


SJP.pl


zalepiać

zakrywać jakąś powierzchnię, przyklejając coś do niej


SJP.pl


zalepić

zakryć jakąś powierzchnię, przyklejając coś do niej


SJP.pl


zalergizować

wywołać alergię; uczulić


SJP.pl


zalesiak

nazwisko


SJP.pl


zalesianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zalesiać.

Wiktionary

Zalesianie – proces wprowadzania lasu na powierzchnie inne niż leśne, na przykład na nieużytki porolne, wydmy, bagna, torfowiska oraz powierzchnie zdegradowane działalnością człowieka (hałdy kopalniane, odkrywki) w celu przywrócenia im naturalnych warunków panujących w kompleksie bioekologicznym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌzalɛˈɕä̃ɲɛ, AS: zaleśä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. las m.

 czas. zalesiać ndk.

Wiktionary


zalesiać

sadzić na jakimś terenie las


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zalesić)

 (1.1) o jakimś obszarze: sadzić na nim las

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niedawno ponownie zalesiano tereny, które przed laty wykarczowano.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈlɛɕät͡ɕ, AS: zaleśäć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zalesianie n., zalesienie n., las m., lasek m., leśniczy m., leśny mos.

 przym. leśny, leśniczy

Wiktionary


zalesice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zalesice – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Sulejów
  • Zalesice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Wierzbica
  • Zalesice – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Przyrów

Wikipedia


zalesie

dawniej:
1. miejsce za lasem;
2. zagajnik


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zalesie – wieś w pow. kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka
  • Zalesie – osada w pow. lwóweckim, w gminie Lubomierz
  • Zalesie – wieś w pow. bydgoskim, w gminie Dobrcz
  • Zalesie – wieś w pow. nakielskim, w gminie Szubin
  • Zalesie – wieś w pow. sępoleńskim, w gminie Sępólno Krajeńskie
  • Zalesie – wieś w pow. toruńskim, w gminie Chełmża
  • Zalesie – wieś w pow. tucholskim, w gminie Cekcyn
  • Zalesie – wieś w pow. włocławskim, w gminie Chodecz
  • Zalesie – wieś w pow. żnińskim, w gminie Rogowo
  • Zalesie – wieś w pow. bialskim, w gminie Zalesie
  • Zalesie – wieś w pow. krasnostawskim, w gminie Izbica
  • Zalesie – wieś w pow. krasnostawskim, w gminie Kraśniczyn

Wikipedia


zalesienie

posadzić na jakimś terenie las


SJP.pl


zalesieniowy

przymiotnik od: zalesienie


SJP.pl


zalesiony

porośnięty lasem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) porośnięty lasem

Wiktionary


zalesić

posadzić na jakimś terenie las


SJP.pl


zaleski

→ Zalesie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zaleski – wieś w stanie Ohio
  • Peresław Zaleski
  • August Zaleski (1883–1972) – polski polityk i dyplomata, prezydent RP na uchodźstwie
  • Bogusław Zaleski (ur. 1948) – polski dyplomata
  • Bolesław Zaleski (1866–1933) – tytularny generał brygady Wojska Polskiego
  • Bronisław Zaleski (1819 lub 1820 – 1880) – polski i białoruski działacz społeczny, pisarz, publicysta i malarz amator
  • Filip Zaleski (1836–1911) – prawnik, polityk, c.k. namiestnik Królestwa Galicji i Lodomerii
  • Jan Zaleski (1868–1932) – polski biochemik
  • Jan Zaleski (1926–1981) – polski filolog
  • Janusz Zaleski (ur. 1952) – Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Środowiska, Główny Konserwator Przyrody
  • Janusz Zaleski (ur. 1955) – polski inżynier, były wojewoda wrocławski
  • Józef Bohdan Zaleski (1802-1886) – poeta

Wikipedia

Patrz:

Zalesie

zaleszany

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zaleszany – wieś w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Zaleszany
  • Zaleszany – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Michałowo
  • Zaleszany – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Kleszczele
  • Zaleszany – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie kamienieckim
  • Zaleszany – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie kleckim
  • Zbrodnia w Zaleszanach

Wikipedia


zaleszański

przymiotnik od: Zaleszany


SJP.pl


zaleszczotek

jadowity stawonóg z gromady pajęczaków, podobny do skorpiona; kleszczotek


SJP.pl


zaleszczotki

jadowity stawonóg z gromady pajęczaków, podobny do skorpiona; kleszczotek


SJP.pl

Zaleszczotki (Pseudoscorpiones) – rząd drapieżnych pajęczaków, obejmujący zwierzęta bardzo małe (przeważnie od 2 do 8 mm długości), zamieszkujące przede wszystkim strefy tropikalne, ale spotykane też w innych strefach klimatycznych. Żyją pod kamieniami, w ściółce, w strefie odpływu, w starych ulach oraz w starych księgozbiorach.

Wikipedia


zaleszczycki

→ Zaleszczyki


SJP.pl

Patrz:

Zaleszczyki

zaleszczyki

miasto na Ukrainie


SJP.pl

Zaleszczyki ( Заліщики, "Zaliszczyky") – miasto w rejonie czortkowskim, w obwodzie tarnopolskim na Ukrainie. Historycznie leży na Podolu, blisko granicy z Rusią Czerwoną.

Od 1940 do 17 lipca 2020 miasto było siedzibą rejonu zaleszczyckiego.

Wikipedia


zaleta

1. pozytywna cecha czyjegoś charakteru; atut, przymiot;
2. pozytywna wartość jakiegoś wyrobu; funkcjonalność, pożytek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dodatnia cecha charakteru

 (1.2) cecha podwyższająca wartość przedmiotu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaletą mojej cioci jest umiejętność gotowania.

 (1.2) Ten komputer ma same zalety.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈlɛta, AS: zaleta

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zalecić

Wiktionary

Synonimy:

 (1) atut, plus

 (1.1) moc, siła

 (1.2) pozytyw

Wiktionary


zalew

teren sztucznie zalany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) niekontrolowany, bardzo duży napływ czego

 (1.2) hydrol. zatoka o wąskim wylocie, oddzielona od morza mierzeją

 (1.3) sztuczny akwen

 (1.4) geol. obszar zalany przez wodę

 (1.5) hydrol. przedostawanie się masowej ilości wody na ląd naturalnie lub w sposób sztuczny

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: zalewa

Wiktionary

Zalew – płytki akwen, który od morza lub oceanu oddziela mierzeja lub wyspy. Zalew zazwyczaj zasilany jest wodami rzecznymi, ale w czasie sztormów również przez wodę morską. Zalewy są zaliczane do wód przejściowych między wodami śródlądowymi a morskimi. Bałtyckie zalewy są rodzajem lagun o wodach stojących bezpływowych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. zalewowy

 czas. olać, zalać

 rzecz. nadlew mrz., zalanie n., zalewajka ż., zalewanie n., zalewik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekspansja, inwazja, ofensywa, natłok

 (1.2) zatoka

 (1.3) rezerwuar, zbiornik retencyjny

 (1.4) rozlewisko

 (1.5) powódź, zalewanie

Wiktionary


zalewa

roztwór wodny cukru, soli kuchennej, octu służący do przetworów ; także wywar ścinający się w galaretę, używany do zalewania potraw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. roztwór do konserwowania produktów spożywczych

 (1.2) kulin. roztwór odstawiony do ścięcia się w galaretę

forma czasownika.

 (2.1) 3 os. lp. ter. od: zalewać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kup mi słoik ogórków w zalewie octowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zalewanie n., zalanie n., zalewajka ż.

 czas. olać, zalać dk., zalać się dk., zalewać ndk.

 przym. zalany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marynata

Wiktionary


zalewajka

zupa kartoflana zalewana żurem, śmietaną lub mlekiem; zupa kartoflana z kapustą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. zupa kartoflana zalewana żurem oraz śmietaną lub mlekiem;

 (1.2) kulin. zupa kartoflana z kapustą

Wiktionary

Zobacz też: czarna zalewajka.

Zalewajka – tradycyjna zupa wiejska, której podstawę stanowią pokrojone w kostkę i ugotowane ziemniaki, zalane (stąd nazwa) przygotowanym osobno czystym żurem z zakwasu chlebowego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zapomniał twarze bliskich osób, matki, żony, dzieci, zapomniał smak sera, pieczonego mięsa, ziemniaków i zalewajki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zalew m., zalewa ż., zalewacz m., zalewisko n., zalewanie n., zalanie n.

 czas. olać, zalewać ndk., zalać dk.

 przym. zalewowy, zalany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński zalewanka.

Wiktionary


zalewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zalewać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lanie n., zalew m., zalewa ż., zalewajka ż., zalewacz m., zalewisko n., zalanie n.

 czas. olać, zalewać ndk., zalać dk.

 przym. zalewowy, zalany

Wiktionary


zalewać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zalać)

 (1.1) niedokonany od |zalać. (przykrywać coś płynem)

 (1.2) niedokonany od |zalać. (lejąc wypełniać coś)

 (1.3) przen. niedokonany od |zalać. (pojawiać się w wielkiej ilości)

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) przen. pot. opowiadając, zmyślać coś

czasownik zwrotny niedokonany zalewać się (dk. zalać się)

 (3.1) niedokonany od |zalać się. (wylewać coś na siebie)

 (3.2) niedokonany od |zalać się. (upijać się)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtedy nagle przypomniałem sobie, że w zepsutej ubikacji cieknie woda i zalewa podłogę.

 (1.3) Każda zwycięska potrzeba wojenna z Turkiem zalewała kresowe ziemie Rzeczypospolitej bogatym łupem, w którym dywany, makaty i złociste opony grały niepoślednią rolę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈlɛvat͡ɕ, AS: zalevać

Wiktionary

Powiązane:

 zob. zalać.

Wiktionary


zalewianin

mieszkaniec Zalewa (miasta w Polsce)


SJP.pl


zalewianka

mieszkanka Zalewa (miasta w Polsce)


SJP.pl


zalewik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od zalew

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie zalew, lecz tylko mały zalewik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zalew m.

Wiktionary


zalewisko

1. teren zalany przez wodę;
2. teren podmokły, bagnisty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) teren zalany wodą

Wiktionary

Powiązane:

 czas. olać

 rzecz. zalewanie n., zalanie n., zalewajka ż.

Wiktionary


zalewka

Zalewka – metoda korygowania błędów pasowania powstających podczas druku. Jeśli dwa obiekty są drukowane na różnych zespołach maszyny drukarskiej i mają ściśle przylegać do siebie, wówczas istnieje niebezpieczeństwo, że na skutek błędów w pasowaniu pojawi się między nimi przestrzeń (np. będzie widoczny biały papier, na którym wykonywany jest druk). Aby temu zapobiec obiekty powiększa się o 0,3-1 punkt typograficzny. Powstaje wówczas wspólny obszar, co jest praktycznie niedostrzegalne dla oka.

Wikipedia


zalewny

podlegający zalewom; zalewowy, zalewany


SJP.pl


zalewo

roztwór wodny cukru, soli kuchennej, octu służący do przetworów ; także wywar ścinający się w galaretę, używany do zalewania potraw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Zalewo (dawniej "Zełwałd", Saalfeld i. Ostpreussen) – miasto w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, położone nad jeziorem Ewingi na Pojezierzu Iławskim, w bliskim sąsiedztwie Puszczy Pruskiej. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Zalewo.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. Zalewo liczyło 2026 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: zaˈlɛvɔ, AS: zalevo

Wiktionary


zalewowy

przymiotnik od: zalew


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) hydrol. dotyczący zalewu

 (1.2) hydrol. podlegający zalewaniu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zalew mrz., zalewanie n., zalanie n., zalewajka ż.

 czas. olać, zalać dk., zalewać ndk.

Wiktionary


zalewski

→ Zalewo


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zalewski – polskie nazwisko. Według danych z lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je około 36 tysięcy osób.
  • Adam Zalewski (ur. 1951) – polski pisarz
  • Albert Zalewski (1933–2008) – polski rzeźbiarz
  • Aleksander Zalewski (1854–1906) – polski botanik
  • Andrzej Zalewski (ujednoznacznienie)
  • Bogdan Zalewski (ujednoznacznienie)
  • Edmund Zalewski (1883–1962) – polski polityk, b. minister, działacz spółdzielczy
  • Feliks Zalewski (zm. 1966) – polski inżynier górnictwa
  • Gerard Zalewski (1932–2011) – polski reżyser filmowy
  • Igor Zalewski (ur. 1970) – polski dziennikarz i publicysta
  • Janusz Zalewski (ujednoznacznienie)
  • Jerzy Zalewski (ur. 1960) – polski reżyser i scenarzysta

Wikipedia

Patrz:

Zalewo

zaleśkiewicz

nazwisko


SJP.pl


zaleśny

nazwisko


SJP.pl


zaleźć

1. leząc, wspinając się, idąc wolno dotrzeć dokądś;
2. zasunąć się na coś lub pod coś; pokryć coś przemieszczając się


SJP.pl


zależenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zależeć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzalɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: zaležẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zależeć

Wiktionary


zależeć

czasownik nieprzechodni

 (1.1) być uwarunkowanym

 (1.2) potrzebować, pragnąć

 (1.3) zmieniać się wraz ze zmianą innego czynnika

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zależy mi na tobie.

 (1.3) Ceny zależą od bieżącego kursu euro.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈlɛʒɛt͡ɕ, AS: zaležeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zależenie n., zależność

 przym. zależny

Wiktionary


zależnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w zależności od czegoś lub kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zależność ż.

 przym. zależny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) w zależności

Wiktionary


zależnościowy

→ zależność


SJP.pl

Patrz:

zależność

zależność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uzależnienie, bycie zależnym, niesamodzielnym

 (1.2) zjawisko polegające na tym, że jedna rzecz warunkuje, decyduje o innej

 (1.3) inform. dodatkowa biblioteka, program bądź skrypt, od którego zależny jest inny program

 (1.4) inform. metryka kodu wskazująca stopień powiązania danego modułu z innymi;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • związek
  • więź
  • podporządkowanie
  • podległość
  • niesamodzielność
  • prawidłowość
  • reguła
  • twierdzenie
  • zależność lekowa
  • [https:/wiki/Specjalna:Wszystkie_strony/Zale%C5%BCno%C5%9B%C4%87?from=Zale%C5%BCno%C5%9B%C4%87&to=Zale%C5%BCno%C5%9B%C4%87a&namespace=0 Wszystkie artykuły o nazwach zaczynających się słowem „Zależność...
  • [https:/wiki/Specjalna:Wszystkie_strony/Zale%C5%BCno%C5%9Bci?from=Zale%C5%BCno%C5%9Bci&to=Zale%C5%BCno%C5%9Bcj&namespace=0 Wszystkie artykuły o nazwach zaczynających się słowem „Zależności”.]

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ciocia Wiesia pracowała jako retuszer na oddziale rotograwiury, co oznaczało, że nie ma jej w domu od rana do obiadu lub od obiadu do wieczora, w zależności od tego, na którą zmianę chodziła do pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈlɛʒnɔɕt͡ɕ, AS: zaležność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zależny

 przysł. zależnie

 czas. zależeć

 rzecz. współzależność

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niesamodzielność

 (1.2) prawidłowość, stosunek, korelacja, funkcja

Wiktionary


zależny

1. wyznaczony, określony przez coś;
2. podporządkowany komuś lub czemuś, pozostający pod czyjąś władzą; niesamodzielny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o znaczeniu, wartości, intensywność, parametrach, lub przebiegu zmieniających się wraz ze zmianą innego czynnika

 (1.2) występujący pod pewnymi warunkami

 (1.3) pod czyjąś władzą lub dużym wpływem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ceny są zależne od bieżącego kursu euro.

 (1.1) Zdarzenia są zależne, gdy prawdopodobieństwo zajścia jednego zmienia się przy założeniu zajścia drugiego.

 (1.2) Udział w przetargu jest zależny od terminowego złożenia wymaganych dokumentów.

 (1.3) Terytorium zależne to obszar znajdujący się w stanie zależności politycznej od jakiegoś państwa.

 (1.3) Ona jest finansowo zależna od męża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈlɛʒnɨ, AS: zaležny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zależność

 czas. zależeć

 przysł. zależnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) uzależniony

 (1.2) uwarunkowany

 (1.3) poddany

Wiktionary


zali

partykuła używana w zdaniach pytajnych; czy


SJP.pl

partykuła

 (1.1) książk. czy, czyż

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzalʲi, AS: zalʹi

Wiktionary


zaliby

połączenie partykuły "zali" z cząstką "-by"


SJP.pl


zalicytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zalicytować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zalicytować dk.

 rzecz. licytacja ż.

 przym. licytacyjny

Wiktionary


zaliczalność

→ zaliczalny


SJP.pl

Patrz:

zaliczalny

zaliczalny

spełniający warunki pozwalające na przyłączenie do jakiejś grupy, kategorii itp.


SJP.pl


zaliczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaliczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzalʲiˈt͡ʃãɲɛ, AS: zalʹičãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaliczać

Wiktionary


zaliczać

1. uznawać coś za wykonane poprawnie;
2. zdawać egzaminy


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) ujmować do pewnego zbioru, zbiorowości

 (1.2) uznawać wypełnienie pewnych zobowiązań

 (1.3) pot. zdawać egzamin, sprawdzian lub test

 (1.4) pot. wykonywać coś

 (1.5) pot. odbywać przelotny stosunek seksualny

czasownik zwrotny niedokonany zaliczać się

 (2.1) ujmować samego siebie do pewnej grupy, zbiorowości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do głównych surowców wysokobiałkowych pochodzenia roślinnego zaliczamy rzepak i strączkowe gruboziarniste: bobik, łubin, groch.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈlʲit͡ʃat͡ɕ, AS: zalʹičać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaliczenie n., zaliczanie n., zaliczka ż., zaliczkowanie n.

 czas. zaliczyć, liczyć, zaliczkować

 przym. zaliczeniowy, zaliczkowy

 przysł. zaliczkowo

Wiktionary


zaliczenie

1. uznać coś za wykonane poprawnie;
2. zdać egzamin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaliczyć.

 (1.2) wpis w indeksie potwierdzający że student opanował materiał zajęć

 (1.3) egzamin po którym uzyskuje się zaliczenie (1.2)

Wiktionary

Zaliczenie – polski, czarno biały, telewizyjny film krótkometrażowy, utrzymany w tonacji kameralnej z 1968 roku, w reżyserii Krzysztofa Zanussiego, zrealizowany przez Zespół Filmowy „Tor”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌzalʲiˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: zalʹičẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaliczyć, zaliczać

 przym. zaliczeniowy

Wiktionary


zaliczeniowy

przymiotnik od: zaliczenie


SJP.pl


zaliczka

kwota pieniężna przyjmowana przez sprzedającego jako wyraz chęci zakupu i zazwyczaj wliczana później w płatność ostateczną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. część należności wpłacana lub wypłacana z góry na poczet tej należności, zwracana w przypadku niewywiązania się z umowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈlʲit͡ʃka, AS: zalʹička

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zaliczkowy

 przysł. zaliczkowo

 czas. zaliczać ndk., zaliczkować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) akonto, przest. forszus

Wiktionary


zaliczkować

wpłacać (wpłacić) lub wypłacać (wypłacić) zaliczkę


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) wpłacać albo wypłacać zaliczkę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Właściciel lokalu przy ulicy Średniej padł ofiarą oszustwa. Zaliczkował sprzęt komputerowy, którego nigdy nie miał otrzymać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaliczka ż.

 przym. zaliczkowy

 przysł. zaliczkowo

 czas. zaliczać ndk.

Wiktionary


zaliczkowy

przymiotnik od: zaliczka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z zaliczką; będący zaliczką; udzielający zaliczek

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaliczać, zaliczkować

 rzecz. zaliczka ż.

Wiktionary


zaliczyć

1. uznać coś za wykonane poprawnie;
2. zdać egzamin


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaliczać)

 (1.1) dokonany od|zaliczać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do tej kategorii należy zaliczyć lądolody Antarktydy i Grenlandii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈlʲit͡ʃɨt͡ɕ, AS: zalʹičyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaliczenie n.

 czas. liczyć ndk., zaliczać

Wiktionary


zalinkować

w informatyce: umieścić link, oznaczyć linkiem; zlinkować, podlinkować, dolinkować


SJP.pl


zalipianin

mieszkaniec Zalipia


SJP.pl


zalipianka

mieszkanka Zalipia


SJP.pl


zalipiański

→ Zalipie; zalipski


SJP.pl


zalipie

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zalipie – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie lubańskim, w gminie Platerówka
  • Zalipie – wieś w województwie małopolskim, w powiecie dąbrowskim, w gminie Olesno
  • Zalipie – część wsi Kruszewo w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Żuromin
  • Zalipie (Залип'я) – wieś w obwodzie iwanofrankiwskim

Wikipedia


zalipski

→ Zalipie; zalipiański


SJP.pl


zalitawia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. potoczna nazwa węgierskiej części Austro-Węgier;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Litawa ż.

 przym. zalitawski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Kraje Korony Świętego Stefana

Wiktionary


zalitawski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Zalitawią, dotyczący Zalitawii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zalitawia ż.

Wiktionary


zaliwski

nazwisko


SJP.pl


zalizać

1. polizać wielokrotnie i intensywnie;
2. uczesać włosy tak, aby przylegały do skóry; przylizać;
3. liżąc, wygładzić; wylizać


SJP.pl


zalizywać

1. lizać wielokrotnie i intensywnie;
2. czesać włosy tak, aby przylegały do skóry; przylizywać;
3. liżąc, wygładzać; wylizywać


SJP.pl


zaliż

partykuła "zali" wzmocniona partykułą "-ż"


SJP.pl


zaliżby

"zaliż" wraz z cząstką trybu przypuszczającego


SJP.pl


zalka

w gwarze studenckiej: zaliczenie przedmiotu


SJP.pl


zalodzenie

zamienić w lód, pokryć lodem; zlodzić, zlodowacić


SJP.pl


zalodzić

zamienić w lód, pokryć lodem; zlodzić, zlodowacić


SJP.pl


zalodzony

pokryty lodem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pokryty lodem

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zalodzić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lód m., lodzik m., zalodzenie n., lodowisko n., lodówka ż., lodziarz m., lodziarnia ż., obladzanie n., oblodzenie n., lodowacenie n., zlodowacenie n., zlodzenie n.

 czas. zaladzać ndk., zalodzić dk., obladzać ndk., oblodzić dk., lodowacieć ndk., zlodowacieć dk.

 przym. lodowy, lodowaty, lodowcowy, polodowcowy, oblodzony

 przysł. lodowo, lodowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oblodzony

Wiktionary


zalogowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zalogować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zalogować dk.

Wiktionary


zalogować

czasownik

 (1.1) dokonany od|logować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzalɔˈɡɔvat͡ɕ, AS: zalogovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. logowanie n., zalogowanie n.

Wiktionary


zalogowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zalogowywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zalogowywać ndk.

Wiktionary


zalot

w zegarmistrzostwie: krótkotrwałe uwolnienie mechanizmu bicia bez wzbudzenia źródła dźwięku


SJP.pl


zalotka

1. rodzaj ważki z rodziny ważkowatych;
2. przyrząd do modelowania rzęs


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kosmet. przyrząd kosmetyczny służący do podkręcania rzęs, kształtem podobny do małych nożyczek, które zamiast ostrz mają zaciskaną na rzęsach końcówkę;

 (1.2) ent. nazwa systematyczna|Leucorrhinia|ref=tak., rodzaj owadów ważkowatych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zalotka – przyrząd kosmetyczny
  • zalotki – Leucorrhinia, rodzaj owadów ważkowatych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bardzo mocne zaciskanie zalotki niszczy rzęsy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈlɔtka, AS: zalotka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zalotny

 rzecz. zalotnik, zaloty

 czas. zalecać się

 przysł. zalotnie

Wiktionary


zalotnica

kokietka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta kokietująca mężczyzn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaloty nmos.

:: fm. zalotnik mos.

 przym. zalotny

 przysł. zalotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uwodzicielka

Wiktionary


zalotnie

przysłówek

 (1.1) uwodząco, uwodzicielsko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bocian zalotnie wyginał szyję.

 (1.1) Misia strzelała do Tomka zalotnie oczami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współzalotnik mos., zaloty lm nm., zalotnik mos., zalotnica ż., zalecanie n., zalotka ż., zalotność ż.

 czas. zalecać się ndk.

 przym. zalotny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kokieteryjnie

Wiktionary


zalotniej

stopień wyższy od przysłówka: zalotnie


SJP.pl


zalotniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zalotny


SJP.pl


zalotnik

mężczyzna starający się o względy lub rękę kobiety


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. mężczyzna zabiegający o względy drugiej osoby, starający się o jej rękę

 (1.2) daw. mężczyzna zalotny, uwodzicielski, starający się podobać innym osobom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ojciec naliczył już piętnastu zalotników, których Marzena zawsze po czasie odpychała.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaloty lm nm.

:: fż. zalotnica ż.

 przym. zalotny

 przysł. zalotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) absztyfikant, adorator, konkurent, wielbiciel, iron. przydupnik; gw. Górny Śląsk zolytnik, białystok. uchażor

 (1.2) kokiet, nadskakiwacz, kobieciarz, flirciarz, pot. czaruś, podrywacz

Wiktionary


zalotniś

zdrobnienie od: zalotnik


SJP.pl


zalotny

1. starający się przypodobać uwodzicielskim zachowaniem, ubiorem; kokieteryjny, kusicielski, filuterny;
2. świadczący o czyimś uwodzicielskim zachowaniu, ubiorze


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który zachęca do zalotów, uwodzenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zawsze musiała Anna dominować, przyciągać, gromadzić tłum adoratorów. Zalotna, kapryśna dama w błękicie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈlɔtnɨ, AS: zalotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współzalotnik mos., zaloty lm nm., zalotnik mos., zalotnica ż., zalecanie n., zalotka ż., zalotność ż.

 czas. zalecać się ndk.

 przym. zalotnie

 przysł. zalotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kokieteryjny, uwodzący; daw. umizgliwy

Wiktionary


zaloty

przestarzałe: zabiegi mające na celu pozyskanie względów osoby płci odmiennej, starania o czyjąś rękę; umizgi, umizg (dawniej), flirt, konkury, amory, zalecanki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) starania o czyjeś względy lub o czyjąś rękę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Końskim nogom, szeptanej powieści, kupieckim zalotom trzeba wierzyć ostrożnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈlɔtɨ, AS: zaloty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współzalotnik mos., zalecanie n., zalotnik mos., zalotnica ż., zalotka ż.

 czas. zalecać się ndk.

 przym. zalotowy, zalotny

 przysł. zalotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. podryw, podrywanie, zalecanie się; gw. Śląsk Cieszyński zolyty

Wiktionary


zalterowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zalterować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. alterowanie n.

 czas. zalterować dk., alterować ndk.

Wiktionary


zalterować

czasownik

 (1.1) stpol. zmartwić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaltɛˈrɔvat͡ɕ, AS: zalterovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zalterowanie n.

Wiktionary


zaludniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaludnić)

 (1.1) o ludziach: zajmować dany obszar

czasownik zwrotny niedokonany zaludniać się (dk. zaludnić się)

 (2.1) stawać się zamieszkałym przez ludzi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaludnienie n., ludność ż.

 czas. zaludnić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zasiedlać

Wiktionary


zaludnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) populacja

 (1.2) daw. deportacja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W stosunku do 1945 r. zaludnienie Kalisza wzrosło o przeszło 100%.

 (1.2) Gdy będę na zaludnieniu, ¶ Pojmę córeczkę Tatara; ¶ Może w moim pokoleniu ¶ Zrodzi się Paleń dla cara.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaludniać

 rzecz. ludność ż.

Wiktionary


zaludniony

przymiotnik

 (1.1) posiadający ludność

Wiktionary


zaludnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaludniać)

 (1.1) dokonany od|zaludniać.

czasownik zwrotny dokonany zaludnić się (ndk. zaludniać się)

 (2.1) dokonany od|zaludniać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najgęściej zaludniona jest północ Sumatry oraz pogórze zachodniej części wyspy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈludʲɲit͡ɕ, AS: zaludʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lud mrz., ludność ż.

 czas. zaludniać

Wiktionary


zalukać

potocznie: zajrzeć, zaglądnąć


SJP.pl


zalycki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. wypominki za zmarłych

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk zalecki, zolycki

Wiktionary


zaląc

umiejscowić się w czymś (np. o pasożytach)


SJP.pl


zalążek

1. żeński element rozmnażania się roślin nasiennych, z którego po zapłodnieniu rozwija się nasienie
2. początek czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. wśród roślin nasiennych: żeński narząd rozmnażania się;

 (1.2) przen. początek

Wiktionary

Zalążek – żeński organ rozmnażania występujący u roślin nasiennych, w którym rozwija się komórka jajowa i po jej zapłodnieniu – zarodek. Z zalążka powstaje nasiono.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zalążnia ż.

 przym. zalążkowy

Wiktionary


zalążkowy

przymiotnik od: zalążek


SJP.pl


zalążnia

dolna, zwykle rozszerzona część słupka kwiatowego, zawierająca jeden lub wiele zalążków, z którego w wyniku zapłodnienia powstaje nasienie (nasiona)


SJP.pl

Za

Wikipedia


zalęgnięty

zalęgły, zalężony;
1. taki, który się zalęgnął
2. zapłodniony


SJP.pl


zalęgły

zalęgnięty, zalężony;
1. taki, który się zalągł
2. zapłodniony


SJP.pl


zalęknienie

stan kogoś, kto się przestraszył, jest onieśmielony


SJP.pl


zalękniony

taki, który się zaląkł (przestraszył); świadczący o czyimś przestrachu; zalęknięty, zalękły


SJP.pl


zalęknięty

taki, który się zaląkł (przestraszył); świadczący o czyimś przestrachu; zalękniony, zalękły


SJP.pl


zalękły

taki, który się zaląkł (przestraszył); świadczący o czyimś przestrachu; zalęknięty, zalękniony


SJP.pl


zalęszczyca

zalęszczyca kózkowata - gatunek chrząszcza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ent. chrząszcz z rodziny zalęszczycowatych, nazwa systematyczna|Oedemeridae|ref=tak.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zalęszczycowate nmos.

Wiktionary


zalęszczycowate

o cechach zalęszczycowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl

Za

Wikipedia


zalęszczycowaty

o cechach zalęszczycowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl


zalężony

zalęgnięty, zalęgły;
1. taki, który się zalągł
2. zapłodniony


SJP.pl


zam.

1. skrót od: zamieszkały;
2. skrót od: zamiast


SJP.pl

skrót

 (1.1) = zamieszkały, zamieszkała

 (1.2) = zamężna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W minionym tygodniu Pan Bóg powołał z naszej wspólnoty śp. Elżbietę Wysocką, zam. przy ul. Łaskarza 2. Zmarłą polecamy modlitwie parafian.

 (1.2) Joanna Pyziak, zam. Chyła, ps. Pyzia (ur. 1925 w Inowrocławiu) […] – sanitariuszka, uczestniczka powstania warszawskiego, mieszkanka Torunia.

Wiktionary


zama

starożytne miasto w północnej Afryce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zama – miasto w Numidii, miejsce bitwy z r. 202 p.n.e.
  • Zama – miasto w Japonii

Wikipedia


zamach

1. szybki, energiczny ruch, szybkie machnięcie;
2. działanie mające na celu wystąpienie przeciwko komuś lub czemuś, zabójstwo, odebranie komuś majątku, praw itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) targnięcie się na czyjąś własność lub czyjeś życie

 (1.2) szybkie machnięcie, energiczny ruch zazwyczaj ręką

Wiktionary

Zamach – działanie przestępcze mające na celu pozbawienie kogoś np. życia, majątku lub praw.

Rodzajem zamachu jest zamach terrorystyczny, który jest jednym z głównych elementów walki stosowanych przez organizacje terrorystyczne dla osiągnięcia w sposób niezgodny z prawem celów politycznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ktoś dokonał zamachu na prezydenta.

 (1.2) Niezły zamach!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzãmax, AS: zãmaχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamachowiec m.

 czas. machać, zamachać, rozmachać

 przym. zmachany, rozmachany, zamaszysty, zamachowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) atak, napad

 (1.2) gw. Górny Śląsk szwong

Wiktionary


zamachnąć

1. wykonać szybki ruch czymś; machnąć, zamachnąć się;
2. zamachnąć się -
a) wykonać szybki ruch czymś; machnąć, zamachnąć;
b) wziąć udział w zorganizowanej akcji mającej za zadanie zabicie kogoś;
c) zacząć działać w sposób mający na celu umniejszenie statusu czegoś


SJP.pl


zamachowczyni

kobieta, która dokonała zamachu


SJP.pl


zamachowiec

człowiek, który dokonał zamachu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. osoba dokonująca zamachu

Wiktionary

Zamachowiec (ang. tytuł "The Contractor") – film akcji w reżyserii Josefa Rusnaka. Scenariusz opracowali Joshua Michael Stern i Robert Foster. Ogólnoświatowa premiera odbyła się 10 lipca 2007 roku na platformie DVD.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Złapano zamachowca usiłującego zabić prezydenta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzãmaˈxɔvʲjɛt͡s, AS: zãmaχovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamach m.

:: fż. zamachowczyni ż.

 przym. zamachowy

Wiktionary


zamachowski

nazwisko


SJP.pl


zamachowy

przymiotnik od: zamach


SJP.pl


zamaczać

sprawić, sprawiać, że coś staje się mokre (np. przez polanie)


SJP.pl


zamagurze

nieduży subregion geograficzny na północy Pogórza Spiskiego; Zamagurze Spiskie


SJP.pl

Zamagurze, albo Zamagurze Spiskie (słow. "Zamagurie") – niewielki subregion geograficzny w północnej części Pogórza Spiskiego i etnograficzny w północnej części Spisza. Przedzielony jest granicą polsko-słowacką.

Wikipedia


zamahoń

afrykańska odmiana mahoniu


SJP.pl


zamailować

[czytaj: zamejlować] potocznie: wysłać e-maila; zae-mailować, zamejlować


SJP.pl


zamajaczyć

ukazać się niewyraźnie


SJP.pl


zamakać

nasiąkać wodą, wilgocią; wilgotnieć; moczyć się


SJP.pl


zamalowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zamalować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zamalować

 przym. malarski

 rzecz. malarz mos.

Wiktionary


zamalowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zamalowywać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niezamalowywanie n., malarz mos.

 czas. zamalowywać ndk.

 przym. malarski

Wiktionary


zamanewrować

1. wykonać manewr, ruch służący zajęciu zaplanowanej pozycji; przemanewrować;
2. zręcznie pokierować jakąś sprawą


SJP.pl


zamanipulowywać

rzadko:
1. wykonywać czynność manipulacyjną, polegająca na ruchach palców, rąk;
2. wykonywać manewr, ruch, posunięcie


SJP.pl


zamarkowany

upozorowany


SJP.pl


zamarnik

owad z rodziny gąsieniczników, którego larwy pasożytują w ciele niektórych chrząszczy


SJP.pl


zamarski

nazwisko


SJP.pl

Zamarski (cz. Zámrsk, niem. Zamarsk) – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Hażlach, w granicach historycznego regionu Śląska Cieszyńskiego, geograficznie zaś na Pogórzu Śląskim. Na obszarze 864,22 ha zamieszkana jest przez 1404 mieszkańców (2018), co daje gęstość zaludnienia równą 162,5 os./km².

Wikipedia


zamartwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zamartwiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zamartwiać ndk.

Wiktionary


zamartwica

ostre zaburzenie oddychania; asfiksja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. stan znacznego niedotlenienia organizmu prowadzący do utraty świadomości lub śmierci;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) asfiksja

Wiktionary


zamarynować

czasownik przechodni dokonany (ndk. marynować)

 (1.1) dokonany od|marynować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mięso pokroić poprzecznie w cienkie paski i zamarynować w sosie sojowym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marynata ż.

 przym. marynowany

 czas. marynować

Wiktionary


zamarzalnia

[czytaj: zamar-zalnia] pomieszczenie umożliwiające zamrażanie artykułów spożywczych i przechowywanie ich w niskiej temperaturze; zamrażarnia, zamrażalnia


SJP.pl


zamarzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zamarzać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamarznięcie n.

 czas. zamarzać ndk., zamarznąć dk.

Wiktionary


zamarzać

1. doprowadzać kogoś do stanu wycieńczenia lub do śmierci poprzez głodzenie lub złe odżywianie;
2. zabijać za pomocą gorącego powietrza lub pary poczwarki jedwabnika


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. zamarznąć)

 (1.1) fiz. przechodzić ze stanu ciekłego w stan stały

 (1.2) pokrywać się lodem

czasownik niedokonany (dk. zamorzyć)

 (2.1) rzad. morzyć głodem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Woda zamarza w temperaturze zera stopni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈmarzat͡ɕ, AS: zãmarzać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamarzanie n., zamarznięcie n.

 czas. pozamarzać, zamarznąć dk., marznąć ndk.

 przym. zmarznięty

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) głodzić

Wiktionary


zamarzniynty

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zamarznięty

Wiktionary


zamarznięty

[czytaj: zamar-znięty] taki, który zamarznął (zamarzł); zamarzły, zamarźnięty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który pokrywa lód

 (1.2) sztywny lub martwy od mrozu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On i Andry – i pozostałe trepy z piechoty, wypełniające okopy – wyściubili głowy nad krawędź i wyprostowali karabiny na zamarzniętej półce.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pozamarzać

Wiktionary


zamarznąć

[czytaj: zamar-znąć]
1. zamienić się w lód
2. umrzeć wskutek działania mrozu


SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. zamarzać)

 (1.1) fiz. przejść ze stanu ciekłego w stan stały

 (1.2) pokryć się lodem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Woda w wiadrze zamarzła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamarzanie n., zamarznięcie n.

 czas. pozamarzać, zamarzać ndk., marznąć ndk.

 przym. zmarznięty

Wiktionary


zamarzły

[czytaj: zamar-zły] taki, który zamarzł (zamarznął); zamarznięty, zamarźnięty


SJP.pl


zamarły

taki, który zamarł


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który zatrzymał się w bezruchu

 (1.2) taki, w którym nie ma zwykłego ruchu i nie ma zwykle obecnych tu ludzi

 (1.3) taki, który przestał działać we właściwy sobie sposób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mężczyzna opodal trochę siedzący, którego wiek już stary z pod modnego i wykwintnego stroju jeszcze starszym się wydaje, patrzy znudzoném i zamarłém okiem przed siebie, ale nic widzieć się nie zdaje, prócz chyba godzin na złotym zegarku, do którego machinalnie często zagląda.

 (1.1) Dopiero po wyjściu z niej dostrzegamy zamarłego w modlitewnej pozie miejscowego staruszka kapucyna.

 (1.1) Stoję zamarły w oczekiwaniu na świt, zastanawiając się[,] jaki dźwięk otworzy poranny koncert na łąkach, gdy z lewej strony dobiega mnie głośne chrupanie.

 (1.1) Ale to była walka na śmierć i życie, wszyscy zdawali sobie z tego sprawę, oba walczące samce, nieme, zamarłe w oczekiwaniu samice[,] i Tadeusz [radca], postronny obserwator.

 (1.2) [...] i wolno poszliśmy przez zamarłe miasto, no, niezupełnie, bo od czasu do czasu mijały nas taksówki i nocne autobusy, ale nie były przepełnione i ulice też wydawały się puste, co najwyżej jakiś pijak zataczał się pod murem [...]

 (1.2) Pustawą ulicą nadleciał wiatr i runął między zamarłe stragany.

 (1.2) Z tej wystawy zostanie mi w pamięci filmik, na którym w panoramę pustej, zamarłej ulicy wdziera się z gwałtowną regularnością fragment rozkręconej karuzeli.

 (1.3) Szli chwilę w milczeniu pod rażący żar słońca, zagłębiając się w gąszcz pełen sczerniałych, zamarłych sosnowych pni.

 (1.3) Uda się znaleźć ślady zamarłego drukarstwa tekstylnego i na innych terenach.

 (1.3) [...] w latach dziewięćdziesiątych XIV. [14.] wieku [...] krąg krakowskich uczonych wszczął zabiegi u królowej Jadwigi i króla Jagiełły o wznowienie zamarłej uczelni kazimierzowskiej.

 (1.3) Bardzo wyrazistym śladem po tych zamiarach są liczne stożki zamarłych niedawno wulkanów w Europie, we francuskiej Owernii czy w niemieckich górach Eifel, zadziwiające swoim młodzieńczym wyglądem.

 (1.3) Rozchodzą się jakieś smutne wieści o Lwowie. Jestem straszliwie niespokojna. Chodzę ze ściśniętym zamarłym sercem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamieranie n.

 czas. zamrzeć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieruchomy, zastygły, zakrzepły

 (1.2) opustoszały

Wiktionary


zamarźnięty

taki, który zamarznął (zamarzł); zamarzły, zamarznięty


SJP.pl


zamaskowany

uniemożliwiający rozpoznanie, np. zamaskowany bandyta


SJP.pl


zamaszystszy

stopień wyższy od przymiotnika: zamaszysty


SJP.pl


zamaszysty

1. poruszający się energicznie;
2. wykonywany bardzo energicznie, z rozmachem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) będący energicznym

 (1.2) wykonywany w sposób energiczny

 (1.3) odznaczający się swobodą i wielkością

 (1.4) bardzo luźny, nieprzylegający do ciała

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamach mrz., zamachiwanie n., zamachnięcie n., zamaszystość ż.

 czas. zamachać dk., zamachiwać ndk.

 przysł. zamaszyście, zamaszysto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) energiczny

Wiktionary


zamaszyście

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób energiczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wuj […] był zawsze prosty jak trzcina, elegancki, kroczył marszowym krokiem, witając się z paniami zamaszyście szurał nogami w wyglancowanych na błysk półbutach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamaszystość ż.

 przym. zamaszysty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) energicznie

Wiktionary


zamaszyściej

stopień wyższy od przysłówka: zamaszyście


SJP.pl


zamatowywać

czynić coś matowym, nieprzezroczystym


SJP.pl


zamawiacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto coś zamawia

 (1.2) gwara. znachor

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈmavʲjat͡ʃ, AS: zãmavʹi ̯ač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamówienie n., zamawianie n., zamówieniówka ż.

:: fż. zamawiaczka ż.

 czas. zamawiać ndk., zamówić dk.

 przym. zamówieniowy

Wiktionary


zamawiaczka

→ zamawiacz


SJP.pl

Patrz:

zamawiacz

zamawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zamawiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzãmaˈvʲjä̃ɲɛ, AS: zãmavʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zamawiać ndk., zamówić dk.

 rzecz. zamówienie n., zamawiacz m.

 przym. zamówieniowy

Wiktionary


zamawiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamówić)

 (1.1) zob. zamówić. (np. usługę)

 (1.2) zob. zamówić. (chorobę)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Baba się znała na chorobach i lekach, zamawiała, odczyniała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈmavʲjät͡ɕ, AS: zãmavʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zamówić, mówić

 rzecz. zamawianie n., zamówienie n., zamawiacz m.

Wiktionary


zamazanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zamazać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamazywanie n., maź ż.

 czas. mazać, zamazać dk., zamazywać ndk.

Wiktionary


zamazany

1. niewyraźny, nieostry;
2. potocznie: zapłakany


SJP.pl


zamazywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zamazywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mazać, zamazywać ndk.

 rzecz. zamazanie n., maź ż.

Wiktionary


zambezi

1. rzeka w Afryce;
2. miasto w Zambii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w południowej części Afryki;

Wiktionary

Zambezi (port. "Rio Zambeze") – rzeka w południowej części Afryki, przepływająca przez Zambię, Angolę i Mozambik.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W środkowym biegu Zambezi tworzy Wodospady Wiktorii i liczne mniejsze wodospady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãmˈbɛzʲi, AS: zãmbezʹi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zambezyjski

Wiktionary


zambezyjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Zambezi, dotyczący Zambezi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zambezi n.

Wiktionary


zambia

państwo w Afryce (do roku 1964 Rodezja Północna); Republika Zambii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. jedno z państw w Afryce;

Wiktionary

Za

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stolicą Zambii jest Lusaka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzãmbʲja, AS: zãmbʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zambijczyk m., Zambijka ż.

 przym. zambijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Zambii; daw. Rodezja Północna; reg. śl. Zambja

Wiktionary


zambijczyk

obywatel Zambii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) obywatel Zambii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zambijczycy w głosowaniu wybierają swojego nowego prezydenta mającego zastąpić Levy'ego Mwanawasę, który zmarł w sierpniu po przebytym udarze mózgu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãmˈbʲijt͡ʃɨk, AS: zãmbʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zambia ż.

:: fż. Zambijka ż.

 przym. zambijski

Wiktionary


zambijka

obywatelka Zambii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Zambii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãmˈbʲijka, AS: zãmbʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zambia ż.

:: fm. Zambijczyk m.

 przym. zambijski

Wiktionary


zambijski

→ Zambia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Zambii, państwa w Afryce

Wiktionary

Patrz:

Zambia

Wymowa:

IPA: zãmˈbʲijsʲci, AS: zãmbʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zambia ż., Zambijczyk m., Zambijka ż.

Wiktionary


zambo

mieszaniec rasy żółtej i czarnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) antrop. dziecko pochodzące od rodziców rasy czarnej i żółtej;

Wiktionary

Zambo ( lobo; również pejoratywnie sambo) – określenie osoby pochodzącej od przodków należących do rasy czarnej i innych ras (szczególnie ludności tubylczej, np. Indian).

Słowo to jest prawdopodobnie pochodzenia afrykańskiego, być może od kongijskiego "nzambu" – „małpa”. W angielskim określenie "sambo" uznawane jest za równie lub bardziej obraźliwe niż "nigger", wskutek czego w Stanach Zjednoczonych wprowadzano przepisy zakazujące używania go w miejscach publicznych (np. w restauracjach).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈzãmbɔ, AS: zãmbo

Wiktionary


zambrowianin

mieszkaniec Zambrowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Zambrowa

 (1.2) osoba pochodząca z Zambrowa, urodzona w Zambrowie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zambrów m.

:: fż. zambrowianka ż.

 przym. zambrowski

Wiktionary


zambrowianka

mieszkanka Zambrowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Zambrowa

 (1.2) kobieta pochodząca z Zambrowa, urodzona w Zambrowie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zambrów m.

:: fm. zambrowianin mos.

 przym. zambrowski

Wiktionary


zambrowski

→ Zambrów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Zambrowa, związany z Zambrowem

Wiktionary

Patrz:

Zambrów

Powiązane:

 rzecz. Zambrów m., zambrowianin m., zambrowianka ż.

Wiktionary


zambrzyce

Zambrzyce (nazwa oboczna: Kolonia Wólka Brzezińska) – kolonia wsi Wólka Brzezińska w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Goworowo.

Wikipedia


zambrzycki

nazwisko


SJP.pl

Zambrzycki (forma żeńska: Zambrzycka; liczba mnoga: Zambrzyccy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 1603 osoby, według nowszych, internetowych oparty danych liczba jest 1677.

Wikipedia


zambrzyniec

Zambrzyniec – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Łochów. Ma status sołectwa.

Prywatna wieś szlachecka "Zembrzyniec" położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie kamienieckim ziemi nurskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia


zambrów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Zambrów () – miasto w północno-wschodniej Polsce, w województwie podlaskim, nad rzeką Jabłonką, siedziba powiatu zambrowskiego. Zambrów leży na historycznym Mazowszu, na trasie Warszawa – Białystok.

Miasto królewskie Korony Królestwa Polskiego w województwie mazowieckim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈzãmbruf, AS: zãmbruf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zambrowianin m., zambrowianka ż.

 przym. zambrowski

Wiktionary


zamczysko

1. zgrubienie od: zamek; duży, potężny zamek;
2. teren, na którym niegdyś stał zamek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zgrub. od: zamek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zamczysko – miejsce, w którym znajdują się pozostałości zamku
  • Zamczysko – część miasta Gdańsk
  • Zamczysko – część miasta Zamość
  • Zamczysko – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Osielsko
  • Zamczysko – część wsi Strobin w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Konopnica
  • Zamczysko – przysiółek wsi Górki w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Leoncin
  • Zamczysko – część wsi Chroberz w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Złota
  • Zamczysko – osada w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Gołańcz
  • Zamczysko – szczyt i formacja skalna w Pieninach
  • Zamczysko – szczyt w Beskidzie Małym
  • Zamczysko – szczyt w Beskidzie Wyspowym
  • Zamczysko – wzniesienie w Zawadzie Lanckorońskiej na Pogórzu Wiśnickim

Wikipedia


zameczek

zdrobnienie od: zamek (urządzenie do zamykania)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od zamek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zameczek – część miasta Chodecz
  • Zameczek – część miasta Wisła
  • Zameczek – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Opoczno
  • Zameczek – osada w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Opoczno
  • Zameczek – osada w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Przytyk
  • Zameczek – osada leśna w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Kluczbork
  • Zameczek – część wsi Gajewo w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Giżycko
  • Zameczek – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Biskupiec
  • Zameczek – kolonia w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Ruciane-Nida
  • Zameczek – dzielnica administracyjna Wilna
  • Zameczek – wieś na Ukrainie (rejon żółkiewski)
  • Zameczek – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim, w sielsowiecie Wiszniew.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: zãˈmɛt͡ʃɛk, AS: zãmeček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamkowy mos., zamek m., zamkowisko n., zamczysko n., zamkowiszcze n., zamkownik m., zamecznik m.

 przym. zamkowy, zameczny

Wiktionary


zameczeć

o owcy, kozie: wydać głos


SJP.pl


zamejlować

potocznie: wysłać e-maila; zamailować, zae-mailować


SJP.pl


zamek

1. urządzenie do zamykania i otwierania drzwi, walizek, sejfów itp.;
2. suwak, ekler;
3. urządzenie będące elementem broni palnej, służące do zaryglowania komory nabojowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. bud. budynek warowny;

 (1.2) techn. mechanizm zamykający drzwi, szuflady;

 (1.3) kraw. zapięcie garderoby, zob. zamek błyskawiczny..

 (1.4) wojsk. element składowy broni palnej;

 (1.5) sport. w hokeju: zamknięcie przeciwnika w tercji, gdy drużyna atakująca rozgrywa krążek w tercji przeciwnika nie pozwalając mu wyjść poza niebieską linię

 (1.6) środ. zakład penitencjarny lub jego wydzielona część o zaostrzonym rygorze

 (1.7) techn. stomat. niewielki element aparatu ortodontycznego przyklejony do zęba, który umożliwia przymocowanie łuku aparatu

Wiktionary

Zobacz też: Zamek w innych znaczeniach tej nazwy.

Zamek – zespół elementów warownych i budynków mieszkalnych powiązanych w zamknięty obwód obronny, powstały w ustroju feudalnym jako ośrodek władzy książęcej, siedziba możnowładcy, siedziba rycerza lub placówka militarna. Zasadniczą cechę takiego zespołu stanowi zamknięty obwód obronny, początkowo w postaci wałów lub konstrukcji drewniano-ziemnej, a w następnych okresach murowany.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hrabia mieszkał w zamku.

 (1.2) Zamek w drzwiach się zaciął.

 (1.2) Który klucz pasuje do tego zamka?

 (1.3) Wolałabym spódnicę z dyskretniejszym zamkiem.

 (1.4) Nie mogłem strzelić, zamek karabinu był zacięty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzãmɛk, AS: zãmek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamykanie n., zamknięcie n., zamykacz m., pozamykanie n.

:: zdrobn. zameczek m.

:: zgrub. zamczysko n.

 czas. zamykać ndk., zamknąć dk., pozamykać dk.

 przym. zamkowy, wokółzamkowy, wewnątrzzamkowy, przyzamkowy, zamykany, zamykalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warownia, twierdza, forteca

 (1.2) antaba, kłódka, skobel, zasuwa

 (1.3) zamek błyskawiczny, suwak, ekler

Wiktionary


zameldowany

taki, który się gdzieś zameldował na pobyt stały lub czasowy


SJP.pl


zameldować

czasownik

 (1.1) dokonany od|meldować.

czasownik zwrotny zameldować się

 (2.1) dokonany od|meldować się.

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) W hangarze rozpętuje się chaos, gdy piloci i strzelcy pokładowi biegną ku swoim statkom, jednak w tym szaleństwie jest metoda – wszyscy wiedzą, gdzie mają się zameldować i dokąd zmierzają.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. meldunek mrz.

 przym. meldunkowy

Wiktionary


zameldowywać

1. zapowiadać czyjeś przybycie;
2. zapisywać kogoś do ksiąg ewidencji ludności lub do książki meldunkowej


SJP.pl


zamelinować

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) ukryć się na melinie

 (1.2) gwara. więz. schować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. melina ż., meliniara ż., meliniarka ż., meliniarstwo n., meliniarz mos., zamelinowanie n.

 przym. meliniarski

 przysł. meliniarsko

 czas. melinować

Wiktionary


zamenhof

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ludwik Zamenhof (1859–1917) – polski lekarz okulista żydowskiego pochodzenia, twórca języka esperanto
  • Klara Zamenhof (1863–1924) – polska esperantystka żydowskiego pochodzenia, żona Ludwika Zamenhofa.
  • Adam Zamenhof (1888–1940) – esperantysta, lekarz okulista i oficer Wojska Polskiego, syn Ludwika Zamenhofa i Klary Zamenhof
  • Zofia Zamenhof (1889–1942) – lekarz pediatra i internista, córka Ludwika Zamenhofa i Klary Zamenhof
  • Lidia Zamenhof (1904–1942) – tłumaczka i pisarka, propagatorka esperanto, córka Ludwika Zamenhofa i Klary Zamenhof
  • (1462) Zamenhof – planetoida

Wikipedia


zamerdanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) o psie poruszenie ogonem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aza poprzestała na zamerdaniu ogonem.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. merdać ndk., zamerdać dk.

 rzecz. merdnięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) merdnięcie

Wiktionary


zamerdać

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. merdać)

 (1.1) o psie pomachać ogonem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Psica zamerdała z radości na widok pana.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamerdanie n., merdnięcie n.

 czas. merdnąć, merdać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) merdnąć

Wiktionary


zamerykanizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kult. narzucenie kultury amerykańskiej, przeprowadzenie amerykanizacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ile lat zajęło przybyszom zamerykanizowanie społeczności wyspy?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Amerykanka ż., Amerykaneczka ż., Ameryka ż., amerykanka ż., amerykanizowanie n., amerykanizm mrz., amerykanizacja ż., amerykanistka ż., amerykaneczka ż., ameryk mrz., amerykanizować ndk.

 czas. amerykanizować ndk., zamerykanizować dk.

 przym. amerykanizacyjny, amerykański

Wiktionary


zamerykanizować

poddać wpływom amerykańskim, rozszerzyć wpływy amerykańskie, nadać czemuś cechy typowo amerykańskie


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. amerykanizować)

 (1.1) kult. narzucić kulturę amerykańską, przeprowadzić amerykanizację

czasownik zwrotny dokonany zamerykanizować się (ndk. amerykanizować się)

 (2.1) kult. stać się Amerykaninem, nabrać cech amerykańskich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Amerykanom nie udało się zamerykanizować mieszkańców wyspy.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. amerykanizować ndk.

 rzecz. Amerykanka ż., Amerykaneczka ż., Ameryka ż., amerykańszczyzna ż., amerykanka ż., amerykanizowanie n., amerykanizm mrz., amerykanizacja ż., amerykanistka ż., ameryk mrz., zamerykanizowanie n., amerykaneczka ż.

 przym. amerykanizacyjny, amerykański

Wiktionary


zamglenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) meteorol. obniżona widoczność atmosferyczna w zakresie od 1 do 9 km;

Wiktionary

Zamglenie – zawiesina mikroskopijnych kropelek wody lub zwilżonych cząstek higroskopijnych w powietrzu przy powierzchni ziemi, powodująca obniżenie widzialności (czyli odległości widzenia w kierunku poziomym z wysokości 1,8 m) do 10 km. Jeżeli tego rodzaju zawiesina ogranicza widzialność poniżej 1 km, to mówimy o mgle.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nad łąką rozprzestrzeniły się nieregularne zamglenia — jakby półprzeźroczyste chmury białego dymu z niewidocznych ognisk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈmɡlɛ̃ɲɛ, AS: zãmglẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mgiełka ż., mgła ż., mgławica ż.

 przym. zamglony

Wiktionary


zamgleniec

czerwończyk zamgleniec - motyl z rodziny modraszkowatych


SJP.pl


zamglony

przymiotnik

 (1.1) wypełniony mgłą

 (1.2) przysłonięty mgłą

 (1.3) widziany niewyraźnie, jak przez mgłę

 (1.4) o wzroku bez wyrazu

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zamglić

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Danka wyglądała jak rusałka z jeziora Świteź – wysmukła, blada, z tajemniczymi zamglonymi oczami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈmɡlɔ̃nɨ, AS: zãmglõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mgła ż., zamglenie n.

 czas. zamglić

 przym. mgielny, mglisty, mgłowy, przeciwmgłowy

 przysł. mgliście

Wiktionary


zamgławić

rozpylić substancję w postaci mgły


SJP.pl


zamia

roślina z rodziny sagowców; w Polsce hodowana w szklarniach lub jako roślina pokojowa


SJP.pl

Zamia, maczugowiec ("Zamia") – rodzaj roślin nagonasiennych z rodziny zamiowatych. Obejmuje 79 gatunków. Rośliny te występują na obu kontynentach amerykańskich w strefie międzyzwrotnikowej i w klimacie umiarkowanym ciepłym. Na półkuli północnej sięgają po północny Meksyk oraz Florydę i Georgię w USA, a na południu po Boliwię i Brazylię.

Wikipedia


zamian

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) tylko w wyrażeniu: w zamian

forma rzeczownika.

 (2.1) D. plural|zamiana.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamiana ż., zamienianie n.

 czas. zamieniać ndk., zamienić dk.

Wiktionary


zamiana

1. zastąpienie kogoś lub czegoś kimś lub czymś innym;
2. przekształcenie się w coś innego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zastąpienie jednej rzeczy lub osoby inną

 (1.2) przejście z jednej postaci w drugą

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zamiana – film z 1984
  • Zamiana – film z 2009
  • Zamiana – film z 2011
  • Zamiana – film z 2016
  • zmiana

Wikipedia

Powiązane:

 przysł. zamiennie

 rzecz. zamiennik mrz., zamian m.

 przym. zamienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wymiana, zastąpienie, zmiana

 (1.2) konwersja, przejście, przekształcenie, przemiana, przeobrażenie, transformacja, zmiana

Wiktionary


zamianka

zdrobnienie od: zamiana


SJP.pl

Zamianka ( Заменка, "Zamienka"; Заменка, "Zamienka") – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie stołpeckim, w sielsowiecie Litwa, na obrzeżach Puszczy Nalibockiej.

Wikipedia


zamiar

to, co ktoś planuje zrobić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chęć zrobienia czegoś; coś, co się zamierza, planowaćanuje

Wiktionary

Zamiar (łac. "dolus") – w prawie karnym materialnym element strony podmiotowej przestępstwa; synonim winy umyślnej, tj. świadomego ukierunkowania na osiągnięcie stanu rzeczy określonego w typie czynu zabronionego. W polskim prawie sam zamiar popełnienia przestępstwa nie jest karalny, jednak obecność zamiaru decyduje o uznaniu przestępstwa za umyślne lub nieumyślne (art. 9 k.k.), co może mieć wpływ na wysokość kary.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈzãmʲjar, AS: zãmʹi ̯ar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamierzenie n.

 czas. zamierzać ndk.

 przym. zamierzony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chęć, intencja, zamierzenie, zamysł

Wiktionary


zamiarowy

→ zamiar


SJP.pl

Patrz:

zamiar

zamiary

to, co ktoś planuje zrobić


SJP.pl

Zamiary – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Kiernozia.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


zamiast

przyimek

 (1.1) słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio

spójnik

 (2.1) słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lud jadł ciastka zamiast chleba.

 (2.1) Zacznij inwestować zamiast marnować pieniądze na podróże!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzãmʲjast, AS: zãmʹi ̯ast

Wiktionary

Powiązane:

 przyim. miast

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. miast, miasto

 (2.1) daw. miast, miasto

Wiktionary


zamiatacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pracownik miejski zajmujący się zamiataniem ulic, targowisk, dworców

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈmʲjatat͡ʃ, AS: zãmʹi ̯atač

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zamiatać, zamieść

 rzecz. zamiataczka ż., zamiatanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czyściciel

Wiktionary


zamiataczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta zajmująca się zamiataniem ulic, targowisk, dworców

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzãmʲjaˈtat͡ʃka, AS: zãmʹi ̯atačka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zamiatać, zamieść

 rzecz. zamiatacz m., zamiatanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czyścicielka

Wiktionary


zamiatanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zamiatać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzãmʲjaˈtãɲɛ, AS: zãmʹi ̯atãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zamiatać, zmiatać

 rzecz. miotełka ż., zamiatacz mos., zamiataczka ż.

Wiktionary


zamiatarka

Zamiatarka – zbudowany na podwoziu samochodu ciężarowego komunalny pojazd specjalny przeznaczony do oczyszczania dróg, ulic, chodników i pasów startowych ze znajdujących się na nich nieczystości (np. pył, liście, drobne odpady komunalne stałe). Zamiatarkami nazywane są również mniejsze konstrukcje od początku zbudowane do tego celu (zamiatarki kompaktowe), przyczepy zamiatające (zamiatarki ciągnione) oraz małe maszyny samojezdne. Pod względem sposobu działania zamiatarki podzielić można na:

Wikipedia


zamiatać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamieść)

 (1.1) oczyszczać jakąś powierzchnię za pomocą miotły, szczotki lub innego podobnego narzędzia

 (1.2) przen. poruszać czymś, dotykając ziemi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈmʲjatat͡ɕ, AS: zãmʹi ̯atać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamiatanie n., miotła ż., miotełka ż., zmiotka ż., zmiotki nmos., zamiatarka ż., zamiatacz m., zamiataczka ż., miotlarz m.

 czas. zmiatać ndk., zmieść dk., wymiatać ndk., wymieść dk., omiatać ndk., omieść dk.

 przym. miotłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) omiatać, wymiatać

Wiktionary


zamiauczeć

miauknąć;
1. o kocie: wydać charakterystyczny głos;
2. potocznie: wydać dźwięk podobny do miauknięcia;
3. potocznie o człowieku: powiedzieć coś prosząco, płaczliwie (zwykle w aspekcie niedokonanym - miauczeć)


SJP.pl


zamiechów

Zamiechów – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Chłopice. Ma status sołectwa.

Paweł Gołąbek h. Gryf wziął Zamiechów w dziale po ojcu i dał początek domom Zamiechowskich i Kaszyckich.

Wieś położona w powiecie przemyskim, była własnością Walentego Ligowskiego, została spustoszona w czasie najazdu tatarskiego w 1672 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Wikipedia


zamiedzić

pokryć przedmiot powłoką miedzianą; pomiedziować


SJP.pl


zamiejscowa

pochodzący, przybyły z innej miejscowości; nietutejszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urz. mieszkanka innej miejscowości

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fm. zamiejscowy

 przym. zamiejscowy

Wiktionary


zamiejscowy

pochodzący, przybyły z innej miejscowości; nietutejszy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) urz. pochodzący z innej miejscowości; nietutejszy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) urz. mieszkaniec innej miejscowości

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Uczelnia nie może zapewnić miejsc w akademiku wszystkim zamiejscowym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamiejscowa ż.

Wiktionary


zamienialność

→ zamienialny


SJP.pl

Patrz:

zamienialny

zamienialny

dający się zamienić


SJP.pl


zamienianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zamieniać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zamieniać

 rzecz. zamian m.

Wiktionary


zamieniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamienić)

 (1.1) zobacz. zmieniać

 (1.2) zobacz. wymieniać

czasownik zwrotny niedokonany zamieniać się (dk. zamienić się)

 (2.1) zobacz. zmieniać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To niemożliwe, żeby facet umiejący zamieniać wodę w wino, miał tylko dwunastu kolegów.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wymieniać, zmienić

 rzecz. zamienianie n., zamiennik mrz., zamian m.

 przysł. zamiennie

 przym. zamienny

Wiktionary


zamienice

Zamienice ( Samitz) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim, w gminie Chojnów.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa legnickiego.

Wikipedia


zamienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) toponim, nazwa dwóch wsi w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zamienie – osada sołecka w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Lesznowola
  • Zamienie – wieś sołecka w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Mińsk Mazowiecki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mieszkam w Zamieniu od urodzenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈmʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: zãmʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary


zamienić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zamieniać)

 (1.1) dokonany od|zamieniać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zły czarnoksiężnik zamienił księcia w żabę.

 (1.1) Zakonnik zamienił parę słów ze Szwajcarem stojącym w Spiżowej Bramie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈmʲjɛ̇̃ɲit͡ɕ, AS: zãmʹi ̯ė̃ńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wymiana ż., zamiennik m., zamian m.

 przysł. zamiennie

 czas. zmienić

 przym. zamienny

Wiktionary


zamiennia

figura stylistyczna powiązana z przenośnią, polegająca na zastąpieniu jakiejś nazwy inną, pozostającą z poprzednią w związku rzeczywistym (np. "czytam Mickiewicza" zamiast "czytam utwory Mickiewicza"); metonimia


SJP.pl


zamiennie

przysłówek

 (1.1) użyty zamiast czegoś innego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyjaśnić należy najpierw dwa wyrazy nowożytne: patrologia i patrystyka, często używane zamiennie, mimo że określają inną treść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈmʲjɛ̇̃ɲːɛ, AS: zãmʹi ̯ė̃•ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamiana ż., zamiennik m., zamienność ż.

 czas. zamieniać, zamienić, pozamieniać

 przym. zamienny

Wiktionary


zamiennik

coś, co zastępuje inną rzecz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rzecz używana w zastępstwie innej, w pełni ją zastępująca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W aptece nie było lekarstwa przepisanego przez lekarza, ale pani magister zaproponowała mi dużo tańszy zamiennik o identycznym składzie chemicznym, co lek oryginalny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈmʲjɛ̇̃ɲːik, AS: zãmʹi ̯ė̃•ńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamiana ż.

 czas. zamieniać ndk., zamienić dk.

 przym. zamienny

 przysł. zamiennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zastępnik, wymiennik, substytut

Wiktionary


zamienność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) możliwość zastąpienia jednej rzeczy inną bez istotnej zmiany funkcji, wartości lub skutku

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. zamiennie

 przym. zamienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zastępowalność

Wiktionary


zamienny

przymiotnik

 (1.1) nadający się do zamiany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Załoga Endeavoura przymocuje do stacji ważącą 2, 5 tony konstrukcję kratową modułu łącznikowego ITS S5 Truss, wymieni żyroskop pomocny w określaniu położenia statku, przeładuje na stację sprzęt oraz części zamienne, a także przetestuje system, który pozwoli promowi ewentualnie pozostać dłużej na orbicie dzięki pobieraniu z ISS energii elektrycznej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamiana ż., zamiennia ż., zamiennik mrz., zamienność ż.

 czas. zamieniać ndk., zamienić dk.

 przysł. zamiennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wymienny

Wiktionary


zamierająco

→ zamierać


SJP.pl

Patrz:

zamierać

zamieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zamierać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamarcie n.

 czas. zamierać ndk., zamrzeć dk.

 przym. zamarły

Wiktionary


zamierać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zamrzeć)

 (1.1) tracić życie, żywotność; przestawać funkcjonować

 (1.2) stawać się cichszym

 (1.3) przestawać się ruszać

 (1.4) przestawać być czynnym, obecnym, zauważalnym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamieranie n.

 czas. zamrzeć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konać, obumierać, umierać, usychać, więdnąć

 (1.2) cichnąć, milknąć

 (1.3) nieruchomieć, sztywnieć

 (1.4) zanikać

Wiktionary


zamierzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zamierzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzãmʲjɛˈʒãɲɛ, AS: zãmʹi ̯ežãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zamierzyć dk., zamierzać ndk.

 rzecz. zamierzenie

 przym. zamierzony

Wiktionary


zamierzać

mieć zamiar coś zrobić; planować, zamyślać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamierzyć)

 (1.1) planować coś, mieć intencję coś zrobić

czasownik zwrotny niedokonany zamierzyć się (dk. zamierzyć się)

 (2.1) przygotowywać się do rzutu bądź uderzenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zamierzam jutro jechać do Gdańska.

 (1.1) Nie zamierzam się z tobą spierać.

 (2.1) Uderzył się w rękę, gdy zamierzał się do strzału z procy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈmʲjɛʒat͡ɕ, AS: zãmʹi ̯ežać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamiar m., zamierzenie n., zamierzanie n.

 czas. zamierzyć dk.

 przym. zamierzony

Wiktionary


zamierzchły

bardzo dawny; odległy w czasie; pradawny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. bardzo odległy w czasie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zamierzchłych czasach Polacy słodzili miodem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamierzchłość ż.

 przysł. zamierzchle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dawny

Wiktionary


zamierzenie

zamiar, koncepcja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) plan, intencja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nazwa miała też odzwierciedlać zamierzenia przedsiębiorstwa do objęcia indeksacją jak największej liczby stron ze światowych zasobów Internetu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzãmʲjɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: zãmʹi ̯ežẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zamierzyć dk., zamierzać ndk.

 rzecz. zamiar mrz., zamierzanie

 przym. zamierzony

Wiktionary


zamierzony

powziąć zamiar zrobienia czegoś; zaplanować, zamyślić


SJP.pl

przymiotnik odczasownikowy

 (1.1) taki, który jest zgodny z zamiarem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamiar mrz., zamierzanie n., zamierzenie n.

 czas. zamierzać ndk., zamierzyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) celowy, intencjonalny, rozmyślny, umyślny

Wiktionary


zamierzyć

powziąć zamiar zrobienia czegoś; zaplanować, zamyślić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zamierzać)

 (1.1) dokonany od|zamierzać.

czasownik zwrotny dokonany zamierzyć się (ndk. zamierzać się)

 (2.1) dokonany od|zamierzać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈmʲjɛʒɨt͡ɕ, AS: zãmʹi ̯ežyć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zamierzać

 rzecz. zamierzanie n., zamierzenie n.

 przym. zamierzony

Wiktionary


zamieszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) poruszenie jakimś narzędziem w celu połączenia składników

 (1.2) zamęt, rozgardiasz; sytuacja, w której panuje chaos

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Całe to zamieszanie było zupełnie niepotrzebne, jak zresztą każde zamieszanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzãmʲjɛˈʃãɲɛ, AS: zãmʹi ̯ešãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamieszki nmos., mieszanka ż., mieszanina ż., mieszanie n., mieszadło n.

 czas. mieszać ndk., zamieszać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bezład, nieład, chaos, dezorganizacja, kakofonia, nieporządek, rozgardiasz, zamęt; przest. kweres; pot. bałagan, bigos, dom wariatów, galimatias, kocioł, kociokwik, kołomyja, kołowacizna, kołowanina, kołowrotek, koniec świata, meksyk, mętlik, miszmasz, młyn, obłęd, pomieszanie z poplątaniem, przewalanka, sajgon, sądny dzień, szurum-burum, urwanie głowy; gw. Śląsk Cieszyński sumeryja

Wiktionary


zamieszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zamieszczać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zamieścić, zamieszczać ndk.

Wiktionary


zamieszczać

czasownik

 (1.1) publikować tekst w prasie, drukować, wpisywać informację w prasie, książce, gazecie, liście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zamieściłem ten artykuł w poprzednim numerze tygodnika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈmʲjɛʃt͡ʃat͡ɕ, AS: zãmʹi ̯eščać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamieszczanie n., zamieszczenie n.

 czas. mieścić ndk., zamieścić dk.

Wiktionary


zamieszka

dawniej: zamieszanie, rozgardiasz, tumult; rozruch


SJP.pl


zamieszkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wprowadzenie się gdzieś

 (1.2) miejsce, gdzie się mieszka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Atlas wikipedystów podaje miejsca pobytu (nauki, zamieszkania lub pracy) polskojęzycznych wikipedystek i wikipedystów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzãmʲjɛˈʃkãɲɛ, AS: zãmʹi ̯eškãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zamieszkać, zamieszkiwać, mieszkać

 rzecz. mieszkanie n., zamieszkiwanie n.

 przym. mieszkaniowy, zamieszkały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) adres zamieszkania

Wiktionary


zamieszkany

1. zacząć gdzieś mieszkać, osiedlić się gdzieś;
2. przenośnie o zjawiskach, uczuciach, stanach itp.: pojawić się;
3. dawniej: obrać, zająć coś na mieszkanie, np. zamieszkać jaskinię


SJP.pl


zamieszkać

1. zacząć gdzieś mieszkać, osiedlić się gdzieś;
2. przenośnie o zjawiskach, uczuciach, stanach itp.: pojawić się;
3. dawniej: obrać, zająć coś na mieszkanie, np. zamieszkać jaskinię


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zamieszkiwać)

 (1.1) wprowadzić się gdzieś, zacząć gdzieś mieszkać

 (1.2) o uczuciach, zjawiskach itp.: ukazać się, pojawić się

 (1.3) stpol. opuścić, zaniedbać

 (1.4) daw. spóźnić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kiedy ojciec stracił pracę, w domu zamieszkała bieda.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈmʲjɛʃkat͡ɕ, AS: zãmʹi ̯eškać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. omieszkać dk., zamieszkiwać ndk., mieszkać ndk.

 rzecz. mieszkanie n., zamieszkanie n., zamieszkiwanie n.

 przym. zamieszkały, zamieszkany, mieszkaniowy, mieszkalny, niezamieszkany

Wiktionary


zamieszkały

1. zacząć gdzieś mieszkać, osiedlić się gdzieś;
2. przenośnie o zjawiskach, uczuciach, stanach itp.: pojawić się;
3. dawniej: obrać, zająć coś na mieszkanie, np. zamieszkać jaskinię


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który mieszka gdzieś na stałe

 (1.2) taki, w którym ktoś mieszka na stałe, zob. zamieszkany.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego matką mogła być tylko Adela Krzywosz zamieszkała na ulicy Stalowej.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zamieszkać dk., zamieszkiwać ndk., mieszkać ndk.

 rzecz. zamieszkanie n., mieszkanie n.

Wiktionary


zamieszki

demonstracje, protesty, starcia uliczne będące wyrazem buntu przeciwko władzy lub istniejącej sytuacji; rozruchy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) demonstracje, uliczne manifestacje i starcia wyrażające bunt przeciwko władzy;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp.; M., B. i W. lm. od: zamieszka

Wiktionary

Zamieszki – spontaniczne, niezorganizowane, zwykle połączone z aktami przemocy fizycznej wystąpienie określonej grupy społecznej, wywołane poczuciem niezadowolenia z istniejącej sytuacji politycznej, ekonomicznej lub społecznej, skierowane przeciw strukturom sprawującym władzę, na mocy obowiązującego prawa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wypadek samochodowy, jakich wiele na polskich ulicach, wywołuje antycygańskie zamieszki w Mławie. Dlaczego? Bo sprawcą nie był Polak, tylko… Rom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈmʲjɛʃʲci, AS: zãmʹi ̯ešʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamieszanie n., daw. zamieszka ż.

Wiktionary


zamieszkiwalny

nadający się do zamieszkania


SJP.pl


zamieszkiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zamieszkiwać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamieszkanie n., mieszkanie n., mieszkaniec m., mieszkanka ż.

:: zdrobn. mieszkanko n.

 czas. zamieszkać dk., mieszkać ndk.

Wiktionary


zamieszkiwać

1. zaczynać gdzieś mieszkać, osiedlać się gdzieś;
2. o ludziach: mieszkać gdzieś;
3. o zwierzętach: mieć gdzieś swoje siedlisko


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamieszkać)

 (1.1) niedokonany od|zamieszkać.

 (1.2) stpol. ociągać (się), opóźniać, spóźniać (się)

 (1.3) przest. zatrzymać, przetrzymać coś

 (1.5) stpol. zabawić u kogoś; przetrzymać, zabałamucić kogoś; narazić kogoś na spóźnienie

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) o człowieku: mieszkać gdzieś; o zwierzętach: mieć gdzieś siedlisko, zajmować jakiś teren

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Planeta jednak pozostawała aktywna geologicznie, więc domniemywaliśmy, że ekosystem musi bazować na energii geotermalnej, a te rzekome duże organizmy zamieszkują siedliska podziemne.

 (1.2) Bóg nigdy wiernym swym nie zamieszkiwał na wspomożenie ich.

 (2.1) Lwy zamieszkiwały niegdyś Afrykę, Azję i Europę, a jeśli uznać lwy amerykańskie za podgatunek Panthera leo – to również Amerykę Północną i Południową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzãmʲjɛˈʃʲcivat͡ɕ, AS: zãmʹi ̯ešʹḱivać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zamieszkać, mieszkać, przest. zamięszkiwać, gwara. zamieszkować, omieszkać

 rzecz. zamieszkanie, mieszkanie, mieszkaniec, mieszkanka

 przym. zamieszkały, mieszkaniowy

Wiktionary


zamieć

śnieżyca, unoszenie tumanów śniegu przez silny wiatr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) meteorol. śnieg podniesiony z powierzchni ziemi i niesiony przez wiatr;

 (1.2) meteorol. pył podniesiony z powierzchni ziemi i niesiony przez wiatr;

 (1.3) meteorol. piasek podniesiony z powierzchni ziemi i niesiony przez wiatr

forma czasownika.

 (2.1) rozk. 2. os. lp. ter. od: zamieść

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • hydrometeory:
    • zamieć śnieżna
  • litometeory:
    • zamieć pyłowa
    • zamieć piaskowa
  • Zamieć – powieść autorstwa May Grethe Lerum
  • Zamieć – powieść Stefana Żeromskiego
  • Zamieć – powieść autorstwa Kena Folletta
  • Zamieć (Snow Crash) – powieść autorstwa Neala Stephensona
  • Zamieć (Whiteout) – amerykański film z 2009

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈzãmʲjɛ̇t͡ɕ, AS: zãmʹi ̯ėć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śnieżyca, zadymka, zawieja, zawierucha, gwara. chujawica, dujawica

Wiktionary


zamieścić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zamieszczać)

 (1.1) zob. zamieszczać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamieszczanie n., zamieszczenie n.

 czas. pomieścić, zamieszczać ndk.

Wiktionary


zamieść

miotłą usunąć śmiecie, kurz


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zamiatać)

 (1.1) dokonany od|zamiatać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dzień poprzedzający to „uroczyste” wydarzenie przeprowadziliśmy gruntowne porządki. Wysprzątaliśmy na błysk sale wykładowe, zamietliśmy chodniki i wreszcie sprzątnęliśmy całą baterię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzãmʲjɛ̇ɕt͡ɕ, AS: zãmʹi ̯ėść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamiatacz m., zamiataczka ż., miotła ż., miotełka ż.

Wiktionary


zamiganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zamigać.

Wiktionary


zamigać

porozumieć się bez słów, stosując ustalone ruchy i układy rąk, dłoni oraz palców, np. zamigać słowo, zamigać zwrot "poproszę kartkę i długopis"


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) mignąć więcej niż raz

 (1.2) pot. przekazać coś w języku migowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy komputer celowniczy Sky­wal­kera namie­rzył wylot szybu wen­ty­la­cyj­nego, coś zami­gało na wyświetlaczu taktycznym Kele­maha i kasz­ta­nowa skóra technika przy­brała bla­do­ło­so­siową barwę.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. migać

Wiktionary


zamilczeć

1. przestać mówić, uciszyć się;
2. przestarzałe: przemilczeć coś, nie mówić o czymś, np. zamilczeć prawdę


SJP.pl


zamilknąć

1. przestać mówić, śmiać się, płakać itp.;
2. przestać być słyszalnym;
3. przestać pisać, publikować lub występować publicznie


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zamilkać, milknąć)

 (1.1) przestać odzywać się; zaprzestać mówienia; nie wydawać już żadnych dźwięków

 (1.2) przestać być słyszalnym

 (1.3) pot. przestać wypowiadać się lub pokazywać się publicznie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamilknięcie n., milczenie n.

 czas. milczeć, przemilczeć, milknąć

Wiktionary


zamilkły

1. przestać mówić, śmiać się, płakać itp.;
2. przestać być słyszalnym;
3. przestać pisać, publikować lub występować publicznie


SJP.pl


zaminiować

pokryć minią - antykorozyjną, czerwoną farbą na bazie tlenku ołowiu; pominiować


SJP.pl


zaminować

założyć gdzieś ładunki wybuchowe


SJP.pl


zaminowo

Zaminowo (dawn. Zamianowo) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Dziadkowice.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Dołubowie.

Wikipedia


zaminowywać

podkładać ładunki wybuchowe; minować


SJP.pl


zaminusować

1. dać wiele minusów;
2. zachować się w sposób odebrany negatywnie


SJP.pl


zamiokulkas

zamiokulkas zamiolistny - roślina doniczkowa pochodząca z Afryki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Zamioculcas|ref=tak., monotypowy rodzaj roślin z rodziny obrazkowatych (nazwa systematyczna|Araceae|ref=tak.);

 (1.2) bot. roślina z rodzaju zamiokulkasów (1.1)

Wiktionary


zamiolistny

zamiokulkas zamiolistny - roślina doniczkowa pochodząca z Afryki


SJP.pl


zamitrężać

dawniej:
1. zatracać, marnować na próżno;
2. doprowadzać do ruiny, zaprzepaszczać coś


SJP.pl


zamiąchać

potocznie: zamieszać, zamącić


SJP.pl


zamiłowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) znajdowanie dużej przyjemności w zajmowaniu się czymś, interesowaniu się czymś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzãmʲiwɔˈvãɲɛ, AS: zãmʹiu̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. miłować

 rzecz. miłowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pasja, hobby, konik, upodobanie, uwielbienie, powołanie, pęd, żywioł

Wiktionary


zamknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zamknąć.

 (1.2) urządzenie do zamykania czegoś

 (1.3) zamknięte miejsce

 (1.4) zamknięcie się: grub. umilknięcie

 (1.5) zamknięcie się w: zawarcie treści w określonych ramach

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Włoscy policjanci i karabinierzy starli się na przełęczy Brenner z 500 anarchistami manifestującymi przeciwko zamknięciu granicy przez Austrię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈmʲcɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: zãmʹḱńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zamknąć dk., zamykać ndk.

 przym. zamknięty

 rzecz. zamek mrz.

Wiktionary


zamknięty

forma czasownika.

 (1.1) ims. przymiotnikowy bierny od: zamknąć

przymiotnik

 (2.1) ograniczony w przestrzeni

 (2.2) bez dostępu, odizolowany

 (2.3) nieujawniający swoich odczuć

 (2.4) trwający przy swoich poglądach

 (2.5) ograniczony do zaproszonych osób

 (2.6) o drzwiach, bramie, furtce, oknie, zaworze: blokujący przejście, przepływ

 (2.7) o książce, zeszycie, scyzoryku, nożu: złożony

 (2.8) o krzywej, łamanej: stanowiący pętlę

 (2.9) nieczynny

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Ten wybieg jest zamknięty, więc zwierzęta nie uciekną.

 (2.2) Stadion jest zamknięty dla kibiców.

 (2.3) Nie bądź taka zamknięta w sobie i powiedz co o tym myślisz.

 (2.4) Ależ ty jesteś zamknięty na nowe trendy.

 (2.5) To jest impreza zamknięta, nie wejdziesz!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈmʲcɲɛ̃ntɨ, AS: zãmʹḱńẽnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamknięcie

 czas. zamknąć/zamykać, zamknąć się

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) nieotwarty

 (2.4) niereformowalny

 (2.6) gw. Górny Śląsk zawrzyty

Wiktionary


zamknąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zamykać)

 (1.1) sprawić, że coś przestaje być otwarte, np. okno

 (1.2) zabezpieczyć coś przed otwarciem, np. przez przekręcenie klucza w zamku

 (1.3) aresztować

 (1.4) skończyć działanie firmy/urzędu

 (1.5) znaleźć się na końcu, np. listy, kolejki

 (1.6) inform. zakończyć działanie (programu, komputera…)

czasownik zwrotny dokonany zamknąć się (ndk. zamykać się)

 (2.1) np. o oknie, drzwiach: zostać zamkniętym (1.1), zatrzasnąć się

 (2.2) przen. ukryć swoje uczucia, myśli

czasownik zwrotny dokonany zamknąć się (ndk. brak)

 (3.1) pot. posp. przestać mówić, być cicho, uciszyć się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Robercie, zamknij okno, bo jest zimno na dworze.

 (1.2) Czy zamknąłeś drzwi na oba zamki, wychodząc z domu?

 (1.3) Policjanci zamknęli handlarzy narkotyków.

 (1.4) Dziś muzeum zamknięto o 17:00.

 (1.5) Listę zakupów zamknęła puszka sardynek.

 (2.1) Drzwi zamknęły się z głuchym trzaskiem.

 (2.2) Po ostatnim niepowodzeniu zamknął się i nie rozmawia z nikim.

 (3.1) Zamknij się wreszcie! Już nie mogę słuchać twojego gadania!

 (3.1) Niech on się zamknie, bo mu palnę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzãmknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: zãmknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zamykać ndk.

 rzecz. zamknięcie n., zamykanie n., zamek m., zamkowy mos., zamykacz m.

 przym. zamknięty, zamkowy

Wiktionary


zamkowy

przymiotnik od: zamek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z zamkiem (budowlą)

 (1.2) związany z zamkiem (urządzeniem do zamykania)

 (1.3) znajdujący się w zamku

 (1.4) prowadzący do zamku

 (1.5) o mieście: zawierający zamek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) daw. mieszkaniec zamku

Wiktionary

Przykłady

 (1.5) Panno święta, co Jasnej bronisz Częstochowy / I w Ostrej świecisz Bramie! Ty, co gród zamkowy / Nowogródzki ochraniasz z jego wiernym ludem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈmkɔvɨ, AS: zãmkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamek mrz., zameczek mrz., zamkowisko n., zamczysko n., zamkowiszcze n., zamkownik m., zamecznik m., podzamcze n.

 przym. zameczny

 przysł. zamkowo

 czas. zamykać ndk., zamknąć dk.

Wiktionary


zamocować

czasownik przechodni dokonany (ndk. zamocowywać)

 (1.1) przyczepić mocno coś do czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Między pikinierami i za nimi stali żołnierze, których główną bronią był półtorametrowy goedendag […], połączenie maczugi z piką zdatne tak do zadawania ciosów obuchem jak pchnięć zamocowanym na głowicy szpikulcem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamocowanie n., moc ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przytwierdzić

Wiktionary


zamocowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zamocowywać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niezamocowywanie n.

 czas. zamocowywać ndk.

Wiktionary


zamocowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamocować)

 (1.1) mocno przyczepiać coś, zwykle na stałe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamocowywanie n.

Wiktionary


zamoczyć

zwilżyć poprzez umieszczenie w wodzie


SJP.pl


zamojski

→ Zamość, → Zamojskie (Zamojszczyzna)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Zamościem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na zamojskim rynku znajduje się piękny, renesansowy ratusz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈmɔjsʲci, AS: zãmoi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zamojskie n., Zamość mrz., Zamojszczyzna ż., zamościanin mos., zamościanka ż.

Wiktionary


zamojskie

→ Zamość, → Zamojskie (Zamojszczyzna)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. region w południowej części województwa lubelskiego, obejmujący okolice Zamościa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kobiety w Zamojskiem i Krasnystawskiem nosiły parcianki wcięte w pasie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zamojszczyzna ż., Zamość mrz., zamościanin mos., zamościanka ż.

 przym. zamojski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Zamojszczyzna

Wiktionary


zamojszczyzna

region zamojski; Zamojskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. region w południowej części województwa lubelskiego, obejmujący okolice Zamościa;

Wiktionary

Za

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Największe dotacje dostanie chyba Zamojszczyzna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzãmɔjˈʃt͡ʃɨzna, AS: zãmoi ̯ščyzna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zamość mrz., Zamojskie n., zamościanin mos., zamościanka ż.

 przym. zamojski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Zamojskie

Wiktionary


zamoknięty

taki, który zamókł; zamokły


SJP.pl


zamokrzyca

Zamokrzyca ("Leersia") – rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych. Należy do niego 18 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje wszystkie kontynenty w strefie międzyzwrotnikowej i strefach umiarkowanych obu półkul. Brak tych roślin na terenach pustynnych (np. w południowo-zachodniej i środkowej Azji, w środkowo-południowej Australii) oraz okołobiegunowych. W Europie i w Polsce rośnie jeden gatunek – zamokrzyca ryżowa "L. oryzoides". Są to rośliny siedlisk wodnych i bagiennych.

Wikipedia


zamokły

taki, który zamókł; zamoknięty


SJP.pl


zamontować

czasownik przechodni dokonany (ndk. montować)

 (1.1) dokonany od|montować.

czasownik zwrotny dokonany zamontować się (ndk. montować się)

 (2.1) dokonany od|montować się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kalkulujący umysł Pietta naliczył ponad tuzin elektrodowych wypustek zamontowanych w kołnierzu i połączonych z nerwami lorda Vadera.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. montować, zamontowywać ndk.

 rzecz. monter mos., zamontowanie n., zamontowywanie n., montaż mrz., montownia ż.

Wiktionary


zamora

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zamora – miasto w Hiszpanii
  • Zamora – miasto w Ekwadorze
  • Zamora – kanton w Ekwadorze
  • Zamora – miasto w Meksyku
  • Zamora – prowincja w Hiszpanii
  • Zamora – rzeka w południowym Ekwadorze
  • Zamora – rodzaj kosarzy.
  • Zamora – stacja kolejowa w Zamorze w Hiszpanii
  • Zamora Barinas – wenezuelski klub piłkarski
  • Trofeo Zamora – nagroda przyznawana najlepszemu bramkarzowi Primera División
  • Niceto Alcalá-Zamora (1877–1949) – hiszpański polityk
  • Ricardo Zamora (1901–1978) – hiszpański piłkarz

Wikipedia


zamordowana

kobieta zamordowana


SJP.pl


zamordowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) okrutne zabicie kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mordowanie n., wymordowanie n., morderstwo n., mord m., morderca m., morderczyni ż., pomordowanie n.

 czas. pomordować, mordować ndk., zamordować dk., wymordować dk.

 przym. morderczy

 przysł. morderczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabicie, uśmiercenie; pot. ukatrupienie

Wiktionary


zamordowany

osoba zamordowana


SJP.pl


zamordować

czasownik przechodni dokonany (ndk. mordować)

 (1.1) pozbawić życia umyślnie, często z wcześniejszym zamiarem

 (1.2) przen. zniweczyć coś, pozbawić się czegoś

czasownik zwrotny dokonany zamordować się (ndk. zamordowywać się)

 (2.1) pot. zamęczyć, wyniszczyć siebie pracą ponad siły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój syn został zamordowany przez jego ludzi.

 (2.1) Ty się zamordujesz w tej pracy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morderstwo n., mord m., morderca m., morderczyni ż., mordowanie n., zamordowanie n., wymordowanie n., pomordowanie n.

 czas. mordować ndk., wymordować dk., pomordować dk.

 przym. morderczy

 przysł. morderczo

Wiktionary


zamordysta

tyran, satrapa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna stosujący rządy silnej ręki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamordyzm mrz.

Wiktionary


zamordystka

→ zamordysta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta stosująca rządy silnej ręki

Wiktionary

Patrz:

zamordysta

Powiązane:

 rzecz. zamordyzm mrz.

Wiktionary


zamordystyczny

o sposobie sprawowania rządów: bezwzględny, brutalny; absolutystyczny, dyktatorski


SJP.pl


zamordyzm

potocznie: stosowanie wobec kogoś brutalnego rygoru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. rządy silnej ręki i postawa skrajnego rygoryzmu wobec innych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamordysta m., zamordystka ż.

 przym. zamordystyczny

 przysł. zamordystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autokracja, autokratyzm, absolutyzm, despotyzm, despotia, dyktatura, tyrania

Wiktionary


zamorek

regionalnie: jajo, w którym zamarł zarodek


SJP.pl


zamorski

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który znajduje się lub pochodzi z terenów leżących za morzem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan W. Zamorski (ur. 1949) - geolog i żeglarz
  • Kordian Józef Zamorski (1880-1983) – generał
  • Krzysztof Zamorski (historyk) (ur. 1952) – historyk
  • Krzysztof Zamorski (muzyk) (ur. 1934) – muzyk
  • Zbigniew Zamorski (fl. ca 1925–1932) – tłumacz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zanim Kartagińczycy sięgnęli po zdobycze zamorskie, opanowali zaplecze rolnicze w Afryce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈmɔrsʲci, AS: zãmorsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morze n., pomorski mrz.

 przym. morski, nadmorski, podmorski, pomorski

Wiktionary


zamorze

nazwisko


SJP.pl

Zamorze – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Pniewy.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wieś szlachecka położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego.

Wikipedia


zamotyczać

dawniej: zakopywać motyką


SJP.pl


zamoyski

[czytaj: zamojski] nazwisko, m.in. Andrzej Zamoyski (1800-1874) - działacz polityczny i gospodarczy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Zamoyski – postać literacka autorstwa Jacka Dukaja
  • Adam Zamoyski (ur. 1949) – historyk
  • Andrzej Zamoyski (ujednoznacznienie)
  • August Zamoyski (1893-1970) – rzeźbiarz
  • Jan Zamoyski (ujednoznacznienie)
  • Jerzy Zamoyski (zm. 1621) – biskup
  • Konstanty Zamoyski (1846-1923) – ordynat
  • Marcin Zamoyski (ur. 1947) – prezydent Zamościa
  • Marcin Zamoyski (1637-1689) – podskarbi
  • Maurycy Zamoyski (1871-1939) – polityk
  • Michał Zamoyski (ujednoznacznienie)
  • Paweł Zamoyski (1922-1985) – hrabia

Wikipedia


zamościanin

mieszkaniec Zamościa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Zamościa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zamościanin został oszukany przez fałszywego wnuczka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzãmɔɕˈt͡ɕä̃ɲĩn, AS: zãmośćä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zamość mrz., Zamojszczyzna ż.

:: fż. zamościanka ż.

 przym. zamojski

Wiktionary


zamościanka

mieszkanka Zamościa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Zamościa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drogie zamościanki! Jeszcze tylko do końca tygodnia zapraszamy panie na bezpłatne badania cytologiczne i mammografię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzãmɔɕˈt͡ɕãnka, AS: zãmośćãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zamość mrz., Zamojszczyzna ż.

:: fm. zamościanin mos.

 przym. zamojski

Wiktionary


zamość

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Polsce, w południowej części województwa lubelskiego;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilkunastu miejscowości i dzielnic w Polsce

Wiktionary

Za

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Powiedziała Dariuszowi o wypadkach w Zamościu i Zielonej Górze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzãmɔɕt͡ɕ, AS: zãmość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zamojskie n., Zamojszczyzna ż., zamościanin m., zamościanka ż., Zamoście n.

 przym. zamojski, podzamojski, zamościański

Wiktionary


zamożniej

stopień wyższy od przysłówka: zamożnie


SJP.pl


zamożniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zamożny; bardziej zamożny


SJP.pl


zamożność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) posiadanie dużego majątku, życie w dostatku; bogactwo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈmɔʒnɔɕt͡ɕ, AS: zãmožność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. możny m.

 przym. zamożny, możny, zamożysty

 przysł. zamożnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) majętność, bogactwo

Wiktionary


zamożny

dysponujący dużym majątkiem; bogaty, majętny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) dysponujący dużym majątkiem

 (1.2) przest. obfitujący w dużą ilość czegoś

 (1.3) daw. mający władzę; potężny, możny

w użyciu rzeczownikowym

 (2.1) rzad. ktoś, kto jest zamożny (1.1-3)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sobotę zawsze odbywał się tam targ rolny, na którym swoje towary sprzedawali rolnicy z podpoznańskich wiosek. Zamożniejsi bambrzy przyjeżdżali tu swoimi wozami, które natychmiast zamieniały się w stragany na kołach, oferujące mieszkańcom miasta drób, jajka, warzywa i pyry w workach albo w mniejszych ilościach na wymborki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈmɔʒnɨ, AS: zãmožny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamożność ż., możny mos.

 przym. możny, zamożysty

 przysł. zamożnie, możnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bogaty, dobrze sytuowany, dostatni, majętny, zasobny; pot. dziany, nadziany, forsiasty, przy forsie

 (1.2) zasobny, obfity

Wiktionary


zamożysty

przymiotnik

 (1.1) daw. zamożny, bogaty, majętny

 (1.2) daw. możny, potężny, przemagający

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lud zawsze hołduje bogatym i zamożystym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. możność ż., możny m., zamożenie m., zamożność ż.

 przym. możny, zamożny

 przysł. zamożnie

Wiktionary


zampolit

zastępca przywódcy do spraw politycznych w wojsku radzieckim; politruk


SJP.pl


zamrażacz

1. sprej do schładzania kontuzjowanej części ciała;
2. preparat chemiczny do zamrażania, używany m.in. w celu luzowania śrub i wyszukiwania usterek w podzespołach


SJP.pl


zamrażalka

urządzenie elektryczne służące do zamrażania nietrwałych artykułów spożywczych oraz przechowywania ich w ujemnej temperaturze; zamrażarka, zamrażalnik


SJP.pl


zamrażalnia

pomieszczenie umożliwiające zamrażanie artykułów spożywczych i przechowywanie ich w niskiej temperaturze; zamrażarnia, zamarzalnia


SJP.pl


zamrażalnictwo

dział chłodnictwa zajmujący się procesami i techniką zamrażania produktów spożywczych


SJP.pl


zamrażalnik

1. urządzenie elektryczne służące do zamrażania nietrwałych artykułów spożywczych oraz przechowywania ich w ujemnej temperaturze; zamrażalka, zamrażarka;
2. komora w lodówce służąca do szybkiego zamrażania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) część lodówki lub samodzielne urządzenie, w którym produkty ulegają zamrożeniu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zamrażać ndk., zamrozić dk.

Wiktionary


zamrażanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zamrażać.

Wiktionary

Zamrażanie produktów żywnościowych – jedna z najkorzystniejszych pod względem biologicznym form utrwalania żywności. Pozwala w maksymalnym stopniu zachować odżywcze, dietetyczne i organoleptyczne walory świeżych produktów. Proces ten polega na szybkim doprowadzeniu produktu do temperatury ok. -30 °C, po czym następuje przechowywanie w komorach chłodniczych, w temp. ok. -20 °C. Zamrażaniu poddaje się mięso, ryby, jaja, masło, owoce i warzywa (mrożonki).

Wikipedia

Powiązane:

 przysł. mroźno

 rzecz. mrozik mrz., mrozek mrz., mrożonka ż., zamrażarka ż.

 czas. zamrażać

 przym. mrozowy

Wiktionary


zamrażarka

1. urządzenie elektryczne do zamrażania nietrwałych artykułów spożywczych oraz przechowywania ich w ujemnej temperaturze; zamrażalka, zamrażalnik;
2. potocznie: wstrzymanie wszelkich działań w jakiejś sprawie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urządzenie do zamrażania produktów spożywczych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja mama kupiła wczoraj nową zamrażarkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzãmraˈʒarka, AS: zãmražarka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zamrażać

 rzecz. zamrażanie

Wiktionary


zamrażarnia

pomieszczenie umożliwiające zamrażanie artykułów spożywczych i przechowywanie ich w niskiej temperaturze; zamrażalnia, zamarzalnia


SJP.pl


zamrażać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamrozić)

 (1.1) znacznie schładzać coś, doprowadzając do stopniowego zamarznięcia

 (1.2) ekon. wstrzymywać realizację, użytkowanie, sprzedaż czegoś

czasownik zwrotny niedokonany zamrażać się (dk. zamrozić się)

 (2.1) być zamrażanym (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mrozik mrz., mrozek mrz., zamrażalnia ż., zamrażalnik mrz., zamrażanie n., zamrażarka ż., zamrożenie n., mrożonka ż.

 przysł. mroźno

 przym. mrozowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chłodzić, mrozić

 (2.1) chłodzić się, mrozić się

Wiktionary


zamroczenie

Zobacz też: Zamroczenie – amerykański film.

Zespół zamroczeniowy ( obnubilatio, obtundation, in. zamroczenie, stan pomroczny) – zespół zaburzeń świadomości o nagłym początku, trwający od kilku minut do kilku tygodni, który charakteryzuje ograniczenie kontaktu o różnym nasileniu, brak orientacji autopsychicznej i allopsychicznej, nieprawidłowe i niemożliwe do przewidzenia reakcje oraz emocje.

Wikipedia


zamroczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zamraczać)

 (1.1) wywołać stan dezorientacji lub przytłumienia świadomości, np. poprzez silne emocje lub alkohol

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mocne światło zamroczyło mnie na chwilę.

 (1.1) Opary chemikaliów zamroczyły wszystkich w laboratorium.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈmrɔt͡ʃɨt͡ɕ, AS: zãmročyć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. mroczny

 rzecz. mrok mrz., zamroczenie n.

Wiktionary


zamrowiony

taki, który pokrył się wielką liczbą czegoś; zarojony


SJP.pl


zamrozić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zamrażać)

 (1.1) obniżyć temperaturę, powodując zamarznięcie czegoś; silnie schłodzić

 (1.2) zaprzestać użytkowania

czasownik zwrotny dokonany zamrozić się (ndk. zamrażać się)

 (2.1) zostać zamrożonym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamrażalnik mrz., mrozik mrz., mrozek mrz., mróz mrz., zamrożenie n., mrożonka ż.

 przysł. mroźno

 przym. mrozowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) schłodzić

 (1.2) unieruchomić

Wiktionary


zamrożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zamrozić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zamrażać, zamrozić

 rzecz. mrozek mrz., mrozik mrz.

 przym. mrozowy

Wiktionary


zamrożony

bardzo mocno schłodzony; mrożony


SJP.pl


zamrugać

czasownik

 (1.1) dokonany od|mrugać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Detrytus zamrugał. A potem bardzo ostrożnie ujął królewską dłoń, starając się jej nie zgnieść.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mruganie n.

Wiktionary


zamrzenica

Zamrzenica – (niem. "Sommersin") osada leśna w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim, w gminie Lubiewo nad wschodnim brzegiem zbiornika Koronowskiego. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Minikowo.

Od 1950 (także w latach 1975–1998) miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia


zamrzeć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zamierać)

 (1.1) dokonany od|zamierać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzãmʒɛt͡ɕ, AS: zãmžeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamieranie n., zamarcie n.

 czas. zamierać ndk.

 przym. zamarły

Wiktionary


zamróz

osad lodowy


SJP.pl

Zamróz, wietrzenie mrozowe, dezintegracja mrozowa, gelifrakcja, geliwacja, kongelacja – rodzaj wietrzenia fizycznego, polegający na rozsadzaniu lub rozkruszaniu skał w wyniku działania ciśnienia wytworzonego przez wielokrotnie zamarzającą i rozmarzającą wodę znajdującą się w szczelinach, porach skał.

Wikipedia


zamróź

pierścień ciemno zabarwionego drewna występujący pod wpływem mrozu na przekroju pnia po ścięciu; twardziel mrozowa


SJP.pl


zamsz

wyprawiona, miękka skóra z delikatnym meszkiem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rzem. rodzaj miękkiej w dotyku, nasiąkliwej skóry z delikatnym meszkiem (często owczej lub jeleniej);

 (1.2) włók. tkanina o lekko mechatej powierzchni, produkowana z mieszanki wełny

Wiktionary

Za

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Postawny, dobrze zbudowany młody mężczyzna, którego można by posądzić o lekką nadwagę, na nogach miał mokasyny z brązowego zamszu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãmʃ, AS: zãmš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zamszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dewetyna, dywetyna

Wiktionary


zamszak

potocznie: but zamszowy


SJP.pl


zamszaki

potocznie: but zamszowy


SJP.pl


zamszopodobny

mający niektóre właściwości zamszu; przypominający zamsz


SJP.pl


zamszowarka

maszyna do pokrywania powierzchni tkanin warstwą ciętych włókien; flokowarka


SJP.pl


zamszowaty

przypominający zamsz, imitujący zamsz


SJP.pl


zamszować

pokrywać coś zamszem (meszkiem); flokować


SJP.pl


zamszownictwo

1. dział przemysłu skórzanego zajmujący się wyrobem zamszu;
2. handel zamszem


SJP.pl


zamszowość

1. cecha czegoś wykonanego z zamszu;
2. cecha czegoś o miękkiej powierzchni pokrytej meszkiem;
3. cecha czegoś o łagodnym i delikatnym zapachu


SJP.pl


zamszowy

1. → zamsz;
2. pokryty meszkiem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wykonany z zamszu

przymiotnik jakościowy

 (2.1) przen. gładki, miękki, delikatny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Halina przyszła w zamszowej garsonce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamsz mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk zamtowy

Wiktionary


zamszyca

bylina z rodziny toinowatych, o pięcioramiennych kwiatach wydzielających zapach padliny; stapelia, brudnota


SJP.pl


zamszyć

1. obłożyć, pokryć, zatkać coś mchem, watą, trocinami itp.;
2. uczynić coś mechatym, kosmatym;
3. pozwolić zarosnąć mchem; o mchu: zarosnąć coś (np. łąkę)


SJP.pl


zamtowy

przymiotnik jakościowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. aksamitny, zamszowy

Wiktionary


zamtuz

przestarzale: dom publiczny; lupanar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. dom publiczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był częstym bywalcem zamtuza.

 (1.1) W zamtuzie zaraził się francą.

 (1.1) Prostytutki zaciągały przechodzących kleryków do zamtuzów niemal siłą (…)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lupanar, burdel, dom publiczny

Wiktionary


zamtuzik

zdrobnienie od: zamtuz


SJP.pl


zamtuzowy

→ zamtuz


SJP.pl

Patrz:

zamtuz

zamtuźnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna korzystający z usług prostytutek

Wiktionary


zamulacz

1. młodzieżowo:
a) osoba zanudzająca otoczenie; nudziarz;
b) pokarm osadzający się w przewodzie pokarmowym i opóźniający trawienie;
c) coś wywołującego otępienie, zmęczenie lub smutek; zmulacz;
2. w górnictwie: osoba zatrudniona przy zamulaniu wyrobisk; zmulacz


SJP.pl


zamulaczka

→ zamulacz


SJP.pl

Patrz:

zamulacz

zamulać

1. pokrywać mułem, czynić mulistym; mulić, zmulać;
2. potocznie: o pokarmach: wywoływać problemy z trawieniem; zmulać;
3. potocznie: omamiać kogoś lub utrudnić zrozumienie czegoś; zmulać;
4. slangowo:
a) przynudzać;
b) być zmęczonym, śpiącym;
5. zamulać się - stawać się zamulonym


SJP.pl


zamulisko

teren zamulony, mulisty


SJP.pl


zamulić

zmulić;
1. pokryć mułem, uczynić mulistym;
2. potocznie: o pokarmach: wywołać problemy z trawieniem;
3. potocznie: omamić kogoś lub utrudnić zrozumienie czegoś;
4. zamulić się - stać się zamulonym


SJP.pl


zamurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zamurować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zamurować dk.

 rzecz. murarstwo n., murek mrz., mur mrz.

Wiktionary


zamurować

czasownik

 (1.1) murując przesłonić otwór

 (1.2) sprawić, że komuś brak słów

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Porucznik momentalnie poczerwieniał na twarzy. Nic nie odpowiedział, bo najwyraźniej go zamurowało.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mur mrz., murarstwo n., murek mrz., zamurowanie n.

 przym. murarski

 czas. murować

Wiktionary


zamuła

potocznie:
1. coś nudnego, zamulającego; nudy;
2. powolność, apatyczność; zamułka


SJP.pl


zamułka

1. piasek zmieszany z wodą służący do wypełniania pustych wyrobisk górniczych;
2. potocznie: powolność, apatyczność; zamuła


SJP.pl


zamułkowy

przymiotnik od: zamułka


SJP.pl


zamykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zamykać.

 (1.2) powodowanie zamknięcia otworu. przegrody, zastawki

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Woda kierowana jest do zbiorników pod szczytami. Potem to tylko kwestia otwierania i zamykania stawideł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzãmɨˈkãɲɛ, AS: zãmykãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zamknąć dk., zamykać ndk.

 rzecz. zamek mrz.

Wiktionary


zamykarka

urządzenie do automatycznego zamykania puszek (konserw)


SJP.pl


zamykać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamknąć)

 (1.1) zob. zamknąć. (np. okno)

 (1.2) zob. zamknąć. (np. kluczem)

 (1.3) zob. zamknąć. (aresztować)

 (1.4) zob. zamknąć. (kończyć działanie)

 (1.5) zob. zamknąć. (listę, kolejkę)

czasownik zwrotny niedokonany zamykać się (dk. zamknąć się)

 (2.1) dosł. zob. zamknąć się. (np. o oknie)

 (2.2) przen. zob. zamknąć się. (ukrywać uczucia)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Robercie, zamykaj okna, jak wychodzisz z domu.

 (1.2) Gdy wychodzę z domu, zawsze zamykam drzwi na trzy zamki, bo boję się włamywaczy.

 (1.3) Policjanci zamykają codziennie drobnych pijaczków.

 (1.4) Muzeum zamykamy o 17:00.

 (1.5) Pochód zamykał mały chłopiec z lizakiem

 (1.5) Listę zakupów zamyka pięć puszek sardynek

 (2.1) Drzwi zamykały się z trzaskiem przy najmniejszym wietrze.

 (2.2) Po każdym niepowodzeniu on się zamyka i nie rozmawia z nikim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈmɨkat͡ɕ, AS: zãmykać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zamknąć dk.

 rzecz. zamykanie n., zamykacz m., zamknięcie n., zamek m., zamkowy mos.

 przym. zamknięty, zamkowy

Wiktionary


zamysł

1. pomysł, pierwotna idea; plan;
2. stan zatopienia się w myślach; zaduma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. to, co ktoś zamierza uczynić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzãmɨsw̥, AS: zãmysu̯̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamyślanie n., zamyślenie n.

 czas. zamyślać ndk., zamyślić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zamiar, zamierzenie; książk. intencja

Wiktionary


zamyślać

1. mieć zamiar coś zrobić; planować, zamierzać;
2. zamyślać się - pogrążać się w myślach, w zadumie


SJP.pl


zamyślenie

1. powziąć zamiar zrobienia czegoś; zaplanować, zamierzyć;
2. zamyślić się - pogrążyć się w myślach, w zadumie


SJP.pl

Zamyślenie – wiersz autorstwa Bolesława Leśmiana z 1920 (tom "Łąka"). Ma charakter programowy, jednak nie w stylu manifestu, czy eseju, ale raczej dzieła poetyckiego traktującego o poezji. Utwór dialoguje z tradycją romantyczną, z jej symboliką i mitologią, w tym kwestią boskości artysty.

Wikipedia


zamyślin

Za

Wikipedia


zamyślić

1. powziąć zamiar zrobienia czegoś; zaplanować, zamierzyć;
2. zamyślić się - pogrążyć się w myślach, w zadumie


SJP.pl


zamyślony

1. pogrążony w myślach;
2. wyrażający zamyślenie, zadumę, np. zamyślone spojrzenie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pogrążony w myślach

 (1.2) wyrażający zamyślenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamyślenie n.

 czas. zamyślić się dk.

Wiktionary


zamówienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zamówić.

 (1.2) ustne lub pisemne polecenie dostarczenia lub wykonania czegoś

 (1.3) to, co zostało zamówione

 (1.4) druk, formularz z listą zamówionych towarów lub usług

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zadzwoniłam i poprosiłam o anulowanie zamówienia.

 (1.2) Złożymy zamówienie na dwadzieścia ton papieru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzãmuˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: zãmuvʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamawianie n., zamawiacz m.

 czas. zamówić, zamawiać

 przym. zamówieniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zlecenie, obstalowanie, dyspozycja, polecenie

Wiktionary


zamówieniowy

przymiotnik od: zamówienie


SJP.pl


zamówić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zamawiać)

 (1.1) zlecić sprowadzenie przedmiotu, wykonanie usługi, rezerwację miejsca itp.

 (1.2) wykonać praktyki magiczne w celu uleczenia kogoś, czegoś lub zdjęcia z kogoś, czegoś uroku; zakląć chorobę lub urok słowami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miałam pustą lodówkę, więc na obiad zamówiłam pizzę przez Internet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈmuvʲit͡ɕ, AS: zãmuvʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamówienie n., zamawianie n., zamawiający m., zamawiacz m.

 czas. zamawiać ndk., mówić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) odczynić

Wiktionary


zamącić

czasownik

 (1.1) dokonany od|zamącać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bossk nie powinien był pozwolić, by ten jeden pokaz ojcowskiej dumy zamącił mu w głowie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mąciciel mos.

Wiktionary


zamączać

dawniej: obsypywać, ubrudzać mąką lub substancją podobną do mąki; umączać


SJP.pl


zamążpójście

zawarcie przez kobietę związku małżeńskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. trad. zawarcie małżeństwa przez kobietę

 (1.2) praw. wejście w związek małżeński z mężczyzną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szar'iat i tradycja legitymizują na przykład wczesne zamążpójście, poligamię czy małżeństwo tymczasowe (tzw. sigheh)

 (1.2) Niejeden młody człowiek wyobraża sobie czasem swoje zamążpójście lub ożenek.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. zamęście

Wiktionary


zamęcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od zamęt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie zamęt, lecz tylko mały zamęcik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamęt m.

Wiktionary


zamęczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamęczyć)

 (1.1) niedokonany od|zamęczyć.

czasownik zwrotny niedokonany zamęczać się (dk. zamęczyć się)

 (2.1) niedokonany od|zamęczyć się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) [...] w okolicy działa makabryczna fabryka tortur, w której psychopaci z całego świata zamęczają na śmierć swe ofiary.

 (2.1) Będzie zamęczała się wątpliwościami i czekała na telefon, który nie wiadomo kiedy i czy w ogóle zadzwoni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. męka ż., męczennik mos., męczennica ż., męczeństwo n., męczarnia ż., zamęczenie n., zamęczanie n., zmęczenie n., przemęczenie n., umęczenie n., wymęczenie n.

 czas. męczyć ndk., zamęczyć dk., namęczyć dk., przemęczać ndk., przemęczyć dk., umęczać ndk., umęczyć dk., wymęczać ndk., wymęczyć dk., zmęczyć dk.

 przym. męczący, zamęczony, zmęczony, wymęczony, przemęczony, umęczony, męczeński

 przysł. męcząco, męczeńsko

Wiktionary


zamęczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zamęczać)

 (1.1) spowodować czyjąś śmierć poprzez zadawanie fizycznego cierpienia, tortury lub długotrwałe, okrutne znęcanie się

 (1.2) doprowadzić kogoś do stanu skrajnego wyczerpania fizycznego lub psychicznego uporczywym, powtarzalnym działaniem

czasownik zwrotny dokonany zamęczyć się (ndk. zamęczać się)

 (2.1) poprzez nadmierny wysiłek, ciężką pracę lub intensywne przeżywanie negatywnych emocji doprowadzić samego siebie do utraty sił witalnych lub odporności psychicznej

 (2.2) rzad. spowodować u siebie nawzajem skrajne zmęczenie lub wywołać kryzys w relacji poprzez długotrwałe, uciążliwe zachowanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tam przed pół rokiem kazałeś zamęczyć i powiesić dziesięciu moich towarzyszy [...].

 (2.1) Konieczna jakaś zmiana, inaczej dziewczyna zamęczy się tym rozpamiętywaniem.

 (2.2) [...] w końcu i tak się rozstaniecie, bo zamęczycie się nawzajem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. męka ż., męczennik mos., męczennica ż., męczeństwo n., męczarnia ż., zamęczenie n., zamęczanie n., zmęczenie n., przemęczenie n., umęczenie n., wymęczenie n.

 czas. męczyć ndk., zamęczać ndk., namęczyć dk., przemęczać ndk., przemęczyć dk., umęczać ndk., umęczyć dk., wymęczać ndk., wymęczyć dk., zmęczyć dk.

 przym. męczący, zamęczony, zmęczony, wymęczony, przemęczony, umęczony, męczeński

 przysł. męcząco, męczeńsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakatować, zadręczyć, zamordować, uśmiercić, zgładzić

 (1.2) zadręczyć, zanudzić, wykończyć

Wiktionary


zamęt

zakłócenie, zamieszanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sytuacja zakłócenia porządku

Wiktionary

Zamęt (niem. "Sammtmühle") – osada leśna w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie świebodzińskim, w gminie Łagów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈzãmɛ̃nt, AS: zãmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamęcik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezład, nieład, chaos, dezorganizacja, kakofonia, nieporządek, rozgardiasz, zamieszanie; przest. kweres; pot. bałagan, bigos, dom wariatów, galimatias, kocioł, kociokwik, kołomyja, kołowacizna, kołowanina, kołowrotek, koniec świata, meksyk, mętlik, miszmasz, młyn, obłęd, pomieszanie z poplątaniem, przewalanka, sajgon, sądny dzień, szurum-burum, urwanie głowy

Wiktionary


zamętnica

roślina występująca na plażach, wydmach i w borach wydmowych


SJP.pl

Zamętnica ("Zannichellia" L.) – rodzaj roślin z rodziny rdestnicowatych, czasem wyłączany w monotypową rodzinę zamętnicowatych ("Zannichelliaceae"), obejmujący 6 gatunków występujących na całym świecie z wyjątkiem Antarktyki. Gatunkiem rodzimym flory Polski jest zamętnica błotna.

Wikipedia


zamętnicowate

o cechach zamętnicowatych (rodzina roślin)


SJP.pl

Zamętnicowate ("Zannichelliaceae" Dumort.) – rodzina roślin wyróżniana w niektórych systemach klasyfikacyjnych. Współcześnie raczej zaliczane tu rośliny włączane są do rodziny rdestnicowatych "Potamogetonaceae".

Wikipedia


zamętnicowaty

o cechach zamętnicowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


zamęście

dawniej: zamążpójście


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. zamążpójście

Wiktionary


zamężna

mający męża


SJP.pl

przymiotnik, rodzaj żeński

 (1.1) (o kobiecie) taka, która ma męża

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈmɛ̃w̃ʒna, AS: zãmẽũ̯žna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk wydano

Wiktionary


zamężność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tych, którzy są zamężni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zamężny

Wiktionary


zamężny

mający męża


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający / mająca męża

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈmɛ̃w̃ʒnɨ, AS: zãmẽũ̯žny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mąż m., niezamężność ż., mężczyzna m., zamężność ż.

 przym. męski

 przysł. męsko, po męsku

Wiktionary


zan

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Tomasz Zan (1796–1855) – polski poeta
  • Tomasz Zan (1902–1989) – żołnierz AK
  • Helena z Zanów Stankiewiczowa (1904–1996) – polska działaczka społeczna, autorka wspomnień i wierszy (1904–1996)

Wikipedia


zanadrze

1. przestarzale: miejsce pod wierzchnim ubraniem na piersi; pazucha
2. mieć coś w zanadrzu - mieć coś w pogotowiu, co w odpowiedniej chwili można ujawnić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) miejsce pod ubraniem na piersi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pazucha

Wiktionary


zanadto

więcej niżby należało, za bardzo; nadmiernie, nazbyt


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) więcej lub bardziej niż należałoby, za bardzo, za dużo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co i jak jeść, żeby zanadto nie przytyć?

 (1.1) Wprawdzie bratanek księdza powinien być ponad wszelkimi podejrzeniami, ale co zanadto, to zanadto.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈnatːɔ, AS: zãna•to

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) za bardzo, za dużo, nadmiernie, nazbyt, zbyt, zbytnio

Wiktionary


zanagramować

przestawić litery lub sylaby w wyrazie w taki sposób, by powstał nowy wyraz; anagramować


SJP.pl


zanana

w Indiach i Iranie: wydzielona część mieszkania przeznaczona dla kobiet należących do rodziny; zenana


SJP.pl


zandale

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sandały

Wiktionary


zandecki

nazwisko


SJP.pl


zandol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. miner. piaskowiec

Wiktionary


zandr

bardzo płaski, rozległy stożek napływowy powstały w wyniku działalności wód polodowcowych, zbudowany ze żwirów i piasków; sandr; piaszczysko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. zob. sandr.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãntr̥, AS: zãntr̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zandrowy

Wiktionary


zandrowy

→ zandr; sandrowy


SJP.pl


zandżan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w północno-zachodnim Iranie, nad rzeką Zandżan;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zandżan – miasto w Iranie
  • Zandżan – ostan w Iranie
  • Zandżan – rzeka w Iranie

Wikipedia

Powiązane:

 przym. zandżański

Wiktionary


zandżański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Zandżanem, dotyczący Zandżanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zandżan mrz.

Wiktionary


zanegować

zaprzeczyć


SJP.pl


zanercze

parzysty narząd wydalniczy czynny u dorosłych owodniowców (gadów, ptaków i ssaków); nerka właściwa, nerka ostateczna


SJP.pl


zangielszczać

poddawać wpływom angielskim, nadawać cechy angielskie; angielszczyć, anglicyzować, anglizować


SJP.pl


zangielszczyć

poddać wpływom angielskim, nadać cechy angielskie; zanglizować


SJP.pl


zanglicyzować

nadać czemuś angielski charakter lub formę


SJP.pl


zangliczyć

nadać czemuś cechy angielskie


SJP.pl

czasownik

 (1.1) nadać czemuś cechy angielskie

Wiktionary


zanglizować

poddać wpływom angielskim, nadać cechy angielskie; zangielszczyć


SJP.pl

czasownik

 (1.1) nadać czemuś cechy angielskie

Wiktionary


zaniebieszczały

taki, który zaniebieszczał; zaniebieściały


SJP.pl


zaniebieszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaniebieścić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzãɲɛbʲjɛʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: zãńebʹi ̯eščẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaniebieścić

 przym. niebieski, niebieskawy

 rzecz. niebieski mos., niebo n.

 temsłow. niebiesko-

Wiktionary


zaniebieszczyć

rzadko: sprawić, że coś stanie się niebieskie; zaniebieścić


SJP.pl


zaniebieściały

taki, który zaniebieściał; zaniebieszczały


SJP.pl


zaniebieścić

rzadko: sprawić, że coś stanie się niebieskie; zaniebieszczyć


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) dać się widzieć jako niebieska plama na jakimś tle

 (1.2) rzad. zafarbować coś na niebiesko

czasownik zwrotny zaniebieścić się

 (2.1) zaniebieścić (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Niezapominajki zaniebieściły się na polanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzãɲɛˈbʲjɛ̇ɕt͡ɕit͡ɕ, AS: zãńebʹi ̯ėśćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niebieski mos., zaniebieszczanie n., zaniebieszczenie n., niebieskość ż., niebo n.

 czas. zaniebieszczać ndk., zaniebieszczyć dk.

 przym. niebieski, niebieskawy

 przysł. niebiesko

 temsłow. niebiesko-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zaniebeszczyć

Wiktionary


zaniechanie

zaprzestać czegoś lub zrezygnować z czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaniechać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzãɲɛˈxãɲɛ, AS: zãńeχãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaniechać, niechać

Wiktionary


zaniechać

zaprzestać czegoś lub zrezygnować z czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaniechiwać)

 (1.1) nie podjąć działania lub ulec rezygnacji

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zarzucić, porzucić, zostawić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaniechanie n.

 czas. niechać ndk./dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poniechać, porzucić, zaprzestać, zrezygnować, dać za wygraną

Wiktionary


zaniechiwać

zaprzestawać, odstępować od czegoś, rezygnować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaniechać)

 (1.1) nie podejmować działania lub ulegać rezygnacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaniechiwanie n.

 czas. zaniechać dk.

Wiktionary


zanieczyszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zanieczyszczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzãɲɛt͡ʃɨʃˈt͡ʃãɲɛ, AS: zãńečyščãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zanieczyszczenie n.

 czas. oczyszczać, zanieczyszczać ndk., zanieczyścić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brudzenie

Wiktionary


zanieczyszczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zanieczyścić)

 (1.1) czynić nieczystym

czasownik zwrotny niedokonany zanieczyszczać się (dk. zanieczyścić się)

 (2.1) ulegać zanieczyszczeniu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zanieczyszczanie n., zanieczyszczenie n.

 czas. oczyszczać, zanieczyścić

 przym. zanieczyszczony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brudzić, brukać, kontaminować, plugawić, walać, zabrudzać, zaśmiecać

 (2.1) brudzić się, brukać się, zabrudzać się

Wiktionary


zanieczyszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stan bycia zanieczyszczonym

 (1.2) substancja lub przedmiot, który zanieczyszcza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Źródłem zanieczyszczeń wód są duże zakłady przemysłowe i miasta, a ostatnio także rolnictwo, zwłaszcza środki chemiczne i gnojowica przysparzają dużo kłopotów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzãɲɛt͡ʃɨʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: zãńečyščẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zanieczyszczanie n.

 czas. oczyszczać, zanieczyszczać ndk., zanieczyścić dk.

 przym. zanieczyszczony

Wiktionary


zanieczyszczony

przymiotnik

 (1.1) taki, który nie jest czysty

 (1.2) taki, który nie jest jednorodny ani przejrzysty

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zanieczyścić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zanieczyszczenie n.

 czas. zanieczyszczać ndk., zanieczyścić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brudny

 (1.2) mętny

 (2.1) skażony

Wiktionary


zanieczyścić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zanieczyszczać)

 (1.1) dokonany od|zanieczyszczać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zanieczyszczanie n., zanieczyszczenie n.

 czas. oczyszczać, zanieczyszczać ndk.

 przym. zanieczyszczony

Wiktionary


zaniedbanie

→ zaniedbany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaniedbać.

 (1.2) coś, co powinno być zrobione, a nie zostało zrobione

Wiktionary

Patrz:

zaniedbany

Przykłady

 (1.2) Przepraszam, to zaniedbanie wynikło z mojej winy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzãɲɛdˈbãɲɛ, AS: zãńedbãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaniedbać, zaniedbywać

 ims. zaniedbany

 przym. zaniedbany

Wiktionary


zaniedbany

przymiotnik

 (1.1) będący w stanie zaniedbania

forma czasownika.

 (2.1) skrót|imiesł.|imiesłów|imiesłów. przym. bierny od: zaniedbać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Incydent miał miejsce w Szwecji, ale dobrze sobie poradziłem pomimo mojego nieco zaniedbanego szwedzkiego.

 (1.1) Ten kościółek jest potwornie zaniedbany już od wielu lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaniedbanie n., zaniedbywanie n.

 czas. zaniedbać dk., zaniedbywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brudny, niechlujny, nieczysty, nieuporządkowany, opuszczony, zapluty, zapuszczony, zapyziały

Wiktionary


zaniedbać

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaniedbywać)

 (1.1) dokonany od|zaniedbywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bycie członkiem współczesnego demos wymaga od obywateli coraz większego przygotowania, tymczasem edukacja obywatelska jest zaniedbana, co powoduje wzrost konformizmu i apatii politycznej z jednej strony, a z drugiej - wzrost podatności na perswazję demagogiczną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈɲɛdbat͡ɕ, AS: zãńedbać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaniedbanie n., zaniedbywanie n.

 czas. zaniedbywać

 przym. zaniedbany

Wiktionary


zaniedbywalnie

→ zaniedbywalny


SJP.pl

Patrz:

zaniedbywalny

zaniedbywalny

możliwy do zaniedbania


SJP.pl


zaniedbywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaniedbywać.

Wiktionary

Zaniedbywanie – forma przemocy wobec innych, w wychowaniu i opiece nad drugim człowiekiem to brak ingerencji w potrzeby fizyczne i psychiczne (np. dziecka). Zaniedbywanie obejmuje celowe lub nieświadome niewykonywanie niezbędnych czynności opiekuńczych i wychowawczych, wobec osoby podlegającej opiece, przez osobę do tego zobowiązaną (np. z racji władzy rodzicielskiej).

Wikipedia

Powiązane:

 czas. zaniedbać, zaniedbywać ndk.

 przym. zaniedbany

Wiktionary


zaniedbywać

czasownik

 (1.1) nie troszczyć się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie należy zaniedbywać rodziny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzãɲɛdˈbɨvat͡ɕ, AS: zãńedbyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaniedbywanie, zaniedbanie

 czas. zaniedbać

 przym. zaniedbany

Wiktionary


zanielały

złagodnieć, zeszlachetnieć


SJP.pl


zanieleć

złagodnieć, zeszlachetnieć


SJP.pl


zaniemagać

rzadko: tracić siły, omdlewać


SJP.pl


zaniemawiać

tracić zdolność mówienia, zwykle z emocji


SJP.pl


zaniemczać

rzadko: zasiedlać Niemcami; zniemczać, germanizować


SJP.pl


zaniemyski

→ Zaniemyśl


SJP.pl

Patrz:

Zaniemyśl

zaniemyśl

miasto w Polsce


SJP.pl

Za

Wikipedia


zaniemyślanin

mieszkaniec Zaniemyśla (miasta w Polsce)


SJP.pl


zaniemyślanka

mieszkanka Zaniemyśla (miasta w Polsce)


SJP.pl


zaniemóc

książkowo: podupaść na zdrowiu, zachorować


SJP.pl


zaniemówić

stać się niemym (zwykle na jakiś czas), nie móc wydobyć głosu w wyniku nagłego, silnego przeżycia, stresu itp.; oniemieć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) chwilowo stracić zdolność swobodnego mówienia na skutek silnych uczuć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pacjenci szpitala, zwłaszcza ci najmniejsi, zaniemówili z przejęcia, kiedy młodzież wręczała im słodkości i upominki, takie jak np. pluszaki.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mówić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oniemieć

Wiktionary


zaniepokojenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uczucie niepokoju, niepewności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moskwa zaczęła również przejawiać coraz wyraźniejsze zaniepokojenie rosnącą obecnością amerykańską w regionie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepokój m., niepokojenie n.

 czas. niepokoić ndk., zaniepokoić dk.

 przysł. niepokojąco

 przym. zaniepokojony

Wiktionary


zaniepokojony

przymiotnik

 (1.1) ktoś, kto odczuwa niepokój lub niepewność, także je wyrażający

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 4 lipca chińskie media podały, że „zaniepokojeni częstymi przypadkami zachorowań wśród pingwinów pracownicy szanghajskiego zoo postanowili uodpornić podopiecznych, karmiąc ich regularnie czosnkiem”.

 (1.1) Stany Zjednoczone, ale nie tylko, są zaniepokojone dezinformacją odnośnie do bezpieczeństwa cybernetycznego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaniepokojenie n.

 czas. zaniepokoić dk., zaniepokajać ndk.

Wiktionary


zaniewicz

nazwisko


SJP.pl


zaniewidzieć

stracić wzrok, zdolność widzenia; oślepnąć, ociemnieć


SJP.pl


zaniewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Zaniewski (ur. 1939) – poeta, prozaik, autor tekstów piosenek
  • Iwo Zaniewski (ur. 1956) – polski malarz, fotografik, reżyser
  • Jerzy Zaniewski (1891–) – oficer artylerii Wojska Polskiego
  • Jerzy Zaniewski (1901–) – oficer kawalerii Wojska Polskiego
  • Mariusz Zaniewski (ur. 1977) – polski aktor
  • Teodor Leon Zaniewski (1897–1975) – pułkownik saprów
  • Zbigniew Zaniewski (ur. 1940) – polski naukowiec, cybernetyk

Wikipedia


zanieść

czasownik przechodni dokonany (ndk. zanosić)

 (1.1) dokonany od|zanosić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czarownik zamknął wieko plecionkaecionki i zaniósł ją na dawne miejsce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzãɲɛ̇ɕt͡ɕ, AS: zãńėść

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nieść ndk.

 rzecz. zaniesienie n.

Wiktionary


zanihilowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zanihilować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niezanihilowanie n.

 czas. zanihilować dk.

Wiktionary


zanihilować

unicestwić, poddać całkowitej destrukcji


SJP.pl


zanik

stopniowe zmniejszanie się, zamieranie, zanikanie czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zanikanie, zamieranie czegoś

 (1.2) proces stopniowego zmniejszania się objętości tkanki, narządu, zdolności organizmu lub części ciała będące rezultatem uszkodzenia nerwów, długotrwałej bezczynności lub niedokrwienia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Fauna abisalu cechuje się zanikiem lub nadmiernym rozwojem narządów wzroku w postaci organów świetlnych, wytworzeniem delikatnych narządów dotyku oraz niezwykłymi kształtami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzãɲik, AS: zãńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zanikanie n., zaniknięcie n.

 czas. zanikać ndk., zaniknąć dk.

 przym. zanikowy, zanikły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ubywanie, zanikanie, zamieranie, wymieranie, znikanie

 (1.2) atrofia

Wiktionary


zanikająco

→ zanikać


SJP.pl

Patrz:

zanikać

zanikanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zanikać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzãɲiˈkãɲɛ, AS: zãńikãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zanik m., zaniknięcie n.

 czas. zanikać ndk., zaniknąć dk.

 przym. zanikowy, zanikły

Wiktionary


zanikać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zaniknąć)

 (1.1) stawać się niepostrzegalnym

 (1.2) przestawać istnieć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zanik mrz., zanikanie n., zaniknięcie n.

 czas. zaniknąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czeznąć, kurczyć się, maleć, marnieć, niknąć, podupadać, słabnąć, ubywać, umykać, zacierać się, zamazywać się, zatracać się, zmniejszać się

 (1.2) ginąć, niknąć, obumierać, przechodzić, przepadać, wymierać, zamierać, zawalić się

Wiktionary


zaniknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaniknąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzãɲicˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: zãńiḱńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zanik m., zanikanie n.

 czas. zanikać ndk., zaniknąć dk.

 przym. zanikowy, zanikły

Wiktionary


zaniknąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zanikać)

 (1.1) dokonany od|zanikać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zanik m., zanikanie n., zaniknięcie n.

 czas. zanikać

Wiktionary


zanikowy

przymiotnik od: zanik


SJP.pl


zanikły

taki, który zanikł (zaniknął), np. "dawno zanikłe wspomnienia"


SJP.pl


zanim

spójnik wprowadzający zdanie podrzędne, komunikujący, że zdarzenie, o którym mowa w zdaniu nadrzędnym, nastąpiło albo nastąpi przed zdarzeniem, o którym mowa w zdaniu podrzędnym (np. Uciekajmy stąd, zanim strażnik się obudzi!); nim


SJP.pl

spójnik

 (1.1) przed jakimś wydarzeniemx

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zanim zaczniemy odchudzać psa, warto odwiedzić weterynarza i zrobić pupilowi okresowe badania, aby mieć pewność, że z jego zdrowiem i ogólną kondycją wszystko w porządku.

 (1.1) Zanim położysz się spać, odrób pracę domową.

 (1.1) Wrócę, zanim zaczniesz za mną tęsknić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzãɲĩm, AS: zãńĩm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nim; gw. Śląsk Cieszyński kim

Wiktionary


zanimalizować

nadać przedmiotom nieożywionym, zjawiskom przyrody lub pojęciom abstrakcyjnym cechy istot żywych; zanimizować


SJP.pl


zanimby

"zanim" wraz z cząstką trybu przypuszczającego


SJP.pl


zanimizować

nadać przedmiotom nieożywionym, zjawiskom przyrody lub pojęciom abstrakcyjnym cechy istot żywych; zanimalizować


SJP.pl


zanimować

animować, zaanimować;
1. pobudzić do działania, do działalności w czymś, zachęcić do czegoś, ożywić;
2. poruszyć kukiełkami w teatrzyku lalkowym;
3. narysować lub wykonać zdjęcia do filmu rysunkowego;
4. stworzyć ruchome obrazy za pomocą komputera


SJP.pl


zaniszczyć

rzadko: zniszczyć, wyniszczyć


SJP.pl


zaniówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Zaniówka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie parczewskim, w gminie Parczew. leży przy drodze wojewódzkiej nr 815

W 1673 roku właścicielem wsi był starosta mielnicki Jan Kazimierz Gołuchowski. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa bialskopodlaskiego.

Wikipedia


zaniżać

zmniejszać coś, obniżać wartość czegoś, co jest dużo cenniejsze; pomniejszać


SJP.pl


zaniżyć

zmniejszyć coś, obniżyć wartość czegoś, co jest dużo cenniejsze; pomniejszyć


SJP.pl


zankiel

dawniej: klamra, sprzączka


SJP.pl


zanni

komiczny sługa, błazen z włoskiej komedii dell'arte


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marco Zanni – włoski polityk, europoseł
  • Mirko Zanni – włoski sztangista, olimpijczyk
  • Reto Zanni – szwajcarski piłkarz

Wikipedia


zannualizowany

przeliczony z krótszego okresu na skalę całego roku


SJP.pl


zanocować

przespać gdzieś noc


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. nocować)

 (1.1) zostać w jakimś miejscu na nocleg

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nocnik mos./mrz., nocka ż., noc ż.

Wiktionary


zanokcica

w medycynie: ropne zapalenie tkanki podskórnej palca ręki oraz stopy; paronychia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. syst. nazwa systematyczna|Asplenium|L.|ref=tak., rodzaj roślin należących do rodziny zanokcicowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju zanokcica (1.1)

 (1.3) med. rodzaj ropowicy, zapalenie ropne związane z zakażeniem wałów paznokciowych, wokół paznokci palców dłoni lub stóp;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zanokcica – choroba ludzkich paznokci
  • Zanokcica (Asplenium) – rodzaj paproci z rodziny zanokcicowatych
  • Zanokcica - choroba bydła i owiec
  • Jaskinia Zanokcica

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rodzaj zanokcica obejmuje ok. 70 gatunków paproci.

 (1.2) Między głazami rosła mała zanokcica.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. zanokcicowate lm nm., zanokcicowce lm nm.

Wiktionary


zanokcicowate

rodzina paproci z rzędu paprotkowców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Aspleniaceae|Newman|ref=tak., rodzina paproci z rzędu paprotkowców;

Wiktionary

Za

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zanokcica ż., zanokcicowce lm nm.

Wiktionary


zanokcicowaty

skosatka zanokcicowata - gatunek mszaków z rzędu meszkowców


SJP.pl


zanokcicowce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Aspleniaceae|Newman|ref=tak., rząd paproci z gromady paprotników;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zanokcicowce zalicza się do paprotników.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zanokcica ż., zanokcicowate lm nm.

Wiktionary


zanonimizować

przekształcić informacje w celu ukrycia tożsamości i uniemożliwienia identyfikacji danej osoby


SJP.pl


zanosić

czasownik

 (1.1) przemieszczać coś

czasownik zwrotny zanosić się

 (2.1) szykować się

 (2.2) być czegoś pełnym

 (2.3) pot. tracić oddech

 (2.4) wydawać gwałtowne i głośne dźwięki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzie to zanosisz!?

 (2.1) Zanosi się na burzę.

 (2.2) On zanosi się od płaczu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈnɔɕit͡ɕ, AS: zãnośić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przenosić, wznosić

 rzecz. zanoszenie n., zaniesienie n.

Wiktionary


zanoszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zanosić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zanosić, wznosić

 rzecz. zaniesienie n.

Wiktionary


zanotowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zanotować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzãnɔtɔˈvãɲɛ, AS: zãnotovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zanotować dk.

 rzecz. notatnik mrz., notatka ż., notka ż.

Wiktionary


zanotować

czasownik przechodni dokonany (ndk. notować)

 (1.1) dokonany od|notować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wstaję i ruszam w drogę zgodnie z adresem, który na szczęście zanotowałam, sporządzając dokładny szkic ze strzałkami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zanotowanie n., notatka ż., notka ż., notatnik mrz.

 czas. notować

Wiktionary


zanotowywać

zapisywać coś dla pamięci; notować


SJP.pl


zantagonizować

doprowadzić osoby lub grupy osób do wzajemnej wrogości; skonfliktować, skłócić, poróżnić


SJP.pl


zanudzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zanudzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzãnuˈd͡zãɲɛ, AS: zãnuʒãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zanudzać

 przysł. nudno

 rzecz. nudziarz m.

Wiktionary


zanudzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zanudzić)

 (1.1) powodować nudę, nudzić

czasownik zwrotny niedokonany zanudzać się (dk. zanudzić się)

 (2.1) odczuwać nudę, nudzić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przestali rozmawiać z sąsiadami, w szkole zaczęli nosić się z pańska, kioskarzy i tramwajarzy zanudzali informowaniem o swych genialnych dzieciach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈnud͡zat͡ɕ, AS: zãnuʒać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nudziarka ż., nuda ż., nudziarz m., zanudzanie n., nudności nmos.

 czas. znudzić, nudzić ndk., przynudzać ndk.

 przym. nudny, nudnawy

 przysł. nudno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nudzić, męczyć

Wiktionary


zanulować

rzadko: unieważnić, anulować


SJP.pl


zanurkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zanurkować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzãnurkɔˈvãɲɛ, AS: zãnurkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zanurkować dk., nurkować ndk.

 rzecz. nurzanie n., nurek, nur, nurkowanie

 przym. nurkowy

Wiktionary


zanurkować

1. całkowicie zanurzyć się w wodzie;
2. wejść w głąb czegoś;
3. o samolocie: polecieć po stromym torze w stronę ziemi;
4. środowiskowo: upaść teatralnie w celu wymuszenia faulu


SJP.pl


zanurzalny

dający się zanurzyć


SJP.pl


zanurzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zanurzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzãnuˈʒãɲɛ, AS: zãnužãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nurzanie n., zanurzenie dk.

 czas. zanurzyć dk., zanurzać ndk.

 przym. nurkowy

Wiktionary


zanurzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zanurzyć)

 (1.1) zagłębiać coś w czymś ciekłym, sypkim lub miękkim

 (1.2) wkładać coś w głąb czegoś

czasownik zwrotny niedokonany zanurzać się (dk. zanurzyć się)

 (2.1) wchodzić do jakiejś cieczy, zwykle wody

 (2.2) zostać przynajmniej częściowo zatopionym

 (2.3) przen. wchodzić do czegoś lub sprawiać takie wrażenie

 (2.4) przen. pogrążać się w czymś niematerialnym, ulegać czemuś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chłopiec, płynąc kajakiem, co chwilę zanurzał rękę w wodzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈnuʒat͡ɕ, AS: zãnužać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zanurzanie n., zanurzenie n., nurzanie n.

 przym. nurkowy

 czas. zanurzyć

Wiktionary


zanurzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zanurzyć.

 (1.2) mors. o łodzi podwodnej: stan znajdowania się pod wodą

 (1.3) mors. odległość między najgłębiej znajdującą się pod wodą częścią statku a powierzchnią wody

Wiktionary

Zanurzenie – na statku wodnym jest to odległość pionowa mierzona na owrężu pomiędzy letnią wodnicą ładunkową a górną powierzchnią stępki płaskiej lub punktem zetknięcia się wewnętrznej powierzchni poszycia poszycia ze stępką belkową.

Zanurzenie jednostek pływających z wyznaczoną drzewną wolną burtą mierzy się na burcie do letniej drzewnej linii ładunkowej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌzãnuˈʒɛ̃ɲɛ, AS: zãnužẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nurzanie n., zanurzanie n. ndk.

 czas. zanurzyć dk., zanurzać ndk.

 przym. nurkowy

Wiktionary


zanurzeniowo

→ zanurzeniowy


SJP.pl

Patrz:

zanurzeniowy

zanurzeniowy

przymiotnik od: zanurzenie


SJP.pl


zanurzyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zanurzać)

 (1.1) dokonany od|zanurzać.

czasownik zwrotny dokonany zanurzyć się (ndk. zanurzać się)

 (2.1) dokonany od|zanurzać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zãˈnuʒɨt͡ɕ, AS: zãnužyć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zanurzać ndk.

 rzecz. nurzanie n., zanurzenie n. dk., zanurzanie n. ndk.

 przym. nurkowy

Wiktionary


zanussi

[czytaj: zanus-i] nazwisko


SJP.pl


zanza

afrykański instrument muzyczny z grupy idiofonów szarpanych; mbira, kalimba


SJP.pl

Zanza (znana też jako mbira, canca, sansi, insimbi, kalimba) – instrument muzyczny należący do grupy idiofonów szarpanych. Jest to instrument przede wszystkim afrykański, ale spotykany również w innych częściach świata.

Sztuka wyrobu i gry na mbirze/sansi w Zimbabwe i Malawi wpisana została w 2020 roku na listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO.

Wikipedia


zanzibar

1. wyspa koralowa na Oceanie Indyjskim;
2. miasto w Tanzanii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wyspa na Oceanie Indyjskim, u wybrzeży Afryki;

 (1.2) geogr. adm. miasto w Tanzanii, położone na wyspie Zanzibar (1.1);

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zanzibar – wyspa na Oceanie Indyjskim
  • Zanzibar – archipelag na Oceanie Indyjskim
  • Zanzibar – miasto w Tanzanii, na wyspie Zanzibar
  • Sułtanat Zanzibaru – historyczne państwo istniejące w latach 1856–1964 w Afryce Wschodniej
  • Zanzibar – autonomiczna część Tanzanii
  • Zanzibar – węgierski zespół muzyczny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: zãw̃ˈzʲibar, AS: zãũ̯zʹibar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zanzibarczyk mos., zanzibarczyk mos., Zanzibarka ż., zanzibarka ż.

 przym. zanzibarski

Wiktionary


zanzibarczyk

mieszkaniec Zanzibaru (wyspy koralowej na Oceanie Indyjskim)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec wyspy Zanzibar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zanzibar mrz., zanzibarczyk mos., zanzibarka ż.

:: fż. Zanzibarka ż.

 przym. zanzibarski

Wiktionary


zanzibarka

mieszkanka Zanzibaru (wyspy koralowej na Oceanie Indyjskim)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka wyspy Zanzibar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zanzibar mrz., zanzibarczyk mos., zanzibarka ż.

:: fm. Zanzibarczyk mos.

 przym. zanzibarski

Wiktionary


zanzibarski

→ Zanzibar


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Zanzibarem, dotyczący Zanzibaru, pochodzący z Zanzibaru

Wiktionary

Patrz:

Zanzibar

Powiązane:

 rzecz. Zanzibar mrz., Zanzibarczyk mos., Zanzibarka ż.

Wiktionary


zanęcanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zanęcać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niezanęcanie n., przynęta ż.

 czas. zanęcać ndk.

Wiktionary


zanęta

pokarm dla ryb wrzucany do wody w celu zwabienia ich w rejon łowiska; pokarm pozostawiany w celu zwabienia zwierzyny lub ptaków; przynęta


SJP.pl

Zanęta – śladowe ilości pokarmu o dużej wartości aromatycznej podawane w łowisko przez wędkarzy, w celu przywabienia i utrzymania w nim ryb. Zanęta ma różny skład i konsystencję, w zależności od poławianego gatunku.

Zanętę z powodzeniem można wykonać samodzielnie.

Wikipedia


zanętowy

→ zanęta


SJP.pl

Patrz:

zanęta

zaoblać

rzadko: czynić obłym; zaokrąglać


SJP.pl


zaoblić

rzadko: uczynić obłym; zaokrąglić


SJP.pl


zaobrączkowywać

środowiskowo: nakładać kajdanki na aresztanta


SJP.pl


zaobserwować

czasownik przechodni dokonany (ndk. obserwować)

 (1.1) dokonany od|obserwować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. obserwować ndk.

 rzecz. obserwacja ż., obserwator mos., obserwatorium n., obserwatorka ż., obserwowanie n., zaobserwowanie n.

 przym. obserwacyjny, obserwowalny

Wiktionary


zaoceaniczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który znajduje się lub pochodzi z terenów leżących za oceanem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze swego zaoceanicznego miejsca pobytu Wittlin pisał 30 grudnia 1959 roku: „Straszną rzeczą jest dla pisarza starzeć się w obcym świecie i to w dodatku w Nowym Jorku, będącym chyba ostateczną antypodą Asyżu i wszystkiego, co asyskie”.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. oceaniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) transoceaniczny

Wiktionary


zaoctować

zamienić w ocet


SJP.pl


zaoczać

dawniej: dostrzegać, spostrzegać


SJP.pl


zaoczna

1. dziejący się pod nieobecność osoby zainteresowanej;
2. dotyczący systemu studiowania zorganizowanego w ten sposób, że uczniowie pracują w większości samodzielnie, spotykają się na wyznaczonych nielicznych spotkaniach i zdają egzaminy;
3. potocznie: studiujący lub uczący się w szkołach działających w takim systemie


SJP.pl


zaoczniak

potocznie: uczestnik kursu zaocznego, szkoły zaocznej


SJP.pl


zaocznie

przysłówek

 (1.1) urz. w czasie nieobecności osoby zainteresowanej

 (1.2) w systemie zaocznym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈɔt͡ʃʲɲɛ, AS: zaočʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zaoczny

 rzecz. oko n., oczęta nmos.

Wiktionary


zaoczny

1. dziejący się pod nieobecność osoby zainteresowanej;
2. dotyczący systemu studiowania zorganizowanego w ten sposób, że uczniowie pracują w większości samodzielnie, spotykają się na wyznaczonych nielicznych spotkaniach i zdają egzaminy;
3. potocznie: studiujący lub uczący się w szkołach działających w takim systemie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bez obecności osoby zainteresowanej

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. zaocznie

Wiktionary


zaodrzanin

dawniej: osoba mieszkająca za Odrą


SJP.pl


zaodrze

część Opola po zachodniej stronie Odry


SJP.pl

Nie mylić z: Zaodrze Oławskie.

Zaodrze (niem. "Odervorstadt") – część Opola znajdująca się po zachodniej stronie Odry; zwyczajowo podzielone na Zaodrze „bliższe” (między Odrą a kanałem Ulgi – w granicach miasta przed 1899 rokiem) oraz Zaodrze „dalsze” umiejscawiane na zachód od wspomnianego kanału.

Wikipedia


zaodwłok

tylna część odwłoku u pajęczaków


SJP.pl


zaoferowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaoferować.

 (1.2) zaproponowanie czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dzięki kredytom, które za chwilę wygra, spłaci co bardziej naglące długi, zapłaci pierw­szą tran­szę za statek, znów będzie w ruchu i prze­kona się, jakie to cuda ma do zaofe­ro­wa­nia galaktyka oso­bie o jego wyjątkowych zdol­no­ściach i wraż­li­wo­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oferować, zaoferować dk.

 rzecz. oferent, oferta ż.

Wiktionary


zaoferować

złożyć ofertę, zaproponować kupno


SJP.pl

czasownik

 (1.1) dokonany od|oferować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O ile dobrze pamiętam, tamtego pierwszego wieczora pięciu chłopaków i dwie dziewczyny zaoferowało jej pryczę, a ona posłała wszystkich na drzewo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaoferowanie n., oferta ż., oferent

 czas. oferować

Wiktionary


zaofertować

złożyć oferty w postępowaniach przetargowych


SJP.pl


zaognianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaogniać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaogniać ndk.

Wiktionary


zaogniać

1. silnie rozgrzewać, rumienić, czerwienić;
2. wywoływać stan zapalny, jątrzyć;
3. o konflikcie, napiętej sytuacji: wzmagać, eskalować;
4. dawniej: roznamiętniać kogoś, podniecać;
5. zaogniać się:
a) silnie rozgrzewać się, czerwienieć się;
b) jątrzyć się, przechodzić w stan zapalny;
c) o konflikcie, napiętej sytuacji: wzmagać, zaostrzać się;
d) przestarzałe: zajmować się ogniem, zapalać


SJP.pl


zaogniony

1. silnie rozgrzać, zarumienić, zaczerwienić;
2. wywołać stan zapalny, rozjątrzyć;
3. zaostrzyć, eskalować konflikt;
4. dawniej: roznamiętnić kogoś, podniecić;
5. zaognić się:
a) silnie rozgrzać się, zaczerwienić się;
b) jątrzyć się, przejść w stan zapalny;
c) wzmóc, zaostrzyć się (o konflikcie);
d) przestarzałe: zająć się ogniem, zapalić


SJP.pl


zaognić

1. silnie rozgrzać, zarumienić, zaczerwienić;
2. wywołać stan zapalny, rozjątrzyć;
3. zaostrzyć, eskalować konflikt;
4. dawniej: roznamiętnić kogoś, podniecić;
5. zaognić się:
a) silnie rozgrzać się, zaczerwienić się;
b) jątrzyć się, przejść w stan zapalny;
c) wzmóc, zaostrzyć się (o konflikcie);
d) przestarzałe: zająć się ogniem, zapalić


SJP.pl


zaogrodzie

obszar za ogrodem


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zaogrodzie – część wsi Krzywowólka w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Sławatycze
  • Zaogrodzie – część wsi Międzyleś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Tuczna
  • Zaogrodzie – część wsi Tuczna w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Tuczna
  • Zaogrodzie – część wsi Wola Gręboszowska w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Gręboszów
  • Zaogrodzie – część wsi Łobzów w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Wolbrom
  • Zaogrodzie – część wsi Czyżów w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Stopnica

Wikipedia


zaokrąglanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaokrąglać.

Wiktionary

Zaokrąglanie – w zapisie pozycyjnym danej liczby zastąpienie zerami pewnej liczby końcowych cyfr znaczących, tj. niezerowych.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. zaokrąglać ndk.

 rzecz. okrąglak mrz., Okrąglak mrz.

 przym. okrągły, zaokrąglony

Wiktionary


zaokrąglać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) mat. zmniejszyć liczbę miejsc dziesiętnych

 (1.2) czynić coś okrągłym lub okrąglejszym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaokrąglanie n., zaokrąglenie n., okrąg m., Okrąglak mrz., okrąglak mzw./mrz.

 czas. zaokrąglić dk.

 przym. zaokrąglony

Wiktionary


zaokrąglenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaokrąglić.

 (1.2) to, co jest zaokrąglone, okrągłość, owalność

 (1.3) liczba, do której zaokrąglono jakąś wartość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaɔkrɔ̃ŋɡˈlɛ̃ɲɛ, AS: zaokrõŋglẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaokrąglić dk., zaokrąglać ndk.

 przym. okrągły, zaokrąglony

 rzecz. Okrąglak mrz., okrąglak mrz.

Wiktionary


zaokrąglić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaokrąglać)

 (1.1) dokonany od|zaokrąglać.

czasownik zwrotny dokonany zaokrąglić się (ndk. zaokrąglać się)

 (2.1) dokonany od|zaokrąglać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obecnie uszy abisyńczyków są bardzo duże, szerokie u podstawy, lekko zaokrąglone na końcu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaokrąglenie n., Okrąglak mrz., okrąglak mrz.

 przym. zaokrąglony, okrągły

 czas. zaokrąglać

Wiktionary


zaokrąglony

przymiotnik odczasownikowy

 (1.1) o kształcie okrągłym lub zbliżonym do niego

 (1.2) jęz. wymawiany z wargami ułożonymi w kształt koła

 (1.3) mat. o zmniejszonej liczbie miejsc dziesiętnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mleczaj rydz, jadany w całej Europie, ma zaokrąglony kapelusz, który jest dość lepki w wilgotnych warunkach.

 (1.2) W tej nazwie greckie „ου” występuje chyba na miejscu dawnego słowiańskiego „i” (potem „ь”), które widocznie obcy zapisywacz (Grek?) usłyszał jako samogłoskę zaokrągloną […].

 (1.3) W zestawieniu statystycznym podano tylko zaokrąglone wartości, a ja chciałabym wiedzieć dokładnie!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaokrąglanie n., zaokrąglenie n.

 czas. zaokrąglać, zaokrąglić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kształtny, okrągły, owalny, pełny

 (1.2) okrągły

Wiktionary


zaokrętowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaokrętować.

Wiktionary

Zaokrętowanie – włączenie osób przybyłych na okręt lub statek (jednostkę pływającą) w stan załogi lub pasażerów wraz z ich zakwaterowaniem, zaprowiantowaniem, ewentualnie przydzieleniem im funkcji, środków ratunkowych itp.

Zaokrętowaniem nazywa się też wpisanie marynarza na listę załogi statku lub okrętu, lub przeniesienie marynarza z oddziału lądowego na okręt.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. okręt m., okrętowanie n., okrętnik m.

 czas. zaokrętować dk., okrętować ndk.

 przym. okrętowy

Wiktionary


zaokrętować

1. zaangażować kogoś jako członka załogi statku;
2. przyjąć kogoś na statek jako pasażera;
3. potocznie: wejść na pokład statku jako członek załogi lub pasażer; zaokrętować się


SJP.pl


zaokrętowywać

okrętować;
1. angażować kogoś jako członka załogi statku;
2. przyjmować kogoś na statek jako pasażera;
3. potocznie: wchodzić na pokład statku jako członek załogi lub pasażer; zaokrętowywać się, okrętować się


SJP.pl


zaoleić

zanieczyścić olejem, oleistą substancją


SJP.pl


zaolejać

zanieczyszczać olejem, oleistą substancją


SJP.pl


zaolejować

naolejować, poolejować;
1. nasycić materiał olejem w celach konserwacyjnych;
2. nałożyć olej na włosy w celach pielęgnacyjnych


SJP.pl


zaoliwiać

1. zabrudzać oliwą;
2. zaoliwiać się - zabrudzać się oliwą


SJP.pl


zaoliwić

zabrudzić oliwą


SJP.pl


zaolziaczka

mieszkanka Zaolzia (części Śląska Cieszyńskiego); Zaolzianka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Zaolzia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Konkurs na najlepszy ser domowej roboty wygrała Zaolziaczka z Jabłonkowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zaolzie n.

:: fm. Zaolziak m.

 przym. zaolziański

Wiktionary


zaolziak

mieszkaniec Zaolzia (części Śląska Cieszyńskiego); Zaolzianin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Zaolzia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najmłodszy z Zaolziaków przeczyta opowiadanie Gustawa Morcinka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zaolzie n.

:: fż. Zaolziaczka ż.

 przym. zaolziański

Wiktionary


zaolzianin

mieszkaniec Zaolzia (części Śląska Cieszyńskiego); Zaolziak


SJP.pl


zaolzianka

mieszkanka Zaolzia (części Śląska Cieszyńskiego); Zaolziaczka


SJP.pl


zaolziański

→ Zaolzie (część Śląska Cieszyńskiego)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Zaolziem, dotyczący Zaolzia, pochodzący z Zaolzia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znaleźliśmy te fotografie w jednym z zaolziańskich wydawnictw.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zaolzie n., Zaolzianin m., Zaolziak m., Zaolziaczka ż.

Wiktionary


zaolzie

część Śląska Cieszyńskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. region położony na zachód od Olzy;

Wiktionary

Za

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Teraz mieszkańcy Zaolzia często zaglądają do Cieszyna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Olza ż., Zaolziak mos., Zaolziaczka ż.

 przym. zaolziański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Śląsk Zaolziański, ziemia czeskocieszyńska

Wiktionary


zaondulować

ułożyć włosy w loki lub fale; zondulować, wyondulować


SJP.pl


zaopatrywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stałe dostarczanie komuś potrzebnych mu rzeczy

 (1.2) wyposażanie w odpowiednie urządzenia, instalacje

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaɔpatrɨˈvãɲɛ, AS: zaopatryvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaopatrzenie n., zaopatrzeniowiec m.

 czas. zaopatrywać ndk., zaopatrzyć dk.

 przym. zaopatrzeniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wyposażanie

Wiktionary


zaopatrywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaopatrzyć)

 (1.1) stale dostarczać komuś potrzebnych mu rzeczy

 (1.2) wyposażać w coś

 (1.3) dodawać ozdobniki do tekstu lub melodii

czasownik zwrotny niedokonany zaopatrywać się (dk. zaopatrzyć się)

 (2.1) gromadzić potrzebne rzeczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żołnierze perscy schronili się w dwóch nadmorskich cytadelach, zaopatrywanych drogą morską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaɔpaˈtrɨvat͡ɕ, AS: zaopatryvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaopatrywanie n., zaopatrzenie n., zaopatrzeniowiec m.

 czas. zaopatrzyć dk.

Wiktionary


zaopatrzenie

1. dostarczyć coś niezbędnego, potrzebnego
2. wyposażyć w odpowiednie urządzenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dostarczenie komuś potrzebnych mu rzeczy

 (1.2) środki lub towary konieczne do działania jednostki organizacyjnej (np. do produkcji, sprzedaży)

 (1.3) dział jednostki organizacyjnej realizujący zaopatrzenie (1.1)

Wiktionary

Zaopatrzenie – wszystkie środki materiałowo-techniczne wykorzystywane do wyposażenia, wsparcia i utrzymania wojska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) On jest odpowiedzialny za zaopatrzenie w materiały.

 (1.2) Zaopatrzenie było skandaliczne, w sklepach brakowało nawet podstawowych artykułów.

 (1.3) Budynek pełnił rolę ośrodka zaopatrzenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaɔpaˈṭʃɛ̃ɲɛ, AS: zaopaṭšẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaopatrywanie n., zaopatrzeniowiec m.

 czas. popatrzyć, zaopatrzyć dk., zaopatrywać ndk.

 przym. zaopatrzony, zaopatrzeniowy

 ims. zaopatrzony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dostawa, aprowizacja

 (1.3) intendentura

Wiktionary


zaopatrzeniowiec

pracownik działu zaopatrzenia przedsiębiorstwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmująca się zaopatrzeniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pracował jako zaopatrzeniowiec na budowie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaopatrywanie n., zaopatrzenie n.

 czas. zaopatrywać ndk., zaopatrzyć dk.

Wiktionary


zaopatrzeniowy

przymiotnik od: zaopatrzenie


SJP.pl


zaopatrzony

imiesłów

 (1.1) taki, który otrzymał zaopatrzenie, wyposażenie; dostał potrzebne środki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaɔpaˈṭʃɔ̃nɨ, AS: zaopaṭšõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaopatrzenie

 czas. zaopatrzyć

Wiktionary


zaopatrzyć

1. dostarczyć coś niezbędnego, potrzebnego
2. wyposażyć w odpowiednie urządzenia


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) dokonany od|zaopatrywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Myślicie pewnie, że zaopatrzyłem się w korkowy kask tropikalny?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaopatrzenie n., zaopatrywanie n., zaopatrzeniowiec m.

 czas. popatrzyć, zaopatrywać ndk.

 ims. zaopatrzony

Wiktionary


zaopiekowany

potocznie: taki, którym się zaopiekowano


SJP.pl


zaoponować

nie zgodzić się


SJP.pl


zaoranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaorać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samozaoranie n., zaorka ż., zaorek m., zaorywanie n.

 czas. zaorać dk., zaorywać ndk.

 przym. orny

Wiktionary


zaorany

orząc, przewrócić warstwy ziemi na drugą stronę


SJP.pl


zaorać

orząc, przewrócić warstwy ziemi na drugą stronę


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. orać)

 (1.1) dokonany od|orać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈɔrat͡ɕ, AS: zaorać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samozaoranie n., zaoranie n., oracz mos., orka

 czas. orać, zaorywać

 przym. orny

Wiktionary


zaorka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zaoranie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaoranie n.

Wiktionary


zaorski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Zaorski
  • Jan Zaorski
  • Janusz Zaorski
  • Remigiusz Zaorski
  • Ryszard Zaorski
  • Tadeusz Zaorski (1917–1993)
  • Tadeusz Zaorski (chmielarz)
  • Zenon Zaorski

Wikipedia


zaorywać

orząc, przewracać warstwy ziemi na drugą stronę


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaorać)

 (1.1) niedokonany od|zaorać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niektóre dwory z budynkami rozbierano do ostatniej cegły, wycinano ogród w pień i miejsce po folwarku zaorywano, aby właściciel nie miał dokąd wrócić i nie mógł rozpoznać miejsca, w którym się urodził.

 (1.1) Kto [...] zaorywa lub w inny sposób zwęża pas drogowy lub pas przydrożny [...] podlega karze grzywny do 1.000 złotych albo karze nagany.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaoranie n., oraczka ż., orzba ż., samozaoranie n., oranie n., orka ż., oracz mos., podorywka ż.

 czas. orać ndk., rozorać dk., zaorać dk., przeorać dk., podorywać ndk.

 przym. orny

Wiktionary


zaosie

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zaosie – wieś w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Ujazd
  • Zaosie – część wsi Obojna w województwie podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, w gminie Zaleszany
  • Zaosie-Bronisławów – wieś w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Ujazd
  • Zaosie-Mącznik – wieś w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Ujazd
  • Zaosie – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie baranowickim; najbardziej prawdopodobne miejsce narodzin Adama Mickiewicza
  • Zaosie – przystanek kolejowy w Zaosiu, w województwie łódzkim, w Polsce

Wikipedia


zaostrzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaostrzyć)

 (1.1) czynić ostrym, spiczastym, kłującym

 (1.2) czynić wyrazistym

 (1.3) w stosunku do przepisów, reguł, sankcji: czynić mniej liberalnymi, bardziej ograniczającymi lub grożącymi wyższymi karami

 (1.4) w stosunku do sytuacji, konfliktu, polemiki: wzmacniać ich intensywność

czasownik zwrotny niedokonany zaostrzać się (dk. zaostrzyć się)

 (2.1) o sytuacji, konflikcie, polemice: wzmacniać intensywność, eskalować

 (2.2) o zmysłach: poprawiać swoją czułość

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaostrzyć, ostrzyć

 rzecz. ostrość ż.

Wiktionary


zaostrzyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaostrzać)

 (1.1) dokonany od|zaostrzać.

czasownik zwrotny dokonany zaostrzyć się (ndk. zaostrzać się)

 (2.1) dokonany od|zaostrzać się.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaostrzać, ostrzyć

 rzecz. zaostrzanie n., zaostrzenie n., ostrość ż.

Wiktionary


zaostrów

Zaostrów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Słupia Konecka. Ma status sołectwa.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Michała Archanioła w Pilczycy.

Wikipedia


zaoszczędzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaoszczędzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. oszczędzać, zaoszczędzać ndk.

Wiktionary


zaoszczędzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaoszczędzić)

 (1.1) ekon. odkładać jakąś ilość czegoś, gospodarując w sposób rozsądny

 (1.2) nie narażać kogoś na coś przykrego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaoszczędzanie n.

 czas. oszczędzać

 przym. oszczędnościowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zbierać

 (1.2) ochraniać, oszczędzać

Wiktionary


zaoszczędzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaoszczędzać)

 (1.1) dokonany od|zaoszczędzać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzielenie lokum z gumowym uchem ma tę zaletę, że pozwala zaoszczędzić na gazetach – wszystkie najświeższe newsy będziesz miał szybciej, niż poda je Polska Agencja Prasowa.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. oszczędnie

 rzecz. oszczędności nmos., oszczędność ż., oszczędzanie n.

 przym. oszczędny, oszczędnościowy

 czas. oszczędzać, oszczędzić

Wiktionary


zaowocowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaowocować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaowocować dk.

 rzecz. owocówka ż., owocarz mos., owoc mrz., owocarka ż.

 przym. owocny, owocowy

Wiktionary


zaowocować

czasownik dokonany (ndk. owocować)

 (1.1) wydać, zrodzić owoce

 (1.2) przen. przynieść wymierne efekty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˌɔvɔt͡sɔˈvat͡ɕ, AS: zaovocovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. owocarz mos., owocarka ż., owoc m., owocek m., owocnik m., owocówka ż., owocowość ż., owocność ż., owocowanie n., zaowocowanie n.

 czas. owocować ndk.

 przym. owocowy, owocny

 przysł. owocowo, owocnie

Wiktionary


zapacać

powodować przesiąkanie (ubrania) potem


SJP.pl


zapach

1. bodziec odbierany przez zmysł węchu
2. przyjemna woń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) węchowe wrażenie zmysłowe;

 (1.2) substancja dająca określony, charakterystyczny zapach (1.1)

 (1.3) olejek eteryczny dodawany do ciast

 (1.4) fiz. jedna z liczb kwantowych przypisywanych kwarkom i leptonom;

Wiktionary

Zapach (łac. "odor", ang. "odor" lub "odour", "smell", fr. "odeur", niem. "Geruch") – w najogólniejszym sensie:

W języku polskim przez zapach rozumie się często woń przyjemną, jest np. nazwą olejków dodawanych do potraw, ale używa się tego słowa również w sensie woni obojętnej lub przykrej – nieprzyjemne zapachy są nazywane smrodem, odorem lub fetorem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od strony obory unosił się niemiły zapach krów.

 (1.2) Nasza firma wprowadzi ten zapach na rynek jeszcze w tym roku.

 (1.3) Nie wyszło mi to ciasto… Zapomniałam dodać zapachu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzapax, AS: zapaχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pachnidło n.

:: zdrobn. zapaszek m.

 czas. pachnieć

 przym. zapachowy

 przysł. zapachowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) woń

Wiktionary


zapachowiec

pracownik działu fabryki perfum, w którym komponuje się zapachy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kompozytor zapachów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapach m.

 czas. zapachnieć dk., zapachnąć dk.

 przym. zapachowy

Wiktionary


zapachowy

→ zapach


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący zapachu, posiadający (ładny) zapach

Wiktionary

Patrz:

zapach

Powiązane:

 rzecz. zapach m., zapaszek m., zapachowiec mos.

 czas. pachnieć ndk., zapachnieć dk.

Wiktionary


zapaciać

potocznie:
1. zabrudzić czymś mokrym, mazistym; zababrać, zaciapać, zapaćkać, zapaprać;
2. zatkać otwór czymś mazistym; zaciapać, zapaćkać;
3. żartobliwie: zapłacić;
4. zapaciać się - zabrudzić się czymś mokrym, mazistym


SJP.pl


zapaczkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapaczkować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paczka ż., paczkowanie n.

Wiktionary


zapad

w gwarze myśliwskiej przylot głuszca na tokowisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. zapaść

 (1.2) przest. upadek

 (1.3) przest. zapadlina, zapadlisko

 (1.4) daw. zachód (moment zniknięcia za horyzontem)

 (1.5) daw. geogr. zachód (kierunek)

 (1.6) daw. zapadnięcie, zapadanie

Wiktionary

Zapad – skała na wschodnich obrzeżach wsi Podzamcze w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Ogrodzieniec. Znajduje się na Wyżynie Ryczowskiej, będącej częścią Wyżyny Częstochowskiej wchodzącej w skład Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Skały na tej wyżynie zbudowane są z późnojurajskich wapieni.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈzapat, AS: zapat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zapadni

 rzecz. zapadnia ż.

Wiktionary


zapadalność

liczba chorych na określoną chorobę; zachorowalność, chorobowość


SJP.pl

Zapadalność, potocznie zachorowalność – liczba nowo zarejestrowanych przypadków danej choroby w przedziale czasu (zwykle roku) na sto tysięcy osób badanej populacji.

Jeśli zapadalność i chorobowość utrzymują się na stałym poziomie, występuje zależność:

chorobowość = zapadalność × średni czas trwania choroby.

Wikipedia


zapadalny

taki, który należy uregulować w określonym terminie


SJP.pl


zapadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapadać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapaˈdãɲɛ, AS: zapadãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapadać, zapaść

 rzecz. zapadnia ż., zapadlisko n., zapadka ż., zapaść ż.

 przym. zapadkowy

Wiktionary


zapadać

o śniegu: padając, zasypać coś


SJP.pl

czasownik (dk. zapaść)

 (1.1) osuwać się w głąb, spadać, opuszczać się w dół; stawać się wklęsłym, wklęsnąć; zagłębiać się, pogrążać się w czymś.

 (1.2) wpadać w chorobę, stracić zdrowie

 (1.3) o ptactwie: przyfrunąwszy siadać gdzieś; o ludziach: zatrzymawszy się gdzieś schować się, skrywać się; zaszywać się

 (1.4) zbliżać się (w czasie); nadchodzić, następować, nastąpić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Istnieje pewien stan kompromisowy , w który zapadają wiewiórki ziemne niearktyczne: redukują one swe funkcje tylko połowicznie, zachowując utajoną sprawność na wypadek, gdy trzeba wymknąć się z zasięgu drapieżnika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpadat͡ɕ, AS: zapadać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapadnia ż., zapadka ż., zapadanie n., zapadlisko n., zapaść ż.

 czas. zapaść

 przym. zapadkowy

Wiktionary


zapadka

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. drobny element jakiegoś mechanizmu powodujący blokadę ruchu czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapadlisko n., padnięcie n., zapadnia ż., zapadanie n., zapadnięcie n., padanie n., wypadanie n., wypadnięcie n., zapaść ż.

 czas. zapadać ndk., zapaść dk., padanie n., padnięcie n., wypadanie n., wypadnięcie n.

 przym. zapadkowy, zapadniowy, zapaściowy, padnięty

Wiktionary


zapadkowy

przymiotnik od: zapadka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z zapadką, dotyczący zapadki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. padnięcie n., zapadlisko n., zapadka ż., zapadnia ż., zapadanie n., zapadnięcie n., padanie n., wypadanie n., wypadnięcie n., zapaść ż.

 czas. zapadać ndk., zapaść dk., padanie n., padnięcie n., wypadanie n., wypadnięcie n.

 przym. zapadniowy, zapaściowy, padnięty

Wiktionary


zapadlina

teren zapadnięty; zapadlisko


SJP.pl


zapadlinowy

przymiotnik od: zapadlina


SJP.pl


zapadlisko

teren zapadnięty; zapadlina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zagłębienie w gruncie, które powstało wskutek zapadnięcia się niższych warstw;

Wiktionary

Zapadlisko – fragment skorupy ziemskiej obniżony wzdłuż uskoków. Zapadliska powstają często na przedpolu gór o budowie płaszczowinowej. Wyróżnia się zapadliska przedgórskie (np. Zapadlisko przedkarpackie) lub na obszarze orogenu zapadlisko śródgórskie (np. Zapadlisko Saary, Zapadlisko Zakarpackie).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌzapaˈdlʲiskɔ, AS: zapadlʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapadnięcie n., zapadanie n., zapadka ż., zapadalność ż., zapaść ż.

 czas. zapaść, zapadać, paść, padać

 przym. zapadliskowy, zapadkowy

Wiktionary


zapadliskowy

przymiotnik od: zapadlisko


SJP.pl


zapadni

przymiotnik

 (1.1) daw. zachodni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapad m.

Wiktionary


zapadnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mechanicznie opuszczana lub podnoszona część podłoża

 (1.2) rzad. zapadlina, zagłębienie terenu

 (1.3) przest. pułapka, zasadzka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zapadnia – rodzaj pułapki w fortyfikacjach
  • zapadnia sceniczna – urządzenie sceniczne w teatrze
  • Zapadnia – wieś na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim, w rejonie brusiłowskim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kara główna staje się technicznym zabiegiem, w którym biorą udział bezosobowe maszyny – gilotyna i szubienica z mechaniczną zapadnią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapadka ż., zapad m., zapadalność ż., zapadanie n., zapadnięcie n., zapaść ż.

 czas. zapadać ndk., zapaść dk.

 przym. zapadkowy

Wiktionary


zapadniowy

przymiotnik od: zapadnia


SJP.pl


zapadnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapaść.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapaść

 rzecz. zapadnia ż., zapadka ż., zapadlisko n., zapaść ż.

 przym. zapadkowy

Wiktionary


zapadnięty

zapadły;
1. taki, który osunął się w głąb czegoś;
2. o miejscu na ciele: wklęśnięty, najczęściej na skutek starości lub choroby


SJP.pl


zapadowy

przymiotnik od: zapad


SJP.pl


zapadłość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce zapadłe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zapadły

Wiktionary


zapadły

1. oddalony od ludzi, cywilizacji;
2. taki, który osunął się w głąb czegoś; zapadnięty;
3. o miejscu na ciele: wklęśnięty, najczęściej na skutek starości lub choroby; zapadnięty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) oddalony od większych skupisk ludzkich

forma czasownika.

 (2.1) ims. od: zapadać

 (2.2) 3 os. lm. przesz. od: zapadać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapadłość ż.

Wiktionary


zapajęczony

1. pokryty pajęczynami
2. pełen pająków
3. gwarowo: zagrodzony gęstym, plecionym płotem


SJP.pl


zapakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapakować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pakowacz mos., paczka ż., zapakowywanie n., pakowanie n., paczkowanie n.

 czas. zapakować dk., zapakowywać ndk., pakować ndk.

Wiktionary


zapakować

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapakowywać)

 (1.1) włożyć w opakowanie w celu podarku lub zabezpieczenia

 (1.2) włożyć w pakunek (np. w torbę, skrzynię) celem podróży czy przemieszczenia

 (1.3) pot. umieścić siłą

czasownik zwrotny dokonany zapakować się (ndk. zapakowywać się)

 (2.1) włożyć swoje rzeczy w pakunek do podróży, transportu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zapakowała do koszyka patelnię, dziesięć jaj, cały bochenek chleba, kilka cebulek, słoik smalcu, sól, cukier i herbatę, kawał sera edamskiego, kilogram jabłek i słoik ogórków kiszonych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapakowanie n., paczkowanie n., pakowacz mos., paker mos./mrz.

 czas. rozpakowywać, pakować, zapakowywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spakować

 (1.2) spakować

 (2.1) spakować się

Wiktionary


zapakowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapakować)

 (1.1) wkładać w opakowanie w celu podarowania komuś lub dla zabezpieczenia

 (1.2) wkładać w pakunek (np. w walizkę, kufer) celem podróży albo transportu

 (1.3) pot. umieszczać siłą

czasownik zwrotny niedokonany zapakowywać się (dk. zapakować się)

 (2.1) wkładać swoje rzeczy w pakunek do podróży, zabrania gdzieś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapakować

 rzecz. zapakowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pakować

 (1.2) pakować

 (2.1) pakować się

Wiktionary


zapalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapalać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy zapalaniu papierosa zawsze drżały mu ręce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapaˈlãɲɛ, AS: zapalãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. palić, ndk. zapalać, dk. zapalić

 rzecz. zapalarka ż., zapalenie n., zapalniczka ż., zapał mrz., zapałka ż.

Wiktionary


zapalarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przyrząd służący do zapalania gazu w kuchenkach (zwykle iskrą elektryczną)

 (1.2) techn. górn. urządzenie (często przenośne) wytwarzające impuls elektryczny, służące do uruchamiania zapalników elektrycznych; stosowane przy robotach saperskich lub strzelniczych (np. w kopalniach)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiłam nową zapalarkę do gazu, bo stara się zepsuła.

 (1.2) ''Za pomocą zapalarek górnicy rozpalają lont ładunku rozrywającego eksploatowaną część pokładu''.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapał mrz., zapalanie n., zapalnik mrz., zapałka ż., zapalniczka ż., palnik mrz.

 czas. palić, zapalać ndk., zapalić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iskrownik

Wiktionary


zapalać

powodować zapłon


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapalić)

 (1.1) zob. zapalić. (ogień)

 (1.2) zob. zapalić. (światło)

 (1.3) zob. zapalić. (silnik, radio)

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zapalić)

 (2.1) pot. o silniku zob. zapalić.

czasownik zwrotny niedokonany zapalać się (dk. zapalić się)

 (3.1) zob. zapalić się. (płomieniem)

 (3.2) zob. zapalić się. (o świetle)

 (3.3) książk. zob. zapalić się. (do jakiegoś przedsięwzięcia)

 (3.4) książk. zob. zapalić się. (o uczuciu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po kolacji zaczęliśmy zapalać ognisko.

 (1.2) Idąc do łazienki, zapalał światło we wszystkich pomieszczeniach po drodze.

 (3.1) Zużył całą paczkę zapałek, a ognisko wciąż się nie zapalało.

 (3.2) Codziennie punktualnie o dwudziestej zapalały się latarnie uliczne.

 (3.3) Bardzo się zapalał do każdego nowego pomysłu wspólnika.

 (3.4) Gdy go widział, zawsze zapalał się w nim wielki gniew.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpalat͡ɕ, AS: zapalać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapalarka ż., palenie n., zapałka ż., zapalniczka ż., zapalnik mrz., zapalenie n., zapalanie n., zapaleniec mos., zapał mrz.

 przym. zapalny, palny

 przysł. zapalnie

 czas. odpalić, palić ndk., rozpalać ndk., zapalić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozpalać, podpalać

 (1.2) włączać, zaświecać

 (1.3) włączać, uruchamiać

 (2.1) pot. zaskakiwać

 (3.1) rozpalać się

 (3.2) rozbłyskiwać, włączać się, zaświecać się

 (3.3) zachęcać się

Wiktionary


zapalczywiec

osoba porywcza, popędliwa, łatwo wybuchająca gniewem; popędliwiec


SJP.pl


zapalczywiej

stopień wyższy od przysłówka: zapalczywie


SJP.pl


zapalczywość

gorliwość; żarliwość; skłonność do unoszenia się gniewem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha kogoś, kto jest zapalczywy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co więcej, że właśnie to niedołęstwo będzie głosem doświadczenia, umiejącego zapalczywość i gorącość przekuwać na oręż dla głębokich kalkulacji, arcydoniosłych planów!

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zapalczywy

Wiktionary


zapalczywszy

stopień wyższy od przymiotnika: zapalczywy


SJP.pl


zapalczywy

łatwo wybuchający gniewem; porywczy, popędliwy, temperamentny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. łatwo unoszący się gniewem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po zapalczywym świegocie ptactwa na drzewach nastąpiło tłumliwe ćwierkanie świerszczy w trawach (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapalczywość ż.

 przysł. zapalczywie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popędliwy, porywczy, gwałtowny

Wiktionary


zapalenie

spowodować zapłon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. reakcja tkanki organicznej na infekcję, podrażnienie;

 (1.2) odczasownikowy od|zapalić.; sprawienie, że coś płonie, coś jest pochłaniane przez ogień

Wiktionary

Za

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zapalenie spojówek objawia się m.in. światłowstrętem, swędzeniem i pieczeniem oczu.

 (1.2) Uderzenie piorunu spowodowało zapalenie kabli elektrycznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ, AS: zapalẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palenie, podpalenie, zapałka, zapalniczka, zapalanie

 czas. palić, zapalić, wypalać, zapalać

 przym. zapalny, palny

Wiktionary


zapaleniec

książkowo: osoba ożywiona jakąś ideą, pełna zapału do działania; entuzjasta, zagorzalec, pasjonat, miłośnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. ktoś, kto z zapałem oddaje się jakiemuś hobby, zajęciu czy działalności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Andrzej jest komputerowym zapaleńcem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapaˈlɛ̃ɲɛt͡s, AS: zapalẽńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapał m., zapałka ż., zapłon m., zapalnik m., zapalniczka ż.

 czas. odpalić, palić, zapalić dk., zapalać ndk.

 przym. zapalony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) entuzjasta, fiksat, fan

Wiktionary


zapaleńszy

dawny stopień wyższy od przymiotnika: zapalony (namiętny, zagorzały)


SJP.pl


zapaliczka

roślina z rodziny baldaszkowatych, występująca w rejonie śródziemnomorskim i środkowej Azji; roślina lecznicza i ozdobna


SJP.pl

Zapaliczka ("Ferula") – rodzaj roślin z rodziny selerowatych. Obejmuje ponad 200 gatunków. Najwięcej z nich występuje w południowo-zachodniej i centralnej Azji, ale przedstawiciele rodzaju rosną na rozległym obszarze od basenu Morza Śródziemnego wraz z północną Afryką i południową Europą, po Chiny. Zasiedlają zwykle obszary suche, miejsca nasłonecznione, zbiorowiska trawiaste i stoki wzgórz. Kwiaty zapylane są głównie przez muchówki.

Wikipedia


zapalić

spowodować zapłon


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapalać)

 (1.1) wzniecić ogień

 (1.2) sprawić, że coś zaczyna się świecić, zaczyna dawać światło

 (1.3) pot. uruchomić, np. silnik samochodu, radio, telewizor

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zapalać)

 (2.1) pot. o silniku zacząć pracować

czasownik zwrotny dokonany zapalić się (ndk. zapalać się)

 (3.1) zacząć się palić, zająć się płomieniem

 (3.2) zacząć się świecić

 (3.3) książk. nabrać chęci, zapału do jakiegoś przedsięwzięcia

 (3.4) książk. o uczuciu opanować kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po kolacji poszliśmy zapalić ognisko.

 (1.2) Idąc do łazienki zapalił światło w przedpokoju.

 (1.3) Mój samochód to stary grat, dwa dni stał na mrozie i już nie mogę zapalić silnika.

 (2.1) Mój samochód to stary grat, dwa dni stał na mrozie i już silnik nie chce zapalić.

 (3.1) Przy trzeciej zapałce ognisko wreszcie się zapaliło.

 (3.3) Bardzo zapalił się do najnowszego pomysłu wspólnika.

 (3.4) Nagle zapalił się w nim wielki gniew.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpalʲit͡ɕ, AS: zapalʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapalarka ż., palenie n., zapałka ż., zapalniczka ż., zapalnik mrz., zapalenie n., zapalanie n., zapaleniec mos., zapał mrz.

 przym. zapalny, palny

 przysł. zapalnie

 czas. odpalić, palić ndk., rozpalać ndk., zapalać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozpalić, podpalić

 (1.2) włączyć, zaświecić

 (1.3) włączyć, uruchomić

 (2.1) pot. zaskoczyć

 (3.1) rozpalić się

 (3.2) rozbłysnąć, włączyć się, zaświecić się

 (3.3) zachęcić się

 (3.4) zagotować się

Wiktionary


zapalniczka

kieszonkowy przyrząd do krzesania ognia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mały pojemniczek z gazem (lub z benzyną) służący do zapalania, niecenia ognia;

Wiktionary

Zapalniczka – mały przenośny przedmiot służący do wytwarzania ognia, najczęściej w celu zapalenia papierosa lub cygara. Składa się z korpusu (zazwyczaj metalowego lub plastikowego) wypełnionego palną substancją, oraz mechanizmu zapalającego i „wydmuchującego” płomień. Zapalniczki w przeciwieństwie do zapałek, przeznaczone są do wielokrotnego użytku. Wyjątkiem jest tzw. wieczna zapałka, która łączy cechy obu przedmiotów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ciemności prztyknęła zapalniczka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapalʲˈɲit͡ʃka, AS: zapalʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapalenie n., zapalanie n., zapalnik m., zapalarka ż., zapłon m., zapaleniec m.

 czas. odpalić, rozpalać, palić dk., zapalać ndk., zapalić dk.

 przym. palny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk fojercojg, fojercok; środ. uczn. żarmaszyna

Wiktionary


zapalniej

stopień wyższy od przysłówka: zapalnie


SJP.pl


zapalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zapalny


SJP.pl


zapalnik

urządzenie powodujące detonację ładunku materiału wybuchowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. wojsk. urządzenie do odpalania ładunku wybuchowego

Wiktionary

Zapalnik – urządzenie zapalające lub powodujące wybuch materiału wybuchowego. Dzięki niemu fala detonacyjna przechodzi na główny materiał wybuchowy, który sam trudno detonuje.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. palić, zapalać, zapalić

 rzecz. zapalarka ż., zapałka ż., zapał mrz., zapaleniec mos., zapalniczka ż.

 przym. zapalny, zapalnikowy

Wiktionary


zapalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest zapalne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapał m.

 przym. zapalny

 przysł. zapalnie

 czas. palić

Wiktionary


zapalny

przymiotnik

 (1.1) o właściwościach zapalających

 (1.2) med. dotyczący zapalenia

 (1.3) stanowiący zarzewie konfliktu lub mogący nim się stać

 (1.4) skłonny do nieobliczalnych zachowań

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W komorze przedniej stwierdza się obecność komórek zapalnych oraz wysięku mogącego przybrać formę ropostka […].

Wiktionary

Powiązane:

 czas. palić, zapalać, zapalić

 rzecz. zapalnik mrz., zapalność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łatwo palny, łatwopalny

 (1.3) konfliktogenny

 (1.4) gwałtowny, nieobliczalny, niezrównoważony, temperamentny, wybuchowy

Wiktionary


zapalony

spowodować zapłon


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wykonujący coś z zapałem

forma czasownika.

 (2.1) ims. przymiotnikowy bierny od czas. zapalić (włączyć światło)

 (2.2) ims. przymiotnikowy bierny od czas. zapalić (wzniecić płomień)

Wiktionary

Powiązane:

 czas. palić, rozpalać, odpalić

 przym. palny

 rzecz. zapaleniec mos., zapał mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) entuzjastyczny, gorliwy, oddany, zaciekły, zagorzały, zażarty

Wiktionary


zapalski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kazimierz Zapalski – polski wojskowy
  • Mikołaj Zapalski – polski paleontolog

Wikipedia


zapamiętale

przysłówek

 (1.1) w sposób zapamiętały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Musimy dniem i nocą zapamiętale pracować nad obaleniem rodzaju ludzkiego!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapamiętałość ż.

 przym. zapamiętały

Wiktionary


zapamiętalej

stopień wyższy od przysłówka: zapamiętale


SJP.pl


zapamiętalszy

stopień wyższy od przymiotnika: zapamiętały


SJP.pl


zapamiętanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapamiętać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapamiętywać, zapamiętać dk.

 rzecz. pamiątka ż., pamięciówka ż.

Wiktionary


zapamiętać

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapamiętywać)

 (1.1) dokonany od|zapamiętywać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Został zapamiętany jako awanturnik i sławny warchoł, nazwany „Diabłem Łańcuckim”.

 (1.1) Dobrze zapamiętałem sobie jego twarz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapãˈmʲjɛ̃ntat͡ɕ, AS: zapãmʹi ̯ẽntać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapamiętywać, pamiętać

 rzecz. zapamiętanie n., pamiątka ż., pamięć ż., pamięciówka ż., pamiętnik mrz.

Wiktionary


zapamiętliwy

dawniej: zapamiętały, zawzięty, zajadły


SJP.pl


zapamiętywalność

stopień łatwości zapamiętania czegoś


SJP.pl


zapamiętywalny

dający się zapamiętać


SJP.pl


zapamiętywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapamiętywać.

Wiktionary

Zapamiętywanie – jest to czynność i pierwsza faza procesu pamięciowego tzw. faza nabywania określonej formy zachowania lub przyswojenia tego, co na daną jednostkę oddziałuje. Zapamiętywanie może mieć postać jednego aktu spostrzeżeniowego lub być złożoną aktywnością.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌzapãmʲjɛ̃ntɨˈvãɲɛ, AS: zapãmʹi ̯ẽntyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapamiętywać

Wiktionary


zapamiętywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapamiętać)

 (1.1) utrwalać coś w pamięci

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapãmʲjɛ̃nˈtɨvat͡ɕ, AS: zapãmʹi ̯ẽntyvać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapamiętać, pamiętać, popamiętać, opamiętać

 rzecz. zapamiętanie n., zapamiętywanie n., pamięć ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pamiętać

Wiktionary


zapanowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapanować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapanować dk.

 przym. Pański

Wiktionary


zapanować

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. panować, zapanowywać)

 (1.1) zdołać kontrolować, podporządkować swojej woli

 (1.2) zacząć rządzić jakimś terytorium

 (1.3) nastąpić w określonym czasie lub przestrzeni

 (1.4) zdobyć przewagę

 (1.5) nastać

Wiktionary

Przykłady

 (1.5) W przy­szło­ści – no, jed­nej z przy­szło­ści, choć dalece praw­do­po­dob­nej – obrócenie w proch Yavina 4 sprawi, że wśród rebelianckich nie­do­bit­ków zapa­nuje panika.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapanowanie n.

 czas. opanować, panować

 przym. pański, Pański

Wiktionary


zapaplać

czasownik

 (1.1) zagadać

Wiktionary


zaparafować

1. podpisać się parafą (parafką);
2. podpisać uzgodniony tekst dokumentu;
3. zabezpieczyć dokumenty poprzez numerację stron i przeciągnięcie przez nie sznurka, którego końce pieczętuje się


SJP.pl


zaparcie

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. utrudniona lub nieczęsta defekacja;

Wiktionary

Zaparcie (potocznie: zatwardzenie, obstrukcja) – utrudniona lub nieczęsta (rzadziej niż 2 razy na tydzień) defekacja. W skrajnych przypadkach może być śmiertelne. Zaparcie ciężkie to mniej niż 2 wypróżnienia na miesiąc. Zaparcie może być definiowane jako zmiana rytmu wypróżnień lub oddawanie stolca z większym trudem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spożywanie zalecanej ilości błonnika zmniejsza ryzyko powstania przewlekłych zaparć, uchyłkowatości jelit, raka jelita grubego i hemoroidów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaprzaniec m., parcie n., zaprzenie n.

 czas. zapierać ndk., zaprzeć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zatwardzenie, obstrukcja

Wiktionary


zaparkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zatrzymanie pojazdu na postoju, parkingu lub w innym przeznaczonym do tego miejscu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parkowanie n.

 czas. zaparkować dk., parkować ndk.

Wiktionary


zaparkować

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) dokonany od|parkować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rowerzyści na ścieżce rowerowej głośno narzekali na nieprawidłowo zaparkowane pojazdy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaparˈkɔvat͡ɕ, AS: zaparkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parkowanie n., zaparkowanie n.

Wiktionary


zaparowywać

1. pokrywać parą wodną;
2. pokrywać się parą wodną; parować, parować się, zaparowywać się


SJP.pl


zaparskiwać

zagłuszać parskaniem


SJP.pl


zapart

nazwisko


SJP.pl


zaparty

potocznie: taki, który nie chce ustąpić


SJP.pl


zaparzacz

1. urządzenie kuchenne do przyrządzania kawy lub herbaty; ekspres;
2. pojemniczek z dziurkami do parzenia i filtrowania herbaty lub ziół; zaparzaczka


SJP.pl

Zaparzacz, zaparzacz tłokowy – niewielkie, proste urządzenie kuchenne bez źródła zasilania, służące do zaparzania kawy. Ma formę naczynia (najczęściej szklanego), do którego wsypuje się grubiej zmieloną kawę, wlewa się zagotowaną oddzielnie wodę i zamyka naczynie pokrywką z przymocowanym tłokiem z sitkiem. Do naczynia jest zainstalowany uchwyt, dodatkowo chroniący dłoń przed wysoką temperaturą. Zaparzacz może być również używany do zaparzania herbaty.

Wikipedia


zaparzaczka

1. pojemniczek z dziurkami do parzenia i filtrowania herbaty lub ziół; zaparzacz;
2. wilgotny kawałek płótna, przez który prasuje się tkaninę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przyrząd do zaparzania herbaty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapaˈʒat͡ʃka, AS: zapažačka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaparzać, parzyć

 przym. parzelniczy, parzydełkowy

Wiktionary


zaparzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaparzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapaˈʒãɲɛ, AS: zapažãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaparzać, parzyć

 przym. parzelniczy, parzydełkowy

Wiktionary


zaparzarka

przyrząd do parzenia kawy i herbaty; zaparzacz


SJP.pl


zaparzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaparzyć)

 (1.1) traktować coś wrzątkiem, np. przygotowując napar

czasownik zwrotny niedokonany zaparzać się (dk. zaparzyć się)

 (2.1) być traktowanym wrzątkiem

 (2.2) być traktowanym ciepłem i wilgocią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rankiem, po przebudzeniu, zawsze zaparzam dla nas dzbanek kawy.

 (2.1) W kamionkowym czajniczku herbata zaparza się lepiej.

 (2.2) Podczas upału rośliny pod inspektem często się zaparzają i więdną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpaʒat͡ɕ, AS: zapažać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. para ż., zaparzaczka ż., zaparzacz mrz., zaparzanie n., zaparzenie n., parzenie n.

 czas. zaparzyć dk., parzyć ndk.

 przym. parzelniczy, parzydełkowy

Wiktionary


zaparzyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaparzać)

 (1.1) dokonany od|zaparzać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Póki co zaparzono kawę i rodzina poziewując i drżąc zgromadziła się przy stole.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpaʒɨt͡ɕ, AS: zapažyć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. parzyć, zaparzać

 przym. parzelniczy, parzydełkowy

Wiktionary


zapas

1. pewna ilość czegoś przechowywana do czasu, gdy będzie potrzebna; rezerwa;
2. dużo czegoś, więcej, niż potrzeba w danej chwili, np. zapas sił; nadmiar;
3. element wymienny zastępujący zużyty odpowiednik;
4. szeroki obrębek u dołu lub pasek materiału w szwach ubrania pozwalający na jego powiększenie; zakład


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) naddatek ponad niezbędną ilość

 (1.2) coś zgromadzonego na później

 (1.3) pot. mot. koło zapasowe

 (1.4) lm. zapasy sport. walka wręcz przez stosowanie chwytów

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mój zespół badawczo-zwiadowczy dotarł na powierzchnię świata, który figurował wówczas pod nazwą Kandydat 19.2 z zapasami wystarczającymi, aby zapewnić nam jedzenie i ciepło na rok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzapas, AS: zapas

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-3)

 rzecz. zapasówka ż., zdrobn. zapasik m.

 przym. zapasowy

 przysł. zapasowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rezerwa, zasób

 (1.3) koło zapasowe, pot. zapasówka

Wiktionary


zapasać

1. zawiązać sobie coś w pasie; przypasać;
2. włożyć na kogoś pas, obwiązać kogoś w pasie; opasać; przepasać


SJP.pl


zapaseczka

zdrobnienie od: zapaska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: zapaska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapaˈsɛt͡ʃka, AS: zapasečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapaska

Wiktionary


zapasienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapaść.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapaść

 rzecz. zapaść ż.

Wiktionary


zapasiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Józef Zapasiewicz – polski urzędnik
  • Zbigniew Zapasiewicz – polski działacz społeczny, ojciec Zbigniewa
  • Zbigniew Zapasiewicz – polski aktor, reżyser i pedagog

Wikipedia


zapasik

zdrobnienie od: zapas


SJP.pl


zapaska

wiejski fartuch z wełny, dawniej zastępujący spódnicę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. wiejski fartuch kobiecy, zakładany na spódnicę

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zapaska (ubiór)
  • Zapaska – ukraiński duet

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. zapaseczka ż.

Wiktionary


zapaski

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) zdrobn. zapasy

Wiktionary


zapaskudzać

potocznie: zanieczyszczać, zabrudzać; zasyfiać, zaświniać, zapaprywać


SJP.pl


zapaskudzić

potocznie: zanieczyścić, zabrudzić; popaskudzić


SJP.pl


zapasochłonność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co intensywnie zużywa zapasy

Wiktionary


zapasowy

przymiotnik od: zapas


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) stanowiący zapas (na wszelki wypadek)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapas mrz.

:: zdrobn. zapasik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rezerwowy

Wiktionary


zapasteryzować

zniszczyć bakterie i inne drobnoustroje w produktach spożywczych i farmaceutycznych, podgrzewając taki produkt do określonej temperatury; spasteryzować


SJP.pl


zapastowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapastować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapastować dk.

Wiktionary


zapastowywać

obsmarowywać, nacierać coś pastą


SJP.pl


zapasy

sport walki, którego celem jest położenie przeciwnika na łopatki; mogą być w stylu klasycznym lub wolnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) sport. konkurencja polegający na fizycznym zmaganiu się dwóch zawodników lub zawodniczek;

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: zapas

Wiktionary

Za

Wikipedia

Wymowa:

IPA: zaˈpasɨ, AS: zapasy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapaśnik m., zapaśniczka ż., zapaśnictwo n.

 przym. zapaśniczy

Wiktionary


zapasywać

wkładać za pas


SJP.pl


zapaszek

1. zdrobnienie od: zapach;
2. słaby, lekko wyczuwalny zapach, zwykle nieprzyjemny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od zapach

 (1.2) słaby, zwykle nieprzyjemny, zapach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapach m.

 przym. zapachowy

Wiktionary


zapasówka

potocznie: zapasowe koło w samochodzie


SJP.pl


zapata

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zapata – jednostka osadnicza w stanie Teksas, w hrabstwie Zapata
  • hrabstwo Zapata (ang. Zapata County) – w stanie Teksas
  • Alonso Zapata (ur. 1958) – kolumbijski szachista
  • Duván Zapata (ur. 1991) – kolumbijski piłkarz
  • Cristián Zapata (ur. 1986) – kolumbijski piłkarz
  • Emiliano Zapata (1879-1919) – meksykański rewolucjonista
  • Franky Zapata (ur. 1978) – francuski konstruktor, wynalazca Flyboard Air, na którym 4 sierpnia 2019 przeleciał nad kanałem La Manche
  • Róbinson Zapata (ur. 1981) – kolumbijski piłkarz
  • zapata – gatunek ryby z rodziny prażmowatych
  • Zapata – rodzaj motyli z rodziny Apatelodidae
  • Zapata – półwysep na Kubie
  • Zapata (Ciénaga Occidental de Zapata) – bagna na Kubie

Wikipedia


zapatero

nazwisko obce


SJP.pl


zapatrywanie

zapatrywać się - mieć pewien stosunek do czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapatrywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapatrywać ndk.

Wiktionary


zapatrywać

zapatrywać się - mieć pewien stosunek do czegoś


SJP.pl


zapatrzać

rzadko: zapatrzać się - długo przyglądać się komuś lub czemuś; zapatrywać się


SJP.pl


zapatrzeć

zapatrzyć się; zapatrzeć się:
1. utkwić w czymś, w kimś wzrok;
2. wziąć z kogoś lub czegoś wzór;
3. o kobiecie ciężarnej: patrząc na kogoś lub na coś, ulec silnym emocjom, które odbiją się na wyglądzie lub charakterze dziecka (zgodnie z przesądem)


SJP.pl


zapatrzony

taki, który się zapatrzył, przypatrujący się czemuś lub komuś uważnie


SJP.pl


zapatrzyć

zapatrzeć się; zapatrzyć się:
1. utkwić w czymś, w kimś wzrok;
2. wziąć z kogoś lub czegoś wzór;
3. o kobiecie ciężarnej: patrząc na kogoś lub na coś, ulec silnym emocjom, które odbiją się na wyglądzie lub charakterze dziecka (zgodnie z przesądem)


SJP.pl


zapatulić

potocznie: zakryć, zawinąć dla ochrony przed zimnem, deszczem itp.


SJP.pl


zapatysta

współtowarzysz, zwolennik Emiliano Zapaty, przywódcy Rewolucji Meksykańskiej


SJP.pl


zapauzować

zrobić pauzę, przerwę; spauzować


SJP.pl


zapał

werwa; animusz; chęć do zrobienia czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. stan ogromnego podniecenia, gotowość do działania

Wiktionary

Zapał (otwór zapałowy) – w dawnej odprzodowej ręcznej broni palnej oraz artyleryjskiej niewielki otwór w tylnej części lufy, łączący panewkę z ładunkiem miotającym umieszczonym w przewodzie lufy.

Umożliwiał doprowadzenie ognia za pomocą lontu (albo miałkiego prochu) do ładunku w dennej części lufy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pracował bez zapału i motywacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzapaw, AS: zapau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapaleniec m., zapalnik m., zapalność ż., zapałka ż., zapalarka ż., zapalanie n., zapalenie n.

 czas. odpalić, palić, zapalać ndk., zapalić dk.

 przym. zapalony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) entuzjazm, ferwor, pasja

Wiktionary


zapała

nazwisko


SJP.pl

Za

Wikipedia


zapałczanka

drewno przeznaczone do wyrobu zapałek i pudełek na zapałki


SJP.pl

Zapałczanka – sortyment drewna nadający się do skrawania obwodowego, przeznaczony na patyczki i pudełka zapałczane. Najczęściej jest to drewno świerkowe, osikowe, topolowe, olchowe, brzozowe, bukowe, w postaci dłużyc, kłód lub wyrzynków.

Wikipedia


zapałczany

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z zapałkami, dotyczący zapałek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapałeczka ż., zapałka ż.

 przym. zapałkowy

Wiktionary


zapałczarka

kobieta pracująca w fabryce zapałek


SJP.pl


zapałczarnia

fabryka zapałek


SJP.pl


zapałczarz

robotnik pracujący w fabryce zapałek


SJP.pl


zapałeczka

zdrobnienie od: zapałka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: zapałka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapaˈwɛt͡ʃka, AS: zapau̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapałka ż.

 przym. zapałczany, zapałkowy

Wiktionary


zapałka

patyczek zakończony łebkiem z masy zapalającej się przy potarciu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cienki, krótki patyczek zakończony łebkiem z masy zapalającej się przy potarciu o draskę;

 (1.2) środ. harc. pionowy element stelażu dużego namiotu typu harcerskiego, podtrzymujący jego boki, w formie metalowej rurki zakończonej plastikowym łebkiem

 (1.3) środ. harc. poziomy element stelaża łóżka polowego, tzw. kanadyjki, mający formę drewnianej lub metalowej rurki (czasem zakończonej plastikowym łebkiem) i służący do rozpierania materiału z obu stron;

Wiktionary

Zapałka – służący do rozpalania ognia, specjalnie w tym celu przygotowany patyczek z drewna (rzadziej – pasków tektury), dodatkowo nasączony w całości lub części substancją ułatwiającą spalanie i na jednym końcu pokryty masą ulegającą zapłonowi wskutek tarcia; końcówka taka nazywana jest główką (lub łebkiem) zapałki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie baw się zapałkami, bo się poparzysz.

 (1.1) Dopiero trzecią zapałką rozpaliłem ognisko.

 (1.1) Poszła do sklepu po pudełko zapałek.

 (1.2) Namiot naszego zastępu wyglądałby całkiem porządnie, gdyby nie brak kilku zapałek.

 (1.3) Bez zapałek moja kanadyjka jest bardzo niewygodna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpawka, AS: zapau̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapalenie n., zapaleniec m., zapalarka ż., zapalanie n., rozpalanie n., rozpalenie n., palenie n., paliwo n., zapalnik m., zapał m.

:: zdrobn. zapałeczka ż.

 czas. rozpalać ndk., rozpalić dk., zapalać ndk., zapalić dk., palić ndk.

 przym. zapałczany, zapałkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk sztrachecla

Wiktionary


zapałki

patyczek zakończony łebkiem z masy zapalającej się przy potarciu


SJP.pl


zapałkowy

→ zapałka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z zapałkami, dotyczący zapałek

Wiktionary

Patrz:

zapałka

Powiązane:

 rzecz. zapałka ż., zapałczarnia ż., zapałczarz mos., zapałczanka ż., zapałeczka ż.

 przym. zapałczany, zapałczarski

Wiktionary


zapałowa

→ zapał


SJP.pl

Patrz:

zapał

zapałowski

nazwisko


SJP.pl


zapałowy

→ zapał


SJP.pl

Patrz:

zapał

zapaśnictwo

dyscyplina sportu


SJP.pl


zapaśniczka

→ zapaśnik


SJP.pl

Patrz:

zapaśnik

zapaśniczy

przymiotnik

 (1.1) sport. dotyczący zapasów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapasy nmos., zapaśnik mos.

Wiktionary


zapaśniejszy

dawny stopień wyższy od przymiotnika: zapaśny


SJP.pl


zapaśnik

sportowiec uprawiający zapasy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sportowiec uprawiający zapasy (bez względu na styl)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zapaśnik – sportowiec uprawiający zapasy
  • Zapaśnik (ang. The Wrestler) – amerykański film z 2008 r. w reżyserii Darrena Aronofsky'ego

Wikipedia

Wymowa:

IPA: zaˈpaɕɲik, AS: zapaśńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapasy nmos., zapaśnictwo n.

:: fż. zapaśniczka ż.

 przym. zapaśniczy

Wiktionary


zapaśny

dawniej:
1. zapasowy;
2. przenośnie: bogaty w wiedzę, pomysły itp.


SJP.pl


zapaść

1. zagłębić się w czymś miękkim (np. w fotelu);
2. wklęsnąć;
3. opaść, spaść;
4. ukryć się;
5. zachorować;
6. nadejść, nastąpić;
7. pozostawić silne wrażenie;
8. zapaść się - osunąć się lub stać się wklęsłym;
9. zapaść się - zagłębić się w czymś miękkim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. stan ostrej niewydolności krążenia połączony z nagłym spadkiem ciśnienia krwi

 (1.2) bardzo zły stan czegoś, znacznie obniżenie wydolności czegoś

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zapadać)

 (2.1) dokonany od|zapadać.

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapasać)

 (3.1) dokonany od|zapasać.

czasownik zwrotny zapaść się

 (4.1) dokonany od|zapadać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Włoska służba zdrowia jest już na granicy zapaści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzapaɕt͡ɕ, AS: zapaść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapadlisko n., zapadanie n., zapadnięcie n., zapadka ż., zapasienie n., zapadnia ż.

 czas. zapadać ndk.

 przym. zapadkowy

Wiktionary


zapchajdziura

potocznie: kobieta lub rzecz zastępująca kogoś lub coś; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym; zatkajdziura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) prowizoryczny element niskiej jakości stworzony w celu wypełnienia wolnej przestrzeni

Wiktionary


zapchanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapchać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapychanie n., zapychacz m.

 czas. zapchać dk., zapychać ndk.

Wiktionary


zapchany

taki, który się zapchał; przepełniony


SJP.pl


zapchlić

spowodować, że gdzieś pojawią się pchły


SJP.pl


zapchlony

1. taki, w którym lub na którym jest dużo pcheł;
2. potocznie: nędzny, marny, lichy, kiepski


SJP.pl


zapeklowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. zakonserwowanie mięsa w roztworze solankowo-saletrowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ile zajmie ci zapeklowanie tej wołowiny?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peklówka ż., peklowanie n., peklowina ż., peklownia ż.

 czas. peklować ndk., zapeklować dk.

 przym. peklowy, peklowniczy

Wiktionary


zapeklować

utrwalić mięso w roztworze soli z saletrą i przyprawami


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. peklować)

 (1.1) kulin. zakonserwować mięso w roztworze solankowo-saletrowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może jutro zdążę zapeklować te nóżki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peklowanie n., zapeklowanie n., peklowina ż., peklówka ż., peklownia ż.

 czas. peklować ndk.

 przym. peklowy, peklowniczy

Wiktionary


zaperlić

1. zasypać, zapełnić perłami;
2. zaperlić się:
a) pokryć się perłami;
b) zajaśnieć, zabłyszczeć jak perły


SJP.pl


zaperzać

zaperzać się - potocznie:
1. unosić się gniewem, wpadać w złość; zacietrzewiać się;
2. pokrywać się perzem


SJP.pl


zaperzenie

zaperzyć się - potocznie:
1. unieść się gniewem, wpaść w złość; zacietrzewić się;
2. pokryć się perzem


SJP.pl


zaperzony

potocznie:
1. taki, który się zaperzył; zacietrzewiony;
2. pokryty perzem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zacietrzewiony

Wiktionary


zaperzyć

zaperzyć się - potocznie:
1. unieść się gniewem, wpaść w złość; zacietrzewić się;
2. pokryć się perzem


SJP.pl


zapeszać

ściągać na kogoś pecha


SJP.pl


zapewne

1. prawdopodobnie, może;
2. niewątpliwie, naturalnie


SJP.pl

partykuła

 (1.1) książk. partykuła sygnalizująca, że stwierdzenie jest domysłem mówiącego

 (1.2) książk. użyta samodzielnie sygnalizuje, że mówiący chce wnieść pewne zastrzeżenia do danego stwierdzenia, choć w zasadzie się z nim zgadza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zapewne dobrze wiesz, że to nieprawda.

 (1.1) Zbliżył się do drzwi, zrobił nagły, zapewne pożegnalny piruet i znikł we drzwiach raz na zawsze

 (1.2) Zapewne jest w tym trochę racji, ale…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpɛvnɛ, AS: zapevne

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pewnie

 wykrz. pewnie

 czas. zapewnić dk., zapewniać ndk.

 partyk. pewnie, zapewnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. isto

 (1.2) reg. śl. isto

Wiktionary


zapewniający

→ zapewniać


SJP.pl

Patrz:

zapewniać

zapewnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapewniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapɛvʲˈɲä̃ɲɛ, AS: zapevʹńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapewniać, zapewnić

 rzecz. zapewnienie n.

 partyk. zapewnie

Wiktionary


zapewniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapewnić)

 (1.1) oświadczać komuś, że coś jest lub będzie na pewno

 (1.2) powodować, że coś będzie się stawać lub sprawiać, że ktoś będzie coś uzyskiwał

czasownik zwrotny niedokonany zapewniać się

 (2.1) przest. doświadczać prawdziwości, zaistnienia czegoś, np. oglądając to

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zapewniam was, że tym razem mówię prawdę!

 (1.2) Rodzice zapewniają byt swoim dzieciom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpɛvʲɲät͡ɕ, AS: zapevʹńäć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapewnienie n., zapewnianie n., pewność ż., pewniak m., pewniczka ż., pewnik m.

 czas. zapewnić dk.

 partyk. zapewne, zapewnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaręczać

 (1.2) gwarantować

 (2.1) przekonywać się

Wiktionary


zapewnie

partykuła

 (1.1) rzad. zob. zapewne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapewnianie n., zapewnienie n., pewność ż., pewniak m.

 przym. pewny, pewien

 czas. zapewniać ndk., zapewnić dk.

 partyk. pewnie, zapewne

 przysł. pewnie

 wykrz. pewnie

 zaim. pewien

Wiktionary


zapewnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapewnić.

 (1.2) stwierdzenie, które upewnia

 (1.3) sprawienie, że coś jest pewne

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Panie marszałku, szanuję pana zapewnienie, że wszystkich pan traktuje równo.

 (1.3) Pierw­szym obo­wiąz­kiem Cianne, a przynajmniej tak widzi to sama doradczyni, jest zapewnienie bez­pie­czeń­stwa sena­torce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapewnianie n.

 czas. zapewniać, zapewnić

 partyk. zapewnie

Wiktionary


zapewnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapewniać)

 (1.1) dokonany od|zapewniać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzienna racja pokarmowa określa jakie produkty i w jakiej ilości należy uwzględnić w całodziennym żywieniu człowieka, aby zapewnić organizmowi wszystkie niezbędne składniki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpɛvʲɲit͡ɕ, AS: zapevʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapewnianie n., zapewnienie n.

 czas. zapewniać ndk.

 partyk. zapewne, zapewnie

Wiktionary


zapełniacz

coś mało wartościowego, mającego na celu wyłącznie wypełnienie jakiejś luki


SJP.pl


zapełnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapełniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapɛwʲˈɲä̃ɲɛ, AS: zapeu̯ʹńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapełniać ndk., zapełnić dk.

 rzecz. zapełnienie n.

Wiktionary


zapełniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapełnić)

 (1.1) sprawiać, że coś staje się pełne

 (1.2) pozbywać się jakiegoś braku

czasownik zwrotny niedokonany zapełniać się (dk. zapełnić się)

 (2.1) stawać się pełnym czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wynalazków, które zapełniają szafy urzędów patentowych jest znacznie więcej.

 (1.2) Pewna mieszkanka Mińska skarżyła mi się, że na jej osiedlu sklep jest położony zbyt daleko. Dziwne, że nie znalazł się nikt, kto by zrozumiał, że zapełniając tę lukę na rynku, może nieźle zarobić.

 (2.1) W każdą środę i sobotę droga z Jabłonki do Chyżnego zapełnia się setkami samochodów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapełniacz m., zapełnianie n.

 czas. pozapełniać dk., zapełnić dk.

Wiktionary


zapełnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapełniać)

 (1.1) zająć coś całkowicie czymś lub kimś

czasownik zwrotny dokonany zapełnić się (ndk. zapełniać się)

 (2.1) zostać zapełnionym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Organizatorzy zapełnili salę gośćmi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapełnienie n., zapełnianie n.

 czas. zapełniać

Wiktionary


zapełzły

taki, który gdzieś zapełzł


SJP.pl


zapian

niskie drzewo zwane mydlanym drzewem; mydleniec


SJP.pl


zapianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wydanie głosu przez koguta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pianie

 czas. piać ndk., zapiać dk.

Wiktionary


zapiaszczać

pokrywać, zabrudzać piaskiem


SJP.pl


zapiaszczyć

pokryć, zabrudzić piaskiem


SJP.pl


zapiać

1. wydać dźwięk charakterystyczny dla koguta;
2. potocznie:
a) zachwycić się czymś, bardzo się ucieszyć;
b) powiedzieć coś cienkim, ostrym głosem


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. piać)

 (1.1) ornit. o kogucie wydać głośny dźwięk

 (1.2) wydobyć z siebie wysoki, donośny głos

 (1.3) pochwalić z przesadą

 (1.4) żart. zaśpiewać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niedźwiednik pochwalił Boga, zapiał potem kiej kokot, zabeczał jak baran, zarżał niby ogier rozgrzany […].

 (1.2) – Na honor! – zapiał młodzieńczym głosem drugi, z tarczą jednolicie błękitną.

 (1.3) Na widok odnowionej figury Najświętszej Panienki kobieciny aż zapiały z zachwytu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapianie n.

 czas. piać ndk.

Wiktionary


zapiec

1. piekąc zarumienić coś z wierzchu;
2. wywołać piekący ból;
3. połączyć przy udziale wysokiej temperatury


SJP.pl


zapiecek

miejsce, legowisko za piecem lub na piecu w dawnych wiejskich izbach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miejsce za piecem lub na piecu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Miejsce za piecem lub na piecu w dawnej wiejskiej izbie, zimą wykorzystywane do spania
  • Ulica Zapiecek w Warszawie
  • Galeria „Zapiecek” – galeria sztuki w Warszawie
  • Nazwa wsi, z której pochodzą bliźniacy w książce Kornela Makuszyńskiego O dwóch takich, co ukradli księżyc. Na kanwach książki powstał film pod tym samym tytułem.
  • Nazwa osiedla mieszkaniowego w Tomaszowie Mazowieckim
  • Nazwa osiedla mieszkaniowego we Włocławku
  • Przypiecek

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. piec mrz., piecyk mrz., zapiekanka ż.

 czas. piec

Wiktionary


zapiecki

miejsce, legowisko za piecem lub na piecu w dawnych wiejskich izbach


SJP.pl

Zapiecki – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie nowodworskim, w gminie Pomiechówek.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Wikipedia


zapieczętowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapieczętować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapʲjɛt͡ʃɛ̃ntɔˈvãɲɛ, AS: zapʹi ̯ečẽntovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapieczętować

 rzecz. pieczętowanie n.

Wiktionary


zapieczętować

czasownik przechodni dokonany (ndk. pieczętować)

 (1.1) dokonany od|pieczętować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapʲjɛt͡ʃɛ̃nˈtɔvat͡ɕ, AS: zapʹi ̯ečẽntovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapieczętowanie n., pieczętowanie n., pieczątka ż.

Wiktionary


zapieczętowywać

zamykać coś, opatrując pieczęcią


SJP.pl


zapiekaneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: zapiekanka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapiekanka ż., piec mrz.

 czas. piec

Wiktionary


zapiekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapiekać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapieczenie n., zapiekanka n., piec mrz.

 czas. piec, zapiekać ndk., zapiec dk.

 przym. piekarski

Wiktionary


zapiekanka

1. potrawa z różnych składników zapiekanych razem w piekarniku;
2. bułka z dodatkami zapiekana i podawana z sosem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. danie zapiekane w piekarniku, składającego się z różnych składników;

 (1.2) kulin. polski fast food z połówki bułki zapiekanej z dodatkami i żółtym serem, podawany z sosami;

Wiktionary

Zobacz też: zapiekanka – rodzaj fast foodu.

Zapiekanka – w podstawowym znaczeniu jest to rodzaj jednogarnkowej potrawy – mieszaniny różnych produktów (makaronów, mięsa, jarzyn, serów) zapiekanych razem w piekarniku, często z dodatkiem sosów.

Zapiekankami są m.in. takie potrawy jak:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziś na obiad będzie zapiekanka z makaronem i szpinakiem.

 (1.2) Asia kupiła zapiekankę z pieczarkami w budce z jedzeniem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapʲjɛˈkãnka, AS: zapʹi ̯ekãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieczeń ż., zapiekanie n., zapieczenie n., zapiecek m., piekarnik m.

:: zdrobn. zapiekaneczka ż.

 czas. zapiekać ndk., zapiec dk., piec ndk.

 przym. zapiekankowy

Wiktionary


zapiekankowy

przymiotnik od: zapiekanka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący zapiekanek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapiekanka ż.

Wiktionary


zapiekany

taki, który przyrządzono przez zapiekanie


SJP.pl


zapiekaron

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. kulin. zapiekany makaron

Wiktionary


zapiekać

czasownik niedokonany (dk. zapiec)

 (1.1) piec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co powie mama na ananasa z pieczarkami zapiekanymi w batatach?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapiekanka ż., zapiekanie n., zapieczenie n., piec mrz., pieczeń ż.

 czas. piec

 przym. piekarski

Wiktionary


zapieklać

zapieklać się - zapamiętywać się w gniewie, uniesieniu; zaperzać się, zacietrzewiać się


SJP.pl


zapieklony

taki, który się zapieklił


SJP.pl


zapieksa

potocznie: zapiekanka


SJP.pl


zapiekły

1. piekąc zarumienić coś z wierzchu;
2. wywołać piekący ból;
3. połączyć przy udziale wysokiej temperatury


SJP.pl


zapieniać

spieniać;
1. czynić coś pieniącym się;
2. pokrywać po wierzchu pianą;
3. potocznie: złościć; wkurzać, wnerwiać, wpieniać;
4. zapieniać się -
a) pokrywać się pianą;
b) potocznie: złościć się; pienić się, wpieniać się


SJP.pl


zapieniony

1. pokryty pianą;
2. potocznie: taki, który wpadł w gniew, rozzłościł się


SJP.pl


zapieprz

potocznie: długa, ciężka praca; zapierdziel, zapiernicz, zapierdol


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. posp. ciężka praca, także jej nadmiar

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzapʲjɛpʃ, AS: zapʹi ̯epš

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapieprzać ndk., zapieprzyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) harówka, harówa, katorga, krwawica, zachrzan

Wiktionary


zapieprzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapieprzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapieprzać ndk.

Wiktionary


zapieprzać

wulgaryzm, zwykle w znaczeniach:
a) biec bardzo szybko
b) kraść


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) wulg. pot. intensywnie, dużo pracować, harować

 (1.2) wulg. pot. poruszać się bardzo szybko (np. jechać, biec), także upływać bardzo szybko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpʲjɛpʃat͡ɕ, AS: zapʹi ̯epšać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapieprzyć dk., pieprzyć

 rzecz. zapieprzanie n., zapieprz

 przym. pieprznięty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. zapierdzielać, pot. zasuwać, pot. zapylać

 (1.2) wulg. zapierdzielać, pot. zasuwać, pot. zapylać

Wiktionary


zapieprzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapieprzyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapieprzyć

Wiktionary


zapieprzyć

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) wulg. ukraść

 (1.2) wulg. uderzyć kogoś, uderzyć w coś

 (1.3) wulg. zabić kogoś

 (1.4) wulg. źle coś wykonać, nie wykonać czegoś

czasownik zwrotny zapieprzyć się

 (2.1) wulg. mocno się upić

 (2.2) wulg. odurzyć się narkotykami do nieprzytomności

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpʲjɛpʃɨt͡ɕ, AS: zapʹi ̯epšyć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapieprzać ndk., pieprzyć

 rzecz. zapieprz ż., zapieprzenie n.

 przym. pieprznięty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. zarąbać, wulg. zajebać

 (1.2) pot. zarąbać, pot. przywalić, wulg. zajebać

 (1.3) pot. zarąbać, wulg. zajebać

 (1.4) pot. zawalić

Wiktionary


zapieraczka

Zapieraczka – jedna z technik wspinaczkowych. We wspinaczce skalnej jest to sposób pokonywania formacji skalnych typu komin i szczelina, czyli takich, które mają dwie równoległe, pionowe ściany. Zapieraczkę często wykorzystuje się także w jaskiniach przy pokonywaniu kominów, studni i szczelin.

Wikipedia


zapieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapierać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niezapieranie n., pranie n.

 czas. zapierać ndk.

Wiktionary


zapierdalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapierdalać.

 (1.2) wulg. wykonywanie ciężkiej pracy

 (1.3) wulg. uderzanie, bicie, zabijanie kogoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapʲjɛrdaˈlãɲɛ, AS: zapʹi ̯erdalãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapierdolenie n., zapierdol m.

 czas. pierdolić, zapierdalać ndk., zapierdolić dk.

Wiktionary


zapierdalać

zapieprzać; wulgaryzm, zwykle w znaczeniach:
a) robić coś bardzo szybko;
b) ciężko pracować;
c) kraść


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapierdolić)

 (1.1) wulg. kraść

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zapierdolić)

 (2.1) wulg. bić, uderzać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (3.1) wulg. ciężko pracować

 (3.2) wulg. szybko się przemieszczać

 (3.3) wulg. śmierdzieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakiś sukinsyn zapierdolił mojej starej torebkę w autobusie!

 (3.1) Nie dość, że zapierdalam w tej robocie po 12 godzin dziennie, to jeszcze muszę przyjść w niedzielę!

 (3.2) Ale Henio zapierdala motocyklem po lesie!

 (3.3) Ale ten nowy zapierdala starą rybą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapʲjɛrˈdalat͡ɕ, AS: zapʹi ̯erdalać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opierdol mrz., pierdolec mrz., pierdoleniec mos., pierdoła ż., pierdółka ż., pierdółeczka ż., pierdolnik mrz., pierduśnik mrz., popierdoleniec mos., pierdolenie n., pierdolnięcie n., dopierdalanie n., napierdalanie n., odpierdolenie n., odpierdalanie n., opierdolenie n., opierdalanie n., podpierdolenie n., podpierdalanie n., popierdolenie n., popierdalanie n., przepierdolenie n., przepierdalanie n., przypierdolenie n., przypierdalanie n., rozpierdolenie n., rozpierdalanie n., spierdolenie n., spierdalanie n., upierdolenie n., upierdalanie n., wpierdolenie n., wpierdalanie n., wypierdolenie n., wypierdalanie n., zapierdolenie n., zapierdalanie n., wpierdol mrz., pierdu-pierdu n., pierd mrz.

 czas. pierdolić ndk., pierdolnąć dk., dopierdalać ndk., napierdalać ndk., odpierdolić dk., odpierdalać ndk., opierdolić dk., opierdalać ndk., podpierdolić dk., podpierdalać ndk., popierdolić dk., popierdalać ndk., porozpierdalać dk., przepierdolić dk., przepierdalać ndk., przypierdolić dk., przypierdalać ndk., rozpierdolić dk., rozpierdalać ndk., spierdolić dk., spierdalać ndk., upierdolić dk., upierdalać ndk., wpierdolić dk., wpierdalać ndk., wypierdolić dk., wypierdalać ndk., zapierdolić dk.

 przym. pierdolony, dopierdolony, napierdolony, opierdolony, opierdalany, pierdolnięty, podpierdolony, popierdolony, przepierdolony, przypierdolony, rozpierdolony, spierdolony, upierdolony, wypierdolony, zapierdolony

 wykrz. pierdut, pierdu-pierdu, wypierdalać

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1-2) zapierdzielać, zapieprzać

Wiktionary


zapierdol

wulgarnie: długa, ciężka praca; zapierdziel, zapiernicz, zapieprz


SJP.pl


zapierdolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapierdolić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapʲjɛrdɔˈlɛ̃ɲɛ, AS: zapʹi ̯erdolẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapierdalanie n., zapierdol m.

 czas. pierdolić, zapierdalać ndk., zapierdolić dk.

Wiktionary


zapierdolić

zajebać; wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. ukraść;
2. zabić;
3. zapierdolić się - upić się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

 (1.1) wulg. ukraść

 (1.2) wulg. zabić

 (1.3) wulg. uderzyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O, kurwa, jakiś chuj zapierdolił mi portfel!

 (1.2) Jak znajdę tego skurwiela, co ukradł mi portfel, to normalnie go zapierdolę.

 (1.3) Zapierdoliłem mu w mordę z całej siły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapʲjɛrˈdɔlʲit͡ɕ, AS: zapʹi ̯erdolʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapierdolenie n., zapierdalanie n., zapierdol m.

 czas. spierdolić, napierdalać, pierdolić, zapierdalać ndk.

 przym. upierdolony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakosić, zachrzanić wulg. zajebać, podpierdolić

 (1.2-3) zajebać

Wiktionary


zapierdziel

nieco wulgarnie: długa, ciężka praca; zapiernicz, zapieprz, zapierdol


SJP.pl


zapiernicz

potocznie: długa, ciężka praca; zapierdziel, zapieprz, zapierdol


SJP.pl


zapierniczać

wulgaryzm, zwykle w znaczeniach:
a) biec bardzo szybko
b) kraść


SJP.pl


zapiersie

brzuszna płytka zatułowia owadów


SJP.pl

Za

Wikipedia


zapieszczać

potocznie: zamęczać pieszczotami


SJP.pl


zapieścić

potocznie: zamęczyć pieszczotami


SJP.pl


zapigmentować

potocznie: dodać pigmentu włosom lub ustom


SJP.pl


zapijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapijać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapijać ndk.

Wiktionary


zapijać

1. pić czegoś dużo, bez umiaru;
2. pić wolno, raczyć się napojem; popijać, pociągać;
3. dawniej: pić alkohol od czasu do czasu, upijać się czasami


SJP.pl


zapikać

piknąć; potocznie:
1. o sercu: uderzyć;
2. wydać krótki, słaby, urywany głos; pisnąć


SJP.pl


zapikować

1. skierować samolot pionowo w dół; rozpocząć lot nurkowy; spikować;
2. rozsadzić, przesadzić młode rośliny; przepikować


SJP.pl


zapikselizować

zniekształcić obraz cyfrowy lub obraz wideo, ukazując poszczególne piksele, zwykle w celu uniemożliwienia rozpoznania określonych szczegółów; spikselizować, spikselować, zapikselować, wypikselować, wypikselizować


SJP.pl


zapikselować

zniekształcić obraz cyfrowy lub obraz wideo, ukazując poszczególne piksele, zwykle w celu uniemożliwienia rozpoznania określonych szczegółów; spikselizować, spikselować, zapikselizować, wypikselować, wypikselizować


SJP.pl


zapinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapinać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapʲĩˈnãɲɛ, AS: zapʹĩnãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapinać, zapiąć

 rzecz. zapinka ż., zapięcie n.

Wiktionary


zapinać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapiąć)

 (1.1) łączyć dwa brzegi tkaniny przy pomocy guzików, haftek, zatrzasków, zamka błyskawicznego itp.

 (1.2) grub. o mężczyźnie: odbywać z kimś aktywny stosunek seksualny

czasownik zwrotny niedokonany zapinać się (dk. zapiąć się)

 (2.1) łączyć dwa brzegi tkaniny przy pomocy guzików, haftek, zatrzasków, zamka błyskawicznego itp. – na własnym ubraniu

 (2.2) mieć zdolność łączenia się dwoma brzegami przy pomocy guzików, haftek, zatrzasków, zamka błyskawicznego itp.

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Chcę taki czerwony sweter, który zapina się na zamek błyskawiczny, a nie na guziki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpʲĩnat͡ɕ, AS: zapʹĩnać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapinanie n., zapięcie n., zapinka ż., upinanie n., upięcie n., spinanie n., spięcie n., dopięcie n., dopinanie n.

 czas. upinać ndk., upiąć dk., spinać ndk., spiąć dk., dopinać ndk., dopiąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) posuwać, pieprzyć, walić

Wiktionary


zapineczka

zdrobnienie od: zapinka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: zapinka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapʲĩˈnɛt͡ʃka, AS: zapʹĩnečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapinka ż.

Wiktionary


zapingować

środowiskowo: sprawdzić jakość połączenia do urządzenia w sieci; spingować


SJP.pl


zapinka

urządzenie do zapinania czegoś; spinka; zapięcie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przedmiot służący do zapinania czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpʲĩnka, AS: zapʹĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapinanie n., zapięcie n.

:: zdrobn. zapineczka

 czas. upinać, zapinać ndk., zapiąć dk.

Wiktionary


zapis

1. zapisanie lub zarejestrowanie czegoś;
2. to, co zostało zapisane lub zarejestrowane;
3. umieszczenie kogoś na liście uczestników lub członków czegoś;
4. rozporządzenie w testamencie wydane przez spadkodawcę;
5. to, co zostało przeznaczone komuś w testamencie;
6. rozporządzenie prawne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zapisanie, rejestracja czegoś

 (1.2) trwały ślad powstały na skutek rejestracji lub zapisania

 (1.3) sposób zapisywania

 (1.4) praw. rozporządzenie w testamencie o przeznaczeniu komuś czegoś w spadku;

 (1.5) praw. punkt umowy, ustawy, rozporządzenia

 (1.6) zapisy: okres czasu, kiedy można zapisać się na pewną listę

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • synonim rejestracji, np.:
    • zapis dźwiękowy, nagranie dźwiękowe
    • zapis graficzny
  • zapis – rodzaj rozporządzenia testamentowego
  • Zapis – pismo literackie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pierwszego zapisu dźwięku dokonał w 1877 r. Amerykanin Thomas Alva Edison.

 (1.2) Ten zapis jest bardzo kiepskiej jakości.

 (1.3) Zapis matematyczny jest bardziej ścisły niż słowa.

 (1.4) Zapisobiorcy po śmierci spadkodawcy przysługuje roszczenie o wydanie rzeczy na podstawie zapisu testamentowego.

 (1.5) Niezgodny z prawem jest zapis, który stanowi, że cena lokalu nie zawiera VAT.

 (1.6) Jutro startują zapisy do przedszkola – pamiętaj, żeby pójść i zapisać naszą małą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzapʲis, AS: zapʹis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapisywacz mos./mrz., zapisek m., zapisywanie n., zapisobiorca m., zapisanie n., pisanina ż.

 czas. zapisać, zapisywać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) notacja

 (1.4) punkt testamentu

 (1.5) punkt umowy, artykuł ustawy, paragraf

Wiktionary


zapisanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapisać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapʲiˈsãɲɛ, AS: zapʹisãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapisać dk., zapisywać ndk.

 rzecz. pisanina ż., zapis, zapiski, zapisywanie

Wiktionary


zapisać

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapisywać)

 (1.1) dokonany od|zapisywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpʲisat͡ɕ, AS: zapʹisać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapisywacz mos./mrz., zapis mrz., zapisanie n., pismo n., zapisek mrz., pisarz mos., pisanina ż.

 czas. pisać

Wiktionary


zapisek

notatka, zapisek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) drobna notatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpʲisɛk, AS: zapʹisek

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapisać dk., zapisywać ndk.

 rzecz. zapisywacz mos./mrz., zapisywanie n., zapis mrz., pisarz mos., pisanina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) adnotacja

Wiktionary


zapiska

notatka, zapisek


SJP.pl


zapisobierca

dawniej: zapisobiorca, legatariusz


SJP.pl


zapisobiorczyni

→ zapisobiorca


SJP.pl

Patrz:

zapisobiorca

zapisodawczyni

→ zapisodawca


SJP.pl

Patrz:

zapisodawca

zapisowy

przymiotnik od: zapis


SJP.pl


zapisywacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto zapisuje

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) techn. element zapisujący

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tej nazwie greckie „ου” występuje chyba na miejscu dawnego słowiańskiego „i” (potem „ь”), które widocznie obcy zapisywacz (Grek?) usłyszał jako samogłoskę zaokrągloną […].

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapisać dk., zapisywać ndk.

 rzecz. zapis m., zapisek m., pisanina ż.

Wiktionary


zapisywaczka

→ zapisywacz; rejestratorka


SJP.pl


zapisywalny

dający się zapisać


SJP.pl


zapisywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapisywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapʲisɨˈvãɲɛ, AS: zapʹisyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapisywać

 rzecz. zapis mrz., zapisanie n., zapisek mrz., pisanina ż.

Wiktionary


zapisywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapisać)

 (1.1) trwale coś pisać, notować, zwykle krótką informację

 (1.2) inform. zachowywać dane w pamięci

 (1.3) wypełniać coś pismem, literami

 (1.4) oddawać coś komuś w spadku tworząc testament

 (1.5) o lekarzu: wskazywać komuś leki tworząc receptę

 (1.6) włączać kogoś na listę uczestników

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy zapisałeś godziny odjazdów pociągów?

 (1.2) Zapomniałem zapisać dokumentu przed wyłączeniem komputera!

 (1.3) Profesor miał brzydki zwyczaj i zapisywał marginesy książek.

 (1.4) Ojciec zapisał mojej siostrze cały majątek, a mnie nie dał ani grosza!

 (1.5) Ten głupi konował zapisał mi aspirynę na bolące nogi!

 (1.6) Wczoraj zapisaliśmy się na wycieczkę do Grecji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapʲiˈsɨvat͡ɕ, AS: zapʹisyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapisywacz mos./mrz., pisanina ż., pisarz mos., zapisek mrz., zapisywanie, zapisanie, zapis, zapiski, pismo

 czas. zapisywać się, zapisać się, pisać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) notować, pisać

 (1.2) nagrywać

 (1.3) zapełniać

 (1.4) przekazywać, cedować

 (1.5) przepisywać

 (1.6) wpisywać

Wiktionary


zapitalać

zasuwać, zapierniczać, zapieprzać, zapierdzielać; potocznie:
1. robić coś bardzo szybko;
2. ciężko pracować


SJP.pl


zapitka

potocznie: napój do popijania alkoholu; popitka, zapojka


SJP.pl


zapitolić

potocznie: ukraść; zajumać, zwędzić, zakosić, zwinąć


SJP.pl


zapity

potocznie:
1. upojony alkoholem, pijany; upity, spity;
2. charakterystyczny dla pijaka, np. zapity głos, zapita morda; pijacki


SJP.pl


zapiziany

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Mościska. zaniedbany, chorowity

Wiktionary


zapiątek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) neol. zob. weekend.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zapiątkowy

Wiktionary


zapiąć

złączyć dwie części (zazwyczaj ubrania) guzikiem, haftką, zatrzaskiem itp.


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapinać)

 (1.1) dokonany od|zapinać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miała tę samą sukienkę, w której rozpoznał teraz męską koszulę, zbyt dużą i niedbale zapiętą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzapʲjɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: zapʹi ̯o̊̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapinka ż., zapinanie, zapięcie

 czas. upinać

Wiktionary


zapić

1. napić się alkoholu w celu zapomnienia o problemach, zmartwieniach;
2. wypić coś po zjedzeniu czegoś;
3. potocznie: upić się


SJP.pl


zapięcie

złączyć dwie części (zazwyczaj ubrania) guzikiem, haftką, zatrzaskiem itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) element umożliwiający powtarzalne łączenie i rozłączanie części większej całości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwsze zapięcia podobne do dzisiejszego zamka błyskawicznego wynaleziono w połowie XIX wieku.

 (1.1) Kolega niestety nie powstrzymał swojego popędu i rozwalił mi zapięcie od biustonosza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: zapʹi ̯ė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapinka ż., zapinanie n.

 czas. zapiąć dk., zapinać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zamek, zapinka, spinka

Wiktionary


zapiętek

1. specjalna wkładka wypełniająca wolne miejsce w zbyt dużym bucie;
2. tylna część buta nad obcasem; zapiętek


SJP.pl


zapiętka

1. specjalna wkładka wypełniająca wolne miejsce w zbyt dużym bucie;
2. tylna część buta nad obcasem; zapiętek


SJP.pl


zapięty

złączyć dwie części (zazwyczaj ubrania) guzikiem, haftką, zatrzaskiem itp.


SJP.pl


zapiździały

przymiotnik

 (1.1) wulg. zapóźniony, prymitywny, niefajny, zdegenerowany

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pizda ż.

 przym. pizdowaty

Wiktionary


zaplamiać

robić na czymś plamy, pokrywać plamami; plamić


SJP.pl


zaplamić

zrobić plamy na czymś; poplamić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. plamić)

 (1.1) dokonany odamić.

czasownik zwrotny dokonany zaplamić się (ndk. plamić się)

 (2.1) dokonany odamić się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plamienie n.

 czas. odplamiać

 przym. plamisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poplamić

 (2.1) poplamić się

Wiktionary


zaplanowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaplanować.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. planowy

Wiktionary


zaplanować

ułożyć plan, opracować projekt czegoś; obmyślić, uplanować


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. planować)

 (1.1) poczynić plan, postanowić w jakich warunkach coś wykonać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plan mrz., planista mos.

 czas. planować

 przym. planowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaaranżować

Wiktionary


zaplecze

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pomieszczenie pomocnicze

 (1.2) pomocniczy zespół osób lub środków

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zaplecze – pomieszczenie lub teren
  • zaplecze – element grzbietowej strony ciała sześcionogów

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) pomieszczenie gospodarcze

 (1.2) baza

Wiktionary


zaplecznik

część zbroi rycerskiej


SJP.pl


zapleczowy

→ zaplecze


SJP.pl

Patrz:

zaplecze

zaplemnić

złożyć plemniki w pobliżu komórek jajowych


SJP.pl


zaplombować

czasownik

 (1.1) dokonany odombować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drzwi nie były zamknięte, a jedynie zaplombowane kawałkiem sznurka wciśniętego w kapsel i przyklejonego plastelinaasteliną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plomba ż.

Wiktionary


zaplot

1. środowiskowo: zaplatanie koła rowerowego;
2. dawniej: zaplatanie, zaplecenie, splot


SJP.pl


zapluskwiać

dopuszczać do rozplenienia się gdzieś pluskiew


SJP.pl


zapluskwić

dopuścić do rozplenienia się gdzieś pluskiew


SJP.pl


zaplusować

potocznie: zaimponować, przypodobać się komuś


SJP.pl


zapluty

1. napluć obficie, pokryć coś plwociną lub napluć na coś w wielu miejscach;
2. zapluć się - zaślinić się mówiąc nerwowo lub szybko, zaślinić się ze złości


SJP.pl


zapluć

1. napluć obficie, pokryć coś plwociną lub napluć na coś w wielu miejscach;
2. zapluć się - zaślinić się mówiąc nerwowo lub szybko, zaślinić się ze złości


SJP.pl


zapobiec

podjąć w porę działanie, które usunie zagrożenie


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zapobiegać)

 (1.1) dokonany od|zapobiegać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie było jednak wyboru, jeśli dalszemu rozlewowi krwi chcieli zapobiec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpɔbʲjɛt͡s, AS: zapobʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapobiegliwość ż., zapobieganie ndk., zapobiegnięcie dk., zapobieżenie dk.

 przym. zapobiegawczy, zapobiegliwy

 czas. zapobiegać ndk., zapobiegnąć dk.

 przysł. zapobiegawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapobiegnąć

Wiktionary


zapobieganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapobiegać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przerwy śródlekcyjne to takie treści i sposoby działania nauczycieli, które zmierzają do zapobiegania zmęczeniu i znużeniu uczniów w trakcie trwania lekcji…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapɔbʲjɛˈɡãɲɛ, AS: zapobʹi ̯egãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapobiegliwość ż., zapobiegnięcie dk., zapobieżenie dk.

 przym. zapobiegawczy, zapobiegliwy

 czas. zapobiegać ndk., zapobiec dk., zapobiegnąć dk.

 przysł. zapobiegawczo

Wiktionary


zapobiegawczo

przysłówek sposobu

 (1.1) chcąc zapobiec czemuś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapobieganie n., zapobiegliwość ż., zapobieżenie n.

 czas. zapobiec dk., zapobiegać ndk.

 przym. zapobiegawczy

 przysł. zapobiegliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prewencyjnie, profilaktycznie

Wiktionary


zapobiegawczy

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony do zapobiegania czemuś niekorzystnemu

 (1.2) med. służący do zapobiegania chorobom

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapobieganie n., zapobieżenie n., zapobiegnięcie n.

 czas. zapobiec dk., zapobiegać ndk., zapobiegnąć dk.

 przym. zapobiegliwy, zapobiegły

 przysł. zapobiegawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prewencyjny, zaradczy

 (1.2) profilaktyczny

Wiktionary


zapobiegać

czasownik nieprzechodni

 (1.1) nie dopuszczać (do czegoś), nie pozwalać (na coś), zabezpieczać się (przed czymś)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapɔˈbʲjɛɡat͡ɕ, AS: zapobʹi ̯egać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapobiegliwość ż., zapobieganie ndk., zapobiegnięcie dk., zapobieżenie dk.

 przym. zapobiegawczy, zapobiegliwy

 czas. zapobiec dk., zapobiegnąć dk.

 przysł. zapobiegawczo

Wiktionary


zapobiegliwiej

stopień wyższy od przysłówka: zapobiegliwie


SJP.pl


zapobiegliwość

→ zapobiegliwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, kto jest zapobiegliwy

Wiktionary

Patrz:

zapobiegliwy

Powiązane:

 rzecz. zapobieganie n.

 czas. zapobiegać ndk., zapobiec dk.

 przym. zapobiegliwy

 przysł. zapobiegliwie, zapobiegawczo

Wiktionary


zapobiegliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: zapobiegliwy


SJP.pl


zapobiegliwy

1. taki, który stara się zapobiegać przyszłym problemom, troszczy się o przewidywane potrzeby i przygotowuje się do ich zaspokojenia; przewidujący, przezorny;
2. świadczący o takich cechach


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) cechujący się przezornością, zdolnością przewidywania i zapobiegania niekorzystnym sytuacjom

 (1.2) świadczący o przezorności

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapobiegnąć, zapobiec, zapobiegać ndk.

 rzecz. zapobieżenie n., zapobiegnięcie n., zapobieganie n., zapobiegliwość ż.

 przym. zapobiegawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dalekowzroczny, przewidujący, przezorny, troskliwy

Wiktionary


zapobiegnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapobiegnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapɔbʲjɛ̇ɟˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: zapobʹi ̯ėǵńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapobieganie ndk., zapobieżenie dk.

 przym. zapobiegawczy, zapobiegliwy

 czas. zapobiegać ndk., zapobiec dk., zapobiegnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapobieżenie

Wiktionary


zapobiegnąć

nie dopuścić do czegoś; zapobiec


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zapobiegać)

 (1.1) dokonany od|zapobiegać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapɔˈbʲjɛɡnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: zapobʹi ̯egnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapobieganie ndk., zapobiegnięcie dk., zapobieżenie dk.

 przym. zapobiegawczy, zapobiegliwy

 czas. zapobiegać ndk., zapobiec dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapobiec

Wiktionary


zapobieżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapobiec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapɔbʲjɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: zapobʹi ̯ežẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapobieganie ndk., zapobiegnięcie dk.

 przym. zapobiegawczy, zapobiegliwy

 czas. zapobiegać ndk., zapobiec dk., zapobiegnąć dk.

 przysł. zapobiegawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapobiegnięcie

Wiktionary


zapocony

pokryty wilgocią, potem


SJP.pl


zapoczwarzać

zapoczwarzać się - o owadach: zamieniać się w poczwarkę; przepoczwarzać się


SJP.pl


zapoczątkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapoczątkować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapoczątkować dk.

Wiktionary


zapoczątkować

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapoczątkowywać)

 (1.1) dać czemuś początek, zainicjować

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapoczątkowywać ndk.

 rzecz. początkujący m., początek m., zapoczątkowanie n.

 przym. początkujący

 przysł. początkowo

Wiktionary


zapoczątkowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapoczątkowywać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapoczątkowywać ndk.

Wiktionary


zapodanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. zaproponowanie czegoś

 (1.2) urz. oświadczenie, doniesienie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wysiliłeś się nawet na zapodanie kielicha gościowi?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapodawanie n.

 czas. zapodać dk., zapodawać ndk.

Wiktionary


zapodawać

potocznie:
1. proponować, przedstawiać;
2. donosić na kogoś;
3. wykonywać solo utwór muzyczny lub jego część


SJP.pl


zapodać

potocznie:
1. zaproponować, przedstawić;
2. donieść na kogoś;
3. wykonać solo utwór muzyczny lub jego część


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapodawać)

 (1.1) pot. zaproponować

 (1.2) pot. donieść na jakąś osobę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zapodaj, pan, szluga, kochaniutki.

 (1.2) Jego własna kobieta na niego zapodała, wredne babsko...

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapodanie n.

Wiktionary


zapodzianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapodziać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podzianie n., podziewanie n., zapodziewanie n.

 czas. zapodziać dk., podziewać ndk., zapodziewać ndk., podziać dk.

Wiktionary


zapodziewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapodziewać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapodzianie n., podzianie n.

 czas. zapodziewać ndk., zapodziać dk., podziać dk.

Wiktionary


zapogować

młodzieżowo: zatańczyć pogo - taniec punków


SJP.pl


zapojka

regionalnie: napój do popijania alkoholu; popitka, zapitka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) białystok. napój do popijania alkoholu

Wiktionary


zapolarny

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się za kręgiem polarnym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tym razem los mnie rzucił hen na północ, w zapolarny dziki kraj Workuta.

Wiktionary


zapole

1. regionalnie: miejsce na zboże w stodole; sąsiek, zasiek;
2. regionalnie: miejsce w spichrzu do przechowywania ziaren i nasion


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zapole – część wsi Żeszczynka w woj. lubelskim, w pow. bielskim, w gminie Sosnówka
  • Zapole – kolonia w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Nowa Brzeźnica
  • Zapole – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Brzeźnio
  • Zapole – część wsi Bolesław w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Bolesław
  • Zapole – część wsi Zasadne w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Kamienica
  • Zapole – część wsi Swoszowa w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Szerzyny
  • Zapole – część wsi Jodłówka-Wałki w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Tarnów
  • Zapole – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Grodzisk Mazowiecki
  • Zapole – część wsi Studnie w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Głowaczów
  • Zapole – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Tłuszcz
  • Zapole – przysiółek wsi Cmolas w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Cmolas
  • Zapole – część wsi Wilcza Wola, w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Dzikowiec

Wikipedia


zapolice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zapolice – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Kodrąb
  • Zapolice – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Zapolice
  • Zapolice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Trzebiatów
  • Zapolice – gmina wiejska
  • Zapolice (gromada)
  • Zapole

Wikipedia


zapolicki

przymiotnik od: Zapolice


SJP.pl


zapolowa

→ zapolowy


SJP.pl

Patrz:

zapolowy

zapolować

1. wziąć udział w polowaniu;
2. w łowiectwie: zamęczyć podczas polowania; zagonić, wycieńczyć;
3. potocznie: postarać się zdobyć czyjeś względy lub coś trudnego od osiągnięcia


SJP.pl


zapolowy

baseballista grający na zapolu (części boiska najbardziej oddalonej od bazy domowej)


SJP.pl

Zapolowy (ang. outfielder, w skrócie OF) – w baseballu zawodnik drużyny broniącej, który gra na zapolu, części boiska najbardziej oddalonej od bazy domowej.

W meczu występuje zawsze trzech zapolowych:

W zapisie meczowym lewozapolowego zapisuje się jako numer 7, środkowozapolowego jako 8, zaś prawozapolowego jako 9.

Wikipedia


zapolski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Abraham Zapolski – polski urzędnik
  • Dominik Zapolski – polski malarz
  • Jan Zapolski – katolicki duchowny
  • Kazimierz Aleksander Zapolski – polski urzędnik
  • Stanisław Zapolski – polski urzędnik
  • Zygmunt Zapolski – polski urzędnik
  • Jam Zapolski – miasteczko w obwodzie pskowskim Rosji

Wikipedia


zapominalska

potocznie: kobieta, która często o czymś zapomina


SJP.pl


zapominalski

potocznie: osoba, która często o czymś zapomina


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma skłonność do łatwego / szybkiego zapominania czegoś przez roztargnienie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) mężczyzna lub chłopiec łatwo zapominający coś przez roztargnienie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapominalstwo n., zapominanie n., zapomnienie n.

:: fż. zapominalska ż.

 czas. zapominać ndk., zapomnieć dk.

 przym. zapomniany

Wiktionary


zapominalskość

→ zapominalski


SJP.pl

Patrz:

zapominalski

zapominanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapominać.

Wiktionary

Zapominanie – utrata zdolności do przypominania sobie, rozpoznawania lub reprodukowania tego, co poprzednio zostało zapamiętane.

Zapominanie doczekało się kilku teorii, które mają wyjaśnić jego naturę.

Zaznaczyć należy, że pod pojęciem zapominania kryje się kilka odmiennych procesów pamięciowych, które prowadzą do utraty możliwości wydobycia informacji. Jest tak z kilku powodów:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌzapɔ̃mʲĩˈnãɲɛ, AS: zapõmʹĩnãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapominalstwo n., zapominalski m., zapomnienie n., niezapominajka ż.

 czas. zapominać ndk., zapomnieć dk.

 przym. zapominalski, zapomniany

Wiktionary


zapominać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapomnieć)

 (1.1) tracić coś z pamięci, przestawać pamiętać o czymś

 (1.2) gubić coś, zostawiać coś gdzieś (= zapominać (1.1) zabrać coś ze sobą)

czasownik zwrotny niedokonany zapominać się (dk. zapomnieć się)

 (2.1) przekraczać pewne granice, przyjęte normy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie zapomina się łatwo swojej pierwszej miłości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapɔ̃ˈmʲĩnat͡ɕ, AS: zapõmʹĩnać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niezapominajka ż., zapominalstwo n., zapominalski m., zapominka ż., zapominanie n., zapomnienie n.

 czas. przypominać ndk., zapomnieć dk., zapomnieć się dk.

 przym. zapominalski, zapomniany

Wiktionary


zapomniany

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, o którym nikt już nie pamięta i o którego nikt nie dba

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika zapomnieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele zapomnianych lub mniej znanych kryminalnych historii rozegrało się na wrzeszczańskich ulicach i we wrzeszczańskich domach w pierwszej połowie XX wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapɔ̃mʲˈɲãnɨ, AS: zapõmʹńãny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapomnieć dk., zapominać ndk.

 rzecz. zapominalski mos., zapomnienie n., zapominanie n., niezapominajka ż.

 przym. zapominalski

Wiktionary


zapomnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapomnieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: zapõmʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapominalski m., zapominanie n., niezapominajka ż.

 czas. zapominać ndk., zapomnieć dk.

 przym. zapominalski, zapomniany

Wiktionary


zapomnieć

1. przestać pamiętać o kimś lub o czymś;
2. nie wziąć czegoś przez nieuwagę;
3. nie zrobić czegoś w odpowiednim momencie;
4. stracić po pewnym czasie jakąś umiejętność;
5. przestać troszczyć się o kogoś lub coś albo interesować się kimś lub czymś;
6. zapomnieć się - stracić panowanie nad sobą; zachować się nieodpowiednio


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapominać)

 (1.1) dokonany od|zapominać.

czasownik zwrotny dokonany zapomnieć się (ndk. zapominać się)

 (2.1) dokonany od|zapominać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Proszę mi wybaczyć, ale zapomniałem, jak pan ma na imię.

 (1.1) Zapomniałem parasola i oczywiście zaczął padać deszcz.

 (2.1) Znany piłkarz w trakcie ostrej telewizyjnej dyskusji zapomniał się i sklął jednego z gości.

 (2.1) Niestety zapomniałaś się w tej grze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpɔ̃mʲɲɛ̇t͡ɕ, AS: zapõmʹńėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapominalski m., zapominanie n., zapomnienie n., niezapominajka ż.

 czas. przypomnieć dk., zapominać ndk., zapominać się ndk.

 przym. zapomniany, zapominalski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. zaboczyć

Wiktionary


zapomoga

1. pomoc finansowa udzielana bezzwrotnie osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, losowej; wsparcie, zasiłek;
2. potocznie: bardzo niska pensja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pomoc finansowa udzielana bezzwrotnie osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, losowej

Wiktionary

Zapomoga − doraźna, bezzwrotna pomoc finansowa udzielana osobom fizycznym zwykle w związku ze zdarzeniem losowym.

Zapomogi mogą być udzielane przez zakłady pracy (z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych), organizacje charytatywne czy też organizacje samopomocowe (ze składek członków).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wojna zostawiła ich bez dachu nad głową i bez żywności; teraz wegetują dzięki zapomogom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapɔ̃ˈmɔɡa, AS: zapõmoga

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zapomogowy

 rzecz. zapomożenie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wsparcie, zasiłek

Wiktionary


zapomogowy

przymiotnik od: zapomoga


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący zapomogi, związany z zapomogą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapɔ̃mɔˈɡɔvɨ, AS: zapõmogovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapomoga ż., zapomożenie n., pomaganie n.

Wiktionary


zapona

dawniej:
1. ozdobne zapięcie, klamra, fibula;
2. zasłona, kotara


SJP.pl

Zapona – ozdobna zapinka w postaci broszy, agrafy, klamry, haftki lub guza, służąca do spinania płaszczy, opończy, kap, futer, niekiedy drobniejszych elementów odzieży (np. pasów); używana też jako element dekoracyjny, np. jako pektorał lub do zdobienia kołpaków.

Wikipedia


zapora

przeszkoda uniemożliwiająca przejście na drugą stronę; blokada; bariera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przeszkoda fizycznie uniemożliwiająca przejście, przedostanie się, lub zmianę położenia czegoś w przestrzeni

 (1.2) stała budowla hydrotechniczna umożliwiająca piętrzenie wody;

 (1.3) wojsk. zespół środków służących do powstrzymania ruchu wojsk nieprzyjaciela

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zapory wojskowe:
    • zapora inżynieryjna – zespół środków i budowli służących do powstrzymania ruchu wojsk nieprzyjaciela
    • zapora balonowa – zespół balonów osłaniających cel przed wrogimi samolotami
    • zapora graniczna – oddział służący do zatrzymywania ściganych osób
  • zapora wodna – przegroda służąca do spiętrzania wody
  • zapora sieciowa – sposób zabezpieczania sieci i systemów przed intruzami
  • Zapora – powieść szwedzkiego pisarza Henninga Mankella wydana w roku 1998.
  • Zapora – polski film dokumentalny z 2016 r. poświęcony Hieronimowi Dekutowskiemu
  • Zapora – wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Czersk
  • Zbiornik Zapora – sztuczny zbiornik wodny na rzece Brdzie w Polsce
  • Zapora Akosombo
  • Zapora Austin

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Drzewa na pastwisku to również naturalna zapora przeciwwietrzna i schronienie dla zwierząt w czasie niesprzyjającej pogody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpɔra, AS: zapora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parcie n., opór m.

 czas. przeć, zapierać się, zaprzeć się

 przym. zaporowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeszkoda, bariera

 (1.2) tama

Wiktionary


zapornica

zabezpieczenie na drzwiach pozwalające uchylić je na bezpieczną szerokość


SJP.pl


zaporoski

1. → Zaporoże;
2. obwód zaporoski - jeden z 24 obwodów Ukrainy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Zaporoża, związany z Zaporożem, pochodzący z Zaporoża (krainy)

 (1.2) dotyczący Zaporoża, związany z Zaporożem, pochodzący z Zaporoża (miasta)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako sprzymierzeńcy w walkach z Turkami występowali Kozacy zaporoscy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapɔˈrɔsʲci, AS: zaporosʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zaporoże n., Zaporożec mos., zaporożanin mos., zaporożanka ż., Zaporoszczyzna ż.

Wiktionary


zaporowski

nazwisko


SJP.pl


zaporowy

przymiotnik od: zapora


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) powstały na skutek zlokalizowania zapory

 (1.2) stanowiący zaporę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapora ż.

Wiktionary


zaporożanin

mieszkaniec Zaporoża (miasta na Ukrainie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Zaporoża; osoba z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zaporoże n., Zaporożec mos.

:: fż. zaporożanka ż.

 przym. zaporoski

Wiktionary


zaporożanka

mieszkanka Zaporoża (miasta na Ukrainie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Zaporoża; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zaporoże n., Zaporożec mos.

:: fm. zaporożanin mos.

 przym. zaporoski

Wiktionary


zaporoże

1. obszar nad dolnym Dnieprem, na którym Kozacy zakładali swoje obozy; Dzikie Pola, Sicz;
2. miasto na Ukrainie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) hist. obszar nad dolnym Dnieprem, na południowo-wschodnich krańcach Rzeczpospolitej, obecnie w granicach Ukrainy;

 (1.2) geogr. miasto nad Dnieprem w południowo-wschodniej części Ukrainy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zaporoże – kraina historyczna
  • Zaporoże – miasto, stolica obwodu zaporoskiego
  • Zaporoże – współczesny obwód zaporoski na Ukrainie
  • Zaporoże – okręt podwodny
  • Zaporożje

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiedziałeś, że albertyni mają placówkaacówkę na Zaporożu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapɔˈrɔʒɛ, AS: zaporože

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zaporożec m., zaporożanin mos., zaporożanka ż., zaporożec m., Zaporoszczyzna ż.

 przym. zaporoski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Dzikie Pola

Wiktionary


zaporożec

marka samochodów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Zaporoża, obszaru nad dolnym Dnieprem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapɔˈrɔʒɛt͡s, AS: zaporožec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zaporoże n., zaporożanin m., zaporożanka ż., zaporożec m.

 przym. zaporoski

Wiktionary


zaporęczować

we wspinaczce i nurkowaniu: założyć linę poręczową dla zabezpieczenia trasy


SJP.pl


zapostować

potocznie: opublikować post w internecie


SJP.pl


zapostulować

wysunąć postulat, zaproponować coś


SJP.pl


zapotecki

→ Zapotek; zapotekijski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Zapotekami, dotyczący Zapoteków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język zapotecki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zapotek mos.. Zapotekijczyk mos., Zapotekijka ż.

 przym. zapotekijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapotekijski

Wiktionary


zapotek

członek ludu indiańskiego; Zapotekijczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. przedstawiciel indiańskiego ludu meksykańskiego żyjącego w środkowej i wschodniej części stanu Oaxaca

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zapotecki, zapotekijski

 rzecz. zapotecki mrz.

Wiktionary


zapotekijczyk

członek ludu indiańskiego; Zapotek


SJP.pl


zapotekijka

członkini ludu indiańskiego


SJP.pl


zapotekijski

→ Zapotek; zapotecki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Zapotekami, dotyczący Zapoteków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapotecki mrz., Zapotek mos.. Zapotekijczyk mos., Zapotekijka ż.

 przym. zapotecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapotecki

Wiktionary


zapotekowie

lud indiański w Meksyku zamieszkujący środkowo-wschodnią część obecnego stanu Oaxaca


SJP.pl

Zapotekowie – grupa rdzennych mieszkańców Meksyku, zamieszkujących środkowo-wschodnią część obecnego stanu Oaxaca.

Obecnie ich populacja liczy około 400 tys., większość posługuje się językiem hiszpańskim, w użyciu jest też silnie rozdrobniony dialektalnie język zapotecki z rodziny oto-mangueskiej.

Wikipedia


zapotrzebowanie

urzędowo, środowiskowo: zamówić, wydać polecenie dostarczenia sobie czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapotrzebować.

 (1.2) druk, dokument z wyszczególnionymi potrzebami, np. w zakresie zakupów

Wiktionary

Powiązane:

 czas. trzeba, zapotrzebować dk.

Wiktionary


zapotrzebować

urzędowo, środowiskowo: zamówić, wydać polecenie dostarczenia sobie czegoś


SJP.pl


zapotrzebowywać

dawniej:
1. potrzebując, zlecać dostarczenie sobie czegoś, wyrażać chęć kupna czegoś;
2. odczuwać potrzebę czegoś


SJP.pl


zapowiadaczka

redaktorka zapowiadająca coś; spikerka, prezenterka


SJP.pl


zapowiadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapowiadać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapɔvʲjaˈdãɲɛ, AS: zapovʹi ̯adãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapowiadać, zapowiedzieć, powiedzieć

Wiktionary


zapowiadać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapowiedzieć)

 (1.1) dawać zapowiedź – zwiastować, przewidywać coś co nastąpi w przyszłości, dawać znaki charakteryzujące zdarzenie, które ma nastąpić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Eleganckie ekwipaże, roztrącając beztrosko ludzką ciżbę, zapowiadały rychły koniec świetlistego festynu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapɔˈvʲjadat͡ɕ, AS: zapovʹi ̯adać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapowiadanie ndk. n., zapowiedzenie dk. n., zapowiedź ż.

 czas. powiedzieć, zapowiedzieć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wróżyć

Wiktionary


zapowiednik

1. w językoznawstwie: wyraz wprowadzający zdanie podrzędnie złożone;
2. w Rosji i krajach byłego ZSRR: teren pod ochroną ze względu na cechy przyrodnicze, gatunki zwierząt lub roślin;
3. dawniej: zapowiedź


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zapowiednik – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Złoczew
  • Zapowiednik – osada w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Skarszewy
  • Zapowiednik – część miasta Łukowa
  • Zapowiednik – jezioro w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Włoszakowice, leżące na terenie Pojezierza Sławskiego
  • zapowiednik – forma ochrony przyrody w krajach byłego ZSRR

Wikipedia


zapowiedzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapowiedzieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapɔvʲjɛˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: zapovʹi ̯eʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapowiedzieć, zapowiadać, powiedzieć

Wiktionary


zapowiedzi

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kościelne ogłoszenie czyjegoś zamiaru zawarcia związku małżeńskiego;

forma rzeczownika.

 (2.1) lm. M. od: zapowiedź

Wiktionary

Zapowiedzi – publiczne ogłoszenie przez proboszcza parafii, zamiaru wstąpienia w związek małżeński danych członków wspólnoty wiernych. Zapowiedzi stanowią jeden z elementów tak zwanego dochodzenia przedślubnego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Teraz zajadę do proboszcza, żeby dać formalnie na zapowiedzi. Ksiądz już wie i mam nadzieję, że popiera nasze zamiary.

 (1.1) Niejaka Franciszka Wacławiak zerwała wprawdzie długoletnie narzeczeństwo z policjantem Danielem Lachowiczem, ale gdy w kościele usłyszała jego zapowiedzi - wylała na niego butelkę kwasu siarkowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapɔˈvʲjɛ̇d͡ʑi, AS: zapovʹi ̯ėʒ́i

Wiktionary


zapowiedzieć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapowiadać)

 (1.1) zob. zapowiadać.

czasownik zwrotny

 (2.1) zob. zapowiadać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mama zrobiła dzieciom awanturę i zapowiedziała częste inspekcje.

 (2.1) Na wieczór zapowiedział się gość z filmami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapɔˈvʲjɛ̇d͡ʑɛ̇t͡ɕ, AS: zapovʹi ̯ėʒ́ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapowiadanie ndk. n., zapowiedzenie dk. n., zapowiedź ż.

 czas. powiedzieć, zapowiadać ndk.

Wiktionary


zapowiedź

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ogłaszanie tego, co ma stać się lub nadejść

 (1.2) oznaka czegoś zbliżającego się

 (1.3) krótki, wstępny utwór

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To była zapowiedź niekończących się przygód i perypetii ze zwierzętami i dzieciakami z nowo odkrytej planetaanety.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpɔvʲjɛ̇t͡ɕ, AS: zapovʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapowiadać, zapowiedzieć, powiedzieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) denuncjacja, ogłoszenie, obwieszczenie, zawiadomienie, anons, proroctwo, prognoza,przepowiednia

 (1.2) przejaw, oznaka, sygnał, zwiastun, wyznacznik, wróżba, znak, objaw, symptom, prognostyk, zadatek, prekursor, przedświt, herold, podmuch

 (1.3) preludium, wstęp, szkic, zarys, zwiastun

Wiktionary


zapowietrzeniec

dawniej: człowiek zapowietrzony (zarażony); morowiec


SJP.pl


zapowietrzona

archaicznie: kobieta chora zakaźnie


SJP.pl


zapowietrzony

archaicznie: człowiek chory zakaźnie


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: zapowietrzyć

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) daw. osoba chora zakaźnie

przymiotnik

 (3.1) gwara. obraź. rodzaj wyzwiska

Wiktionary

Przykłady

 (3.1) (…) Zarno wszyćko dokumentnie rzeknę, z czego się pokaże la prześwietnego sądu i la zgromadzonego narodu, co jestem niewinowaty a Dominikowa cygan jest baba, pleciuch i ozornica zapowietrzona!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapowietrzenie n.

 czas. zapowietrzyć dk., zapowietrzać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) przeklęty

Wiktionary


zapoznany

taki, o którym nie pamięta się należycie, dostatecznie; niedoceniony


SJP.pl


zapoznawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) proces wprowadzania kogoś w nową sytuację, zagadnienie lub środowisko, polegający na przekazywaniu informacji; może się także odnosić do kontaktów interpersonalnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co roku na początku semestru odbywa się zapoznawanie studentów z kampusem.

 (1.1) Program nauczania w pierwszej klasie skupia się na zapoznawaniu dzieci z alfabetem.

 (1.1) Reksio jest przyjacielskim psem, nie mającym problemów z zapoznawaniem nowych osób.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapoznawać ndk.

 rzecz. znawstwo n.

Wiktionary


zapoznawać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapoznać)

 (1.1) przekazywać komuś informacje na pewien temat

 (1.2) przekazywać komuś imię, nazwisko lub inne informacje o kimś innym, sprawiając, że te osoby zawierają znajomość

czasownik zwrotny niedokonany zapoznawać się (dk. zapoznać się)

 (2.1) zdobywać komuś informacje na pewien temat

 (2.2) zawierać z kimś znajomość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oprócz życia rodzinnego, towarzyskiego, wystawa zapoznaje nas z życiem zawodowym Józefa Fedorowicza.

 (1.2) Lussinge, człowiek najbardziej przezorny jakiego znałem, chcąc sobie zapewnić towarzysza przechadzki na rano, bardzo niechętnie zapoznawał mnie ze swymi znajomymi.

 (2.2) Dopiero niedawno, podczas pobytu w Spale, zapoznawałam się z czterema nowymi koleżankami.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozpoznawać, zapoznać dk.

 rzecz. zapoznawanie n., znawstwo n.

Wiktionary


zapoznawczy

służący do poznania się i połączony z zabawą lub pracą


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający za cel wzajemne poznanie się uczestników

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zajmij się Na’Talą, a ja przygotuję spotkanie zapoznawcze. Przytakuję, akceptuję układ i duszę w sobie narastające poczucie winy. Znalazłam się bliżej celu i tylko to ma znaczenie.

Wiktionary


zapoznać

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapoznawać)

 (1.1) przekazać wiedzę o czymś

 (1.2) skłonić do zawarcia znajomości z kimś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozpoznawać, zapoznawać, odpoznać

 rzecz. znawstwo n.

Wiktionary


zapozować

przybrać odpowiednią postawę i posłużyć jako model fotografowi, malarzowi itp.


SJP.pl


zapoż.

skrót od: zapożyczony


SJP.pl


zapożyczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona z języka obcego;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapɔʒɨˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: zapožyčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapożyczanie n., pożyczka ż.

 czas. zapożyczać ndk., zapożyczyć dk.

 przym. pożyczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barbaryzm, pożyczka, wyraz obcy, kalka

Wiktionary


zapożyczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapożyczać)

 (1.1) dokonany od|zapożyczać.

czasownik zwrotny dokonany zapożyczyć się (ndk. zapożyczać się)

 (2.1) dokonany od|zapożyczać się.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapożyczać ndk.

 rzecz. zapożyczanie n., zapożyczenie n., pożyczka ż.

 przym. zapożyczony

Wiktionary


zapper

osoba bezustannie przełączająca kanały telewizyjne


SJP.pl


zapping

1. ciągłe zmienianie kanałów telewizyjnych pilotem;
2. rzadko: przerwanie nagrywania filmu w magnetowidzie na czas emisji reklam


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bezcelowe, szybkie przełączanie kanałów telewizyjnych za pomocą pilota

Wiktionary

Za

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A czy wiesz, że zappingowi ulegają prawie wyłącznie faceci?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzapʲĩŋk, AS: zapʹĩŋk

Wiktionary


zappować

bezmyślnie przełączać kanały telewizyjne pilotem


SJP.pl


zapracowany

przymiotnik jakościowy

 (1.1) ciągle zajęty pracą

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zapracować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pracowniczka ż., pracowanie n., praca ż., pracowitość ż., pracownia ż., pracownica ż., pracownik mos., spracowany mos., dopracowywanie n., dopracowanie n., nadpracowanie n., napracowanie n., opracowywanie n., opracowanie, popracowanie n., przepracowywanie n., przepracowanie n., rozpracowywanie n., rozpracowanie n., spracowanie n., wypracowywanie n., wypracowanie n., zapracowywanie n., zapracowanie n.

 czas. pracować, dopracowywać ndk., dopracować dk., nadpracować dk., napracować się dk., opracowywać ndk., opracować dk., popracować dk., przepracowywać ndk., przepracować dk., rozpracowywać ndk., rozpracować dk., spracować dk., wypracowywać ndk., wypracować dk., zapracowywać ndk., zapracować dk.

 przym. pracowity, pracowniczy, przepracowany, spracowany

Wiktionary


zapracowywać

1. zdobywać, osiągać coś pracą; zarobić;
2. zapracowywać się - przemęczać się nadmierną pracą


SJP.pl


zapraska

zagięcie na ubraniu, powstałe przez założenie materiału i zaprasowanie go lub częściowe zaszycie; fałda (fałd), plisa, zakładka, pliska


SJP.pl


zaprasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) usztywnienie fałd, kantów w spodniach, zgięć w złożonym materiale itp. w wyniku prasowania

 (1.2) rzad. wygładzenie fałd, zmarszczek w wyniku prasowania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowywanie n.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary


zaprasować

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaprasowywać)

 (1.1) prasując utrwalić, usztywnić fałdy, kant w spodniach, zgięcia w złożonym materiale itp.

 (1.2) rzad. prasując wygładzić fałdy, zmarszczki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary


zaprasowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) usztywnianie fałd, kantów w spodniach, zgięć w złożonym materiale itp. w wyniku prasowania

 (1.2) rzad. wygładzanie fałd, zmarszczek w wyniku prasowania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary


zaprasowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaprasować)

 (1.1) niedokonany od|zaprasować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasowanie n., prasownica ż., prasownictwo n., prasowacz mos., prasowaczka ż., prasowalność ż., prasa ż., prasówka ż., prasowarka ż., prasowalnia ż., prasownia ż., prasowalnica ż., prasowanko n., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk.

 przym. prasowalniczy, prasowniczy, prasowalny

Wiktionary


zapraszający

zachęcający do wejścia dokądś lub zajęcia jakiegoś miejsca


SJP.pl


zapraszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapraszać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaproszenie n., zaprosiny nmos., dopraszanie n., doproszenie n.

 czas. zapraszać ndk., zaprosić dk.

Wiktionary


zapraszać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaprosić)

 (1.1) proponować komuś, aby przyszedł w odwiedziny

 (1.2) zachęcać kogoś do zrobienia czegoś lub skorzystania z czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zapraszam do mojego mieszkania. Zobaczycie, jak się urządziłem.

 (1.2) Mój chłopak zaprasza mnie do kina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpraʃat͡ɕ, AS: zaprašać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. doproszenie n., dopraszanie n., zapraszanie n., zaproszenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) namawiać

Wiktionary


zaprawa

1. spoiwo używane do łączenia elementów muru lub do tynkowania;
2. działanie wdrażające kogoś do czegoś;
3. coś, czym zaprawia się potrawy dla dodania smaku lub zapachu; zaprawka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. półpłynny, krzepliwy lepik mineralny służący w budownictwie za spoinę lub okładzinę;

 (1.2) czynności przygotowujące do czegoś, przygotowanie do czegoś

 (1.6) plast. substancja stosowana jako podkład pod farbę, lakier, politurę itp.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zaprawa – spoiwo do murowania i do tynkowania
  • zaprawa nasienna – środek chemiczny stosowany w rolnictwie i ogrodnictwie
  • Jan Zaprawa − polski wojskowy
  • bejca

Wikipedia

Synonimy:

 (1.2) przygotowywanie / przygotowanie, wdrażanie / wdrożenie

 (1.3) wprawa

 (1.6) bejca, grunt

Wiktionary


zaprawdę

przestarzałe: partykuła podkreślająca prawdziwość komunikowanego w zdaniu sądu, odnosząca się do treści całego zdania, zwykle je otwierająca; naprawdę, rzeczywiście, istotnie, doprawdy


SJP.pl

partykuła

 (1.1) podn. …podkreślająca prawdziwość przedstawianego w zdaniu sądu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaprawdę, powiadam wam: Wszystko, co uczyniliście jednemu z tych braci moich najmniejszych, Mnieście uczynili.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpravdɛ, AS: zapravde

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prawda

 partyk. naprawdę

 wykrz. prawda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naprawdę, rzeczywiście, doprawdy

Wiktionary


zaprawiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaprawić)

 (1.1) niedokonany od|zaprawić.

czasownik zwrotny niedokonany zaprawiać się (dk. zaprawić się)

 (2.1) niedokonany od|zaprawić się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A on rzadko mówi poważnie, wszystko zaprawia lekką ironią.

 (1.1) Sosy ich różne od naszych: [...] zaprawiają pieprzem, cynamonem, cukrem, gałką muszkatołową, oliwkami, śliwkami.

 (2.1) Armia zaprawiała się do boju.

 (2.1) Człowiek, który przez lata nie zaprawia się do pokonywania przeszkód, nie może być psychicznie silny.

Wiktionary


zaprawiony

wdrożyć kogoś do czegoś


SJP.pl


zaprawić

wdrożyć kogoś do czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaprawiać)

 (1.1) roln. pokryć nasiona, ziarna lub sadzonki środkiem chemicznym chroniącym przed chorobami i szkodnikami

 (1.2) kulin. poddać produkty spożywcze obróbce zabezpieczającej przed psuciem, przygotować zapasy

 (1.3) przest. przygotować rolę pod zasiew, użyźnić lub zaorać

 (1.4) książk. nasycić określoną emocją, nadać specyficzny charakter, ton lub wyraz

 (1.5) przest. negatywnie nastawić do kogoś, podburzyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaprawiać, przest. zaprawować)

 (2.1) wzbogacić potrawę lub płyn odpowiednim dodatkiem w celu zmiany smaku, zapachu, barwy lub konsystencji

 (2.2) przest. wypełnić ubytek masą murarską, trwale osadzić element w murze lub zatkać otwór

 (2.3) przest. poddać obróbce piec hutniczy, tkaninę (przed farbowaniem) lub skórę

 (2.4) przyuczyć do wykonywania określonych czynności, wyrobić pożądane nawyki, sprawność lub odporność na trudności

czasownik zwrotny dokonany zaprawić się (ndk. zaprawiać się)

 (3.1) pot. wprowadzić się w stan silnego upojenia alkoholowego

czasownik zwrotny dokonany zaprawić się (ndk. zaprawiać się, przest. zaprawować się)

 (4.1) nabyć biegłości poprzez regularne powtarzanie, oswoić się z nową sytuacją, odbyć pierwsze próby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze względu na brak skutecznych chemicznych metod ograniczania rizoktoniozy w czasie wegetacji, ochrona przed nią polega na zaprawieniu sadzeniaków przed ich wysadzeniem.

 (1.1) Po zaprawieniu bulw preparatami Monceren 250 FS lub Vitavax 200 FS obserwowano tendencję do mniejszego porażania się roślin rizoktoniozą, niezależnie od terminu zaprawienia bulw [...].

 (1.2) Wczoraj na rynku Jeżyckim kilka słoików jagód kupił Stanisław Rybarczyk. – Część zjemy, a pozostałe żona zaprawi w słoikach – mówi mężczyzna.

 (1.3) - No to zaprawcie ziemię. Jeżeli my na szczerych piachach podwarszawskich sadzimy drzewa owocowe, to możecie i wy.

 (1.4) Dzieciom XX wieku odebrano sielankę. Każda lekkomyślna nostalgia okazuje się zaprawiona goryczą, goryczą człowieka, który przeżył i zobaczył za dużo.

 (1.6) Drugiego dnia jak się psiarstwo zaprawiło na owcach, gdzie! ani go strzymać. Poczęli dusić znowu.

 (1.7) - Spokojnie, tatuśku - wysyczał przez zaciśnięte zęby. Chciał zaprawić go prawym hakiem, ale komisarz uchylił się i pociągnął papierosowego za rękę.

 (1.7) - O Jezu, ale mnie zaprawił ten kałakutas. Jedry jego pałki, coś mi się stało, patrzę w zupełnie drugą stronę.

 (1.8) Zasypanie oczu szkłem zmieszanym z ołówkiem kopiowym (można stracić wzrok, ale to szczegół). Pocięcie się żyletką lub zaprawienie połyku. Szczególnie częste są owe połyki. Więźniowie łykają łyżki, gwoździe…

 (2.1) Zupę zaprawić śmietaną, zamieszać i już nie gotować.

 (2.1) Wlać w ten przecedzony rosół tyle kwasu ogórkowego, ile smak wymaga; wrzucić kilka ogórków kwaszonych pokrajanych w kostkę, a gdy się kilka razy zagotuje, zaprawić mąką i śmietaną kwaśną.

 (2.2) A tać była przyczyna, dla której podniósł rękę swą przeciwko królowi, że Salomon zbudowawszy Mello, zaprawił dziurę w mieście Dawida, ojca swego.

 (2.2) Kiedy po srogiéj ulewie opadła gdzieś ze ściany nalepa, albo w skwar oschła osypała się glina, i wiatr, gość nieproszony, po izdebce przeleciał: wdowa szła za chatę, rozmiesiła gliny, przyłożyła gruzu z kuźni, zaprawiła otwór, i znowuż na jakiś czas było zaciszno i cało.

 (2.3) Skórę, wywarem trującej liany już zaprawioną przeciw pasożytom, można było wydać bez obawy, że zniszczeje.

 (2.4) Sami zaprawieni w bojach ludzie, których walki na Woli podczas natarć Niemców [...] przeszły do legendy.

 (2.4) Pan to odciągnął go od nauk, zaprawił do wszystkich możliwych sportów, wprowadził do wszystkich miejsc zabawy…

 (3.1) Między jednym a drugim zalaniem mordy miał jednak wcześniej okresy całkowitej trzeźwości. [...] Pochylony nad muszlą, na klęczkach przysięgał sobie i Jadzi, że już nigdy więcej się tak nie zaprawi.

 (3.1) Wczorajszy uroczysty dzień zakończył się niezbyt wesoło. Halina z nadmiaru wzruszeń mocno zaprawiła się winem, od czego już się prawie odzwyczaiłem.

 (4.1) Chcąc się pomału do urzędu misyonarskiego zaprawić, prosił przełożonych, żeby mu oddali zajęcie się czeladzią…

 (4.1) Zaprawiwszy się na heretykach, obrócił się błogosł. Paweł z Sadochem i inną bracią na nawracanie pogan Kumanów…

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabejcować

 (1.2) zakonserwować, zamarynować

 (1.4) zabarwić, nasycić

 (1.7) ugodzić, zdzielić, palnąć, grzmotnąć, gwizdnąć, rąbnąć

 (2.1) doprawić, przyprawić, przyrządzić, okrasić

 (2.4) wdrożyć, wprawić, przyzwyczaić, przyuczyć, przysposobić, wyćwiczyć

 (3.1) spić się, upoić się, nawalić się, wstawić się, dziabnąć sobie

Wiktionary


zaprawka

1. zdrobnienie od: zaprawa;
2. coś, czym zaprawia się potrawy dla dodania smaku lub zapachu; zaprawa


SJP.pl


zaprawkowy

→ zaprawka


SJP.pl

Patrz:

zaprawka

zaprawowy

przymiotnik od: zaprawa


SJP.pl


zaprać

prowizorycznie uprać tylko zabrudzoną część tkaniny lub dzianiny w celu uniknięcia utrwalenia się plamy


SJP.pl


zaprezentowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaprezentować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaprezentować dk.

 rzecz. prezent mrz., prezentacja ż., prezenter mos.

Wiktionary


zaprezentować

czasownik przechodni dokonany (ndk. prezentować)

 (1.1) dokonany od|prezentować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wystawie zaprezentowano wiele zaskakujących zastosowań wyrobów bednarskich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prezent mrz., zaprezentowanie n., prezentacja ż., prezenter mos.

Wiktionary


zapro

młodzieżowo: zaproszenie


SJP.pl


zaprognozować

przewidzieć poprzez analizę


SJP.pl


zaprogramowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaprogramować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. programować, zaprogramować dk.

 rzecz. program mrz., programista mos.

 przym. programowalny, programowy

Wiktionary


zaprojektowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaprojektować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. projektować, zaprojektować dk.

 rzecz. projektant mos.

Wiktionary


zaprojektować

czasownik przechodni dokonany (ndk. projektować)

 (1.1) dokonany od|projektować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwszy raz była na pokładzie gwiezdnego superniszczyciela, ale, według bliskich jej oficerów, „Executor” zdawał się być zaprojektowany z myślą o wzbudzaniu strachu nie tylko wśród tych, przeciwko którym działał, lecz również wśród osób, które nim latały.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. projektować ndk.

 rzecz. projekcja ż., projekt mrz., projektant mos., projektantka ż., projektor mrz., projektowanie n., zaprojektowanie n.

Wiktionary


zaproklamowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaproklamować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaproklamować dk.

Wiktionary


zaproksymować

w matematyce: przybliżyć wartość, zaokrąglić


SJP.pl


zaproponowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) złożenie propozycji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. proponowanie n., propozycja ż.

 czas. zaproponować dk., proponować ndk.

Wiktionary


zaproponować

czasownik przechodni dokonany (ndk. proponować)

 (1.1) dokonany od|proponować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzaprɔpɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: zapropõnovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. proponować

 rzecz. propozycja ż., zaproponowanie n., proponowanie n.

Wiktionary


zaprorokować

przepowiedzieć coś; wyprorokować


SJP.pl


zaprosiny

dawniej: zaproszenie


SJP.pl


zaprosić

zapłodnić samicę świni lub dzika


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapraszać)

 (1.1) dokonany od|zapraszać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyszedł, ale zaraz przed budynkiem spotkał młodą Austriaczkę. Zaczepił ją, rozmawiali jak gdyby nigdy nic, chciał zaprosić ją na drinka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈprɔɕit͡ɕ, AS: zaprośić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaproszenie n., zapraszanie n., dopraszanie n., doproszenie n.

Wiktionary


zaproszenie

zapłodnić samicę świni lub dzika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) informacja o byciu mile widzianym w roli uczestnika określonego zdarzenia

 (1.2) kartka papieru wyrażająca taką informację

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zaproszenie – program telewizyjny
  • Zaproszenie – album Kasi Klich
  • Zaproszenie (L'Invitation) – szwajcarsko-francuski film z 1973
  • Zaproszenie – polski film z 1986
  • Zaproszenie (The Invitation) – amerykański film z 2015
  • Zaproszenie (The Invite) – amerykański film z 2026
  • zaproszenie dla cudzoziemca – dokument urzędowy
  • zaprószenie ognia

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌzaprɔˈʃɛ̃ɲɛ, AS: zaprošẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapraszanie n., zaprosiny nmos., dopraszanie n., doproszenie n.

 czas. zapraszać ndk., zaprosić dk.

Wiktionary


zaproszeńko

zdrobnienie od: zaproszenie; zaproszonko


SJP.pl


zaproszonko

zdrobnienie od: zaproszenie; zaproszeńko


SJP.pl


zaproszony

osoba zaproszona


SJP.pl


zaprowadzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaprowadzać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaprowadzenie n., prowadzenie n., prowadzanie n., prowadnica ż., prowadnik m., uprowadzanie n., uprowadzenie n.

 czas. zaprowadzać ndk., zaprowadzić dk., prowadzić ndk., prowadzać ndk., uprowadzać ndk., uprowadzić dk.

Wiktionary


zaprowadzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaprowadzić)

 (1.1) prowadzić do określonego miejsca

 (1.2) podpowiadać drogę

 (1.3) o pewnej sytuacji lub postępowaniu: stawać się przyczyną czegoś

 (1.4) doprowadzać do określonego stanu

 (1.5) zakładać, urządzać, instalować coś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeprowadzać, zaprowadzić dk., prowadzić dk., prowadzać ndk., wyprowadzić dk., wyprowadzać ndk., wprowadzać ndk., wprowadzać dk.

 rzecz. zaprowadzanie n., zaprowadzenie n., prowadzenie n., prowadzanie n., wyprowadzenie n., wyprowadzanie n., wprowadzanie n., wprowadzenie n., uprowadzanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-4) prowadzić

 (1.5) wprowadzać

Wiktionary


zaprowadzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaprowadzać)

 (1.1) dokonany od|zaprowadzać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uprowadzanie n., zaprowadzanie n.

 czas. zaprowadzać

Wiktionary


zaprowiantowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zaopatrzenie w żywność, prowiant

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prowiantowanie n., prowiant m., prowiantura ż.

 czas. prowiantować, zaprowiantować dk.

 przym. prowiantowy, prowiancki

Wiktionary


zaprowidować

dawniej: zaopatrzyć w artykuły pierwszej potrzeby, zwłaszcza w żywność; zaaprowidować


SJP.pl


zaproże

dawniej: miejsce za progiem lub koło progu


SJP.pl


zapruty

pospolicie: pijany, rzadziej będący pod niedużym wpływem alkoholu


SJP.pl


zapruć

zapruć się - potocznie: upić się


SJP.pl


zaprzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaprzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaprzać dk.

Wiktionary


zaprzaniec

dawniej:
1. ten, kto się zaparł, sprzeniewierzył się czemuś; odszczepieniec, odstępca;
2. osoba, która dopuściła się zdrady


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. ktoś, kto dopuścił się zdrady, zwykle jakiejś idei

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpʃãɲɛt͡s, AS: zapšãńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaprzaństwo n., zaparcie n.

 czas. zaprzeć dk., zapierać ndk.

 przym. zaprzańczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrajca

Wiktionary


zaprzałek

roślina zielna z rodziny marzanowatych; przytulia, przytulinka


SJP.pl


zaprzały

taki, który zaprzał (uległ częściowemu rozkładowi wskutek działania ciepła i wilgoci); zatęchły, stęchły


SJP.pl


zaprzaństwo

wyparcie się czegoś, zapieranie się, odszczepieństwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. pejor. wyparcie się swojej ojczyzny, religii, rodziny itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbawiciel wtedy radził mu czuwać i modlić się, by nie uległ pokusie. Lecz Piotr czuł się od niej bezpieczny i właśnie dlatego popełnił tak okropny i obrzydliwy grzech zaprzaństwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpʃãj̃stfɔ, AS: zapšãĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaprzaniec m.

 czas. zaprzeć, zaprzeć się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odstępstwo

Wiktionary


zaprzeczający

→ zaprzeczać


SJP.pl

Patrz:

zaprzeczać

zaprzeczalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest zaprzeczalne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zaprzeczalny

Wiktionary


zaprzeczalny

dający się zaprzeczyć


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) możliwy do zaprzeczenia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaprzeczalność ż.

 czas. zaprzeczać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sporny, wątpliwy

Wiktionary


zaprzeczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaprzeczać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaprzeczać ndk.

 rzecz. zaprzeczenie n.

Wiktionary


zaprzeczać

czasownik

 (1.1) kwestionować prawdziwość

 (1.2) być z czymś sprzecznym

 (1.3) nie uznawać czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpʃɛt͡ʃat͡ɕ, AS: zapšečać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaprzeczenie n., zaprzeczanie n., przeczenie n.

 czas. zaprzeczyć dk., przeczyć ndk.

 przym. zaprzeczalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1,3) odrzucać, negować

Wiktionary


zaprzeczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaprzeczyć.

 (1.2) wypowiedź zaprzeczająca czemuś, przeczenie, negacja

 (1.3) przeciwieństwo

Wiktionary

Zaprzeczenie – nieświadomy mechanizm obronny w psychologii i psychoanalizie. Klasyfikowany jako niedojrzały lub prymitywny mechanizm obronny.

Zaprzeczanie to fałszowanie obrazu teraźniejszości poprzez nieprzyjmowanie do wiadomości realnych faktów, w celu odsunięcia negatywnych myśli i uczuć, które mogłyby się z tym wiązać. Spostrzeganie rzeczywistości zachodzi z unikaniem uświadomienia sobie jej przykrych aspektów.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. przeczyć, zaprzeczać ndk., zaprzeczyć dk.

 rzecz. zaprzeczanie n., przeczenie n.

 zaim. przecz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) negacja

Wiktionary


zaprzeczyć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zaprzeczać, przeczyć)

 (1.1) uznać za nieprawdziwe

 (1.2) pozostać w sprzeczności

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. przecz

 czas. przeczyć, zaprzeczać

 rzecz. zaprzeczenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakwestionować, zanegować

Wiktionary


zaprzedawać

1. zdradzać dla własnych korzyści; sprzedawać;
2. wyrzekać się swoich przekonań, ideałów dla korzyści materialnych lub osiągnięcia danego celu;
3. zaprzedawać się:
a) podporządkowywać się komuś lub czemuś w zamian za korzyści;
b) oddawać się całkowicie moralnie wątpliwej działalności, idei itp.


SJP.pl


zaprzedać

1. zdradzić dla własnych korzyści; sprzedać;
2. wyrzec się swoich przekonań, ideałów dla korzyści materialnych lub osiągnięcia danego celu;
3. zaprzedać się:
a) podporządkować się komuś lub czemuś w zamian za korzyści;
b) oddać się całkowicie moralnie wątpliwej działalności, idei itp.


SJP.pl


zaprzepaszczać

1. prowadzić do zguby, utraty lub zmarnowania czegoś, np. szans, dorobku; marnować, niszczyć, trwonić;
2. zaprzepaszczać się:
a) być zaprzepaszczanym, gubionym, trwonionym;
b) ginąć, gubić się, przepadać


SJP.pl


zaprzepaścić

1. doprowadzić do zguby, utraty lub zmarnowania czegoś, np. szans, dorobku; zmarnować, zniszczyć, roztrwonić;
2. zaprzepaścić się:
a) zostać zaprzepaszczonym;
b) zaginąć, zagubić się, przepaść


SJP.pl


zaprzestanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przerwanie wykonywania czynności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwanaście godzin po zaprzestaniu palenia poziom tlenku węgla we krwi spada do normalnego poziomu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaprzestawanie n.

 czas. postawić, zaprzestać dk., zaprzestawać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaniechanie

Wiktionary


zaprzestawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przerywanie czynności przed jej zakończeniem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaprzestanie dk.

 czas. postawić, zaprzestawać ndk., zaprzestać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaniechanie

Wiktionary


zaprzestawać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaprzestać)

 (1.1) niedokonany od|zaprzestać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postawić, przestawać, zaprzestać

 rzecz. zaprzestanie n., zaprzestawanie n.

Wiktionary


zaprzestać

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaprzestawać)

 (1.1) przestać coś robić; przerwać jakąś czynność, zaniechać czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postawić, przestać dk., przestawać ndk., zaprzestawać ndk.

 rzecz. zaprzestanie n., zaprzestawanie n.

Wiktionary


zaprzeć

rzadko: zgnić, zmurszeć, zbutwieć


SJP.pl


zaprzodkowywać

ustawiać armatę na przodku; procować


SJP.pl


zaprzychodować

zaksięgować


SJP.pl


zaprzysiąc

1. złożyć przysięgę;
2. odebrać od kogoś przysięgę;
3. przyrzec coś solennie sobie lub komuś


SJP.pl


zaprzysięganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaprzysięgać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niezaprzysięganie n., przysięgły mos.

 czas. zaprzysięgać ndk.

 przym. przysięgły

Wiktionary


zaprzysięgły

zagorzały; niezmienny, niezłomny (np. zaprzysięgły wróg komunizmu)


SJP.pl


zaprzysiężanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zaprzysiężać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niezaprzysiężanie n.

 czas. zaprzysiężać ndk.

Wiktionary


zaprzysiężenie

przysięga, ślubowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ceremonia składania przysięgi

 (1.2) odczasownikowy od|zaprzysięgać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapʃɨɕɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ, AS: zapšyśẽũ̯žẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przysięga ż., przysięgły m., przysięgła ż., przysięganie n., zaprzysięganie n., zaprzysięgnięcie n., przysięgnięcie n.

 czas. zaprzysiąc (się) dk., zaprzysięgnąć (się) dk., zaprzysięgać (się) ndk., przysiąc dk., przysięgnąć (się) dk., przysięgać (się) ndk.

 przym. zaprzysięgły, przysięgły

Wiktionary


zaprzyszły

czas zaprzyszły - czas wyrażający czynność przyszłą, która nastąpi przed inną czynnością przyszłą lub przed określonym czasem w przyszłości


SJP.pl


zaprząc

zaprzęgnąć;
1. przypiąć zwierzę pociągowe do wozu, kieratu, pługa itp.;
2. potocznie: zmusić do ciężkiej pracy, nauki itp.;
3. zaprząc się - przypiąć samego siebie do pługa, wozu itp.


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaprzęgać)

 (1.1) przywiązać zwierzę pociągowe do pojazdu za pomocą uprzęży

 (1.2) pot. zmusić do ciężkiej pracy

czasownik zwrotny zaprząc się

 (2.1) przypiąć siebie do pojazdu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kargulowi przyszło zaprząc do wozu dwie pozostałe krowy.

 (1.1) Konie zaprzęgli do sieci i powoli a z wielkim wysiłkiem wyciągnęli szczupaka na wyspę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzapʃɔ̃nt͡s, AS: zapšõnc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaprzęg mrz., zaprzęgowy mos., zaprząg mrz.

 przym. zaprzęgowy

Wiktionary

Synonimy:

zaprzęgnąć

Wiktionary


zaprząg

zaprzęg;
1. kierowany przez woźnicę pojazd razem ze zwierzęciem pociągowym przywiązanym uprzężą, np. koniem;
2. zwierzęta przywiązane uprzężą do pojazdu;
3. zespół połączonych ze sobą pasów zakładanych na konia; uprząż


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. zaprzęg.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z góry, po wertepach drogi, po wybojach i kamieniach ostrożnie zjeżdżał zaprząg solidny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaprzęg m., zaprzęgowy mos.

 czas. zaprząc dk., zaprzęgać ndk.

 przym. zaprzęgowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. zaprzęg

Wiktionary


zaprzątać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaprzątnąć)

 (1.1) książk. skupiać czyjąś uwagę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znano go jako pełnego nadziei poczynającego archeologa, zaprzątnionego historią guzików herbowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaprzątanie n., zaprzątnięcie n., sprzątanie n., sprzątnięcie n., sprzątacz m., sprzątaczka ż., uprzątnięcie n.

 czas. zaprzątnąć dk., sprzątać ndk., sprzątnąć dk., uprzątać ndk., uprzątnąć dk., posprzątać ndk.

Wiktionary


zaprzęg

zaprząg;
1. kierowany przez woźnicę pojazd razem ze zwierzęciem pociągowym przywiązanym uprzężą, np. koniem;
2. zwierzęta przywiązane uprzężą do pojazdu;
3. zespół połączonych ze sobą pasów zakładanych na konia; uprząż


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zwierzęta pociągowe ciągnące pojazd

 (1.2) mot. pojazd zaprzężony w konie lub inne zwierzęta pociągowe;

 (1.3) uprząż lub pojazd razem z uprzężą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Psie zaprzęgi używane były od wieków przez Indian. Biali docenili je dopiero w 1896 roku, gdy w Klondike odkryto złoto i zapanowała słynna „gorączka”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzapʃɛ̃ŋk, AS: zapšẽŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaprzęganie n., zaprzęgnięcie n., zaprzęgowy mos., zaprzęga ż., zaprząg mrz.

 czas. zaprzęgać ndk., zaprząc dk.

 przym. zaprzęgowy, zaprzężny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. zaprząg

Wiktionary


zaprzęgać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaprząc, zaprzęgnąć)

 (1.1) przywiązywać uprzężą w celu przewiezienia kogoś lub wykonania pracy na roli

 (1.2) pot. zmuszać kogoś do wykonywania niełatwej albo ciężkiej pracy

czasownik zwrotny niedokonany zaprzęgać się (dk. zaprząc się, zaprzęgnąć się)

 (2.1) zaprzęgać samego siebie

 (2.2) zaprzęgać siebie nawzajem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaprzęg mrz., zaprzęganie n., zaprząg mrz., zaprzęgowy mos.

 przym. zaprzęgowy

Wiktionary


zaprzęgnięty

zaprząc;
1. przypiąć zwierzę pociągowe do wozu, kieratu, pługa itp.;
2. potocznie: zmusić do ciężkiej pracy, nauki itp.;
3. zaprząc się - przypiąć samego siebie do pługa, wozu itp.


SJP.pl


zaprzęgnąć

zaprząc;
1. przypiąć zwierzę pociągowe do wozu, kieratu, pługa itp.;
2. potocznie: zmusić do ciężkiej pracy, nauki itp.;
3. zaprząc się - przypiąć samego siebie do pługa, wozu itp.


SJP.pl


zaprzęgowy

→ zaprzęg


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zootechn. zdatny do zaprzęgu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) zootechn. osoba odpowiadająca za zaprzęgi i konie cugowe

Wiktionary

Patrz:

zaprzęg

Przykłady

 (1.1) Wojsko skonfiskowało dwa ostatnie konie zaprzęgowe, które mieliśmy.

 (2.1) Dziadek mój był zatrudniony jako zaprzęgowy w dobrach książęcych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaprzęg m., zaprzęga ż., zaprzęganie n., zaprzęgnięcie n., zaprząg mrz.

 czas. zaprzęgać ndk., zaprzęgnąć dk., zaprząc dk.

 przym. zaprzężny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cugowy; daw. zaprzężny

Wiktionary


zaprzężny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. zootechn. zdatny do zaprzęgu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaprzęg mrz., zaprzęgowy mos.

 przym. zaprzęgowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. zaprzęgowy, cugowy

Wiktionary


zaprószyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaprószać)

 (1.1) o pyle, kurzu: pokryć coś cienką warstwą zanieczyszczenia, dostać się gdzieś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedynie zaprószone popiołem, wielkie i potężne rogi przypominały chwałę żywego zwierzęcia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. naprószenie n., oprószanie n., oprószenie n., poprószanie n., poprószenie n., prószenie n., przeprószanie n., przeprószenie n., przyprószanie n., przyprószenie n., rozprószanie n., rozprószenie n., sprószanie n., sprószenie n., zaprószanie n., zaprószenie n.

 czas. naprószyć dk., oprószać ndk., oprószyć dk., poprószać ndk., poprószyć dk., prószyć ndk., przeprószać ndk., przeprószyć dk., przyprószać ndk., przyprószyć dk., rozprószać ndk., rozprószyć dk., sprószać ndk., sprószyć dk., zaprószać ndk.

 przym. zaprószony

Wiktionary


zapsikać

potocznie: pokryć jakąś powierzchnię rozpylonym strumieniem jakiejś substancji


SJP.pl


zaptaszkować

potocznie: zaznaczyć za pomocą znaczka w kształcie litery v; odhaczyć, odfajkować, odptaszkować


SJP.pl


zapuchnięty

taki, który zapuchł; zapuchły; spuchnięty


SJP.pl


zapuchły

taki, który zapuchł; zapuchnięty; spuchnięty


SJP.pl


zapudrować

pokryć pudrem; upudrować, napudrować, popudrować


SJP.pl


zapudrowywać

pokrywać pudrem; napudrowywać, pudrować


SJP.pl


zapudłować

potocznie: zamknąć w areszcie lub więzieniu


SJP.pl


zapudłowywać

potocznie: zamykać w areszcie lub więzieniu


SJP.pl


zapukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapukać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapuˈkãɲɛ, AS: zapukãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapukać

Wiktionary


zapukać

czasownik nieprzechodni

 (1.1) puknąć w coś kilka razy, by zwrócić czyjąś uwagę, zwykle do drzwi

 (1.2) pot. zwrócić się do kogoś w jakiejś sprawie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Późnym popołudniem stanął przed drzwiami mieszkania i mocno zapukał, w charakterystyczny sposób - jakby wystukiwał alfabet Morse'a.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpukat͡ɕ, AS: zapukać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapukanie n.

Wiktionary


zapunktować

czasownik

 (1.1) zostać ocenionym korzystnie i zyskać akceptację dzięki wykonaniu określonej czynności lub z powodu posiadania określonej cechy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tak odległym miejscu jak to plotkaotki okazały się kluczową bronią w walce z nudą, a boleśnie widoczne próby Solo, by zapunktować u księżniczki, zapewniały mnóstwo tematów do rozmów.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. punktować

 rzecz. punktowanie n.

Wiktionary


zapunktowywać

w malarstwie: uzupełniać zniszczone części obrazu, pokrywając je farbą


SJP.pl


zapust

młode drzewa rosnące dziko na terenie dawnego lasu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) leśn. młody zagajnik rosnący na miejscu ściętego drzewostanu

 (1.2) dziś tylko w lm. zob. zapusty.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zapust – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Choceń
  • Zapust – część wsi Korczowa, w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Radymno
  • Zapust – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Ostroróg

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Zimą przejazdki, brygad parady, • W zapust kuliki, miłe szlichtady • Czoło zakwaszą.

 (1.2) […] Tam w późne dosiewki ślij swata z pierścieniem, • A w zapust wyprawiaj wesele!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzapust, AS: zapust

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapustnica ż., zapusty nmos., zapustnik m., zapustowanie n.

 czas. zapustować

 przym. zapustowy, zapustny

Wiktionary


zapustnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. kobieta bawiąca się w zapusty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapusty, zapustnik, zapust, zapustowanie

 czas. zapustować

 przym. zapustowy, zapustny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. zapustniczka

Wiktionary


zapustniczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara. zob. zapustnica.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapustnica

Wiktionary


zapustnik

zapust; dawniej:
1. osoba obchodząca zapusty, chodząca w przebraniu po domach;
2. osoba lubiąca się dobrze bawić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. ktoś, kto przebrany chodzi po domach w zapusty

 (1.2) przest. przen. człowiek lubiący dobre życie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpustʲɲik, AS: zapustʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapustnica ż., zapusty nmos., zapust m., zapustowanie n.

 czas. zapustować

 przym. zapustowy, zapustny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapust, mięsopustnik

 (1.2) sybaryta

Wiktionary


zapustny

→ zapusty; zapustowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest. związany z zapustami

 (1.2) przen. wesoły, biesiadny, gotowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poczynały się te kuligi zwyczajnie w przedostatni tydzień zapustny i trwały do Wstępnej Środy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpustnɨ, AS: zapustny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zapustowy

 rzecz. zapustnica ż., zapusty, zapustnik, zapust, zapustowanie

 czas. zapustować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ostatkowy, zapustowy, mięsopustny

Wiktionary


zapustowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapustować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapustować ndk.

 rzecz. zapust m., zapustnica ż., zapustnik m., zapusty nmos.

 przym. zapustny, zapustowy

Wiktionary


zapustować

czasownik

 (1.1) daw. bawić się w zapusty, karnawałować

 (1.2) przest. hulać, biesiadować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapuˈstɔvat͡ɕ, AS: zapustovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapustnica ż., zapustowanie, zapusty, zapustnik, zapust

 przym. zapustowy, zapustny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. mięsopustować, karnawałować

Wiktionary


zapustowy

→ zapusty; zapustny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest. zob. zapustny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapuˈstɔvɨ, AS: zapustovy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zapustny

 rzecz. zapustnica ż., zapusty, zapustnik, zapust, zapustowanie

 czas. zapustować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ostatkowy, zapustny, mięsopustny

Wiktionary


zapusty

1. ostatnie dni karnawału (okresu od święta Trzech Króli do Środy Popielcowej); ostatki, mięsopusty, mięsopust, kusaki, kuse dni;
2. zabawy związane z obchodzeniem tego karnawału;
3. wtorek przed Środą Popielcową


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) przest. ostatnie dni karnawału; zwyczaje ludowe związane z obchodzeniem tych dni, zabawa organizowana w tym okresie;

 (1.2) reg. ostatnie dni przed adwentem

 (1.3) reg. zob. zapusty weselne.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oto zapusty, dalej kulikiem, • Każdy wesoły, a każdy zbrojny, • Jedzie na wojnę jak gdyby z wojny, • Z szczękiem pałaszy, śmiechem i krzykiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpustɨ, AS: zapusty

Wiktionary

Powiązane:

 przym. zapustowy, zapustny

 rzecz. przyzapuście n., zapustnica ż., zapustnik, zapust, zapustowanie

 czas. zapustować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ostatki, mięsopust; reg. zimne zapusty, stpol. zaposty, daw. zapust, reg. śl. duchy

 (1.3) pustotka

Wiktionary


zapuszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapuszczać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. puszczać, zapuszczać ndk.

Wiktionary


zapuszczać

czasownik niedokonany

 (1.1) fryz. nie obcinać, nie strzyc owłosienia

 (1.2) pot. pejor. nie myć, nie czyścić, nie sprzątać

 (1.3) wprowadzać coś do wnętrza czegoś

 (1.4) pot. zasłaniać rozwijając lub opuszczając coś w dół

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilka razy zapuszczała długie włosy, ale doszła do wniosku, że jednak lepiej jej w krótkich.

 (1.2) Tak zapuścił kantorek, że nie można do niego w ogóle wejść.

 (1.3) Krople te należy zapuszczać do oczu trzy razy dziennie.

 (1.4) Wieczorem matka zapuszczała zawsze żaluzje, zanim zapaliła światło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpuʃt͡ʃat͡ɕ, AS: zapuščać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapuszczanie n.

 czas. zapuścić dk., puszczać ndk.

 ims. zapuszczany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) wpuszczać

 (1.4) opuszczać

Wiktionary


zapuszczony

zaniedbany, źle utrzymany; nieporządny, niechlujny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zaniedbany

Wiktionary


zapuszkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapuszkować.

 (1.2) pot. osadzenie kogoś w więzieniu lub zatrzymanie w areszcie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pucha ż., puszkowanie n., puszka ż., puszeczka ż., puszkownica ż., puszkarka ż.

 czas. puszkować ndk., zapuszkować dk.

Wiktionary


zapuszkowywać

umieszczać w puszcze i zamykać hermetycznie


SJP.pl


zapuścić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapuszczać)

 (1.1) dokonany od|zapuszczać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chcę sobie zmienić fryzurę i zapuścić brodę.

 (1.1) Cały dzień robię porządki w jednym pokoju – tępię pluskwauskwy, które mi tam zapuścili, i zagipsowuję wszystkie szpary. Atakuję od razu esencją octową, flitem i katolem – myślę, że teraz wyniszczę je ostatecznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpuɕt͡ɕit͡ɕ, AS: zapuśćić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapuszczać, puszczać

Wiktionary


zapychacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. pokarm jedzony dla zabicia głodu, dający uczucia sytości na dłużej, często, choć nie zawsze, o niskiej wartości odżywczej

 (1.2) pot. kosmet. składnik kosmetyku o właściwościach zatykających, zapychających pory skóry

 (1.3) pot. kosmet. kosmetyk zatykający pory skóry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Owsianka to zdrowy zapychacz: jedząc ją, można dłużej wytrzymać do kolejnego posiłku.

 (1.1) (…) nawet chleb pszenny (który zwykle się podaje w przedszkolach) może bardziej zaszkodzić niż pomóc, bo działa jako zwykły zapychacz – ani tam witamin, ani błonnika ani nic poza węglowodanami.

 (1.3) Jeśli już padliśmy ofiarą zapychacza, możemy sięgnąć po maseczkę z aspiryny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpɨxat͡ʃ, AS: zapyχač

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapychać ndk., zapchać dk.

 rzecz. zapchanie n., zapychanie n.

Wiktionary


zapychanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapychać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapchanie n., zapychacz m.

 czas. zapychać ndk., zapchać dk.

 przym. na zapych

Wiktionary


zapylak

rodzaj ptaków z podrodziny kolibrów


SJP.pl


zapylanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bot. proces przenoszenia pyłku z pręcików na znamię słupka;

 (1.2) zanieczyszczanie pyłem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pylność ż., pylnik mrz., pył mrz., pyłek mrz.

 czas. pylić, zapylać ndk., zapylić dk.

Wiktionary


zapylcowate

rodzina roślin jednoliściennych licząca około 2000 gatunków, głównie z wilgotnych lasów Ameryki Południowej i Północnej; ananasowate, bromeliowate


SJP.pl


zapylcowaty

o cechach zapylcowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


zapylcowiec

przedstawiciel rzędu roślin jednoliściennych; ananasowiec


SJP.pl


zapylec

zapylec magdaleński - gatunek rośliny jednoliściennej z rodziny bromeliowatych


SJP.pl


zapylenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bot. przeniesienie pyłku na znamię słupka

 (1.2) zanieczyszczenie gazu cząsteczkami ciała stałego

Wiktionary

Zapylenie – proces dokonujący się w kwiatach roślin nasiennych, polegający na przeniesieniu pyłku i jego rozwoju zakończonym zapłodnieniem komórki jajowej. W przypadku nagonasiennych pyłek przenoszony jest bezpośrednio na zalążek, u okrytonasiennych – na znamię słupka. Zapłodnienie poprzedzone jest rozluźnieniem kontaktu między komórkami tkanki stygmatoidalnej budującej znamię kwiatu oraz rozwojem pyłku, z którego wyrasta łagiewka pyłkowa przenosząca komórki plemnikowe do woreczka zalążkowego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pylnik mrz.

 czas. pylić

Wiktionary


zapyskować

potocznie: odezwać się do kogoś niegrzecznie, zuchwale


SJP.pl


zapytanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. oficjalna wypowiedź zawierająca pytanie

 (1.2) inform. fraza powodująca wygenerowanie raportu z bazy danych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) w tymże samym mgnieniu oka, niby odpowiedź na zapytanie albo kula krzyżująca się ze strzałą, od strony ławki w stronę nauczyciela leciał powietrzem wielki szklany kałamarz roniąc po drodze strumień czarnego płynu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapɨˈtãɲɛ, AS: zapytãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapytać dk., zapytywać ndk.

 rzecz. pytanie n., pytajnik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński spytani

Wiktionary


zapytać

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapytywać)

 (1.1) zadać pytanie

czasownik zwrotny dokonany zapytać się (ndk. zapytywać się)

 (2.1) zadać pytanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To wygląda tak, jakbyśmy mieli już sprawę na zakończeniu, proszę ja ciebie, Fred, a oni wleźli i wszystko spaprali? – zapytał ostrożnie pułkownik, który wreszcie dojrzał cały sens wypowiedzi swojego podwładnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpɨtat͡ɕ, AS: zapytać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pytanie n., zapytanie n., pytajnik m.

 czas. pytać ndk., spytać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spytać

Wiktionary


zapytywać

zadawać pytania, pytać


SJP.pl


zapyziały

potocznie: niechlujny, zaniedbany, zapuszczony


SJP.pl


zapóźniony

przymiotnik

 (1.1) taki, który jest mało rozwinięty

Wiktionary


zapęd

1. rozpęd, rozmach;
2. uniesienie, poryw


SJP.pl


zapędowo

Zapędowo – wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Czersk. Wieś borowiacka, leży na obszarze Tucholskiego Parku Krajobrazowego, na południowy zachód od Czerska przy drodze Rytel - Raciąż.

W skład sołectwa "Zapędowo" wchodzą także miejscowości Nowy Młyn, Gartki, Lutom, Lutomski Most, Brda, Czerska Struga, Kosowa Niwa i Żukowo.

Wikipedia


zapędy

1. skłonności do czegoś;
2. pragnienie osiągnięcia czegoś w jakiejś dziedzinie; ambicje, zamiary;
3. nieprzyjazne zamiary w stosunku do kogoś; zakusy


SJP.pl


zapędzać

popędzając, zmuszać kogoś do pójścia lub wejścia gdzieś


SJP.pl


zapędzić

popędzając, zmusić kogoś do pójścia lub wejścia gdzieś


SJP.pl


zapędzony

popędzając, zmusić kogoś do pójścia lub wejścia gdzieś


SJP.pl


zapł.

skrót od: zapłacono, zapłacony


SJP.pl


zapłacić

czasownik przechodni dokonany (ndk. płacić)

 (1.1) dokonany od|płacić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzięki kredytom, które za chwilę wygra, spłaci co bardziej naglące długi, zapłaci pierw­szą tran­szę za statek, znów będzie w ruchu i prze­kona się, jakie to cuda ma do zaofe­ro­wa­nia galaktyka oso­bie o jego wyjątkowych zdol­no­ściach i wraż­li­wo­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpwat͡ɕit͡ɕ, AS: zapu̯aćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płacenie n., płatnik mos./mrz.

 czas. płacić ndk.

Wiktionary


zapładniacz

potocznie: ten, kto zapładnia


SJP.pl


zapładnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|zapładniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapwadʲˈɲä̃ɲɛ, AS: zapu̯adʹńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapładniać

 rzecz. zapłodnienie n.

Wiktionary


zapładniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapłodnić)

 (1.1) powodować wniknięcie plemnika do komórki jajowej i utworzenie zarodka

 (1.2) dawać natchnienie, inspirować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tej zagrodzie byk zapładniał krowy sprowadzane z okolicznych wiosek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpwadʲɲät͡ɕ, AS: zapu̯adʹńäć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapłodnienie n., zapładnianie n., płodność ż., rozpłodnik m., płodzenie n.

 czas. zapłodnić dk., płodzić ndk.

 przym. zapłodniony, płodny

 przysł. płodnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokrywać

Wiktionary


zapłakany

przymiotnik jakościowy

 (1.1) o człowieku: ze śladami płaczu na twarzy

 (1.2) noszący ślady płaczu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) ojciec do swej Basi mówi zapłakany (…)

 (1.1) Obudziła się zapłakana i zmęczona śmiertelnie

 (1.2) A potem umywszy zapłakane oczy wróciła do swoich uczennic i odrabiała z nimi lekcje, usiłując śmiać się, ażeby niewczesnym smutkiem nie zatruć ich dziecięcej wesołości…

 (1.2) Dziewczyna przysiadła na ławeczce i ukrywszy rozczerwienioną, zapłakaną twarz w rękach, na próżno starała się powstrzymać spazmatyczne łkanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌzapwaˈkãnɨ, AS: zapu̯akãny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozszlochany, rozmazany; gw. Górny Śląsk uślimtany

 (1.2) załzawiony

Wiktionary


zapłata

1. zapłacenie należnych pieniędzy;
2. należność za coś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zapłacenie należnych pieniędzy

 (1.2) należność za coś

 (1.3) odpłacenie się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: zaˈpwata, AS: zapu̯ata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dopłata ż.

Wiktionary