cerebralny

1. związany z mózgiem i jego czynnościami, znajdujący się w mózgu lub będący jego wytworem; mózgowy;
2. spółgłoska cerebralna - spółgłoska, przy wymawianiu której koniec języka styka się z najwyżej położoną częścią podniebienia twardego


SJP.pl


cerebrastenia

zespół zaburzeń pourazowych czaszkowo-mózgowych z osłabieniem, zaburzeniem snu i pamięci, zawrotami i bólami głowy


SJP.pl


cerebrasteniczny

→ cerebrastenia


SJP.pl

Patrz:

cerebrastenia

cerebrotonia

nadwrażliwość, skierowanie do świata wewnętrznego, odcięcie się od świata, powściągliwość; introwersja


SJP.pl


cerebrotonik

osoba uzdolniona intelektualnie, z przewagą sprawności myślowej nad innymi formami aktywności, określona według typologii Shaldona


SJP.pl


cerebrozyd

organiczny związek chemiczny, występujący m.in. w mózgu i we krwi; galaktolipid


SJP.pl


ceregiela

(zwykle w liczbie mnogiej)
1. zbyteczna, konwencjonalna grzeczność;
2. nieszczere wymawianie się, wysuwanie nieistotnych zastrzeżeń; certowanie się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zbędne, przesadne uprzejmości, konwencjonalne grzeczności, ceremonie

 (1.2) pot. nieszczere wykręcanie się z powodu drobiazgów; przedstawianie nieistotnych zastrzeżeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Przepraszamy najmocniej za najście, nie chcielibyśmy przeszkadzać… – Ależ po co te ceregiele, wchodźcie, wchodźcie.

 (1.2) Dopiero po wielkich ceregielach szef zgodził się na mój urlop w lipcu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛrɛˈɟɛla, AS: cereǵela

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ceregielić się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ceremonie

 (1.2) certacja, certowanie się

Wiktionary


ceregiele

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) zob. ceregiela.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛrɛˈɟɛlɛ, AS: cereǵele

Wiktionary


ceregielić

ceregielować się; ceregielić się - potocznie:
1. nieszczerze wymawiać się od czegoś; certować się;
2. postępować zbyt uprzejmie, ostrożnie


SJP.pl


ceregielowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ceregielować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ceregielować

Wiktionary


ceregielować

ceregielić się; ceregielować się - potocznie:
1. nieszczerze wymawiać się od czegoś; certować się;
2. postępować zbyt uprzejmie, ostrożnie


SJP.pl


cerekwica

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. wzniesienie w Górach Sowich


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cerekwica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Trzebnica
  • Cerekwica – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Żnin
  • Cerekwica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Rokietnica
  • Cerekwica – wzniesienie w Górach Sowich
  • Cerekwica – przystanek kolejowy w Cerekwicy w woj. kujawsko-pomorskim

Wikipedia


cerekwicki

nazwisko


SJP.pl


ceremonia

oficjalna uroczystość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) skonwencjonalizowany rytuał bądź obrzęd;

 (1.2) przen. czynność wykonywana z namaszczeniem, powagą

 (1.3) zob. ceremonie.

Wiktionary

Ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rozpoczęła się ceremonia immatrykulacji.

 (1.2) Wprowadzili nam do firmy ISO 9001 i teraz z byle sprawą jest cała biurokratyczna ceremonia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛrɛ̃ˈmɔ̃ɲja, AS: cerẽmõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceremonie nmos., ceremoniał m., ceremoniowanie n., ceremoniarz m., ceremonialność ż.

 czas. ceremoniować się ndk.

 przym. ceremonialny

 przysł. ceremonialnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ceremoniał

Wiktionary


ceremonialniej

stopień wyższy od przysłówka: ceremonialnie


SJP.pl


ceremonialniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ceremonialny


SJP.pl


ceremonialność

→ ceremonialny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest ceremonialne

Wiktionary

Patrz:

ceremonialny

Powiązane:

 rzecz. ceremonia ż., ceremoniał mrz., ceremoniarz mos.

 przym. ceremonialny

 przysł. ceremonialnie

Wiktionary


ceremonialny

1. związany z ceremonią, dotyczący ceremonii; uroczysty, obrzędowy
2. zgodny z konwenansami, czasem zbyt oficjalny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z uroczystością

 (1.2) sztywnie wynikający z etykiety, z reguł grzecznościowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Religijność chłopska jest ceremonialna, liturgiczna, stanowi bardziej element obyczaju niż światopoglądu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛrɛ̃mɔ̃ˈɲalnɨ, AS: cerẽmõńalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceremoniał mrz., ceremonia ż., ceremonie nmos., ceremoniarz mos., ceremonialność ż.

 przysł. ceremonialnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrzędowy, uroczysty

 (1.2) etykietalny, dworski, kurtuazyjny, ugrzeczniony

Wiktionary


ceremoniant

przestarzale: człowiek nadmiernie ugrzeczniony, zachowujący się nienaturalnie, przykładający nadmierną wagę do form towarzyskich


SJP.pl


ceremoniantka

→ ceremoniant


SJP.pl

Patrz:

ceremoniant

ceremoniarz

osoba, która sprawuje posługę liturgiczną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba kierująca przebiegiem liturgii

 (1.2) daw. urzędnik koordynujacy przebieg uroczystości i ceremonii dworskich, mistrz ceremonii

 (1.3) daw. zasady regulujące obchodzenie uroczystości

Wiktionary

Ceremoniarz – osoba sprawująca funkcję liturgiczną, której zadaniem jest koordynacja przebiegu liturgii oraz, w razie potrzeby, przeprowadzanie prób zespołu liturgicznego przed celebrą. Musi biegle znać przepisy liturgiczne, a także powinien cechować się umiejętnością dyskretnego interweniowania w nagłych i wyjątkowych przypadkach. Funkcję tę może sprawować ministrant lub duchowny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kościelny powiedział ceremoniarzowi o ornatach.

 (1.2) Król bezgranicznie ufał nadwornemu ceremoniarzowi i nigdy się na nim nie zawiódł.

 (1.3) Zgodnie z przyjętym ceremoniarzem gości witano przed wejściem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceremoniał m., ceremonia ż., ceremonialność ż., ceremoniant m., ceremoniantka ż.

 czas. ceremoniować się

 przym. ceremonialny

 przysł. ceremonialnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) ceremoniał

Wiktionary


ceremoniał

1. tradycyjny lub ustalony prawnie sposób zachowania obowiązujący podczas oficjalnych uroczystości lub obrzędów
2. uroczystość przebiegająca zgodnie z przepisami i tradycją; ceremonia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zbiór reguł dotyczących danej ceremonii, przyjęcia

 (1.2) uroczystość według określonych przepisów

 (1.3) iron. zachowywanie się z przesadną powagą podczas jakiejś czynności

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ceremonialny

 przysł. ceremonialnie

 rzecz. ceremonialność ż., ceremonie nmos., ceremoniarz mos., ceremonia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) etykieta, obrządek, obrzęd, rytuał

 (1.2) ceremonia, uroczystość

Wiktionary


ceremonie

oficjalna uroczystość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. przen. przesadne dowody grzeczności

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) plural|ceremonia.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie bawmy się już w te ceremonie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ceremonia ż., ceremoniał m., ceremoniowanie n.

 czas. ceremoniować się ndk.

 przym. ceremonialny

 przysł. ceremonialnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ceregiele

Wiktionary


ceremoniowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ceremoniować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ceremoniować

 rzecz. ceremonia ż., ceremonie nmos.

Wiktionary


ceremoniować

ceremoniować się - zachowywać się w sposób nienaturalnie grzeczny, nadmiernie przestrzegać form; certować się


SJP.pl


cerera

mit. rzym. italska bogini urodzajów; Ceres


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitrzym. zob. Ceres, Demeter, Demetra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈrɛra, AS: cerera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ceres ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ceres, Demeter, Demetra

Wiktionary


ceres

tłuszcz otrzymywany z miąższu orzechów palmy kokosowej itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. bezwonny tłuszcz do głębokiego smażenia, utwardzany roślinny (kokos, rzepak);

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ceres – rzymska bogini wegetacji i urodzajów, rzymski odpowiednik Demeter.
  • Ceres – planeta karłowata (dawniej planetoida o numerze 1) krążąca w pasie planetoid.
  • ceres – tłuszcz roślinny jadalny.
  • () – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie McKean.
  • Ceres – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Stanislaus, w Stanach Zjednoczonych.
  • Ceres – miejscowość i gmina we Włoszech.
  • Ceres – miejscowość w Argentynie.
  • Ceres – miejscowość w Południowej Afryce.
  • .
  • Ceres – miejscowość w Brazylii
  • .

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pączki smaży się na ceresie albo smalcu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ceres ż.

Wiktionary


ceresan

marka fungicydu


SJP.pl

Ce

Wikipedia


cereus

roślina z rodziny kaktusowatych rosnąca na pustynnych terenach Meksyku i Półwyspu Kalifornijskiego; pałczak, otąg


SJP.pl


cerezyna

oczyszczony wosk ziemny używany do wyrobu świec


SJP.pl

Cerezyna – rafinowany ozokeryt, otrzymywany głównie z pozostałości po destylacji ropy naftowej.

Cerezyna używana m.in. do wyrobu świec, smarów, kremów, maści i jako materiał izolacyjny. Chemicznie jest to mieszanina wyższych parafin (węglowodorów wielkocząsteczkowych).

Wikipedia


cerezyt

mieszanina soli kwasu olejowego z nasyconym roztworem wapnia, stosowana do zapraw cementowych


SJP.pl

Cerezyt – gęsta, żółta substancja stosowana jako domieszka wodoszczelna do zapraw cementowych, mieszanina soli wapniowej kwasu oleinowego z nasyconym roztworem wodorotlenku wapniowego.

Wikipedia


cergowa

1. szczyt w Beskidach Środkowych o wysokości 716 metrów n.p.m.;
2. wieś w województwie podkarpackim leżąca u podnóża góry o tej samej nazwie


SJP.pl

Ce

Wikipedia


cergowski

przymiotnik od miejscowości: Cergowa


SJP.pl


cerka

niewielka cera - plecionka z przędzy lub nici w miejscu rozdarcia, przetarcia lub dziury w tkaninie; łatka


SJP.pl


cerkaria

wolno żyjąca larwa przywr, zaopatrzona w umięśniony, ruchliwy ogonek umożliwiający poruszanie się w wodzie; ogonatka


SJP.pl

Ce

Wikipedia


cerkaski

nazwisko


SJP.pl


cerkiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) śrpol. cyrkiel, przyrząd służący do zakreślania koła

 (1.2) śrpol. koło, krąg, okrąg, zakrzywienie

Wiktionary

Ce

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛrʲcɛl, AS: cerʹḱel

Wiktionary


cerkiew

kościół prawosławny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. rel. świątynia prawosławna;

 (1.2) rel. wspólnota chrześcijan wyznania prawosławnego;

 (1.3) archit. rel. świątynia greckokatolicka;

 (1.4) rel. wspólnota chrześcijan wyznania greckokatolickiego (unickiego);

 (1.5) daw. kościół, świątynia wyznania rzymskokatolickiego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dawna nazwa wsi Cerekiew (województwo małopolskie)
  • cerkiew (budynek)
  • Cerkiew (organizacja)
    • Cerkiew prawosławna
    • Cerkiew greckokatolicka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za czasów Stalina w ZSRR masowo burzono cerkwie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛrʲcɛf, AS: cerʹḱef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cerkwisko n., Cerkwica ż., Cerkiewnik m.

:: zdrobn. cerkiewka ż.

 przym. cerkiewny, starocerkiewny

Wiktionary


cerkiewizm

wyraz, forma gramatyczna lub konstrukcja składniowa przejęte z języka staro-cerkiewno-słowiańskiego


SJP.pl


cerkiewka

potocznie: mała cerkiew


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. rel. niewielka cerkiew

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nieco w bok za domami srebrzy się w słońcu biało-niebieska, drewniana cerkiewka, o kilkaset metrów dalej stoi pobudowana z czerwonej cegły „malenna” starowierców, pod samym prawie lasem, już za wsią, mały „nomastyr”, gdzie żyją starowierskie „inoczki”.

 (1.1) Historyk dokładnie opisał ikonostas z małej cerkiewki w Bieszczadach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cerkiew ż., cerkiewnik mos.

 przym. cerkiewny

Wiktionary


cerkiewnik

wyznawca albo duchowny Kościoła wschodniego, obrządku greckokatolickiego


SJP.pl

Cerkiewnik (dawniej Münsterberg) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dobre Miasto. Założona w 1383 roku wieś była własnością biskupów warmińskich. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Wikipedia


cerkiewnosłowiański

język cerkiewnosłowiański - język literacki i liturgiczny wywodzący się z języka staro-cerkiewno-słowiańskiego, używany w cerkwi prawosławnej; cerkiewszczyzna


SJP.pl


cerkiewny

dotyczący cerkwi, związany z cerkwią


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z cerkwią, dotyczący cerkwi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W korpusie chłopcy obdarzeni dobrym słuchem i głosem śpiewali w chórze cerkiewnym, za co otrzymywali na śniadanie dodatkową bułkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cerkiew ż., cerkiewka ż., cerkwisko n.

Wiktionary


cerkiewszczyzna

potocznie:
1. język cerkiewnosłowiański;
2. język staro-cerkiewno-słowiański


SJP.pl


cerkwica

wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim


SJP.pl

Cerkwica (hist. "Cerekwica"; do 1945 niem. "Ciruiz, Scirkitz, Zirkwitz"; 1945–1950 "Czarkowice") – wieś w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Karnice, na Równinie Gryfickiej.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Cerkwica. W latach 1946–1998 wieś administracyjnie należała do województwa szczecińskiego. W 2004 roku we wsi było zameldowanych 1261 osób.

Wikipedia


cerkwicki

→ Cerkwica


SJP.pl

Patrz:

Cerkwica

cerkwisko

miejsce, na którym dawniej stała cerkiew


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) miejsce na którym dawniej stała cerkiew;

Wiktionary

Cerkwisko – miejsce, na którym dawniej stała cerkiew. Na cerkwisku bardzo często znajduje się również cmentarz.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. cerkiew ż.

 przym. cerkiewny

Wiktionary


cermet

spiek ceramiczno-metalowy, tworzywo odporne na działanie wysokich temperatur i korozję; cermetal


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) materiał ceramiczny, kompozyt, wytwarzany wielofazowo spiek metalu i krzemionki;

Wiktionary

Ce

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) cermetal

Wiktionary


cermetal

spiek ceramiczno-metalowy, tworzywo odporne na działanie wysokich temperatur i korozję; cermet


SJP.pl


cermetowy

→ cermet


SJP.pl

Patrz:

cermet

cern

[czytaj: sern albo cern] skrót od: Centre Européen pour la Recherche Nucléaire (Europejski Ośrodek Badań Jądrowych)


SJP.pl

Eu

Wikipedia


cerografia

technika wykonywania formy drukarskiej wklęsłodrukowej, polegająca na stosowaniu posrebrzanej płyty miedzianej pokrytej woskiem, na której ręcznie żłobi się rysunek i poddaje trawieniu elektrolitycznemu


SJP.pl

Cerografia – sposób wykonywania formy drukarskiej wklęsłodrukowej, znajdujący zastosowanie w artystycznych technikach graficznych. Polega na ręcznym wyżłobieniu rysunku na pokrytej woskiem posrebrzanej płycie miedzianej, którą następnie poddaje się trawieniu elektrolitycznemu.

Wikipedia


cerograficzny

→ cerografia


SJP.pl

Patrz:

cerografia

ceromancja

wróżenie z wosku w płonących świecach


SJP.pl

Ceromancja (od łac. "cera" = wosk + gr. "manteía" = wieszczenie, wróżba) – sposób wróżenia polegający na laniu wosku roztopionego w mosiężnym tyglu. Gorący wosk wlewa się powoli do misy z zimną wodą. Kiedy zetknie się z powierzchnią wody, zastyga, przyjmując rozmaite kształty.

Wikipedia


cerometria

metoda analizy miareczkowej, w której do miareczkowania stosuje się mianowane roztwory soli ceru (głównie siarczan ceru)


SJP.pl

Cerometria – jedna z metod miareczkowania, która wykorzystuje mianowane roztwory siarczanu ceru(IV), Ce(SO4)2. W cerometrii oznacza się substancje o własnościach redukujących. Najczęściej stosowanym wskaźnikiem w cerometrii jest fenantrolina.

Wikipedia


ceroplastyczny

→ ceroplastyka; keroplastyczny


SJP.pl


ceroplastyka

sztuka wytwarzania dzieł z wosku, stosowana głównie w rzeźbie portretowej i wotywnej; keroplastyka


SJP.pl

Ceroplastyka (łac. "cera" – wosk, "plastica" – modelowanie) – sztuka modelowania i rzeźbienia w wosku, wykorzystywana głównie w rzeźbie portretowej i wotywnej.

Technika rzeźbienia w wosku, jak i narzędzia do tego stosowane były podobne do tych używanych przy rzeźbieniu w glinie. Wosk uważany był za idealne tworzywo imitujące ciało ludzkie.

Wikipedia


cerowacz

1. osoba zajmująca się cerowaniem;
2. osoba wykańczająca tkaniny w fabryce włókienniczej


SJP.pl


cerowaczka

1. kobieta zajmująca się cerowaniem;
2. kobieta wykańczająca tkaniny w fabryce włókienniczej


SJP.pl


cerowalnia

pracownia, w której naprawia się zniszczoną odzież; cerownia


SJP.pl


cerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|cerować.

Wiktionary

Ce

Wikipedia

Powiązane:

 czas. cerować ndk.

 rzecz. cera ż.

Wiktionary


cerować

naprawiać dziury lub rozdarcia w tkaninie


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zacerować)

 (1.1) wypełniać ściegiem dziury, łączyć rozdarcia w tkaninie

 (1.2) daw. ozdabiać koronkowymi wszywkami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziura w cerowanej pończosze wydała jej się beznadziejnie wielka, a grzybek kręcił się jak opętany, nie mogąc we wnętrzu tej pięty odpowiedniego miejsca znaleźć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈrɔvat͡ɕ, AS: cerovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cerowaczka ż., cera ż., cerowanie n.

Wiktionary


cerownia

1. dział fabryki włókienniczej; cerowalnia;
2. miejsce naprawy uszkodzonej odzieży


SJP.pl


cerowniczy

→ cerownia


SJP.pl

Patrz:

cerownia

cerowy

przymiotnik od: cer


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący ceru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cer m.

Wiktionary


cersanit

Cersanit S.A. – polska spółka akcyjna produkująca ceramikę sanitarną oraz płytki ceramiczne i gresy, z siedzibą w Kielcach. W latach 2012–2017 nosiła nazwę Rovese S.A.

W skład grupy Cersanit wchodzą europejskie marki: Cersanit, Opoczno, Meissen Keramik, Pilkington’s i Mei. Posiada 11 fabryk w Polsce, Rosji, Rumunii, Niemczech i Ukrainie.

Wikipedia


certa

ryba z rodziny karpiowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. przybrzeżna ryba morska podczas tarła wędrująca do rzek;

Wiktionary

Certa ("Vimba vimba") – gatunek anadromicznej ryby z rodziny karpiowatych (Cyprinidae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛrta, AS: certa

Wiktionary


certacja

potocznie: certowanie się, wymawianie się nieszczerze od czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. walka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛrˈtat͡sʲja, AS: certacʹi ̯a

Wiktionary


certament

dawniej:
1. sprzeczka, spór;
2. mocowanie się, zapasy


SJP.pl


certepartia

pisemny kontrakt dotyczący wynajęcia statku do przewozu towarów


SJP.pl


certolić

cackać się, być zbyt delikatnym


SJP.pl


certowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|certować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. certować

Wiktionary


certować

certować się -
1. wymawiać się nieszczerze od czegoś, robić ceregiele; droczyć się;
2. postępować zbyt delikatnie;
3. dawniej - brać udział w zapasach; walczyć, mocować się


SJP.pl


certyfikacja

1. nadanie certyfikatu
2. inaczej: certyfikat


SJP.pl

Certyfikacja – ściśle określone postępowanie, w którym strona trzecia (organizacja) przyznaje pisemne zaświadczenie w formie certyfikatu, potwierdzające, że produkt, usługa, proces, albo osoba spełnia określone wymagania. Certyfikacja jest częścią procesu oceny zgodności.

Wikipedia


certyfikacyjny

→ certyfikacja


SJP.pl

Patrz:

certyfikacja

certyfikat

oficjalny dokument potwierdzający zgodność z normami, spełnianie wymogów, autentyczność i inne; zaświadczenie, świadectwo; certyfikacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dokument o randze świadectwa lub zaświadczenia

Wiktionary

Certyfikat

Certyfikaty wydawane są na ogół przez akredytowane lub cieszące się zaufaniem instytucje

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przedsiębiorcy zajmujący się nekrobiznesem żądają wprowadzenia certyfikatów potwierdzających odpowiednią jakość trumien.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛrtɨˈfʲikat, AS: certyfʹikat

Wiktionary

Powiązane:

 czas. certyfikować ndk.

 przym. certyfikacyjny

 przysł. certyfikacyjnie

Wiktionary


certyfikator

osoba lub podmiot dokonujący certyfikacji


SJP.pl


certyfikatorka

→ certyfikator


SJP.pl

Patrz:

certyfikator

certyfikatowy

→ certyfikat


SJP.pl

Patrz:

certyfikat

certyfikatysta

posiadacz certyfikatu, dyplomu


SJP.pl


certyfikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|certyfikować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. certyfikować

Wiktionary


certyfikować

zaświadczać za pomocą certyfikatu; wystawiać certyfikat


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) wydawać certyfikat, potwierdzając coś oficjalnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. certyfikat m., certyfikowanie n.

Wiktionary


certówka

rodzaj sieci zastawianej do połowu cert


SJP.pl


ceruleina

peptyd wyizolowany ze skóry żaby australijskiej; barwnik syntetyczny o zaprawie chromowej


SJP.pl


ceruloplazmina

enzym obecny we krwi, katalizujący utlenianie żelaza; oksydoreduktaza żelazo(II):tlen


SJP.pl

Ceruloplazmina (lub ferroksydaza; nazwa systematyczna: oksydoreduktaza żelazo(II):tlen; EC 1.16.3.1) – enzym z grupy oksydaz, którego kofaktorem są jony miedzi. Ludzka ceruloplazmina zbudowana jest z 1046 aminokwasów (masa cząsteczkowa 132 kDa) i zawiera średnio ok. 6 atomów miedzi.

Wikipedia


cerusyt

węglan ołowiu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał, węglan ołowiu;

Wiktionary

Cerusyt (gr. "keros" – „wosk”; łac. "cereus" – „o barwie wosku” lub "cerrusa" – „biały ołów”) – rzadki minerał ołowiu z grupy węglanów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cerusyt powstaje w strefach wietrzenia złóż ołowiu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈrusɨt, AS: cerusyt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cerusytowy

Wiktionary


cervantes

[czytaj: serwantes] nazwisko, np. Miguel de Cervantes (1547-1616) pisarz hiszpański, autor przygód Don Kichota z La Manchy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Miguel de Cervantes – pisarz hiszpański okresu Renesansu
  • Ignacio Cervantes – kubański pianista i kompozytor
  • Cervantes (mi Arae) – gwiazda wokół której krążą cztery planety
  • Cervantes – miasto w Australii
  • Cervantes – gmina w Hiszpanii
    • Cervantes – miasto w tej gminie

Wikipedia


cerwid

przedstawiciel ssaków z rodziny jeleniowatych, żyjący w lasostepach i lasotundrach


SJP.pl


cerwikografia

fotografowanie szyjki macicznej dla celów diagnostycznych


SJP.pl


cerwuny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. czerwony

 (1.2) gw-pl|księstwo łowickie. rudy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zółty

Wiktionary


ceryntyjski

w mitologii greckiej: łania ceryntyjska - niezwykle szybkie zwierzę, mające rogi ze złota, sierść ze srebra, a kopyta z brązu; Ceryntis, łania kerynejska


SJP.pl


cerówka

gruba igła służąca przede wszystkim do cerowania


SJP.pl


ces

dźwięk c obniżony o pół tonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. dźwięk c obniżony o półton;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • CES (Consumer Electronics Show) – największe na świecie targi elektroniki oraz nowych technologii
  • CES (Cranial Electrotherapy Stimulation) – technika stymulacji mózgu
  • Funkcja produkcji CES (ang. Constant elasticity of substitution)
  • Ces – dźwięk c obniżony o pół tonu
  • CES – kod języka czeskiego według ISO 639
  • CES China Eastern Airlines – kod chińskich linii lotniczych według ICAO
  • CES – port lotniczy Cessnock, w Australii, w stanie Nowa Południowa Walia według kodów IATA
  • CO-CES – kod departamentu Cesar w Kolumbii według ISO 3166-2

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) symbol. C♭

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) zoblistę|ceses|ces|c|cis|cisis.

 (1.1) por|aisis|h.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) C-flat

* niemiecki: (1.1) Ces n.

źródła.

== ces (język francuski.) ==

wymowa.

 audio|Fr-ces.ogg.

 IPA|se.

 audio|LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-ces.wav. audio|LL-Q150 (fra)-Poslovitch-ces.wav.

znaczenia.

forma przymiotnika|fr.

 (1.1) lm. m. i ż. od zob. ce.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛs, AS: ces

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) zoblistę|ceses|ces|c|cis|cisis.

 (1.1) por|aisis|h.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) C-flat

* niemiecki: (1.1) Ces n.

źródła.

== ces (język francuski.) ==

wymowa.

 audio|Fr-ces.ogg.

 IPA|se.

 audio|LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-ces.wav. audio|LL-Q150 (fra)-Poslovitch-ces.wav.

znaczenia.

forma przymiotnika|fr.

 (1.1) lm. m. i ż. od zob. ce.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. C♭

Wiktionary


ces-dur

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku ces (w zapisie nutowym z siedmioma bemolami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) muz. akord durowy oparty na tonice tonacji Ces-dur (1.1)

Wiktionary

Ces-dur – gama muzyczna oparta na skali durowej, której toniką jest ces. Gama Ces-dur zawiera dźwięki: ces, des, es, fes, ges, as, b. Tonacja Ces-dur zawiera siedem bemoli.

Wikipedia


cesarczyk

dawniej: zwolennik cesarza


SJP.pl


cesarka

cesarskie cięcie, położniczy zabieg operacyjny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. med. cesarskie cięcie

 (1.2) środ. więz. samouszkodzenie przez pocięcie się

 (1.3) środ. więz. rodzaj tatuażu („tatuaż królewski”)

Wiktionary

Zobacz też: cesarka – potoczne określenie cięcia cesarskiego.

Cesarka – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Stryków.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa łódzkiego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. cesarz mos., cesarzowa ż.

Wiktionary


cesarski

1. → cesarz;
2. cięcie cesarskie - rodzaj operacji położniczej, otwarcie jamy brzusznej i macicy w celu wyjęcia płodu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący cesarza; dotyczący cesarstwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W stajni parobek z podziwem oglądał cesarskiego konia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈsarsʲci, AS: cesarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cesarz mos., cesarzowa ż., cesarstwo n., cesarzowanie n.

 przysł. cesarsko

Wiktionary


cesarsko

przysłówek

 (1.1) na sposób cesarski, po cesarsku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cesarz mos.

 przym. cesarski

Wiktionary


cesarskość

→ cesarski


SJP.pl

Patrz:

cesarski

cesarstwo

1. państwo rządzone przez cesarza;
2. panowanie cesarza, władza cesarza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) polit. ustrój polityczny w którym władzę sprawuje cesarz;

 (1.2) biol. kategoria systematyczna wyższa od królestwa, stosowana w klasyfikacji biologicznej

 (1.3) rzad. władza, godność cesarza

 (1.4) polit. państwo rządzone przez cesarza lub cesarzową

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) cesarz z małżonką

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • cesarstwo – państwo będące monarchią, w którym rządzi cesarz
  • cesarstwo – w biologii kategoria systematyczna wyższa od królestwa
  • Cesarstwo – amerykański serial telewizyjny z 2005 roku (alternatywnie: Imperium)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Japonia jest obecnie jedynym cesarstwem.

 (1.2) Ta istota należy do cesarstwa bakterii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈsarstfɔ, AS: cesarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cesarski, cesarzewiczowski

 rzecz. cesarz m., cesarzowa ż., cesarzowanie n., Cezaria ż., cesarzewicz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) domena

Wiktionary


cesarz

tytuł władcy w państwie o rządach monarchicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) najwyższy stopień monarchiczny;

Wiktionary

Cesarz (od Caesar) – monarcha, któremu przypisuje się i wyższe od króla.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cesarz to ktoś, kto włada cesarstwem.

 (1.1) Tylko cesarz mógł polować z orłem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛsaʃ, AS: cesaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cesarstwo n., cesarzewicz m., cesarzówna ż., cesarzowanie n., cesarka ż., cesarczyk m., antycesarz m.

:: fż. cesarzowa ż.

 przym. cesarski, cesarzewiczowski

 przysł. cesarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) imperator, kajzer, cezar, car; stpol. carz; gwara. cysorz m.

Wiktionary


cesarzewicz

syn cesarza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) syn cesarza

 (1.2) hist. tytuł rosyjskiego następcy tronu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cesarzewicz – w języku polskim – syn cesarza dowolnego kraju
  • Cesarzewicz – rosyjski tytuł państwowy
  • „Cesariewicz” – pancernik

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Hrabia został adiutantem cesarzewicza Mikołaja.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cesarz mos., cesarzowa ż., cesarstwo n., carzyk mos.

:: fż. cesarzówna ż.

 przym. cesarzewiczowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) carewicz

Wiktionary


cesarzewiczowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z cesarzewiczem, dotyczący cesarzewicza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cesarzewicz mos., cesarz mos., cesarzówna ż., cesarzowa ż., cesarstwo n., carzyk mos.

Wiktionary


cesarzowa

1. władczyni cesarstwa;
2. żona cesarza;
3. karta w tarocie;
4. żartobliwie: kobieta, która urodziła dziecko przez cesarskie cięcie; cesarzowa mama


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta cesarz

 (1.2) żona cesarza

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cesarzowa – władczyni
  • Cesarzowa – karta tarota
  • Cesarzowa – film z 2006 roku w reżyserii Zhang Yimou
  • Cesarzowa – powieść z 1956 roku, autorstwa amerykańskiej noblistki Pearl S. Buck

Wikipedia

Przykłady

 (1.1-2) Posłaniec zapomniał skłonić się cesarzowej i ścięto mu głowę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛsaˈʒɔva, AS: cesažova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cesarz m., cesarstwo n., cesarzewicz m., cesarzówna ż., cesarzowanie n., cesarka ż., cesarczyk m.

 przym. cesarski, cesarzewiczowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) caryca

 (1.2) bazylisa, caryca, imperatorowa

Wiktionary


cesarzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|cesarzować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cesarz m., cesarzowa ż., cesarskość ż., cesarstwo n.

 czas. cesarzować ndk.

 przym. cesarski

Wiktionary


cesarzowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cesarzowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Śląska
  • Cesarzowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie
  • Cesarzowice – gromada

Wikipedia


cesarzowy

→ cesarz (dawniej); cesarski


SJP.pl


cesarzówna

córka cesarza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) córka cesarza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cesarz mos., cesarzewicz mos., cesarzowa ż.

 przym. cesarzewiczowski

Wiktionary


cesena

Cesena – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania, w prowincji Forlì-Cesena.

Przez centrum miasta przepływa rzeka Savio.

Według danych na rok 2006 gminę zamieszkiwały 94 002 osoby, 376,81 os./km².

Wikipedia


ceses

dźwięk c obniżony o dwa półtony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. dźwięk c obniżony o cały ton;

Wiktionary

."

Dźwięki ceses na pięciolinii. W kolejności: ceses¹, ceses², Ceses, ceses°.

Ceses – dźwięk, którego częstotliwość dla ceses¹ wynosi około 233,1 Hz. Jest to obniżony za pomocą podwójnego bemola dźwięk c. Dźwięki enharmonicznie równoważne (o tej samej wysokości) to: ais i b.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛsɛs, AS: ceses

Wiktionary


cesia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Celestyna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cesia namacała w ciemnościach miękką tkaninę szlafroka i niemrawo wpychając dłoń w rękaw zastanawiała się, czy ojciec już poszedł do pracy i czy nie zapomniał zostawić dla niej gorącej wody na herbatę.

Wiktionary


cesja

1. przelanie praw na inną osobę;
2. oddanie części obszaru państwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. zrzeczenie się przez osobę prawną lub fizyczną praw do czegoś na rzecz innej osoby

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • cesja (prawo międzynarodowe)
  • przelew (prawo)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. cedowanie n.

 czas. cedować

Wiktionary


cesjonariusz

osoba przyjmująca wierzytelności bądź inne prawa do czegoś od cedenta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. osoba, która przyjmuje prawa przelane na nią przez kogoś innego w drodze cesji

Wiktionary

Cesjonariusz ( Zessionar) – osoba, która przyjmuje prawa przelane na nią przez kogoś innego. Taki przelew uprawnień, najczęściej wierzytelności, w prawniczej terminologii nazywany jest cesją. Cesjonariusz rzeczone uprawnienia otrzymuje od cedenta, czyli drugiej osoby uczestniczącej w cesji.

Wikipedia


cesjonariuszka

→ cesjonariusz


SJP.pl

Patrz:

cesjonariusz

cessna

marka samolotów


SJP.pl

Cessna Aircraft Company – jeden z najbardziej znanych producentów lekkich samolotów (nazywanych dawniej "Columbia"). Historia firmy sięga początków XX w., kiedy to w 1911 r. Clyde Cessna, farmer zamieszkały w USA, wybudował drewniany samolot i przeleciał nim jako pierwszy trasę pomiędzy rzeką Missisipi oraz Górami Skalistymi. Sukces biznesowy jest zasługą jego wnuka – Dwane’a Wallace’a.

Wikipedia


cest

skrót od: Central European Summer Time - czas środkowoeuropejski letni


SJP.pl


cesta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. droga

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cesta – miejscowość w gminie Ajdovščina
  • Cesta – miejscowość w gminie Krško
  • Cesta – miejscowość w gminie Trebnje
  • Cesta – miejscowość w gminie Kočevje
  • Cesta – miejscowość w gminie Dobrepolje

Wikipedia


cestiusz

piramida Cestiusza - grobowiec w Rzymie


SJP.pl


cestodoza

choroba pasożytnicza człowieka i zwierząt wywoływana przez tasiemce; tasiemczyca


SJP.pl


cesyjny

→ cesja


SJP.pl

Patrz:

cesja

cet

skrót od: Central European Time - czas środkowoeuropejski


SJP.pl


cetan

węglowodór nasycony, wchodzi w skład ropy naftowej


SJP.pl


cetanowy

zawierający cetan, dotyczący cetanu (np. liczba cetanowa, indeks cetanowy - wskaźnik charakteryzujący zdolność paliwa używanego w silniku Diesla do samozapłonu)


SJP.pl


cetel

1. kartka z informacją;
2. w obozach koncentracyjnych: więzienne określenie wezwania, kartki z wezwaniem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) kartka z informacją

 (1.2) gwara więzienna kartka z wezwaniem w obozach hitlerowskich

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛtɛl, AS: cetel

Wiktionary


cetera

nazwisko


SJP.pl


cetki

wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie rypińskim


SJP.pl

Cetki – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie rypińskim, w gminie Rypin.

Wikipedia


cetlin

Cetlin – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Gozdowo. Ma status sołectwa. Leży nad Sierpienicą dopływem Skrwy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


cetnar

dawna, angielsko-amerykańska jednostka masy równa około 40 - 60 kilogramów; centnar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. pozaukładowa jednostka masy o wartości zależnej od kraju;

Wiktionary

Cetnar – pozaukładowa jednostka masy, używana głównie w dawnej, północnej Europie, o wielkości różnie ustalonej w różnych miejscach, zazwyczaj zbliżonej do ok. 50 kg, choć w Polsce równej od ponad 40 do nawet 80 kg.

Używany w XIX-wiecznej Europie cetnar celny wynosił 100 funtów celnych, czyli ok. 50 kg.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kilka pęków sznurów i cetnar mydła dopełniły ładunku, z którym szczęśliwie wylądowałem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛtnar, AS: cetnar

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cetnarowy

 rzecz. cent mzw.

Wiktionary


cetnarowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Cetnarowicz – polski historyk
  • Halina Cetnarowicz – polska lekarka
  • Kazimierz Cetnarowicz – polski harcerz
  • Kamil Cetnarowicz – polski aktor
  • Piotr Cetnarowicz – polski piłkarz

Wikipedia


cetnarowy

przymiotnik od: cetnar (np. waga cetnarowa); centnarowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) daw. związany z cetnarem, dotyczący cetnara

 (1.2) daw. mający masę cetnara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cetnar mrz.

Wiktionary


cetnarówka

dawniej: beczka o pojemności około 50 litrów


SJP.pl


cetniewo

willowa dzielnica Władysławowa


SJP.pl

Cetniewo (kaszb. "Cétniéwò") – część miasta i dzielnica miasta Władysławowa, mająca charakter turystyczny.

W dzielnicy znajduje się Ośrodek Przygotowań Olimpijskich.

Wieś biskupstwa włocławskiego w powiecie puckim województwa pomorskiego w II połowie XVI wieku.

Wikipedia


cetno

dawniej: liczba parzysta; cet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stpol. śrpol. daw., także. gw-pl|Janki Młode,Krajewo-Wierciochy,Adamowo,Litwa. liczba parzysta datadef|1462}}

przysłówek

 (2.1) gw-pl|ziemia chełmińsko-dobrzyńska. co do grosza

 (2.2) gw-pl|ziemia chełmińsko-dobrzyńska. gotówką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widzisz, mości balwierzu, żem ci trafił w cetno; masz kiedyś chciał.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cetny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. stpol. czetno

Wiktionary


cetolog

zoolog zajmujący się wielorybami


SJP.pl


cetologia

dział zoologii zajmujący się wielorybami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nauka o waleniach;

Wiktionary

Cetologia (od gr. κητος, ketos= "wieloryb" i λόγος, logos= "rozum") – dział teriologii, nauka o waleniach (Cetacea), badająca około osiemdziesiąt gatunków wielorybów, delfinów i morświnowatych.

Cetologowie – naukowcy praktykujący cetologię – badają m.in. ewolucję, dystrybucję, morfologię i zachowanie waleni.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛtɔˈlɔɟja, AS: cetoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cetolog m.

 przym. cetologiczny

Wiktionary


cetologiczny

→ cetologia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) biol. związany z cetologią, dotyczący cetologii

Wiktionary

Patrz:

cetologia

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛtɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: cetoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cetologia ż., cetolog m.

Wiktionary


cetwiński

nazwisko


SJP.pl


cetyna

świeżo ścięte gałęzie drzew iglastych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) leśn. ścięte lub opadłe świeże, zielone gałęzie drzew iglastych;

 (1.2) leśn. pędy sosnowe wydrążone przez cetyńce i obłamane przez wiatr lub pędy świerkowe ścięte przez wiewiórki

Wiktionary

Cetyna (słow. "čečina") – pojęcie stosowane w leśnictwie dotyczące uiglonych, żywych, rzadziej martwych, ułamanych gałązek drzew iglastych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przedtem jednak z gałęzi, cetyny i liści zbudował zaimprowizowany szałas (…).

 (1.1) (…) leżał na cetynie pogrążony w całkowitej zadumie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cetynowość ż., cetyniak m., cetyniec m.

 przym. cetynowy

Wiktionary


cetynia

miasto i gmina miejska w południowej Czarnogórze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowej Czarnogórze, kolebka państwowości czarnogórskiej;

Wiktionary

Ce

Wikipedia

Powiązane:

 przym. cetyński

Wiktionary


cetyniak

motyl; szkodnik lasów iglastych


SJP.pl


cetyniec

chrząszcz, żeruje na drzewach iglastych


SJP.pl

Cetyniec ("Tomicus") – rodzaj chrząszczy z podrodziny kornikowatych (Scolytidae).

Występuje ponad 10 gatunków zaliczanych do tego rodzaju, w Polsce żyją przedstawiciele dwóch gatunków:

Obydwa cetyńce to groźne szkodniki wtórne lasów sosnowych. Atakują uszkodzone drzewostany. Larwy żerują pod korą, która wskutek tego płatami odpada z drzew.

Wikipedia


cetynowy

związany z cetyną


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z cetyną, dotyczący cetyny; uzyskany z cetyny; uzyskany z cetyny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cetyna ż.

Wiktionary


cetyryzyna

pochodna hydroksyzyny, lek przeciwhistaminowy II generacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. lek przeciwhistaminowy, antagonista receptora H1, używany do leczenia alergii;

Wiktionary

Cetyryzyna ( cetirizinum) – antagonista receptora H1, pochodna hydroksyzyny. Lek przeciwhistaminowy II generacji. Blokuje receptory H1 i hamuje chemotaksję eozynofili.

W lecznictwie stosuje się też aktywny izomer lewoskrętny: lewocetyryzynę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Biorąc przewlekle cetyryzynę czasem trzeba skontrolować serce i zrobić EKG.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛtɨrɨˈzɨ̃na, AS: cetyryzỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lewocetyryzyna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwy handlowe: Acer, Alermed, Alero, Allertec, Alerzina, Amertil, Ceratio, CetAlergin, Cetrizen, Cetyryzyna-Egis, Letizen, Parlazin, Virlix, Zyrtec, ZYX 7

Wiktionary


cetyński

→ Cetynia (historyczna stolica Czarnogóry)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Cetynią, dotyczący Cetynii, pochodzący z Cetynii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cetynia ż.

Wiktionary


ceuta

[czytaj: sełta] miasto autonomiczne Hiszpanii, eksklawa w północnym Maroku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hiszpańskie miasto będące eksklawą Maroka;

Wiktionary

Ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Algeciras i Malaga mają wiele linii promowych i wodolotowych docierających na marokańskie wybrzeże Morza Śródziemnego. Najtańsze jest połączenie z Ceutą – promów odpływa codziennie kilkanaście, a cena biletu w jedną stronę to ok. 1900 peset (…)

Wiktionary


cevapcici

[czytaj: cieWAPcici] danie kuchni bałkańskiej w postaci podłużnego kotleta z mielonego mięsa; czewapcziczi, ćevapčići


SJP.pl


ceviche

[czytaj: sewicze] latynoamerykańskie danie z surowej ryby lub owoców morza marynowanych w soku cytrusowym z dodatkami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. sałatka z ryby i owoców morza marynowanych w soku z limonki z dodatkiem cebuli i papryczki chili, poidawana zwykle z słodkimi ziemniakami, sałatą, kukurydzą, awokado lub bananem; specjalność kuchni Ameryki Łacińskiej i Karaibów;

Wiktionary

Ceviche – rodzaj sałatki z owocami morza, która pochodzi najprawdopodobniej z Wicekrólestwa Peru. Potrawa popularna jest w przybrzeżnych regionach Ameryki Łacińskiej i na Karaibach.

Tradycyjne ceviche przyrządza się, zalewając surową, posiekaną rybę sokiem z cytrusów (najczęściej limonki), z dodatkiem cebuli, papryczki chili i soli, i pozostawiając do krótkiego zamarynowania.

Wikipedia


cewa

bęben, na który nawijane są zwoje liny; bobina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) duża cewka

 (1.2) techn. wąski bęben z tarczami o dużej średnicy, na którym zwoje liny nawijają się na siebie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cewka mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) szpula, bobina

Wiktionary


cewebryta

osoba, która stała się popularna dzięki internetowi; internetowy celebryta


SJP.pl


ceweczka

zdrobnienie od: cewka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: cewka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cewka ż.

Wiktionary


cewiacz

robotnik obsługujący maszynę do cewienia; przewijacz


SJP.pl


cewiaczka

robotnica obsługująca maszynę do cewienia; cewiarka; przewijaczka


SJP.pl


cewiarka

1. maszyna służąca do cewienia; przewijarka;
2. robotnica obsługująca maszynę do cewienia; cewiaczka; przewijaczka


SJP.pl


cewiarnia

dział fabryki, w którym odbywa się cewienie przędzy; przewijalnia; przewijarnia


SJP.pl


cewiarski

dotyczący cewienia, pracujący przy cewieniu


SJP.pl


cewice

wieś w Polsce w województwie pomorskim


SJP.pl

Ce

Wikipedia


cewicki

→ Cewice


SJP.pl

Patrz:

Cewice

cewiopław

morski stułbiopław tworzący kolonie; rurkopław


SJP.pl


cewić

przewijać przędzę


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) zaw. włók. przewijać przędzę na cewki snowackie lub do czółenek tkackich (w kopki wątkowe)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pracujący przy kołowrotku siadał przy nim na niskim stołeczku, zakładał kolejno cewki osnowy czy wątkowe, przewijał lub cewił przędzę.

 (1.1) Załoga cewiarni, pragnąc ułatwić pracę dziewiarzom, zobowiązała się tak cewić przędzę, aby nie było reklamacji. Dziewiarze skarżą się jednak w dalszym ciągu na pęki, które w niemałym stopniu powodują niszczenie igieł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cewka ż., cewa ż., cewiacz mos., cewiarka ż., cewiarnia ż., cewienie n.

:: fż. cewiaczka ż., cewiarka ż.

:: zdrobn. ceweczka ż.

:: zgrub. cewa ż.

 czas. nacewić dk., przecewić dk.

 przym. cewiarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. zaw. włók. szpulać

Wiktionary


cewka

1. naczynie w kształcie rurki w organizmie ludzkim i zwierzęcym;
2. stożkowy rdzeń do nawijania przędzy;
3. noga sarny;
4. rodzaj sidła kłusowniczego;
5. martwa komórka przewodząca wodę i soki w roślinach; tracheida;
6. rodzaj przewodu elektrycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektr. zwój izolowanego przewodu elektrycznego, stosowany w urządzeniach elektrotechnicznych i radiotechnicznych;

 (1.2) anat. przewodzące naczynie w organizmie ludzkim lub zwierzęcym

 (1.6) łow. sidła kłusownicze

 (1.7) daw. rurka

Wiktionary

Cewka – część obwodu elektrycznego, zaliczana do elementów biernych. Posiada uzwojenie, czyli zwoje przewodnika nawinięte np. na powierzchnie:

Cewki ze zwojami ułożonymi w linię śrubową (helisę) nazywa się zwojnicami. Oprócz tego wyróżnia się cewki:

Cewki mają różne zastosowania; wytwarzane przez nie pole magnetyczne:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla prądu stałego cewka jest elementem rezystancyjnym o rezystancji przewodnika, z którego jest wykonana.

 (1.2) Odcinki wydzielnicze śluzowe mają postać cewek, których ściana jest zbudowana z jednej warstwy komórek sześciennych.

 (1.5) Sarny mają gruczoły zapachowe m.in. między racicami tylnych cewek; wydzielająca się z nich ciecz pozostawia w śladach zapach umożliwiający innym zwierzętom rozpoznanie drogi przejścia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛfka, AS: cefka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cewa ż., ceweczka ż.

 przym. cewkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwojnica, solenoid, rzad. induktor

Wiktionary


cewkarz

dawniej: robotnik w przędzalni


SJP.pl


cewkowaty

mający kształt cewki


SJP.pl


cewkowy

przymiotnik od: cewka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z cewką, dotyczący cewki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cewka ż.

Wiktionary


cewlino

Ce

Wikipedia


cewnik

cienka, wąska rurka, służąca do cewnikowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. cienka rurka wprowadzana do narządów w celu dokonania pomiaru, pobrania próbki, odprowadzenia wydzielin czy wprowadzenia leków;

Wiktionary

Cewnik, kateter − rurka (zwykle giętka, w przeciwieństwie do kaniuli), służąca do wprowadzenia do narządów i jam ciała w celach zróżnicowanych, najczęściej by coś upuścić (pobrać, odbarczyć, odprowadzić), wprowadzić (np. lek, kontrast) lub dokonać pomiaru (ciśnienia, temperatury).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odprowadzenie moczu z nerki drogą szynowania moczowodu, jak również trudności związane z utrzymaniem takiego cewnika przez dłuższy czas znano od dawna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛvʲɲik, AS: cevʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cewnikowanie n.

 przym. cewnikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kateter

Wiktionary


cewnikowanie

wprowadzanie cewnika; kateteryzacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. zakładanie cewnika do jam i narządów ciała w celu dokonania pomiaru, pobrania próbki, odprowadzenia wydzielin czy wprowadzenia leków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cewnik m.

 czas. cewnikować

Wiktionary


cewnikować

wprowadzać cewnik naturalnymi drogami do jam i narządów ciała w celach leczniczych lub diagnostycznych


SJP.pl


cewnikowiec

rodzaj glonu, zielenica z nitkowatą plechą


SJP.pl


cewnikowy

związany z cewnikiem


SJP.pl


ceynowa

[czytaj: cejnowa] nazwisko, m.in. Florian Stanisław Ceynowa (1817-1881), kaszubski działacz społeczny i narodowy, pisarz i publicysta; Cejnowa, Cenowa


SJP.pl


cez

pierwiastek chemiczny o symbolu Cs


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Cs i liczbie atomowej 55;

Wiktionary

Cez (Cs, caesium) – pierwiastek chemiczny, metal alkaliczny. Nazwa łacińska "caesium" (błękitny) pochodzi od silnych niebieskich linii spektralnych w widmie cezu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma cez?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛs, AS: ces

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cezowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Cs

Wiktionary


ceza

rodzaj sieci rybackiej do łowienia ryb dennych; niewód


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ryb. sieć rybacka do łowienia przy dnie

Wiktionary

Ceza – typ niewodu, narzędzie do połowu ryb dennych, ciągnione po dnie z zakotwiczonej łodzi; składa się ze stożkowatego worka zwanego matnią o długość około 10 m i 2 skrzydeł o długości 4–6 m.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛza, AS: ceza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cezowy

Wiktionary


cezak

nazwisko


SJP.pl


cezal

potocznie: sklep przedsiębiorstwa CEZAL (Centrala Zaopatrzenia Lecznictwa)


SJP.pl


cezalpinia

drzewo lub pnący krzew z rodziny bobowatych; brezylka, brezylia


SJP.pl


cezar

1. tytuł samowładcy rzymskiego w czasach starożytnych; później również: tytuł następcy tronu; osoba mająca ten tytuł;
2. przenośnie: samowładny wódz, dyktator


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. przydomek rodowy Juliusza Cezara

 (1.2) film. nazwa filmowej nagrody przyznawanej corocznie przez Francuską Akademię Sztuki i Techniki Filmowej

 (1.3) kulin. rodzaj sałatki przyrządzonej głównie z sałaty rzymskiej, grzanek i parmezanu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gajusz Juliusz Cezar – rzymski polityk, wódz, dyktator i pisarz
  • cezar – jeden z tytułów używanych przez cesarzy rzymskich
  • Cezar – francuska nagroda filmowa
  • Cezar – pseudonim Cezarego Augustynowicza
  • Florin Cezar Ouatu – rumuński śpiewak
  • Cezar – rodzaj sałatki z grzankami i parmezanem
  • César
  • Caesar – gra komputerowa
  • Autosan A404T Cezar - polski autobus turystyczny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cezar, pozostawiwszy silną straż na obu końcach mostu, ruszył do kraju Sugambrów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cezarianin mos., Cezarion m.

Wiktionary


cezarea

nazwa kilku miast w imperium rzymskim:
1. Cezarea Kapadocka lub Mauretańska (obecnie Kayseri, Turcja);
2. Cezarea Palestyńska lub Nadmorska;
3. Cezarea Filipowa (obecnie Banijas, Syria)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. nazwa szeregu miast i miejscowości na terenie historycznego Imperium Rzymskiego;

 (1.2) geogr. wieś w Izraelu, w Dystrykcie Hajfy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cezarea – miejscowość w Izraelu, dawn. Cezarea Nadmorska
  • Cezarea Filipowa – dawna nazwa miasta Banjas
  • Cezarea Kapadocka – dawna nazwa miasta Kayseri w Turcji
  • Cezarea Mauretańska – dawna nazwa miasta Szarszal w Algerii
  • Cezarea Nadmorska (Cezarea Palestyńska) – dawna siedziba prokuratorów rzymskich, obecnie Cezarea w Izraelu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Towarzyszyli nam niektórzy uczniowie z Cezarei i zaprowadzili do niejakiego Mnazona z Cypru, jednego z pierwszych uczniów, u którego mieliśmy znaleźć gościnę.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cezarejski

Wiktionary


cezarejski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Cezarei, związany z Cezareą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Turyści zwiedzą antyczny teatr cezarejski oraz ruiny akweduktu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cezarea ż.

Wiktionary


cezarek

kusak cezarek - gatunek chrząszcza z rodziny kusakowatych


SJP.pl


cezaria

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|ż.;

Wiktionary

Cezaria – żeński odpowiednik imion męskich Cezary i Cezariusz, alternatywny odpowiednik imienia żeńskiego Cezaryna.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. cezar m., cesarz m., cesarstwo n.

:: fm. Cezary m.

Wiktionary


cezarianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. stronnik Gajusza Juliusza Cezara w toczących się w I w. p.n.e. wojnach domowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego duchowi przodkowie to ludzie tacy jak Porcjusz Kato Młodszy, dzielny przeciwnik Juliusza Cezara, konsekwentny do końca, odbierający sobie życie jako komendant oblężonej przez cezarian Utyki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cezar mos., Cezarion mos.

 przym. cezariański

Wiktionary


cezarianizm

forma rządów: jedynowładztwo legitymowane zaufaniem mas (mianem cezarianizmu określano np. pozornie demokratyczny ustrój Francji za Napoleona I oraz Napoleona III); cezaryzm


SJP.pl


cezariański

związany z cesarzem; cesarski, cezaryjski


SJP.pl


cezariusz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Cezariusz – oboczna forma imienia Cezary.

Cezariusz imieniny obchodzi: 25 lutego, 15 kwietnia, 20 kwietnia i 27 sierpnia.

Wikipedia


cezariuszostwo

Cezariusz z małżonką; Cezariuszowie


SJP.pl


cezariuszowie

Cezariusz z małżonką; Cezariuszostwo


SJP.pl


cezariuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cezariusza lub z nim związany


SJP.pl


cezaropapizm

1. tendencja prowadząca do przypisywania państwu zwierzchności nad Kościołem, również w materii teologicznej;
2. system rządów, w którym monarcha sprawuje władzę świecką i kościelną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. polit. system polityczny, w którym monarcha sprawuje władzę zarówno kościelną jak i świecką;

 (1.2) polit. doktryna polityczna propagująca podporządkowanie Kościoła państwu

Wiktionary

Nie mylić z: papocezaryzm.

Cezaropapizm – tendencja nazywana też cezaryzmem, prowadząca do zwierzchności państwa nad Kościołem i decydowaniu o całokształcie życia religijnego, w tym także w materii teologicznej. Przeciwstawia się systemowi teokracji. Cechy cezaropapizmu występowały w gallikanizmie, febronianizmie i józefinizmie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rzeczywiście można mówić o cezaropapizmie w okresie po rewindykacji Justyniana, gdy Wieczne Miasto i jego biskup byli bezpośrednio zależni od cesarza.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cezaropapistyczny

Wiktionary


cezarostwo

Cezar z małżonką; Cezarowie


SJP.pl


cezarowie

1. tytuł samowładcy rzymskiego w czasach starożytnych; później również: tytuł następcy tronu; osoba mająca ten tytuł;
2. przenośnie: samowładny wódz, dyktator


SJP.pl


cezarowy

przymiotnik od: cezar


SJP.pl


cezary

1. tytuł samowładcy rzymskiego w czasach starożytnych; później również: tytuł następcy tronu; osoba mająca ten tytuł;
2. przenośnie: samowładny wódz, dyktator


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Cezary – łacińskie imię męskie o nieustalonej do końca etymologii. Jedną z koncepcji jest pochodzenie tego imienia od rzeczownika "caesaries" – „długie włosy, czupryna”, być może też od słowa "caedere" (ciąć, wycinać), co miało oznaczać: "wycięty z łona matki" []. Jego żeńskie odpowiedniki to Cezaryna i Cezaria.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głównym podręcznym był narzeczony, pan Barwicki. Lecz były również pomagiery drugorzędne, między innymi Hipolit Wielosławski i Cezary Baryka.

 (1.1) Cezary Miżejewski (PPS) jest inicjatorem interpelacji do ministra sprawiedliwości w sprawie delegalizacji organizacji neofaszystowskich i skrajnej prawicy w Polsce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈzarɨ, AS: cezary

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Cezaria ż.

:: zdrobn. Czarek mos., Czaruś mos.

Wiktionary


cezaryczny

→ cezaryzm; cezarystyczny


SJP.pl


cezaryjski

związany z cesarzem; cesarski, cezariański


SJP.pl


cezaryna

imię żeńskie


SJP.pl

Cezaryna – żeński odpowiednik imienia Cezary. Alternatywna forma imienia Cezaria.

Cezaryna imieniny obchodzi 12 stycznia, 8 kwietnia.

Wikipedia


cezaryniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cezaryny lub z nią związany


SJP.pl


cezarystyczny

→ cezaryzm; cezaryczny


SJP.pl


cezaryzm

forma rządów: jedynowładztwo legitymowane zaufaniem mas (mianem cezaryzmu określano np. pozornie demokratyczny ustrój Francji za Napoleona I oraz Napoleona III); cezarianizm


SJP.pl

Cezaryzm – określenie systemu rządów, którego nazwa wywodzi się od tytułu "Caesar", występującego w starożytnym Rzymie.

Wikipedia


cezas

CEZAS; Centrala Zaopatrzenia Szkół


SJP.pl


cezowy

przymiotnik od: cez (np. bomba cezowa - urządzenie stosowane do niszczenia nowotworów)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący cezu

 (1.2) dotyczący cezy

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. cez m.

 (1.2) rzecz. ceza ż.

Wiktionary


cezura

1. granica chronologiczna, przełomowy moment w dziejach ludzkości;
2. pauza rytmiczna, także średniówka;
3. nieznaczna przerwa między frazami w utworach muzycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. muz. pauza dzieląca wers lub frazę muzyczną

 (1.2) przen. przełomowy moment wyznaczający koniec jednej epoki i początek następnej

Wiktionary


ceówka

rodzaj dachówki o przekroju zbliżonym do litery C


SJP.pl


cf

symbol kalifornu, pierwiastka chemicznego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • CompactFlash
  • ColdFusion
  • Kanadyjskie Siły Zbrojne (ang. Canadian Forces)
  • płyn mózgowo-rdzeniowy (ang. cerebrospinal fluid)
  • mukowiscydoza (ang. cystic fibrosis)
  • Republika Środkowoafrykańska (franc. République Centrafricaine)
  • Kaliforn, pierwiastek chemiczny

Wikipedia


cf.

skrót od: confer (z łaciny: porównaj)


SJP.pl


cfc

[czytaj: s-iefs-I] skrót od: Chelsea Football Club - brytyjski klub piłkarski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • freony
  • centra formujące chlorofil (ang. chlorophyll-forming centre)
  • zagraniczna spółka kontrolowana (ang. controlled foreign corporation)
  • California Fried Chicken (CFC)

Wikipedia


cfci

Congregatio Fratrum Cordis Iesu, Zgromadzenie Braci Serca Jezusowego


SJP.pl


cfd

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kontrakt różnicy kursowej (ang. contract for difference, CFD)
  • obliczeniowa mechanika płynów (ang. computational fluid dynamics, CFD)

Wikipedia


cfmm

skrót od: Congregatio Filiorum Matris Dei Dolorosae, zakon dolorystów


SJP.pl


cg

centygram


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • CG (ang. choking gas – gaz duszący) fosgen
  • Kongo (oznaczenie kodowe według ISO 3166-2)
  • Grafika komputerowa – grafika komputerowa (ang. computer graphics)
  • Cg – język programowania shaderów (ang. C for graphics)
  • Centygram
  • CG (ang. Coast Guard) – Straż Przybrzeża zob. Straż Przybrzeża Stanów Zjednoczonych, Straż Przybrzeża Republiki Indii.

Wikipedia


cgi

skrót od: Common Gateway Interface, znormalizowany interfejs, umożliwiający komunikację pomiędzy oprogramowaniem serwera WWW a innymi programami znajdującymi się na serwerze; z jego pomocą można dynamicznie (na żądanie klienta) generować dokumenty HTML uzupełniając je np. treścią pobieraną z bazy danych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Clinical Global Impression – skala służąca do oznaczania stanu zdrowia psychicznego i zmian w trakcie leczenia
  • Common Gateway Interface – interfejs umożliwiający komunikację pomiędzy serwerem WWW a innymi programami
  • Computer Generated Imagery – obrazy generowane komputerowo
  • CGI Group Inc – firma informatyczna

Wikipedia


cgs

Centymetr Gram Sekunda, dawny układ metryczny


SJP.pl


ch

1. połączenie liter oznaczające spółgłoskę "ch";
2. spółgłoska tylnojęzykowa, bezdźwięczna, twarda, szczelinowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dwuznak oznaczający spółgłoskę ch (1.2)

 (1.2) spółgłoska szczelinowa miękkopodniebienna bezdźwięczna;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ch (język programowania)
  • Ch (dwuznak)
  • kod ISO Szwajcaria
  • CH – skrót od ang. continuum hypothesis
  • CH lub ch – centymalna potencja hahnemannowska – w homeopatii – setne rozcieńczenie substancji źródłowej (C – łac. „centum” = sto, H – od nazwiska Samuela Hahnemanna, twórcy homeopatii)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zawsze myślałem, że moher pisze się przez ch.

Wiktionary


cha

wyraz, zwykle powtarzany, oznaczający śmiech, zwłaszcza głośny i spontaniczny; ha


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) dźwięk. … oznaczający śmiech

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cha! cha! cha! Głuptasek chce korony! cha! cha! cha!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xa, AS: χa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. uchachany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ha

Wiktionary


cha-cha

południowoamerykański taniec towarzyski; cza-cza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) choreogr. zob. cza-cza.

Wiktionary

Ch

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ʃa‿ˈt͡ʃa, AS: ča‿ča

Wiktionary


chaba

nazwisko


SJP.pl

Chaba – władca starożytnego Egiptu z III dynastii.

Wikipedia


chabaj

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Poznań. przest. rzeźnik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chabas mrz., chabanina ż.

Wiktionary


chabal

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) reg-pl|Kresy południowe. pogard. adorator

 (1.2) reg-pl|Kresy południowe. pogard. alfons

 (1.4) gw-pl|Tykocin,Łomżyńskie. pogard. Żyd, żyd

Wiktionary


chabanina

mięso gorszego gatunku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. posp. mięso gorszego gatunku, także nieświeże

 (1.2) lwów., reg-pl|Kraków., reg-pl|Poznań. byle jakie mięso

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie będę jadł tej chabaniny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxabãˈɲĩna, AS: χabãńĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chabaj m., chabas m.

Wiktionary


chabarowsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Federacji Rosyjskiej, na Dalekim Wschodzie, stolica Kraju Chabarowskiego;

Wiktionary

Chabarowsk ( Хабаровск) – miasto w Rosji, położone w południowo-wschodnim regionie azjatyckiej części tego kraju, nad Amurem w pobliżu ujścia rzeki Ussuri.

Stolica Kraju Chabarowskiego; 616 tys. mieszkańców (2020). Współrzędne geograficzne: 48°25′ N 135°07′ E.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xaˈbarɔfsk, AS: χabarofsk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chabarowszczanin mos., chabarowszczanka ż.

 przym. chabarowski

Wiktionary


chabarowski

przymiotnik od: Chabarowsk (miasto w Rosji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chabarowskiem, dotyczący Chabarowska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chabarowsk m., chabarowszczanin mos., chabarowszczanka ż.

Wiktionary


chabarowszczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Chabarowska; osoba z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chabarowsk mrz.

:: fż. chabarowszczanka ż.

 przym. chabarowski

Wiktionary


chabarowszczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Chabarowska; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chabarowsk mrz.

:: fm. chabarowszczanin mos.

 przym. chabarowski

Wiktionary


chabas

regionalnie: duża porcja mięsa, mięso; habas


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) reg. pozn. mięso

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chabanina, chabaj, chabaśnik

Wiktionary


chabazie

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) reg-pl|Dolny Śląsk, Lwów. kwiatki, zarośla

Wiktionary


chabazyt

minerał z grupy zeolitów, uwodniony glinokrzemian wapnia i sodu


SJP.pl

Chabazyt, chabasyt – minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy zeolitów. Minerał pospolity i szeroko rozpowszechniony.

Nazwa pochodzi od gr. "khabazios" = ziarnko gradu, co trafnie nawiązuje do wyglądu tego minerału.

Wikipedia


chabaź

gwarowo: chwast, zielsko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) reg-pl|Kresy południowe. gw-pl|Kolbuszowa,Żywiec, Sękowa, Besko,Podhale,Zagórze, Tuligłowy. chwast

 (1.2) reg-pl|Kresy południowe. pogard. kwiat

 (1.4) gw-pl|Koszarawa,Nienadówka. zarośla, krzaki

 (1.5) gw-pl|Nienadówka. gałązka na chrust

Wiktionary


chabek

rodzaj dużej, drewnianej, uzbrojonej łodzi przeznaczonej do różnych prac pomocniczych we flocie w XV wieku


SJP.pl


chaber

pospolity chwast polny o niebieskich kwiatach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. syst. nazwa systematyczna|Centaurea|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju chabrów (1.1)

 (1.3) pot. bot. nazwa systematyczna|Centaurea cyanus|ref=tak., chaber bławatek

 (1.4) bot. roślina z gatunku chaber bławatek

Wiktionary

Chaber ("Centaurea" L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych ("Asteraceae"). Obejmuje według różnych ujęć systematycznych od ok. 250 do ok. 750 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje całą Europę, północną Afrykę i znaczną część Azji (z wyjątkiem jej południowo-wschodniej części). Rośliny z tego rodzaju rosną jako introdukowane na wszystkich innych kontynentach (z wyjątkiem Antarktydy).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niektóre gatunki chabra są uprawiane jako rośliny ozdobne.

 (1.2) Na obrazie przedstawiony został wazon z chabrami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxabɛr, AS: χaber

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chabrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) bławatek, gw. Poznań modrak, gwara. głowacz

Wiktionary


chaberek

nazwisko


SJP.pl


chaberkowo

Chaberkowo (niem. "Neu Wuttrienen") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Purda. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Wikipedia


chaberski

nazwisko


SJP.pl


chabet

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. lekcew. lichy, chudy koń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej zdaniem koń, którego kupił, niczym się nie różnił od ich zdechłego chabeta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. chabeta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chabeta, szkapa, rosynant, stpol. myrcha

Wiktionary


chabeta

nędzny, zabiedzony, chudy koń; szkapa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. lekcew. lichy, chudy koń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Starej chabecie niewiele już zostało.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. chabet mzw.

:: zdrobn. chabetka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szkapa, rosynant, stpol. myrcha

Wiktionary


chabetka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od chabeta

 (1.2) lekcew. lichy, mniejszy koń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A ile lat ma ta twoja chabetka?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chabet mzw., chabeta ż.

Wiktionary


chabielice

Chabielice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Szczerców.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie piotrkowskim.

Wieś znajduje się 7 km na południe od miejscowości Szczerców. Jest położona na prawym brzegu rzeki Krasówki (dopływu Widawki), uregulowanej przez KWB Bełchatów. Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 483 z Łasku do Częstochowy.

Wikipedia


chabienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chabić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chabić

Wiktionary


chabierów

Chabierów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Błaszki. Miejscowość liczy 280 mieszkańców.

W latach 1949–1975 w woj. poznańskim (powiat kaliski). W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia


chabik

nazwisko


SJP.pl


chabina

dawniej: rózga, pręt


SJP.pl


chabinka

gwarowo: cienka gałązka, witka


SJP.pl


chabić

czasownik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kraść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jorg zachabił mi wczorej hefty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chabienie n.

Wiktionary


chabiński

nazwisko


SJP.pl


chablis

[czytaj: szabLI] rodzaj białego wina


SJP.pl

Chablis (wym. []) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Yonne.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 2569 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 66 osób/km² (wśród 2044 gmin Burgundii Chablis plasuje się na 75. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 80.).

Wikipedia


chabowo

Chabowo (niem. "Alt Falkenberg", nazwa przejściowa – "Szymanów, Sokolice Stare") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie pyrzyckim, w gminie Bielice.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chabowo, po jej zniesieniu w gromadzie Bielice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


chabowski

przymiotnik od: Chabowo, Chabówka


SJP.pl


chabrolizm

[czytaj: szabrolizm] styl filmowy inspirowany twórczością reżysera filmowego, Claude'a Chabrola; szabrolizm


SJP.pl


chabros

nazwisko


SJP.pl


chabrowiec

powszelatek chabrowiec - motyl z rodziny powszelatkowatych


SJP.pl


chabrowoniebieski

niebieski o chabrowym odcieniu


SJP.pl


chabrowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Stefan Jan Chabrowski (ur. 1937), artysta malarz
  • Tadeusz Marcin Chabrowski (ur. 1934), polski poeta, duchowny katolicki
  • Stanisław Habrowski

Wikipedia


chabrowy

1. → chaber;
2. niebieskofioletowy; bławatkowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący chabru, należący do chabru, zrobiony z chabru, związany z chabrem

przymiotnik jakościowy

 (2.1) mający kolor intensywnie niebieski, taki jak kolor kwiatu chabra bławatka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Maciuś podarował swojej mamusi uroczy chabrowy bukiecik.

 (2.1) Kupiłam sobie piękną chabrową sukienkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈbrɔvɨ, AS: χabrovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chaber mzw./mrz., chabrowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) bławatkowy, szafirowy

Wiktionary


chabrówka

drobny motyl z rodziny rusałkowatych; przeplatka chabrówka


SJP.pl


chabsko

Chabsko – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Mogilno.

Wikipedia


chabudai

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mebl. niski japoński stolik

Wiktionary


chabówka

wieś w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim


SJP.pl

Zobacz też: Chabówka w innych znaczeniach tego słowa.

Chabówka – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Rabka-Zdrój. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

W 1595 roku wieś położona w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego była własnością kasztelanowej krakowskiej Anny z Sieniawskich Jordanowej.

Wikipedia


chachaj

potocznie: chachać się - śmiać się


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Chachaj – polski architekt
  • Elżbieta Chachaj – polska malarka
  • Jacek Chachaj – polski historyk
  • Marian Chachaj – polski historyk
  • Tadeusz Chachaj – polski dyrygent, kompozytor i aranżer
  • Władysław Chachaj – polski lekarz alergolog

Wikipedia


chachalnia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim, w gminie Zduny;

Wiktionary

Chachalnia – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim, w gminie Zduny.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa kaliskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed laty Chachalnia należała do województwa kaliskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chachalnianin mos., chachalnianka ż.

 przym. chachalniański

Wiktionary


chachalnianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Chachalni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej córka wyszła za rodowitego chachalnianina.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chachalnia ż.

:: fż. chachalnianka ż.

 przym. chachalniański

Wiktionary


chachalnianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Chachalni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwie rozbawione chachalnianki siedziały na kocu nad ruczajem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chachalnia mrz.

:: fm. chachalnianin mos.

 przym. chachalniański

Wiktionary


chachalniański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Chachalni, związany z Chachalnią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wypasał na chachalniańskich łąkach sto krów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chachalnia ż., chachalnianin mos., chachalnianka ż.

Wiktionary


chacham

duchowny karaimski; hacham


SJP.pl


chachanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chachać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chachać

Wiktionary


chachar

pogardliwie o włóczędze albo o człowieku pochodzącym z niższych warstw społecznych, głównie o chłopie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. włóczęga, powsinoga

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. pijak

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. łobuz

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chacharski

Wiktionary


chacharski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. związany z chacharem, dotyczący chachara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chachar mos., chachor mos.

Wiktionary


chachać

potocznie: chachać się - śmiać się


SJP.pl


chachlowski

nazwisko


SJP.pl


chachmęcić

gmatwać, sprawiać, że coś jest zawiłe


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) pot. starając się ukryć jakieś informacje, czynić coś trudniejszym do zrozumienia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla dziennikarza depeszowego każdy kontakt z politykiem to informacja; nawet wtedy, gdy on się miga od odpowiedzi albo chachmęci, albo odpowiada, ale na inne pytanie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nachachmęcić dk., zachachmęcić dk.

Wiktionary


chachmęt

1. potocznie: oszustwo; machlojka, przekręt;
2. dawniej:
a) manowiec, wertep, rozdroże;
b) przenośnie: plątanina, chaos, zamęt


SJP.pl


chachor

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pijak

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. dziad

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. łobuz

 (1.4) gw-pl|Górny Śląsk. także bez pejoratywnego wydźwięku, w znaczeniu zbliżonym do pieron

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ty mi nikaj z chachorami łazić niy bydziesz.

 (1.2) Z Zeflika się latoś pieroński chachor zrobił.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chacharski

Wiktionary


chachoł

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. pogard. Ukrainiec lub osoba posługująca się językiem ukraińskim

 (1.2) gw-pl|Poznań. kark

Wiktionary


chachulski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kazimierz Chachulski (1928–1995) – polski inżynier, profesor nauk technicznych
  • Mirosław Chachulski (1961–2023) – polski wokalista, gitarzysta, autor muzyki i tekstów, członek zespołów Yanko oraz Para Wino
  • Ryszard Chachulski (1931–2012) – polski artysta rzeźbiarz

Wikipedia


chachuła

nazwisko


SJP.pl


chachłacki

język chachłacki, gwara chachłacka - określenie różnych gwar wschodniosłowiańskich na obszarze Podlasia


SJP.pl


chaciński

nazwisko


SJP.pl


chaco

[czytaj: czako] formacja roślinna typowa dla pewnych regionów Argentyny, Paragwaju i Boliwii, kompleks zbiorowisk sawannowych i leśnych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chaco – formacja roślinna w Ameryce Południowej – suchy, widny las
  • Gran Chaco, Chaco – kraina geograficzna w Ameryce Południowej, na pograniczu Boliwii, Paragwaju i Argentyny, podzielona na 3 części:
    • Chaco Boreal
    • Chaco Central
    • Chaco Austral
  • Chaco – prowincja w Argentynie
  • Chaco – zachodnia część Paragwaju, departamenty: Presidente Hayes, Boquerón, Górny Paragwaj
  • Park Narodowy Chaco
  • wojna o Chaco

Wikipedia


chaconne

[czytaj: szaKON] taniec hiszpański z XVI w. w metrum trójdzielnym; ciaccona


SJP.pl

Chaconne, szakon, ciacona – forma muzyczna oparta na hiszpańskim tańcu w metrum 3/4. Chaconne oznacza również sam taniec.

Charakteryzuje się szeregiem wariacji, z których żadna nie jest dłuższa niż 8 taktów. Jako taniec jest swawolny, rytmiczny i często uważany za rozwiązły.

Wikipedia


chaczapuri

gruzinski zapiekany placek z serem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. placek zapiekany z serem, danie kuchni kaukaskich, chlebek serowy;

Wiktionary

Chaczapuri (gruz. ხაჭაპური) – gruziński zapiekany placek z serem. Jedno z tradycyjnych dań kuchni kaukaskiej. Występuje w licznych różniących się od siebie odmianach, m.in.:

Może być podawane również z dodatkami, na przykład z sosem adżika.

Nazwa chaczapuri pochodzi od gruzińskich słów „chaczo” i „puri” oznaczających twaróg i chleb.

Wikipedia


chaczaturian

nazwisko obce, np. Aram Iljicz Chaczaturian (1903-1978) - ormiański kompozytor muzyki poważnej, dyrygent i pedagog


SJP.pl


chaczkar

ormiańska kamienna stela lub płyta wotywna upamiętniająca szczególne wydarzenia lub osobę


SJP.pl

Chaczkar (orm. "Խաչքար" – "kamień krzyż") – ormiańska kamienna stela lub płyta wotywna upamiętniająca szczególne wydarzenia lub osobę.

Wikipedia


chad

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) anglosaskie imię męskie

 (1.2) pot. pejor. stereotypowy przystojny, młody mężczyzna, mający powodzenie, ale niezbyt rozgarnięty intelektualnie, obiekt kpin w memach

Wiktionary

Chad (Ceadda, Chad z Yorku, Cedda; data urodzenia nieznana, zm. 2 marca 672) – średniowieczny anglosaski duchowny, opat kilku klasztorów, biskup Northumbrii i Mercji, czczony jako święty w Kościele katolickim, prawosławnym i anglikańskim. Jest uznawany za jednego z najważniejszych misjonarzy w państwach anglosaskich i za człowieka, który schrystianizował Mercję.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chad spojrzał przez ramię, podenerwowany. Owen dał mu znak, że wszystko jest w porządku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃat, AS: čat

Wiktionary


chadaj

nazwisko


SJP.pl


chadar

ryba z rodziny łososiowatych


SJP.pl


chadecja

potocznie: chrześcijańska demokracja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. chrześcijańska demokracja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈdɛt͡sʲja, AS: χadecʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chadek m., chadeckość ż.

 przym. chadecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrót ChD

Wiktionary


chadecki

→ chadecja, → chadek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od chadecja

Wiktionary

Patrz:

chadecja, → chadek

Przykłady

 (1.1) - To była próba ratowania Unii przed zniknięciem ze sceny politycznej, przed przekształceniem partii o kilkunastoprocentowym elektoracie w niewielkie ugrupowanie chadeckie - tłumaczył wówczas.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈdɛt͡sʲci, AS: χadecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chadecja ż., chadek m., chadeckość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chrześcijańsko-demokratyczny

Wiktionary


chadeckość

→ chadecki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co chadeckie; cecha tych, którzy są chadeccy

Wiktionary

Patrz:

chadecki

Powiązane:

 rzecz. chadek m., chadecja ż.

 przym. chadecki

Wiktionary


chadeczka

1. polityczka należąca do partii chrześcijańsko-demokratycznej;
2. zwolenniczka polityki chadecji


SJP.pl


chadek

polityk należący do partii chrześcijańsko-demokratycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. członek bądź sympatyk chadecji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxadɛk, AS: χadek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chadecja ż., chadeckość ż.

 przym. chadecki

Wiktionary


chadowiec

osoba z chorobą afektywną dwubiegunową


SJP.pl


chadrych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. gorczyca polna

Wiktionary


chadwick

[czytaj: czedłyk] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Edgar Chadwick – angielski piłkarz
  • Edwin Chadwick – angielski reformator społeczny
  • George Whitefield Chadwick – amerykański kompozytor
  • James Chadwick – angielski fizyk
  • John Chadwick – brytyjski filolog
  • Philip George Chadwick – angielski pisarz
  • Chadwick – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Carroll
  • Chadwick (ang. Chadwick Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Christian

Wikipedia


chadzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chadzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈd͡zãɲɛ, AS: χaʒãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przechodka ż., chód m., chodzik m., chodnik m., chodniczek m., chodnikowiec m., chodak m., chodaczek m., chodzony m., chodnica ż., chodliwość ż., chodziarz m., chodziarka m., chadzka ż., chodzenie n.

 czas. obejść, chodzić ndk., chadzać ndk.

 przym. chodny, chodnikowy, chodliwy, chodziwy, chodziarski

 wykrz. chodu

Wiktionary


chadzać

1. chodzić, udawać się dokądś od czasu do czasu
2. nosić czasami, miewać coś na sobie jako ubiór


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) chodzić od czasu do czasu lub regularnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeszcze przez kilka dni chadzał Kazimierz, olśniony i odurzony, po brukach świętującej i wiwatującej Warszawy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxad͡zat͡ɕ, AS: χaʒać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schadzka ż., przechodka ż., chód mrz., chodzik mrz., chodnik mrz., chodniczek mrz., chodnikowiec mos., chodak mrz., chodaczek mrz., chodzony mrz., chodnica ż., chodliwość ż., chodziarz mos., chodziarka ż., chadzka ż., chadzanie n., chodzenie n.

 czas. obejść, chodzić ndk.

 przym. chodny, chodnikowy, chodliwy, chodziwy, chodziarski

 wykrz. chodu

Wiktionary


chadziaj

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pogard. szmaciarz, osoba niechlujna

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tyn pieróński chadziaj. Kaj loucóm zajś te chadziaje? Jou by sie nie dziwiół bo to je chadziaj.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chadziajka ż., chadziajstwo n., chaziaj m.

 przym. chadziajski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szmaciorz, ciarach, dziod

Wiktionary


chadziajski

przymiotnik

 (1.1) związany z chadziajem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tradycje polskie, hanyskie i chadziajskie trwają w nieustającym zwarciu i konkurują ze sobą na dusze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chadziaj m.

Wiktionary


chafre

władca starożytnego Egiptu z okresu Starego Państwa, syn Cheopsa; Chefren


SJP.pl


chaga

[czytaj: czaga] gatunek grzyba z rodziny szczecinkowcowatych; czaga, huba brzozowa, błyskoporek podkorowy


SJP.pl


chagall

[czytaj: szaGAL] Marc Chagall (1887-1985), francuski malarz i grafik


SJP.pl


chaim

[czytaj: CHA-im] obce imię męskie


SJP.pl


chajder

żydowska początkowa szkoła religijna dla chłopców; cheder


SJP.pl


chajpudyra

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Nienieckim Okręgu Autonomicznym Rosji, uchodzi do Zatoki Chajpudyrskiej Morza Peczorskiego

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chajpudyrski

Wiktionary


chajpudyrski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chajpudyrą, dotyczący Chajpudyry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chajpudyra ż.

Wiktionary


chajtanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chajtać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ochajtanie n.

 czas. chajtać ndk., ochajtać dk.

Wiktionary


chajtać

chajtać się - potocznie: brać ślub; hajtać się


SJP.pl


chajtnięty

potocznie: taki, który wziął ślub; hajtnięty, ochajtnięty


SJP.pl


chajtnąć

chajtnąć się - potocznie: wziąć ślub; hajtnąć się


SJP.pl


chakalaka

pikantna południowoafrykańska potrawa warzywna


SJP.pl


chakas

przedstawiciel ludu zamieszkującego Chakasję


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. członek tureckiego ludu zamieszkującego Chakasję i obwód kemerowski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chakasja ż., chakaski mrz.

:: fż. Chakaska ż.

 przym. chakaski

Wiktionary


chakasja

republika autonomiczna w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. jedna z republik wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej;

Wiktionary

Chakasja ( Республика Хакасия, Хака́с Респу́бликазы, tr. "Chakás Respúblikazy") – autonomiczna republika w Federacji Rosyjskiej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Chakas mos., Chakaska ż., chakaski mrz.

 przym. chakaski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Republika Chakasji

Wiktionary


chakaska

dotyczący Chakasów, związany z Chakasami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. członkini tureckiego ludu zamieszkującego Chakasję i obwód kemerowski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chakasja ż., chakaski mrz.

:: fm. Chakas mos.

 przym. chakaski

Wiktionary


chakaski

dotyczący Chakasów, związany z Chakasami


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chakasją lub Chakasami, dotyczący Chakasji lub Chakasów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język chakaski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chakasja ż., Chakas mos., Chakaska ż.

Wiktionary


chakowski

nazwisko


SJP.pl


chakrasana

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jedna z asan; pozycja, w której ciało jest wygięte do góry w łuk, stopy i dłonie oparte są podłodze

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urdva dhanurasana, pozycja koła, pozycja wzniesionego łuku, koło, wzniesiony łuk

Wiktionary


chalaza

chalazon;
1. gęste pasmo białka, na którym podwieszona jest kula żółtkowa w jajku; powrózek białkowy;
2. u roślin kwiatowych: podstawa zalążka znajdująca się naprzeciw okienka; osadka


SJP.pl

Zasugerowano, aby ten artykuł na różne artykuły – Chalaza (zoologia) i Chalaza (botanika).

Chalaza – struktura występująca w jajach zwierząt i zalążkach roślin.

Wikipedia


chalazon

chalaza;
1. gęste pasmo białka, na którym podwieszona jest kula żółtkowa w jajku; powrózek białkowy;
2. u roślin kwiatowych: podstawa zalążka znajdująca się naprzeciw okienka; osadka


SJP.pl


chalcedon

tlenek krzemu, odmiana kwarcu; jego barwne odmiany to: agat, chryzopraz, heliotrop, karneol


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. skrytokrystaliczna odmiana kwarcu;

 (1.2) jubil. oszlifowany kamień ozdobny z chalcedonu (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chalcedon (Chalkedon) – miasto w starożytnej Bitynii, obecnie Kadıköy, dzielnica Stambułu
  • chalcedon – minerał, odmiana kwarcu
  • Chalcedon – potocznie sobór powszechny z 451 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Barwne odmiany chalcedonu mają zastosowanie w jubilerstwie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xalˈt͡sɛdɔ̃n, AS: χalcedõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chalcedon mrz.

 przym. chalcedoński, chalcedonowy

Wiktionary


chalcedonowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chalcedonem, dotyczący chalcedonu; wykonany z chalcedonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chalcedon mrz., Chalcedon mrz.

Wiktionary


chalcedoński

dotyczący Chalcedonu, greckiego miasta w starożytnej Bitynii, obecnie dzielnicy Stambułu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geogr. hist. odnoszący się do Chalcedonu, związany z Chalcedonem

 (1.2) rel. hist. odnoszący się do czwartego soboru powszechnego biskupów chrześcijańskich w 451 roku, związany z czwartym soborem powszechnym

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kościołami chalcedońskimi są obecnie wszystkie Kościoły katolickie i wszystkie Cerkwie prawosławne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chalcedon m., chalcedon m.

Wiktionary


chalcydycki

→ Chalkidiki


SJP.pl

Patrz:

Chalkidiki

chaldea

nazwa Babilonii użyta po raz pierwszy w IX w. p.n.e. w inskrypcjach króla Asyrii Aszurnasirpala II; Chaldeja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. zob. Chaldeja.

Wiktionary

Chaldeja, Chaldea, akadyjskie Kaldu, "nazwa Babilonii lub jej południowej części użyta po raz pierwszy w inskrypcjach króla Asyrii Aszurnasirpala II (IX w. p.n.e.);" od czasów panowania dyn. chaldejskiej (626–539) nazwą Chaldeja objęto obszar całej Babilonii (w świecie antycznym Chaldeja i Kaldu oznaczały to samo). Zamieszkane przez starożytnych Chaldejczyków. Z Ur chaldejskiego pochodził m.in. biblijny Abraham.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chaldea była południową częścią starożytnej Mezopotamii.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Chaldeja

Wiktionary


chaldeja

nazwa Babilonii użyta po raz pierwszy w IX w. p.n.e. w inskrypcjach króla Asyrii Aszurnasirpala II; Chaldea


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. historyczna kraina w południowej Mezopotamii, nad Zatoką Perską u ujścia Eufratu i Tygrysu — na obszarze dzisiejszego południowego Iraku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy w mieście Ur żył Abraham, wówczas to nie była jeszcze Chaldeja a Sumer.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chaldejczyk mos., Chaldejka ż., chaldejski mrz.

 przym. chaldejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Chaldea

Wiktionary


chaldejczycy

członek starożytnego ludu zachodniosemickiego, przybyłego do południowej Babilonii w połowie XI w. p.n.e.


SJP.pl

Chaldejczycy (akad. trl. "Kaldu", ‏כשדים‎ "Kasdim", Χαλδαίοι, "Chaldaioi") – starożytny lud zachodniosemicki posługujący się dialektem języka aramejskiego.

Wikipedia


chaldejczyk

członek starożytnego ludu zachodniosemickiego, przybyłego do południowej Babilonii w połowie XI w. p.n.e.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. etn. członek starożytnego ludu semickiego;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nabuchodonozor II był ostatnim wielkim królem Chaldejczyków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chaldeja ż., chaldejski m.

:: fż. Chaldejka ż.

 przym. chaldejski

Wiktionary


chaldejka

członkini starożytnego ludu zachodniosemickiego, przybyłego do południowej Babilonii w połowie XI w. p.n.e.


SJP.pl


chaldejski

przymiotnik od: Chaldeja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Chaldei lub Chaldejczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język z grupy semickiej, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.;

 (2.2) jęz. język zaliczany do grupy semickiej, którym posługuje się około 200 tysięcy zamieszkujących głównie Irak;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Językiem liturgicznym Kościoła chaldejskiego pozostał aramejski.

 (1.1) Informacje te znalazłam na chaldejskim portalu informacyjnym.

 (2.1) Język chaldejski zapisywany był sumeryjskim pismem klinowym.

 (2.2) Współczesny język chaldejski stanowi część tzw. makrojęzyka syryjskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chaldeja ż., Chaldejczyk mos., Chaldejka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) akadyjski

 (2.2) nowoaramejski

Wiktionary


chalecki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chalecki – polski herb szlachecki
  • Michał Chalecki (zm. po 1521) – dyplomata, polski urzędnik, poseł litewski do Złotej Ordy
  • Andrzej Chalecki (zm. 1595) – urzędnik, marszałek rzeczycki
  • Eustachy Chalecki – dyplomata, poseł do Mołdawii w 1460
  • Dymitr Chalecki (1550-1598) – urzędnik, poseł na Sejm, dworzanin Stefana Batorego
  • Mikołaj Chalecki (1589-1653) – wojewoda nowogródzki, miecznik wielki litewski
  • Hieronim Chalecki (zm. 1672) – polski urzędnik, poseł na Sejm, łowczy podlaski
  • Józef Chalecki (zm. 1559) – urzędnik, marszałek hospodarski
  • Władysław Chalecki (1606-1668) – marszałek Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego
  • Aleksander Chalecki (zm. 1651) – polski urzędnik, sekretarz królewski Zygmunta III Wazy
  • Michał Chalecki (1679-1715) – polski urzędnik, poseł na Sejm, oboźny Wielkiego Księstwa Litewskiego
  • Gedeon Chalecki – wicemarszałek Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego

Wikipedia


chalif

kalif; tytuł muzułmańskiego przywódcy świeckiego i duchownego; u szyitów: tytuł przywódcy świeckiego; osoba mająca ten tytuł


SJP.pl


chalimoniuk

nazwisko


SJP.pl


chalin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chalin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Dobrzyń nad Wisłą
  • Chalin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. międzychodzkim, w gminie Sieraków
  • Chalin – gromada
  • Chalin – gmina

Wikipedia


chalkantyt

minerał, uwodniony siarczan miedzi


SJP.pl

Chalkantyt (gr. "chalkos" – miedź, "anthos" – kwiat; "kwiat miedzi") – minerał z gromady siarczanów. Jest powszechnie spotykany w większości kopalń siarczkowych rud miedzi.

Wikipedia


chalkedon

miasto w starożytnej Bitynii, obecnie dzielnica Stambułu w Turcji; Chalcedon


SJP.pl

Chalkedon, Chalcedon (gr. Χαλκηδών "Chalkēdṓn", łac. "Chalcedonia") – starożytne miasto portowe założone przez greckich kolonistów z Megary w roku 676 p.n.e. nad azjatyckim wybrzeżem Bosforu w krainie Bitynia. Miasto znajdowało się na półwyspie Chalkedońskim u wejścia do cieśniny Bosfor prawie dokładnie naprzeciw starożytnego Byzantionu – późniejszego Konstantynopola.

Wikipedia


chalkidiki

półwysep w Grecji


SJP.pl


chalkidzki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chalkidą, dotyczący Chalkidy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szczególnie rozpowszechnione były trzy systemy: chalkidzki, ateński i joński. Ten ostatni stał się w IV w. przed Chr. ogólnogreckim alfabetem „klasycznym”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chalkida ż.

Wiktionary


chalkocyt

minerał, siarczek miedzi


SJP.pl


chalkofilny

o pierwiastku: łatwo łączący się z siarką, tworzący trwałe siarczki


SJP.pl


chalkograf

rytownik będący specjalistą w dziedzinie chalkografii; miedziorytnik


SJP.pl


chalkografia

sztuka rytowania w miedzi lub mosiądzu; miedziorytnictwo


SJP.pl


chalkolit

okres przejściowy między epokami kamienia i brązu; eneolit, epoka miedzi


SJP.pl

Chalkolit (od gr. "chalkós" — miedź i "lithos" — kamień), także eneolit lub epoka miedzi – jedna z epok prehistorii, okres przejściowy między archeologicznymi epokami kamienia i brązu, w którym u ludów neolitycznych pojawiły się pierwsze użytkowe wyroby z metalu, głównie z miedzi (narzędzia, broń, ozdoby), obok pozostających wciąż w powszechnym użyciu narzędzi wyrabianych z krzemienia i in. kamienia.

Wikipedia


chalkolityczny

→ chalkolit


SJP.pl

Patrz:

chalkolit

chalkon

nienasycony keton mający dwa pierścienie aromatyczne w cząsteczce


SJP.pl

Chalkon (nazwa systematyczna: 1,3-difenylo-2-propen-1-on, benzylidynoacetofenon) – organiczny związek chemiczny z grupy nienasyconych ketonów aromatycznych.

Może być otrzymany np. w reakcji acetofenonu z benzaldehydem w obecności zasady:

Wikipedia


chalkopiryt

minerał, siarczek miedzi i żelaza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. piryt miedziowy, siarczek miedzi i żelaza;

Wiktionary

Chalkopiryt (piryt miedziowy) – minerał z gromady siarczków, którego głównym składnikiem jest mieszany siarczek miedzi(II) i żelaza(II) (CuFeS2). Jest minerałem pospolitym i bardzo szeroko rozpowszechnionym.

Nazwa pochodzi od gr. "chalkós", "miedź" + "pyrítes", "ogniowy" i nawiązuje do składu chemicznego i barwy tego minerału.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. chalkopirytowy

Wiktionary


chalkozyn

minerał, siarczek miedzi; błyszcz miedzi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. siarczek (I) miedzi, nieprzezroczysty minerał barwy ołowianoszarej, ważne źródło miedzi na użytek przemysłowy;

Wiktionary

Chalkozyn (gr. "khalkos", "chalkos", tłum. miedź) – minerał z grupy siarczków.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. chalkozynowy

Wiktionary


challenge

[czytaj: czelendż]
1. nazwa zawodów sportowych w niektórych dyscyplinach;
2. bezpośrednia rywalizacja zawodników z czołówki i spoza niej;
3. rodzaj klasyfikacji sportowych dokonywanych przez organizację lub gazetę sportową;
4. w siatkówce i tenisie ziemnym: prośba o elektroniczne sprawdzenie poprawności zagrania


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Challenge – międzynarodowe zawody lotnicze rozgrywane w latach 1929–1934
  • Challenge – wykorzystywany w sporcie system umożliwiający rozstrzygnięcie kontrowersyjnych punktów
  • The Challenge – amerykański film fabularny z 2003 roku
  • Puchar Challenge

Wikipedia


challenge'owy

→ challenge [czytaj: czelendżowy]


SJP.pl


challenger

[czytaj: czelendżer] turniej klasyfikacyjny, zwykle niższy rangą


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Challenger – wahadłowiec NASA
  • Dodge Challenger – samochód osobowy marki Dodge
  • Mk VIII Challenger – brytyjski czołg z okresu II wojny światowej
  • Challenger 1, Challenger 2 i Challenger 3 – brytyjskie czołgi podstawowe
  • HMS „Challenger” – osiem okrętów brytyjskiej Royal Navy
  • ATP Challenger Series – cykl turniejów tenisowych
  • Challenger Series – cykl zawodów w łyżwiarstwie figurowym
  • Challenger – polski zespół heavymetalowy
  • Challenger – ciągnik rolniczy gąsienicowy
  • Challenger – parowóz
  • Challenger – moduł księżycowy misji Apollo 17
  • Challenger – film z 1990 roku

Wikipedia


challengerka

→ challenger [czytaj: czelendżerka]


SJP.pl


challengerowy

→ challenger (turniej) [czytaj: czelendżerwy]


SJP.pl


chalno

wieś położona w województwie kujawsko-pomorskim


SJP.pl

Chalno – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Topólka.

Wieś sołecka – zobacz jednostki pomocnicze gminy Topólka w BIP.

Wikipedia


chalumeau

[czytaj: szaliMO] z francuskiego: dmuchawka;
1. dawny instrument dęty, rodzaj fujarki, pierwowzór klarnetu;
2. niski rejestr klarnetu


SJP.pl


chalupec

nazwisko


SJP.pl


chalupka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Chalupka
  • Ján Chalupka
  • Samo Chalupka
  • Franciszek Chałupka
  • Jan Kwapiński, właśc. Piotr Edmund Chałupka
  • Michael Chalupka

Wikipedia


cham

1. człowiek ordynarny, grubiański, nieokrzesany, niekulturalny; grubianin, prostak, gbur, prymityw;
2. dawniej: człowiek, który należy do niższej warstwy społecznej, zwłaszcza taki, który nie posiada szlachectwa; chłop, wieśniak, włościanin, plebejusz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) pejor. obraź. osoba, która zachowuje się bezczelnie, ordynarnie, nie przestrzega podstawowych norm

 (1.2) przest. pogard. człowiek niskiego stanu, chłop, parobek

Wiktionary

Cham (hebr. חָם "Ḥam") – według biblijnej Księgi Rodzaju jeden z 3 synów Noego, przodek ludów Kanaanu i Afryki. Od jego imienia wzięła się nazwa grupy ludów chamickich.

Za swoje zachowanie w stosunku do ojca został, w popularnym rozumieniu, wraz z potomstwem, przeklęty przez Noego (stąd chamem określa się człowieka źle wychowanego, gbura, prostaka), choć ściśle został przeklęty tylko jeden jego syn Kanaan.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten cham nawet się ze mną nie przywitał!

 (1.2) Cham powinien słuchać swojego pana, bo po to się urodził!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xãm, AS: χãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chamstwo n., chamienie n., schamienie n., odchamianie n., odchamienie n., chamskość ż.

:: fż. chamka ż., chamica ż., chamówa ż., chamówka ż.

:: zdrobn. chamek m., chamuś m.

:: zgrub. chamidło n., chamisko n.

 czas. chamieć ndk., schamieć dk., odchamiać ndk., odchamić dk.

 przym. chamski, chamowaty

 przysł. chamsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bamber, burak, barbarzyńca, burek, chamidło, chamisko, chamskie nasienie, chamuś, lwów|ćmok., gbur, gburzysko, grubianin, jaskiniowiec, kałmuk, nieokrzesaniec, ordynus, parobas, plebejusz, prostak, prymityw, troglodyta, żłób

 (1.2) plebejusz, prostak

Wiktionary


chamade

[czytaj: szaMAD] sygnał bębnem lub trąbką na znak, że się chce wysłać parlamentariusza do nieprzyjacielskiego dowódcy


SJP.pl


chamaechor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. roślina, której pędy przemieszczają się po powierzchni ziemi toczone przez wiatr

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biegacz, biegacz pustynny, biegacz stepowy, biegus

Wiktionary


chaman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) białystok. cham

Wiktionary


chamberlain

[czytaj: CZEJMbelin] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Houston Stewart Chamberlain (1855–1927) – niemiecki teoretyk rasizmu brytyjskiego pochodzenia
  • Joseph Chamberlain (1836–1914) – brytyjski polityk, ojciec Austena i Neville'a
  • Austen Chamberlain (1863–1937) – brytyjski polityk i noblista
  • Neville Chamberlain (1869–1940) – premier Wielkiej Brytanii w latach 1937–1940
  • Richard Chamberlain (1934–2025) – amerykański aktor i piosenkarz
  • Wilt Chamberlain (1936–1999) – amerykański koszykarz. Jedyny w dziejach zdobywca 100 punktów w jednym meczu ligi NBA.
  • Chamberlain – miasto w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Brule
  • Chamberlain (ang. Chamberlain Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Brule
  • Chamberlain – gmina w Kanadzie, w prowincji Ontario, w dystrykcie Timiskaming

Wikipedia


chambertin

[czytaj: szambertĘ] burgundzkie wino czerwone


SJP.pl


chambord

[czytaj: szamBOR]
1. francuskie miasto w Górnej Normandii (regionie administracyjnym w północnej Francji);
2. francuskie miasto w Centre (regionie administracyjnym w środkowej Francji)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chambord – francuska gmina w regionie Górna Normandia
  • Chambord – francuska gmina w regionie Centre
  • Zamek w Chambord

Wikipedia


chamedafne

roślina z rodziny wrzosowatych; rozmarynek


SJP.pl


chamedora

chamedora wytworna - gatunek roślin z rodziny arekowatych


SJP.pl

Chamedora ("Chamaedorea" Willd.) – rodzaj roślin z rodziny arekowatych ("Arecaceae"). Obejmuje co najmniej 107 gatunków. Palmy te występują w Ameryce Środkowej. Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne.

Wikipedia


chamefit

roślina wieloletnia o odnawiających się pączkach w dole pędów, bardzo blisko gleby, np. wrzos zwyczajny, borówka, mech; roślina niskopączkowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. krzew lub krzewinka mająca odnawiające się pączki tuż nad powierzchnią ziemi;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W skrajnych warunkach klimatycznych Arktyki przeważają drobne chamefity zimujące pod śniegiem lub schowane w płatach mchów i krzaczkowatych porostów.

Wiktionary


chamek

zdrobnienie od: cham; chamuś


SJP.pl


chameleon

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) daw. rzad. herp. kameleon

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chameleon – album muzyczny zespołu Helloween
  • Chameleon – album muzyczny Tomasza Stańki
  • Chameleon – album muzyczny Månsa Zelmerlöwa
  • Chameleon – gra komputerowa czeskiego studia Silver Wish Games (obecnie 2K Czech)
  • Chameleon – postać z serii gier Mortal Kombat

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxãmɛˈlɛɔ̃n, AS: χãmeleõn

Wiktionary


chamera

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. chmura

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) bydzie loć, bo chamery zaś ciągną od zachodu.

Wiktionary


chamerops

chamerops niski - gatunek palmy; palmiczka, karłatka niska


SJP.pl


chamfort

[czytaj: szaFOR] nazwisko


SJP.pl


chamica

chamka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pejor. obraź. kobieta, która zachowuje się niekulturalnie, ordynarnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chamstwo n., chamienie n., schamienie n., odchamianie n., odchamienie n.

:: fm. cham

:: zdrobn. chamek m., chamuś m.

:: zgrub. chamidło n., chamisko n.

 czas. chamieć ndk., schamieć dk., odchamiać ndk., odchamić dk.

 przym. chamski, chamowaty

 przysł. chamsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chamka ż., chamówa ż., chamówka ż.

Wiktionary


chamici

przedstawiciel grupy ludów niesemickich zamieszkujących północną i północno-wschodnią Afrykę przed ekspansją Arabów


SJP.pl

Chamici – przestarzałe określenie niesemickich ludów zamieszkujących Afrykę Północną przed ekspansją Arabów i innych grup pochodzenia semickiego. Pojęcie to było używane w nauce do lat 60. XX wieku.

Ludy chamickie dzielono w następujący sposób:

Języki, którymi posługują się te ludy, klasyfikowano jako języki chamickie i zaliczano do wspólnej rodziny językowej z językami semickimi jako "języki chamito-semickie".

Wikipedia


chamicki

języki chamickie - grupa języków afrykańskich należących do rodziny językowej semito-chamickiej (od imienia biblijnego Cham)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący ludów niesemickich (głównie w odniesieniu do północnej i północno-wschodniej Afryki przed ekspansją Arabów i innych grup semickich)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) zostali podbici przez wojowniczy pasterski lud Tutsi należący do rodziny ludów chamickich wywodzących się z Afryki północnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xãˈmʲit͡sʲci, AS: χãmʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cham m., Chamita m., Chamitka ż.

Wiktionary


chamidło

potocznie: człowiek ordynarny, grubiański, nieokrzesany, niekulturalny; grubianin, prostak, gbur, prymityw, chamisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. osoba chamska, prostacka, niekulturalna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widziałeś? Nie zrobiła mi miejsca, chociaż grzecznie o to prosiłam. Ale z niej chamidło!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xãˈmʲidwɔ, AS: χãmʹidu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chamowatość ż., chamka ż., chamica ż., cham m., chamstwo n., chamisko n.

 przym. chamski, chamowaty

 przysł. chamsko, chamowato

 czas. schamieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chamisko, ordynus, cham, burak, prostak, ćwok

Wiktionary


chamiec

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chamiec – polskie nazwisko.
  • Krzysztof Chamiec (1930–2001) – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny.
  • Ksawery Jaksa-Chamiec (1848–1910) – polski działacz społeczny, publicysta.
  • Zygmunt Chamiec (1882–1948) – polski działacz gospodarczy, organizator polskiej radiofonii, pierwszy dyrektor Polskiego Radia.

Wikipedia


chamieć

stawać się chamskim, nieokrzesanym


SJP.pl


chamisko

potocznie: człowiek ordynarny, grubiański, nieokrzesany, niekulturalny; grubianin, prostak, gbur, prymityw, chamidło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ekspr. cham

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cham mzw./mos.

Wiktionary


chamita

przedstawiciel grupy ludów niesemickich zamieszkujących północną i północno-wschodnią Afrykę przed ekspansją Arabów


SJP.pl

Chamita – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Rio Arriba.

Wikipedia


chamiteks

(okazjonalizm) ironicznie: pracownik ZWCh (Zakładów Włókien Chemicznych) Stilon w Gorzowie Wielkopolskim


SJP.pl


chamka

1. obelżywie o kobiecie prostackiej, niekulturalnej, ordynarnej
2. archaicznie: pogardliwie o kobiecie niższego stanu, zwłaszcza o chłopce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) posp. ordynarna kobieta

 (1.2) przest. kobieta niskiego stanu, zwłaszcza chłopka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxãmka, AS: χãmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chamuś m., chamidło n., chamisko n., chamskość ż., chamowatość ż., chamstwo n., chamienie n., schamienie n.

:: fm. cham m.

:: zgrub. chamica ż.

 czas. chamieć ndk., schamieć dk.

 przym. chamski, chamowaty

 przysł. chamsko, po chamsku

Wiktionary


chamois

[czytaj: szaMŁA] kolor jasnożółty


SJP.pl

Chamois – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Dolina Aosty, w dolinie Valtournenche w Alpach Pennińskich.

Według danych na styczeń 2009 gminę zamieszkiwały 92 osoby przy gęstości zaludnienia 6,35 os./1 km².

Wikipedia


chamonix

[czytaj: szamoNI] dawniej: Chamonix-Mont-Blanc - miasto we Francji


SJP.pl


chamonix-mont-blanc

[czytaj: szamoNI mą BLA] miasto we Francji


SJP.pl

Na tę stronę wskazuje „Chamonix”. Zobacz też: Chamonix – brazylijski producent samochodów.

Chamonix-Mont-Blanc – miejscowość turystyczna i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Górna Sabaudia. Leży w dolinie Vallée de Chamonix.

Wikipedia


chamor

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m., jedno z imion biblijnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obrawszy sobie miejsce w pobliżu tego miasta, nabył od synów Chamora, ojca Sychema, za sto kesitów kawał pola, na którym rozbił swe namioty.

Wiktionary


chamosyt

minerał z grupy chlorytów, glinokrzemian żelaza; szamozyt


SJP.pl


chamowatość

→ chamowaty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest chamowate; cecha tych, którzy są chamowaci

Wiktionary

Patrz:

chamowaty

Powiązane:

 rzecz. cham m., chamisko n., chamidło n., chamka ż., chamica ż., chamskość ż., chamienie n., schamienie n.

 czas. chamieć ndk., schamieć dk.

 przym. chamowaty, chamski

 przysł. chamowato, chamsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ordynarność

Wiktionary


chamowaty

nieokrzesany; grubiański; ordynarny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) posp. zachowujący się jak cham

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten nauczyciel jest straszliwie chamowaty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chamskość ż., chamica ż., cham mos., chamka ż., chamek mos., chamidło n., chamstwo n., chamówa ż., chamówka ż., chamienie n., schamienie n., odchamianie n., odchamienie n., chamowatość ż.

 czas. chamieć ndk., schamieć dk., odchamiać ndk., odchamić dk.

 przym. chamski

 przysł. chamsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieokrzesany, grubiański, ordynarny

Wiktionary


champion

[czytaj: czempion] mistrz sportowy; czempion; szampion


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Champion – dzielnica Namur
  • Champion – gmina
  • Champion – jednostka osadnicza w stanie Nebraska, w hrabstwie Chase
  • Champion – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Jefferson
  • Champion (ang. Champion Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Marquette
  • Champion (ang. Champion Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Wilkin
  • Champion (ang. Champion Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Douglas
  • Champion (ang. Champion Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Jefferson
  • Champion (ang. Champion Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Williams
  • Champion (ang. Champion Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Trumbull
  • Champion – francuska nazwa gminy Gampelen
  • Marge Champion – amerykańska tancerka

Wikipedia


championat

mistrzostwo w jakiejś dyscyplinie sportu; czempionat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) tytuł championa; mistrzostwo w określonej dziedzinie lub dyscyplinie sportu

 (1.2) zawody sportowe mające na celu wyłonienie zdobywcy championatu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spośród 36 zwierząt trzy sięgnęły po championat.

 (1.1) W nagrodę dyplom, puchar i medal, bo profitów finansowych za zdobycie championatu nie ma.

 (1.2) Dla Koreańczyków z południa Półwyspu, start w czerwcowym championacie będzie szóstym występem w finałach piłkarskich mistrzostw świata [...].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. champion mos., czempion mos., championka ż., czempionka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. czempionat; mistrzostwo, zwycięstwo, triumf

 (1.2) war. czempionat

Wiktionary


championka

czempionka;
1. mistrzyni w jakiejś dyscyplinie sportu
2. zwierzę (samica), które zostało zwycięzcą zawodów lub konkursu


SJP.pl


champioństwo

[czytaj: czempioństwo] bycie championem, mistrzostwo; czempioństwo


SJP.pl


chamranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chamrać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chamrać

Wiktionary


chamrać

potocznie:
1. gadać, obgadywać;
2. targać, tarmosić, użerać się z czymś lub kimś


SJP.pl


chamsa

1. sardela europejska, ryba z rodziny śledziowatych;
2. piątka, w klasycznych literaturach muzułmańskich Wschodu, ogólna nazwa dzieła poetyckiego składającego się z 5 oddzielnych, większych poematów o powtarzających się tematach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. symbol szczęścia w formie otwartej dłoni, używany w wielu kulturach jako amulet;

 (1.2) icht. pot. ryba z gatunku sardela europejska

 (1.3) liter. pięcioksiąg

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chamsa – pięcioksiąg, utwór poetycki
  • chamsa (sardela europejska) – gatunek morskiej ryby z rodziny sardelowatych (Engraulidae)
  • chamsa – „ręka Fatimy” lub „ręka Miriam”, symbol używany w krajach orientu

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) ręka Fatimy, ręka Miriam, ręka Boga, hamesz, rzad. hamsa

Wiktionary


chamsin

lokalna nazwa suchego, porywistego wiatru wiejącego na Saharze i często wywołującego burze piaskowe; samum, samiel, hamsin


SJP.pl

Chamsin – ciepły, porywisty wiatr wiejący na pustynnych obszarach Egiptu i Libii.

Wiatr ten jest wywoływany przez układy niżowe przesuwające się na wschód w południowej części Morza Śródziemnego w okresie od lutego do czerwca.

Wikipedia


chamski

źle wychowany, prostacki, ordynarny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) posp. pejor. obraź. ordynarny, grubiański, wyjątkowo nieuprzejmy, właściwy chamowi

 (1.2) daw. pogard. należący do członka niższej klasy społecznej, właściwy chłopu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie bądź taki chamski, trochę uprzejmości nie zawadzi.

 (1.2) Pokojówka zmieniała ciągle salaterki, przynosiła filigranowe talerzyki, łyżeczki, rogowe nożyki, ale chamski syn wstawał po tych ceremoniach tak samo zgłodniały, jak do nich zasiadał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxãmsʲci, AS: χãmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chamowatość ż., chamica ż., cham m., chamka ż., chamówa ż., chamidło n., chamstwo n., chamskość ż.

 przysł. chamsko

 przym. chamowaty

 czas. schamieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ordynarny, grubiański

 (1.2) włościański, chłopski

Wiktionary


chamsko

przysłówek

 (1.1) w sposób chamski, bezczelnie, niegrzecznie, prostacko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chamowatość ż., chamica ż., cham m., chamka ż., chamstwo n., chamidło n., chamskość ż.

 przym. chamski, chamowaty

 czas. schamieć

Wiktionary


chamskość

→ chamski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest chamskie; cecha tych, którzy są chamscy

Wiktionary

Patrz:

chamski

Powiązane:

 rzecz. cham m., chamka ż., chamowatość ż., chamienie n., schamienie n.

 czas. chamieć ndk., schamieć dk.

 przym. chamski, chamowaty

 przysł. chamsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chamowatość, ordynarność

Wiktionary


chamstwo

1. wybitnie złe zachowanie, cechy właściwe chamowi; grubiaństwo, prostactwo, obelżywość;
2. dawniej: pogardliwie o chłopach;
3. grupa osób zachowująca się ordynarnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zbiór cech należących do chama; brak kultury

 (1.2) daw. pogard. chłopi, lud

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nienawidzę chamstwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxãmstfɔ, AS: χãmstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cham m., chamka ż., chamek m., chamidło n.

 czas. chamieć, odchamiać, schamieć, odchamić, odchamić się

 przym. chamski

 przysł. chamsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieokrzesanie, ordynarność, grubiaństwo, prostactwo, wulgarność

Wiktionary


chamuś

zdrobnienie od: cham; chamek


SJP.pl


chamy

1. człowiek ordynarny, grubiański, nieokrzesany, niekulturalny; grubianin, prostak, gbur, prymityw;
2. dawniej: człowiek, który należy do niższej warstwy społecznej, zwłaszcza taki, który nie posiada szlachectwa; chłop, wieśniak, włościanin, plebejusz


SJP.pl


chamówa

potocznie: chamskie zachowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. chamskie, bezczelne zachowanie; zupełny brak kultury

 (1.2) pot. wiejska zabawa, nieudana dyskoteka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xãˈmuva, AS: χãmuva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cham, chamstwo

 przym. chamski, chamowaty

 czas. schamieć

Wiktionary


chan

dawny tytuł panującego zwierzchnika prowincji lub władcy feudalnego w krajach wschodnich; osoba nosząca ten tytuł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. głowa chanatu, tytuł oznaczający władcę w dawnych krajach Wschodu;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) rel. chińska odmiana buddyzmu, z której wywodzi się japoński zen;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chan – tytuł władców u dawnych ludów mongolskich i tureckich
    • Czyngis-chan
    • Batu-chan
    • Kubilaj-chan
  • chan – szkoła chińskiego buddyzmu
  • chan – dom zajezdny dla karawan → karawanseraj
  • Chan – japoński sufiks będący zwrotem grzecznościowym
  • chan – częsty sufiks i powszechne określenie dla forów obrazkowych → imageboard
  • Jackie Chan – hongkoński aktor
  • Michael Paul Chan – amerykański aktor pochodzenia chińskiego
  • Patrick Chan – kanadyjski łyżwiarz figurowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Misjonarze i poszukiwacze przygód, tacy jak Marco Polo, mogli bez przeszkód wędrować przez bezkresne państwo chanów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xãn, AS: χãn

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. chanat mrz.

 przym. chanowy

Wiktionary


chanaan

starożytna kraina; Kanaan


SJP.pl


chanameel

Chanameel – postać biblijna ze Starego Testamentu.

Kuzyn Jeremiasza. Kiedy Jerozolima była zagrożona ze strony Babilończyków, Chanameel zdecydował się sprzedać swoje pole. Pole to kupił Jeremiasz, żeby pokazać, iż pewnego dnia Babilończycy nie będą panować nad Judą, i że warto będzie mieć tu ziemię na własność. Patrz Jr 32

Wikipedia


chananejski

przymiotnik

 (1.1) śrpol. kananejski, związany z Kanaanem, dotyczący Kanaanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chanaan m., Kanaan mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kananejski, kanaański

Wiktionary


chanani

Chanani ( ‏חנני‎) – postać biblijna ze Starego Testamentu.

Najlepiej znanym z kilku mężczyzn o tym imieniu jest ten, który pojechał do Suzy, aby powiedzieć Nehemiaszowi, że Jerozolima leży wciąż w gruzach, mimo iż część Żydów wróciła z wygnania. Kiedy Nehemiasz odbudował mury Jerozolimy, uczynił Chananiego gubernatorem (zob. Ne 1,2).

Wikipedia


chanat

dawniej:
1. ustrój feudalny, w którym władzę sprawował chan;
2. tereny podległe chanowi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. polit. władza chana

 (1.2) hist. polit. państwo zarządzane przez chana

Wiktionary

Chanat – dawna, wschodnia forma monarchii, w której panujący władca nosił dziedziczny tytuł chana. Określenie pochodzenia mongolskiego lub tureckiego pojawiło się w starożytności. Chanat mógł być podporządkowany innym chanatom lub być częścią kaganatu lub (w erze nowożytnej) sułtanatu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Chanat mógł być podporządkowany innym chanatom lub być częścią kaganatu lub (w erze nowożytnej) sułtanatu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chan mos.

 przym. chański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) hist. orda, horda

Wiktionary


chanchada

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) film. popularny gatunek brazylijskiej komedii filmowej, szczególnie obecny od lat 30. do 50. XX wieku; filmy lekkie, często musicalowe, łączące slapstick, farsę i elementy satyry społecznej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brazylijska chanchada odniosła duży sukces w latach 40.

Wiktionary


chandler

[czytaj: CZANdler] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chandler – miasto w stanie Arizona, w hrabstwie Maricopa
  • Chandler – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Warrick
  • Chandler – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Murray
  • Chandler – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Lincoln
  • Chandler – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Henderson
  • Chandler (ang. Chandler Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Charlevoix
  • Chandler (ang. Chandler Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Huron
  • Chandler (ang. Chandler Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Adams
  • Chandler (Queensland) – miejscowość na przedmieściach Brisbane
  • Chandler (Australia Południowa)
  • Chandler (Australia Zachodnia)
  • Chandler Highway – miejscowość na przedmieściach Melbourne

Wikipedia


chandra

stan przygnębienia, apatii; depresja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. przygnębienie, często bez wyraźnej przyczyny;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chandra – stan przygnębienia, złe samopoczucie, niskie poczucie wartości, apatia, poczucie beznadziejności
  • Chandra – miasto na Komorach, na wyspie Anjouan
  • Obserwatorium rentgenowskie Chandra
  • (1958) Chandra
  • Subrahmanyan Chandrasekhar – indyjski astrofizyk, często nazywany Chandra
  • Vikram Chandra – indyjski pisarz uważany za czołowego hinduskiego prozaika
  • Chandra (Ćandra) – Księżyc i jemu odpowiadające bóstwo w hinduizmie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy mam chandrę, zjadam torebkę cukierków i od razu mi lepiej.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przygnębienie, splin/spleen

Wiktionary


chandrowaty

mający przygnębiający, beznadziejny charakter


SJP.pl


chandryczny

→ chandra


SJP.pl

Patrz:

chandra

chandryczyć

chandryczyć się - kłócić się w sposób szczególnie irytujący dla otoczenia; handryczyć się


SJP.pl


chandżar

rodzaj sztyletu; handżar


SJP.pl


chanel

[czytaj: szaNEL] nazwisko


SJP.pl

Chanel SA – francuski dom mody, założony przez Coco Chanel w 1909 roku w Paryżu.

Wikipedia


chanelka

[czytaj: szanelka] potocznie: mała torebka damska na łańcuszku


SJP.pl


chanelowski

[czytaj: szanelowski] w stylu Chanel, francuskiego domu mody


SJP.pl


changaj

góry w środkowej Mongolii


SJP.pl

Ch

Wikipedia


changchun

[czytaj: CZANKczun] miasto w Chinach; Czangczun


SJP.pl

Changchun (chiń. upr. 长春; chiń. trad. 長春; pinyin "Chángchūn"; dosł. „Długa Wiosna”) – miasto w północno-wschodnich Chinach, ośrodek administracyjny prowincji Jilin. W 2010 roku liczba mieszkańców strefy zurbanizowanej wynosiła 2 813 245, zaś cały zespół miejski w 1999 roku liczył 7 025 921 mieszkańców.

Wikipedia


changeant

[czytaj: szanŻĄ] tkanina zmieniająca kolor w zależności od kąta padania światła, używana głównie do produkcji damskiej odzieży


SJP.pl


changsha

[czytaj: CZANKsza] miasto w Chinach; Czangsza


SJP.pl

Changsha (chiń. upr. 长沙; chiń. trad. 長沙; pinyin "Chángshā") – miasto na prawach prefektury w środkowych Chinach, ośrodek administracyjny prowincji Hunan, port nad rzeką Xiang Jiang, uchodzącą do jeziora Dongting Hu. W 2020 roku liczyło ok. 5,6 mln mieszkańców. Ośrodek szkolnictwa wyższego, przemysłu bawełnianego, spożywczego, elektrotechnicznego, hutniczego i maszynowego oraz hafciarstwa.

Wikipedia


changzhou

[czytaj: CZANKdżoł] miasto w Chinach; Czangczou


SJP.pl

Changzhou (chiń. 常州; pinyin "Chángzhōu") – miasto o statusie prefektury miejskiej we wschodnich Chinach, w prowincji Jiangsu, port nad Wielkim Kanałem, na południowym brzegu Jangcy. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 1 000 831. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 3 397 108 mieszkańców. Ośrodek przemysłu bawełnianego, maszynowego i spożywczego.

Wikipedia


chania

miasto w Grecji; Kanea


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. greckie miasto na północno-zachodnim wybrzeżu Krety;

Wiktionary

Chania ( Χανιά, Hanya, Canea) – miasto w południowej Grecji, na północno-zachodnim wybrzeżu Krety, w administracji zdecentralizowanej Kreta, w regionie Kreta, w jednostce regionalnej Chania. Siedziba gminy Chania. Zlokalizowane na wybrzeżu Morza Śródziemnego (Morza Kreteńskiego), nad Zatoką Chania. W 2011 r. liczyło 53 910 mieszkańców (drugie pod tym względem miasto wyspy). W latach 1898–1971 główny ośrodek administracyjny Krety.

Wikipedia


chanka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. jezioro przepływowe w dalekowschodniej części Azji, położone na pograniczu Rosji i Chin, na północ od Władywostoku;

Wiktionary

Chanka (ros. Oзеро Ханка, chin. upr. 兴凯湖, chin. trad. 興凱湖, pinyin Xīngkǎi Hú) – przepływowe jezioro w dalekowschodniej części Azji, położone na pograniczu Rosji i Chin, na północ od Władywostoku (współrzędne geograficzne: 45°0′ N, 132°25′ E).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. chankajski

Wiktionary


chankajski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chanką, dotyczący Chanki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chanka ż.

Wiktionary


chankendi

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Azji, stolica Karabachu;

Wiktionary

Chankendi ( Xankəndi, Խանքենդի, dawniej Stepanakert, Ստեփանակերտ) – miasto w Azerbejdżanie, w regionie Górski Karabach, położone u podnóża Masywu Karabaskiego.

W latach 1923–1991 stolica Nagorno-Karabachskiego Obwodu Autonomicznego, z kolei po upadku ZSRR w latach 1991–2023, największe miasto i stolica nieuznawanej międzynarodowo Republiki Górskiego Karabachu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. chankendzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Stepanakert; daw. Wararakn

Wiktionary


chankendzki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chankendi, dotyczący Chankendi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chankendi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chankendyjski, hist. stepanakercki

Wiktionary


channeler

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ezot. osoba, która zajmuje się channelingiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ostatnich latach channelerzy kontaktują się i otrzymują informacje głównie od istot pozaziemskich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. channeling m.

:: fż. channelerka ż.

Wiktionary


channeling

[czytaj: CZAneling] nawiązywanie kontaktu z wyższymi formami świadomości w celu otrzymywania konkretnych i praktycznych przekazów


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chanowy

przymiotnik od: chan (w znaczeniu osoby), np. chanowe oddziały; chański


SJP.pl


chanson

[czytaj: szanSĄ]
1. termin stosowany na określenie różnych typów francuskich pieśni, opartych na formach ballady;
2. lekka, kabaretowa piosenka francuska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. hist. rodzaj pieśni francuskiej śpiewanej przez trubadurów i truwerów w XV i XVI w.;

 (1.2) muz. styl piosenki francuskiej, odmiana poezji śpiewanej i piosenki autorskiej, która charakteryzuje się literackim, poetyckim tekstem, melodyjną warstwą muzyczną o skromnej instrumentacji

Wiktionary

Chanson – wielogłosowa forma świeckiej muzyki wokalnej z XV i XVI w. Od XIX w. lekka piosenka solowa.

W twórczości trubadurów i truwerów były to utwory jednogłosowe, oparte na formach ballady, rondeau, virelai. W XIV w. do typu chanson należą liczne ballady Guillaume’a de Machauta, a w I poł. XV w. ballady przedstawicieli szkoły burgundzkiej: Guillaume’a Dufaya, Gilles’a Binchois, Nicolasa Grenona, Pierre’a Fontaine’a.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. szansonista m., szansonistka ż.

Wiktionary


chansonnier

[czytaj: szansoNJE] piosenkarz kabaretowy; szansonista


SJP.pl


chant

[czytaj: czant] angielska pieśń sakralna


SJP.pl

Chant:

Wikipedia


chanta

członek ludu zamieszkującego zachodnią Syberię


SJP.pl


chantajka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, prawy dopływ Jeniseju

Wiktionary

Chantajka (ros. "Хантайка") – rzeka w Rosji w Kraju Krasnojarskim, prawy dopływ Jeniseju. W środkowym biegu rzeki znajduje się Zbiornik Chantajski i Chantajska Elektrownia Wodna.

Długość rzeki wynosi 174 km. Powierzchnia dorzecza obejmuje 30 700 km². Średni przepływ wody wynosi w około ~595 m³/s w odległości 62 km od ujścia do Jeniseju.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. chantajski

Wiktionary


chantajski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chantajką, dotyczący Chantajki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chantajka ż.

Wiktionary


chanterelle

[czytaj: kantarelle] najwyższa struna w skrzypcach


SJP.pl

Chanterelle – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Cantal.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 165 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 8 osób/km² (wśród 1310 gmin Owernii Chanterelle plasuje się na 683. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 430.).

Wikipedia


chantilly

[czytaj: szantiJI]
1. francuskie koronki klockowe z białych lub czarnych nici;
2. sos na bazie bitej śmietany podawany na zimno lub ciepło


SJP.pl

Chantilly – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Oise.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 11 341 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 700 osób/km² (wśród 2293 gmin Pikardii Chantilly plasuje się na 18. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 165.).

Wikipedia


chantowie

lud zamieszkujący zachodnią Syberię


SJP.pl

Chantowie (dawniej: "Ostiacy", w staroruskich kronikach: "Jugrowie", nazwy własne "Chanti", "Chande", "Kantek") – lud ugrofiński zamieszkujący zachodnią Syberię, na wschód od rzeki Ob. Posługują się językiem chantyjskim, należącym do języków ugryjskich, oraz – coraz częściej – językiem rosyjskim.

Wikipedia


chanty-mansyjsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego – Jugry;

Wiktionary

Chanty-Mansyjsk (ros. Xaнты-Мaнcийcк) – miasto w Rosji, stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego, często nazywane „Bramą Syberii”. Liczy 103 117 mieszkańców (2021).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxãntɨ ˈmãw̃sɨjsk, AS: χãnty mãũ̯syi ̯sk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chanty-mansyjski

Wiktionary


chanty-mansyjski

Chanty-Mansyjski Okręg Autonomiczny - jednostka podziału administracyjnego w Federacji Rosyjskiej


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chanty-Mansyjskiem, dotyczący Chanty-Mansyjska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chanty-Mansyjsk mrz.

Wiktionary


chantyjka

członkini ludu zamieszkującego zachodnią Syberię


SJP.pl


chantyjski

1. związany z Chantami - ludem zamieszkującym Chanty-Mansyjski Okręg Autonomiczny oraz Jamalsko-Nieniecki Okręg Autonomiczny;
2. język chantyjski - jeden z języków urzędowych Rosji


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chantami, dotyczący Chantów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język chantyjski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chanta mos., Chantyjka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ostiacki

 (2.1) ostiacki

Wiktionary


chanuka

radosne święto żydowskie upamiętniające oczyszczenie Świątyni Jerozolimskiej przez Judę Machabeusza z bezczeszczących ją posągów, obchodzone przez 8 dni od 25 dnia hebr. miesiąca kislew; Hanukka, Święto Poświęcenia Świątyni, Święto Świateł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. żyd. ośmiodniowe święto, upamiętniające zwycięstwo Machabeuszy nad Seleucydami oraz oczyszczenie i ponowne poświęcenie świątyni w Jerozolimie po jej sprofanowaniu poprzez umieszczenie tam bóstw greckich;

Wiktionary

Ch

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przeszłam na judaizm. W piątki wieczorem błogosławię świece. W Chanukę palę kolorowe świeczki. Wie pan, co to jest Chanuka? Takie święto?

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chanukowy

 rzecz. chanukija ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Święto Świeczek, Święto Świateł

Wiktionary


chanukija

dziewięcioramienny świecznik żydowski zapalany podczas święta Chanuka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. żyd. judaistyczny dziewięcioramienny świecznik zapalany tradycyjnie z okazji Chanuki;

Wiktionary

Ch

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W piątek wieczorem zarówno chanukiję, jak i świece szabatowe zapalamy 18 minut przed zachodem słońca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chanuka ż.

 przym. chanukowy

Wiktionary


chanukowy

1. związany z Chanuką, świętem żydowskim;
2. lampa chanukowa - ośmioramienny świecznik żydowski, zapalany podczas Chanuki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chanuką, dotyczący Chanuki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chanukija ż., Chanuka ż.

Wiktionary


chaoit

minerał zbudowany z węgla, białoszara odmiana grafitu


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chaos

bezład, zamęt, zamieszanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nieporządek, bezład

 (1.2) mitgr. w kosmologii starożytnych Greków pierwotny stan materii, z którego powstał świat;

 (1.3) mat. wrażliwość rozwiązań równań lub układów równań na niewielkie zaburzenia parametrów;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chaos – w mitologii greckiej: uosobienie pierwotnego stanu przed uporządkowaniem elementów wszechświata;
  • Chaos – w matematyce: niestabilność rozwiązań równań ze względu na warunki początkowe;
  • Chaos – w biologii: rodzaj ameb należących do supergrupy Amoebozoa;
  • Chaos – planetoida o numerze katalogowym 19521;
  • Chaos – jedna z potęg w świecie Warhammera;
  • Chaos – album rapera Braha;
  • Chaos – fikcyjna postać ze świata Sonic the Hedgehog.
  • Chaos – debiutancki album studyjny polskiego rapera Fukaja i producenta Kubiego Producenta
  • Chaos – singel rapera Apache 207
  • Chaos – amerykański film w reżyserii Coline Serreau planowany na rok 2007
  • Chaos – polski film w reżyserii Xawerego Żuławskiego z roku 2006
  • Chaos – amerykański film w reżyserii Davida DeFalco z roku 2005

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Graficy wedlowscy trochę bardziej poszaleli niż wawelscy, efekt w miarę estetyczny, chociaż i nadmiar chaosu (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxaɔs, AS: χaos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chaotyczność ż.

 przym. chaotyczny

 przysł. chaotycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezład, dezorganizacja, kakofonia, nieporządek, rozgardiasz, zamęt, zamieszanie; przest. kweres; pot. bigos, dom wariatów, galimatias, kocioł, kociokwik, kołomyja, kołowacizna, kołowanina, kołowrotek, koniec świata, meksyk, mętlik, miszmasz, młyn, obłęd, pomieszanie z poplątaniem, przewalanka, sajgon, sądny dzień, szurum-burum, urwanie głowy; wulg. pierdolnik, bajzel, burdel

Wiktionary


chaotycznie

przysłówek

 (1.1) książk. w sposób nieuporządkowany, chaotyczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chaos mrz., chaotyczność ż.

 przym. chaotyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieporządnie, bezładnie, bezplanowo

Wiktionary


chaotyczniej

stopień wyższy od przysłówka: chaotycznie


SJP.pl


chaotyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chaotyczny


SJP.pl


chaotyczność

nieuporządkowanie; całkowite niezorganizowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co chaotyczne; cecha tych, którzy są chaotyczni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chaos m.

 przym. chaotyczny

 przysł. chaotycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezładność, nieskładność

Wiktionary


chaotyczny

znajdujący się w stanie zamętu; bezplanowy, bezładny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) będący w stanie chaosu, odznaczający się chaotycznością, nieuporządkowany, niezorganizowany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W konsekwencji sytuacja społeczna w Transylwanii podczas bardzo długiego okresu była chaotyczna.

 (1.1) Skąd bierze się atrakcyjność Londynu? Przecież to miasto moloch, zakorkowane samochodami, pełne zgiełku i śmieci, chaotyczna plątanina ulic i miasteczek kubek w kubek podobnych do siebie (…)

 (1.1) Ambitny, seksowny, inkluzywny, pełen energii, żywiołowy, buntowniczy, a czasem chaotyczny, niezręczny i przesadnie napakowany, 135-minutowy spektakl odzwierciedlał cechy, które definiują karierę Madonny.

 (1.1) Obliczenia wykazują, że tysiące pierwotnych brył krążyło wokół Słońca w sposób chaotyczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxaɔˈtɨt͡ʃnɨ, AS: χaotyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chaos m., chaotyczność ż.

 przysł. chaotycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezładny, nieuporządkowany

Wiktionary


chap

wykrzyknik oznaczający nagłe chwycenie czegoś (zwykle zębami); chaps


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) pot. wykrzyknik nazywający szybkie pochwycenie czegoś, głównie pożywienia dziobem, zębami, pyskiem

w funkcji czasownika

 (2.1) pot. ugryźć, pochwycić zębami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chap! Zaraz cię zjem – zawołał tatuś przebrany za wilka.

 (2.1) Treser wyciągnął rękę z krwistym mięsem, a lew chap i nie ma ani mięsa, ani ręki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xap, AS: χap

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chapnąć

Wiktionary


chapanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chapać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chapać

Wiktionary


chapanina

potocznie: pazerność, zachłanność


SJP.pl


chapanka

staropolska gra karciana


SJP.pl


chaparajos

[czytaj: szaperejołs] skórzane spodnie z frędzlami, noszone na zwykłych spodniach przez kowbojów i pracowników na rancho jako dodatkowa ochrona podczas jazdy konno; chaparejos, chaps


SJP.pl


chaparejos

[czytaj: szaperejołs] skórzane spodnie z frędzlami, noszone na zwykłych spodniach przez kowbojów i pracowników na rancho jako dodatkowa ochrona podczas jazdy konno; chaparajos, chaps


SJP.pl


chaparral

[czytaj: czaparal] gęstwina karłowatych dębów wiecznie zielonych, występująca w Ameryce Północnej (zachodnia część USA), przypominającą wyglądem makię


SJP.pl

Chaparral (wym. "czaparal"; z hiszp. "chaparro" – niski) – zimozielona, zaroślowa formacja roślinna stanowiąca charakterystyczny składnik roślinności twardolistnej w zachodniej części Ameryki Północnej (w Kalifornii i północno-zachodnim Meksyku). Jest zachodnioamerykańskim odpowiednikiem makii z basenu Morza Śródziemnego.

Wikipedia


chapati

[czytaj: czapati] rodzaj indyjskiego chleba pszennego; ćapati, czapati, ciapata


SJP.pl

rzeczownik

 (1.1) kulin. rzad. zob. ćapati.

Wiktionary


chapać

potocznie, żartobliwie:
1. gryźć;
2. chwytać (coś);
3. jeść (coś);
4. kraść


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) pot. chwytać, zazwyczaj w usta albo pysk

 (1.2) pot. wykonywać duże lub gwałtowne kęsy

 (2.1) pot. kraść

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nie chapaj tego tak, bo się zadławisz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chapanie n.

Wiktionary


chaperon

[czytaj: szapeRĄ] dawniej: przyzwoitka, starsza opiekunka towarzysząca młodej kobiecie; szaperon


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chaperon – nakrycie głowy
  • białka chaperonowe (opiekuńcze)

Wikipedia


chapeć

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Częstochowa. kapeć

Wiktionary


chapiteau

[czytaj: szapiTO] namiot cyrkowy; szapito


SJP.pl

Chapiteau (franc.) – namiot cyrkowy o kształcie elipsy (w cyrkach wieloarenowych) wykonany z brezentu albo tworzyw sztucznych.

Wikipedia


chaplin

[czytaJ: czaplin] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Charlie Chaplin – brytyjski aktor komediowy, reżyser i scenarzysta
  • Geraldine Chaplin – amerykańska aktorka, córka Charliego
  • Victoria Chaplin – brytyjsko-amerykańska artystka cyrkowa, klown, córka Charlie
  • Christopher Chaplin – szwajcarsko-angielski kompozytor i aktor, najmłodszy syn Charliego
  • Chaplin – film biograficzny z 1992 roku
  • Chaplin – miasto w USA, w stanie Connecticut, w hrabstwie Windham
  • Chaplin – jednostka osadnicza w stanie Kentucky, w hrabstwie Nelson

Wikipedia


chaplinada

[czytaj: czeplinada]
1. sztuka komiczna, burleska w stylu Charlesa Chaplina;
2. w przenośni: wygłupy, błaznowanie, clownada


SJP.pl


chaplinowski

[czytaj: czeplinowski] taki, jak u Charlesa Chaplina, w stylu aktorstwa Chaplina


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) film. związany z filmową twórczością Charliego Chaplina; właściwy dla niego

Wiktionary


chapman

[czytaj: czapman] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chapman – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Dickinson
  • Chapman – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Merrick
  • Chapman – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Aroostook
  • Chapman – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Northampton
  • Chapman (ang. Chapman Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Clay
  • Chapman (ang. Chapman Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Ottawa
  • Chapman (ang. Chapman Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie Aroostook
  • Chapman (ang. Chapman Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Merrick
  • Chapman (ang. Chapman Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Saunders
  • Chapman (ang. Chapman Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Clinton
  • Chapman (ang. Chapman Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Snyder

Wikipedia


chapnięcie

chapsnąć; potocznie, żartobliwie:
1. ugryźć;
2. chwycić (coś);
3. zjeść (coś);
4. ukraść


SJP.pl


chapnąć

chapsnąć; potocznie, żartobliwie:
1. ugryźć;
2. chwycić (coś);
3. zjeść (coś);
4. ukraść


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. chapać)

 (1.1) pot. gwałtownie złapać coś, zwłaszcza przy użyciu zębów, pyska albo dzioba

 (1.2) pot. zjeść coś szybko; przekąsić naprędce

 (1.3) pot. przywłaszczyć sobie coś nieuczciwie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chapnięcie n.

 wykrz. chap

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) capnąć, ugryźć

 (1.2) przegryźć, przekąsić, wciągnąć, zjeść

 (1.3) capnąć, ukraść

Wiktionary


chappe

[czytaj: szap] przędza jedwabna z kokonów; szapa


SJP.pl


chaps

wykrzyknik oznaczający nagłe chwycenie czegoś (zwykle zębami); chap


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Poznań. kęs

wykrzyknik

 (2.1) zob. chap.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaps, AS: χaps

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chapsnąć

Wiktionary


chapsnięcie

chapnąć; potocznie, żartobliwie:
1. ugryźć;
2. chwycić (coś);
3. zjeść (coś);
4. ukraść


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chapsnąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chapsnąć

Wiktionary


chapsnąć

chapnąć; potocznie, żartobliwie:
1. ugryźć;
2. chwycić (coś);
3. zjeść (coś);
4. ukraść


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) gw-pl|Poznań. ugryźć

 (1.2) pot. zob. chapnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxapsnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: χapsnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chapsnięcie n., chaps

 wykrz. chaps

Wiktionary


chaptagaj

dziki wielbłąd


SJP.pl


chara

glon słodkowodny z rzędu ramienic; ramienica


SJP.pl


charade

[czytaj: szaRA:D lub szaREJD] model samochodu marki Daihatsu


SJP.pl


charak

nazwisko


SJP.pl


charakter

1. zespół cech psychicznych, właściwych danemu człowiekowi;
2. zespół cech właściwych danemu przedmiotowi lub zjawisku; wygląd, postać, forma;
3. przenośnie o człowieku ze względu na jego osobowość;
4. postać literacka silnie zindywidualizowana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) psych. zespół cech psychicznych danej osoby

 (1.2) zespół cech psychicznych kogoś, kto odznacza się silną wolą, nieustępliwością i zdecydowaniem

 (1.3) zespół cech wyróżniających dany przedmiot lub zjawisko od innych tego samego rodzaju

Wiktionary

Charakter (z gr. "charakteristikos" – odróżniający) – piętno, cecha, wizerunek lub właściwość. Zespół cech wyróżniających dany przedmiot, zjawisko, osobę od innych tego samego rodzaju, np. ze względu na wygląd, postać, działanie czy zachowanie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Maria ma okropny charakter, trudno z nią mieszkać.

 (1.2) Miał charakter i hart, świetną pamięć, talent, gruntowną znajomość świata roślinnego, wyniesioną z czasów, gdy mógł chodzić i patrzeć.

 (1.3) Moja działalność ma charakter czysto społeczny.

 (1.3) Odmowa wykonania polecenia przełożonego o odsunięciu lub niedopuszczeniu do pełnienia służby pociąga za sobą odpowiedzialność dyscyplinarną, wyjątkami są tu przypadki podyktowane charakterem służby lub względami bezpieczeństwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈraktɛr, AS: χarakter

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. charakteryzacja ż., charakterystyka ż., charakteryzowanie n., charakteryzator mos., charakteryzatorka ż., charakternik mos.

:: zdrobn. charakterek m.

:: zgrub. charakterzysko n.

 czas. charakteryzować ndk., scharakteryzować dk.

 przym. charakterny, charakterowy, charakterystyczny

 przysł. charakterystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) natura, temperament, usposobienie

Wiktionary


charakterek

potocznie, ironicznie: osoba krnąbrna, kapryśna, trudna dla otoczenia; przyjemniaczek, indywiduum


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) osoba o dokuczliwym charakterze

Wiktionary


charakterniak

gwarowo: człowiek z charakterem, zdecydowany


SJP.pl


charakterniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: charakterny


SJP.pl


charakternik

1. człowiek o silnym charakterze;
2. dawniej: czarownik, czarodziej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. czarodziej, człowiek o nadprzyrodzonych właściwościach uważany za czarownika; znachor

 (1.2) pot. człowiek o silnej woli, odważny, stanowczy, nacechowany mocnym charakterem

 (1.3) daw. człowiek słowny, uczciwy

Wiktionary

Charakternik – wśród Kozaków zaporoskich Kozak, któremu przypisywano nadprzyrodzone zdolności (zaklinanie kul, dar jasnowidzenia).

Zajmowali się wróżbiarstwem i lecznictwem ludowym. Prawdopodobnie wywodzili się z pogańskich "wołchwów", których do ucieczki na stepy zmusiły prześladowania ze strony chrześcijan.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiedziałem, że to nie człowiek jak my wszyscy, ale charakternik, co z szatanem jest w aliansie, więc tedy wziąłem się na sposób.

 (1.1) – Niech ich tam piorun zapali ! Wolę mieć sprawę ze zbójem niż z charakternikiem – odpowiedział Białous – bo że ten książę niesamowity, to niesamowity.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. charakter mrz.

 przym. charakterny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mag

 (1.2) twardziel

 (1.3) pewniak

Wiktionary


charakterność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest charakterne; cecha tych, którzy są charakterni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. charakter m., charakterek m., charakterniak mos., charakteryzacja ż.

 przym. charakterny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hardość

Wiktionary


charakterny

potocznie: mający silny charakter; uparty, stanowczy, bezkompromisowy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) pot. kwestion. odznaczający się mocnym charakterem; taki, który łatwo się nie poddaje i skłonny jest do buntu; także.: świadczący o takich cechach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele się mówiło wtedy o koniach charakternych. Całe legendy narastały o koniach, których nikt do końca nie potrafił okiełznać ani ujarzmić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. charakterność ż., charakter mrz., charakterek mrz.; pot. charakterniak mos., daw. charakternik mos., charakteryzacja ż.

 czas. charakteryzować ndk.

 przysł. charakternie, charakterystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hardy, uparty, twardy, nieugięty, wytrwały

Wiktionary


charakterolog

specjalista w dziedzinie charakterologii


SJP.pl


charakterologia

dział psychologii dotyczący wiedzy o charakterach ludzkich, wpływom otoczenia i wychowania, związkach z właściwościami fizycznymi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dział psychologii, nauka o ludzkim charakterze;

Wiktionary

Charakterologia – (z gr.) – nauka o charakterze.

M.in. w Niemczech i Polsce dziedzina psychologii utożsamiana z nauką o osobowości, choć ze względu na normatywne konotacje i często heurystyczną budowę poszczególnych typologii mniej obecna w głównym nurcie współczesnej psychologii osobowości.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. charakterolog m., charakteryzacja ż.

 przym. charakterologiczny

 przysł. charakterologicznie

Wiktionary


charakterologiczny

→ charakterologia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) psych. związany z charakterologią, dotyczący charakterologii

Wiktionary

Patrz:

charakterologia

Powiązane:

 rzecz. charakterologia ż., charakterolog mos.

Wiktionary


charakteropata

osoba dotknięta charakteropatią


SJP.pl


charakteropatia

w psychologii: trwałe zaburzenia psychiki człowieka wskutek organicznych zmian w nerwowym układzie ośrodkowym, wywołane czynnikami zewnętrznymi; degeneracja psychiczna, degradacja psychiczna, psychodegradacja, psychodegeneracja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. psych. zmiany osobowości typu psychopatycznego, wyrażające się w odchyleniach charakterologicznych;

Wiktionary

Ch

Wikipedia


charakteropatka

→ charakteropata


SJP.pl

Patrz:

charakteropata

charakteropatyczny

dotyczący charakteropatii


SJP.pl


charakterotwórczy

wyrabiający charakter


SJP.pl


charakterowy

→ charakter


SJP.pl

Patrz:

charakter

charakterystycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób charakterystyczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ubrany był dosyć charakterystycznie: żółte spodnie, czerwona koszula i zielony kapelusz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. charakterystyka ż., charakter m., charakteryzacja ż., charakterystyczność ż.

 czas. charakteryzować ndk.

 przym. charakterystyczny, charakterny

Wiktionary


charakterystyczniej

stopień wyższy od przysłówka: charakterystycznie


SJP.pl


charakterystyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: charakterystyczny; bardziej charakterystyczny


SJP.pl


charakterystyczność

zespół cech charakteryzujących daną osobę, przedmiot lub zagadnienie; swoistość; znamienność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest charakterystyczne; cecha tych, którzy są charakterystyczni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. charakter m., charakterek m., charakteryzacja ż., charakteryzowanie n.

 czas. charakteryzować ndk.

 przym. charakterystyczny

 przysł. charakterystycznie

Wiktionary


charakterystyczny

właściwy komuś lub czemuś; wyróżniający się, znamienny, szczególny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) typowy, właściwy dla pewnej osoby, rzeczy lub pewnego zjawiska

 (1.2) wyróżniający się spośród grupy podobnych osób lub przedmiotów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Takie zachowanie jest charakterystyczne dla ludzi z autyzmem.

 (1.2) W mieście znajdują się najbardziej charakterystyczne zabytki związane z kulturą starożytną.

 (1.2) Po wejściu do pokoju był wyczuwalny charakterystyczny ostry zapach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxaraktɛrɨˈstɨt͡ʃnɨ, AS: χarakterystyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. charakter m., charakterystyka ż., charakterystyczność ż., charakteryzacja ż.

 przysł. charakterystycznie

 czas. charakteryzować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) specyficzny, szczególny, wyjątkowy; książk. dystynktywny

Wiktionary


charakterystyka

1. opis cech charakteryzujących kogoś lub coś;
2. analiza, interpretacja, ukazanie (np. w dziele naukowym, literackim) cech wewnętrznych i zewnętrznych osoby lub postaci literackiej;
3. zależność między pewnymi wielkościami rozważanymi przy badaniu maszyn lub urządzeń; wykres przedstawiający taką zależność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) opis cech właściwych komuś lub czemuś, zbiór cech charakteryzujących kogoś

 (1.2) przedstawienie cech zewnętrznych oraz wewnętrznych jakiejś osoby lub postaci literackiej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • charakterystyka amplitudowo-fazowa
  • charakterystyka Bodego
  • charakterystyka całościowa
  • charakterystyka pierścienia w algebrze
  • charakterystyka impulsowa
  • charakterystyka logarytmiczna amplitudowa i fazowa – patrz charakterystyka Bodego
  • charakterystyka obciążeniowa
  • charakterystyka porównawcza
  • charakterystyka postaci
  • charakterystyka prędkościowa
  • charakterystyka psychologiczna
  • charakterystyka regulacyjna

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxaraktɛrɨsˈtɨka, AS: χarakterystyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. charakter m., charakteryzacja ż., charakteryzowanie n., charakteryzator m., charakteryzatorka ż.

 czas. charakteryzować

 przym. charakterystyczny

 przysł. charakterystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) portret

Wiktionary


charakterystyki

wartości liczbowe w statystyce


SJP.pl


charakteryzacja

1. nadawanie czyjejś twarzy i sylwetce cech innej osoby;
2. akcesoria do zmiany czyjegoś wyglądu zewnętrznego;
3. zmieniony wygląd po zastosowaniu tych akcesoriów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teatr. film. czynność zmiany wyglądu aktora, która nadaje mu zewnętrzne cechy granej postaci

 (1.2) teatr. film. rezultat charakteryzacji (1.1)

 (1.3) teatr. film. akcesoria do charakteryzacji (1.1)

 (1.4) liter. proces tworzenia postaci literackiej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • charakteryzacja – termin literacki
  • charakteryzacja – w matematyce
  • charakteryzacja – w sztuce teatralnej i filmowej

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Podobała mi się charakteryzacja hobbitów w ekranizacji tej trylogii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxaraktɛrɨˈzat͡sʲja, AS: χarakteryzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. charakter m., charakteryzator m., charakteryzatorka ż., charakteryzatornia ż., charakterność ż., charakteryzowanie n., ucharakteryzowanie n., charakterystyczność ż., charakteryzatorstwo n., charakterologia ż., charakterystyka ż.

 czas. charakteryzować ndk., ucharakteryzować dk., scharakteryzować dk.

 przym. charakterny, charakterystyczny, charakteryzatorski

 przysł. charakternie, charakterystycznie

Wiktionary


charakteryzacyjny

→ charakteryzacja


SJP.pl

Patrz:

charakteryzacja

charakteryzator

osoba zatrudniona przy charakteryzacji teatralnej, filmowej lub fotograficznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która zmienia wygląd aktora za pomocą makijażu, fryzury i stroju

Wiktionary

Charakteryzator – zawód polegający na nadaniu twarzy i sylwetce aktora cech granej przez niego postaci (wieku, osobowości, wyglądu zewnętrznego). Swoje zadanie charakteryzator wykonuje na podstawie scenariuszy zatwierdzonych przez reżyserów i producentów we współpracy z kostiumografami. Wykorzystuje do tego własną wiedzę i doświadczenia plastyczne. W ekipie filmowej pion charakteryzatorski (w odróżnieniu od np. pionu oświetlenia) pracuje bezpośrednio z aktorem.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. charakteryzacja ż., charakter mrz., charakterystyka ż.

Wiktionary


charakteryzatorka

kobieta zatrudniona przy charakteryzacji teatralnej, filmowej lub fotograficznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: charakteryzator

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxaraktɛrɨzaˈtɔrka, AS: χarakteryzatorka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. charakteryzator.

Wiktionary


charakteryzatornia

miejsce w teatrze lub na planie filmowym, gdzie przygotowuje się makijaż, fryzury, charakteryzuje się aktorów


SJP.pl


charakteryzatorski

→ charakteryzator


SJP.pl

Patrz:

charakteryzator

charakteryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) definiowanie charakterystycznych cech kogoś lub czegoś

 (1.2) modyfikowanie czyjegoś wyglądu zewnętrznego przy pomocy np. makijażu w celu upodobnienia kogoś do innej osoby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze mnie samego wychodzą wszystkie dzieła poety! te charakteryzowania poszczególnego człowieka, jak egzystuje i żyje, tak że ludzie myślą, że go rozpoznają.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxaraktɛrɨzɔˈvãɲɛ, AS: χarakteryzovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. charakterystyczność ż., ucharakteryzowanie n., charakteryzacja ż., charakterystyka ż., charakter mrz.

 czas. charakteryzować ndk., ucharakteryzować dk.

Wiktionary


charakteryzować

1. opisywać charakter kogoś lub czegoś;
2. zmieniać wygląd zewnętrzny człowieka za pomocą odpowiednich środków


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. scharakteryzować)

 (1.1) robić charakterystykę, opisywać cechy charakterystyczne

 (1.2) cechować, być cechą

 (1.3) wykonywać charakteryzację

czasownik zwrotny niedokonany charakteryzować się (dk. scharakteryzować się)

 (2.1) odznaczać, wyróżniać się czymś

 (2.2) wykonywać charakteryzację własnej osoby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Charakteryzując cechy sztuki awangardowej, nie możemy zapominać o świadomym odrzuceniu dorobku pokoleń artystów.

 (1.2) Sztukę awangardową charakteryzuje ucieczka od realizmu i tradycyjnych form artystycznych.

 (1.3) Długo charakteryzowała aktora na ciężko pobitego.

 (2.1) Jazz charakteryzuje się rytmem synkopowanym.

 (2.2) Jak to pani Basia jest chora?! Mam się sam charakteryzować?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxaraktɛrɨˈzɔvat͡ɕ, AS: χarakteryzovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. charakterystyczność ż., charakteryzowanie n., charakteryzacja ż., charakterystyka ż., charakter m.

 przym. charakterystyczny, charakterny

 czas. scharakteryzować, ucharakteryzować

 przysł. charakterystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opisywać

Wiktionary


charakterzysko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dokuczliwy charakter

Wiktionary


charango

niewielki andyjski instrument strunowy, podobny do mandoliny


SJP.pl

Charango – niewielki andyjski instrument strunowy, podobny do mandoliny. Zazwyczaj posiada 10 strun. Tradycyjnie pudło rezonansowe wyrabiano ze skorupy pancernika. Instrument powstał w obecnej postaci w XVIII w., jego pierwowzorem była prawdopodobnie hiszpańska vihuela, bandurria (mandolina) lub lutnia. Charango uważane jest w Boliwii za narodowy instrument, wykorzystywane jest jednak również w Chile i Peru.

Wikipedia


charać

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Poznańskie. chorować, niedomagać

Wiktionary


charbielin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Charbielin – wieś w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Głuchołazy
  • Charbielin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Włoszakowice
  • Charbielin – osada w woj. wielkopolskim, w pow. wolsztyńskim, w gminie Przemęt

Wikipedia


charbin

miasto w Chinach; Harbin


SJP.pl

Charbin – osada w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Powidz, nad jeziorem Niedzięgiel.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

We wsi znajduje się zabytkowy zespół pałacowy wpisany do krajowego rejestru zabytków pod numerem

Wikipedia


charbinowice

Charbinowice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Opatowiec. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


charbowo

Charbowo (niem. Kleedorf) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Kłecko.

Charbowo było własnością rodu Sulimów. W 1520 r. wieś oddawała dziesięcinę do kościoła w Kłecku. W okresie reformacji w Charbowie osiedlili się osadnicy ze Szkocji. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia


charboł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. stary, zniszczony but

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kaj som moje charboły?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szczewik

Wiktionary


charbrowo

Charbrowo (kaszb. "Charbrowò" lub też "Chabrowò", niem. "Charbrow") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie lęborskim, w gminie Wicko. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 214.

Wieś jest siedzibą sołectwa, w skład którego wchodzą również miejscowości Krakulice, Charbrowski Bór, Podroże i Cegielnia Charbrowska.

Wikipedia


charchać

młodzieżowo:
1. pluć, spluwać; charkać, melać;
2. smarkać


SJP.pl


charchała

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) śrpol. człowiek często plućujący

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xarˈxawa, AS: χarχau̯a

Wiktionary


charchot

potocznie: gardłowy, chrypliwy dźwięk, głos; charkot, chargot


SJP.pl


charchotliwy

mający chrypliwy, gardłowy głos; charkliwy, chargotliwy, charkotliwy


SJP.pl


charchut

nazwisko


SJP.pl


charci

odnoszący się do charta


SJP.pl


charciarz

1. osoba hodująca charty;
2. myśliwy polujący z chartami


SJP.pl


charcica

samica charta


SJP.pl


charciczka

→ charcik


SJP.pl

Patrz:

charcik

charcik

1. karłowata rasa psa z grupy chartów;
2. pies tej rasy;
3. mały lub młody chart, gończy pies myśliwski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: chart

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxarʲt͡ɕik, AS: χarʹćik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chart m.

Wiktionary


charczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nieborak, chorowity

Wiktionary


charczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|charczeć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. charczeć

Wiktionary


charczeć

1. wydawać chrapliwe dźwięki, będące oznaką kłopotów z oddychaniem;
2. wydawać chrapliwy dźwięk w czasie pracy;
3. mówić coś chrapliwym głosem


SJP.pl

czasownik

 (1.1) mówić chrapliwie

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. chrapać podczas snu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ojciec charczał do syna umierając w szóstej części tego filmu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxart͡ʃɛt͡ɕ, AS: χarčeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. charczenie n.

Wiktionary


charczo

gruzińska zupa z wołowiny lub jesiotra, z dodatkiem migdałów i orzechów


SJP.pl

Ch

Wikipedia


charczący

→ charczeć


SJP.pl

Patrz:

charczeć

chardin

[czytaj: szarDĘ] nazwisko


SJP.pl


chardonnay

[czytaj: szardoNE]
1. szczep winorośli wykorzystywanych do produkcji białego wina;
2. wino z winogron tego szczepu


SJP.pl

Chardonnay (wym. []) – biała, przemysłowa odmiana winorośli, wykorzystywana do produkcji białego wina oraz win musujących. Uznawana jest za jedną z najbardziej cenionych i najpowszechniej uprawianych na świecie oraz za podstawową odmianę w wielu klasycznych apelacjach Burgundii.

Wikipedia


charewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Leon Charewicz
  • Zofia Charewicz

Wikipedia


charga

1. miasto w Egipcie;
2. grupa oaz w południowym Egipcie; Al-Charidża


SJP.pl

Charga ( ‏الخارجة‎, Al-Charidża) – miasto w Egipcie, ośrodek administracyjny muhafazy Nowa Dolina, położone w oazie Charga na Pustyni Libijskiej.

Wikipedia


chargeback

[czytaj: czerdżbek] zwrot środków pobranych z karty płatniczej w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości dotyczących transakcji


SJP.pl

Chargeback (z ang. obciążenie zwrotne) – procedura zwrotu środków za transakcję dokonaną kartą płatniczą realizowana przez wystawcę karty i inicjowana przez klienta w sytuacji, gdy nie otrzymał on produktów albo usług, za które zapłacił (lub np. okazały się uszkodzone), nastąpiła pomyłka techniczna w rozliczeniu transakcji lub transakcja nosiła znamiona oszustwa.

Wikipedia


chargot

potocznie: gardłowy, chrypliwy dźwięk, głos; charkot, charchot


SJP.pl


chargotliwy

mający chrypliwy, gardłowy głos; charkliwy, charkotliwy, charchotliwy


SJP.pl


chariklo

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitgr. nimfa opiekująca się małym Achillesem, żona centaura Chirona

 (1.2) mitgr. nimfa, wielbicielka Ateny, matka wróżbity Tejrezjasza

 (1.3) astr. planetoida (prawdopodobnie największa) z grupy centaurów

Wiktionary


charisteria

nazwa publikacji ofiarowywanej w hołdzie osobie o wielkich zasługach i osiągnięciach w jakiejś dziedzinie twórczości lub nauki


SJP.pl


charkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|charkać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obcharkanie n.

 czas. charkać ndk., obcharkać dk.

Wiktionary


charkać

potocznie:
1. wydawać suchy nieartykułowany głos, chrząkać chrapliwie;
2. głośno pluć, odpluwając wydzielinę z krtani lub gardła


SJP.pl

czasownik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pluć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie charkej mi sam do zupy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chark m., charkanie n.

Wiktionary


charkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ewa Charkiewicz – polska ekonomistka, feministka
  • Grzegorz (Charkiewicz) – polski biskup prawosławny
  • Jarosław Charkiewicz – polski publicysta, tłumacz, prawnik i rusycysta
  • Walerian Charkiewicz – polski historyk, publicysta polityczny, poeta
  • Zygmunt Charkiewicz – radziecki botanik i systematyk

Wikipedia


charkliwy

mający chrypliwy, gardłowy głos; charkotliwy, chargotliwy, charchotliwy


SJP.pl


charknięcie

potocznie:
1. wydać suchy nieartykułowany głos, chrząknąć chrapliwie;
2. głośno splunąć, odpluwając wydzielinę z krtani lub gardła;
3. wydać chrapliwy dźwięk w czasie pracy;
4. powiedzieć coś chrapliwym głosem


SJP.pl


charknąć

potocznie:
1. wydać suchy nieartykułowany głos, chrząknąć chrapliwie;
2. głośno splunąć, odpluwając wydzielinę z krtani lub gardła;
3. wydać chrapliwy dźwięk w czasie pracy;
4. powiedzieć coś chrapliwym głosem


SJP.pl


charkot

potocznie: gardłowy, chrypliwy dźwięk, głos; chargot, charchot


SJP.pl


charkotania

potocznie: wydawać chrapliwy głos, chrząkać chrapliwie


SJP.pl


charkotanie

potocznie: wydawać chrapliwy głos, chrząkać chrapliwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wydawanie przez człowieka lub zwierzę charkotliwych, często gardłowych dźwięków

 (1.2) wydawanie przez maszynę lub inną rzecz charkotliwych dźwięków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. charkotliwość ż., charkot m.

 czas. charkotać ndk.

 przym. charkotliwy

 przysł. charkotliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) charczenie, chrapanie, rzężenie

 (1.2) charczenie, rzężenie

Wiktionary


charkotać

potocznie: wydawać chrapliwy głos, chrząkać chrapliwie


SJP.pl


charkotliwiej

stopień wyższy od przysłówka: charkotliwie


SJP.pl


charkotliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co charkotliwe; cecha tych, którzy są charkotliwi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. charkotanie n.

 czas. charkotać

 przym. charkotliwy

 przysł. charkotliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chrypliwość

Wiktionary


charkotliwy

mający chrypliwy, gardłowy głos; charkliwy, chargotliwy, charchotliwy


SJP.pl


charkowianin

mieszkaniec Charkowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Charkowa; osoba z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Charków mrz.

:: fż. charkowianka ż.

 przym. charkowski

Wiktionary


charkowianka

mieszkanka Charkowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Charkowa; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Charków mrz., Charkowszczyzna ż., Charkiw m.

:: fm. charkowianin mos.

 przym. charkowski

Wiktionary


charkowski

1. → Charków;
2. obwód charkowski - jeden z 24 obwodów Ukrainy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Charkowem, dotyczący Charkowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xarˈkɔfsʲci, AS: χarkofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Charków m., charkowianin m., charkowianka ż.

Wiktionary


charków

miasto na Ukrainie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w północno-wschodniej części Ukrainy;

Wiktionary

Charków ( Харків, "Charkiw"; Харьков, "Charkow") – miasto w północno-wschodniej części Ukrainy, położone na południowym krańcu Wyżyny Środkoworosyjskiej, stolica obwodu charkowskiego. Na początku 2021 roku, z liczbą mieszkańców wynoszącą około 1,43 mln, Charków zajął drugie miejsce (po Kijowie) wśród najludniejszych ukraińskich miast. Jest jednym z dziesięciu największych miast Ukrainy pod względem powierzchni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Charkowie odbędą się niektóre mecze piłkarskich mistrzostw Europy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxarkuf, AS: χarkuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. charkowianin mos., charkowianka ż., Charkowszczyzna ż.

 przym. charkowski

Wiktionary


charlać

czasownik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kaszleć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ujek jak mioł tubera, to ino kurzył i charloł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cherlok mos.

Wiktionary


charles

[czytaj: czarls] imię angielskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

 (1.2) imię|polski|m.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Charles – rzeka w Stanach Zjednoczonych, w stanie Massachusetts
  • Charles – rzeka w Stanach Zjednoczonych, w stanie Maine
  • Charles – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Devon
  • Charles (Charles Dias de Oliveira Barbosa, ur. 1984) – brazylijski piłkarz
  • Charles (Charles Fabian Figueiredo Santos lub Charles Baiano, ur. 1968) – piłkarz brazylijski
  • George Charles
  • Jennifer Charles
  • Ray Charles
  • Karol

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 40. rocznicę wydarzeń 1968 r. NBC powtarza swój kultowy wywiad z Charlesem Mansonem przeprowadzony dokładnie 20 lat wcześniej.

 (1.2) Jego misja miała na celu wyjaśnienie sytuacji Charles'owi de Gaulle'owi i przekonanie go, żeby Francja udzieliła wsparcia Stanom Zjednoczonym w ewentualnym konflikcie atomowym.

Wiktionary


charleston

[czytaj: czarlston] szybki taniec w rytmie 4/4, podobny do fokstrota, modny w latach 20. i 30. XX wieku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • charleston – taniec towarzyski
  • Charleston – włoski film komediowy z 1977
  • Charleston – miasto w stanie Australia Południowa
  • Charleston – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Franklin
  • Charleston – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Coles
  • Charleston – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Penobscot
  • Charleston – miasto w stanie Missisipi, w hrabstwie Tallahatchie
  • Charleston – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Mississippi
  • Charleston – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Montgomery
  • Charleston – miasto w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Charleston, nad Atlantykiem (największe)
  • Charleston – miasto w stanie Tennessee, w hrabstwie Bradley
  • Charleston – miejscowość w stanie Utah, w hrabstwie Wasatch

Wikipedia


charlestonka

[czytaj: czarlstonka] perkusyjny instrument muzyczny z grupy idiofonów; break-maszyna, high-hat


SJP.pl


charlestonowy

→ charleston [czytaj: czarlstonowy]


SJP.pl


charlestończyk

[czytaj: czarlstończyk] mieszkaniec Charlestonu


SJP.pl


charlestoński

[czytaj: czarlstoński] przymiotnik od miasta: Charleston


SJP.pl


charlie

[czytaj: czarli albo czerli] obce imię męskie


SJP.pl

Zobacz też: Charlie Shen – chiński piosenkarz.

Charlie, właściwie Károly Horváth (ur. 28 października 1947 w Ondódzie) – węgierski muzyk i piosenkarz.

Wikipedia


charlton

[czytaj: czarlton] dzielnica Londynu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Charlton – jednostka osadnicza w stanie Maryland, w hrabstwie Washington
  • Charlton – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Worcester
  • Charlton – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Saratoga
  • Charlton (ang. Charlton Town) – gmina w stanie Massachusetts, w hrabstwie Worcester
  • Charlton (ang. Charlton Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Otsego
  • Charlton (ang. Charlton Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Saratoga
  • hrabstwo Charlton (ang. Charlton County) – w stanie Georgia
  • Charlton – miasto w stanie Wiktoria
  • Charlton – miasto w prowincji Ontario
  • Charlton (Brinkworth) – miejscowość w hrabstwie Wiltshire (Anglia)
  • Charlton (Donhead St Mary) – miejscowość w hrabstwie Wiltshire (Anglia)
  • Charlton (Fladbury) – miejscowość w hrabstwie Worcestershire (Anglia)

Wikipedia


charmant

[czytaj: szarMĄ] powabny, ujmujący


SJP.pl

Charmant – miejscowość i dawna gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Charente. W dniu 1 stycznia 2016 roku z połączenia trzech ówczesnych gmin – Charmant, Chavenat oraz Juillaguet – utworzono nową gminę Boisné-La Tude. Siedzibą gminy została miejscowość Charmant. W 2013 roku populacja Le Rouget wynosiła 369 mieszkańców.

Wikipedia


charme

[czytaj: szarm] urok, powab, wdzięk osobisty; szarm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. wdzięk, urok, powab, czar

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • La Charme – francuska gmina w regionie Franche-Comté
  • Le Charme – francuska gmina w Regionie Centralnym
  • Charmé – francuska miejscowość i gmina w regionie Poitou-Charentes
  • La Charmée – francuska gmina w regionie Burgundia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta narzucona sobie rezerwa sprawia jednak, że przestawanie z takim młodzieńcem ma swoisty charme.

 (1.1) (…) był pełen osobistego charme, lubił żartować z panem inspektorem, a niemiecki znał wybornie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃarm, AS: šarm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. szarm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wdzięk

Wiktionary


charmeur

[czytaj: szarmör] mężczyzna ujmujący, fascynujący, atrakcyjny


SJP.pl


charmeuse

[czytaj: szarmöz] kobieta ujmująca, fascynująca, atrakcyjna


SJP.pl


charms

[czytaj: czarms] mała srebrna zawieszka, przypinana do bransoletki modułowej


SJP.pl


charmęzi

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. chrust

Wiktionary


charnowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Charnowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Ustka
  • Charnowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Płoty
  • Charnowo– zlikwidowany przystanek kolei wąskotorowej w Charnowie, w województwie zachodniopomorskim

Wikipedia


charolaise

[czytaj: szaroLEZ] francuska rasa bydła domowego pochodząca z Masywu Centralnego; szarol


SJP.pl

Ch

Wikipedia


charon

1. w mitologii greckiej: przewoźnik dusz przez rzekę Styks lub Acheron do Hadesu;
2. księżyc Plutona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mit. przewoźnik dusz zmarłych występujący w mitologii greckiej i etruskiej;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (2.1) astr. naturalny satelita Plutona;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Charon – w mitologii greckiej przewoźnik dusz zmarłych przez rzekę Acheron (lub Styks)
  • Charon – księżyc Plutona
  • Charon – fińska grupa muzyczna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hemera uchodziła za córkę Ereba i Nyks oraz siostrę Etera, Charona i Nemezys.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxarɔ̃n, AS: χarõn

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) ⯕

Wiktionary


charqui

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spoż. solone i suszone na słońcu paski chudej wołowiny, pierwotnie przygotowywane przez rdzennych mieszkańców Ameryki Południowej

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jerky

Wiktionary


charszewo

Charszewo – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie rypińskim, w gminie Rogowo.

Wikipedia


charsznica

wieś w woj. małopolskim


SJP.pl

Charsznica (do czerwca 2004 "Charsznica-Wieś") – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie miechowskim, w gminie Charsznica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Rejon Charsznicy jest jednym z głównych w Polsce ośrodków uprawy kapusty oraz produkcji kapusty kiszonej. Co roku we wrześniu organizowane są we wsi Dni Kapusty.

Wikipedia


charsznicki

przymiotnik od: Charsznica


SJP.pl


charszniczanin

mieszkaniec Charsznicy


SJP.pl


charszniczanka

mieszkanka Charsznicy


SJP.pl


chart

duży pies myśliwski z charakterystycznym zadem w kształcie łuku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. pies myśliwski charakteryzujący się smukłym, wydłużonym ciałem, delikatną głową z wydłużonym pyskiem, długimi kończynami oraz pojemną klatką piersiową;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xart, AS: χart

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. charcik m.

:: fż. charcica ż.

 przym. charci

Wiktionary


chartaria

zbiory dokumentów, księgi klasztorne; chartularia


SJP.pl


charter

[czytaj: czarter] umowa między armatorem a frachtującym o wynajęcie statku lub samolotu na określony czas; czarter


SJP.pl


charterować

[czytaj: czarterować] wynajmować statek lub samolot na określony kurs lub czas; czarterować


SJP.pl


charterowy

→ charter [czytaj: czarterowy]; czarterowy


SJP.pl


chartowaty

typ chartowaty - typ psów o podłużnej, stożkowatej głowie z wąską czaszką i małymi uszami zwróconymi do tyłu


SJP.pl


chartres

[czytaj: szartr] miasto we Francji


SJP.pl

Chartres () – miejscowość i gmina we Francji, w Regionie Centralnym-Dolinie Loary, w departamencie Eure-et-Loir.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 39 595 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 2350 osób/km² (wśród 1842 gmin Regionu Centralnego Chartres plasuje się na 6. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 798.).

Wikipedia


chartreuse

[czytaj: szarTRÖZ] francuski likier ziołowy; szartreza


SJP.pl

Chartreuse – francuski likier oparty na destylacie winnym i ekstraktach ze 130 różnych ziół. Jego nazwa pochodzi od klasztoru kartuzów La Grande Chartreuse w okolicach Grenoble.

Istnieją dwa podstawowe typy likieru Chartreuse:

Wikipedia


chartryjski

[czytaj: szartryjski] przymiotnik od: Chartres


SJP.pl


chartularia

zbiory dokumentów, księgi klasztorne; chartaria


SJP.pl


chartum

stolica Sudanu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Sudanu;

Wiktionary

Chartum (arab. الخرطوم al-Ḫarṭūm, czyli „trąba słonia”) – stolica Sudanu, położona w miejscu, w którym łączą się wody Nilu Białego i Błękitnego. Główny ośrodek polityczny, handlowy i kulturalny kraju, ważny węzeł komunikacyjny. Uniwersytet założony w 1903. Liczba mieszkańców wynosi 2 568 590 (2010) – jest to drugie pod względem ludności miasto kraju. Wraz z sąsiednimi miastami Omdurmanem i Chartumem Północnym tworzy zespół miejski, który zamieszkuje około 4,8 mln mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chartum wspiera ugandyjskich rebeliantów, bo - jak twierdzi - Uganda pomaga sudańskim separatystom z Ludowej Armii Wyzwolenia Sudanu SPLA.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxartũm, AS: χartũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chartumczyk mos., chartumka ż.

 przym. chartumski

Wiktionary


chartumczyk

mieszkaniec Chartumu (stolicy Sudanu); Chartumianin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Chartumu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xarˈtũmt͡ʃɨk, AS: χartũmčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chartum mrz.

:: fż. chartumka ż.

 przym. chartumski

Wiktionary


chartumianin

mieszkaniec Chartumu (stolicy Sudanu); Chartumczyk


SJP.pl


chartumianka

Chartumka;
1. mieszkanka Chartumu (stolicy Sudanu);
2. mieszkanka Chartumu Północnego (miasta w Sudanie)


SJP.pl


chartumka

mieszkanka Chartumu (stolicy Sudanu); Chartumianka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Chartumu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xarˈtũmka, AS: χartũmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chartum mrz.

:: fm. chartumczyk mos.

 przym. chartumski

Wiktionary


chartumski

przymiotnik od: Chartum (stolica Sudanu)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miasta Chartum

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zoo chartumskim reprezentowane są absolutnie wszystkie gatunki zwierzyny sudańskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xarˈtũmsʲci, AS: χartũmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chartum mrz., chartumczyk mos., chartumka ż.

Wiktionary


chartyzm

pierwszy masowy ruch polityczny robotników angielskich, żądający demokratycznych reform politycznych; czartyzm


SJP.pl


charybda

jeden z żeńskich potworów czyhający na statki na skałach Przylądka Scylla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitgr. córka Posejdona i Gai, potwór morski czyhający na marynarzy w Cieśninie Mesyńskiej;

Wiktionary

Charybda (gr. Χάρυβδις "Chárybdis") – w mitologii greckiej jeden z dwóch potworów morskich (drugim była Skylla) czyhających na żeglarzy po obu stronach cieśniny, lokalizowanej jako Cieśnina Mesyńska.

Wikipedia


charydżyci

wyznawcy jednego z trzech (poza sunnizmem i szyizmem), skrajnego odłamu islamu


SJP.pl


charydżycki

→ charydżyta


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rel. związany z charydżytami, dotyczący charydżytów lub charydżyzmu

Wiktionary

Patrz:

charydżyta

Powiązane:

 rzecz. charydżyta mos., charydżyzm mrz.

Wiktionary


charydżyta

członek pierwszego w islamie ugrupowania polityczno-religijnego negującego władzę kalifa


SJP.pl


charydżytka

→ charydżyta


SJP.pl

Patrz:

charydżyta

charydżyzm

jeden z trzech (obok sunnizmu i szyizmu) nurtów islamu


SJP.pl

Charydżyzm ( ‏خوارج,‎ "chawāridż") – najmniejszy z trzech głównych nurtów islamu (obok sunnizmu i szyizmu). Był pierwszą grupą rozłamową w tej religii, powstałą wskutek sporu o sukcesję do tronu kalifa.

Wikipedia


charyna

rodzaj węża z rodziny dusicieli; wąż gumowy


SJP.pl


charyta

w mitologii greckiej: każda z trzech córek Zeusa (Eufrozyne, Aglaja lub Talia), bogiń wdzięku, uroków ludzkiego życia i przyrody


SJP.pl


charytatywnie

przysłówek

 (1.1) nie pobierając wynagrodzenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Policjanci pomagają dzieciom charytatywnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. charytatywność ż.

 przym. charytatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dobroczynnie

Wiktionary


charytatywność

dobroczynność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co charytatywne;

Wiktionary

Ch

Wikipedia

Powiązane:

 przym. charytatywny

 przysł. charytatywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dobroczynność

Wiktionary


charytatywny

płynący z miłości do bliźniego; dobroczynny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dobroczynny, wspierający biednych, potrzebujących i zagrożonych marginalizacją w życiu społecznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We Wrocławiu odbył się koncert charytatywny znanych zespołów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxarɨtaˈtɨvnɨ, AS: χarytatyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. charytatywność ż.

 przysł. charytatywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miłosierny, dobroczynny, dobry, filantropijny, humanitarny, przest. zbożny

Wiktionary


charytolog

teolog zajmujący się zagadnieniami łaski Bożej


SJP.pl


charytologia

w teologii chrześcijańskiej: dział dogmatyki, którego przedmiotem jest łaska


SJP.pl

Charytologia ("charis" łaska, "logos" słowo) – nauka o Bożej łasce, jedna z dziedzin teologii dogmatycznej.

Wikipedia


charytologiczny

→ charytologia


SJP.pl

Patrz:

charytologia

charyzjusz

imię męskie


SJP.pl


charyzma

charyzmat;
1. wszystkie cechy charakteru, które czynią daną osobę wyjątkową na tle społeczeństwa;
2. według teologii: przejaw łaski bożej, dar Ducha Świętego udzielany pojedynczemu człowiekowi lub określonej wspólnocie dla dobra społeczności Kościoła;
3. w religioznawstwie: typ wrażliwości religijnej, wyróżniający daną osobę od otoczenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha jednostki, dająca jej niekwestionowany autorytet w grupie;

Wiktionary

Charyzma (gr. "chárisma" „dar”) – termin zaczerpnięty z teologii, gdzie określał jednostki obdarowane łaską boską, „darem bożym”, obecnie rozumiany jest jako:

Termin „charyzma” jest używany w odniesieniu do lidera i cech, w jakie został on wyposażony czy które posiada, nie nawiązując do celów, do jakich on zmierza, czy motywów, jakimi się kieruje.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Andrzej wykazuje się niebywałą charyzmą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈrɨzma, AS: χaryzma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. charyzmat mrz., charyzmatyczka ż.

 przym. charyzmatyczny

 przysł. charyzmatycznie

Wiktionary


charyzmacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od charyzmat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. charyzmat m.

Wiktionary


charyzmat

charyzma;
1. wszystkie cechy charakteru, które czynią daną osobę wyjątkową na tle społeczeństwa;
2. według teologii: przejaw łaski bożej, dar Ducha Świętego udzielany pojedynczemu człowiekowi lub określonej wspólnocie dla dobra społeczności Kościoła;
3. w religioznawstwie: typ wrażliwości religijnej, wyróżniający daną osobę od otoczenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ogół cech charakteru czyniących daną osobę wyjątkową na tle społeczeństwa

 (1.2) teol. szczególny dar otrzymywany przez człowieka od Ducha Świętego;

 (1.3) rel. typ wrażliwości religijnej, który wyróżnia daną osobę z otoczenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kościół pierwszych wieków posługiwał się charyzmatami bardzo intensywnie.

 (1.2) Obdarowanie charyzmatem nie może zatem być głównym argumentem świadczącym o świętości człowieka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. charyzma ż., charyzmatyk m., charyzmatyczka ż., charyzmatyczność ż., charyzmacik mrz.

 przym. charyzmatyczny

 przysł. charyzmatycznie

Wiktionary


charyzmatyczka

1. kobieta obdarzona charyzmą, budząca autorytet u innych;
2. według teologii: kobieta obdarzona darami łaski bożej, wyposażona przez Ducha Świętego w dar służący dobru społeczności Kościoła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teol. kobieta obdarzona charyzmatami

 (1.2) teol. członkini wspólnoty charyzmatycznej

 (1.3) teol. członkini ewangelikalnego Kościoła charyzmatycznego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W spotkaniu z charyzmatyczką z USA w Pionkach wzięło udział prawie sto osób.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. charyzmat m., charyzma ż.

:: fm. charyzmatyk m.

 przym. charyzmatyczny

 przysł. charyzmatycznie

Wiktionary


charyzmatycznie

przysłówek

 (1.1) teol. przy użyciu darów charyzmatycznych

 (1.2) pot. z charyzmą, z zaangażowaniem, inaczej niż przeciętnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak posługiwać charyzmatycznie na Mszy Św. z modlitwą w intencji uzdrowienia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. charyzmat mrz., charyzmatyk mos., charyzmatyczka ż., charyzmatyczność ż., charyzma ż.

 przym. charyzmatyczny

Wiktionary


charyzmatyczniej

stopień wyższy od przysłówka: charyzmatycznie


SJP.pl


charyzmatyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: charyzmatyczny


SJP.pl


charyzmatyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teol. cecha tego, co charyzmatyczne

 (1.2) socjol. cecha jednostki, dająca jej niekwestionowany autorytet w grupie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Błędne metodologicznie jest utożsamianie charyzmatyczności katolickiej z ruchem pentekostalnym.

 (1.2) O jego charyzmatyczności decydowały siła woli i hart ducha.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. charyzmat m., charyzmatyk m., charyzmatyczka ż.

 (1.2) rzecz. charyzma ż., charyzmatyk mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) charyzma

Wiktionary


charyzmatyczny

1. obdarzony charyzmą (charyzmatem), czyli szczególnymi właściwościami, budzącymi i utrzymującymi czyjś autorytet wśród innych;
2. w religii: obdarzony charyzmą (charyzmatem), czyli szczególnym darem łaski bożej, darem Ducha Świętego


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) socjol. obdarzony charyzmą, estymą

 (1.2) rel. obdarzony charyzmatami, związany z charyzmatami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Józef Piłsudski był charyzmatycznym przywódcą, pociągał za sobą tłumy Polaków.

 (1.2) Nie ulega wątpliwości, że ruch charyzmatyczny z całym swoim zapałem ewangelizacyjnym stał się pewnym wyzwaniem dla Kościoła katolickiego i dalej nim jest.

 (1.2) W Licheniu odbyły się warsztaty posługi charyzmatycznej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. charyzma ż., charyzmatyczność ż., charyzmat mrz., charyzmatyk mos., charyzmatyczka ż., charyzmatyczność ż.

 przysł. charyzmatycznie

Wiktionary


charyzmatyk

1. osoba obdarzona charyzmą, budząca autorytet u innych;
2. według teologii: osoba obdarzona darami łaski bożej, wyposażona przez Ducha Świętego w dar służący dobru społeczności Kościoła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. ktoś obdarzony charyzmatami;

 (1.2) rel. członek wspólnoty charyzmatycznej

 (1.3) rel. członek ewangelikalnego Kościoła charyzmatycznego

Wiktionary

Charyzmatyk – obdarzony charyzmatami, w znaczeniu religijnym – darami Ducha Świętego. W szerszym znaczeniu oznacza również:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Franciszek z Asyżu był włoskim charyzmatykiem.

 (1.2) Każdy członek tej wspólnoty jest charyzmatykiem i posługuje charyzmatami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. neocharyzmatyk mos., charyzmat mrz.

:: fż. charyzmatyczka ż.

 przym. charyzmatyczny

 przysł. charyzmatycznie

Wiktionary


charz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) daw. zdrobn. imię|polski|m. Zachariasz

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Charz Pierwszy (lub Charz A) – zachodnia część miasta Nałęczowa w województwie lubelskim, w powiecie puławskim (do 1956 samodzielna wieś)
  • Charz Drugi (lub Charz B) – południowa część miasta Nałęczowa w województwie lubelskim, w powiecie puławskim (do 1956 samodzielna wieś)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xaʃ, AS: χaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zachariasz m.

:: zdrobn. Charzyk m.

Wiktionary


charzewice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Charzewice – dzielnica Stalowej Woli
  • Charzewice – wieś w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Zakliczyn
  • Charzewice – dawna gmina wiejska
  • Charzewice – gromada w powiecie brzeskim
  • Charzewice – gromada w powiecie tarnobrzeskim

Wikipedia


charzewo

Charzewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Kiszkowo. Prowadzi przez nią Wielkopolska Droga św. Jakuba.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia


charzewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Charzewski (1941-), polski polityk, samorządowiec
  • Emil Holuka-Charzewski (1890-), polski oficer
  • Jan Józef Charzewski, urzędnik ziemski XVII wieku
  • Józef Charzewski, urzędnik ziemski XVIII wieku
  • Stanisław Charzewski (1882-1916), polski oficer
  • Tadeusz Charzewski (1892-1924), polski nauczyciel

Wikipedia


charzyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) daw. zdrobn. imię|polski|m. Zachariasz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxaʒɨk, AS: χažyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Charzykowy nmos., Zachariasz, Charz

Wiktionary


charzykowski

przymiotnik od: Charzykowy


SJP.pl


charzykowy

wieś turystyczno-letniskowa w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś letniskowa i turystyczna niedaleko Chojnic;

Wiktionary

Charzykowy ( Charzëkòwë, Müskendorf) – wieś turystyczno-letniskowa w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Chojnice. Leży nad Jeziorem Charzykowskim.

W skład sołectwa "Charzykowy" wchodzą także miejscowości: Łukomie, Pomoc i Wolność. W końcu 2024 sołectwo liczyło 2124 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nigdy nie zapomnę wakacji w Charzykowach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxaʒɨˈkɔvɨ, AS: χažykovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Charzyk

 przym. charzykowski

Wiktionary


charzyno

Charzyno (niem. "Garrin") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Siemyśl.

Według danych z 31 grudnia 2013 r. Charzyno miało 898 mieszkańców.

Wikipedia


charzyński

nazwisko


SJP.pl


charłacki

przestarzale: mizerny, wychudły, nędzny; charłaczy


SJP.pl


charłactwo

skrajne wyniszczenie ustroju z zanikiem tkanki tłuszczowej i mięśni; kacheksja


SJP.pl


charłaczy

przestarzale: mizerny, wychudły, nędzny; charłacki


SJP.pl


charłaj

być przez dłuższy czas słabym, mizernym, cierpiącym, chorowitym; cherlać


SJP.pl


charłak

człowiek wyniszczony chorobą, wychudzony; kachektyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek schorzały, mizernie wyglądający

 (1.2) człowiek bez środków do życia, biedak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zakonnica uwijała się przy charłakach, starając się ulżyć ich niedoli.

 (1.2) W sieni stało jakiś dwóch charłaków, prosząc feldmarszałka o jałmużnę.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. charłać ndk.

 przym. charłacki

 przysł. charłacko

 rzecz. charłackość ż., charłactwo n., charłaczość ż., charłaczyna ż., charłanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cherlak, cherlawiec, chory, słabeusz, wymoczek

 (1.2) biedak

Wiktionary


charłanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|charłać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. charłać

 rzecz. charłak mos.

Wiktionary


charławy

wychudzony, wyniszczony chorobą; charłacki, charłaczy, kachektyczny


SJP.pl


charłać

być przez dłuższy czas słabym, mizernym, cierpiącym, chorowitym; cherlać


SJP.pl


chasa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. czeladź, służba rolna

Wiktionary


chasbułatow

nazwisko


SJP.pl


chashitsu

w architekturze japońskiej pawilon ogrodowy, wznoszony specjalnie do ceremonialnego picia herbaty


SJP.pl

Chashitsu – pomieszczenie przeznaczone do ceremonialnego picia herbaty.

Wikipedia


chasmofit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. roślina korzystająca z gleby powstającej w szczelinach skał

Wiktionary


chasmogamia

zapłodnienie zachodzące w otwartym kwiecie


SJP.pl

Chasmogamia – rodzaj zapylenia zachodzący w otwartym kwiecie. Jej przeciwieństwem jest klejstogamia, zachodząca w kwiecie zamkniętym.

Wikipedia


chasmogamiczny

→ chasmogamia


SJP.pl

Patrz:

chasmogamia

chasor

Chasor, Hazor (hebr. תל חצור, "Tel Chacor") – ruiny starożytnego miasta kananejskiego położone na północ od Jeziora Tyberiadzkiego w Górnej Galilei, na północy Izraela. Leży przy kibucu Ajjelet ha-Szachar, przy drodze z Rosz Pinna do Kirjat Szemona.

Wikipedia


chassis

[czytaj: szas-i]
1. podwozie samochodu;
2. obudowa (w komputerach) lub metalowa rama bądź płytka drukowana (w odbiornikach radiowych, telewizyjnych itp.), do której mocowane są podzespoły urządzenia


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chassis (wym. szas-i; IPA: ) – wyraz używany w polszczyźnie m.in. w terminologii technicznej; w języku angielskim chassis jest zapożyczeniem z fr. châssis („rama”), wywodzonego od łac. capsa („skrzyni...
    • w elektronice – element nośny (rama/płyta montażowa) urządzenia elektronicznego, do którego mocuje się podzespoły; określenie bywa stosowane także do konstrukcji wsporczej urządzeń elektronicznych (be...
    • w informatyce – obudowa komputera lub innego urządzenia, pełniąca funkcję elementu nośnego dla podzespołów.
    • w motoryzacji – podwozie / rama (element nośny pojazdu), na którym montuje się pozostałe zespoły; w wielu nowoczesnych samochodach osobowych funkcje ramy i nadwozia są zintegrowane (konstrukcja samono...
    • Chassis – polski zespół numetalowy

Wikipedia


chasyd

członek odłamu judaizmu, odznaczającego się rygorystycznym przestrzeganiem tradycyjnych zwyczajów religijnych i przepisów Talmudu; chusyt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. wyznawca chasydyzmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W drzwiach do bożnicy stało dwóch chasydów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxasɨt, AS: χasyt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chasydyzm m.

:: fż. chasydka ż.

 przym. chasydzki

Wiktionary


chasyda

członek odłamu judaizmu, odznaczającego się rygorystycznym przestrzeganiem tradycyjnych zwyczajów religijnych i przepisów Talmudu; chusyt


SJP.pl


chasydka

wyznawczyni chasydyzmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. wyznawczyni chasydyzmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy wejściu do mykwy stała otyła chasydka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chasydyzm mrz.

:: fm. chasyd m.

 przym. chasydzki

Wiktionary


chasydyzm

ruch religijny w judaizmie, kierowany przez cadyków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. judaistyczny ruch religijny lub pobożnościowy o charakterze mistycznym;

 (1.2) rel. chasydyzm polski

Wiktionary

Chasydyzm, chasydyzm polski – odmiana chasydyzmu, powszechnie i potocznie zwana po prostu chasydyzmem. Jest znana najszerzej, między innymi dlatego, że rozwija się do dziś. Mimo że dzisiejszy chasydyzm jest wynikiem kilkuwiekowej ewolucji, to w prostej linii jest spadkobiercą ruchu powstałego w XVIII wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym czasie studiował chasydyzm pod kierunkiem Dawida ben Szlomy z Lelowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chasyd mos., chasydka ż.

 przym. chasydzki

Wiktionary


chasydzki

przymiotnik od: chasyd


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rel. związany z chasydem, dotyczący chasyda lub chasydyzmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chasyd mos., chasydka ż., chasydyzm mrz.

Wiktionary


chasza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. gromada

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxaʃa, AS: χaša

Wiktionary


chaszczak

gatunek małego ptaka z rodziny trzciniaków, np. chaszczak madagaskarski


SJP.pl


chaszcze

bardzo gęste, dzikie krzaki; zielska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gęste krzaki lub zarośla

Wiktionary


chat

[czytaj: czat] rozmowa prowadzona za pośrednictwem Internetu; czat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. zob. czat.

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) D. lm. zob. chata.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gadałam z Tomkiem na chacie i nagle wyłączyli prąd.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃat, AS: čat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chatownik mos., chatroom mrz., czatownia ż.

 czas. chatować ndk.

 przym. chatowy

Wiktionary


chata

drewniany budynek na wsi lub w górach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. drewniany budynek mieszkalny na wsi lub w górach;

 (1.2) etn. prosty, prymitywny budynek stawiany przez ludy pierwotne

 (1.3) pot. przen. każde mieszkanie lub dom rodzinny

Wiktionary

Ch

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W oknach chat widać było światła naftowych kaganków.

 (1.2) Tymczasem w chatach czarowników ozwały się w bomie na szczycie góry dzikie ryki złego Mzimu.

 (1.3) Czasem, jak ma robotę, to nie ma jej w domu po parę dni. A ja mam wolną chatę, chłopaki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxata, AS: χata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chatnik m., chatar m.

:: zdrobn. chatka ż., chateńka ż., chatynka ż.

 przym. chatowy, chatkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chatka, chateńka, chatynka, chałupa, domek

 (1.2) chyża, koleba, szałas, lepianka, pantok, półziemianka

 (1.3) mieszkanie, dom; pot. chałupa; slang. chawira (hawira)

Wiktionary


chatanga

1. miasto w Rosji;
2. rzeka w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, powstaje z połączenia Chety i Kotuja;

Wiktionary

Chatanga (ros. Хатанга) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim. Długość 227 km, długość ciągu rzecznego od źródeł Kotuja 1636 km; powierzchnia dorzecza 364 tys. km²; średni roczny przepływ przy ujściu 3286 m³/s.

Powstaje z połączenia rzek Cheta i Kotuj, płynie w kierunku północno-wschodnim po Nizinie Północnosyberyjskiej, uchodzi estuarium do Zatoki Chatańskiej Morza Łaptiewów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. chatański

Wiktionary


chatar

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) środ. gospodarz schroniska turystycznego lub chatki w górach;

Wiktionary

Ch

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. chata ż., chatnik m., chatka ż., chateńka ż., chatynka ż.

 przym. chatowy, chatkowy

Wiktionary


chatański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chatangą, dotyczący Chatangi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chatanga ż.

Wiktionary


chatbot

[czytaj: czatbot] program, z którym można się komunikować przez chat (czat); czatbot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) inform. program komputerowy, którego zadaniem jest rozmowa z człowiekiem przez czat;

Wiktionary

Ch

Wikipedia


chateaubriand

[czytaj: szatoBRJĄ albo szatoBRJAN] pieczeń z polędwicy wołowej; szatobriand


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) polędwica wołowa pieczona na ruszcie, podawana z ziemniakami;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • François-René de Chateaubriand
  • Chateaubriand (potrawa)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Będąc ostatnio w restauracji zamówiłem chateaubriand.

Wiktionary


chateńka

zdrobnienie od: chatka


SJP.pl


chatgpt

nazwa chatbota


SJP.pl

ChatGPT – chatbot opracowany przez OpenAI, oparty na generatywnej sztucznej inteligencji (dużym modelu językowym GPT), służący do generowania odpowiedzi na dane wprowadzane przez użytkownika. Model ten został opracowany na podstawie dużych zbiorów danych, aby mógł prowadzić rozmowę i angażować się w różne tematy, od ogólnych rozmów po określone obszary wiedzy.

Wikipedia


chatib

w islamie: kaznodzieja wygłaszający kazanie w meczecie


SJP.pl

Chatib (arab. خطيب, ḫaṭīb; tur. hatip) – w islamie kaznodzieja wygłaszający chutbę w meczecie podczas wspólnej piątkowej modlitwy lub modlitw w trakcie świąt bajram. Chatibem jest najczęściej imam każdego meczetu, główny mułła. Ponieważ chutba oprócz treści religijnych odnosi się także do wydarzeń bieżących, chatib bywa nierzadko swego rodzaju felietonistą. Wzorem chatiba był Al-Dżahiz.

Wikipedia


chatka

mały domek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: chata

 (1.2) mała chata

 (1.3) rodzaj schroniska lub schronu turystycznego, głównie w górach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W głuchej puszczy przed chatką leśnika rota strzelców stanęła zielona.

 (1.3) Pod wierzchołkiem Czarnej Kopy znajdowała się najmniejsza z karkonoskich chatek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxatka, AS: χatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chata ż., chateńka ż., chatynka ż., chatar mos.

 przym. chatkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chateńka, chatynka

 (1.3) schron turystyczny, bacówka

Wiktionary


chatkowy

→ chatka


SJP.pl

Patrz:

chatka

chatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chatować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃatɔˈvãɲɛ, AS: čatovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chatować

Wiktionary


chatować

[czytaj: czatować] rozmawiać z kimś za pośrednictwem Internetu; czatować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) alternatywna pisownia → czatować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nikt nikogo nie zmusza do pracy — wolny wybór: albo pracujesz albo chatujesz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃaˈtɔvat͡ɕ, AS: čatovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chatowanie n., chat m., chatter m., chatownik m., chatroom m.

 przym. chatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czatować

Wiktionary


chatowicz

[czytaj: czatowicz] uczestnik czatu; czatowicz, czatownik, chatownik


SJP.pl


chatowiczka

uczestniczka czatu; czatowniczka, czatowiczka, chatowniczka


SJP.pl


chatownik

[czytaj: czatownik] uczestnik czatu; czatownik, czatowicz, chatowicz


SJP.pl


chatowy

→ chat [czytaj: czatowy]; czatowy


SJP.pl


chatrak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) reg-pl|Kresy południowe. ekspr. agent policyjny

Wiktionary


chatroom

[czytaj: czat rum] internetowy kanał dyskusyjny; chat room, czatownia, czateria


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. wirtualna przestrzeń, gdzie odbywają się rozmowy uczestników czatu na określony temat lub grupujące użytkowników o podobnym profilu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Abyście się jednak mogli spotkać, musicie się pojawiać w chatroomie o ustalonej porze. (z Internetu)

 (1.1) Nie zawsze spotykała się z miłym przyjęciem, często była wyrzucana z chatroomów. (z Internetu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chat mrz./ż., chatownik mos., chat room mrz., czatownia ż.

 czas. chatować ndk.

 przym. chatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. chat room

Wiktionary


chattanooga

[czytaj: czataNUga] miasto w USA


SJP.pl

Chattanooga – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Tennessee. Leży nad rzeką Tennessee, niedaleko granicy ze stanem Georgia. Według spisu w 2020 roku liczy 181,1 tys. mieszkańców i jest 4. co do wielkości miastem stanu Tennessee. Obszar metropolitalny Chattanooga obejmuje 567,4 tys. mieszkańców.

Wikipedia


chatyna

regionalnie: mała, nędzna chata


SJP.pl


chatynka

mały drewniany budynek na wsi lub w górach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: chata

 (1.2) mała lub skromna chata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chata ż., chatka ż., chatar mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chatka

Wiktionary


chaucer

[czytaj: CZOser] nazwisko


SJP.pl


chaus

gatunek drapieżnego kota; kot błotny, kot bagienny, kot trzcinowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Felis chaus|Schreber|ref=tak., drapieżny ssak z rodziny kotowatych o maskującym umaszczeniu występujący w południowej Azji i Egipcie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie odważyłabym się trzymać chausa w domu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kot bagienny, kot błotny, kot trzcinowy

Wiktionary


chavannes

[czytaj: szaWAN] nazwisko, m.in. Edouard Chavannes (1865-1918) - sinolog francuski; Pierre Cécile Puvis de Chavannes (1824-1898) - malarz francuski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chavannes – gmina w Regionie Centralnym
  • Chavannes – gmina w regionie Rodan-Alpy
  • Chavannes-sur-l’Étang – gmina
  • Chavannes-sur-Reyssouze – gmina
  • Chavannes-sur-Suran – miejscowość
  • Chavannes-de-Bogis – gmina w kantonie Vaud, w okręgu Nyon
  • Chavannes-des-Bois – gmina w kantonie Vaud, w okręgu Nyon
  • Chavannes-le-Chêne – gmina w kantonie Vaud, w okręgu Jura-Nord vaudois
  • Chavannes-le-Veyron – gmina w kantonie Vaud, w okręgu Morges
  • Chavannes-les-Forts – miejscowość w gminie Siviriez w kantonie Fryburg, w okręgu Glâne
  • Chavannes-près-Renens – gmina w kantonie Vaud, w okręgu Ouest lausannois
  • Chavannes-sous-Orsonnens – miejscowość w gminie Villorsonnens w kantonie Fryburg, w okręgu Glâne

Wikipedia


chawa

imię żeńskie


SJP.pl


chawira

potocznie: dom, mieszkanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara przestępcza dom, mieszkanie

 (1.2) prostytutka

 (1.3) gwara przestępcza kryjówka

 (1.4) gwara przestępcza duża kieszeń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈvʲira, AS: χavʹira

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zdrobn. chawirka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zob. prostytutka.

Wiktionary


chawirka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara przestępcza zdrobn. od chawira

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈvʲirka, AS: χavʹirka

Wiktionary


chawłodno

Chawłodno – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Gołańcz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wikipedia


chazael

Ch

Wikipedia


chazan

w judaizmie: kantor prowadzący nabożeństwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. (w judaizmie) kantor synagogi, urzędnik synagogalny

Wiktionary

Chazan ( ‏חַזָּן‎ "chazzan", ‏חזן‎ "chazn"; inaczej kantor) – w judaizmie osoba prowadząca nabożeństwo z mniejszego pulpitu przed aron ha-kodeszem. W judaizmie ortodoksyjnym funkcję tę pełnią tylko mężczyźni, natomiast w judaizmie reformowanym dopuszcza się do niej kobiety, tzw. "chazanit".

Wikipedia


chazar

członek koczowniczego ludu pochodzenia tureckiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) członek ludu koczowniczego pochodzenia tureckiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wg tego listu, Żydzi z Persji i Armenii uciekając przed prześladowaniami zasymilowali się prawie całkowicie pośród przyjmujących ich Chazarów.

 (1.1) W 965 roku wielki książę kijowski Świętosław rozgromił Chazarów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxazar, AS: χazar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chazarka ż.

 przym. chazarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kozar

Wiktionary


chazarka

członkini koczowniczego ludu pochodzenia tureckiego


SJP.pl


chazarowie

członek koczowniczego ludu pochodzenia tureckiego


SJP.pl

Zo

Wikipedia


chazarski

dotyczący Chazarów, charakterystyczny dla Chazarów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chazarami, dotyczący Chazarów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chazar m., Chazarka ż.

Wiktionary


chazbijewicz

nazwisko


SJP.pl


chaziaj

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) łódź. białystok. bogaty gospodarz

 (1.2) reg. pozn. daw. chłop ze wschodu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chaziajstwo n., chadziaj m.

Wiktionary


chazmatozaur

przypominający krokodyla archozaur z epoki triasu


SJP.pl


chazmozaur

duży dinozaur roślinożerny z kryzą wokół głowy i trzema rogami, podobny do triceratopsa


SJP.pl


chała

1. podłużna, zwykłe słodka bułka pszenna, zapleciona w warkocz;
2. pospolicie: marna, bezwartościowa rzecz, zwykle o przedstawieniu, filmie, utworze literackim itp.; kicz, szmira, chłam, gniot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. podłużne, plecionyecione, zwykle słodkie pieczywo przygotowywane tradycyjnie na szabat przez Żydów aszkenazyjskich

 (1.2) pot. pejor. coś marnej jakości, bezwartościowego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chała – demon w mitologii słowiańskiej
  • chała – rodzaj pieczywa

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. chałka ż.

 przym. chałowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bułka szabasowa, war. chałka

 (1.2) lipa, szmira, tandeta

Wiktionary


chałaciarski

przymiotnik od: chałaciarz


SJP.pl


chałaciarz

ubogi Żyd noszący tradycyjny chałat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. Żyd w chałacie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był to widocznie żyd, ale ani surdutowiec ani chałaciarz, bo jego suknia jedwabna miała formę raczej księżej sutanny; nie nosił ani pejsów ani jarmułki na głowie, a brodę miał z rzymska przystrzyżoną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chałat mrz., chałacik mrz., chałatowy mos.

 przym. chałatowy

Wiktionary


chałacik

zdrobnienie od: chałat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od chałat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie chałat, lecz tylko mały chałacik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chałat m., chałaciarz mos., chałatowy mos.

 przym. chałatowy

Wiktionary


chałasiński

nazwisko


SJP.pl


chałat

1. długi płaszcz noszony na Wschodzie;
2. luźny fartuch ochronny; kitel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szeroka, sięgająca stóp odzież w formie płaszcza noszona w niektórych krajach Wschodu, również przez społeczność żydowską wschodniej Europy;

 (1.2) fartuch, wierzchnie okrycie chroniące ubraniefakt.

Wiktionary

Chałat (także kapota) – szeroka wierzchnia odzież zapinana z przodu i sięgająca stóp, noszona zwłaszcza przez Żydów we wschodniej Europie.

W Małopolsce, chałat to też nazwa stroju szkolnego lub fartucha, który noszą biolodzy, chemicy, archiwiści i lekarze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nagle ujrzał przed sobą Żyda w długim chałacie i w butach z cholewami, który nie wiadomo po co o tej porze przyplątał się tu z ponurych ulic getta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxawat, AS: χau̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chałacik mrz., chałaciarz mos., chałatowy mos.

 przym. chałatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kitel, daw. puderman, pudermantel

Wiktionary


chałatowi

rzadko spotykane określenie Żydów


SJP.pl


chałatowy

przymiotnik od: chałat


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) kraw. związany z chałatem, dotyczący chałatu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przest. Żyd noszący chałat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kup trochę chałatowego sukna, gdy będziesz w Łodzi.

 (2.1) Przede mną wysiadł jeden chałatowy z wielką torbą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chałat mrz., chałacik mrz., chałaciarz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) daw. chałaciarz

Wiktionary


chałbiński

nazwisko


SJP.pl


chałchas

przedstawiciel najliczniejszej spośród ludów mongolskich grupy etnicznej


SJP.pl


chałchasi

najliczniejszy lud mongolski


SJP.pl

Chałchasi, Chałchowie, Chałcha-Mongołowie – grupa etniczna, najliczniejsza spośród ludów mongolskich, zamieszkująca Mongolię (2,1 mln) oraz Mongolię Wewnętrzną. Łączna ich liczba wynosi 6,5 mln.

Chałchasi dzielą się na około 10 pomniejszych grup, które stopniowo zatracają swoją odrębność i są traktowane jako społeczności regionalne.

Wikipedia


chałchaska

język chałchaski - główny język z rodziny mongolskiej języków ałtajskich; utożsamiany z językiem mongolskim


SJP.pl

Patrz:

Chałchas

chałchaski

język chałchaski - główny język z rodziny mongolskiej języków ałtajskich; utożsamiany z językiem mongolskim


SJP.pl

Patrz:

Chałchas

chałeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: chałka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chałka ż.

Wiktionary


chałka

mała, podłużna, zwykłe słodka bułka pszenna, zapleciona w warkocz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. słodki, pleśćeciony pszenny chleb wywodzący się z tradycji Żydów aszkenazyjskich wypiekających takie bochenki m.in. na święto Rosz ha-Szana;

Wiktionary

Chałka, chała – w kuchni polskiej słodkie, w kuchni żydowskiej tylko lekko słone, puszyste, drożdżowe pieczywo pszenne w postaci zaplecionego warkocza. Można także spotkać wypieki w kształcie bułek lub wałka zamkniętego w okrąg.

Chałka zwana jest też czasem plecionką albo kukiełką (na Podhalu). Jest rytualnym typem pieczywa dla Żydów, w szczególności Aszkenazyjczyków, którzy zwyczajowo spożywają ją w czasie szabatu i świąt. Jej nazwa wywodzi się z hebrajskiego „חַלָּה” ("chala").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na progu piekarni stał piekarz z cudowną, rumianą chałką w ręce, którą wyciągnął w moją stronę.

 (1.1) Na żydowskim targowisku w Jerozolimie widzieliśmy chałki i precle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxawka, AS: χau̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chała ż.

:: zdrobn. chałeczka ż.

 przym. chałkowy

Wiktionary


chałkowaty

→ chałka


SJP.pl

Patrz:

chałka

chałowaty

potocznie: bez wartości, w złym guście; kiczowaty, chałowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. kiepski, marny, o niskiej wartości

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxawɔˈvatɨ, AS: χau̯ovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chała

 przym. chałowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szmirowaty, dziadowski

Wiktionary


chałowy

potocznie: bez wartości, w złym guście; kiczowaty, chałowaty


SJP.pl


chałtura

potocznie, pejoratywnie: mało ambitna praca, zwłaszcza artystyczna lub naukowa, podjęta głównie dla zarobku i byle jak wykonana; również produkt takiej pracy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dodatkowa, łatwa praca (szczególnie z dziedziny kultury, sztuki), ale zazwyczaj mało ambitna, wykonywana jedynie dla szybkiego zarobku, często niedbale

 (1.2) efekt, produkt chałtury (1.1)

Wiktionary

Chałtura – zjawisko pracy zarobkowej (głównie w zawodach artystycznych). W potocznym języku oznacza działalność motywowaną względami wyłącznie zarobkowymi. W wielu przypadkach oznacza pójście na kompromis oraz może stanowić uszczerbek na wizerunku artysty. Chałtura ma zdecydowanie wydźwięk negatywny. W powszechnym rozumieniu jest często kojarzona z występami "celebrytów" na wydarzeniach sponsorowanych przez korporacje niemające na co dzień związku z kulturą, bądź organy władzy publicznej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie mogę dziś wpaść do ciebie, bo mam chałturę na bankiecie dla jakichś nowobogackich.

 (1.2) Przyszedł właściciel galerii obejrzeć moje obrazy, a tu na wierzchu leżą same chałtury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xawˈtura, AS: χau̯tura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chałturnictwo n., chałturnik ż., chałturowiec m., chałturszczyk m., chałturzysta m., chałturzystka ż.

:: zdrobn. chałturka ż.

 przym. chałturowy, chałturniczy

 czas. chałturzyć

Wiktionary


chałturka

niewielka chałtura


SJP.pl


chałturnictwo

podejmowanie działalności jedynie dla zarobku; zajmowanie się dodatkową, zwykle niedbale wykonywaną pracą


SJP.pl


chałturniczka

→ chałturnik


SJP.pl

Patrz:

chałturnik

chałturniczy

→ chałtura; chałturowy


SJP.pl


chałturnik

potocznie: osoba wykonująca wyłącznie dla pieniędzy (często niestarannie) mało ambitne zajęcia, zwłaszcza naukowe lub artystyczne; chałturzysta, chałturszczyk


SJP.pl


chałturowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chałturować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chałturować

Wiktionary


chałturować

chałturzyć; potocznie:
1. tworzyć coś tandetnego, pozbawionego wartości;
2. podejmować się podatkowej pracy wyłącznie dla pieniędzy


SJP.pl


chałturowiec

potocznie: osoba uprawiająca chałturę; chałturzysta


SJP.pl


chałturowy

→ chałtura; chałturniczy


SJP.pl


chałturszczyk

potocznie: osoba wykonująca wyłącznie dla pieniędzy (często niestarannie) mało ambitne zajęcia, zwłaszcza naukowe lub artystyczne; chałturzysta, chałturnik


SJP.pl


chałturzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chałturzyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxawtuˈʒɛ̃ɲɛ, AS: χau̯tužẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chałtura ż., chałturka ż., chałturnik m., chałturowiec m., chałturzysta m., chałturszczyk m.

 czas. chałturzyć ndk., chałturować ndk.

 przym. chałturowy

Wiktionary


chałturzysta

potocznie: osoba wykonująca wyłącznie dla pieniędzy (często niestarannie) mało ambitne zajęcia, zwłaszcza naukowe lub artystyczne; chałturszczyk, chałturnik


SJP.pl


chałturzystka

kobieta zarabiająca robieniem chałtur


SJP.pl


chałturzyć

chałturować; potocznie:
1. tworzyć coś tandetnego, pozbawionego wartości;
2. podejmować się podatkowej pracy wyłącznie dla pieniędzy


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) wykonywać dodatkową pracę w dziedzinie kultury i sztuki wyłącznie w celach zarobkowych, nie troszcząc się o poziom (artystyczny itp.)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aktor nie będzie już chałturzył w reklamie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xawˈtuʒɨt͡ɕ, AS: χau̯tužyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chałtura ż., chałturka ż., chałturnik m., chałturowiec m., chałturszczyk m., chałturzysta m., chałturzystka ż., chałturnictwo n., chałturzenie n.

 przym. chałturowy, chałturniczy

Wiktionary


chałubiński

nazwisko


SJP.pl


chałupa

1. chłopski, prymitywny budynek mieszkalny;
2. żartobliwie o własnym mieszkaniu lub domu;
3. legowisko zająca w śniegu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. wiejski budynek mieszkalny, zwykle prymitywny

 (1.2) pot. nieduży, zaniedbany budynek o nietrwałej konstrukcji

 (1.3) pot. o domu lub mieszkaniu, zwłaszcza własnym

 (1.4) łow. legowisko zająca w śniegu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chałupa – rodzaj budynku mieszkalnego
  • Chałupa – osada w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Parchowo
  • Chałupy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Należy zwrócić uwagę na wrażliwość estetyczną fundatorów krzyży i kapliczek […] Obiekty te harmonizowały z zabudową wsi, z urodą chałup, wzbogacały krajobraz.

 (1.3) Janek nie poszedł na imprezę, został w chałupie.

 (1.4) Na noc szedł mróz, więc szarak wykopał sobie głębszą chałupę w polu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈwupa, AS: χau̯upa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chałupnictwo n., chałupnik m., chałupnica ż.

:: zdrobn. chałupka ż., chałupina ż.

:: zgrub. chałupsko n.

 przym. chałupniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chata, dym

 (1.2) chałupsko, buda, rudera

 (1.3) pot. chata; książk. dach nad głową

 (1.4) kopno

Wiktionary


chałupczak

nazwisko


SJP.pl


chałupina

mały, nędzny dom


SJP.pl


chałupinka

zdrobnienie od: chałupina


SJP.pl


chałupisko

1. zgrubienie od: chałupa; pogardliwie o chałupie; chałupsko;
2. dawniej: miejsce zajmowane przez chałupę


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chałupisko – osada w gminie Łącko
  • Chałupisko – szczyt w Gorcach

Wikipedia


chałupka

zdrobnienie od: chałupa


SJP.pl


chałupnica

1. kobieta wykonująca u siebie w domu prace rzemieślnicze na zamówienie przedsiębiorcy; chałupniczka;
2. dawniej: kobieta bezrolna, posiadająca tylko chałupę z obejściem;
3. przestarzałe: kobieta wiejska niemająca własnego gospodarstwa ani domu, mieszkająca w cudzej chacie; komornica


SJP.pl


chałupnictwo

praca wykonywana przez rzemieślnika na zlecenie w domu, z surowców dostarczanych przez przedsiębiorcę


SJP.pl


chałupniczka

→ chałupnik


SJP.pl

Patrz:

chałupnik

chałupniczość

→ chałupniczy


SJP.pl

Patrz:

chałupniczy

chałupniczy

→ chałupnictwo


SJP.pl

Patrz:

chałupnictwo

chałupnik

rzemieślnik wykonujący u siebie w domu pracę na zamówienie przedsiębiorcy


SJP.pl

Chałupnik:

Wikipedia


chałupski

nazwisko


SJP.pl


chałupsko

zgrubienie od: chałupa


SJP.pl


chałupy

1. chłopski, prymitywny budynek mieszkalny;
2. żartobliwie o własnym mieszkaniu lub domu;
3. legowisko zająca w śniegu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chałupy – część wsi Komarno w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoski, w gminie Janowice Wielkie
  • Chałupy – przysiółek wsi Tworzymirki Górne w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Milicz
  • Chałupy – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Przedbórz
  • Chałupy – część wsi Wielkie Drogi w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Skawina
  • Chałupy – część wsi Przecieszyn w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Brzeszcze
  • Chałupy – część wsi Wincentów w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Tczów
  • Chałupy – osada w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Lasowice Wielkie
  • Chałupy – wieś w woj. pomorskim, w pow. puckim, w gminie Władysławowo
  • Chałupy – część wsi Zbytków w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Strumień
  • Chałupy – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Świeszyno
  • Chałupy – przystanek kolejowy w Chałupach, wsi w gminie Władysławowo
  • Chałupki

Wikipedia


chałwa

bardzo słodki wyrób cukierniczy z tłustej, włóknistej masy, otrzymanej z karmelu i miazgi nasion roślin oleistych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. wyrób cukierniczy z karmelu oraz zmiażdżonych nasion oleistych;

Wiktionary

Chałwa (pers. "halva", sanskryt "halawa", hebr. "halwa", arab. "halawi", tur. "helva", gr. χαλβάς) – wyrób cukierniczy z karmelu oraz miazgi nasion oleistych pochodzący z Iranu. Popularny w wielu innych rejonach świata – na Bałkanach, w krajach śródziemnomorskich i zachodniej Azji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sabina zrobiła chałwę waniliową z warstwą grylażu.

 (1.1) Odrazą napawa ją befsztyk krwisty, przepada natomiast za oleistą, mdłą chałwą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxawva, AS: χau̯va

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chałwowy

Wiktionary


chałwowy

→ chałwa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z chałwą

Wiktionary

Patrz:

chałwa

Powiązane:

 rzecz. chałwa ż.

Wiktionary


chańcza

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chańcza – wieś w województwie świętokrzyskim
  • Chańcza – gromada
  • Chańcza – zbiornik retencyjny w województwie świętokrzyskim
  • Hańcza

Wikipedia


chański

przymiotnik od: chan (w znaczeniu osoby), np. chańskie ziemie; chanowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z osobą lub tytułem chana, dotyczący chana

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chan mos., chanat mrz.

 przym. chanowy

Wiktionary


chaństwo

dawniej: chanat


SJP.pl


chcenie

potocznie: to, czego się pragnie; chęć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczuwanie chęci zrobienia czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxt͡sɛ̃ɲɛ, AS: χcẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chcica ż., chciwość ż., chciejstwo n.

 czas. chcieć ndk., zechcieć dk.

 przym. chciwy

Wiktionary


chceszli

dawniej: czasownik "chcieć" w formie osobowej połączony z partykułą pytającą "-li"; czy chcesz


SJP.pl


chciany

mieć chęć, ochotę na coś


SJP.pl


chcica

silna chęć lub ochota, zwłaszcza w znaczeniu seksualnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) posp. silne pragnienie, najczęściej w kontekście seksualnym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲt͡ɕit͡sa, AS: χʹćica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chcenie n., chciejstwo n., zachcianka ż., chciwość ż.

 czas. chcieć ndk., zechcieć dk.

 przym. chciwy

 przysł. chciwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pragnienie, pożądanie, chęć, żądza

Wiktionary


chciejca

rzadko: osoba przeświadczona o tym, że coś będzie tak, jak sobie wyobraża, jakby chciała


SJP.pl


chciejlista

lista rzeczy, które dana osoba chciałaby dostać w prezencie; wishlista


SJP.pl


chciejstwo

rzadko:
1. myślenie życzeniowe;
2. chęć do działania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. branie za rzeczywistość faktów istniejących tylko w sferze własnych marzeń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲt͡ɕɛ̇jstfɔ, AS: χʹćėi ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chcica ż., chcenie n., chcica ż.

 czas. chcieć ndk., zechcieć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) myślenie życzeniowe

Wiktionary


chcieć

mieć chęć, ochotę na coś


SJP.pl

czasownik modalny niedokonany

 (1.1) odczuwać chęć zrobienia czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na koniec, jakby ślepym chciał uderzyć ciosem, / Zasłonił oczy ręką i rzekł mocnym głosem: / „Jam jest Jacek Soplica…”

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲt͡ɕɛ̇t͡ɕ, AS: χʹćėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chciwość ż., zachcianka ż., chciejstwo n., chcica ż., chcenie n., zechcenie n.

 czas. zechcieć dk.

 przym. chciwy

 przysł. chciwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pragnąć, pożądać, mieć chęć, mieć ochotę, odczuwać brak, potrzebować, życzyć sobie, pot. mieć chrapkę, napalić się

Wiktionary


chciwie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób charakteryzujący się chciwością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Publiczność chciwie spijała słowa z ust mówcy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲt͡ɕivʲjɛ, AS: χʹćivʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chciwiec mos., chciwość ż., chcica ż.

 czas. chcieć ndk.

 przym. chciwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zachłannie, pazernie

Wiktionary


chciwiec

człowiek chciwy; chciwus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pejor. człowiek chcący jak najwięcej zysku tylko dla siebie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chciwość ż., chciwus mos.

 przym. chciwy

 przysł. chciwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chciwus, centuś, harpagon, łapigrosz

Wiktionary


chciwiej

stopień wyższy od przysłówka: chciwie


SJP.pl


chciwość

→ chciwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) silne, zwykle nieuzasadnione pragnienie posiadania czegoś

Wiktionary

Ch

Wikipedia

Patrz:

chciwy

Przykłady

 (1.1) Piotr z chciwości oszukiwał swoich klientów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲt͡ɕivɔɕt͡ɕ, AS: χʹćivość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chciwiec m., chcenie n., chcica ż.

 czas. chcieć

 przym. chciwy

 przysł. chciwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pazerność, zachłanność

Wiktionary


chciwszy

stopień wyższy od przymiotnika: chciwy; bardziej chciwy


SJP.pl


chciwus

potocznie: człowiek chciwy; chciwiec


SJP.pl


chciwuska

→ chciwus


SJP.pl

Patrz:

chciwus

chciwy

chorobliwie żądny dóbr materialnych, zachłanny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który odznacza się chciwością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój chciwy kuzyn zagarnął dla siebie wszystkie kopie zamiast rozdać je zebranym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲt͡ɕivɨ, AS: χʹćivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chciwość ż., chciwstwo n., chciwiec m., chciwosz m., chcica ż., chcenie n.

 czas. chcieć ndk.

 przysł. chciwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pazerny, zachłanny

Wiktionary


chcący

ten, kto czegoś chce, chętny do czegoś


SJP.pl


chd

[czytaj: cha-de] skrót od: Chrześcijańska Demokracja


SJP.pl

skrót

 (1.1) = chrześcijańska demokracja, chadecja

Wiktionary


che

wyraz, zwykle powtarzany, oznaczający śmiech, zwłaszcza złośliwy, ironiczny; he


SJP.pl

Che – hiszpański wykrzyknik używany w części Ameryki Południowej (Argentyna) oraz w hiszpańskiej Walencji. W innym zapisie ("tchê") stosowany także w części Brazylii.

Okrzyk "che!" wyraża radość lub podziw. Słowo posiada także drugie znaczenie – "człowiek", "przyjaciel", "kolega" - i jest kolokwialną formą zwracania się do ludzi niezależnie od ich statusu społecznego.

Wikipedia


cheapfake

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) metoda manipulacji polegająca na przerabianiu fotografii prostymi, powszechnie dostępnymi narzędziami graficznymi

Wiktionary


cheat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) inform. środ. program komputerowy służący do oszukiwania w grach komputerowych

Wiktionary

Cheat – łamanie zasad gry komputerowej ustalonych przez jej autorów poprzez modyfikację elementów mechaniki gry. Celem używania cheatów jest zyskanie przewagi nad komputerem w rozgrywce, a także chęć jak najszybszego zdobycia nagrody. Stosowanie cheatów w grach wieloosobowych jest negatywnie traktowane przez społeczność i może skutkować banem.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. cheater mos., cheaterka ż., cheaterskość ż., cheatowanie n., czit mrz., cziter mos., cziterka ż., cziterskość ż., czitowanie, zcheatowanie n., zczitowanie n.

 czas. cheatować ndk., czitować ndk., zcheatować dk., zczitować dk.

 przym. cheaterski, cheatowy, cziterski, czitowy

Wiktionary


cheater

[czytaj: cziter] osoba oszukująca w grze komputerowej; cziter


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) środ. osoba oszukująca w grach komputerowych, korzystająca z programów dających mu przewagę nad przeciwnikami

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cheat – termin używany w grach komputerowych
  • Cheater – singel Michaela Jacksona z box setu The Ultimate Collection

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. cheat mrz., cheaterka ż., cheaterskość ż., cheatowanie n., czit mrz., cziter mos., cziterka ż., cziterskość ż., czitowanie, zcheatowanie n., zczitowanie n.

 czas. cheatować ndk., czitować ndk., zcheatować dk., zczitować dk.

 przym. cheaterski, cheatowy, cziterski, czitowy

Wiktionary


cheaterka

[czytaj: cziterka] kobieta oszukująca w grze komputerowej; cziterka


SJP.pl


cheaterski

→ cheater [czytaj: cziterski]


SJP.pl


cheatować

[czytaj: czitować] środowiskowo: oszukiwać w grze komputerowej; czitować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) środ. oszukiwać w grach komputerowych, stosować programy dające przewagę nad przeciwnikami, np. wspomaganie celowania bronią, widzenie przeciwników przez ściany itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cheat mrz., cheater mos., cheaterka ż., cheaterskość ż., cheatowanie n., czit mrz., cziter mos., cziterka ż., cziterskość ż., czitowanie, zcheatowanie n., zczitowanie n.

 czas. czitować ndk., zcheatować dk., zczitować dk.

 przym. cheaterski, cheatowy, cziterski, czitowy

Wiktionary


chebd

dziki bez; hebd


SJP.pl


chechelski

nazwisko


SJP.pl


chechłanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chechłać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chechłać ndk.

Wiktionary


chechłać

czasownik przechodni

 (1.1) łódź. kroić tępym narzędziem

 (1.2) lud. moczyć, prać bieliznę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co tak chechłasz ten chleb? Wziąłbyś inny nóż.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chechłanie n.

Wiktionary


chechłowo

Chechłowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Drohiczyn.

W czasach II Rzeczypospolitej wieś należała (do 1934) do gminy Narojki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia


checklista

[czytaj: czeklista] lista kontrolna, lista zadań do wykonania


SJP.pl


checkpoint

[czytaj: CZEKpoint]
1. punkt kontrolny na wyścigach sportowych;
2. punkt kontrolny na lotnisku;
3. punkt zapisu w grach komputerowych


SJP.pl


checza

rzadko: chata kaszubska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. etn. chata kaszubska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ojciec nie potrzebował tutaj żadnej mapy. Za trzema wierzbami droga szła w prawo i już dochodziliśmy do checzy Bieszków.

Wiktionary


cheddar

[czytaj: czeDAR, CZEdar] twardy żółty ser podpuszczkowy; czedar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. twardy, dojrzewający żółty ser podpuszczkowy z mleka krowiego, o lekko kwaskowatym, orzechowym smaku;

Wiktionary

Cheddar, czedar – rodzaj angielskiego sera, który jest produkowany z krowiego mleka. Ser ten jest zaliczany do serów podpuszczkowych, dojrzewających oraz twardych. Ser cheddar zawiera ok. 25% tłuszczu. Ma żółtopomarańczową barwę, smak ostry, lekko kwaskowy oraz orzechowy. Cheddar jest produkowany w kształcie walców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krysia przyniosła ze sklepu kilka gatunków sera: brie, camembert i cheddar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛdar, AS: čedar

Wiktionary


cheddarowy

→ cheddar [czytaj: czedarowy]


SJP.pl


cheder

żydowska początkowa szkoła religijna dla chłopców; chajder


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. elementarna szkoła żydowska o charakterze religijnym, przeznaczona dla chłopców, utrzymywana przez gminę religijną;

Wiktionary

Cheder (hebr. חדר pokój) – szkoła żydowska o charakterze religijnym utrzymywana przez gminę religijną.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɛdɛr, AS: χeder

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chederowy

Wiktionary


chederowy

przymiotnik od: cheder


SJP.pl


chedyw

dziedziczny tytuł wicekrólów Egiptu w okresie 1867-1914; kedyw


SJP.pl


cheerleader

[czytaj: czirlider] kobieta wykonująca w przerwach meczów dynamiczne układy taneczne mające zachęcić drużynę do walki; cheerleaderka, czirliderka, pomponiarka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • cheerleader – osoba uprawiająca cheerleading
  • Cheerleader – zespół muzyczny
  • Cheerleader – singel Omiego
  • Cheerleader – singel Portera Robinsona

Wikipedia


cheerleaderka

[czytaj: czirliderka] kobieta wykonująca w przerwach meczów dynamiczne układy taneczne mające zachęcić drużynę do walki; czirliderka, pomponiarka


SJP.pl


cheerleading

[czytaj: czirliding] zagrzewanie drużyny sportowej do walki przez cheerleaderki; czirliding


SJP.pl

Na tę stronę wskazuje „cheerleaderka”. Zobacz też: Cheerleaderka (film); cheerleader.

Cheerleading (ang. „przewodzenie dopingowaniu”) – zorganizowane układy składające się z elementów gimnastyki, tańca i akrobacji wykonywane w celu kibicowania zespołom sportowym w czasie meczów. Także osobna dyscyplina sportu. "Cheerleading" najpopularniejszy jest w Stanach Zjednoczonych, ale przyjął się też w wielu innych krajach.

Wikipedia


cheeseburger

[czytaj: czisburger] hamburger z dodatkowym plastrem sera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kulin. hamburger serwowany z plasterastrem żółtego sera;

Wiktionary

Cheeseburger – hamburger z dodanym żółtym serem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Idziesz do McDonalda? Weź mi cheeseburgera i colę.

Wiktionary


cheeseburgerek

[czytaj: czisburgerek] zdrobnienie od: cheeseburger


SJP.pl


chefren

władca starożytnego Egiptu z okresu Starego Państwa, syn Cheopsa


SJP.pl

Chefren (z gr.; egip. Cha-ef-re – „Niechaj Re objawia się w chwale”), u Herodota Χεφρῆν, u Diodora "Chabryes" – władca starożytnego Egiptu z IV dynastii, z okresu Starego Państwa.

Wikipedia


cheironomia

prowadzenie chóru przez określające melodię ruchy rękami


SJP.pl

Ch

Wikipedia


cheironomiczny

→ cheironomia


SJP.pl

Patrz:

cheironomia

chejron

w mitologii greckiej: centaur znany z prawości, mądrości i wiedzy medycznej; Chiron


SJP.pl


chejroskopia

dziedzina kryminalistyki zajmująca się identyfikacją człowieka na podstawie odbitek linii papilarnych występujących na dłoniach


SJP.pl

Chejroskopia – dział techniki kryminalistycznej, pokrewny do daktyloskopii, zajmujący się badaniem linii papilarnych znajdujących się na krawędziach palców oraz na wewnętrznych częściach dłonii.

Wikipedia


chejroskopijny

→ chejroskopia; chejroskopowy


SJP.pl


chejroskopowy

→ chejroskopia; chejroskopijny


SJP.pl


chelacja

reakcja powstawania chelatu (rodzaj związku chemicznego, taki jak np. hemoglobina - chelat żelaza); chelatacja


SJP.pl


chelat

związek kompleksowy stosowany w leczeniu zatruć metalami ciężkimi


SJP.pl


chelatacja

reakcja powstawania chelatu (związek chemiczny taki jak np. hemoglobina - chelat żelaza); chelacja


SJP.pl

Chelatacja, chelatowanie, chelacja (gr. "chele" – kleszcze, szczypce kraba) – reakcja chemiczna tworzenia chelatu, czyli kompleksowego związku chemicznego o cząsteczce złożonej z organicznej struktury pierścieniowej wielopodstawnego ligandu (pochodzącej z tzw. chelatora, czyli czynnika chelatującego) i związanego z nią kilkoma wiązaniami jonu centralnego – kationu metalu. Nazwa nawiązuje do chwycenia kationu jakby w kleszcze wiązań struktury pierścieniowej.

Wikipedia


chelatacyjny

→ chelatacja


SJP.pl

Patrz:

chelatacja

chelatometria

w chemii: rodzaj kompleksometrii, oznaczanie substancji przez miareczkowanie mianowanym roztworem odczynnika tworzącego z nią chelaty


SJP.pl


chelatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chelatować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chelatować

Wiktionary


chelatować

łączyć w kompleksy chelatowe (kleszczowe) za pomocą związków chelatowych


SJP.pl


chelatowy

→ chelat


SJP.pl

Patrz:

chelat

chelodyna

chelodyna rotiańska - gatunek żółwia z rodziny wężoszyjnych


SJP.pl


chelonit

skamieniały szylkret, drogi kamień


SJP.pl


chelsea

[czytaj: czels-i]
1. dzielnica Londynu;
2. londyński klub sportowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chelsea – dzielnica Londynu
  • Chelsea F.C. – angielski klub piłkarski
  • Chelsea – brytyjski zespół muzyczny
  • Chelsea – album brytyjskiego zespołu Chelsea
  • Chelsea − dzielnica Manhattanu w Nowym Jorku
  • Chelsea – amerykański zespół muzyczny
  • Chelsea – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Shelby
  • Chelsea – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Tama
  • Chelsea – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Kennebec
  • Chelsea – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Suffolk
  • Chelsea – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Washtenaw
  • Chelsea – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Rogers

Wikipedia


cheltenham

Zobacz też: Cheltenham (borough) – dystrykt w hrabstwie Gloucestershire.

Cheltenham – miasto w Wielkiej Brytanii (Anglia), w hrabstwie Gloucestershire, w dystrykcie Cheltenham, nad rzeką Chelt (dopływ Severn). W 2021 roku miasto liczyło 115 940 mieszkańców.

Wikipedia


chem-bełdyr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Kyzył, nazwa używana w latach 1918-1926

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chem-bełdyrski

Wiktionary


chem.

skrót od: chemia, chemiczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = (termin) chemiczny

Wiktionary


chemabrazja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kosmet. zabieg z użyciem kwasów kosmetycznych wykonywany w celu złuszczenia naskórka i regeneracji skóry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fachowo wykonana chemabrazja rozjaśnia skórę, spłyca zmarszczki, usuwa zmiany potrądzikowe.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peeling chemiczny, chemiczna eksfoliacja, kwasy

Wiktionary


chemia

dział nauki zajmujący się badaniem właściwości atomów, związków chemicznych, jak również reakcji między nimi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka zajmująca się badaniem substancji pod względem ich budowy i ich wzajemnym wpływem;

 (1.2) pot. dużo sztucznych (nienaturalnych) środków chemicznych

 (1.3) pot. przen. coś, co podświadomie łączy, zbliża dwoje ludzi, również w kontekście erotycznym

 (1.4) pot. med. zob. chemioterapia.

 (1.5) pot. szkolna lekcja chemii (1.1)

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój brat studiuje chemię.

 (1.2) W tych warzywach nie ma żadnych zdrowych substancji, tylko sama chemia.

 (1.3) Na koncercie jazzowym między muzykami a słuchaczami musi działać chemia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛ̃mʲja, AS: χẽmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chemik m., chemiczka ż., chemiczność ż., chemikalia lm. nmos., chemizacja ż., chemizator m., chemizowanie n., chemica ż., chemikaliowiec m., chemex m., alchemia ż., alchemik m., alchemiczka ż., alchemiczność ż.

 czas. chemizować ndk.

 przym. chemiczny, chemizacyjny, alchemiczny, alchemicki

 przysł. chemicznie, alchemicznie

 temsłow. chemio-, chemi-, chem-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) fluidy

Wiktionary


chemiatria

dawny kierunek w chemii, według którego głównym zadaniem chemii jest preparowanie leków i wyjaśnianie procesów zachodzących w organizmie ludzkim; chemia lekarska, jatrochemia


SJP.pl


chemica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. od chemiczka

 (1.2) środ. grub. nauczycielka chemii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy chemica nadal stawia wam z poprawy najwyżej „dobry” i uśrednia to z wcześniejszym „niedostatecznym”?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chemia ż., chemik m., chemiczka ż., chemizowanie n., chemikalium n., chemizator m., chemizatorka ż., chemiczność ż., chemikaliowiec m.

 czas. chemizować ndk.

 przym. chemiczny, chemizacyjny

 przysł. chemicznie

 temsłow. chemio-, chemi-

Wiktionary


chemiczka

1. specjalistka w dziedzinie chemii;
2. nauczycielka chemii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. specjalistka w zakresie chemii, kobieta zajmująca się chemią

 (1.2) pot. uczn. nauczycielka chemii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Maria Skłodowska-Curie jest bardzo znaną chemiczką.

 (1.2) Nasza chemiczka postawiła wszystkim jedynki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛ̃ˈmʲit͡ʃka, AS: χẽmʹička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chemia ż., chemikalia nmos., chemikaliowiec m., chemizacja ż., chemizator m., chemizowanie n.

:: fm. chemik m.

 czas. chemizować ndk.

 przym. chemiczny, chemizacyjny

 przysł. chemicznie

Wiktionary


chemicznie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób odnoszący się do chemii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten granatowoniebieski napój wygląda na barwiony chemicznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛ̃ˈmʲit͡ʃʲɲɛ, AS: χẽmʹičʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chemica ż., chemia ż., chemik m., chemiczka ż., chemizm ż., chemiatria ż., chemikalia nmos., chemikaliowiec m., chemizacja ż., chemizator m., chemizowanie n.

 czas. chemizować ndk.

 przym. chemiczny, chemizacyjny

Wiktionary


chemicznofizyczny

związany z chemią fizyczną, działem chemii zajmującym się analizą zjawisk fizycznych zachodzących w trakcie przemian chemicznych; fizykochemiczny


SJP.pl


chemiczność

→ chemiczny


SJP.pl

Patrz:

chemiczny

chemiczny

związany z chemią


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chemią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwa płyny różnią się składem chemicznym.

 (1.1) Każdy pierwiastek ma swój symbol chemiczny.

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma wolfram?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛ̃ˈmʲit͡ʃnɨ, AS: χẽmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 zob. chemia.

Wiktionary


chemigraf

osoba wyspecjalizowana w dziedzinie chemigrafii


SJP.pl


chemigrafia

obróbka chemiczna powierzchni niektórych metali


SJP.pl

Chemigrafia, fotochemigrafia, cynkografia – chemiczna obróbka powierzchni niektórych metali. Powierzchnia trawionego metalu jest częściowo zakryta warstwą odporną na chemię używaną w czasie trawienia i dzięki temu uzyskuje się odpowiedni relief. Technika ta pozwala na trawienie powierzchni metalowych ażurowo, jak i trawień matryc lub patryc mających zastosowanie np. w poligrafii.

Wikipedia


chemigraficzny

→ chemigrafia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chemigrafią, dotyczący chemigrafii

Wiktionary

Patrz:

chemigrafia

Powiązane:

 rzecz. chemigrafia ż., chemigraf mos.

Wiktionary


chemik

1. specjalista w dziedzinie chemii;
2. nauczyciel chemii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista w zakresie chemii, osoba zajmująca się chemią

 (1.2) pot. nauczyciel chemii w szkole

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wykształcony chemik mieszał kwas w próbówce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛ̃mʲik, AS: χẽmʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chemia ż., chemikalia nmos., chemikaliowiec m., chemizacja ż., chemizator m., chemizowanie n.

:: fż. chemiczka ż.

 czas. chemizować ndk.

 przym. chemiczny, chemizacyjny

 przysł. chemicznie

Wiktionary


chemikalia

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) preparaty, odczynniki i inne substancje chemiczne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak na razie, za wykorzystywanie seksualne więźniów, bicie, polewanie ich chemikaliami i zimną wodą oraz rażenie prądem amerykańskie dowództwo ukarało żołnierzy oficjalną naganą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛ̃mʲiˈkalʲja, AS: χẽmʹikalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chemikaliowiec m., chemia ż., chemik m., chemiczka ż., chemizacja ż., chemizator m., chemizowanie n.

 przym. chemiczny, chemizacyjny

 przysł. chemicznie

Wiktionary


chemikaliowiec

typ statku; zbiornikowiec przeznaczony do transportu płynnych chemikaliów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. statek handlowy przystosowany do przewozu chemikaliów;

Wiktionary

Chemikaliowiec – zbiornikowiec przeznaczony do przewozu płynnych chemikaliów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. chemikalia nmos., chemia ż., chemik m., chemiczka ż., chemizowanie n., chemikalium n., chemizator m., chemizatorka ż., chemiczność ż., chemica ż.

 czas. chemizować ndk.

 przym. chemiczny, chemizacyjny

 przysł. chemicznie

 temsłow. chemio-, chemi-

Wiktionary


chemikalium

(zwykle w liczbie mnogiej) produkt chemiczny


SJP.pl


chemilitografia

metoda otrzymywania odpowiednich struktur na podłożu półprzewodnikowym z wykorzystaniem chemicznego trawienia


SJP.pl


chemiluminescencja

świecenie zimnego materiału pod wpływem reakcji chemicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. fiz. świecenie wywołane reakcją chemiczną;

Wiktionary

Chemiluminescencja – zjawisko emisji fal świetlnych w wyniku reakcji chemicznych.

Zjawisko to występuje, na przykład, podczas utleniania fosforu białego oraz reakcji lucyferyny z lucyferazą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mimo że chemiluminescencja fosforu jest efektowna, nie ma praktycznego zastosowania.

 (1.1) Warunkiem pojawienia się chemiluminescencji jest wysoka egzotermiczność reakcji chemicznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛ̃mʲilũmʲĩnɛˈst͡sɛ̃nt͡sʲja, AS: χẽmʹilũmʹĩnescẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chemiluminescencyjny

Wiktionary


chemiluminescencyjny

→ chemiluminecscencja


SJP.pl

Patrz:

chemiluminecscencja

chemiochirurgia

metoda usuwania tkanek, np. naskórka, metodami chemicznymi, stosowana głównie w kosmetyce


SJP.pl


chemiochłonność

→ chemiochłonny


SJP.pl

Patrz:

chemiochłonny

chemioodporny

odporny na działanie czynników chemicznych; chemoodporny


SJP.pl


chemioterapeuta

specjalista stosujący metodę leczenia za pomocą preparatów chemicznych niszczących drobnoustroje chorobotwórcze lub hamujących rozrost komórek i tkanek nowotworowych; chemoterapeuta


SJP.pl


chemioterapeutka

specjalistka stosująca metodę leczenia za pomocą preparatów chemicznych niszczących drobnoustroje chorobotwórcze lub hamujących rozrost komórek i tkanek nowotworowych; chemoterapeutka


SJP.pl


chemioterapeutyczny

→ chemioterapia; chemoterapeutyczny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z chemioterapią, dotyczący chemioterapii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chemioterapia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. chemoterapeutyczny

Wiktionary


chemioterapeutyk

lek przeciw drobnoustrojom otrzymany na zasadzie całkowitej syntezy chemicznej, nie posiadający swojego odpowiednika w przyrodzie; chemoterapeutyk; lek, preparat chemoterapeutyczny


SJP.pl


chemioterapia

metoda leczenia polegająca na stosowaniu preparatów chemicznych niszczących drobnoustroje chorobotwórcze lub hamujących rozrost komórek i tkanek nowotworowych; chemoterapia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. med. terapia syntetycznymi środkami chemicznymi;

Wiktionary

Chemioterapia – używanie syntetycznych związków chemicznych w celu zwalczania chorób wywołanych przez drobnoustroje i pasożyty, a także chorób nowotworowych. Skrótowo często terminem tym określa się leczenie przeciwnowotworowe za pomocą cytostatyków.

Pojęcie chemioterapii wprowadził do medycyny Paul Ehrlich (1854–1915). Zastosował on salwarsan (organiczną pochodną arsenową) w leczeniu chorób wywoływanych przez krętki i pierwotniaki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chemioterapia budziła we mnie więcej strachu niż sama choroba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛ̃mʲjɔtɛˈrapʲja, AS: χẽmʹi ̯oterapʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chemioterapeutyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. chemoterapia; pot. chemia

Wiktionary


chemisorpcja

rodzaj adsorpcji, w której między adsorbentem i adsorbatem tworzą się wiązania chemiczne


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chemizacja

stosowanie osiągnięć chemii w praktyce, przede wszystkim w rolnictwie


SJP.pl


chemizacyjny

przymiotnik od: chemizacja


SJP.pl


chemizator

specjalista w dziedzinie chemizacji


SJP.pl


chemizatorka

specjalistka w dziedzinie chemizacji


SJP.pl


chemizm

właściwości chemiczne


SJP.pl


chemizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chemizować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chemizować

 rzecz. chemikaliowiec mrz., chemica ż., chemia ż., chemiczka ż., chemik mos., chemikalia nmos.

 przysł. chemicznie

Wiktionary


chemnitz

[czytaj: kemnic] miasto w Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto na prawach powiatu w południowo-wschodnich Niemczech, położone w Saksonii nad rzeką Chemnitz (1.2) u podnóża Rudaw;

 (1.2) geogr. rzeka w Niemczech, w kraju związkowym Saksonia, biorąca swój początek w mieście Chemnitz (1.1);

Wiktionary

Chemnitz (w latach 1953–1990 "Karl-Marx-Stadt") – miasto na prawach powiatu w południowo-wschodnich Niemczech, w Saksonii, nad rzeką Chemnitz, u podnóża Rudaw. Po Lipsku i Dreźnie trzecie co do wielkości miasto Saksonii.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) hist. Kamienica Saska, hist. Karl-Marx-Stadt (1953-1990)

Wiktionary


chemoautotrof

organizm samożywny (autotrof) wykorzystujący energię pozyskaną z utleniania zredukowanych związków chemicznych celem wytworzenia związków organicznych


SJP.pl


chemoautotrofia

odżywianie się na drodze chemosyntezy


SJP.pl


chemoautotroficzny

→ chemoautotrofia


SJP.pl

Patrz:

chemoautotrofia

chemogeniczny

w geologii: złoże chemogeniczne - złoże powstałe przez nagromadzenie substancji mineralnych wytrąconych z wody w wyniku zachodzących w niej reakcji chemicznych


SJP.pl


chemokina

niskocząsteczkowe białko z grupy cytokin


SJP.pl


chemokinowy

→ chemokina


SJP.pl

Patrz:

chemokina

chemolak

marka farb, lakierów i chemii budowlanej


SJP.pl


chemolitografia

litografía chemiczna


SJP.pl


chemometria

dział chemii zajmujący się wykorzystaniem metod komputerowych i matematycznych w analizowaniu danych chemicznych


SJP.pl

Chemometria – dział chemii zajmujący się wykorzystaniem metod komputerowych, statystycznych, matematycznych oraz symbolicznych w analizowaniu danych chemicznych. Metody chemometryczne mogą również służyć do analizy danych: fizycznych, medycznych i wszelkich innych. Chemometrię stosuje się do projektowania lub wyboru optymalnych procedur eksperymentalnych, aby pozyskać maksimum informacji poprzez analizę danych a także w celu nabywania wiedzy o układach (systemach) chemicznych i nie tylko chemicznych.

Wikipedia


chemometryczny

→ chemometria


SJP.pl

Patrz:

chemometria

chemonastia

rodzaj ruchów rośliny, zależny od budowy organu, wywołany chemiczną reakcją na bodziec


SJP.pl

Chemonastia – reakcja nastyczna roślin na działanie czynnika chemicznego. Zachodzi między innymi podczas ruchów aparatów szparkowych, w odpowiedzi na zmiany stężenia CO2 i O2 oraz u roślin owadożernych podczas chwytania ofiary.

Wikipedia


chemonastyczny

→ chemonastia


SJP.pl

Patrz:

chemonastia

chemoodporność

→ chemoodporny


SJP.pl

Patrz:

chemoodporny

chemoodporny

odporny na działanie czynników chemicznych; chemioodporny


SJP.pl


chemoproteinowy

odnoszący się do białek złożonych, zawierających oprócz łańcucha białkowego pewne grupy prostetyczne


SJP.pl


chemoreceptor

receptor wrażliwy na substancje chemiczne


SJP.pl

Chemoreceptory – receptory rozróżniające substancje chemiczne, pełniące u wielu organizmów podstawowe funkcje zmysłowe. Są one dość pierwotne filogenetycznie i występują praktycznie u wszystkich grup zwierząt – od pierwotniaków do ssaków (w tym człowieka). Uczestniczą one we wszystkich procesach życiowych, m.in.: odnajdywanie pokarmu, unikanie drapieżników, dobór partnera seksualnego, komunikacja chemiczna.

Wikipedia


chemoreceptorowy

→ chemoreceptor


SJP.pl

Patrz:

chemoreceptor

chemosterylant

środek chemiczny powodujący bezpłodność, stosowany do ograniczania populacji niektórych zwierząt, wykorzystywany w ochronie roślin


SJP.pl


chemosterylizacja

wywoływanie bezpłodności przez stosowanie chemosterylantów


SJP.pl


chemosyntetyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chemosyntetyzować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chemosyntetyzować

Wiktionary


chemosynteza

biochemiczny proces asymilacji dwutlenku węgla przy zużytkowaniu energii uzyskanej z utlenienia tlenem atmosferycznym prostych substancji nieorganicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. proces przyswajania dwutlenku węgla w oparciu o energię pochodzącą nie ze światła, ale z utleniania prostych związków organicznych lub metanu; występuje u niektórych grzybów i bakterii;

Wiktionary

Chemosynteza – starszy ewolucyjnie od fotosyntezy i mniej od niej skomplikowany sposób autotrofizmu. Przeprowadzają go bakterie nazywane chemoautotrofami, których źródłem energii do asymilacji dwutlenku węgla (#PATRZ) są reakcje utlenienia prostszych związków nieorganicznych lub metanu. Odgrywa ona bardzo ważną rolę w obiegach pierwiastków ważnych biologicznie (np. azotu, węgla lub fosforu). Asymilacja dwutlenku węgla rozpoczyna się od karboksylacji rybulozo-1,5-bisfosforanu.

Wikipedia


chemotaksja

ruch lokomocyjny niższych organizmów lub swobodnych komórek w kierunku bodźca chemicznego lub w przeciwną doń stronę przy jednoczesnym unikaniu granicy bodźca niekorzystnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. ruch drobnych organizmów lub komórek (np. leukocytów czy plemników) w określonym kierunku pod wpływem różnej wielkości stężenia danej substancji chemicznej w różnych miejscach;

Wiktionary

Ch

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxɛ̃mɔˈtaksʲja, AS: χẽmotaksʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chemotaktyczny

Wiktionary


chemotaksonomia

dział taksonomii stosujący badanie związków chemicznych występujących w organizmach żywych do ulepszenia ich systematyki


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chemotaktyczny

dotyczący chemotaktyzmu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chemotaksją, dotyczący chemotaksji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chemotaksja ż.

Wiktionary


chemotaktyzm

ruch kierunkowy żywych komórek roślinnych i zwierzęcych spowodowany bodźcami chemicznymi


SJP.pl


chemoterapeuta

specjalista stosujący metodę leczenia za pomocą preparatów chemicznych niszczących drobnoustroje chorobotwórcze lub hamujących rozrost komórek i tkanek nowotworowych; chemioterapeuta


SJP.pl


chemoterapeutka

specjalistka stosująca metodę leczenia za pomocą preparatów chemicznych niszczących drobnoustroje chorobotwórcze lub hamujących rozrost komórek i tkanek nowotworowych; chemioterapeutka


SJP.pl


chemoterapeutyczny

→ chemoterapia; chemioterapeutyczny


SJP.pl


chemoterapeutyk

lek przeciw drobnoustrojom otrzymany na zasadzie całkowitej syntezy chemicznej, niemający swojego odpowiednika w przyrodzie; chemioterapeutyk; lek chemoterapeutyczny


SJP.pl


chemoterapia

1. metoda leczenia polegająca na stosowaniu preparatów chemicznych niszczących drobnoustroje chorobotwórcze lub hamujących rozrost komórek i tkanek nowotworowych; chemioterapia;
2. zapobieganie chorobom roślin lub ich zwalczanie przy użyciu związków chemicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. farm. zob. chemioterapia.

 (1.2) roln. zwalczanie lub przeciwdziałanie chorobom roślin z użyciem syntetycznych środków chemicznych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛ̃mɔtɛˈrapʲja, AS: χẽmoterapʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. chemia

Wiktionary


chemotransdukcja

przenoszenie wewnątrzkomórkowe wywoływane przez substancję chemiczną działającą na komórki postsynaptyczne


SJP.pl


chemotroniczny

→ chemotronika


SJP.pl

Patrz:

chemotronika

chemotronik

chemik specjalizujący się w stosowaniu zjawisk chemicznych dla celów elektroniki


SJP.pl


chemotronika

gałąź elektrochemii wykorzystująca zjawiska chemiczne dla celów elektroniki


SJP.pl


chemotropiczny

→ chemotropizm


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biol. związany z chemotropizmem, dotyczący chemotropizmu

Wiktionary

Patrz:

chemotropizm

Powiązane:

 rzecz. chemotropizm mrz.

Wiktionary


chemotropizm

ruch kierunkowy organizmów roślinnych i zwierzęcych polegający na zwracaniu się w kierunku bodźca chemicznego lub w stronę doń przeciwną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. reakcja ruchowa roślin w odpowiedzi na czynnik chemiczny;

Wiktionary

Chemotropizm – reakcja ruchowa roślin w odpowiedzi na czynnik chemiczny. Ruch w kierunku zwiększającego się stężenia związku chemicznego określany jest jako chemotropizm dodatni. Chemotropizm ujemny polega na ruchu w kierunki niższego stężenia substancji chemicznej. Bodziec chemiczny stymuluje lub hamuje wzrost komórek.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxɛ̃mɔˈtrɔpʲism̥, AS: χẽmotropʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chemotropiczny

Wiktionary


chemotypia

różnica w składzie chemicznym roślin lub mikroorganizmów tego samego gatunku, wynikająca z odmienności wtórnych metabolitów


SJP.pl


chemoutwardzalny

twardniejący pod wpływem czynników chemicznych


SJP.pl


chemperek

nazwisko


SJP.pl


chemseks

aktywność seksualna z użyciem substancji psychoaktywnych; chemsex


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) seks. współżycie seksualne podejmowane pod wpływem substancji psychoaktywnych, które zwiększają pożądanie i przyjemność

Wiktionary

Ni

Wikipedia


chemsex

aktywność seksualna z użyciem substancji psychoaktywnych; chemseks


SJP.pl


chen

henna;
1. naturalny czerwonopomarańczowy barwnik otrzymywany z pędów henny;
2. farba do włosów, której głównym składnikiem jest ten barwnik


SJP.pl


cheney

[czytaj: czenej lub czeni lub czini] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cheney – miejscowość we Francji
  • Dick Cheney – były wiceprezydent USA
  • Cheney – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Sedgwick
  • Cheney – miasto w stanie Waszyngton, w hrabstwie Spokane

Wikipedia


chengdu

Chengdu (""; chiń. 成都; pinyin "Chéngdū") – miasto w Chinach, liczące ponad 15 milionów mieszkańców, stolica prowincji Syczuan.

Wikipedia


chentejski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z górami Chentej, dotyczący gór Chentej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chentej mrz.

Wiktionary


cheops

1. władca starożytnego Egiptu IV dynastii;
2. piramida Cheopsa - największa piramida egipska, wybudowana na przełomie XXVII i XXVI w. p.n.e


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. jeden z faraonów;

Wiktionary

Cheops ( Χέοψ) – władca starożytnego Egiptu IV dynastii z okresu Starego Państwa. Imię Cheops to spopularyzowana przez Herodota, grecka forma egipskiego imienia Chu-fu, skrótu od "Chnum-chuefui" (z egip. "Chnum mnie chroni").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stare cywilizacje, nie tylko egipska, wiedziały co robią, budując piramidy w Babilonii, w meksykańskim Teotihuacan, wśród Olmeków i Majów, w Peru i Boliwii, w Indiach, Kambodży, Australii, Japonii i Chinach, gdzie jest największa na świecie, tak zwana Biała Piramida, mająca 300 metrów wysokości, czyli ponad dwa razy większa od piramidy Cheopsa.

Wiktionary


chepresz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. w starożytnym Egipcie nakrycie głowy faraonów wykonane z niebieskiego płótna lub skóry, ozdobione z przodu ureuszem, używane podczas bitew i ceremonii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛprɛʃ, AS: χepreš

Wiktionary


chepri

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mitegip. staroegipski bóg wschodzącego Słońca mający postać skarabeusza;

Wiktionary

Chepri ("stający się, Ten-Który-Się-Staje, powstały [sam z Siebie]") – prabóstwo egipskie, czczone pod postacią skarabeusza. Był bogiem wschodzącego słońca. W Starym Państwie uważany za personifikację Atuma i jako taki uznany za stwórcę bóstw. W tekstach Księgi umarłych ma związek z symboliką zmartwychwstania.

Wikipedia


cher

1. dawniej: wietrzna, śnieżna pogoda; zamieć, zadymka;
2. gatunek ptaka z rodziny jaskółkowatych


SJP.pl

Cher (ur. jako Cheryl Sarkisian 20 maja 1946 w El Centro w Kalifornii) – amerykańska piosenkarka, aktorka, pisarka, biznesmenka, komiczka, tancerka, projektantka mody, modelka, filantropka, producentka muzyczna, autorka tekstów i prezenterka telewizyjna. Często określana przez media mianem Bogini Popu ( Goddess of Pop).

Wikipedia


chera

1. dawniej: wietrzna, śnieżna pogoda; zamieć, zadymka;
2. gatunek ptaka z rodziny jaskółkowatych


SJP.pl

Chera, chera australijska ("Cheramoeca leucosterna") – gatunek małego ptaka z rodziny jaskółkowatych (Hirundinidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Cheramoeca. Zamieszkuje Australię. Nie wyróżnia się podgatunków.

Samice jak i samce mają białą głowę, podgardle oraz kark; czarny brzuch, skrzydła oraz ogon. Długość ciała 15 cm, masa ciała 12–16 g.

Wikipedia


cherbourg

[czytaj: szerBU:R] miasto we Francji


SJP.pl


cherek

nazwisko


SJP.pl


cherem

1. klątwa za naruszenie przepisów religijnych w judaizmie
2. poświęcenie rzeczy lub osoby jako tabu


SJP.pl

Ch

Wikipedia


cherlacki

związany z cherlakiem


SJP.pl


cherlactwo

potocznie: wątłość, słabowitość, chorowitość; mizeractwo, chuderlawość


SJP.pl


cherlaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od cherlak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cherlak m.

Wiktionary


cherlaczka

→ cherlak


SJP.pl

Patrz:

cherlak

cherlak

człowiek wątły, mizerny, chorowity


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) człowiek chorowity, słabowity

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cherlactwo n., cherlawiec m., cherlawość ż., cherlakowatość ż.

:: zdrobn. cherlaczek m.

 przym. cherlawy, cherlakowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) charłak, cherlawiec, chucherko, chuchrak, chuchro, chuderlak, marnota, mimoza, mizeractwo, mizeraczek, mizerak, mizerota, mizerotka, wymoczek, wyskrobek, zdechlak, zgniłek, zmora

Wiktionary


cherlakowaty

o wyglądzie cherlaka; chuderlawy


SJP.pl


cherlanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|cherlać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. cherlać

Wiktionary


cherlawiec

potocznie: człowiek cherlawy; cherlak


SJP.pl


cherlawość

→ cherlawy


SJP.pl

Patrz:

cherlawy

cherlawy

1. o człowieku: słaby, mizerny, chorowity;
2. przenośnie: taki, który jest w złym stanie; kiepski, lichy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o człowieku: wątły, słaby i chorowity

 (1.2) przen. będący w złym stanie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛrˈlavɨ, AS: χerlavy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cherlawiec m., cherlak mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mizerny

Wiktionary


cherlać

być przez dłuższy czas słabym, mizernym, cierpiącym, chorowitym; charłać


SJP.pl


chermoula

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. rodzaj marynaty pochodzącej z krajów Maghrebu, której podstawowymi składnikami są liście kolendry, czosnek i kumin rozprowadzone w oliwie i soku cytrynowym;

Wiktionary

Chermoula (szermula) – pochodzący z krajów Maghrebu rodzaj marynaty do pieczonych warzyw, mięs i ryb.

Podstawowymi składnikami szermuli są świeża kolendra, czosnek i kmin rzymski. Innymi składnikami, dodawanymi w zależności od przepisu, są papryka słodka lub ostra, szafran lub pieprz, a także kiszona cytryna, cebula i natka pietruszki. Do szermuli dodaje się także sok cytrynowy i oliwę. Jest to marynata używana głównie do ryb i owoców morza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kawałki kurczaka włóż do dużej, szklanej miski, nałóż chermoulę i pozostaw do zamarynowania na całą noc.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szermula ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szermula

Wiktionary


cherofobia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. irracjonalny strach przed radością lub szczęściem

Wiktionary


cherokee

[czytaj: cziroki] model samochodu marki Jeep


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cherokee – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Colbert
  • Cherokee – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Cherokee
  • Cherokee – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Butte
  • Cherokee – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Cherokee
  • Cherokee – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Alfalfa
  • Cherokee – jednostka osadnicza w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Swain
  • Cherokee (ang. Cherokee Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Benton
  • Cherokee (ang. Cherokee Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Sharp
  • Cherokee (ang. Cherokee Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Cherokee
  • Cherokee (ang. Cherokee Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Cherokee
  • Cherokee (ang. Cherokee Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Montgomery
  • hrabstwo Cherokee (ang. Cherokee County) – w stanie Alabama

Wikipedia


cheronea

miejsce bitwy Greków z Macedończykami z 338 roku p.n.e.; Cheroneja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. greckie miasto w zachodniej Beocji;

Wiktionary

Cheronea, Cheroneja (gr. Χαιρώνεια, "Cheroneja"; łac. "Chaeronea") – miejscowość w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Tesalia-Grecja Środkowa, w regionie Grecja Środkowa, w jednostce regionalnej Beocja, w gminie Liwadia, położona między rzeką Kifisos a górą Turio. W 2011 roku liczyła 556 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bitwa pod Cheroneą, która powaliła Teby na kolana, Tespiom przyniosła radość, pokój i pomyślność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛrɔ̃ˈnɛa, AS: χerõnea

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cheroneja ż., cheronejczyk m., cheronejka ż.

 przym. cheronejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Cheroneja

Wiktionary


cheroneja

miejsce bitwy Greków z Macedończykami z 338 roku p.n.e.; Cheronea


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. greckie miasto w zachodniej Beocji;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛrɔ̃ˈnɛja, AS: χerõnei ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cheronea ż., cheronejczyk m., cheronejka ż.

 przym. cheronejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Cheronea

Wiktionary


cheronejski

przymiotnik od: Cheronea (miasto starożytne)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Cheroneją, dotyczący Cheronei

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W muzeum cheronejskim przechowywane są artefakty z okolicznych wykopalisk archeologicznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛrɔ̃ˈnɛjsʲci, AS: χerõnei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cheronea ż., Cheroneja ż., cheronejczyk m., cheronejka ż.

Wiktionary


cherry

[czytaj: szery] likier lub wino wytwarzane z wiśni; cherry brandy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cherry – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Bureau
  • Cherry (ang. Cherry Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Montgomery
  • Cherry (ang. Cherry Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie St. Louis
  • Cherry (ang. Cherry Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Butler
  • Cherry (ang. Cherry Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Sullivan
  • hrabstwo Cherry (ang. Cherry County) – w stanie Nebraska
  • Cherry Hill Mall – jednostka osadnicza
  • Cherry – mjanmańska lekkoatletka
  • Chloe Cherry – amerykańska aktorka
  • Don Cherry – amerykański muzyk
  • Jake Cherry – amerykański aktor
  • Marc Cherry – amerykańska producent telewizyjny

Wikipedia


cherson

miasto obwodowe w południowej Ukrainie; Chersoń


SJP.pl


chersonez

nazwa kilku miast i półwyspów w starożytnej Grecji


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Półwysep Gallipoli – Chersonez Tracki
  • Chersonez Taurydzki (Tauryda) – miasto na Krymie,
  • Półwysep Jutlandzki – Chersonez Cymbryjski (zob.: Cymbrowie)
  • Półwysep Malajski – Złoty Chersonez

Wikipedia


chersoń

miasto obwodowe w południowej Ukrainie; Cherson


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na południu Ukrainy, nad Dnieprem, stolica obwodu chersońskiego;

Wiktionary

Chersoń ( Херсон, "Cherson") – miasto obwodowe na południu Ukrainy nad Dnieprem, stolica obwodu chersońskiego, 283 649 mieszkańców w 2021. W mieście znajduje się stacja kolejowa Chersoń.

Jedyne miasto obwodowe Ukrainy zajęte w ramach rosyjskiej inwazji z 2022 roku. Od 2 marca do 11 listopada 2022 miejscowość znajdowała się pod okupacją sił rosyjskich.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Chersońszczyzna ż., chersończyk m., chersonka ż.

 przym. chersoński

Wiktionary


chersoński

1. → Chersoń;
2. obwód chersoński - jeden z 24 obwodów Ukrainy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chersoniem, dotyczący Chersonia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chersoń mrz.

Wiktionary


cherub

cherubin;
1. w chrześcijaństwie: anioł z najwyższego chóru anielskiego;
2. w religiach Wschodu: istota nadprzyrodzona, przedstawiana najczęściej jako skrzydlata postać o ciele zwierzęcia i ludzkiej głowie;
3. dawniej: młodzieniec o wyjątkowej urodzie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) rel. bibl. zob. cherubin.

 (1.2) pot. zob. cherubin.

Wiktionary

Cherub lub cherubin (l.mn. cheruby, cherubini, cherubiny, cherubinowie; hebr. l.p. כְּרוּב kərūv, l.mn. כְּרוּבִים krūvîm od akadyjskiego karābu – błogosławieństwo, modlitwa, poświęcenie) – według wierzeń, potężna nadprzyrodzona istota, stojąca bardzo wysoko w hierarchii bytów, znajdująca się często w bezpośredniej bliskości Boga. Mylona często z uskrzydlonymi puttami pojawiającymi się w dziełach sztuki nowożytnej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɛrup, AS: χerup

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cherubin m., Cherubin m., zdrobn. cherubinek m., cherubinowość ż.

 przym. cherubinowy, cherubowy

Wiktionary


cherubin

cherub;
1. w chrześcijaństwie: anioł z najwyższego chóru anielskiego;
2. w religiach Wschodu: istota nadprzyrodzona, przedstawiana najczęściej jako skrzydlata postać o ciele zwierzęcia i ludzkiej głowie;
3. dawniej: młodzieniec o wyjątkowej urodzie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) rel. bibl. w tradycji judeochrześcijańskiej potężne anioły, często w bezpośredniej bliskości Boga;

 (1.2) rel. w religiach starożytnych na wpół ludzka, na wpół zwierzęca istota strzegąca miejsc kultu

 (1.3) pot. niepoprawnie: barokowy motyw dekoracyjny w postaci małego aniołka;

 (1.4) pot. o młodzieńcu z delikatną urodą

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cherub - postać biblijna
  • Cherubin (biskup koptyjski)
  • Cherubin (biskup poznański)
  • Cherubin (Đermanović)
  • Cherubin (imię)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wejścia do ogrodu Eden strzegą cherubinowie.

 (1.2) Głównego wejścia na teren świątyni strzegą dwa kamienne cherubiny.

 (1.3) Barokowi architekci upstrzyli całe prezbiterium grubawymi cherubinami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛˈrubʲĩn, AS: χerubʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cherubin m., cherub m., cherubinowość ż.

:: zdrobn. cherubinek m.

 przym. cherubinowy, cherubowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cherub

 (1.3) putto

Wiktionary


cherubinek

plastyczne przedstawienie w sztuce małego cherubina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: cherubin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cherubin mos., cherub mzw./mos.

Wiktionary


cherubini

cherub;
1. w chrześcijaństwie: anioł z najwyższego chóru anielskiego;
2. w religiach Wschodu: istota nadprzyrodzona, przedstawiana najczęściej jako skrzydlata postać o ciele zwierzęcia i ludzkiej głowie;
3. dawniej: młodzieniec o wyjątkowej urodzie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • cherubini (cheruby, cherubiny, cherubinowie) – uskrzydlone istoty nadprzyrodzone, według tradycji chrześciańskiej zaliczane do aniołów
  • Luigi Cherubini

Wikipedia


cherubinkowaty

będący dziecięcej urody, mający wygląd cherubinka


SJP.pl


cherubinkowy

przymiotnik od: cherubinek


SJP.pl


cherubinowość

→ cherubinowy


SJP.pl

Patrz:

cherubinowy

cherubinowy

→ cherubin; cherubowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający cechy cherubina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cherubin mos., cherub mzw./mos.

Wiktionary


cherubowy

→ cherub; cherubinowy


SJP.pl


cheruskowie

potężne plemię germańskie, zamieszkujące w starożytności tereny między Wezerą i Łabą


SJP.pl

Cheruskowie (łac. "Cherusci") – jedno z plemion germańskich, o którym wspomina Tacyt w swym dziele "Germania".

Cheruskowie zamieszkiwali tereny północnych Niemiec na zachód od Półwyspu Jutlandzkiego. Za sąsiadów mieli rzymską Galię, Longobardów, Semnonów i Chattów. Na kartach historii pojawili się w 58 p.n.e., kiedy Juliusz Cezar pokonał ich wodza Ariowista, spieszącego na pomoc Celtom w Galii.

Wikipedia


cheshire

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) twardy ser podpuszczkowy, dojrzewający, o ostrym, pikantnym smaku

Wiktionary

Cheshire (wymowa:) – hrabstwo ceremonialne i historyczne w zachodniej Anglii, w regionie North West England, położone nad estuariami rzek Mersey i Dee, przy granicy z Walią. Do 2009 roku pełniło funkcję administracyjną jako hrabstwo niemetropolitalne.

Cheshire liczy 2343 km² powierzchni, a liczba mieszkańców hrabstwa wynosi 1 027 700 (2011). Dawnym ośrodkiem administracyjnym, a zarazem jedynym miastem posiadającym status "city", jest Chester, położony na zachodzie hrabstwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z żółtych serów najbardziej lubię cheshire.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chester

Wiktionary


chester

[czytaj: czester] ser podobny do czedara; czester


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) twardy ser podpuszczkowy, dojrzewający, o ostrym, pikantnym smaku

Wiktionary

Chester (wal. "Caer") – miasto w północno-zachodniej Anglii, w hrabstwie ceremonialnym Cheshire, ośrodek administracyjny dystryktu Cheshire West and Chester, położone przy granicy walijskiej, nad rzeką Dee. Ma 118 200 mieszkańców (2011).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z żółtych serów najbardziej lubię chester.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛstɛr, AS: čester

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cheshire

Wiktionary


chesterfield

[czytaj: CZESterfild] marka papierosów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chesterfield – miasto w hrabstwie Derbyshire (Anglia)
    • Chesterfield – dystrykt hrabstwa Derbyshire (Anglia)
    • Chesterfield – stacja kolejowa w Chesterfield
    • okręg wyborczy Chesterfield – okręg wyborczy obejmujący miasto Chesterfield (hrab. Derbyshire)
  • Chesterfield – miejscowość w hrabstwie Staffordshire (Anglia)
  • Chesterfield – miasto w stanie Connecticut, w hrabstwie New London
  • Chesterfield – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Macoupin
  • Chesterfield – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Madison
  • Chesterfield – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Hampshire
  • Chesterfield – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie St. Louis
  • Chesterfield – miasto w stanie New Hampshire, w hrabstwie Cheshire
  • Chesterfield – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Essex

Wikipedia


chesterfieldzki

→ Chesterfield [czytaj: czesterfilcki]


SJP.pl


chesterton

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chesterton – miasto w stanie Indiana, w hrabstwie Porter
  • Chesterton (Cambridge) – miejscowość w hrabstwie Cambridgeshire
  • Chesterton – miejscowość w hrabstwie Gloucestershire
  • Chesterton (Huntingdonshire) – miejscowość w hrabstwie Cambridgeshire
  • Chesterton – miejscowość w hrabstwie Oxfordshire
  • Chesterton – miejscowość w hrabstwie Shropshire
  • Chesterton – miejscowość w hrabstwie Staffordshire
  • Chesterton – miejscowość w hrabstwie Warwickshire
  • Gilbert Keith Chesterton – pisarz brytyjski

Wikipedia


cheta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w syberyjskiej części Rosji, łącząc się z Kotujem tworzy Chatangę;

Wiktionary

Cheta – jedna z rzek syberyjskich.

Wypływa z podnóża szczytu Kamienia w Górach Putorana, płynie południowym skrajem półwyspu Tajmyr, następnie skręca na północny wschód w kierunku miasta Chatanga, gdzie łączy się z rzeką Kotuj, tworząc rzekę o tej samej nazwie, która uchodzi do Morza Łaptiewów.

Wikipedia


chetonik

morska ryba okoniokształtna z rodziny chetonikowatych


SJP.pl


chetonikowate

rodzina morskich ryb okoniokształtnych; ustnikowate, szczeciozębowate, szczeciozęby, ryby motyle


SJP.pl

Chetonikowate, ustnikowate, szczeciozębowate, szczeciozęby, ryby motyle (Chaetodontidae) – rodzina morskich ryb okoniokształtnych (Perciformes). Niektóre gatunki spotykane są w hodowlach akwariowych.

Wikipedia


chetonikowaty

o cechach chetonikowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


chetyta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) staroż. członek starożytnego ludu indoeuropejskiego zamieszkującego Anatolię;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pobliżu znaleziono groby Chetytów.

 (1.1) Efron Chetyta, który siedział wśród swych współplemieńców, odpowiedział Abrahamowi wobec nich i wobec wszystkich wchodzących w bramę miasta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Chetytka ż.

 przym. chetycki

Wiktionary


chevalier

[czytaj: szewalJE] nazwisko, m.in. Maurice Chevalier (1888-1972) - francuski piosenkarz, tancerz i aktor


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kawaler, franc. chevalier – tytuł niższej szlachty
  • USS Chevalier (DD-451) – amerykański niszczyciel typu Fletcher
  • Anaïs Chevalier – francuska biathlonistka
  • Marcel Chevalier – francuski kat
  • Maurice Chevalier – francuski piosenkarz i aktor

Wikipedia


cheviot

[czytaj: szewiot] rasa owiec o długiej, lśniącej wełnie; szewiot


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cheviot – miasto w Nowej Zelandii
  • Cheviot – miasto w USA, w stanie Ohio
  • The Cheviot – szczyt w Anglii, w paśmie Cheviot Hills
  • Cheviot (szewiot) – rasa owiec
  • Cheviot Hills
  • szewiot

Wikipedia


chevrolet

[czytaj: szewrolet] marka samochodów i firma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mot. samochód marki Chevrolet

Wiktionary

Chevrolet – amerykański producent samochodów osobowych, SUV-ów, samochodów sportowych, vanów i pickupów z siedzibą w Detroit działający od 1911 roku. Należy do amerykańskiego koncernu General Motors.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sąsiadka rozwaliła nowego chevroleta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chevrolet mrz.

Wiktionary


chevroletka

[czytaj: szewroletka] potocznie: samochód marki Chevrolet; Szewrolet


SJP.pl


chevron

[czytaj: szewron] amerykańska korporacja branży energetycznej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chevron Rocks – formacja skalna
  • Chevron – dzielnica (section) gminy Stoumont w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Verviers
  • Jean-Noël Chevron – francuski architekt
  • Philip Chevron – irlandzki muzyk
  • Chevron Cars – brytyjski producent samochodów wyścigowych
  • Chevron Cars – dawna nazwa brytyjskiego producenta samochodów Gridbase
  • Chevron Corporation – amerykańskie przedsiębiorstwo
  • Chevron Engineering – nowozelandzki producent samochodów

Wikipedia


chewa

[czytaj: czewa] język urzędowy Malawi; czewa


SJP.pl

Chewa, Heva Dağı – najwyższy szczyt Gór Szawszeckich. Wznosi się na wysokość 2812 m n.p.m..

Wikipedia


chewbacca

[czytaj: czubaka] fikcyjna postać z uniwersum Gwiezdnych wojen


SJP.pl

Chewbacca (znany też jako Chewie) – fikcyjna postać z "Gwiezdnych wojen", przedstawiciel rasy Wookieech pochodzący z planety Kashyyyk. Jest wojownikiem i pilotem-mechanikiem. Od do części grał go Peter Mayhew. W ósmej i cyklu oraz w filmie "" zastąpił go Joonas Suotamo.

Wikipedia


chewi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. niewielka kraina historyczna w północno-wschodniej Gruzji

Wiktionary


chewra

banda, grupa złodziei, środowisko przestępcze; hewra


SJP.pl


chewsuretia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. kraina historyczna i geograficzna położona w północno-wschodniej Gruzji;

Wiktionary

Chewsuretia (gruz. ხევსურეთი, dosł. "kraj dolin") – kraina historyczno-geograficzna położona w północno-wschodniej Gruzji. Jest to jeden z trzech gruzińskich regionów (obok Tuszetii i Kazbegi), leżących na północ od Pasma Wododziałowego Wielkiego Kaukazu, a więc na Kaukazie Północnym.

Wikipedia


cheyenne

[czytaj: szaJEN]
1. rzeka w Stanach Zjednoczonych;
2. miasto w Stanach Zjednoczonych


SJP.pl

Cheyenne (wym. ang. // lub //) – miasto w północno-środkowo-zachodniej części Stanów Zjednoczonych, stolica i największe miasto stanu Wyoming, a także stolica hrabstwa Laramie. Miasto jest najdalej na północ wysuniętą częścią szybko rozwijającej się aglomeracji Front Range Urban Corridor, w której zawierają się m.in. takie miasta jak Denver czy Colorado Springs.

Wikipedia


chełbia

meduza z gromady krążkopławów


SJP.pl


chełchowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henryk Chełchowski − poeta barokowy
  • Hilary Chełchowski − polityk PPR i PZPR, wicepremier
  • Kazimierz Chełchowski − lekarz, działacz społeczny
  • Michał Chełchowski − ekonomista, dyplomata
  • Stanisław Chełchowski − ziemianin, działacz społeczny i podróżnik

Wikipedia


chełkowo

Chełkowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Śmigiel.

Wikipedia


chełkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Chełkowski (1929-2005) – ks. pallotyn, misjonarz w Afryce
  • August Chełkowski (1927-1999) – fizyk Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, Marszałek Senatu RP II kadencji w latach 1991-1993
  • Józef Chełkowski (1868-1954) – działacz społeczny, właściciel ziemski, samorządowiec

Wikipedia


chełm

1. miasto w Polsce;
2. dzielnica Gdańska;
3. obszar Krakowa;
4. szczyt w Beskidzie Niskim;
5. szczyt w Beskidzie Wyspowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. nazwa kilkunastu miejscowości, dzielnic i części miast w Polsce;

 (1.2) geogr. nazwa kilku gór i wzniesień w Polsce

 (1.3) geogr. mezoregion fizycznogeograficzny, garb na Wyżynie Śląskiej;

 (1.4) geogr. jezioro w gminie Łobez, w województwie zachodniopomorskim;

Wiktionary

Chełm (pod koniec XVIII wieku stosowana też pisownia "Hełm") – miasto na prawach powiatu we wschodniej Polsce, w województwie lubelskim. Leży 42 km od granicy z Białorusią i 21 km od granicy z Ukrainą w pobliżu przejścia granicznego w Dorohusku. Miasto jest położone nad rzeką Uherką (lewym dopływem Bugu) i stanowi trzecie pod względem liczby ludności miasto w województwie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chełm był tuż przede mną, plątanina domów, ogrodów i cerkwi, osypana błyszczącą rosą świateł, piętrzyła się na tle nieba czarnymi, groźnymi konturami.

 (1.2) Dość rozległe, częściowo jedynie zalesione wzgórze Chełmu stanowi kulminację w grzbiecie wododziałowym Wisły i Odry.

 (1.3) Powierzchnia Chełma wynosi ok. 320 km².

 (1.4) Chełm w typologii rybackiej jest jeziorem linowo-szczupakowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛwm, AS: χeu̯m

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chełmianin mos., chełmianka ż., Chełmszczyzna ż.

 przym. chełmski

Wiktionary


chełmce

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. nazwa kilku miejscowości w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chełmce – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica
  • Chełmce – wieś w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Kowiesy
  • Chełmce – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Strawczyn
  • Chełmce – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Opatówek
  • Chełmce – gromada w powiecie inowrocławskim
  • Chełmce – gromada w powiecie kaliskim
  • Chełmce – gromada w powiecie kieleckim
  • Chełmce – stacja kolejowa na magistrali węglowej w Morgach (powiat inowrocławski)
  • SLR Chełmce – wieża RTV we wsi Chełmce około Kalisza
  • Chełmce (gmina)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɛwmt͡sɛ, AS: χeu̯mce

Wiktionary


chełmczanin

1. mieszkaniec Chełmka;
2. mieszkaniec Chełmca


SJP.pl


chełmczanka

1. mieszkanka Chełmka;
2. mieszkanka Chełmca


SJP.pl


chełmecki

przymiotnik od: Chełmek; chełmkowski


SJP.pl


chełmek

1. miasto w Polsce;
2. wyspa w Świnoujściu;
3. wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Polsce;

Wiktionary

Chełmek – miasto w południowej Polsce, w woj. małopolskim, w powiecie oświęcimskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Chełmek, nad Przemszą.

W 1595 roku wieś położona w powiecie śląskim województwa krakowskiego była własnością kasztelana wiślickiego Mikołaja Ligęzy. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. bielskiego. Chełmek należy do Jaworznicko-Chrzanowskiego Okręgu Przemysłowego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɛwmɛk, AS: χeu̯mek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chełmecki, chełmkowski

Wiktionary


chełmiak

ptak afrykański; szyszak; turak; bananojad


SJP.pl


chełmianin

mieszkaniec Chełma (miasta w Polsce)


SJP.pl


chełmianka

mieszkanka Chełma (miasta w Polsce)


SJP.pl


chełmice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wzniesienie w województwie pomorskim, w gminie Karsin, najwyższe po Wieżycy

 (1.2) wąskotorowa mijanka w Chełmiczkach, w województwie kujawsko-pomorskim

Wiktionary

Chełmice (kasz. Chôłmice) – wzniesienie na obszarze mezoregionu Bory Tucholskie, położone w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Karsin, zlokalizowane w kierunku północno-zachodnim od wsi Wiele. Jego wysokość to 201,5 m n.p.m.. To najwyższe wzniesienie w regionie po Wieżycy.

Wikipedia


chełmicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bogdan Chełmicki (1895-1982) – ziemianin, poseł
  • Bohdan Chełmicki (1880-1962), dyplomata
  • Eustachy Chełmicki (1776-1852) – kapitan
  • Ludwik Chełmicki (1903-1970) – lekkoatleta
  • Mikołaj Chełmicki (zm. 1808) – generał
  • Onufry Chełmicki (1755-1815) – starosta
  • Włodzimierz Chełmicki (1887-1968) – pisarz, krytyk
  • Wojciech Chełmicki (1952-2011) – geograf, hydrolog, profesor zwyczajny
  • Zygmunt Chełmicki (1851-1922) – ksiądz

Wikipedia


chełmiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. nazwa kilku miejscowości w Polsce;

Wiktionary

Chełmiec (do 29 maja 1953 – "Chełmiec Polski") – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Chełmiec, której jest siedzibą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɛwmʲjɛt͡s, AS: χeu̯mʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chełmiecki

Wiktionary


chełmiecki

przymiotnik od: Chełmiec


SJP.pl


chełmieński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Chełmna, związany z Chełmnem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na chełmieńskim ratuszu już wisiały biało-czerwone flagi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chełmno n., chełmnianin mos., chełmnianka ż.

 przym. chełmiński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chełmiński

Wiktionary


chełminiak

nazwisko


SJP.pl


chełmiński

przymiotnik od: Chełmno


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Chełmna, związany z Chełmnem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Chełmiński (ur. 5 stycznia 1863, zm. 23 kwietnia 1905), polski numizmatyk
  • Antoni Chełmiński (ur. 26 czerwca 1905, zm. 10 września 1933), oficer Wojska Polskiego, pilot
  • Franciszek Chełmiński (ur. 23 maja 1862, zm. 1932 w Łodzi) – polski architekt
  • Jan Chełmiński (ur. 1851, zm. 1925) – malarz polsko-amerykański
  • Karol Chełmiński (ur. 1813, zm. 21 kwietnia 1894), uczestnik polskich powstań narodowych, zesłaniec
  • Tomasz Chełmiński (ur. 17 września 1929, zm. 11 kwietnia 2006), polski iluzjonista

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na chełmińskim ratuszu już wisiały biało-czerwone sztandary.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chełmno n., chełmnianin mos., chełmnianka ż.

 przym. chełmieński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chełmieński

Wiktionary


chełmkowski

przymiotnik od: Chełmek; chełmecki


SJP.pl


chełmnianin

mieszkaniec Chełmna


SJP.pl


chełmnianka

mieszkanka Chełmna


SJP.pl


chełmno

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. nazwa kilku miejscowości w Polsce;

Wiktionary

Chełmno ( Culm, Kulm) – miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, siedziba powiatu chełmińskiego; leży nad Wisłą, u ujścia Fryby. W latach 1945–1975 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) przebywając długo w Toruniu i Chełmnie, wyuczył się polskiej mowy (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛwmnɔ, AS: χeu̯mno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chełmnianin mos., Chełmnianka ż.

 przym. chełmiński, chełmieński

Wiktionary


chełmoniec

Chełmoniec (niem. "Gruneberg") – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie golubsko-dobrzyńskim, w gminie Kowalewo Pomorskie.

W czasie kampanii wrześniowej stacjonowała tu 43 Eskadra Towarzysząca.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Wikipedia


chełmoński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chełmoński – nazwisko
  • Anna Chełmońska-Soyta (ur. 1961) – polska profesor nauk weterynaryjnych
  • Adam Chełmoński (1861–1924) – polski lekarz, chirurg, opisał objaw Chełmońskiego
  • Adam Chełmoński (1890–1959) – polski prawnik, poseł na Sejm II Rzeczypospolitej
  • Adam Chełmoński (1929–2001) – polski prawnik
  • Józef Chełmoński (1849–1914) – polski malarz

Wikipedia


chełmski

przymiotnik od: Chełm


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Chełma, związany z Chełmem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spotkamy się przy ratuszu na chełmskim rynku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chełm m.

Wiktionary


chełmskie

przymiotnik od: Chełm


SJP.pl


chełmsko

przymiotnik od: Chełm


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chełmsko – wieś w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Przytoczna
  • Chełmsko – kolonia wsi Sulimierz w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Myślibórz
  • Chełmsko – gromada
  • Chełmsko – przystanek kolejowy w Chełmsku, w województwie lubuskim
  • Chełmsko Śląskie

Wikipedia


chełmszczyzna

jednostka administracyjna Królestwa Polskiego w okresie I Rzeczypospolitej; ziemia chełmska


SJP.pl


chełmża

miasto w województwie kujawsko-pomorskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. nazwa miejscowości w Polsce;

Wiktionary

Chełmża (pol. do 1251 r. "Łoza", Culmsee, Kulmsee) – miasto w Polsce położone w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, na zachodnim brzegu Jeziora Chełmżyńskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Toruńskie Towarzystwo Budownictwa Społecznego jako pierwsze w regionie wyjdzie poza granice miasta, w którym działa, i rozpocznie budowę mieszkań w Chełmży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛwmʒa, AS: χeu̯mža

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chełmżanin, chełmżanka

 przym. chełmżyński

Wiktionary


chełmżanin

mieszkaniec Chełmży


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Chełmży

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛwmˈʒãɲĩn, AS: χeu̯mžãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chełmża ż.

:: fż. chełmżanka

 przym. chełmżyński

Wiktionary


chełmżanka

mieszkanka Chełmży


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Chełmży

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛwmˈʒãnka, AS: χeu̯mžãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chełmża ż.

:: fm. chełmżanin mos.

 przym. chełmżyński

Wiktionary


chełmżyński

przymiotnik od: Chełmża


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Chełmży, związany z Chełmżą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 23 czerwca br. przedstawiciele Policji i władz samorządowych uroczyście otworzyli odnowiony gmach chełmżyńskiego komisariatu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛwmˈʒɨ̃j̃sʲci, AS: χeu̯mžỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chełmża ż., chełmżanin m., chełmżanka ż.

Wiktionary


chełpa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. śrpol. chełpliwość, pycha, buta

Wiktionary

Chełpa ( Helpe) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Choszczno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego. W roku 2007 wieś liczyła 42 mieszkańców. Wieś wchodzi w skład sołectwa Wardyń.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɛwpa, AS: χeu̯pa

Wiktionary


chełpić

chełpić się - mieć się za kogoś lepszego i okazywać to otoczeniu


SJP.pl


chełpliwiej

stopień wyższy od przysłówka: chełpliwie


SJP.pl


chełpliwość

książkowo: upodobanie do chełpienia się, czyli oznajmiania z dumą i uznaniem o swoich własnych osiągnięciach; zarozumiałość, pyszałkowatość, przemądrzałość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wyniosłość, buta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chełpliwy

 przysł. chełpliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. chwalba

Wiktionary


chełpliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: chełpliwy


SJP.pl


chełpliwy

zarozumiały, samochwalczy, pyszałkowaty, przemądrzały; książkowo:
1. lubiący się chełpić, czyli oznajmiać z dumą i uznaniem o swoich własnych osiągnięciach, sugerując, żę są one wyjątkowe i niepowtarzalne;
2. właściwy komuś, kto tak się zachowuje, np. chełpliwa wypowiedź


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) skłonny do przechwalania się i wynoszenia nad innych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chełpliwość ż.

 czas. chełpić się

 przysł. chełpliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pyszałkowaty, zarozumiały

Wiktionary


chełst

bryźnięcie wody, fali itp.


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chełst – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Siennica
  • Chełst – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Drawsko
  • Chełst – gromada
  • Chełst – rzeka, dopływ Łeby w woj. pomorskim, w pow. lęborskim
  • Chełst – potok, dopływ Skorej

Wikipedia


chełstowo

Chełstowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Radzanowo.

Prywatna wieś szlachecka, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie płockim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


chełstowski

nazwisko


SJP.pl


chełstów

bryźnięcie wody, fali itp.


SJP.pl

Chełstów – (niem. "Groß Schönwald") wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Twardogóra.

Wikipedia


chełstówek

Chełstówek – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Twardogóra.

Wikipedia


chełznanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chełznać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chełznać ndk.

Wiktionary


chełznać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) stpol. śrpol. kiełznać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛwznat͡ɕ, AS: χeu̯znać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chełznanie n.

Wiktionary


chgw

skrót od: chuj go wie; chgw


SJP.pl


chi

1. wyraz, zwykle powtarzany, naśladujący śmiech, zwłaszcza cichy, czasem ironiczny; hi;
2. chińska jednostka długości; cze, czi;
3. nazwa jednej z greckich liter;
4. [czytaj: czi albo ki] wg chińskiego taoizmu i medycyny chińskiej: energia przenikająca cały świat i ludzkie ciało


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nazwa dwudziestej drugiej litery alfabetu greckiego, χ;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chi (litera)
  • Chi – znak japońskich sylabariuszy hiragana i katakana
  • Chi (energia życiowa)
  • rozkład chi kwadrat
  • Chi (album)

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) chi

* duński: (1.1) chi n., khi n.

* niemiecki: (1.1) Chi n.

* nowogrecki: (1.1) χι n.

* ukraiński: (1.1) хі

źródła.

== chi (język angielski.) ==

litera|Χ χ|chi (1.1).

wymowa.

 audioUS|En-us-chi.ogg.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-chi.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-chi2.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) litera grecka chi

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲi, AS: χʹi

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) chi

* duński: (1.1) chi n., khi n.

* niemiecki: (1.1) Chi n.

* nowogrecki: (1.1) χι n.

* ukraiński: (1.1) хі

źródła.

== chi (język angielski.) ==

litera|Χ χ|chi (1.1).

wymowa.

 audioUS|En-us-chi.ogg.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-chi.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-chi2.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) litera grecka chi

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) chi

* duński: (1.1) chi n., khi n.

* niemiecki: (1.1) Chi n.

* nowogrecki: (1.1) χι n.

* ukraiński: (1.1) хі

źródła.

== chi (język angielski.) ==

litera|Χ χ|chi (1.1).

wymowa.

 audioUS|En-us-chi.ogg.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-chi.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-chi2.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) litera grecka chi

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


chi-kwadrat

1. rozkład chi-kwadrat - metoda rozkładu zmiennej losowej;
2. test zgodności chi-kwadrat - rodzaj testu statystycznego sprawdzającego słuszność hipotez


SJP.pl


chia

[czytaj: CZIja] szałwia hiszpańska lub argentyńska, której nasiona są popularnym dodatkiem spożywczym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. pot. nazwa systematyczna|Salvia hispanica|ref=tak., szałwia hiszpańska

 (1.2) bot. spoż. nasiona szałwii hiszpańskiej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chia – krater uderzeniowy na Marsie
  • Chia – szałwia hiszpańska, gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych, pochodzący z centralnej i południowej części Meksyku oraz z Gwatemali
  • Chía – miasto w Kolumbii, w departamencie Cundinamarca
  • Chia – miejscowość w gminie Domus de Maria w prowincji Sardynia Południowa
  • Chia – miejscowość w gminie Soriano nel Cimino w prowincji Viterbo
  • Chía – gmina w Hiszpanii, w prowincji Huesca, w Aragonii
  • Amber Chia (wł. Chia Lee Peng) – malezyjska modelka i aktorka
  • Nicholas Chia (wł. Nicholas Chia Yeck Joo) – singapurski duchowny katolicki, arcybiskup Singapuru (2001–13)
  • Sandro Chia – włoski malarz i rzeźbiarz

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃʲija, AS: čʹii ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szałwia hiszpańska

Wiktionary


chianina

rasa bydła z Toskanii, największa na świecie i jedna z najstarszych


SJP.pl


chianti

[czytaj: kjanti] wytrawne wino toskańskie o aromacie fiołków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) włoskie wino wytrawne;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chianti – kraina historyczna i region winiarski we Włoszech (w środkowej części Toskanii)
  • chianti – wino produkowane w regionie Chianti

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) – Na początek poprosimy butelkę chianti, a potem zastanowimy się, co dalej.

Wiktionary


chiapas

Chiapas () – stan położony w południowej części Meksyku. Chiapas graniczy na zachodzie ze stanami Veracruz oraz Oaxaca, na północy z Tabasco, na wschodzie z Gwatemalą. Południową granicę wyznacza wybrzeże Oceanu Spokojnego.

Wikipedia


chiaroscuro

[czytaj: kjaroskuro]
1. malarstwo, w którym duży nacisk położony jest na wyeksponowanie światłocienia;
2. światłocień


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) szt. rozłożenie światła i cienia na obrazie

 (1.2) szt. ostry kontrast światłocieniowy charakterystyczny dla malarstwa niektórych mistrzów;

 (1.3) szt. odmiana drzeworytu

Wiktionary

Chiaroscuro (wł. "chiaro" – "jasny" i "scuro" – "ciemny") – termin stosowany czasem wymiennie ze "światłocieniem", ale kładący bardziej nacisk na różnice w natężeniu światła, podczas gdy "światłocień" oznacza ogólny rozkład świateł i cieni w dziele (malarskim, graficznym, rysunkowym), dzięki którym uzyskuje się wrażenie trójwymiarowości.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzięki chiaroscuro scena się ożywia.

 (1.2) Malarz zastosował pierwszy raz chiaroscuro w swym obrazie „Madonna w grocie” w 1483 roku.

 (1.3) Po XVI wieku drzeworyt chiaroscuro stracił na popularności.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) drzeworyt światłocieniowy

Wiktionary


chiasm

odmiana składniowego paralelizmu polegająca na powtórzeniu w odwróconej kolejności takiego samego układu członów zdaniowych; chiazm, chiasmus


SJP.pl


chiasmus

odmiana składniowego paralelizmu polegająca na powtórzeniu w odwróconej kolejności takiego samego układu członów zdaniowych; chiasm, chiazm


SJP.pl


chiastolit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. odmiana andaluzytu;

Wiktionary

Chiastolit (nazywany także: "Howdenitem" lub "Kamieniem krzyżowym") – odmiana andaluzytu, bardzo rzadki minerał z grupy krzemianów.

Nazwa pochodzi od gr. "chiasto" = przekątnie ułożony oraz "chiastos" = podobny do krzyża, krzyżowy. Rozpoznawany po charakterystycznym krzyżu widocznym na przekroju kryształu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xʲjaˈstɔlʲit, AS: χʹi ̯astolʹit

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) howdenit, kamień krzyżowy

Wiktionary


chiazm

odmiana składniowego paralelizmu polegająca na powtórzeniu w odwróconej kolejności takiego samego układu członów zdaniowych; chiasm, chiasmus


SJP.pl

Chiazm ( "χιασμός" chiasmos, "χίασμα" chiasma – „ułożenie na krzyż”, „skrzyżowanie”) – klasyczna figura retoryczna, odmiana inwersji. Paralelizm składniowy polegający na odwróceniu symetrii dwóch całostek składniowych, z których druga powtarza porządek syntaktyczny składników, ale w odwrotnej kolejności. Szczególnie według schematu: podmiot – orzeczenie, orzeczenie – podmiot, np:

Wikipedia


chiazma

1. miejsce, w którym 2 homologiczne chromosomy mogą wymienić między sobą odcinki
2. skrzyżowanie nerwów wzrokowych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chiazma (genetyka)
  • Chiazma (anatomia)

Wikipedia


chiba

[czytaj: ciba] miasto w Japonii


SJP.pl

Chiba (jap. 千葉市 "Chiba-shi") – stolica prefektury Chiba w Japonii, na wyspie Honsiu. Miasto ma powierzchnię 271,76 km². W 2020 r. mieszkało w nim 975 210 osób, w 446 695 gospodarstwach domowych (w 2010 r. 962 130 osób, w 406 450 gospodarstwach domowych). Miasto założono 1 stycznia 1921, a 1 kwietnia 1992 zostało oznaczone rządowym rozporządzeniem.

Wikipedia


chibiny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. masyw górski, położony za północnym kołem podbiegunowym u nasady Półwyspu Kolskiego w północnej Rosji;

Wiktionary

Chibiny ( Хибины, kil. Умптек) – pasmo górskie w Arktyce, zbudowane głównie z głębinowych skał magmowych (sjenitów), należące do obwodu murmańskiego, położone w Kole podbiegunowym północnym u nasady Półwyspu Kolskiego w północno-zachodniej Rosji.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. chibiński

Wiktionary


chibiński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chibinami, dotyczący Chibin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Apatyty chibińskie mogłyby dostarczyć wielu miliardów ton nefelinu, jednakże brak na miejscu taniego opału, a przede wszystkim brak wapienia, którego potrzeba 8 ton na 1 tonę uzyskiwanego z nefelinu aluminium, skłoniły do porzucenia tych ciekawych prób.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chibiny nmos.

Wiktionary


chicago

[czytaj: szikago albo czikago] miasto w Stanach Zjednoczonych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Stanach Zjednoczonych;

 (1.2) geogr. rzeka w Stanach Zjednoczonych;

 (1.3) astr. planetoida o numerze 334 znajdująca się w zewnętrznej części głównego pasa planetoidaanetoid;

Wiktionary

Chicago () – miasto w Stanach Zjednoczonych, położone nad jeziorem Michigan w stanie Illinois, siedziba hrabstwa Cook, w pobliżu centrum kontynentu północnoamerykańskiego, ponad 800 km od granicy z Kanadą. Stanowi trzecie pod względem wielkości i zaludnienia miasto w Stanach Zjednoczonych (po Nowym Jorku i Los Angeles). Obszar metropolitalny Chicago liczy 9,3 mln mieszkańców i jest to także trzecia co do wielkości amerykańska aglomeracja.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chicago jest wielkiem centrum zorganizowanej Polonii.

 (1.1) Skład biało-czerwonych zdecydowanie odbiegał od optymalnego, natomiast rywale do Chicago przyjechali w najmocniejszym zestawieniu, z kadrą naszpikowaną medalistami ostatnich mistrzostw świata i igrzysk olimpijskich w Rio de Janeiro.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chicagowianin mos., chicagowianka ż.

 przym. chicagowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peryfr. Miasto Wiatrów, peryfr. Wietrzne Miasto

Wiktionary


chicagoski

→ Chicago [czytaj: czikagoski]; czikagowski, chicagowski


SJP.pl


chicagowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Chicago

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chicago n.

:: fż. chicagowianka ż.

 przym. chicagowski

Wiktionary


chicagowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Chicago

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chicago n.

:: fm. chicagowianin mos.

 przym. chicagowski

Wiktionary


chicagowski

[czytaj: czikagowski] dotyczący Chicago (miasto w Stanach Zjednoczonych); czikagowski; chicagoski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Chicago, związany z Chicago

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przycumujemy przy chicagowskim nabrzeżu portowym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chicago n., chicagowianin mos., chicagowianka ż.

 przym. Chicago

Wiktionary


chicano

[czytaj czikano] w USA: członek meksykańskiej mniejszości narodowej


SJP.pl


chicanos

[czytaj: czikanoz] w USA: grupa etniczna o pochodzeniu latynoskim


SJP.pl


chich

potocznie: cichy, tłumiony śmiech, chichot; zwykle w lm - chichy


SJP.pl


chicha

[czytaj: czicza] brazylijski napój alkoholowy; chica


SJP.pl

Chicha – rodzaj napoju alkoholowego wyrabianego przez Rdzennych mieszkańców Ameryki Południowej z rejonu Andów, który istniał już w czasach imperium Inków. Jest wytwarzany ze specjalnego gatunku kukurydzy (tzw. "chicha de jora").

Ma blady słomkowy kolor i kwaśny posmak przypominający lekkie wino jabłkowe – cydr.

Wikipedia


chichester

[czytaj: czyczester] miasto w Anglii


SJP.pl

Chichester () – miasto o statusie "city" w południowej Anglii (Wielka Brytania), w hrabstwie West Sussex, w dystrykcie Chichester. W 2001 roku miasto liczyło 27 477 mieszkańców.

Miasto jest popularnym ośrodkiem turystycznym ze względu na bliskość wybrzeża morskiego i plaż.

Wikipedia


chichewa

[czytaj: cziczewa] język z rodziny bantu używany w południowo-środkowej Afryce, język urzędowy Malawi; cziczewa


SJP.pl


chichocik

potocznie: krótki, tłumiony śmiech; chichotek, śmieszek


SJP.pl


chichot

tłumiony, cichy śmiech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) tłumiony śmiech o wysokim tonie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na sali zapanowała grobowa cisza, tylko z kąta dobiegał czyjś głupawy chichot.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲixɔt, AS: χʹiχot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chichotek m., chichotka ż.

:: zdrobn. chichocik m.

 czas. chichotać

Wiktionary


chichota

potocznie: kobieta skłonna do śmiechu; chichotka


SJP.pl


chichotania

potocznie: chichotać (się) - śmiać się; chichrać (się), ryć (się)


SJP.pl


chichotanie

potocznie: chichotać (się) - śmiać się; chichrać (się), ryć (się)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chichotać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chichotać

Wiktionary


chichotać

potocznie: chichotać (się) - śmiać się; chichrać (się), ryć (się)


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zachichotać)

 (1.1) śmiać się niezbyt głośnym, powstrzymywanym śmiechem o wysokim tonie

czasownik zwrotny niedokonany chichotać się (dk. zachichotać się)

 (2.1) to samo znaczenie co (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chichot mrz., chichotanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chichotać się, chichrać się

 (2.1) chichotać, chichrać się

Wiktionary


chichotek

potocznie: cichy, tłumiony śmiech; chichocik, śmieszek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek często się śmiejący

Wiktionary


chichotka

potocznie: kobieta, dziewczyna skłonna do śmiechu; śmieszka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta często śmiejąca się

Wiktionary


chichotki

potocznie: cichy, tłumiony śmiech; chichocik, śmieszek


SJP.pl


chichotliwość

→ chichotliwy


SJP.pl

Patrz:

chichotliwy

chichotliwy

1. skłonny do chichotania; chichoczący;
2. piskliwy, podobny do chichotu


SJP.pl


chichoty

potocznie: kobieta skłonna do śmiechu; chichotka


SJP.pl


chichrania

potocznie: chichrać się - śmiać się; chichotać (się), ryć (się)


SJP.pl


chichranie

potocznie: chichrać się - śmiać się; chichotać (się), ryć (się)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chichrać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chichrać

Wiktionary


chichrać

potocznie: chichrać się - śmiać się; chichotać (się), ryć (się)


SJP.pl


chickenburger

[czytaj: czikenburger] hamburger z kotletem z piersi kurczaka


SJP.pl


chief

[czytaj: czif] główny mechanik na statku; czif


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) główny mechanik na statku

Wiktionary

The Chief, a w rzeczywistości dr Niles Caulder – fikcyjna postać występująca w komiksach DC Comics. Jest liderem zespołu superbohaterów "Doom Patrol""". Postać wystąpiła w serialach telewizyjnych i filmach. Po raz pierwszy pojawił się na ekranie w serialu "Titans". Grał go Bruno Bichir. Następnie wystąpił w "Doom Patrol". Wcielił się w niego Timothy Dalton.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kapitan zszedł pod pokład i zauważył umorusanego chiefa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃʲif, AS: čʹif

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) główny mechanik

Wiktionary


chihuahua

[czytaj: cziłała] bardzo mały, wielkouchy pies o krótkiej sierści, którego rasa ma być rzekomo starsza od cywilizacji Azteków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) kynol. rasa psów do towarzystwa;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chihuahua – stan Meksyku
  • Chihuahua – miasto w Meksyku
  • Chihuahua – pustynia na pograniczu Stanów Zjednoczonych i Meksyku
  • Chihuahua – rasa psa
  • Chihuahua – singel DJ BoBo

Wikipedia


chijski

przymiotnik od: Chios


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chios, dotyczący Chios

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chios

Wiktionary


chikungunya

[czytaj: czikungunia] tropikalna choroba wirusowa przenoszona przez komary, objawiająca się gorączką i bólem mięśni; czikungunia


SJP.pl

Chikungunya (wymawiane: „czikungunia”), czikungunia – tropikalna choroba wirusowa, występująca głównie w południowej Azji i wschodniej Afryce, podobna do dengi, przenoszona przez komary.

W 2006 wystąpiły masowe zachorowania na wyspach Oceanu Indyjskiego (Reunion, Majotta, Seszele, Mauritius, Komory, Madagaskar, Malediwy) oraz w zachodnich, nadbrzeżnych rejonach Indii i w Malezji.

Wikipedia


chile

[czytaj: czile] chili, chilli, czili; rzadko:
1. ogół gatunków papryki, których owoce mają bardzo ostry smak;
2. owoc chile - rośliny;
3. przyprawa ze sproszkowanych owoców chile - rośliny;
4. ostry sos z dodatkiem chile - przyprawy lub strączków rośliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Ameryce Południowej;

Wiktionary

Ch

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Liczne gatunki stewii występują w Ameryce od Chile po północny Meksyk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃʲilɛ, AS: čʹile

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chilijczyk mos., Chilijka ż.

 przym. chilijski

Wiktionary


chilenizacja

[czytaj: czilenizacja] przejęcie przez władze państwowe Chile kontroli nad gospodarką, nacjonalizacja w Chile w latach 1964-73


SJP.pl


chili

[czytaj: czili] chilli, czili, chile;
1. ogół gatunków papryki, których owoce mają bardzo ostry smak;
2. owoc chili - rośliny;
3. przyprawa ze sproszkowanych owoców chili - rośliny;
4. ostry sos z dodatkiem chili - przyprawy lub strączków rośliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bot. owoc jednej z odmian papryki rocznej o bardzo ostrym smaku;

 (1.2) przyprawa w proszku ze zmielonej papryki chili (1.1)

 (1.3) zimny sos z użyciem owoców papryki chili (1.1) lub przyprawy chili (1.2)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chili (ang. Chili Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Hancock
  • Chili (ang. Chili Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Monroe
  • Chili – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Monroe
  • Chili – jednostka osadnicza w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Rio Arriba
  • Chili – jednostka osadnicza w stanie Wisconsin, w hrabstwie Clark
  • papryka chili
  • sos chili
  • chili con carne – potrawa kuchni meksykańskiej
  • „chilli” i „Chilli”

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kapsaicyna, alkaloid papryczek chili, zapobiega powstaniu i postępom uszkodzenia wątroby.

Wiktionary


chiliaizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. zob. chiliazm.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W historii Kościoła możemy wymienić wiele idei o charakterze mesjańskim, począwszy od wczesnochrześcijańskiego chiliaizmu, […] po idee Moskwy – Trzeciego Rzymu.

Wiktionary


chiliarcha

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. wojsk. w starożytnej Grecji: dowódca oddziału wojskowego liczącego ponad tysiąc osób;

Wiktionary

Chiliarcha (gr. χιλίαρχος chilíarchos [rzadziej χειλίαρχος cheilíarchos lub χιλιάρχης chiliárchēs] – dosł. tysięcznik) – w wojskach starożytnych Greków dowódca oddziału liczącego ponad tysiąc ludzi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hefajstion zmarł w październiku 324 r. przed Chr. Umierał jako chiliarcha imperium. Aleksander nigdy nie pogodził się ze śmiercią przyjaciela.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chiliarchia ż.

Wiktionary


chiliasta

zwolennik, głosiciel chiliazmu; milenarysta, millenarysta


SJP.pl


chiliastyczny

dotyczący chiliazmu lub chiliastów (np. wiara chiliastyczna, ruchy chiliastyczne); milenarystyczny, millenarystyczny


SJP.pl


chiliazm

pogląd religijno-historiozoficzny opierający się na wierze w powtórne przyjście i tysiącletnie panowanie Chrystusa na ziemi przed końcem świata; milenaryzm, millenaryzm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. wiara w powrót Jezusa Chrystusa i nadejście jego rządów na tysiąc lat przed końcem świata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podobieństwo chiliazmu do żydowskich wyobrażeń mesjańskich nie umknęło uwagi obserwatorów, którzy często zarzucali im wtórną judaizację.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) millenaryzm

Wiktionary


chilijczyk

[czytaj: czilijczyk] obywatel Chile


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Chile

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy Chilijczycy w Chile mówią po chilijsku? Nie, mówią po hiszpańsku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃʲiˈlʲijt͡ʃɨk, AS: čʹilʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chile n.

:: fż. Chilijka ż.

 przym. chilijski

Wiktionary


chilijka

[czytaj: czilijka] obywatelka Chile


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Chile

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃʲiˈlʲijka, AS: čʹilʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chile n.

:: fm. Chilijczyk mos.

 przym. chilijski

Wiktionary


chilijski

[czytaj: czilijski] przymiotnik od: Chile


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do państwa Chile

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy Chilijczycy w Chile mówią po chilijsku? Nie, mówią po hiszpańsku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃʲiˈlʲijsʲci, AS: čʹilʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chile n., Chilijczyk mos., Chilijka ż.

Wiktionary


chiliński

nazwisko


SJP.pl


chill

[czytaj: czil] młodzieżowo: relaks, luz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) slang. zob. chillout.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chill (singel Ekipy)
  • Chill (singel The Rasmus)
  • CHILL

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) slang. chillout, chill-out, chill out

Wiktionary


chill-oucik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od chill-out

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chill-out m.

Wiktionary


chill-out

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) slang. zob. chillout.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chill-oucik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chillout, chill out, chill

Wiktionary


chilli

[czytaj: czili] chili, czili, chile;
1. ogół gatunków papryki, których owoce mają bardzo ostry smak;
2. owoc chilli - rośliny;
3. przyprawa ze sproszkowanych owoców chilli - rośliny;
4. ostry sos z dodatkiem chilli - przyprawy lub strączków rośliny


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • papryka chilli
  • Chilli – polski zespół muzyczny
  • Chilli – album zespołu Chilli
  • „chili” i „Chili”

Wikipedia


chillon

[czytaj: sziJĄ] zamek w Szwajcarii


SJP.pl


chilloucik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od chillout

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chillout m.

Wiktionary


chillout

[czytaj: czilałt] spokojna, relaksująca muzyka elektroniczna, przeciwieństwo muzyki dance


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) slang. stan całkowitego wyluzowania, zrelaksowania, ignorowania problemów

Wiktionary

Chillout (także chill out) – gatunek muzyczny, w którego skład wchodzi wiele spokojnych stylów tworzonych przez artystów i producentów sceny muzyki elektronicznej.

"Chilloutem" jest zarówno wolniejszy house, niektóre formy muzyki tranceowej, ambient, jak i nu jazz, trip-hop, downtempo czy instrumentalny hip-hop. Pojęcie powstało w latach 90. XX wieku ze slangowego określania relaksowania się.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. chilloucik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chill-out, chill out, chill

Wiktionary


chilloutować

[czytaj: czilautować] chilloutować się - potocznie: relaksować się, odpoczywać; czilautować się


SJP.pl


chilloutowy

→ chillout


SJP.pl

Patrz:

chillout

chillowanko

[czytaj: czilowanko] potocznie: odpoczywanie, relaksowanie się, odprężanie się; czilowanko


SJP.pl


chillować

[czytaj: czilować] młodzieżowo: chillować się - odpoczywać, relaksować się; czilować się


SJP.pl


chillowy

→ chill [czytaj: czilowy]


SJP.pl


chimborazo

wygasły wulkan w Andach, najwyższy szczyt Ekwadoru, położony w centralnej jego części


SJP.pl

Chimborazo – zlodowacony stratowulkan w Andach w Ekwadorze, w paśmie Kordyliera Zachodnia. Jest najwyższym szczytem kraju. Według pomiaru GPS z 2016 roku osiąga 6263,47 m nad poziomem morza. Ostatnia znana erupcja Chimborazo nastąpiła około 550 roku n.e. (±150 lat). Ze względu na położenie bardzo blisko równika wierzchołek Chimborazo jest powszechnie uznawany za punkt powierzchni Ziemi najbardziej oddalony od jej środka.

Wikipedia


chimek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma imienia Joachim

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Achim

Wiktionary


chimera

1. motyw dekoracyjny w postaci Chimery lub podobnego potwora, występujący w sztuce;
2. coś nierealnego; ułuda, mrzonka, fantazja;
3. u zwierząt: osobnik powstały przez połączenie się dwóch odrębnych zarodków;
4. organizm zbudowany z komórek różniących się genetycznie, powstały np. w wyniku mutacji;
5. duża ryba głębinowa z rodziny chimerowatych, żyjąca w Oceanie Atlantyckim i Morzu Śródziemnym; przeraza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przen. coś nierealnego, fantastycznego, wymyślonego

 (1.2) przen. kaprys, wybryk, zachcianka, dziwactwo

 (1.3) biol. organizm składający się z tkanek o różnych genotypach;

 (1.4) icht. morska ryba głębinowa z rodzaju nazwa systematyczna|Chimaera|ref=tak.;

 (1.5) paleont. rzekomy takson opisany na podstawie skamieniałości dwóch gatunków

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chimera – w genetyce, organizm zbudowany z komórek różniących się genetycznie
  • chimery – niejednoznaczna nazwa zwyczajowa ryb zrosłogłowych, stosowana przez różnych autorów w odniesieniu do:
    • wszystkich zrosłogłowych (Holocephali)
    • rzędu chimerokształtnych (Chimaeriformes)
    • rodziny chimerowatych (Chimaeridae) z rzędu chimerokształtnych
  • chimera (chimera pospolita, przeraza, Chimaera monstrosa) – gatunek ryby chrzęstnoszkieletowej z rodziny chimerowatych
  • chimera – w paleontologii, określenie taksonu opisanego na podstawie skamieniałości dwóch gatunków, przy domniemaniu ich pochodzenia od przedstawicieli jednego gatunku
  • Chimera – mityczny potwór
  • Chimera – miejsce aktywne geotermicznie w Turcji
  • „Chimera” – czasopismo literackie wydawane w latach 1901–1907
  • Chimera – album grupy muzycznej Mayhem
  • La chimera – włosko-francusko-szwajcarsko-turecki film z 2023 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z Gośką trudno normalnie porozmawiać, ona żyje w świecie chimer.

 (1.2) Nie mam zamiaru ulegać wszystkim chimerom mojego szefa.

 (1.3) Duchownego niepokoi również ostatnio przegłosowane we Francji prawo o bioetyce, które umożliwiło parom lesbijskim i samotnym kobietom zachodzenie w ciążę metodą in vitro, a także prowadzenie eksperymentów na nienarodzonych dzieciach, w tym tworzenie chimer ludzko-zwierzęcych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲĩˈmɛra, AS: χʹĩmera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chimera ż., chimeryzm mrz., chimeryczność ż., chimerokształtne nmos., chimerowate nmos.

 przym. chimeryczny, chimerowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urojenie, fantazja, mrzonka, ułuda, fantasmagoria, miraż, mamidło

 (1.2) fanaberia, fochy, humory

 (1.4) przeraza

Wiktionary


chimerny

rzadko: kapryśny, dziwaczny, grymaśny; chimeryczny


SJP.pl


chimerowate

rodzina ryb chrzęstnoszkieletowych, o wydłużonym ciele zakończonym długim i cienkim ogonem, występujących w chłodnych głębokich wodach morskich


SJP.pl

Chimerowate, przerazowate, chimery (Chimaeridae) – rodzina morskich ryb zrosłogłowych z rzędu chimerokształtnych (Chimaeriformes). W zapisie kopalnym znane są z kredy.

Wikipedia


chimerowaty

o cechach chimerowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


chimerowy

→ chimera


SJP.pl

Patrz:

chimera

chimery

okazywanie swojego niezadowolenia bez widocznego powodu; fochy, grymasy, humory, dąsy


SJP.pl


chimeryczka

kobieta zmienna, kierująca się kaprysami


SJP.pl


chimeryczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chimeryczny


SJP.pl


chimeryczność

zmienność; kierowanie się kaprysem


SJP.pl


chimeryczny

zmieniający usposobienie (zdanie, pogląd) pod wpływem emocji


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zmienny, kapryśny

 (1.2) nierealny, niemożliwy do urzeczywistnienia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chimera ż., chimeryczność ż., Chimera ż.

Wiktionary


chimeryk

człowiek zmienny, kieruje się kaprysami, chimerami


SJP.pl


chimeryzm

stan organizmu będącego chimerą


SJP.pl


chimichanga

[czytaj: czimiczanga] potrawa meksykańska, smażone burrito


SJP.pl

Chimichanga – potrawa meksykańska. Rodzaj burrito smażonego na oleju lub maśle, popularnego na północy Meksyku, szczególnie w stanach Sonora i Sinaloa. Pszenną tortillę o różnych rozmiarach pokrywa się farszem mięsnym i składa tworząc prostokątną torebkę. Często zdarzają się również inne dodatki, jak fasola, ryż, ser. Danie podawane jest z pikantnymi sosami lub guacamole.

Wikipedia


chimichurri

[czytaj: czimiczuri] argentyński sos pikantny


SJP.pl

Chimichurri – tradycyjny sos kuchni argentyńskiej i urugwajskiej, będący najpowszechniejszą przyprawą do mięsa, zwłaszcza do argentyńskiej wołowiny przygotowywanej na grillu ("asado"). Chimichurri jest szeroko rozpowszechniony w krajach Ameryki Łacińskiej i zdobył międzynarodowe uznanie kulinarne dzięki intensywnemu profilowi smakowemu i uniwersalności zastosowań.

Wikipedia


chimkiński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chimkami, dotyczący Chimek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chimki nmos.

Wiktionary


chin

1. wiecznie zielone drzewo i krzew z rodziny marzanowatych, rosnące w Andach, hodowane na Jawie i w Indiach; drzewo chinowe, chinowiec;
2. kora drzewa chinowego, z której wytwarza się środek przeciwgorączkowy i przeciwmalaryczny; kora chinowa;
3. rzadko: związek organiczny, alkaloid otrzymywany z kory chinowca, przeciwmalaryczny i przeciwgorączkowy środek leczniczy; chinina;
4. dawniej: porcelana chińska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. zob. chin japoński.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cheryl Chin – singapurska aktorka
  • Chin Check – singel N.W.A
  • Chin japoński – rasa psów
  • Aksai Chin
  • Czin
  • Ramegnies-Chin
  • So-chin

Wikipedia


china

1. wiecznie zielone drzewo i krzew z rodziny marzanowatych, rosnące w Andach, hodowane na Jawie i w Indiach; drzewo chinowe, chinowiec;
2. kora drzewa chinowego, z której wytwarza się środek przeciwgorączkowy i przeciwmalaryczny; kora chinowa;
3. rzadko: związek organiczny, alkaloid otrzymywany z kory chinowca, przeciwmalaryczny i przeciwgorączkowy środek leczniczy; chinina;
4. dawniej: porcelana chińska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. rodzaj talerza perkusyjnego, wydający charakterystyczny, jasny, ostry dźwięk;

 (1.2) farm. chem. rzad. zob. chinina.

 (1.3) bot. zob. chinowiec.

 (1.4) bot. kora chinowca (drzewa chinowego)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • China – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Kennebec
  • China – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Jefferson
  • China (ang. China Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Lee
  • China (ang. China Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie Kennebec
  • China (ang. China Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie St. Clair
  • China – miejscowość i gmina w meksykańskim stanie Nuevo León
  • China – miasto w Japonii, w prefekturze Kagoshima, na wyspie Okinoerabujima
  • China (João Pedro Santos Gonçalves, ur. 1982) – portugalski piłkarz
  • China (Henrique Valmir da Conceição, ur. 1959) – piłkarz brazylijski
  • China (Rogerio Alves dos Santos (ur. 1996) – brazylijski piłkarz
  • china – rodzaj talerza perkusyjnego
  • „China” – pseudonim Jarosława Łabieńca, polskiego gitarzysty metalowego

Wikipedia


chinage

[czytaj: sziNAŻ] technika farbiarska polegająca na farbowaniu wybranych partii nici, a nie całych tkanin


SJP.pl


chinalugijski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chinalugami, dotyczący Chinalugów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język chinalugijski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chinalugowie lm m.

Wiktionary


chinatown

[czytaj: czajnatałn] dzielnica miasta zamieszkana głównie przez ludzi pochodzenia chińskiego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chinatown – dzielnica w większych miastach zamieszkiwana przez ludność pochodzenia chińskiego
  • Chinatown – dzielnica chińska znajdująca się na terenie miasta Liverpool
  • Chinatown – dzielnica w śródmieściu (downtown) Los Angeles
  • Chinatown – dzielnica kanadyjskiego miasta Toronto
  • Chinatown – amerykański film fabularny w reżyserii Romana Polańskiego z 1974 r. z Jackiem Nicholsonem
  • Chinatown – album grupy Thin Lizzy z 1980 r.
  • Chinatown – stacja metra w Los Angeles
  • Chinatown – stacja metra w Singapurze

Wikipedia


chinch

[czytaj: czincz] rodzaj złącza elektronicznego; cinch, czincz


SJP.pl


chindelewicz

nazwisko


SJP.pl


chineczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: Chinka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wachlarze sprzedawała uśmiechnięta Chineczka.

 (1.1) Otóż za przykładem swych dwóch poprzedniczek – a może spontanicznie – Chineczka ta napisała do Andropowa list, w którym zapytywała w prostych słowach, „dlaczego Rosjanie zabili jej najbliższą przyjaciółkę, która znajdowała się w samolocie Boeing 747 zestrzelonym nad wyspą Sachalin.”''

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chiński mrz., Chiny lm nm., Chińczyk mos., Chinka ż., chińczyk mzw., chińszczyzna ż., chińskość ż.

 przym. chiński

 przysł. chińsko, po chińsku

Wiktionary


chinhydron

równomolowa mieszanina chinonu i hydrochinonu


SJP.pl

Chinhydron organiczny związek chemiczny, kompleks chinonu z hydrochinonem w stosunku molowym 1:1. W temperaturze pokojowej występuje w formie czarnozielonych kryształów. Jest stosowany jako składnik elektrody chinhydronowej.

Wikipedia


chinidyna

alkaloid, pochodna chinoliny, izomer optyczny chininy, działa hamująco na układ przywspółczulny, stosowany jako lek antyarytmiczny


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chinina

przeciwmalaryczny środek leczniczy; china


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. farm. organiczny związek chemiczny o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej;

Wiktionary

Chinina ( chininum), – organiczny związek chemiczny, alkaloid o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej w Andach. Chinina była pierwszym skutecznym lekiem przeciw malarii. Została zastąpiona środkami o mniejszych działaniach ubocznych i stosuje się ją zazwyczaj w wypadku oporności na chlorochinę. Ponadto chinina posiada własności przeciwgorączkowe, przeciwzapalne i przeciwbólowe. Jest wykorzystywana do nadawania smaku tonikowi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chinina była pierwszym skutecznym lekiem przeciw malarii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲĩˈɲĩna, AS: χʹĩńĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chinowiec mrz., chinidyna ż.

 przym. chinowy, chininowy

Wiktionary


chininowy

przymiotnik od: chinina


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący chininy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chinina ż.

Wiktionary


chinka

obywatelka Chin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta lub dziewczyna narodowości chińskiej, obywatelka lub mieszkanka Chin

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chinka (film 1967)
  • Chinka (film 1987)
  • Chinka (film 2001)
  • Chinka (film 2009)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W czasie wakacji poznałam całkiem miłą Chinkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲĩŋka, AS: χʹĩŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chińczyk mzw., Chiny nmos., chiński mrz., chińszczyzna ż.

:: fm. Chińczyk mos.

 przym. chiński

 przysł. chińsko, po chińsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. pogard. kitajka

Wiktionary


chinkali

potrawa kuchni gruzińskiej, duże pierogi wypełnione bulionem


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chinków

Chinków – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Solec-Zdrój. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Przez wieś przechodzi zielony szlak turystyczny z Wiślicy do Grochowisk.

Wikipedia


chinoiserie

[czytaj: szinłaZRI]
1. motywy sztuki Dalekiego Wschodu występujące w sztuce europejskiej;
2. ornamentyka naśladująca motywy chińskie, występująca w dobie rokoka


SJP.pl

Chinoiserie (fr., dosł. „chińszczyzna”, wym. "szinuazeri") – eklektyczny styl w sztuce, wzornictwie i architekturze europejskiej nawiązujący do kultury chińskiej. Charakteryzuje się zapożyczaniem chińskich motywów i materiałów, m.in. laki, porcelany itd. Chinoiserie pojawiła się we Francji w połowie XVII wieku. Szybko opanowała Europę, a w XVIII wieku stała się jednym z elementów rokoko. Sama nazwa zaczęła być używana w XVIII wieku.

Wikipedia


chinoksyzol

nazwa handlowa leku przeciwbakteryjnego i przeciwgrzybiczego, zawierającego hydroksychinolinę


SJP.pl


chinol

lekceważąco o Chińczyku; Chinol


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pejor. Chińczyk

Wiktionary


chinolina

zasadowy, toksyczny związek heterocykliczny o przykrym zapachu, stosowany do konserwacji preparatów anatomicznych, produkcji barwników i środków farmaceutycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. związek chemiczny zawierający azot, wykorzystywany do tworzenia barwników;

Wiktionary

Chinolina (C9H7N) – związek heterocykliczny zawierający azot, zbudowany ze skondensowanych pierścieni: benzenowego i pirydynowego. W temperaturze pokojowej jest bezbarwną cieczą o charakterystycznym zapachu, silnie załamująca światło, rozpuszczalna w alkoholu i eterze, ma własności zasadowe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości mają roztwory wodne chinoliny?

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chinolinowy

Wiktionary


chinolinowy

→ chinolina


SJP.pl

Patrz:

chinolina

chinolka

lekceważąco o Chince; Chinolka


SJP.pl


chinolog

specjalista w zakresie sinologii; sinolog


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) nauk. uczony w zakresie języka, kultury i historii Chin

Wiktionary


chinolon

chemioterapeutyk o działaniu bakteriobójczym


SJP.pl


chinon

związek organiczny używany do produkcji barwników


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. organiczny związek chemiczny o właściwościach aromatycznych, zawierających dwie grupy ketonowe

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chinon Industries – marka sprzętu fotograficznego
  • Chinon – miejscowość we Francji
  • Chinon – wino z regionu Dolina Loary
  • chinony – grupa związków chemicznych
  • chinon – związek chemiczny
  • Zamek w Chinon
  • Château-Chinon (Ville)
  • Château-Chinon (Campagne)

Wikipedia


chinonowy

→ chinon


SJP.pl

Patrz:

chinon

chinook

[czytaj: cziNUK, czyNUK lub sziNUK]
1. ciepły, wilgotny wiatr znad zachodnich wybrzeży USA
2. ciepły, suchy wiatr wiejący wzdłuż wschodnich zboczy Gór Skalistych;
3. rasa psa pociągowego


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chinosy

uniwersalne bawełniane spodnie męskie z prostymi nogawkami w pastelowych kolorach


SJP.pl

Chinosy, także chino, spodnie drelichowe – popularne spodnie męskie. Ich historia sięga XIX wieku. Nawiązują krojem do spodni formalnych, jednak wykonane są z innego typu materiałów, sprawiając, że są strojem półformalnym. Mogą występować w różnych wersjach kolorystycznych.

Wikipedia


chinowiec

wiecznie zielone drzewo i krzew z rodziny marzanowatych, rosnące w Andach, hodowane na Jawie i w Indiach; drzewo chinowe, china


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. rodzaj roślin z rodziny marzanowatych;

Wiktionary

Chinowiec, drzewo chinowe (błędnie: drzewo chininowe) ("Cinchona" L.) – rodzaj roślin z rodziny marzanowatych ("Rubiaceae"). Obejmuje ponad 20 tropikalnych gatunków, występujących w stanie dzikim w Andach na obszarze od Wenezueli po Boliwię. Niektóre gatunki są uprawiane i miejscami dziczeją w strefie międzyzwrotnikowej, m.in. w Ameryce Środkowej, w Afryce równikowej i w południowej Azji.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. chinina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drzewo chinowe

Wiktionary


chinowy

przymiotnik od: china


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący kory chinowca, dotyczący drzewa chinowego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Są to związki z grupy tzw. GOTCAB, głównie pochodne kwasu gipsogeninowego, chinowego i oleanolowego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chinina ż.

Wiktionary


chinozol

proszek barwy żółtej o intensywnym, specyficznym zapachu i piekącym smaku


SJP.pl


chintz

[czytaj: cinc, czinc lub czints] mocna tkanina bawełniana, zazwyczaj powleczona warstwą wosku, używana do dekoracji wnętrz


SJP.pl


chiny

1. wiecznie zielone drzewo i krzew z rodziny marzanowatych, rosnące w Andach, hodowane na Jawie i w Indiach; drzewo chinowe, chinowiec;
2. kora drzewa chinowego, z której wytwarza się środek przeciwgorączkowy i przeciwmalaryczny; kora chinowa;
3. rzadko: związek organiczny, alkaloid otrzymywany z kory chinowca, przeciwmalaryczny i przeciwgorączkowy środek leczniczy; chinina;
4. dawniej: porcelana chińska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. państwo w Azji;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zeszłym roku na wakacjach byliśmy w Chinach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲĩnɨ, AS: χʹĩny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chiński mrz., Chińczyk mos., Chinka ż., Chineczka ż., chińczyk mzw., chińszczyzna ż., chińskość ż.

 przym. chiński

 przysł. chińsko, po chińsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. urz. Chińska Republika Ludowa; ofic. skr. ChRL; Państwo Środka, Państwo Zielonego Smoka

Wiktionary


chiné

[czytaj: szinE] mieniąca się tkanina jedwabna lub bawełniana


SJP.pl


chioggia

[czytaj: kjodżja] miasto we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska, w prowincji Wenecja;

Wiktionary

Chioggia – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska, w prowincji Wenecja.

Historyczne centrum Chioggii położone jest na wyspie (leżącej w południowej części Laguny Weneckiej), która podzielona jest kanałami. Stąd określenie „mała Wenecja”, jak często nazywa się Chioggię. Tuż obok – bezpośrednio nad Adriatykiem – położona jest Sottomarina, nadmorska dzielnica miasta z hotelami i szeroką plażą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wojna wlokła się 100 lat. Raz bitwy wygrywali Genueńczycy, raz Wenecjanie. Decydująca rozegrała się w Chioggii na brzegu laguny, prawie pod pyskami czterech koni ze złoconego brązu, przytaszczonych do Wenecji po klęsce Bizancjum z tamtejszego hipodromu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chioggiański

Wiktionary


chioggiański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. związany z Chioggią, dotyczący Chioggii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Scenografia Awantury w Chioggii autorstwa Marcina Stajewskiego to wielki walor spektaklu. W pastelowe kadry dekoracji wtapiają się wysmakowane kolorystycznie kostiumy chioggiańskich mieszczek.

 (1.1) (…) Fra Pedro przełożył z tomu chioggiańskiego biskupa co najmniej dziewięć wierszy (…)

 (1.1) Lud chioggiański jest właściwym bohaterem tego utworu. Naturalnie, lud taki, jakim go widzi bystry mieszczański obserwator.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chioggia ż.

Wiktionary


chiolit

minerał zawierający fluor, sód i glin, przypominający strukturą i kolorem kriolit


SJP.pl


chionofil

organizm żyjący w niskich temperaturach; psychrofil, kriofil


SJP.pl

Chionofil – organizm należący do fauny naśnieżnej, przystosowany do przebywania w niskich temperaturach, typowych dla strefy podbiegunowej. Chionofile pojawiają się w zimie, ale występują także w innych porach roku, są one odporne na mróz, ale nie wykształciły morfologicznych lub fizjologicznych przystosowań do życia w niskich temperaturach. Wiele chionofili to relikty polodowcowe.

Wikipedia


chionosfera

strefa całorocznego gromadzenia się śniegów, w której mogą formować się lodowce


SJP.pl


chios

1. wyspa grecka na Morzu Egejskim;
2. miasto w Grecji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. grecka wyspa na Morzu Egejskim, u wybrzeży Azji Mniejszej;

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (2.1) geogr. adm. greckie miasto na wschodnim wybrzeżu wyspy o tej samej nazwie;

Wiktionary

Chios (gr. "Χίος", łac. "Chius") – wyspa w Grecji na Morzu Egejskim, położona na azjatyckim szelfie kontynentalnym, u wybrzeży Turcji. Wyspa jest zbudowana ze skał wapiennych i kredowych. Ważny ośrodek turystyczny. W przeszłości znana jako „wyspa kupców”, „wyspa kapitanów”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyspa Chios stała się schronieniem dla uciekinierów.

 (2.1) Wielu turystów uważa, że Chios jest urocze i spokojne.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chijski

Wiktionary


chip

[czytaj: czip] układ scalony wyprodukowany w jednym krysztale krzemu; czip


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektron. układ scalony

 (1.2) elektron. zob. mikroczip.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chip – pojedyncza struktura półprzewodnikowego układu scalonego, potocznie układ scalony
  • Chip – postać z disnejowskich filmów animowanych
  • Chip – niemiecki miesięcznik komputerowy
    • Chip Online – strona internetowa
  • Chip – polski miesięcznik komputerowy
  • Chip – czeski miesięcznik komputerowy
  • ChIP – immunoprecypitacja chromatyny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ʃʲip, AS: čʹip

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chipset m., czips / chips m., czip m., czipowanie n., zaczipowanie n.

 czas. czipować ndk., zaczipować dk.

 przym. chipowy, czipsowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kość, kostka, czip

Wiktionary


chipotle

[czytaj: czipołtlej] meksykańskie wędzone papryczki jalapeño


SJP.pl


chipowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) techn. wet. zaopatrywanie w chip

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W naszej gminie chipowania odbywają się na wiosnę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chip mrz.

 czas. chipować ndk., zachipować dk.

 przym. chipowy, czipowy

Wiktionary


chipować

[czytaj: czipować] zakładać lub wszczepiać chipy, oznaczać coś, zwłaszcza zwierzęta, za pomocą specjalnych układów scalonych; czipować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zachipować)

 (1.1) techn. wet. wyposażać w chip

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Weterynarz pojechał chipować psy do sąsiedniej wsi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chip mrz., chipowanie n.

 przym. chipowy, czipowy

Wiktionary


chipowy

→ chip [czytaj: czipowy]; czipowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) elektron. związany z chipem, dotyczący chipu, wyposażony w chip

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃʲiˈpɔvɨ, AS: čʹipovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chip m., czip m., chipowanie ndk., czipowanie ndk., zachipowanie dk., zaczipowanie dk.

 czas. chipować ndk., czipować ndk., zachipować dk., zaczipować dk.

 przym. czipowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czipowy

Wiktionary


chippendale

[czytaj: czypendejl] styl w meblarstwie angielskim


SJP.pl

Chippendale – niejednorodny styl (czasem określany jako style) w meblarstwie angielskim, który pojawił się ok. połowy XVIII wieku. Nazwa pochodzi od nazwiska ebenisty Thomasa Chippendale’a, który wydał w 1754 w Londynie wzornik "The Gentelman and Cabinet Marker’s Director". Jest to pierwszy styl w meblarstwie angielskim nazwany nie od imienia władcy, ale od nazwiska twórcy.

Wikipedia


chippendales

[czytaj: czipendejls] tancerz erotyczny męskiego zespołu tanecznego; chippendale


SJP.pl

Chippendales – amerykańska grupa taneczna składająca się z mężczyzn, którzy wykonują striptiz, mając na sobie w górnej części ciała charakterystyczne muszki, białe kołnierze i mankiety koszul noszone na gołym torsie.

Wikipedia


chippendalowski

→ chippendale [czytaj: czipendejlowski]


SJP.pl


chips

[czytaj: czips] cienki, smażony plasterek ziemniaczany, jedzony na zimno; czips


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kulin. cienki, smażony plasterek ziemniaka jedzony na zimno jako przekąska;

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uwielbiam chipsy cebulowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃʲips, AS: čʹips

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chip mrz., czip mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. czips

Wiktionary


chipset

zestaw układów scalonych spełniający jako całość określone zadanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektron. grupa specjalistycznych układów scalonych, odciążająca procesor główny i koordynująca wymianę danych między podzespołami komputera;

Wiktionary

Chipset – grupa specjalistycznych chipów, które są przeznaczone do wspólnej pracy. Mają zazwyczaj zintegrowane oznaczenia i zwykle sprzedawane są jako jeden produkt.

W komputerach termin "chipset" jest powszechnie używany w odniesieniu do specjalistycznego układu scalonego lub zestawu układów płyty głównej komputera lub karty rozszerzeń.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na płycie głównej rezyduje chipset 440 BX – znany z szybkich domowych komputerów obsługujących procesory Pentium II.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chip mrz.

 przym. chipsetowy

Wiktionary


chipsetowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący chipsetu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) Chińczycy należą w tym temacie do pionierów, znacznie wyprzedzając nawet takiego chipsetowego potentata jak Qualcomm (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chipset mrz.

Wiktionary


chipsik

[czytaj: czipsik] zdrobnienie od: chips; czipsik


SJP.pl


chipsowy

→ chips [czytaj: czipsowy]; czipsowy


SJP.pl


chipsy

[czytaj: czips] cienki, smażony plasterek ziemniaczany, jedzony na zimno; czips


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chiptune

[czytaj: cziptjun] muzyka syntetyczna tworzona przez układy dźwiękowe


SJP.pl

Chiptune (Chip music) – określenie ogółu muzyki generowanej przez układy dźwiękowe.

Ideą jest wykorzystywanie syntezy dźwięku, czyli jego generowania zamiast odtwarzania gotowych próbek. Stosuje się do tego celu takie układy jak np. MOS 6581 lub CO12294, stąd nazwa "chiptune" (chip – układ scalony). Brzmienia uzyskiwane w ten sposób subiektywnie mogą wydawać się surowe lub też ubogie. Dzieje się tak za sprawą realizowania prostego w porównaniu do syntezatorów, toru syntezy.

Wikipedia


chira

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lwów. wódka

Wiktionary


chirac

[czytaj: sziRAK] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chirac (Lozère) – francuska gmina w regionie Langwedocja-Roussillon
  • Chirac (Charente) – francuska gmina w regionie Poitou-Charentes
  • Jacques Chirac (1932–2019) – polityk francuski, prezydent Francji w latach 1995–2007

Wikipedia


chiragra

przewlekła choroba stawów; dna; artretyzm; podagra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. med. dna moczanowa objawiająca się w palcach dłoni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden cierpi okrutną w swych nogach podagrę, / Drugi zasię narzeka w ręku na chiragrę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chiragryk m.

Wiktionary


chiralność

cecha cząsteczek polegająca na nieidentyczności cząsteczki wyjściowej i jej lustrzanego odbicia


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • symetria chiralna – w matematyce
  • chiralność cząsteczek – w chemii
  • chiralność – w fizyce

Wikipedia


chiralny

→ chiralność


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) chem. taki, który wraz z innym są dla siebie odbiciami lustrzanymi

Wiktionary

Patrz:

chiralność

Powiązane:

 rzecz. chiralność ż.

Wiktionary


chirashi

[czytaj: cziraszi] rodzaj sushi podawanego w miseczce lub drewnianym pudełku wypełnionym ryżem i z rozrzuconymi na nim różnorodnymi składnikami


SJP.pl


chirico

[czytaj: kiriko] nazwisko


SJP.pl


chirofauna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. ogół gatunków nietoperzy zamieszkujących określony obszar geograficzny, biotop lub żyjących w określonym okresie geologicznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wykład dotyczył chirofauny jaskiń beskidzkich.

Wiktionary


chirograf

dokument średniowieczny używany w dyplomacji zachodnioeuropejskiej


SJP.pl


chirolog

osoba wróżąca z linii dłoni; chiromanta


SJP.pl


chirologia

1. sposób porozumiewania się na migi, stosowany wśród głuchoniemych; daktylografia;
2. wróżenie z rąk; chiromancja


SJP.pl


chirologiczny

→ chirologia


SJP.pl

Patrz:

chirologia

chiromancja

wróżenie z linii papilarnych dłoni; chirologia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ezot. sztuka wróżenia i odczytywania charakteru człowieka z bruzd na jego dłoniach;

Wiktionary

Nie mylić z: hieromancja.

Chiromancja (z gr. "cheir" = ręka, "manteia" = wróżenie) – wróżenie z dłoni. Zagadnienie to było różnie nazywane na przestrzeni wieków np. nauka starożytna, sztuka dywinacyjna, wróżenie lub umiejętność odczytywania losów ludzkich z dłoni. Chirognomia to badanie konturów, zewnętrznych kształtów dłoni (szerokość, długość), spoistości wnętrza dłoni, kształtu palców i określanie ogólnego wyrazu. Chirologia polega na badaniu wnętrza dłoni, tj. wzgórków, linii i znaków.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. chiromanta mos., daw. chiromancista mos., chiromantyk mos.

:: fż. chiromantka

 przym. chiromancki, chiromantyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chirologia

Wiktionary


chiromanta

osoba wróżąca z linii dłoni; chirolog


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ezot. wróżbita zajmujący się chiromancją, czytający przyszłość z rąk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chiromancista mos., chiromantyk mos.

:: fż. chiromantka ż., chiromantyczka ż., chiromancistka ż.

 przym. chiromancki, chiromantyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. chiromancista, chiromantyk, rękowieszcz

Wiktionary


chiromantka

kobieta zajmująca się chiromancją, czyli wróżeniem z ręki


SJP.pl


chiron

1. w mitologii greckiej: centaur znany z prawości, mądrości i wiedzy medycznej; Chejron;
2. małe ciało Układu Słonecznego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chiron – planetoida o numerze katalogowym 2060
  • Chiron (Chejron, gr. Cheiron) – w mitologii greckiej jeden z centaurów
  • Bugatti 18/3 Chiron – samochód
  • Louis Chiron – monakijski kierowca Formuły 1

Wikipedia


chironomia

sztuka i nauka wykonywania gestów rąk przy wygłaszaniu mów lub tekstów scenicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sztuka gestykulacji przy wygłaszaniu mów lub tekstów scenicznych;

Wiktionary

Chironomia (gr. "cheir" = dłoń) – złożony system gestykulacji łączący rytm i ruch, rozwinięty przez starożytnych Greków.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxʲirɔ̃ˈnɔ̃mʲja, AS: χʹirõnõmʹi ̯a

Wiktionary


chironomiczny

przymiotnik od: chironomia


SJP.pl


chiroplast

przyrząd utrzymujący nadgarstek i palce we właściwej pozycji przy nauce gry na fortepianie, popularny na początku XIX wieku


SJP.pl


chiropraktyczka

→ chiropraktyk; kręgarka


SJP.pl


chiropraktyczny

→ chiropraktyka, → chiropraktyk


SJP.pl

Patrz:

chiropraktyka, → chiropraktyk

chiropraktyk

leczenie zaburzeń układu kostno-mięśniowego za pomocą masażu w obrębie kręgosłupa, delikatniejszy i mniej inwazyjny rodzaj kręgarstwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. specjalista zajmujący się niwelowaniem bólu w mięśniach i kręgosłupie za pomocą zabiegów wykonywanych rękami

Wiktionary


chiropraktyka

leczenie zaburzeń układu kostno-mięśniowego za pomocą masażu w obrębie kręgosłupa, delikatniejszy i mniej inwazyjny rodzaj kręgarstwa


SJP.pl

Ten artykuł opisuje teorie, metody lub czynności niezgodne ze współczesną wiedzą medyczną.

Chiropraktyka – dziedzina medycyny niekonwencjonalnej oparta na diagnozie, leczeniu oraz zapobieganiu mechanicznym zaburzeniom i dysfunkcjom narządu ruchu. W szczególności skupiona na manipulacji kręgosłupa, gdyż według pierwotnych hipotez chiropraktycznych schorzenia układu ruchu mogą wpływać na ogólne zdrowie organizmu poprzez system nerwowy.

Wikipedia


chiropterofauna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. ogół nietoperzy (nazwa systematyczna|Chiroptera|ref=tak.) na danym terenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chiropterologia

Wiktionary


chiropterogamia

zapylanie roślin przez nietoperze


SJP.pl


chiropterolog

zoolog zajmujący się nietoperzami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zool. naukowiec zajmujący się badaniem nietoperzy

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) zool. specjalistka w dziedzinie chiropterologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Polscy chiropterolodzy odkryli w peruwiańskich jaskiniach nowy gatunek nietoperzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲirɔptɛˈrɔlɔk, AS: χʹiropterolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chiropterologia ż.

 przym. chiropterologiczny

 przysł. chiropterologicznie

Wiktionary


chiropterologia

dział zoologii zajmujący się nietoperzami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nauka o nietoperzach;

Wiktionary

Ch

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chiropterologia jest działem teriologii, ta zaś - zoologii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲirɔptɛrɔˈlɔɟja, AS: χʹiropteroloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chiropterolog m., chiropterofauna ż.

 przym. chiropterologiczny

 przysł. chiropterologicznie

Wiktionary


chiropterologiczny

→ chiropterologia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zool. związany z chiropterologią, dotyczący chiropterologii

Wiktionary

Patrz:

chiropterologia

Przykłady

 (1.1) Na Uniwersytecie Wrocławskim dwa razy w roku organizowane są kursy chiropterologiczne dla amatorów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲirɔptɛrɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: χʹiropteroloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chiropterologia ż., chiropterolog m.

Wiktionary


chirotechnika

dziedzina techniki zajmująca się estetyką kształtu produkowanych narzędzi pracy


SJP.pl


chirotonia

w Kościele prawosławnym i greckokatolickim: udzielenie święceń na diakona, prezbitera i biskupa


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chirurg

lekarz będący specjalistą w dziedzinie chirurgii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się operacjami i zabiegami

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) med. lekarka specjalistka w zakresie chirurgii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chirurg musi być bardzo dokładny.

 (2.1) Żona Kowalskiego jest chirurgiem plastycznym.

 (2.1) Doświadczona chirurg-laparoskopistka przeprowadziła appendektomię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲirurk, AS: χʹirurk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chirurgia ż.

:: fż. chirurżka ż.

 przym. chirurgiczny

 przysł. chirurgicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1-2) chirurg ogólny

Wiktionary


chirurgia

1. dział medycyny zajmujący się leczeniem chorób poprzez przeprowadzanie zabiegów operacyjnych;
2. oddział chirurgiczny w szpitalu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. dział medycyny zajmujący się leczeniem operacyjnym;

 (1.2) pot. med. oddział szpitala, kliniki lub uczelni medycznej, który zajmuje się chirurgią (1.1)

Wiktionary

Ch

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Warszawie odbyła się konferencja na temat chirurgii plastycznej, w której uczestniczyło ponad 300 lekarzy z całej Polski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲiˈrurʲɟja, AS: χʹirurʹǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chirurg m., chirurżka ż., chirurgini ż.

 przym. chirurgiczny

 przysł. chirurgicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chirurgia ogólna

 (1.2) chirurgia ogólna

Wiktionary


chirurgicznie

przysłówek sposobu

 (1.1) med. w sposób związany z chirurgią lub za pomocą zabiegu chirurgicznego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Możemy pozbyć się tej zmiany chirurgicznie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chirurg mos., chirurgia ż.

 przym. chirurgiczny

Wiktionary


chirurgiczny

→ chirurgia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z chirurgią, dotyczący chirurgii lub chirurgów

przymiotnik jakościowy

 (2.1) pot. charakteryzujący się precyzją, dokładnie odmierzony, wycelowany

Wiktionary

Patrz:

chirurgia

Przykłady

 (1.1) Pacjent zemdlał widząc jakieś chirurgiczne przyrządy.

 (2.1) Snajper trafił do odległego celu z chirurgiczną precyzją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲirurʲˈɟit͡ʃnɨ, AS: χʹirurʹǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chirurg m., chirurgia ż.

 przysł. chirurgicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) operacyjny

 (2.1) precyzyjny, dokładny

Wiktionary


chirurżka

→ chirurg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. lekarka specjalistka zajmująca się operacjami i zabiegami

Wiktionary

Patrz:

chirurg

Przykłady

 (1.1) Jako chirurżka przeprowadzam operacje ratujące zdrowie i życie moich pacjentów.

 (1.1) Chirurżka była członkinią wydziału w szkołach medycznych na Harvardzie i Uniwersytecie Kalifornijskim.

 (1.1) Natomiast w zespole ginekologicznym na dziewięć zatrudnionych lekarzy mamy aż siedem chirurżek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chirurgia ż.

:: fm. chirurg m.

 przym. chirurgiczny

 przysł. chirurgicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chirurg

Wiktionary


chirus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) reg-pl|Kresy południowe. pijak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. reg-pl|Kresy południowe|kirus.

Wiktionary


chisaria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Bułgarii, w obwodzie Płowdiw;

Wiktionary

Chisaria ( Хисаря) – miasto w Bułgarii, w obwodzie Płowdiw; siedziba administracyjna gminy Chisaria. Według danych Narodowego Instytutu Statystycznego w Bułgarii z 31 grudnia 2011 miasto liczyło 7066 mieszkańców.

Wikipedia


chitarrone

strunowy instrument szarpany, rodzaj mniejszego teorbanu


SJP.pl

Chitarrone (kitaron) – rodzaj lutni. Strunowy szarpany instrument muzyczny, popularny od XVI do XVIII wieku.

Jest typem arcylutni; ma szyjkę długości ok. 120 cm, i korpus lutni. Posiada struny melodyczne (1 pojedyncza i 5 podwójnych) oraz struny basowe w liczbie 5–8. Instrument ten miał szerokie możliwości gry akordowej (wielogłosowej). Wykorzystywany do akompaniamentu przy utworach wokalnych i kameralnych jako instrument realizujący basso continuo.

Wikipedia


chiton

lniana lub wełniana szata noszona przez mężczyzn i kobiety w starożytnej Grecji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. w starożytnej Grecji: lniana i wełniana szata zszyta po bokach, spięta na ramionach;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zool. nazwa systematyczna|Polyplacophora|ref=tak., mięczak z rodzaju chitonów;

Wiktionary

Chiton (stgr. χιτών) – koszula lniana lub wełniana z krótkimi rękawami noszona w starożytnej Grecji; rodzaj tuniki pochodzenia wschodniego (fenickiego).

Składała się z dwóch prostokątnych kawałków materiału zszytych dłuższymi bokami do wysokości ramion, spinanych na ramionach fibulami lub guzikami. Wkładano ją bezpośrednio na ciało, nie zdejmowano do snu (rozpinając tylko pasek); dzieci nosiły bez przepasania. Lżejszą jej odmianę zwano chitonionem (χιτώνιον).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxʲitɔ̃n, AS: χʹitõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chityna ż., chitozan m.

 przym. chitynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wielotarczowiec, wielopłytkowiec

Wiktionary


chitony

lniana lub wełniana szata noszona przez mężczyzn i kobiety w starożytnej Grecji


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chitozan

polisacharyd, pochodna chityny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. substancja organiczna będąca naturalnym polimerem, polisacharyd, pochodna chityny;

Wiktionary

Chitozan – organiczny związek chemiczny z grupy polisacharydów; pochodna chityny, powstająca w wyniku jej częściowej deacetylacji. Jest nietoksyczny, biokompatybilny i degradowalny.

Jest stosowany w medycynie, m.in. jako składnik materiałów opatrunkowych. Działa antybakteryjnie, przeciwzapalnie i przeciwbólowo, tamuje krwawienie oraz przyspiesza proces gojenia ran. Używa się go także w opatrunkach stosowanych na polu walki w celu doraźnego powstrzymania krwawienia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. chityna ż., chiton mrz./mzw.

 przym. chitozanowy, chitynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poli(2-deoksy-2-aminoglukoza), deacetylowana chityna

Wiktionary


chittyta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) staroż. członek starożytnego ludu indoeuropejskiego zamieszkującego Anatolię;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwróciliśmy się z prośbą o pomoc do Chittytów i nas nie zawiedli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Chittytka ż.

 przym. chittycki

Wiktionary


chityna

wielocukier zbliżony budową do celulozy; substancja występująca w błonach komórkowych u grzybów i bakterii, tworząca okrywy ciała bezkręgowców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. organiczna substancja tworząca m.in. pancerze skorupiaków i pokrywy skrzydeł chrząszczy;

Wiktionary

Chityna ( χιτών "chiton" ‘wierzchnia szata’) – organiczny związek chemiczny z grupy biopolimerów, polisacharyd zbudowany z cząsteczek "N"-acetylowanej β-glukozaminy, połączonych wiązaniami β-1,4-glikozydowymi. Występuje w ścianach komórkowych wodorostów, grzybów i bakterii, a także w szkieletach zewnętrznych stawonogów (które tworzy wraz z białkami oraz solami wapnia i magnezu). Jej obecność potwierdzono także u mięczaków, ramienionogów i mszywiołów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. chitynowy

 rzecz. chiton mrz./mzw.

Wiktionary


chitynowy

przymiotnik od: chityna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chityną, dotyczący chityny, składający się z chityny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chityna ż., chitozan m., chiton m.

Wiktionary


chiwa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto nad rzeką Amu-darią w wilajecie chorezmijskim Uzbekistanu w Azji Środkowej;

Wiktionary

Chiwa (uzb. "Xiva") – miasto nad rzeką Amu-darią w wilajecie chorezmijskim Uzbekistanu w Azji Środkowej, ok. 51 tys. mieszkańców (2004) i ok. 90 tys. w 2017 roku. Położone jest 35 km od stolicy regionu Urgenchu i ledwo 5 km od granicy z Turkmenistanem.

Chiwa była jednym z głównych ośrodków handlowych w VI-VII w. w regionie Azji Środkowej. W XVI w. miasto zostało stolicą Chanatu Chiwańskiego, a od 1873 znajdowało się pod władzą Rosji.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. chiwański

Wiktionary


chiwański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chiwą, dotyczący Chiwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chiwa ż.

Wiktionary


chiwian

drzewo z rodziny biegunecznikowatych; przetrwał; ajlant; bożodrzew; ailant


SJP.pl


chiwiatyt

rodzaj minerału, siarczek bizmutowo-ołowiowy


SJP.pl


chiłok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Selengi;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chiłok – rzeka w azjatyckiej części Rosji
  • Chiłok – miasto w azjatyckiej części Rosji

Wikipedia


chiń.

skrót od: chiński (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = chiński

Wiktionary


chińcz

nazwisko


SJP.pl


chińczyk

gra planszowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gra planszowyanszowa dla 2-4 osób;

 (1.2) pot. restauracja z chińską kuchnią

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chińczycy – naród zamieszkujący południowo-wschodnią Azję
  • Chińczyk – obywatel Chińskiej Republiki Ludowej lub Republiki Chińskiej
  • chińczyk – gra planszowa
  • Chińczyk – powieść Henninga Mankella
  • Chińczyk – pseudonim żołnierza Armii Krajowej st. sierż. Wacława Sadrzaka
  • Chińczyk – pseudonim urugwajskiego piłkarza Álvaro Recoba
  • Chińczyk – pseudonim ekwadorskiego piłkarza Luisa Gómeza
  • Chińczyk – pseudonim chilijskiego piłkarza Carlosa Caszely
  • Chińczyk – pseudonim portugalskiego piłkarza Pedro Gonçalvesa
  • Chińczyk – pseudonim Marcina Chlebnego, członka grupy muzycznej Fliper

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dzieciństwie często graliśmy w chińczyka.

 (1.2) Dostałam bukiet kwiatów, poszliśmy do chińczyka na obiad, a później oglądaliśmy filmy na komputerze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲĩj̃n͇t͡ʃɨk, AS: χʹĩĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chiński mrz., Chineczka ż., Chiny nmos., Chińczyk mos., Chinka ż., chińskość ż., chińszczyzna ż.

 przym. chiński

 przysł. po chińsku, chińsko

Wiktionary


chiński

1. → Chiny;
2. zupka chińska - rozpuszczalna zupa w proszku z makaronem, którą zalewa się wrzącą wodą


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Chin lub Chińczyków

 (1.2) odnoszący się do języka chińskiego (2.1)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język urzędowy w Chinach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chcesz jeść chińską zupkę na śniadanie?

 (2.1) Leon nauczył się chińskiego na studiach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲĩj̃ɲsʲci, AS: χʹĩĩɲ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chineczka ż., Chiny nmos., Chińczyk mos., Chinka ż., chińszczyzna ż., chińskość ż., chińczyk m.

 przysł. po chińsku, chińsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. pogard. kitajski

 (2.1) chińszczyzna; pot. pogard. kitajski

Wiktionary


chińsko

przysłówek

 (1.1) na sposób chiński, po chińsku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W spisie znalazły się chińsko brzmiące nazwy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chiński mrz., Chiny lm nm., Chińczyk mos., Chinka ż., Chineczka ż., chińczyk mzw., chińszczyzna ż., chińskość ż.

 przym. chiński

 przysł. po chińsku

Wiktionary


chińskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) posługujący się językiem chińskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem chińskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku chińskim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwszego dnia po przyjeździe wyłączył chińskojęzyczny kanał telewizyjny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲĩj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: χʹĩĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


chińskość

→ chiński


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. cecha tego, co chińskie; chiński charakter czegoś

Wiktionary

Patrz:

chiński

Przykłady

 (1.1) O chińskości dzielnicy świadczą napisy na szyldach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chiński mrz., Chiny lm nm., Chińczyk mos., Chinka ż., Chineczka ż., chińczyk mzw., chińszczyzna ż.

 przym. chiński

 przysł. chińsko, po chińsku

Wiktionary


chińszczeć

stawać się takim, jak Chińczycy


SJP.pl


chińszczyzna

1. chiński język i kultura;
2. produkty pochodzące z Chin, często jako synonim produktów niskiej jakości;
3. potrawa kuchni chińskiej lub orientalnej;
4. coś trudnego do zrozumienia, zagmatwanego;
5. przestarzale: nadmierna grzeczność, przesadny rytuał


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. język chiński

 (1.2) przest. zbiór cech typowych dla kultury i obyczajów chińskich

 (1.3) pejor. przen. pot. wyroby niskiej jakości

 (1.4) pot. danie kuchni azjatyckiej

 (1.5) nadmierna grzeczność

 (1.6) pot. coś niezrozumiałego i trudnego

Wiktionary

Przykłady

 (1.6) To dla mnie chińszczyzna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲĩj̃ˈʃt͡ʃɨzna, AS: χʹĩĩ ̯ščyzna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chiny nmos., Chińczyk mos., chińczyk mzw., Chinka ż., Chineczka ż., chiński mrz., chińskość ż., schińszczenie n., schińszanie n.

 czas. schińszczyć dk., schińszczać ndk., schińszczeć dk.

 przym. chiński

 przysł. po chińsku, chińsko

Wiktionary


chjena

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. pot. ChZJN (Chrześcijański Związek Jedności Narodowej)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dlatego w czwartym głosowaniu endecy „dodali” nieco głosów Narutowiczowi, eliminując tym samym kandydata ludowców. Sprawa wydała się więc przesądzona – endecy z Chjeny byli przekonani, że w ostatecznym pojedynku wyborczym ludowcy, nie mając już swojego kandydata – Wojciechowskiego, poprą hrabiego Maurycego Zamoyskiego, który choć nie „ich”, to jednak sto razy lepszy od kandydata konkurencyjnego PSL Wyzwolenia – Narutowicza.

Wiktionary


chjeno-piast

Ch

Wikipedia


chlabicz

nazwisko


SJP.pl


chlacz

człowiek nadużywający alkoholu; pijak, bibosz, chlejus


SJP.pl


chladać

czasownik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. szukać

Wiktionary


chlajna

rodzaj płaszcza noszonego przez mężczyzn w starożytnej Grecji


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chlajus

potocznie: człowiek nadużywający alkoholu; ochlajtus, ochlaptus, ochlapus, opijus, pijus


SJP.pl


chlamida

obszerna męska szata wierzchnia noszona w starożytnej Grecji do jazdy konnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. krótka wełniana szata męska, noszona przez mężczyzn do jazdy konnej w starożytnej Grecji;

 (1.2) daw. długa, luźna suknia damska, przeznaczona do noszenia w warunkach domowych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chlamida (płaszczak, Chlamydoselachus anguineus) – gatunek rekina z rodziny płaszczakowatych
  • chlamida – męska szata noszona w starożytnej Grecji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Woland ubrany w swoją czarną chlamidę siedział na składanym taborecie.

Wiktionary


chlamidomonas

jednokomórkowy glon występujący głównie w zanieczyszczonych zbiornikach wodnych


SJP.pl


chlamidospor

grubościenny zarodnik przetrwalnikowy grzyba


SJP.pl


chlamidospora

grubościenny zarodnik przetrwalnikowy grzyba


SJP.pl


chlamydia

rodzaj bakterii, pasożyt organizmów eukariotycznych, odgrywający ważną rolę w chorobach zakaźnych przenoszonych drogą płciową


SJP.pl


chlamydie

rodzaj bakterii bezwzględnie wewnątrzkomórkowych


SJP.pl

Chlamydie (łac. "Chlamydiae") – rodzaj bakterii bezwzględnie wewnątrzkomórkowych. Bakterie te nie wytwarzają własnego ATP, lecz wymieniają swoje ADP na ATP gospodarza. Bakterie pokrewne riketsjom. W swojej błonie komórkowej zewnętrznej posiadają lipopolisacharyd (LPS), podobnie jak większość bakterii Gram-ujemnych, jednak w przeciwieństwie do nich nie posiadają w ścianie kwasu muraminowego oraz peptydoglikanu. Są zdolne do syntezy własnych białek dzięki posiadaniu rybosomów.

Wikipedia


chlamydioza

bakteryjna choroba przenoszona drogą płciową


SJP.pl


chlamydospora

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. grubościenny zarodnik przetrwalnikowy powstający ze strzępek grzybni;

Wiktionary

Ch

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxlãmɨdɔˈspɔra, AS: χlãmydospora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. askospora, bazydiospora, egzospora, mejospora

Wiktionary


chlanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chlać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chlać

Wiktionary


chlap

wyraz naśladujący odgłos powstający przy chlapaniu


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) odgłos chlapania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xlap, AS: χlap

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlapacz mos./mrz., chlapanie, chlapa, chlapanina, chlapawica

 czas. chlapać, pochlapać, zachlapać

 przym. chlapiący, pochlapany, zachlapany

Wiktionary


chlapa

potocznie: brzydka, deszczowa pogoda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) brzydka, deszczowa pogoda

 (1.2) błoto i mokry śnieg

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlapawica ż., chlapacz mos./mrz.

 czas. chlapać

 wykrz. chlap

Wiktionary


chlapacz

gumowy płat montowany na karoserii samochodowej przy kołach przeciwdziałający nadmiernemu wydobywaniu się wody spod podwozia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. osłona z tyłu koła służąca do zabezpieczania pojazdu przed bryzgami wody, błota

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. ktoś, kto chlapie językiem, mówi byle co

Wiktionary

Chlapacz samochodowy – element montowany seryjnie lub dodawany opcjonalnie do samochodu, który ma na celu ochronę nadwozia przed kamieniami, wodą, błotem.

Montowany jest za kołami samochodu przy jednej lub przy obu osiach.

Szczególne zastosowanie dla chlapacza znalazło się w rajdach samochodowych, które często odbywają się na drogach szutrowych. Chlapacz ma za zadanie ochronić nie tylko nadwozie samochodu, ale przede wszystkim kibiców przed wylatującym spod kół żwirem czy kamieniami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naderwany chlapacz nad tylnym kołem szurał po mokrym asfalcie, nad nim zaś w najlepsze rósł mech, któremu łagodna zima nie dała rady. Samochodzik rzęził straszliwie, kaszląc spalinami, lecz dalej parł pod górkę.

 (2.1) Hanka, ja wiem, że ze mnie taki chlapacz jest, że czasami ręce opadają, ale jakby świat był taki pod szyję zapięty, taki zasznurowany jak te twoje cudne usteczka, to ludzkość by się w ogóle nie posuwała.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlapawica ż., chlapa ż., chlapanina ż., chlapanie n., chlapnięcie n., nachlapanie n.

 czas. chlapać ndk., chlapnąć dk., nachlapać dk., rozchlapywać ndk., rozchlapać dk.

 wykrz. chlap

Wiktionary


chlapanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chlapać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chlapać, rozchlapywać

 wykrz. chlap

 rzecz. chlapawica ż., chlapacz mos./mrz.

Wiktionary


chlapawica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. chlapa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlapa ż., chlapanina ż., chlapanie n., chlapnięcie n., nachlapanie n., chlapacz m.

 czas. chlapać ndk., chlapnąć dk., nachlapać dk.

 wykrz. chlap, chlapu-chlapu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chlapa, chlapanina, słota

Wiktionary


chlapać

1. rozpryskiwać jakąś substancję;
2. uderzać o powierzchnię czegoś z odgłosem podobnym do plusku;
3. potocznie: mówić coś bez zastanowienia;
4. potocznie: wypić wódkę


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. chlapnąć)

 (1.1) wywoływać rozproszenie płynu z powstaniem plusku

 (1.2) wylewać się porcjami z pluskiem

 (1.3) pot. mówić bez zastanowienia

 (1.4) pot. pić trunek

czasownik zwrotny niedokonany chlapać się (dk. chlapnąć się)

 (2.1) obryzgiwać czymś siebie

 (2.2) oblewać jeden drugiego

 (2.3) pot. spędzać czas na kąpaniu się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlapa ż., chlapacz mrz., chlapanie n., chlapanina ż., chlapawica ż., chlapnięcie n.

 czas. rozchlapywać, chlapnąć dk.

 wykrz. chlap, chlapu-chlapu, chlapu, chlap, chlapu, chlapu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bryzgać, obryzgiwać, ochlapywać

 (1.3) paplać

 (2.3) kąpać się

Wiktionary


chlapnięcie

1. prysnąć jakąś substancją;
2. uderzyć o powierzchnię czegoś z odgłosem podobnym do plusku;
3. potocznie: powiedzieć coś bez zastanowienia; lapnąć;
4. potocznie: wypić wódkę


SJP.pl


chlapnąć

1. prysnąć jakąś substancją;
2. uderzyć o powierzchnię czegoś z odgłosem podobnym do plusku;
3. potocznie: powiedzieć coś bez zastanowienia; lapnąć;
4. potocznie: wypić wódkę


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) rozproszyć ciecz

 (1.2) pot. powiedzieć coś bezmyślnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlapanie n., chlapnięcie n., chlapacz m., chlapawica ż.

 czas. chlapać ndk.

Wiktionary


chlapu

wyraz dźwiękonaśladowczy, zwykle powtórzony, naśladujący odgłos chlapania, przeważnie używany przez dzieci lub przez dorosłych w rozmowie z nimi; chlapu-chlapu; chlapu, chlapu; chlapu, chlap


SJP.pl


chlasnąć

potocznie:
1. uderzyć z pluskiem, chlupotem;
2. wydać plusk, chlupot;
3. uderzyć z rozmachem i świstem;
4. zrobić coś od razu;
5. rozedrzeć gwałtownie;
6. zaciąć, uderzyć, przeciąć


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. chlastać)

 (1.1) pot. gwałtownie uderzyć z rozmachem i świstem

 (1.2) pot. gwałtownie zranić ostrym przedmiotem

 (1.3) pot. uderzyć czymś zdolnym do przecięcia skóry (np. batem)

 (1.4) pot. gwałtownie oddzielić od całości ostrym narzędziem

 (1.5) pot. (o cieczy) gwałtownie uderzyć o kogoś lub coś, rozpryskując się

 (1.6) pot. rozpryskać jakąś ciecz szybko i gwałtownie

 (1.7) pot. przen. ostro skrytykować kogoś

czasownik zwrotny dokonany chlasnąć się (ndk. chlastać się)

 (2.1) pot. uderzyć siebie samego

 (2.2) pot. uderzyć siebie nawzajem

 (2.3) pot. zranić siebie samego ostrym przedmiotem

 (2.4) pot. uderzyć siebie samego czymś zdolnym do przecięcia skóry

 (2.5) pot. gwałtownie schlapać siebie samego

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) chlusnąć, smagnąć, zbiczować

 (1.3) pociąć

 (1.6) chlusnąć

 (1.7) chlusnąć, wychłostać, zjechać

Wiktionary


chlast

wykrzyknik nazywający odgłos gwałtownego uderzenia


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) onomatopeja naśladująca odgłos bicia, chłosty

 (1.2) onomatopeja naśladująca odgłos cięcia nożem, szablą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlastanie n., wychlastanie n., pochlastanie n.

 czas. chlastać ndk., wychlastać dk., pochlastać dk.

Wiktionary


chlastanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chlastać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chlastać

 wykrz. chlast

Wiktionary


chlastać

potocznie:
1. uderzać z pluskiem, chlupotem;
2. wydawać plusk, chlupot;
3. uderzać z rozmachem i świstem;
4. robić coś od razu;
5. rozdzierać gwałtownie;
6. zacinać, uderzać, przecinać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. chlasnąć)

 (1.1) pot. ciąć kogoś lub siebie

 (1.2) daw. gw-pl|Śląsk Cieszyński. pić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wykrzykując straszliwe klątwy i ohydne wyzwiska, demeryt chlastał szablą, aż bryzgała jucha.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxlastat͡ɕ, AS: χlastać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlastanie n., chlaśnięcie n.

 wykrz. chlast

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ranić

Wiktionary


chlać

potocznie:
1. pić w dużej ilości;
2. pić alkohol w nadmiarze; chlorzyć


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) pot. posp. pić, zwłaszcza alkohol

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Janek chla już od pięciu dni.

 (1.1) Od tygodnia tylko chlejesz. Opamiętaj się wreszcie, stary!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xlat͡ɕ, AS: χlać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlanie n., ochlajtus m., ochlaj m.

 czas. ochlać się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żłopać, drinkować

Wiktionary


chlańsko

potocznie: impreza, na której pije się dużo alkoholu; biba, pijatyka, libacja


SJP.pl


chlaśnięcie

potocznie:
1. uderzyć z pluskiem, chlupotem;
2. wydać plusk, chlupot;
3. uderzyć z rozmachem i świstem;
4. zrobić coś od razu;
5. rozedrzeć gwałtownie;
6. zaciąć, uderzyć, przeciąć


SJP.pl


chlc

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = med. choroba Leśniowskiego-Crohna;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ChL-C

Wiktionary


chleb

1. pieczywo z mąki i wody na drożdżach lub na zakwasie, formowane w bochenki; bochenek takiego pieczywa;
2. przenośnie: byt, utrzymanie, zarobek, praca;
3. zboże


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pieczywo z mąki, wody, z dodatkiem drożdży lub zakwasu;

 (1.2) przen. sposób zarabiania na życie, zawód, źródło utrzymania

 (1.3) pot. wódka

 (1.4) stpol. żywność

 (1.5) stpol. żyto

 (1.6) stpol. zboże

Wiktionary

Ch

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To oburzające, żeby w piekarni nie było świeżego chleba!

 (1.2) Sklepikarze skarżą się na supermarkety, że im chleb odbierają.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xlɛp, AS: χlep

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlebak mrz., chlebnica ż.

:: zdrobn. chlebaszek mrz., chlebek mrz., chlebuś mrz.

 przym. chlebowy, chlebny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieczywo; gw. Górny Śląsk chlyb

Wiktionary


chlebaczek

zdrobnienie od: chlebak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od chlebak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlebak m.

Wiktionary


chlebak

1. skórzana torba używana do przenoszenia żywności podczas wycieczek;
2. drewniany lub metalowy pojemnik używany w gospodarstwach domowych do przechowywania pieczywa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) średniej wielkości pojemnik, w którym przechowuje się pieczywo;

 (1.2) średniej wielkości torba z paskiem, na prowiant;

Wiktionary

Zobacz też: chlebak (torba).

Chlebak – pojemnik kuchenny służący do przechowywania pieczywa, zmniejszający jego wysychanie i umożliwiający utrzymanie porządku.

Chlebaki w formie pojemników wykonywane są głównie z drewna, z tworzyw sztucznych i metalu. Chlebak składa się z części nieruchomej (dna) jak i części ruchomej (pokrywy).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja mama chleb przechowuje w chlebaku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxlɛbak, AS: χlebak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chleb m., chlebek m.

:: zdrobn. chlebaczek m.

 przym. chlebowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. chlebnica

Wiktionary


chlebczyn

Chlebczyn – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie łosickim, w gminie Sarnaki.

Miejscowość leży przy drodze krajowej nr 19 w odległości 1,5 km na północ od Sarnak i linii kolejowej nr 31 Siedlce – Siemianówka z przystankiem Sarnaki. We wsi funkcjonuje jednostka OSP.

Wikipedia


chlebda

nazwisko


SJP.pl


chlebek

zdrobnienie od: chleb


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: chleb

 (1.2) mały chleb, niekiedy ze słodkimi dodatkami

 (1.3) bot. lud. ślaz

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chlebek – polskie nazwisko
  • Józef Chlebek – polski nauczyciel w Buczaczu, w Galicji w Austro-Węgrzech.
  • Lesław Juliusz Chlebek (2 stycznia 1883–9 kwietnia 1928) – polski nauczyciel, wojskowy i działacz społeczny, oficer Legionów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziś na śniadanie zjadłem dwie kromeczki chlebka z masłem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxlɛbɛk, AS: χlebek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chleb m., chlebuś m., chlebak m.

 przym. chlebowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chlebuś

Wiktionary


chlebice

Chlebice (niem. "Wiesenthal", w latach 1948–1953 "Niemaszchleba") – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żarskim, w gminie Tuplice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia


chlebicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Chlebicki – polski botanik, mykolog i herpetolog
  • Jan Chlebicki – polski inżynier chemik
  • Józef Chlebicki – polski ślusarz i działacz komunistyczny

Wikipedia


chlebiński

nazwisko


SJP.pl


chlebnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. szafa lub pojemnik do składowania chleba

 (1.2) rzad. dzieża do wyrobu ciasta na chleb

 (1.3) daw. specjalna łopata do wkładania chleba do pieca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chleb przechowywany w chlebnicy wysycha szybciej – tam przechowujemy tylko chleb tradycyjny i owocowy […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chleb mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chlebak

 (1.2) dzieża

 (1.3) łopata

Wiktionary


chlebno

Chlebno – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Łobżenica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wikipedia


chlebny

przymiotnik od: chleb; związany z chlebem, otrzymywany z chleba; chlebowy


SJP.pl


chlebodajny

1. dający chleb;
2. dający zarobek, utrzymanie;
3. urodzajny, żyzny


SJP.pl


chlebodawca

1. książkowo: pracodawca;
2. dawniej: ten, kto daje wyżywienie, utrzymanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. ten, kto zatrudnia kogoś do pracy, zapewnia zarobek

 (1.2) przest. ten, kto zapewnia wyżywienie, utrzymanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. chlebodawczyni ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pracodawca

Wiktionary


chlebodawczyni

1. kobieta dająca wyżywienie;
2. kobieta dająca komuś płatną pracę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. kobieta zatrudniająca osoby

 (1.2) daw. kobieta żywiąca

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na powitanie swej chlebodawczyni suczka zamerdała ogonem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. chlebodawca mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pracodawczyni

 (1.2) żywicielka

Wiktionary


chleboholik

osoba uwielbiająca jeść pieczywo


SJP.pl


chlebomat

automat do sprzedaży pieczywa


SJP.pl


chlebopiek

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Warszawa. piekarz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piekarz

Wiktionary


chlebowice

Zobacz też: Chlebowice (Ukraina).

Chlebowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Głowno.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa łódzkiego.

Wikipedia


chlebowiec

1. drzewo z rodziny morwowatych, o jadalnych owocach, rosnące w okolicach zwrotnikowych; drzewo chlebowe;
2. żywiak chlebowiec - niewielki chrząszcz z rodziny kołatkowatych


SJP.pl

Chlebowiec ("Artocarpus" J. R. Forst. & G. Forst.) – rodzaj roślin z rodziny morwowatych. Obejmuje 56 gatunków. Rośliny te rosną w Azji Południowo-Wschodniej, wyspach zachodniej Oceanii oraz w północnej części Australii. Owoce szeregu gatunków są jadalne. Popularnie uprawiane (współcześnie w tropikach także poza pierwotnym zasięgiem) są takie gatunki jak: chlebowiec właściwy, różnolistny, chempedak i wonny.

Wikipedia


chlebowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chlebowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Świedziebnia
  • Chlebowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Lipno
  • Chlebowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Gubin
  • Chlebowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bulkowo
  • Chlebowo – osada w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Miastko
  • Chlebowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek
  • Chlebowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. obornickim, w gminie Ryczywół
  • Chlebowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Miłosław
  • Chlebowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Złocieniec
    • Chlebowo – nieczynny przystanek osobowy dawnej linii kolejowej nr 410
  • Chlebowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Gryfino
    • Chlebowo Wąskotorowe – zamknięty przystanek kolejowy na linii Stargard Szczeciński Wąskotorowy – Łobez Wąskotorowy

Wikipedia


chlebowość

→ chlebowy


SJP.pl

Patrz:

chlebowy

chlebowski

nazwisko


SJP.pl

Chlebowski (forma żeńska: Chlebowska; liczba mnoga: Chlebowscy) – polskie nazwisko. Najprawdopodobniej pochodzi pośrednio od pokarmu – chleb.

Wikipedia


chlebowy

przymiotnik od: chleb; związany z chlebem, otrzymywany z chleba; chlebny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) zrobiony z chleba, zawierający chleb

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z chlebem, odnoszący się do chleba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chleb mrz., chlebek mrz., chlebuś mrz., chlebak mrz., chlebowiec mrz., chlebowe n.

Wiktionary


chlebożerca

żartobliwie: człowiek lubiący jeść chleb


SJP.pl


chlebuś

pieszczotliwe zdrobnienie od: chleb; chlebek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. chleb

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chleb mrz., chlebek mrz.

 przym. chlebowy

Wiktionary


chlebówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Chlebówka (niem. "Brotsack") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie malborskim, w gminie Nowy Staw na obszarze Wielkich Żuław Malborskich. Leży przy drodze krajowej nr 55. Ma status sołectwa.

Wieś królewska położona była w II połowie XVI wieku w województwie malborskim. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia


chlejus

człowiek nadużywający alkoholu; pijak, bibosz, chlacz


SJP.pl


chlejuska

→ chlejus; alkoholiczka, pijaczka


SJP.pl


chlestakowszczyna

od postaci Chlestakowa z komedii Gogola "Rewizor": bezczelność, hucpiarstwo, tupeciarstwo


SJP.pl


chlestakowszczyzna

od postaci Chlestakowa z komedii Gogola "Rewizor": hucpiarstwo, bezczelność, tupeciarstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. bezczelne łgarstwa

Wiktionary


chlew

budynek z całym zapleczem technicznym przeznaczony do hodowli trzody chlewnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pomieszczenie lub wydzielone miejsce przeznaczone dla świń;

 (1.2) przen. miejsce, w którym panuje bałagan i jest brudno

Wiktionary

Chlew, chlewnia, świniarnia – budynek inwentarski służący do przetrzymywania, chowu oraz tuczu trzody chlewnej; także, zespół świń w różnym wieku (lochy, prosięta, knury), lub różnej kategorii (zwierzęta hodowlane, tuczniki) służący odpowiednim celom produkcyjnym, stąd nazwa: chlewnia hodowlana, chlewnia użytkowa, chlewnia o cyklu zamkniętym (chlewnia towarowa), tuczarnia itd..

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W środku obszerniejszego podwórza, przed obórką, chlewem i drwalniami stało kilka fur chłopskich.

 (1.2) Ale tu chlew! Posprzątaj w końcu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xlɛf, AS: χlef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlewnia ż.

:: zdrobn. chlewek mrz., chlewik ż.

 przym. chlewny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chlewnia, świniarnia; daw. gw. Poznań kubel

Wiktionary


chlewek

zdrobnienie od: chlew; chlewik


SJP.pl


chlewiarnia

zespół chlewów w dużym gospodarstwie rolnym


SJP.pl


chlewice

dawna nazwa Gliwic (miasta na Śląsku)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chlewice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Moskorzew
  • Chlewice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Boleszkowice
  • Chlewice – gromada

Wikipedia


chlewicki

nazwisko


SJP.pl


chlewiczek

zdrobnienie od: chlewik


SJP.pl


chlewik

zdrobnienie od: chlew; chlewek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: chlew

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znika cuchnąca obórka dla każdej chorej na gruźlicę krowiny i znika dwakroć bardziej cuchnący chlewik dla brudnej świnki, mającej na sobie i w sobie miliony zarazków chorobotwórczych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxlɛvʲik, AS: χlevʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlew m., chlewnia ż.

Wiktionary


chlewiska

związany z miejscowością Chlewiska


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chlewiska – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Dąbrowa Biskupia
  • Chlewiska – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Lubartów
  • Chlewiska – wieś woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Kotuń
  • Chlewiska – wieś w woj. mazowieckim, w pow. szydłowieckim, w gminie Chlewiska
  • Chlewiska – wieś w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Narol
  • Chlewiska – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Kaźmierz
  • Chlewiska – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Kaźmierz
  • Chlewiska – gmina
  • Chlewiska – gromada
  • Chlewiska – dawna gmina wiejska funkcjonująca w latach 1941–1944

Wikipedia


chlewiski

związany z miejscowością Chlewiska


SJP.pl


chlewiszczanin

mieszkaniec Chlewisk


SJP.pl


chlewiszczanka

mieszkanka Chlewisk


SJP.pl


chlewmistrz

pracownik doglądający hodowli trzody chlewnej


SJP.pl


chlewmistrzyni

kobieta opiekująca się trzodą chlewną; chlewiarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta opiekująca się trzodą chlewną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. chlewmistrz

Wiktionary


chlewnia

1. budynek do hodowli, chowu i tuczenia świń; chlew, świniarnia;
2. świnie hodowane w danym gospodarstwie, fermie itp.; trzoda chlewna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zootechn. budynek do przemysłowej hodowli świń

 (1.2) zootechn. przedsiębiorstwo przemysłowej hodowli świń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Albert poszedł zanieść zlewki do chlewni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxlɛvʲɲa, AS: χlevʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlew mrz., chlewek mrz., chlewik mrz.

 przym. chlewny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świniarnia

Wiktionary


chlewny

związany z hodowlą świń


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chlewem, dotyczący chlewu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spośród zwierząt gospodarskich w Katowicach w 2010 pogłowie drobiu liczyło 56,8 tys., trzody chlewnej 589, a bydła 126 sztuk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlew mrz., chlewnia ż.

Wiktionary


chlewowy

→ chlew


SJP.pl

Patrz:

chlew

chliborob

członek ukraińskiej partii (Ukrajinśka Chliborobśka Partija) jednoczącej głównie zamożne chłopstwo, działającej w latach 1918-20


SJP.pl


chlip

chlipu;
1. wykrzyknik naśladujący odgłos wydawany podczas głośnego picia;
2. wykrzyknik naśladujący odgłos wydawany podczas płakania, szlochania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odgłos płaczu

Wiktionary


chlip-chlip

chlipu-chlipu;
1. wykrzyknik naśladujący odgłos wydawany podczas głośnego picia;
2. wykrzyknik naśladujący odgłos wydawany podczas płakania, szlochania


SJP.pl


chlipalski

nazwisko


SJP.pl


chlipania

potocznie:
1. pić głośno, z mlaskaniem; chłeptać, siorbać, siorpać;
2. szlochać, łkać, płakać żałośnie


SJP.pl


chlipanie

potocznie:
1. pić głośno, z mlaskaniem; chłeptać, siorbać, siorpać;
2. szlochać, łkać, płakać żałośnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chlipać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlipnięcie n.

 czas. chlipać ndk., chlipnąć dk.

Wiktionary


chlipać

potocznie:
1. pić głośno, z mlaskaniem; chłeptać, siorbać, siorpać;
2. szlochać, łkać, płakać żałośnie


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pić wciągając płyn z odgłosem

 (1.2) płakać żałośnie z cichym westchnieniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zziębnięty chłopiec łapczywie chlipał gorące kakao.

 (1.2) Dziecko cicho chlipało w kącie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxlʲipat͡ɕ, AS: χlʹipać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlipanie n., chlipnięcie n.

 czas. chlipnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chłeptać

 (1.2) popłakiwać, łkać, szlochać

Wiktionary


chlipała

potocznie:
1. pić głośno, z mlaskaniem; chłeptać, siorbać, siorpać;
2. szlochać, łkać, płakać żałośnie


SJP.pl


chlipliwy

przypominający żałosne płakanie; chlipiący


SJP.pl


chlipnięcie

potocznie:
1. wypić głośno, z mlaskaniem, wydając odgłos podobny do cmokania; siorbnąć, siorpnąć;
2. zaszlochać, załkać, zapłakać żałośnie


SJP.pl


chlipnąć

potocznie:
1. wypić głośno, z mlaskaniem, wydając odgłos podobny do cmokania; siorbnąć, siorpnąć;
2. zaszlochać, załkać, zapłakać żałośnie


SJP.pl


chlipu

chlip;
1. wykrzyknik naśladujący odgłos wydawany podczas głośnego picia;
2. wykrzyknik naśladujący odgłos wydawany podczas płakania, szlochania


SJP.pl


chlipu-chlipu

chlip-chlip;
1. wykrzyknik naśladujący odgłos wydawany podczas głośnego picia;
2. wykrzyknik naśladujący odgłos wydawany podczas płakania, szlochania


SJP.pl


chlistać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Januszkowice (powiat krapkowicki), Kozakowice Górne, Zarzecze (powiat cieszyński), Rogów (powiat wodzisławski), powiat oleski, Żory, Krakowiacy wschodni. jeść półpłynne potrawy (np. zupę) lub pić płyny, zwykle w sposób łapczywy i zachłanny bądź też siorbiąc przy tym

 (1.2) gw-pl|Lubliniec, Dziergowice, Krakowiacy wschodni. chlać, pić wódkę

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (2.1) gw-pl|Kalety (powiat tarnogórski), Lubliniec. mieć biegunkę

czasownik zwrotny niedokonany chlistać się

 (3.1) gw-pl|Piekary Śląskie. oblewać się płynem

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk.: Te juzaś łochyntole, ftore woleli pulyrować i fest bizygōnić, łoblywali [frele] ajnfachowōm wodōm, chlistali, gichali gŏrkami, szklōnkami abo srogimi sikŏwkōma direkt we gymba, abo łod szłapōw do samyj gowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlist mrz., chlistaczka ż., chlistka ż., chlistacz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. żłopać, chłeptać, chłapać; gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk chlipać, strzebać; gw. Orzesze chlupać

 (1.2) pot. chlać, golić, tankować

 (1.3) war. reg-pl|Częstochowa|chlizdać.

 (2.1) pot. biegunkować; gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk lakserować, drzystać (drzistać); gw. Śląsk Cieszyński laksować; gw. Kalety (powiat tarnogórski) klitać

Wiktionary


chliszcz

nazwisko


SJP.pl


chloantyt

minerał, arsenek niklu


SJP.pl

Chloantyt – minerał z gromady arsenków, należy do minerałów rzadkich. Nazwa pochodzi od gr. "chloantes (khloantes) – zielonkawy", nawiązując do charakterystycznych nalotów, którymi pokrywa się minerał podczas wietrzenia.

Wikipedia


chlodwig

imię królów Franków; Klodwig


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spory z Chlodwigiem trwały dekadę.

Wiktionary


chloe

[czytaj: klołi]
1. imię żeńskie pochodzenia greckiego;
2. w mitologii greckiej: jedna z nimf


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

(wym. "Chloe") – imię żeńskie pochodzenia greckiego (gr. "Χλοη"), oznaczające "zielony pęd", "młode dziewczę". Przydomek greckiej bogini Demeter. Imię Chloe pojawia się także w Biblii, w 1. liście do Koryntian. W okresie baroku i rokoko imię to często było wykorzystywane przez autorów sielanek, nawiązujących do antycznego romansu greckiego "Dafnis i Chloe" Longosa. "Dafnis i Chloe" to także balet Ravela.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Doniesiono mi bowiem o was, bracia moi, przez ludzi Chloe, że zdarzają się między wami spory.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chloris ż., chlor m., chlorek m., chloran m., chlorowiec m., chlorowanie n.

 czas. chlorować ndk.

 przym. chlorowy

Wiktionary


chlor

pierwiastek chemiczny o symbolu Cl


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Cl i liczbie atomowej 17;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (2.1) pot. kloszard lub pijak

Wiktionary

Chlor, Cl ( chlorum, od χλωρός "chloros" – „zielonożółty”) – pierwiastek chemiczny z grupy fluorowców, niemetal o liczbie atomowej 17.

Izotopy stabilne to i. Chlor jest toksycznym żółtozielonym gazem około dwa i pół razy cięższym od powietrza, o nieprzyjemnym, duszącym zapachu. Jest silnym utleniaczem, wybielaczem i środkiem dezynfekującym. Wchodzi w skład wielu powszechnie spotykanych soli oraz innych związków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chlor jest gazem trującym.

 (2.1) Pod budką z piwem stał jakiś chlor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xlɔr, AS: χlor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlorek m., chloran m., chlorowiec m., chlorowanie n., Chloe ż., Chloris ż.

 czas. chlorować ndk.

 przym. chlorowy

 przedr. chloro-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Cl

Wiktionary


chlorak

miernik chlorak (chlorissa cloraria) - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych, o niebieskawozielonych skrzydłach i rozpiętości skrzydeł 18-20 mm, podobny do miernika seledyniaka


SJP.pl


chloral

związek organiczny zawierający chlor, powstały wskutek chlorowania alkoholu etylowego


SJP.pl

Chloral, aldehyd trichlorooctowy, – organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów. Jest to bezbarwna, ruchliwa, oleista ciecz o drażniącym słodkawo-eterowym zapachu. Rozpuszcza się w alkoholu etylowym, eterze dietylowym, chloroformie. Z wodą tworzy hydrat zwany wodzianem chloralu lub hydratem chloralu.

Wikipedia


chloramfenikol

antybiotyk działający na liczne bakterie Gram-dodatnie, Gram-ujemne, riketsję i chlamydię


SJP.pl

Chloramfenikol (chloromycetyna, detreomycyna) – antybiotyk o działaniu bakteriostatycznym wobec szeregu bakterii G- i G+, a także riketsji, mykoplazm, chlamydii i innych. Pierwotnie wyizolowany w 1947 roku przez Paula Burkholdera i współpracowników z produktów Gram-dodatnich bakterii "Streptomyces venezuelae". Jednak najważniejsza w odkryciu, określeniu struktury i syntezie była rola chemiczki Mildred Rebstock. Można go również uzyskać syntetycznie.

Wikipedia


chloramina

gęsta, bezbarwna ciecz o mocnym zapachu i właściwościach bakteriobójczych


SJP.pl


chloraminy

gęsta, bezbarwna ciecz o mocnym zapachu i właściwościach bakteriobójczych


SJP.pl

Chloroaminy – grupa organicznych związków chemicznych, chlorowych pochodnych sulfonamidów, powstałych przez działanie podchlorynów na amoniak lub związki zawierające grupę aminową (-NH2) albo iminową (=NH).

Większość wykazuje właściwości bakteriobójcze.

Najprostszym przedstawicielem chloroamin jest chloroamina (NH2Cl). Inne przykłady:

Wikipedia


chloran

sól kwasu chlorowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. sól kwasu chlorowego (HClO₃); związek chemiczny, w którym jon ClO₃⁻ łączy się z kationem metalu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chlorany są silnymi utleniaczami.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chloranowy

 rzecz. chlor mzw./mos./mrz., Chloe ż.

Wiktionary


chloranowy

→ chloran


SJP.pl

Patrz:

chloran

chlorany

sól kwasu chlorowego


SJP.pl


chlorargiryt

minerał, chlorek srebra; srebro rogowe, kerargiryt


SJP.pl


chlorator

przyrząd służący do odkażania wody; chlorownik, chlorownica


SJP.pl


chloratyt

ogólna nazwa materiałów wybuchowych utworzonych przez zmieszanie chloranu potasowego z substancjami bogatymi w węgiel; używane w czasie pierwszej wojny światowej


SJP.pl


chlorawy

kwas chlorawy - nazwa zwyczajowa kwasu chlorowego (III)


SJP.pl


chlorchinaldin

nazwa handlowa leku stosowanego w zakażeniach jamy ustnej i gardła, zawierającego chlorochinaldol


SJP.pl


chlorcyjan

chlorek kwasu cyjanowodorowego; chlorocyjan


SJP.pl


chlordan

organiczny związek chemiczny, insektycyd z grupy związków dienowych


SJP.pl

Chlordan – organiczny związek chemiczny, insektycyd z grupy związków dienowych o działaniu podobnym do DDT i HCH. Chlordan bywa również stosowany jako herbicyd selektywny.

Wikipedia


chlorek

1. sól kwasu chlorowodorowego;
2. biały, żrący proszek o działaniu wybielającym i dezynfekcyjnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. sól kwasu solnego;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chlorek sodu to po prostu sól kuchenna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxlɔrɛk, AS: χlorek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlor m., chloran m., chlorowiec m., chlorowanie n., Chloe ż.

 czas. chlorować ndk.

 przym. chlorowy

 temsłow. chloro-

Wiktionary


chlorella

jednokomórkowy glon z typu zielenic żyjący w wielu środowiskach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Chlorella|Beijerinck|ref=tak., rodzaj glona z gromady zielenic;

 (1.2) bot. glon z rodzaju chlorella (1.1)

Wiktionary

Ch

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bioindykatorem do badania czystości wód wykorzystuje się dafnię, chlorellę, pałkę szerokolistną, gupika oraz pstrąg potokowego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chloris ż.

Wiktionary


chlorenchyma

miękisz asymilacyjny


SJP.pl


chlorhydryna

organiczny związek chemiczny zawierające w cząsteczce atom chloru i grupę hydroksylową


SJP.pl


chloris

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitgr. bogini kwiatów, utożsamiana z rzymską Florą; jedna z nimf;

 (1.2) mitgr. królewna tebańska, córka Amfiona i Niobe;

 (1.3) mitgr. jedna z Pieryd

 (1.4) mitgr. córka Tejrezjasza

 (1.5) astr. planetoida o numerze katalogowym 410;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chloris – planetoida o numerze katalogowym 410
  • Chloris (chlorynka) – rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych
  • Chloris – rodzaj ptaków z rodziny łuszczakowatych
  • Chloris – w mitologii greckiej córka króla Orchomenosu, Amfiona, i Persefony
  • Chloris – w mitologii greckiej jedna z Pieryd
  • Chloris – w mitologii greckiej córka Tejrezjasza
  • Chloris – w mitologii greckiej jedna z nimf, bogini kwiatów
  • Chloris (Meliboja) – w mitologii greckiej córka Amfiona i Niobe
  • Chloris chloris (dzwoniec zwyczajny) – gatunek ptaka z rodziny łuszczaków
  • Acanthisitta chloris (barglik) – gatunek ptaka z rodziny barglików
  • Anthus chloris (świergotek żółty, Hemimacronyx chloris) – gatunek ptaka z rodziny pliszkowatych
  • Halcyon chloris (łowiec obrożny, Todirhamphus chloris) – gatunek ptaka z rodziny zimorodkowatych

Wikipedia

Przykłady

 (1.5) Chloris porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza, czyli w pasie głównym planetoid.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlor mrz., chlorella ż., chloroza ż., Chloe ż.

 temsłow. chloro-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Flora

 (1.2) Meliboja

Wiktionary


chlorki

1. sól kwasu chlorowodorowego;
2. biały, żrący proszek o działaniu wybielającym i dezynfekcyjnym


SJP.pl

Chlorki – ogólna nazwa związków chemicznych, soli kwasu solnego lub innych związków zawierających chlor.

W chemii nieorganicznej chlorkami nazywa się:

W chemii organicznej określenie "chlorki" obejmuje:

Wikipedia


chlorkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chlorkować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chlorkować

Wiktionary


chlorkować

wybielać coś lub dezynfekować za pomocą chlorku


SJP.pl


chlorkowy

→ chlorek


SJP.pl

Patrz:

chlorek

chlormetyna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. med. wojsk. toksyczny związek organiczny, parzący bojowy środek trujący z grupy iperytów azotowych, pierwszy lek przeciwnowotworowy stosowany od lat 40. XX wieku, obecnie praktycznie nieużywany w medycynie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pochodne chlormetyny, m.in. cyklofosfamid i ifosfamid, stosowane są w leczeniu nowotworów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxlɔrmɛˈtɨ̃na, AS: χlormetỹna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chlorometyna, mechloretamina, 2-chloro-N-(2-chloroetylo)-N-metyloetanoamina, 2,2'-dichloro-N-metylodietyloamina, bis(2-chloroetylo)metyloamina, HN2, HN-2

Wiktionary


chloro-

przedrostek

 (1.1) chem. pierwszy człon nazwy związku chemicznego, wskazujący na obecność atomu chloru w cząsteczce

 (1.2) biol. pierwszy człon wyrazów złożonych, wskazujący na związek z zielonym barwnikiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxlɔrɔ, AS: χloro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chloris ż., chlor m., chlorek m., chloran m., chloryn m., chlorowanie n.

 czas. chlorować ndk.

 przym. chlorowy, chlorkowy

 temsłow. chlor-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chlor-, chlorydo-

 (1.2) chlor-

Wiktionary


chloroacetofenon

rodzaj ketonu, pochodna acetofenonu, o silnym działaniu drażniącym, używany jako gaz łzawiący


SJP.pl

Na tę stronę wskazuje „Cn”. Zobacz też: Cn - symbol pierwiastka kopernika.

Chloroacetofenon – organiczny związek chemiczny z grupy ketonów, pochodna acetofenonu, stosowany jako drażniący bojowy środek trujący (lakrymator). Oznaczenie wojskowe USA – CN, Wielka Brytania – CAP, Niemcy – O-Salz.

Wikipedia


chloroaceton

halogenopochodna acetonu, w której jeden z atomów wodoru został zastąpiony przez atom chloru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. związek organiczny z grupy ketonów, chlorowa pochodna acetonu, trujący lakrymator;

Wiktionary

Chloroaceton, chloropropanon, CH3COCH2Cl – organiczny związek chemiczny z grupy ketonów, chlorowa pochodna acetonu, silnie trujący lakrymator (stosowany podczas I wojny światowej jako bojowy środek trujący).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chloroaceton był używany w czasie I wojny światowej jako bojowy środek trujący.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxlɔrɔaˈt͡sɛtɔ̃n, AS: χloroacetõn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chloropropanon

Wiktionary


chloroamina

związek posiadający w cząsteczce grupę aminową oraz niepowiązany z nią atom chloru


SJP.pl

Chloroamina, – nieorganiczny związek chemiczny, monochlorowa pochodna amoniaku.

Wikipedia


chlorobenzalomalononitryl

związek chemiczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. wojsk. organiczny związek chemiczny stosowany jako drażniący bojowy środek trujący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 2-chlorobenzalomalononitryl; skr. CS

Wiktionary


chlorobenzen

halogenopochodna benzenu w której jeden z atomów wodoru został zastąpiony atomem chloru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. rozpuszczalnik organiczny będący chlorową pochodną benzenu;

Wiktionary

Chlorobenzen – organiczny związek chemiczny, chlorowa pochodna benzenu. Stosowany jest do produkcji fenolu i jego pochodnych (np. nitrobenzenu), barwników organicznych oraz jako rozpuszczalnik. Jest cieczą palną.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) chlorek fenylu; wzór sumaryczny: wzór chemiczny|C6H5Cl.

Wiktionary


chloroboran

związek metalu z resztą kwasu borowego i chlorem


SJP.pl


chlorocement

rzadko: materiał budowlany wyrabiany z chloru i cementu


SJP.pl


chlorochina

organiczny związek chemiczny, pochodna chinoliny


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chlorocyjan

chlorek kwasu cyjanowodorowego; chlorcyjan (rzadko)


SJP.pl

Chlorocyjan, ClCN – nieorganiczny związek chemiczny z grupy chlorków. Jest to chlorek kwasu cyjanowego, bezbarwny gaz o przenikliwym zapachu.

Może zostać otrzymany poprzez utlenianie cyjanku sodu gazowym chlorem:

Chlorocyjan jest zaliczany do ogólnotrujących bojowych środków trujących – podrażnia oczy i górne drogi oddechowe. Stosowany był podczas I wojny światowej przez wojska francuskie (ozn. "Mauguinite"), obecnie zaś używany do badań właściwości ochronnych masek przeciwgazowych.

Wikipedia


chloroetan

związek chemiczny, pochodna etanu, zawierająca w cząsteczce jeden atom chloru


SJP.pl

Chloroetan ("chlorek etylu"), CH3CH2Cl – organiczny związek chemiczny z grupy halogenoalkanów, bezbarwny, łatwopalny gaz.

Jest stosowany do produkcji tetraetyloołowiu, który jest środkiem przeciwstukowym do benzyn z grupy etylin oraz w medycynie jako środek znieczulający miejscowo.

Wikipedia


chlorofil

naturalny barwnik występujący w chloroplastach roślin zielonych, algach oraz w niektórych bakteriach, umożliwiający przemianę energii świetlnej w energię chemiczną w procesie fotosyntezy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. organiczny związek chemiczny obecny m.in. w roślinach i algach, nadający im zielony kolor;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas dłuższego ogrzewania warzywa zabarwione chlorofilem zmieniają barwę z żywozielonej na oliwkowobrunatną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xlɔˈrɔfʲil, AS: χlorofʹil

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chlorofilowy

Wiktionary


chlorofilowy

przymiotnik od: chlorofil


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biochem. związany z chlorofilem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxlɔrɔfʲiˈlɔvɨ, AS: χlorofʹilovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlorofil m.

Wiktionary


chlorofitum

ozdobna roślina doniczkowa z liliowatych, mająca charakterystyczne zielone liście z białym bądź żółtym paskiem; zielistka


SJP.pl


chloroform

związek chemiczny - chlorometan, pochodna metanu zawierająca atom chloru w cząsteczce, wykorzystywany jako środek usypiający


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. chlorowa pochodna metanu, lotna, niepalna ciecz, wykorzystywana jako rozpuszczalnik, a dawniej także jako środek znieczulający;

Wiktionary

Chloroform ( chloroformium) – organiczny związek chemiczny z grupy halogenoalkanów, chlorowa pochodna metanu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xlɔˈrɔfɔrm, AS: χloroform

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chloroformowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trichlorometan

Wiktionary


chloroformować

usypiać za pomocą chloroformu, dawać narkozę


SJP.pl


chloroformowy

przymiotnik od: chloroform


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chloroformem, dotyczący chloroformu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chloroform mrz.

Wiktionary


chlorofosforan

sól oksychlorku fosforu


SJP.pl


chloroheksydyna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. syntetyczny antyseptyk o wzorze sumarycznym C22H30Cl2N10, stosowany do odkażania skóry, błon śluzowych, ran i narzędzi chirurgicznych;

Wiktionary

Chloroheksydyna – organiczny związek chemiczny, syntetyczny antyseptyk, pochodna biguanidu. Stosowana w postaci glukonianu lub octanu działa silnie na bakterie Gram-dodatnie, natomiast słabiej na Gram-ujemne. Jest używana głównie jako środek odkażający skórę, błony śluzowe, rany oraz narzędzia chirurgiczne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Roztwory mydła, detergenty anionowe, jony chlorkowe i środowisko zasadowe zmniejszają aktywność chloroheksydyny.

Wiktionary


chlorohemina

czerwonawo-brązowy chlorek hemu, powstający z hemoglobiny; protohemina


SJP.pl


chlorohydryna

organiczny związek chemiczny zawierające w cząsteczce atom chloru i grupę hydroksylową; chlorhydryna


SJP.pl


chlorohydryny

organiczny związek chemiczny zawierające w cząsteczce atom chloru i grupę hydroksylową; chlorhydryna


SJP.pl

Chlorohydryny – organiczne związki chemiczne zawierające w cząsteczce atom chloru i grupę hydroksylową przy różnych atomach węgla.

Najprostszą chlorohydryną jest chlorohydryna etylenu HOCH2CH2Cl. Związek ten jest otrzymywany przez działanie chlorowodoru na odpowiednie glikole lub przez działanie kwasu podchlorawego na węglowodory nienasycone.

Wikipedia


chlorokauczuk

rodzaj emalii antykorozyjnej


SJP.pl


chlorokauczukowy

przymiotnik od: chlorokauczuk


SJP.pl


chlorokokowce

rząd zielenic właściwych, jednokomórkowych organizmów powszechnie występujący w fitoplanktonie


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chlorokokowiec

jednokomórkowy organizm z rzędu zielenic, powszechnie występujący w fitoplanktonie


SJP.pl


chlorokruoryna

zielony barwnik krwi u wieloszczetów


SJP.pl

Chlorokruoryna – duże zewnątrzkomórkowe białko hemowe wiążące tlen, o zielonkawoczerwonym zabarwieniu. Kolor ten jest wynikiem nietypowej budowy grupy hemowej chlorokruoryny, w której jedna z grup winylowych (-HC=CH2) zastąpiona jest grupą aldehydową (-CHO). Występuje u niektórych morskich wieloszczetów.

Wikipedia


chloroliza

rozpad związku chemicznego pod wpływem chloru


SJP.pl


chloromelanit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. jubil. odmiana jadeitu o barwie ciemnozielonej prawie wpadającej w czerń, zawzawierająca znaczny procent żelaza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxlɔrɔ̃mɛˈlãɲit, AS: χlorõmelãńit

Wiktionary


chlorometan

organiczny związek chemiczny, chlorowa pochodna metanu o licznych zastosowaniach przemysłowych


SJP.pl

Chlorometan, – organiczny związek chemiczny, najprostszy przedstawiciel chloroalkanów, chlorowa pochodna metanu. Ma właściwości usypiające.

Wikipedia


chlorometanowy

przymiotnik od: chlorometan


SJP.pl


chloromierz

miernik stężenia chloru w cieczach (zazwyczaj w wodzie)


SJP.pl


chloromonada

jednokomórkowy glon słodkowodny z dwoma wiciami umożliwiającymi aktywne przemieszczanie, pozbawiony ściany komórkowej, zawierający chloroplast


SJP.pl


chloromonady

jednokomórkowy glon słodkowodny z dwoma wiciami umożliwiającymi aktywne przemieszczanie, pozbawiony ściany komórkowej, zawierający chloroplast


SJP.pl


chloromycetyna

nazwa handlowa antybiotyku zawierającego chloramfenikol


SJP.pl


chloronaftalen

halogenopochodna naftalenu, w której jeden z atomów wodoru został zastąpiony atomem chloru


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chloronaftaleny
  • 1-chloronaftalen
  • 2-chloronaftalen

Wikipedia


chloronaftaleny

halogenopochodna naftalenu, w której jeden z atomów wodoru został zastąpiony atomem chloru


SJP.pl

Chloronaftaleny, polichlorowane naftaleny (PCN z ang. "polychlorinated naphthalene") – organiczne związki chemiczne będące pochodnymi naftalenu, którego atom lub atomy wodoru zostały zastąpione atomami chloru. Zatem chloronaftaleny należą do chlorowanych związków aromatycznych.

Wikipedia


chlorooctowy

kwas chlorooctowy - związek organiczny, halogenopochodna kwasu octowego, w której jeden z atomów wodoru został zastąpiony atomem chloru


SJP.pl


chloroolefina

organiczny związek chemiczny zawierający podwójne wiązanie węglowe, w którym jeden lub więcej atomów wodoru zostało zastąpionych atomami chloru


SJP.pl


chloropikryna

silnie trująca ciecz o ostrej woni, stosowana do dezynsekcji pomieszczeń oraz jako gaz bojowy; akwinit


SJP.pl

Chloropikryna, trichloro(nitro)metan – organiczny związek chemiczny stosowany jako bojowy środek trujący z grupy drażniących. Otrzymany w 1848 roku przez Johna Stenhousa, używany także jako nematocyd oraz fumigant.

Wikipedia


chloroplast

ciałko zieleni zawierające chlorofil, występujące w komórkach roślinnych i innych organizmach fotosyntetyzujących, zachodzą w nim procesy fotosyntetycznej asymilacji dwutlenku węgla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. organellum komórkowe występujące u roślin i glonów eukariotycznych;

Wiktionary

Chloroplast (ze starogreckiego: χλωρός (chlōrós) + πλαστός (plastós) – ciałko zieleni) – otoczone dwiema błonami białkowo-lipidowymi organellum komórkowe występujące u roślin i glonów eukariotycznych. Są rodzajem plastydów. Zawierają zielone barwniki chlorofile pochłaniające energię światła słonecznego potrzebną do fotosyntezy. W nich zachodzi przemiana dwutlenku węgla oraz wody z wykorzystaniem energii świetlnej w glukozę oraz tlen.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wewnątrz chloroplastu następuje przekazanie łańcucha białka kolejnym białkom opiekuńczym i odcięcie peptydu tranzytowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xlɔˈrɔplast, AS: χloroplast

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chloroplastyna ż.

 przym. chloroplastowy

Wiktionary


chloroplastowy

→ chloroplast


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biochem. związany z chloroplastem, dotyczący chloroplastu

Wiktionary

Patrz:

chloroplast

Powiązane:

 rzecz. chloroplast mrz.

Wiktionary


chloroplastyna

składnik chloroplastu, barwne białko


SJP.pl


chloroplatynian

w chemii: sól kwasu chloroplatynowego


SJP.pl


chloroplatyniany

w chemii: sól kwasu chloroplatynowego


SJP.pl


chloropochodna

rodzaj halogenopochodnej, w której podstawnikiem jest atom chloru


SJP.pl


chloropren

chloropochodna butadienu używana do wyrobu syntetycznego kauczuku


SJP.pl

Chloropren, 2-chlorobuta-1,3-dien, – organiczny związek chemiczny, pochodna butadienu. Wykorzystywany do produkcji neoprenu – jednej z odmian kauczuku syntetycznego.

Wikipedia


chloroprenowy

przymiotnik od: chloropren


SJP.pl


chloropromazyna

lek przeciwpsychotyczny


SJP.pl

Chloropromazyna (łac. "chlorpromazinum") – organiczny związek chemiczny, pochodna fenotiazyny o budowie zbliżonej do chloroprotyksenu. W postaci chlorowodorku stosowana jako lek psychotropowy o działaniu przeciwpsychotycznym, przeciwautystycznym i uspokajającym. Lek zaliczany do leków typowych działających głównie na receptory dopaminergiczne.

Wikipedia


chlorosarin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. wojsk. związek fosforoorganiczny z grupy chlorofosfonianów, bezpośredni prekursor sarinu;

Wiktionary

Chlorosarin – fosforoorganiczny związek chemiczny z grupy chlorofosfonianów, bezpośredni prekursor sarinu znajdujący się w części B wykazu 1. Konwencji o zakazie broni chemicznej.

Sarin otrzymuje się w dwóch etapach. Najpierw w reakcji metylofosfonianu izopropylu z fosgenem tworzy się chlorosarin, który następnie z fluorkiem sodu tworzy sarin.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W reakcji chlorosarinu z fluorkiem sodu powstaje sarin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxlɔrɔˈsarʲĩn, AS: χlorosarʹĩn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chlorometylofosfonian izopropylu

Wiktionary


chlorosiarczan

związek powstały w wyniku działania kwasu chlorosulfonowego, np. chlorosiarczan metanu używany jako łzawiący gaz bojowy; chlorosulfon


SJP.pl


chlorosrebrowy

wykonany z chlorku srebra lub nim pokryty


SJP.pl


chlorosulfon

w chemii: związek powstały w wyniku działania kwasu chlorosulfonowego, np. chlorosiarczan metanu używany jako łzawiący gaz bojowy; chlorosiarczan


SJP.pl


chlorosulfonowy

kwas chlorosulfonowy - rodzaj kwasu nieorganicznego; kwas chlorosiarkowy


SJP.pl


chlorotetracyklina

antybiotyk stosowany w chorobach zakaźnych; aureomycyna


SJP.pl

Chlorotetracyklina – organiczny związek chemiczny z grupy antybiotyków tetracyklinowych otrzymywany z hodowli szczepu "Streptomyces aurofaciens".

Wikipedia


chlorotyczny

→ chloroza


SJP.pl

Patrz:

chloroza

chlorowanadan

chlorowanadan ołowiu - minerał występujący w strefie utlenienia niektórych złóż rud ołowiu, stanowiący źródło otrzymywania wanadu; wanadynit


SJP.pl


chlorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chlorować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlor m., chlorek m., chloran m., chlorowiec m., Chloe ż.

 czas. chlorować

 przym. chlorowy

 temsłow. chloro-

Wiktionary


chlorować

1. poddawać coś działaniu chloru;
2. wprowadzać jeden lub więcej atomów chloru do cząsteczki związku organicznego


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) chem. techn. traktować coś chlorem lub związkiem, który wydziela chlor

 (1.2) chem. wprowadzać atomy chloru do cząsteczek związków chemicznych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlor m., chlorek m., chloryn m., chlorowanie n., podchloryn m., Chloe ż.

 przym. chlorowy, chlorkowy

 temsłow. chloro-

Wiktionary


chlorowce

grupa pierwiastków chemicznych z 17 grupy układu okresowego oprócz fluoru (chlor, brom, jod i astat), typowe niemetale występujące w przyrodzie w postaci związków, stosowane głównie jako środki dezynfekcyjne i utleniające


SJP.pl


chlorowcopochodny

związek chlorowcopochodny - taki organiczny związek chemiczny, w którym atom wodoru został zastąpiony atomem chlorowca


SJP.pl


chlorowcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chlorowcować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chlorowcować

Wiktionary


chlorowcować

wprowadzać atomy chlorowca (chloru, bromu, jodu lub astatu) do związku chemicznego


SJP.pl


chlorowcowodory

nieorganiczny związek powstały z połączenia chlorowców z wodorem


SJP.pl


chlorowcowodór

nieorganiczny związek powstały z połączenia chlorowców z wodorem


SJP.pl


chlorowcowy

przymiotnik od: chlorowiec


SJP.pl


chlorowiec

pierwiastek z siedemnastej grupy układu okresowego


SJP.pl


chlorownia

1. dział w fabryce włókienniczej, w którym farbuje się tkaniny;
2. przyrząd do odkażania wody; chlorator, chlorownik, chlorownica


SJP.pl


chlorownica

przyrząd do odkażania wody; chlorator, chlorownik, chlorownia


SJP.pl


chlorownik

przyrząd służący do odkażania wody; chlorator, chlorownica


SJP.pl


chlorowodorek

sól zasady organicznej i kwasu chlorowodorowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. organiczna sól kwasu chlorowodorowego (kwasu solnego);

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlorowodór m.

 przym. chlorowodorkowy, chlorowodorowy

Wiktionary


chlorowodorki

sól zasady organicznej i kwasu chlorowodorowego


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chlorowodorokauczuk

tworzywo termoplastyczne, produkt przyłączania chlorowodoru do kauczuku naturalnego; hydrochlorokauczuk


SJP.pl


chlorowodorowy

przymiotnik od: chlorowodór


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chlorowodorem, dotyczący chlorowodoru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten roztwór składa się z kwasu chlorowodorowego i azotowego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlorowodór mrz., chlorowodorek mrz.

Wiktionary


chlorowodór

1. nieorganiczny związek chemiczny, gaz o duszącej woni;
2. zwyczajowa nazwa kwasu chlorowodorowego


SJP.pl

Chlorowodór, HCl – nieorganiczny związek chemiczny, połączenie chloru i wodoru. Dobrze rozpuszcza się w wodzie, tworząc kwas solny (kwas chlorowodorowy) z wydzieleniem dużej ilości ciepła.

Wikipedia


chlorowy

przymiotnik od: chlor


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) chem. dotyczący chloru, związany z chlorem, zawierający chlor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlor m., chlorek m., chlorowanie n., Chloe ż.

 czas. chlorować

 temsłow. chloro-

Wiktionary


chlorowęglan

sól kwasu chlorowęglowego


SJP.pl


chloroza

1. choroba roślin zielonych spowodowana niedoborem chlorofilu, objawiająca się żółknięciem, odbarwieniami liści i łodyg;
2. niedokrwistość występująca najczęściej u młodych dziewcząt w okresie dojrzewania płciowego; blednica


SJP.pl

Chloroza – jeden z rodzajów zmian zabarwienia roślin. Jest to objaw chorobowy polegający na zaburzeniach w wytwarzaniu chlorofilu. Objawia się tym, że chore rośliny stopniowo żółkną. Przyczyny chlorozy są różne:

Wikipedia


chlorozłotowy

kwas chlorozłotowy - nieorganiczny związek chemiczny złota z chlorem i wodorem, stosowany w złotnictwie


SJP.pl


chlorum

łacińska nazwa chloru (pierwiastka chemicznego)


SJP.pl


chloryn

nazwa zwyczajowa soli kwasu chlorowego (III)


SJP.pl


chloryna

sól nietrwałego kwasu chlorawego; niektóre chloryny mają zastosowanie w przemyśle papierniczym i włókienniczym jako środki bielące


SJP.pl


chlorynowy

przymiotnik od: chloryn, chloryna


SJP.pl


chloryny

sól nietrwałego kwasu chlorawego; niektóre chloryny mają zastosowanie w przemyśle papierniczym i włókienniczym jako środki bielące


SJP.pl


chloryt

minerał z grupy skałotwórczych, uwodniony krzemian i glinokrzemian


SJP.pl

Chloryt – minerał, będący mieszaniną glinokrzemianów, magnezu i żelaza, o barwie ciemnozielonej, połysku perłowym, tworzącym łuseczkowate skupienia. Minerał ten należy do krzemianów warstwowych i bywa zaliczany do minerałów ilastych.

Nazwa pochodzi od gr. "chloros" = jasnozielony (A.G. Werner, 1789 r.).

Wikipedia


chlorytoid

minerał, krzemian żelaza i glinu


SJP.pl

Chlorytoid – minerał z gromady krzemianów. Należy do grupy minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych regionach Ziemi.

Nazwa nawiązuje do powierzchownego podobieństwa tego minerału do chlorytów, lecz bardzo różniący się od strukturalnie, w 1837 roku został zidentyfikowany jako oddzielny minerał.

Wikipedia


chlorytowy

→ chloryt


SJP.pl

Patrz:

chloryt

chloryty

minerał z grupy skałotwórczych, uwodniony krzemian i glinokrzemian


SJP.pl

Chloryty – grupa minerałów zaliczana do gromady krzemianów. Należą do minerałów szeroko rozpowszechnionych na Ziemi.

Nazwa pochodzi od gr. "Chloros (khloros)" = zielony i nawiązuje do częstej barwy tych minerałów.

Wikipedia


chlorytyzacja

proces zachodzący podczas wietrzenia krzemianów


SJP.pl

Chlorytyzacja – proces zachodzący w skorupie ziemskiej, prowadzący do przeobrażenia minerałów zawierających żelazo I magnez (np. biotytu, amfibolu, piroksenu, granatu) w chloryty. Przebiega pod wpływem procesów hydrotermalnych w niższych temperaturach, wietrzenia lub niektórych procesów metamorficznych. Skały mają barwę zielonawą.

Wikipedia


chlorzyć

potocznie: pić alkohol w nadmiarze; chlać


SJP.pl


chlotar

imię królów Franków


SJP.pl


chluba

1. przedmiot dumy;
2. zaszczyt, chwała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. przedmiot dumy, powód do dumy

 (1.2) stpol. śrpol. zob. chłuba.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Reprezentacja Polski nie przyniosła nam chluby podczas Euro 2012.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxluba, AS: χluba

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chłubliwy, chlubny

Wiktionary


chlubić

chlubić się; szczycić się, być dumnym z kogoś lub czegoś; chełpić się


SJP.pl


chlubniej

stopień wyższy od przysłówka: chlubnie


SJP.pl


chlubniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chlubny


SJP.pl


chlubność

→ chlubny


SJP.pl

Patrz:

chlubny

chlubny

przynoszący chwałę, zaszczyt; zaszczytny, chwalebny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) przynoszący chlubę, zaszczyt; taki jakim można się chlubić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedyny chlubny wyjątek stanowiły spółdzielnie rzemieślnicze, które nie dały się podporządkować ówczesnym władzom.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chlubić się ndk.

 rzecz. chluba ż.

 rzad. chlubiś mos.

 przym. stpol. chłubliwy, chlubliwy

 przysł. chlubnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaszczytny, chwalebny

Wiktionary


chlubotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chlubotać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chlubotać

Wiktionary


chlubotać

dawniej: chlupotać; wydawać dźwięk charakterystyczny dla przelewającej się cieczy


SJP.pl


chludowo

Chludowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Suchy Las.

Wieś duchowna, od 1248/1250 z nadania książąt Przemysła I i Bolesława Pobożnego własność klasztoru Cysterek w Owińskach. Pod koniec XVI wieku leżała w powiecie poznańskim województwa poznańskiego.

Wikipedia


chludziński

nazwisko


SJP.pl

Chludziński – polski herb szlachecki, odmiana herbu Cholewa.

Wikipedia


chlujny

żartobliwie: staranny, czysty, schludny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. żart. taki, który nie jest niechlujny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powie się malcowi: „Jakiś ty niechlujny”, a on: „Nie, tatusiu, chlujny, chlujny”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxlujnɨ, AS: χlui ̯ny

Wiktionary


chlup

odgłos wpadnięcia do wody


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) odgłos wpadania czegoś do cieczy lub błota

 (1.2) odgłos uderzania wody o coś

wykrzyknik w użyciu czasownikowym

 (2.1) wpaść do wody, błota, kałuży itp.

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Mięso na rosół chlup do wody, oczywiście zimnej, dopiero później zaczynamy wszystko gotować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xlup, AS: χlup

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlupanie, chlupnięcie, chlupot, chlupotanie

 czas. chlupać, chlupotać

 przym. chlupki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) plusk

 (1.2) plusk

Wiktionary


chlupanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chlupać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chlupać

 wykrz. chlup

Wiktionary


chlupać

o cieczy: przelewać się, wydając charakterystyczny dźwięk


SJP.pl


chlupki

przestarzałe: chlupoczący, błotnisty


SJP.pl


chlupotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chlupotać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chlupotać

 wykrz. chlup

Wiktionary


chlupotać

wydawać dźwięk charakterystyczny dla przelewającej się cieczy


SJP.pl


chlupotliwy

wydający odgłos chlupotania; chlupoczący, bulgoczący


SJP.pl


chlusnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. chlustać)

 (1.1) z rozmachem rozlać, rozchlapać lub rozbryzgać ciecz

 (1.2) pot. wypić kieliszek wódki

 (1.3) gw-pl|Warszawa. uciec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na modelkę w futrze chluśnięto czerwoną farbą.

 (1.2) „Chluśniem, bo uśniem!” – wybełkotał Józef.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxlusnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: χlusnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chluśnięcie n., chlustanie n.

 czas. chlustać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chlapnąć

Wiktionary


chlust

dźwięk uderzenia wody o coś; plusk, pluskot


SJP.pl

Chlust – szybka, wieloosobowa, hazardowa gra karciana, popularna wśród szkolnej młodzieży na terenie Górnego Śląska oraz okolic Radomia w czasach PRL-u. Nazwa gry wzięła się od onomatopei oznaczającej odgłos, jaki wydawały karty przy nerwowym rzucaniu ich na stół bądź ziemię przez graczy. Jest nazywana również śląskim pokerem.

Wikipedia


chlustanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chlustać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chlustać, chlusnąć

Wiktionary


chlustać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. chlusnąć)

 (1.1) o cieczy: wylewać się strumieniami, rozpryskując się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nagle jeden z napastników wyjmuje z torby butelkę z pomarańczową cieczą i chlusta nią w twarz kobiecie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxlustat͡ɕ, AS: χlustać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlustanie n., chluśnięcie n.

 czas. chlusnąć

Wiktionary


chluśniem

chluśniem, bo uśniem - żartobliwe wyrażenie używane w celu zachęcenia do wypicia kolejnej porcji alkoholu


SJP.pl


chluśnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chlusnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xluɕˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: χluśńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chlusnąć, chlustać

Wiktionary


chlyb

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) góry. gw-pl|Górny Śląsk. chleb

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) góry. Cy mos chlyb?

Wiktionary


chmara

wielka liczba czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nagromadzenie latających owadów, rzadziej ptaków

 (1.2) łow. stado jeleni, łosi, danieli lub żubrów

 (1.3) przen. duża liczba kogoś lub czegoś

 (1.4) przest. chmura, tuman

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Chmara
  • Michał Chmara
  • Mirosław Chmara
  • Sebastian Chmara
  • Stepan Chmara

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod gałęzią wisiała w powietrzu chmara maleńkich muszek.

 (1.2) Jelenia chmara pomknęła w głąb regla jak błyskawica.

 (1.2) Widuje się tutaj chmary danieli gaszące pragnienie o poranku.

 (1.4) Każde ruszenie jakiegoś rupiecia na strychu, wzbija chmary kurzu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxmara, AS: χmara

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hurma, rój

 (1.3) mnóstwo, ćma, tłum

Wiktionary


chmiel

a) ludowa obrzędowa pieśń weselna śpiewana przy oczepinach;
b) muzyka do tej pieśni;
c) taniec do tej pieśni; taniec chmielowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Humulus|L.|ref=tak., rodzaj roślin pnących z rodziny konopiowatych;

 (1.2) bot. pot. roślina z rodzaju chmieli (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) kraków. piwo

 (2.2) tradycyjna pieśń weselna śpiewana przy oczepinach;

forma czasownika.

 (3.1) 2. os. lp. rozk. od: chmielić

Wiktionary

Chmiel ("Humulus" L.) – rodzaj roślin pnących z rodziny konopiowatych. Należą do niego w zależności od ujęcia systematycznego 3 lub 7 gatunków. Występują one w strefie klimatu umiarkowanego półkuli północnej. W Polsce rośnie dziko i uprawiany jest chmiel zwyczajny "H. lupulus", przejściowo dziczeje także chmiel japoński "H. scandens".

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W Czechach o 20% spadła uprawa chmielu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xmʲjɛl, AS: χmʹi ̯el

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chmielarnia ż., chmielarz m., chmielarstwo n., chmielina ż., chmielnik m., Chmielowice nmos., Chmielnik m., Chmielno n., Chmielaki nmos., Chmiel m., chmielowy m., Chmielina ż., Chmielita ż., Chmielinek m., Chmieliska ż., Chmielisko n., Chmielinko n.

:: zdrobn. chmielik m.

 czas. chmielić ndk., chmielować ndk., podchmielić dk.

 przym. chmielowy, chmielarski, podchmielony

Wiktionary


chmielak

nazwisko


SJP.pl


chmielaki

święto na zakończenie okresu zbioru chmielu, dożynki chmielowe


SJP.pl


chmielanka

niesobka chmielanka - gatunek motyla z rodziny niesobkowatych, występujący w Azji i Europie


SJP.pl


chmielarczyk

nazwisko


SJP.pl


chmielarnia

plantacja chmielu; chmielnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) roln. miejsce uprawy chmielu

 (1.2) zakład parowania chmielu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaraz za chmielarnią zaczynała się miedza wujostwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chmiel m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chmielnik

Wiktionary


chmielarski

przymiotnik od: chmielarz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chmielarstwem albo chmielarzami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chmielowy mrz., chmielarstwo n., chmielarz mos., chmielarka ż., chmiel mrz., chmielenie n.

 czas. chmielić ndk., chmielować ndk.

 przym. chmielowy, chmielny, podchmielony

Wiktionary


chmielarstwo

uprawa chmielu dla przemysłu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dziedzina rolnictwa przemysłowego zajmująca się uprawą i przetwarzaniem chmielu

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podchmielony

 rzecz. chmiel mzw./mrz.

Wiktionary


chmielarz

człowiek uprawiający chmiel lub handlujący chmielem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba uprawiająca chmiel

Wiktionary

Chmielarz (niem. "Hopfen-Berg", "Hopfenberg") – szczyt (585 m n.p.m.) w północnej części Grzbietu Wschodniego w Górach Kaczawskich. Leży między Dłużkiem a Polanką, w grzbiecie ciągnącym się na zachód od Bukowinki poprzez Marciniec, Rogacz, Dłużek, Chmielarz, Polankę, Trzciniec, Zadorę i Lipną nad Wojcieszowem. Sam szczyt leży na południe od linii grzbietowej. Na wierzchołku występują niewielkie skałki.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. podchmielony

 rzecz. chmiel mzw./mrz.

Wiktionary


chmielecki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Hieronim Chmielecki – polski szlachcic, urzędnik i poseł na Sejm
  • Jerzy Chmielecki – prezydent Legnicy
  • Stefan Chmielecki – polski szlachcic, urzędnik i wojskowy
  • Tymon Tytus Chmielecki – rzymskokatolicki duchowny i dyplomata
  • Feliks W. Kres (wł. Witold Chmielecki) – polski pisarz fantasy

Wikipedia


chmieleniec

Chmieleniec (kaszb. "Chmiéléńc") – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Łęczyce.

Według danych na dzień 23 października 2019 roku wieś zamieszkuje 184 mieszkańców na powierzchni 12,03 km².

Wikipedia


chmielewko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chmielewko – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Wieczfnia Kościelna.
  • Chmielewko – przysiółek w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Świercze, sołectwo Chmielewo (gmina Świercze).

Wikipedia


chmielewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chmielewo – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Sicienko
  • Chmielewo – część wsi Sosnowo w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Opinogóra Górna
  • Chmielewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Stary Lubotyń
  • Chmielewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Zaręby Kościelne
  • Chmielewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Wyszogród
  • Chmielewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Pułtusk
  • Chmielewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Świercze
  • Chmielewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. kolneńskim, w gminie Stawiski
  • Chmielewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Nowogród
  • Chmielewo – osada wsi Brożówka w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Kruklanki
  • Chmielewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Orzysz
  • Chmielewo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. obornickim, w gminie Ryczywół

Wikipedia


chmielewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Chmielewski (ur. 1959) – filozof
  • Alfons Chmielewski (1849–1934) – działacz kaszubski
  • Andrzej Chmielewski (polityk) (1960–2019) – polityk
  • Antoni Chmielewski (ur. 1982) – judoka
  • Aron Chmielewski (ur. 1991) – hokeista
  • Bogdan Chmielewski (ur. 1946) – plastyk
  • Daniel Chmielewski (ur. 1983) – autor komiksów
  • Dominik Chmielewski (ur. 1973) – ksiądz, salezjanin
  • Eugeniusz Chmielewski (1930–2008) – mechanik, historyk
  • Eustachy Chmielewski (1900–1977) – architekt
  • Franciszek Chmielewski (????) – miecznik
  • Gracjan Chmielewski (1840–1930) – botanik

Wikipedia


chmieleński

przymiotnik od: Chmielno


SJP.pl


chmielina

pęd chmielu


SJP.pl

Zobacz też: Chmielina (obwód wołogodzki).

Chmielina (niem. " Hopfenberg", 664 i 643 m n.p.m.) – wzniesienie w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Środkowych, w środkowej części Gór Sowich.

Wikipedia


chmielinko

Chmielinko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Lwówek. Ma status sołectwa.

Wikipedia


chmielić

dodawać do czegoś chmielu; chmielować


SJP.pl


chmieliński

nazwisko


SJP.pl

Herb Chmieliński i jego odmiany

Chmieliński ("Chmelentz, Chmelentzke, Chmelenz, Chmielinski, Drzewica odmienny") – kaszubski herb szlachecki, według Przemysława Pragerta odmiana herbu Drzewica.

Wikipedia


chmielnianin

mieszkaniec Chmielnika, Chmielna


SJP.pl


chmielnianka

mieszkanka Chmielna


SJP.pl


chmielnicczyzna

powstanie w latach 1648-1655 Kozaków Zaporoskich i chłopstwa ukraińskiego pod przywództwem Bohdana Chmielnickiego; wielka wojna kozacka


SJP.pl


chmielnicki

1. → Chmielnik;
2. → Chmielnik Rzeszowski;
3. obwód chmielnicki - jeden z 24 obwodów Ukrainy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chmielnickim, dotyczący Chmielnickiego (miasta na Ukrainie)

 (1.2) związany z Chmielnikiem, dotyczący Chmielnika (miasta na Ukrainie)

Wiktionary

Chmielnicki (ukr. Хмельницький, "Chmelnyćkyj"; do 1954 Płoskirów, Proskurów ukr. Проскурів, "Proskuriw") – miasto w zachodniej części Ukrainy, nad Bohem, stolica obwodu i rejonu. Miasto liczy 273 713 mieszkańców (2020), dla porównania spis powszechny w 2001 zanotował ich 251 077.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xmjɛlˈɲit͡s.ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chmielnicki mrz., Chmielnik mrz.

Wiktionary


chmielniczanin

mieszkaniec Chmielnika (miasta w Polsce)


SJP.pl


chmielniczanka

mieszkanka Chmielnika (miasta w Polsce)


SJP.pl


chmielnik

plantacja chmielu; chmielarnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. miejsce uprawy chmielu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chmielnik – plantacja chmielu
  • Chmielnik – miasto w województwie świętokrzyskim
  • Chmielnik – część miasta Kalisz
  • Chmielnik – część miasta Limanowa
  • Chmielnik – część miasta Szczebrzeszyn
  • Chmielnik – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Bełżyce
  • Chmielnik – część wsi Zagłówki w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Zelów
  • Chmielnik – część wsi Drzązna w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Wróblew
  • Chmielnik – część wsi Siemiechów w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Gromnik
  • Chmielnik – część wsi Buchcice w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Tuchów
  • Chmielnik – część wsi Lipa w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Głowaczów
  • Chmielnik – część wsi Grądy w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Małkinia Górna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaraz za chmielnikiem zaczynała się miedza wujostwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chmiel m., Chmielnik m.

 przym. podchmielony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chmielarnia

Wiktionary


chmielno

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chmielno – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lwóweckim, w gminie Lwówek Śląski
  • Chmielno – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Chmielno
  • Chmielno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Bobolice
  • Chmielno – gromada w powiecie białogardzkim
  • Chmielno – gromada w powiecie kartuskim
  • Chmielno – gromada w powiecie lwóweckim
  • Chmielno – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim
  • Chmielno – dawna wieś, tereny na których leżała znajdują w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Obrub
  • Chmielno – wieś w obwodzie lwowskim, rejon radziechowski

Wikipedia


chmielny

dawniej:
1. → chmiel; chmielowy;
2. w przenośni: podchmielony


SJP.pl


chmielobranie

zbiory chmielu


SJP.pl


chmielograb

drzewo z rodziny brzozowatych; drzewo chmielowe, ostria


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chmielowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chmielować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chmielować

Wiktionary


chmielować

dodawać do czegoś chmielu; chmielić


SJP.pl


chmielowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chmielowice – dzielnica Opola
    • Opole Chmielowice – przystanek kolejowy w ww. dzielnicy
    • Chmielowice – gromada
  • Chmielowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Morawica

Wikipedia


chmielowiec

przędziorek chmielowiec - mały pajączek z rzędu roztoczy, będący szkodnikiem chmielu


SJP.pl

Chmielowiec (nazwa oboczna: Chmielaki) – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Kluki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wieś położona nad rzeką Ścichawką w otoczeniu kompleksów leśnych przy drodze gminnej Kluki – Żar.

Wikipedia


chmielowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Chmielowski (1845-1916) – święty Albert
  • Antoni Chmielowski (1841-1918) – duchowny
  • Antoni Chmielowski (cichociemny) (1914-1969) – oficer
  • Benedykt Chmielowski (1700-1763) – ksiądz
  • Janusz Chmielowski (1878-1968) – inżynier
  • Piotr Chmielowski (1848-1904) – historyk
  • Piotr Chmielowski (polityk) (ur. 1965) – polityk
  • Wojciech Chmielowski (1811-1853) – ojciec Brata Alberta
  • Chmielewski

Wikipedia


chmielowy

przymiotnik od: chmiel


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z chmielem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) choreogr. tradycyjny taniec weselny tańczony do melodii chmiela;

Wiktionary

Chmielowy – polski taniec ludowy, tańczony na weselu do melodii Chmiela po oczepinach panny młodej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sprzeczamy się, która altana w naszym ogrodzie piękniejsza: różana czy chmielowa?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xmʲjɛˈlɔvɨ, AS: χmʹi ̯elovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chmiel m.

 przym. chmielarski, podchmielony

Wiktionary


chmoś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kum

Wiktionary


chmura

1. kropelki wody, kryształki lodu albo ich mieszanina, skupione i zawieszone w atmosferze;
2. wielka ilość lub liczba czegoś;
3. kłąb czegoś;
4. potocznie: smutek lub niezadowolenie z czegoś;
5. w informatyce: wirtualne miejsce na serwerach internetowych do przechowywania danych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) meteorol. krople wody lub kryształki lodu zawieszone w atmosferze;

 (1.2) przen. inna nieprzejrzysta zawiesina cząsteczek lub drobnych obiektów, która unosi się w powietrzu

 (1.3) inform. model przetwarzania oparty na użytkowaniu usług dostarczonych przez zewnętrzne organizacje;

rzeczownik, rodzaj męski lub żeński

 (2.1) daw. gw-pl|Warszawa. stróż

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chmura konwekcyjna
  • chmura orograficzna
  • chmura stropowa
  • chmura szelfowa – nieprawidłowe, niezgodne z polskim znaczeniem słowa szelf, żargonowe określenie wału szkwałowego
  • chmura kondensacyjna – chmura Wilsona
  • chmury srebrzyste – obłoki srebrzyste
  • chmura gwiazd
  • chmura HVC
  • chmura molekularna – obłok molekularny
  • chmura elektronowa
  • chmura gorejąca – lawina piroklastyczna
  • chmura obliczeniowa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na niebie pojawiły się nagle deszczowe chmury.

 (1.3) Nasza firma pracuje nad nową usługą, umożliwiającą przechowywanie danych w chmurze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxmura, AS: χmura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zachmurzenie n., chmurność ż., chmurzenie n., pochmurność ż., rozchmurzenie n.

:: zdrobn. chmurka ż., chmureczka ż.

 czas. chmurzyć, chmurzyć się ndk., zachmurzyć dk., rozchmurzyć dk., pochmurnieć ndk., spochmurnieć dk.

 przym. pochmurny, zachmurzony, chmurny, bezchmurny, chmurowy

 przysł. pochmurnie, chmurnie, pochmurno

Wiktionary


chmureczka

zdrobnienie od: chmurka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: chmura

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xmuˈrɛt͡ʃka, AS: χmurečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chmura ż.

 czas. chmurzyć

Wiktionary


chmurka

mała chmura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: chmura

 (1.2) mała chmura, obłoczek

 (1.3) niewielki kłąb czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxmurka, AS: χmurka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. chmura.

Wiktionary


chmurkowy

→ chmurka


SJP.pl

Patrz:

chmurka

chmurnawy

nieco pochmurny, trochę zachmurzony


SJP.pl


chmurnie

przysłówek

 (1.1) meteorol. będąc obfitym w chmury

 (1.2) przen. w sposób ponury czy mroczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zachmurzenie n., chmurność ż., chmura ż., chmurka ż., chmurzenie n., pochmurnienie n., pochmurność ż., spochmurnienie n.

 czas. chmurzyć ndk., pochmurnieć ndk., spochmurnieć dk.

 przym. chmurny, pochmurny, bezchmurny

 przysł. chmurno, pochmurnie, pochmurno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. chmurno, pochmurnie, pochmurno

 (1.2) mrocznie, ponuro, posępnie, złowróżbnie

Wiktionary


chmurniej

stopień wyższy od przysłówków: chmurnie, chmurno


SJP.pl


chmurniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chmurny


SJP.pl


chmurnieć

chmurzyć;
1. zaciągać się chmurami; pochmurnieć;
2. w przenośni: stawać się smutnym; zasępiać się, smutnieć


SJP.pl


chmurnik

postać z dawnych wierzeń ludowych, czarodziej mający władzę nad chmurami; płanetnik


SJP.pl


chmurno

przysłówek

 (1.1) chmurnie, pochmurnie

 (1.2) przest. ponuro, posępnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Było cały dzień chmurno, ale pod wieczór pozimniało i wypogodziło się.

 (1.1) Gdym wjeżdżał do portu, było chmurno, dżdżysto, mglisto, posępnie; słowem taki czas, w jakim najlepiéj jest położyć się spać.

 (1.1) Zrobiło się wietrzno i chmurno. Wszakże deszcz nie pada, więc idziemy dalej.

 (1.2) Król nań chmurno popatrzył i głowę odwrócił.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. chmurnie

 przym. chmurny

Wiktionary


chmurność

→ chmurny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co chmurne; cecha tych, którzy są chmurni

Wiktionary

Patrz:

chmurny

Powiązane:

 przym. chmurny, pochmurny, bezchmurny

 rzecz. chmura ż., zachmurzenie n.

 czas. chmurzyć się, chmurzyć

 przysł. pochmurno, chmurnie

Wiktionary


chmurny

1. pokryty chmurami, pełen chmur; zachmurzony, pochmurny;
2. ponury, posępny, nachmurzony; pochmurny;
3. będący wyrazem czyjegoś smutku; pochmurny;
4. budzący niepokój, groźny;
5. wzniosły, górny; nierzeczywisty, urojony


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) pokryty chmurami

 (1.2) sprawiający ponure wrażenie

 (1.3) będący źródłem niepokoju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tu jest cząstka ich ojczyzny, ich dzieciństwa, lat młodych górnych i chmurnych, przesuwają się wspomnienia: Lwów, Borysław, Drohobycz, Bitków, Truskawiec, Kałusz, Grodno, Wilno, Sokal i Starzynki Małe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chmura ż., chmurność ż., zachmurzenie n.

 przysł. chmurno, chmurnie, pochmurno

 czas. chmurzyć się, chmurzyć

 przym. pochmurny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pochmurny, zachmurzony, mglisty, niepogodny, mroczny

 (1.2) mroczny, ponury, posępny, smutny, zasępiony

 (1.3) groźny

Wiktionary


chmurotwórczy

mający wpływ na tworzenie się chmur


SJP.pl


chmurowy

przymiotnik od: chmura


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) meteorol. dotyczący chmur, związany z chmurami

 (1.2) inform. dotyczący chmury obliczeniowej, związany z chmurą obliczeniową

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ponieważ objętość kropli rośnie z trzecią potęgą promienia trzeba 125 „typowych” kropelek chmurowych o promieniu 10 μm, aby utworzyć jedną „dużą” kropelkę chmurową o pormieniu 50 μm.

 (1.2) Usługodawcy usług chmurowych dzięki posiadanym zasobom mogą łatwiej dostosować się do zmieniającego się prawa i adaptować swoje usługi do nowej rzeczywistości prawnej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chmura m./ż.

Wiktionary


chmurski

nazwisko


SJP.pl


chmursko

zgrubienie od: chmura; chmurzysko


SJP.pl


chmurzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chmurzyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chmura ż.

 czas. chmurzyć się, chmurzyć

 przysł. pochmurno, chmurnie

Wiktionary


chmurzyca

zgrubienie od: chmura; chmurzysko


SJP.pl


chmurzysko

zgrubienie od: chmura; chmursko


SJP.pl


chmurzyć

1. zaciągać chmurami; chmurnieć;
2. w przenośni: czynić smutnym, posępnym; zasmucać;
3. chmurzyć się -
a) zaciągać się chmurami;
b) w przenośni: stawać się posępnym, smutnym, nadąsanym


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) zasłaniać chmurami

 (1.2) przen. książk. czynić smutnym, ponurym, przygnębionym

czasownik zwrotny niedokonany chmurzyć się

 (2.1) pokrywać się chmurami

 (2.2) przen. stawać się smutnym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxmuʒɨt͡ɕ, AS: χmužyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chmura ż., chmurka ż., chmureczka ż., zachmurzenie n., zachmurzanie n., chmurzenie n., chmurność ż.

 czas. zachmurzyć się, zachmurzać się, chmurnieć, pochmurnieć, rozchmurzyć się, rozchmurzać się

 przym. chmurny, pochmurny, bezchmurny

 przysł. pochmurno, chmurnie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) zachmurzać się

 (2.2) smutnieć, chmurnieć

Wiktionary


chmurzyński

nazwisko


SJP.pl


chmyz

1. mały, niepozorny okaz zwierzęcia danego gatunku;
2. mały, niepozorny człowiek;
3. przenośnie: malec, brzdąc, smarkacz


SJP.pl


chmyzowaty

podobny do chmyza; mały, niepozorny


SJP.pl


chna

henna;
1. naturalny czerwonopomarańczowy barwnik otrzymywany z pędów henny;
2. farba do włosów, której głównym składnikiem jest ten barwnik


SJP.pl


chnum

w starożytnym Egipcie: bóg z głową barana, opiekun robotników


SJP.pl

Ch

Wikipedia


choana

wewnętrzny otwór nosowy u kręgowców czworonożnych i niektórych ryb; nozdrze wewnętrzne


SJP.pl


choanocyt

występująca w wewnętrznej warstwie ciała gąbek komórka o kształcie cylindrycznym, zaopatrzona w wić i charakterystyczny, otaczający ją kołnierzyk plazmatyczny, wychwytująca z wody cząstki pokarmowe; komórka kołnierzykowata


SJP.pl

Choanocyt, komórka kołnierzykowa – jednowiciowa, owalna lub okrągła komórka wewnętrznej (gastralnej) warstwy ciała gąbek (Porifera) wykazująca duże podobieństwo do wiciowców kołnierzykowych (Choanoflagellata). Komórki kołnierzykowe wyposażone są w pojedyncze wici otoczone wieńcem 30–40 mikrokosmków.

Wikipedia


chobielin

Chobielin – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Szubin.

Wikipedia


chobienice

Chobienice (pol. hist. "Chobienica", niem. "Köbnitz") – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Siedlec.

Wikipedia


chobot

dawniej:
1. sandał ze skrzydełkami;
2. rozszerzenie nogawki spodni lub rękawa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. ogon

 (1.2) daw. sandały, rzadziej inne buty, z przyczepionymi skrzydłami

 (1.3) daw. włók. rozszerzenie nogawki lub rękawa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chobot (Apios) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych
  • Chobot – miejscowość i gmina (obec) w Czechach
  • Chobot – osada wsi Mieleszyn w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Bolesławiec
  • Chobot – część wsi Łęki w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Borzęcin
  • Chobot – część wsi Przyborów w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Borzęcin
  • Chobot – część wsi Ponikiew w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Wadowice
  • Chobot – wieś w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Niepołomice
  • Chobot – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Halinów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɔbɔt, AS: χobot

Wiktionary


chobotki

Chobotki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie monieckim, w gminie Knyszyn.

Wieś posiadała w 1673 roku marszałkowa nadworna koronna Aleksandra Katarzyna Branicka, leżała w ziemi bielskiej województwa podlaskiego w 1795 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia


choboty

dawniej:
1. sandał ze skrzydełkami;
2. rozszerzenie nogawki spodni lub rękawa


SJP.pl

rzeczownik

 (1.1) stpol. szerokie spodnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈbɔtɨ, AS: χoboty

Wiktionary


choby

spójnik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. jakby, jak

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. choćby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stanik szczylo machy choby afa.

Wiktionary


choceń

wieś w Polsce


SJP.pl

Choceń – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Choceń.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Choceń. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Z końcem 2019 roku liczyła 1874 mieszkańców. Jest największą miejscowością gminy Choceń.

Wikipedia


choceński

przymiotnik od: Choceń


SJP.pl


chocheleczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: chochelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chochelka ż.

Wiktionary


chochelka

mała chochla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mała chochla, łyżka wazowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈxɛlka, AS: χoχelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chocheleczka ż., chochla

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łyżka wazowa, reg. pozn. nabierka

Wiktionary


chochla

1. łyżka wazowa; warząchew, warzecha;
2. ilość zupy w tej łyżce;
3. w rybołówstwie: długa tyczka do przeciągania sieci pod lodem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) duża łyżka służąca do nakładania posiłków, najczęściej zupy;

Wiktionary

Chochla – narzędzie do nakładania posiłków (sztuciec); duża łyżka przystosowana do głębokich naczyń. Chochlą zazwyczaj nalewa się zupę lub inne ciecze. Wykonana jest najczęściej z metalu lub tworzyw sztucznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nabrałem chochlą zupy do talerza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔxla, AS: χoχla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. chochelka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warząchew; reg. śl. kielnia

Wiktionary


chochlarz

rybak używający sieci, które przeciąga się pod lodem za pomocą żerdzi zwanych chochlami


SJP.pl


chochlik

złośliwy duszek, nadprzyrodzona istota występująca w podaniach ludowych; skrzat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) złośliwy, psotny duszek

 (1.2) drobny błąd w tekście zmieniający jego znaczenie

 (1.3) psotny, wesoły błysk w spojrzeniu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chochlik – niewielkie, lubiące psoty lub złośliwe istoty z podań ludowych
  • chochlik – zjawisko atmosferyczne, inaczej sprite
  • chochlik drukarski – potoczna nazwa błędu w druku przeoczonego w trakcie korekty

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Paź o urodzie psotnego chochlika zaskakująco dobrze obeznany był we wszelkiego rodzaju chłopięcych figlach.

 (1.2) Złośliwy chochlik drukarski wkradł się i do naszej rubryki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chochoł mzw./mos./mrz.

Wiktionary


chochliki

złośliwy duszek, nadprzyrodzona istota występująca w podaniach ludowych; skrzat


SJP.pl


chochlikowaty

podobny do chochlika; psotny, złośliwy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający cechy chochlika

Wiktionary


chochlikowy

przymiotnik od: chochlik


SJP.pl


chochliński

nazwisko


SJP.pl


chochlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chochlować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chochlować

Wiktionary


chochlować

1. regionalnie: jeść łapczywie łyżką;
2. przestarzałe: przeciągać tyki od sieci pod lodem


SJP.pl


chocholi

1. związany z chochołami, mający cechy chochoła;
2. dotyczący Chochoła, postaci z "Wesela" Wyspiańskiego


SJP.pl


chochorowice

Chochorowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Podegrodzie.

Wikipedia


chochowski

nazwisko


SJP.pl


chochoł

1. słomiane okrycie drzewek i krzewów ogrodowych na czas zimy;
2. snopek chroniący przed deszczem ul lub zestawione snopy zboża;
3. ziemnowodny ssak z rodziny kretowatych; desman, wychuchol


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. śrpol. wierzch, czub

 (1.2) śrpol. wysoko upięta fryzura, kok

 (1.7) gw-pl|Chotel Czerwony, Jeżewo, Biłgoraj. wierzchołek

 (2.2) mężczyzna, do którego mówiący odczuwa lekceważenie lub pogardę

 (2.3) gw-pl|Piaski. przebieraniec owinięty w słomę straszący w zapusty

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (3.1) gw-pl|Jacnia. strach, widziadło

 (3.2) zool. desman

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chochoł – słomiana otulina krzewu
  • Chochoł – postać fantastyczna z utworu Stanisława Wyspiańskiego „Wesele”
  • Chochoł piżmowy lub wychuchol ukraiński – ssak z rzędu Soricomorpha
  • Chochoł – wzniesienie w Górach Stołowych (Zaworach)
  • chochoł – popularne określenie jednego z błędów logicznych.
  • Chochoł – polski symbol bożonarodzeniowy, zastąpiony choinką w XIX w.
  • Kilka czasopism satyrycznych m.in.
    • Chochoł : wesołe pisemko z 1902 roku
    • Chochoł z 1906 roku
    • Chochoł: czasopismo, sprawom płochym, wypadkom dziwnym i naukom ciekawym poświęcone z 1942 roku
    • Chochoł. Akademickie pismo poświęcone sprawom kultury Wrocławskie pismo akademickie z 1946 roku
  • Chochół

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Po dwuletniej przerwie wczoraj, w Rydlówce znowu uroczyście osłonięto słomianym chochołem krzak róży.

 (1.4) W mendel idzie 14 snopków [...], które się przykrywają chachołem [...] snopem rozczapierzonym i opuszczonym w okap niby daszkiem.

 (1.6) Kapusta często ma puste głowy albo wyrasta w chochoły.

 (2.2) Felietoniści sporządzali sobie plan pracy: [...] pognębić syjonizm, wyszydzać bumelantów i chochołów spod budki z piwem.

 (2.3) Dawniej owijali się niektórzy w słomę i tych zwano chochołami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔ.xɔw, AS: χoχou̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chochlik m. Chochoł m., Chocholec m.

:: zdrobn. chochołk m.

 przym. chocholaty, chochołaty, chochłaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) otulina

 (1.4) gwara. chachoł

 (1.5) sofizmat rozszerzenia, stawianie chochoła, atakowanie chochoła

 (2.1) chachoł

Wiktionary


chochołowaty

podobny do chochoła; nastroszony, rozczochrany


SJP.pl


chochołowianin

mieszkaniec Chochołowa


SJP.pl


chochołowianka

mieszkanka Chochołowa


SJP.pl


chochołowski

przymiotnik od: Chochołów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Chochołowa, związany z Chochołowem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W piątek pojechaliśmy do Chochołowskiej, w sobotę do Kościeliskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chochołów mrz., chochołowianin mrz., chochołowianka ż., Chochołowski mos., Chochołowska ż.

Wiktionary


chochołowy

związany z chochołem


SJP.pl


chochołów

1. słomiane okrycie drzewek i krzewów ogrodowych na czas zimy;
2. snopek chroniący przed deszczem ul lub zestawione snopy zboża;
3. ziemnowodny ssak z rodziny kretowatych; desman, wychuchol


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chochołów – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Żychlin
  • Chochołów – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Czarny Dunajec
  • Chochołów – gromada w powiecie nowotarskim
  • Chochołów – dawna gmina

Wikipedia


chocia

spójnik

 (1.1) daw. choć, chociaż

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔt͡ɕa, AS: χoća

Wiktionary


chocian

imię męskie


SJP.pl


chocianostwo

Chocian z małżonką; Chocianowie


SJP.pl


chocianowianin

mieszkaniec Chocianowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


chocianowianka

mieszkanka Chocianowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


chocianowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chocianowice – osada w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Lasowice Wielkie
  • Chocianowice – wieś w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Lasowice Wielkie
  • Chocianowice – gromada w powiecie oleskim
  • Chocianowice – część miasta Łódź
  • Chocianowice – zajezdnia tramwajowa w Łodzi

Wikipedia


chocianowie

Chocian z małżonką; Chocianostwo


SJP.pl


chocianowski

przymiotnik od: Chocianów


SJP.pl


chocianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chociana lub z nim związany


SJP.pl


chocianów

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Chocianów (tuż po wojnie "Kaczanów", Kotzenau) – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie polkowickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Chocianów. Leży we wschodniej części Borów Dolnośląskich, na zachód od Lubina i na północ od Chojnowa.

Według danych GUS z 1 stycznia 2023 r. miasto liczyło 7455 mieszkańców (458. miejsce w kraju).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɔˈt͡ɕãnuf, AS: χoćãnuf

Wiktionary


chociaż

choć;
1. spójnik rozpoczynający zdania podrzędne (lub ich części), wyrażające kontrast, rozbieżność między oczekiwaniami a tym, co się dokonuje, realizuje, np. "Kobieta to bardzo atrakcyjna, chociaż trudno powiedzieć, że ładna."; ale, mimo;
2. spójnik rozpoczynający zdania podrzędne (lub ich części), wyrażające szczególność, specyfikę sytuacji, w których podejmowane działania są bezskuteczne, prowadzą do nieoczekiwanych rezultatów, np.: "Spróbował, chociaż wiedział, że się nie uda.";
3. partykuła uwydatniająca treść, na której ma być skoncentrowana szczególna uwaga, np. "Spróbuj chociaż jednego."; bodaj, przynajmniej * przed spójnikiem "chociaż" stawiamy zawsze przecinek


SJP.pl

spójnik

 (1.1) …przyłączający zdanie podrzędne stwierdzające stan faktyczny, z którego można by sądzić, że to, co stwierdza zdanie nadrzędne nie powinno mieć miejsca

partykuła

 (2.1) …uznająca to, co następuje za minimum, na które można się jednak zgodzić

Wiktionary

Chociaż ( Хацяж; Хотяж) – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie lachowickim, w sielsowiecie Honczary.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kupił cukier, chociaż miał go w domu.

 (2.1) Wypij chociaż ten jeden kieliszek, a na pewno ci nie zaszkodzi!

 (2.1) Chociaż raz zachowaj się jak prawdziwy mężczyzna!

 (2.1) Nie mogę iść na piwo, bo antybiotyki, to chociaż sobie poczytam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔt͡ɕaʃ, AS: χoćaš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) choć, aczkolwiek, jakkolwiek, mimo że, pomimo że

 (2.1) choć, choćby, chociażby, bodaj, bodajby, przynajmniej, co najmniej, reg. śl. aspóń

Wiktionary


chociażby

co najmniej, przynajmniej


SJP.pl


chociebor

dawne imię męskie


SJP.pl

Chociebor, Kociebor – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Chocie-" („chcieć”) i "-bor" („walka”). Mogło oznaczać „pragnącego walki”.

Wikipedia


chocieborowice

Chocieborowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie górowskim, w gminie Wąsosz. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa leszczyńskiego.

Wikipedia


chocieborski

→ Chociebórz


SJP.pl

Patrz:

Chociebórz

chociebuski

przymiotnik od: Chociebuż (miasto w Niemczech)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chociebużem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jubileuszowy rok zaczął się 1 stycznia z wielkim noworocznym koncertem i zakończył się 30 listopada ze świątecznym przedstawieniem w chociebuskim teatrze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔt͡ɕɛˈbusʲci, AS: χoćebusʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chociebuż mrz., chociebużanin mos., chociebużanka ż.

Wiktionary


chociebuż

miasto w Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto we wschodnich Niemczech;

Wiktionary

Chociebuż (niem. Cottbus, wym. ; dolnołuż. Chóśebuz, wym. lub ; górnołuż. "Choćebuz", wym. ; czes. "Chotěbuz", wym.) – miasto na prawach powiatu we wschodnich Niemczech w kraju związkowym Brandenburgia, nad Sprewą. Jest drugim co do wielkości, po Poczdamie, stolicy Brandenburgii, miastem tego kraju związkowego; główne miasto oraz kulturalna stolica Dolnych Łużyc.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pan Alfred M. z Chociebuża napisał podręcznik języka dolnołużyckiego dla Polaków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈt͡ɕɛbuʃ, AS: χoćebuš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chociebużanin mos., chociebużanka ż.

 przym. chociebuski

Wiktionary


chociebużanin

mieszkaniec Chociebuża


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Chociebuża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chociebuż mrz.

:: fż. chociebużanka ż.

 przym. chociebuski

Wiktionary


chociebużanka

mieszkanka Chociebuża


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Chociebuża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chociebuż mrz.

:: fm. chociebużanin mos.

 przym. chociebuski

Wiktionary


chociebórz

wieś w Polsce


SJP.pl

Chociebórz (niem. "Koschpendorf") – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Kamiennik.

Wikipedia


chociejów

Chociejów (niem. "Göttern") – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Gubin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wieś liczy ponad 1000 lat, od 1573 roku należała do majątków Gębickich. W 1952 roku wieś zamieszkiwało 77 osób w 17 gospodarstwach.

Wikipedia


chocielewko

Chocielewko (kaszb. "Chòceléwkò") – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie lęborskim, w gminie Nowa Wieś Lęborska. Leży w pradolinie Łeby. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia


chociemir

imię męskie


SJP.pl

Chociemir, Chocimier, Chocimir, Chocimirz, Kociemir, Kociemiar, Kociemier, Kocimiar, Kocimier, Kocimir, Koćmir – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Chocie-" („chcieć”) i "-mir" („pokój, spokój, dobro”). Mogło oznaczać „pragnący pokoju”.

Chociemir imieniny obchodzi 5 maja i 13 czerwca.

Wikipedia


chociemirostwo

Chociemir z małżonką; Chociemirowie


SJP.pl


chociemirowie

Chociemir z małżonką; Chociemirostwo


SJP.pl


chociemirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chociemira lub z nim związany


SJP.pl


chocieszów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chocieszów – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Szczytna
  • Chocieszów – wieś na Ukrainie w rejonie kamieńskim obwodu wołyńskiego
  • Chocieszów – dawna gmina w woj. poleskim (obecnie na Ukrainie)

Wikipedia


chociesław

imię męskie


SJP.pl

Chociesław, Chocsław – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Chocie-" („chcieć”) i "-sław" („sława”). Mogło oznaczać "pragnący sławy”.

Chociesław imieniny obchodzi 7 stycznia i 10 maja.

Wikipedia


chociesławostwo

Chociesław z małżonką; Chociesławowie


SJP.pl


chociesławowie

Chociesław z małżonką; Chociesławostwo


SJP.pl


chociesławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chociesława lub z nim związany


SJP.pl


chocieć

czasownik

 (1.1) stpol. chcieć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔt͡ɕɛ̇t͡ɕ, AS: χoćėć

Wiktionary


chocień

Chocień – kolonia w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Nowogródek Pomorski.

Wikipedia


chocim

miasto na Ukrainie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto rejonowe na zachodniej Ukrainie, w obwodzie czerniowieckim, położone nad Dniestrem;

Wiktionary

Chocim ( Хотин, "Chotyn") – miasto w południowo-zachodniej części Ukrainy, w obwodzie czerniowieckim, w rejonie dniestrzańskim, nad Dniestrem, siedziba homady.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jan III Sobieski odniósł zwycięstwo nad Turkami pod Chocimiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔ.t͡ɕim

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chocimski

Wiktionary


chocimierz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś, a dawniej miasteczko, w rejonie tłumackim obwodu iwanofrankiwskiego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chocimierz – część wsi Bierdzany, w Polsce, w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Turawa
  • Chocimierz – część wsi Tuchomie, w Polsce, w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Tuchomie
  • Chocimierz – wieś na Ukrainie, w rejonie tłumackim obwodu iwanofrankiwskiego
  • Chocimierz – dawna gmina wiejska w powiecie tłumackim województwa stanisławowskiego II Rzeczypospolitej

Wikipedia

Powiązane:

 przym. chocimierski

Wiktionary


chocimski

przymiotnik od: Chocim (miasto na Ukrainie)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Chocimiem, dotyczący Chocimia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chocim m.

Wiktionary


chocimów

Chocimów – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, w gminie Kunów. Ma status sołectwa.

W latach 1954–1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chocimów, po jej zniesieniu w gromadzie Kunów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


chociszewski

nazwisko


SJP.pl


chociwel

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Chociwel (niem. "Freienwalde") – miasto w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Chociwel. Miasto leży na Pojezierzu Ińskim, nad rzeką Krąpiel i jeziorem Starzyca o charakterystycznym półksiężycowym kształcie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niedawno obchodzono 670 (= sześćset siedemdziesiąt) lat praw miejskich Chociwla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈt͡ɕivɛl, AS: χoćivel

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chociwelski

Wiktionary


chociwelanin

mieszkaniec Chociwla (miasta w Polsce); Chociwlanin


SJP.pl


chociwelanka

mieszkanka Chociwla (miasta w Polsce); Chociwlanka


SJP.pl


chociwelski

przymiotnik od: Chociwel


SJP.pl


chociwlanin

mieszkaniec Chociwla (miasta w Polsce); Chociwelanin


SJP.pl


chociwlanka

mieszkanka Chociwla (miasta w Polsce); Chociwelanka


SJP.pl


chocki

przymiotnik od: Chocz; chodecki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Chocza, związany z Choczem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spacerowaliśmy chwilę po chockim rynku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chocz mrz., choczanin mos., choczanka ż.

Wiktionary


chocz

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim;

Wiktionary

Chocz – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Chocz.

Chocz uzyskał lokację miejską przed 1382 rokiem, zdegradowany w 1870 roku, ponowne otrzymanie praw miejskich w 2015 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ramach treningów i ćwiczeń dotyczących systemów alarmowania, celem jednoczesnego upamiętnienia 75. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego, w dniu 1 sierpnia 2019 roku o godz. 17:00 w Choczu nadany zostanie pojedyńczy sic. akustyczny sygnał alarmowy (syrena).

 (1.1) Do atrakcji turystycznych Chocza należy barokowa kolegiata wraz z pałacem infułatów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choczanin mos., choczanka ż.

 przym. chocki

Wiktionary


choczanin

mieszkaniec Chocza (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Chocza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tegorocznym plebiscytebiscycie kolejny raz wygrał choczanin.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chocki

 rzecz. Chocz mrz.

:: fż. choczanka ż.

Wiktionary


choczanka

mieszkanka Chocza (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Chocza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chocz mrz.

:: fm. choczanin mos.

 przym. chocki

Wiktionary


choczański

→ Góry Choczańskie


SJP.pl

Patrz:

Góry Choczańskie

choczewko

Choczewko (kaszb. "Chòczéwkò") – osada kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Choczewo na obszarze Wysoczyzny Żarnowieckiej. Osada jest siedzibą sołectwa "Choczewko", w którego skład wchodzą również miejscowości: Kurowo, Przebendowo i Przebendówko.

Wikipedia


choczewo

wieś w Polsce


SJP.pl

Choczewo ( Chòczewò, Chottschow) – wieś letniskowa w północnej Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Choczewo, na obszarze Wysoczyzny Żarnowieckiej, w pobliżu Jeziora Choczewskiego, przy drodze wojewódzkiej nr 213 i na trasie linii kolejowej nr 230 (Wejherowo-Garczegorze, obecnie zawieszonej).

Wikipedia


choczewski

przymiotnik od: Choczewo


SJP.pl


choczeń

Zobacz też: Choczeń (Białoruś).

Choczeń – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Mochowo.

Wieś wchodzi w skład sołectwa Dobaczewo.

Wikipedia


chodacki

nazwisko


SJP.pl


chodaczek

1. zdrobnienie od: chodak;
2. dawniej określenie ubogiego szlachcica;
3. przedstawiciel kroczących (podrodziny skorupiaków)


SJP.pl


chodaczki

zdrobnienie od: chodaki


SJP.pl


chodaczkowy

związany z chodaczkiem


SJP.pl


chodaczów

Chodaczów – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie leżajskim, w gminie Grodzisko Dolne. Ma status sołectwa. Leży w widłach Wisłoka i jego dopływu Leszczynki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Wikipedia


chodak

rodzaj prymitywnego obuwia wykonanego ze słomy, skóry; łapeć; trep; kapeć; krypeć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) but z drewnianą podeszwą, bez pięty

 (1.2) daw. but cały zrobiony z drewna lub łyka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chodząc w chodakach, pielęgniarka budziła cały oddział.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chód mrz.

:: zdrobn. chodaczek mrz.

 czas. obejść, chadzać, chodzić ndk.

 przym. chodaczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) trep

Wiktionary


chodaki

rodzaj prymitywnego obuwia wykonanego ze słomy, skóry; łapcie, trepy, kapcie, krypcie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chodaki – rodzaj obuwia
  • Chodaki – wieś w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Zadzim
  • Chodaki – osada w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Wieluń
  • Chodaki – agromiasteczko w obwodzie brzeskim, w rejonie iwacewickim
  • Chodaki – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim
  • Chodaki – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie łohojskim
  • Chodaki – wieś w obwodzie tarnopolskim, w rejonie krzemienieckim
  • Chodaki – wieś w obwodzie winnickim, w rejonie barskim
  • Chodaky

Wikipedia


chodakiewicz

nazwisko


SJP.pl


chodakowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Chodakowski – hokeista
  • Anna Chodakowska – aktorka
  • Ewa Chodakowska-Kavoukis – trenerka fitness
  • Kazimierz Chodakowski – hokeista, olimpijczyk
  • Małgorzata Chodakowska – postać fikcyjna z serialu M jak miłość
  • Małgorzata Chodakowska – rzeźbiarka
  • Mirosław Chodakowski – prawosławny ordynariusz Wojska Polskiego,
  • Sofija Chodakauskaitė-Smetonienė – litewska działaczka społeczna, żona Antanasa Smetony, pierwsza dama Republiki Litewskiej
  • Zorian Dołęga-Chodakowski – etnograf, archeolog, historyk i słowianofil
  • Ulica Chodakowska w Warszawie
  • Chodakowska Fabryka Włókien Chemicznych „Chemitex”
  • Małgorzata Chodakowska

Wikipedia


chodakówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chodczanin

mieszkaniec Chodcza


SJP.pl


chodczanka

mieszkanka Chodcza


SJP.pl


chodecki

1. przymiotnik od: Chocz; chocki;
2. przymiotnik od: Chodecz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Chodcza, związany z Chodczem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈdɛt͡sʲci, AS: χodecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chodecz mrz., Chodeczka ż.

Wiktionary


chodecz

miasto w województwie kujawsko-pomorskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim;

Wiktionary

}|

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sezonie letnim na plażaaży w Chodczu odbył się szereg imprez sportowo-rekreacyjnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔdɛt͡ʃ, AS: χodeč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chodeczek m., Chodeczka ż.

 przym. chodecki

Wiktionary


chodeczka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Polsce, na Pojezierzu Kujawskim; prawy dopływ Zgłowiączki

Wiktionary

Chodeczka – rzeka w centralnej Polsce w dorzeczu Wisły. Przepływa przez obszar Pojezierza Kujawskiego. Dopływ Zgłowiączki. Długość Chodeczki to 36,66 km.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Chodecz m., Chodeczek m.

 przym. chodecki

Wiktionary


chodel

wieś w województwie lubelskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie lubelskim;

 (1.2) geogr. hist. dawna nazwa rzeki Chodelki

Wiktionary

Chodel – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie opolskim, w gminie Chodel. Leży nad rzeką Chodelką, w Kotlinie Chodelskiej.

Wieś jest sołectwem, siedzibą gminy Chodel. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 1461 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mieszkam w Chodlu i jestem plantatorem malin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔdɛl, AS: χodel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chodlowianin m., chodlowianka ż., Chodelka ż., Chodelica ż., Chodlik m.

 przym. chodelski

Wiktionary


chodelski

przymiotnik od: Chodel


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Chodlem, dotyczący Chodla

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈdɛlsʲci, AS: χodelsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chodel

Wiktionary


chodkiewicz

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) polski herb szlachecki;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Alojza Chodkiewicz – hetmanowa wielka litewska, żona Jana Karola
  • Aleksander Chodkiewicz (zm. 1549) – wojewoda nowogródzki
  • Aleksander Chodkiewicz (zm. 1626) – wojewoda trocki
  • Aleksander Krzysztof Chodkiewicz (zm. 1676) – biskup wendeński, kanonik wileński
  • Aleksander Chodkiewicz (1776-1838) – generał, literat, chemik
  • Grzegorz Chodkiewicz – hetman wielki litewski, hetman polny litewski, wojewoda kijowski i witebski
  • Hieronim Chodkiewicz (1500–1561) – starosta generalny żmudzki, działacz państwowy, dziadek Jana Karola
  • Iwan Chodkiewicz – wojewoda kijowski, protoplasta rodu Chodkiewiczów
  • Jan Hieronimowicz Chodkiewicz – marszałek wielki litewski, starosta generalny żmudzki
  • Jan Karol Chodkiewicz – hetman wielki litewski, wojewoda wileński, starosta generalny żmudzki, wojskowy
  • Jan Mikołaj Chodkiewicz – starosta generalny żmudzki
  • Jerzy Chodkiewicz – ujednoznacznienie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasza rodzina od XVIII wieku pieczętuje się Chodkiewiczem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Chodkiewiczowy

Wiktionary


chodkowo

Chodkowo – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Bodzanów, której od 1 stycznia 2021 jest siedzibą.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


chodkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Chodkowski – polski muzykolog, pedagog, publicysta
  • Edward Chodkowski – polski chemik

Wikipedia


chodliwiej

stopień wyższy od przysłówka: chodliwie


SJP.pl


chodliwość

→ chodliwy


SJP.pl

Patrz:

chodliwy

chodliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: chodliwy


SJP.pl


chodliwy

znajdujący łatwo nabywców, chętnie kupowany; pokupny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. cieszący się popytem; łatwo i szybko sprzedawany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na bazarze sprzedaję tylko chodliwy towar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈdlʲivɨ, AS: χodlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chodziarz mos., chodziarka ż., chodliwość ż., chadzanie n., chodzenie n.

 czas. chadzać, chodzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokupny

Wiktionary


chodnica

rozciągnięta pod reją lina, na której marynarze pracujący przy żaglach opierają stopy; perta


SJP.pl


chodnicki

nazwisko


SJP.pl


chodniczek

zdrobnienie od: chodnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: chodnik

Wiktionary


chodnik

1. miejsce przeznaczone dla ruchu pieszego; trotuar;
2. wąski dywanik podłogowy;
3. korytarz górniczy;
4. kanaliki drążone w miąższu roślin przez owady


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wydzielona część ulicy przeznaczona dla pieszych;

 (1.2) długi dywan do przykrywania tylko miejsca, po którym się chodzi;

 (1.3) górn. wydrążony tunel w kopalni;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chodnik – część drogi przeznaczoną do ruchu pieszych
  • chodnik (wyrobisko) – w górnictwie podziemnym poziome wyrobisko wykonane w złożu
  • chodnik minowy
  • chodnik przeciwminowy
  • chodnik – w gwarze śląskiej – główny korytarz
  • chodnik podłogowy – rodzaj podłużnego dywanu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczoraj znalazłem na chodniku sto złotych.

 (1.2) U babci w chałupie na podłodze leżą stare chodniki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔdʲɲik, AS: χodʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chodzik m., chodak m., chodzony m., chadzka ż., chodzenie n., chadzanie n.

:: zdrobn. chodniczek m.

 czas. chodzić ndk., chadzać ndk.

 przym. chodnikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trotuar

Wiktionary


chodnikojezdnia

droga przeznaczona dla pieszych, po której na ustalonych warunkach mogą poruszać się pojazdy


SJP.pl


chodnikowiec

górnik będący specjalistą w przebijaniu chodników


SJP.pl


chodnikowy

związany z chodnikiem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący chodnika; stanowiący część chodnika; dziejący się na chodniku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔdʲɲiˈkɔvɨ, AS: χodʹńikovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przechodka ż., chodziarz mos., chodnik m., chodzenie n., chadzanie n., chodziarka ż.

 czas. chadzać, chodzić

Wiktionary


chodnikówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) prostytutka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔdʲɲiˈkufka, AS: χodʹńikufka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary


chodny

służący do chodzenia


SJP.pl


chodnów

Chodnów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie rawskim, w gminie Biała Rawska.

Wieś wspominana w 1450 r. jako Chodnowo.

Na terenie wsi działa OSP Chodnów. Istnieje Szkoła Podstawowa im. Jerzego Popiełuszki. Na skraju wsi pozostałości cmentarza ewangelickiego z XIX-XX w.

Wikipedia


chodorek

nazwisko


SJP.pl


chodorkowski

nazwisko


SJP.pl


chodorowski

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Chodorowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Chodorowski – polski grafik
  • Jan Chodorowski – polski brydżysta
  • Jan Chodorowski – polski materiałoznawca
  • Janusz Chodorowski – polski inżynier
  • Zygmunt Chodorowski – polski lekarz
  • Anna Beata Chodorowska – polska poetka
  • Irena Chodorowska – polska brydżystka
  • Irena Chodorowska-Dzikiewicz – polska harcerka
  • Marta Chodorowska – polska aktorka

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Chodorów mrz.

Wiktionary


chodorów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Ukrainie w rejonie żydaczowskim obwódu lwowski;

Wiktionary

Chodorów ( Ходорів, "Chodoriw") – miasto na Ukrainie, w rejonie stryjskim, w obwodzie lwowskim. Siedziba hromady.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. chodorowski

Wiktionary


chodowski

przymiotnik od: Chodów


SJP.pl


chodowy

związany z chodem


SJP.pl


chodu

w języku potocznym: wykrzyknienie zachęcające do szybkiej ucieczki


SJP.pl


chody

1. potocznie: protekcja, znajomości;
2. dawniej, w łowiectwie:
a) ścieżki zwierząt, przejścia leśne;
b) nogi psa myśliwskiego


SJP.pl


chodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) poruszanie się pieszo

 (1.2) stałe i regularne przemieszczanie się w jakimś kierunku, do jakieś miejsca

 (1.3) o mechanizmie: działanie

 (1.4) pot. pozostawanie w bliskiej zażyłości emocjonalnej o podłożu seksualnym z drugą osobą, bez formalnego zobowiązania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Domeną fakira jest chodzenie boso po rozżarzonych węglach.

 (1.2) Nigdy nie lubiłem rodzinnego chodzenia do kościoła.

 (1.4) W piątek jest rocznica Ani i mojego chodzenia.

 (1.4) Uproszczoną, na potrzeby rozwoju młodzieńczego, wersją małżeństwa jest chodzenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: χoʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wchód mrz., zejście n., przechodka ż., nadejście n., chód m., chodzik m., chodnik m., chodniczek m., chodnikowiec m., chodak m., chodaczek m., chodzony m., chodnica ż., chodliwość ż., chodziarz m., chodziarka m., chadzka ż., chadzanie n.

 czas. zejść, obejść, chodzić ndk., chadzać ndk.

 przym. chodny, chodnikowy, chodliwy, chodziwy, chodziarski

 wykrz. chodu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kroczenie, stąpanie

 (1.2) uczęszczanie

 (1.4) bycie w związku, bycie ze sobą

Wiktionary


chodziarka

lekkoatletka specjalizująca się w chodzie sportowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. zawodniczka uprawiająca chód sportowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Córka pani Magdaleny jest chodziarką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chodzenie n., chód mrz.

:: fm. chodziarz mos.

 czas. chadzać ndk., chodzić ndk.

 przym. chodny, chodnikowy, chodliwy, chodziwy, chodziarski

 wykrz. chodu

Wiktionary


chodziarski

dotyczący chodu sportowego, chodziarzy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący chodu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chód mrz., chodziarz mos., chadzanie n., chodzenie n., chodziarka ż.

 czas. chadzać, chodzić

Wiktionary


chodziarstwo

potocznie: chód (dyscyplina sportowa)


SJP.pl


chodziarz

sportowiec uprawiający chód


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. zawodnik uprawiający chód sportowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wybitny tyski chodziarz wywalczył olimpijskie złoto.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chodzenie n., chodzik mrz., chód mrz.

:: fż. chodziarka ż.

 czas. chadzać ndk., chodzić ndk.

 przym. chodny, chodnikowy, chodliwy, chodziwy, chodziarski

 wykrz. chodu

Wiktionary


chodzidło

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. chodzik dla dziecka

Wiktionary


chodzieski

przymiotnik od: Chodzież


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Chodzieży, związany z Chodzieżą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chodzież ż., chodzieżanin m., chodzieżanka ż.

Wiktionary


chodzież

miasto powiatowe w województwie wielkopolskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w województwie wielkopolskim;

Wiktionary

Chodzież ( Kolmar) – miasto w Polsce w województwie wielkopolskim, siedziba powiatu chodzieskiego i gminy wiejskiej Chodzież. Jest położona na Pojezierzu Chodzieskim, między jeziorami: Chodzieskim (zwanym także Miejskim), Strzeleckim i Karczewnikiem, przy drodze krajowej nr 11.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Chodzieży znajduje się znana fabryka porcelany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔd͡ʑɛʃ, AS: χoʒ́eš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chodzieżanin m., chodzieżanka ż.

 przym. chodzieski

Wiktionary


chodzieżanin

mieszkaniec Chodzieży


SJP.pl


chodzieżanka

mieszkanka Chodzieży


SJP.pl


chodzik

1. przyrząd ułatwiający niemowlętom naukę chodzenia;
2. przyrząd do rehabilitacji ruchowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przyrząd służący małym dzieciom do utrzymywania ich w pozycji pionowej i nauki chodzenia;

 (1.2) podpora z kółkami, ramką i hamulcem ręcznym pomagająca osobom starszym lub niepełnosprawnym w poruszaniu się

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przest. pot. osoba włócząca się bez konkretnego celu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czyli mówiąc w skrócie, zaprzestańmy stosowania chodzików, nie okładajmy dziecka poduchami z każdej strony żeby choć na chwilę usadowić je w pozycji siedzącej, nie prowadzajmy dziecka zbyt często i długo za ręce gdy ono samo jeszcze tego nie robi.

 (1.2) Trzydziestu mieszkańców powiatu mławskiego otrzymało za darmo wózki inwalidzkie. Wielu innych miejscowych niepełnosprawnych dostało laski, kule, chodziki, balkoniki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chadzanie n., chodnik mrz., chodzenie n., chodziarz mos., chód mrz.

 czas. chadzać, chodzić

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) łazik

Wiktionary


chodzić

1. przenosić się pieszo z miejsca na miejsce; kroczyć, stąpać;
2. uczęszczać gdzieś systematycznie, brać w czymś udział;
3. często odwiedzać jakieś miejsce lub osobę; bywać;
4. potocznie:
a) o urządzeniach, mechanizmach: być sprawnym, działać, funkcjonować;
b) o środkach lokomocji: kursować;
c) być w obiegu; rozchodzić się, rozprzestrzeniać się, krążyć;
d) drgać, trząść się, chwiać się;
5. środowiskowo: pływać na jakimś wodnym środku transportu;
6. chodzić z kimś - być z kimś w związku;
7. potocznie: chodzi (komuś) o coś -
a) rzecz polega na czymś;
b) komuś zależy na czymś;
c) coś jest istotą sprawy


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) poruszać się za pomocą nóg

 (1.2) poruszać się (regularnie) w jakimś kierunku, w jakieś miejsce

 (1.3) o mechanizmie: działać, pracować

 (1.4) o środkach komunikacji: kursować

 (1.5) mieć coś na myśli

 (1.6) pot. spotykać się ze sobą, będąc parą w nieformalnym związku

 (1.7) chodzący → przen. prawdziwy, będący przykładem czegoś

 (1.8) rozk. chodź, chodźmy, chodźcie → podejdź (podejdźcie, podejdźmy); idź (idźcie, idźmy) za mną

 (1.9) rozk. chodź, chodźmy, chodźcie → pot. zachęta do zrobienia czegoś

 (1.10) uczęszczać regularnie na jakieś zajęcia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co rano chodzę do łazienki.

 (1.1) W tym tygodniu chodziła w koszulce w paski z napisem „Possible”.

 (1.2) Czy w niedzielę też chodzisz do pracy?

 (1.3) Zegarek mi nie chodzi.

 (1.4) Pomiędzy tymi miasteczkami nie chodzi o tej porze żaden autobus.

 (1.5) Nie wiem, o co mu chodzi.

 (1.6) Ela chciałaby chodzić z Jackiem, ale niestety Jacek chodzi już z Elizą.

 (1.7) Antek to chodząca dobroć.

 (1.8) Chodź, coś ci pokażę!

 (1.9) Więc chodź, pomaluj mój świat na żółto i na niebiesko.

 (1.10) Dzieci chodzą do szkoły.

 (1.10) Latem chodziłam na kurs języka hiszpańskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔd͡ʑit͡ɕ, AS: χoʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wchód mrz., przechodka ż., uchodźczyni ż., chód m., chodzik m., chodnik m., chodniczek m., chodnikowiec m., chodak m., chodaczek m., chodzony m., chodnica ż., chodliwość ż., chodziarz m., chodziarka m., chadzka ż., chadzanie n., chodzenie n.

 czas. obejść, chadzać ndk.

 przym. chodny, chodnikowy, chodliwy, chodziwy, chodziarski

 wykrz. chodu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stawiać kroki

 (1.2) uczęszczać, chadzać

Wiktionary


chodziłbych

gwarowo: chodziłbym


SJP.pl


chodziński

nazwisko


SJP.pl


chodzki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do zachodnioczeskiego regionu etnicznego;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chod m.

Wiktionary


chodzony

polski taniec ludowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) choreogr. polski taniec tradycyjny

 (1.2) muz. muzyka towarzysząca chodzonemu (1.1)

Wiktionary

Chodzony – polski taniec ludowy w wolnym tempie, najczęściej w metrum trójmiarowym. Tańczony para za parą. Znany w niemal całej Polsce.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. chadzanie n., chodnik mrz., chodzenie n., chód mrz., przechodka ż.

 czas. chadzać, chodzić, obejść

Wiktionary


chodząca

chora, która może chodzić


SJP.pl


chodzący

potocznie, o urządzeniu mechanicznym: taki, który sprawnie działa


SJP.pl


chodów

1. potocznie: protekcja, znajomości;
2. dawniej, w łowiectwie:
a) ścieżki zwierząt, przejścia leśne;
b) nogi psa myśliwskiego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chodów – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Wartkowice
  • Chodów – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Charsznica
  • Chodów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Siedlce
  • Chodów – osada w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Chodów
  • Chodów – przysiółek wsi Bielany położony w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Łomazy
  • Chodów – gmina
  • Chodów – gromada
  • Chodów – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1930–1954 w woj. kieleckim i woj. krakowskim
  • Chodów – zlikwidowany wąskotorowy przystanek kolejowy w Chodowie, w powiecie miechowskim, w województwie małopolskim

Wikipedia


chodźko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Borejko Chodźko, herbu Kościesza
  • Dominik Chodźko
  • Ignacy Chodźko
  • Jan Borejko Chodźko
  • Józef Chodźko
  • Leonard Borejko Chodźko, herbu Kościesza
  • Ludwik Chodźko (Borejko) (1769-1843)
  • Olimpia Chodźko
  • Michał Chodźko (Borejko)
  • Ryszard Chodźko
  • Tyburcy Chodźko
  • Witold Chodźko, herbu Kościesza

Wikipedia


chodźżeż

czasownik "chodź" wzmocniony partykułą "-żeż"


SJP.pl


chodża

hodża;
1. wykształcony muzułmanin; mistrz;
2. w Indiach: członek kasty chodża


SJP.pl


chodżencki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chodżentem, dotyczący Chodżentu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chodżent mrz.

Wiktionary


chodżent

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w północnym Tadżykistanie, stolica wilajetu sogdyjskiego, położone nad Syr-darią;

Wiktionary

Chodżent (tadż. Хуҷанд, "Chudżand", w latach 1936–1991 Leninabad) – miasto w północnym Tadżykistanie, stolica wilajetu sogdyjskiego (Sughd). Leży nad rzeką Syr-darią.

Drugie (po Duszanbe) pod względem liczby ludności miasto kraju[].

Wikipedia

Powiązane:

 przym. chodżencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Leninabad (1936-1992)

Wiktionary


choina

1. drzewo iglaste; choja;
2. niewielki las sosnowy; sośnina;
3. gałęzie drzew iglastych;
4. zimozielone drzewo iglaste z rodziny sosnowatych, występujące w około 10 gatunkach; tsuga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gałęzie z drzewa iglastego

 (1.2) leśn. drewno z drzewa iglastego

 (1.3) bot. leśn. drzewo iglaste

 (1.4) leśn. młody las sosnowy

 (1.5) dendr. nazwa systematyczna|Pinus sylvestris|L.|ref=tak., gatunek wiecznie zielonego drzewa z rodziny sosnowatych

 (1.6) bot. drzewo z gatunku choin (1.5)

 (1.7) dendr. nazwa systematyczna|Tsuga|Carriere|ref=tak., rodzaj iglastych drzew z rodziny sosnowatych, pochodzących z chłodniejszych obszarów Ameryki Północnej i Azji;

 (1.8) bot. drzewo z rodzaju choin (1.7)

 (1.9) szpilki drzew iglastych

Wiktionary

Choina ("Tsuga" Carriere) – rodzaj iglastych drzew z rodziny sosnowatych. Należy do niego 11 gatunków (w tym 1 mieszaniec). Występują w Ameryce Północnej i wschodniej Azji. Są długowieczne i cienioznośne. Mają duże znaczenie ekonomiczne jako źródło drewna konstrukcyjnego i ścieru oraz drzewa ozdobne. Są ważnym składnikiem górskich i niżowych lasów, odgrywając ekologicznie istotną rolę dla wielu grup zwierząt. Wykorzystywane są też jako rośliny lecznicze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Staruszka obłożyła grób choiną i zapaliła znicz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choinka ż., choinkowiec mrz., choinówka ż., choja ż.

:: zdrobn. choineczka ż.

 przym. choinowy, choinkowy

 przysł. choinkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) reg. śl. czetyna

 (1.5) sosna zwyczajna, sosna pospolita

Wiktionary


choineczka

zdrobnienie od: choinka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mała choinka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Staruszka miała na stoliku niewielką choineczkę z kolorowymi lampkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔjĩˈnɛt͡ʃka, AS: χoi ̯ĩnečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chojka ż., choinka ż., choina ż., choja ż.

 przym. choinkowy

 przysł. choinkowo

Wiktionary


choinek

1. małe drzewko iglaste: świerk, sosenka;
2. tradycyjne drzewko iglaste (świerk albo jodła) ozdobnie przybierane w czasie świąt Bożego Narodzenia i Nowego Roku


SJP.pl

Choinek – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie gostynińskim, w gminie Gostynin.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


choinka

1. małe drzewko iglaste: świerk, sosenka;
2. tradycyjne drzewko iglaste (świerk albo jodła) ozdobnie przybierane w czasie świąt Bożego Narodzenia i Nowego Roku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dendr. drzewo iglaste, szczególnie świerk, jodła lub sosna

 (1.2) choinka (1.1) lub przypominający ją sztuczny przedmiot przyozdabiany w okresie świąt Bożego Narodzenia;

 (1.3) zabawa urządzana dla dzieci w okresie bożonarodzeniowym, w czasie której wręczane są prezenty

 (1.4) pot. przen. pejor. coś nadmiernie kolorowego, migającego, barokowego, przeładowanego szczegółami, w złym guście

Wiktionary

Ch

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zobaczcie, ile prawdziwków znalazłem pod tą choinką!

 (1.2) Mam nadzieję, że w tym roku znajdziesz pod choinką wymarzoną grę.

 (1.3) Dzieci świetnie się bawiły na zakładowej choince.

 (1.4) Widziałeś tę BMW-icę? Kolorowe światła wokół szyby, pięć świateł stopu, no po prostu choinka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈjĩnka, AS: χoi ̯ĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choina ż., chojaczek m., chojak m., chojar m., chojara ż., chojuszka ż., choja ż., chojca ż., choinówka ż.

:: zdrobn. choineczka ż.

 przym. choinkowy, choinowy, choiniany, choinny

 przysł. choinkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) choina, chojaczek, chojak

 (1.2) drzewko, boże drzewko; reg. chójk

Wiktionary


choinkowiec

potocznie: budynek przypominający z wyglądu choinkę


SJP.pl


choinkowo

przysłówek

 (1.1) jak w okresie bożonarodzeniowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dekoracje sklepowe sprawiły, że zrobiło się choinkowo, bardzo świątecznie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choineczka ż., choina ż., choinka ż.

 przym. choinkowy

Wiktionary


choinkowy

→ choinka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z choinką (drzewem iglastym)

 (1.2) związany z choinką (tradycyjną ozdobą bożonarodzeniową)

 (1.3) związany z choinką (zabawą)

Wiktionary

Patrz:

choinka

Przykłady

 (1.2) Harcerze sprzedawali wyrabiane przez siebie zabawki, ozdoby choinkowe, pocztówki, sznurowadła i inne przedmioty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔjĩŋˈkɔvɨ, AS: χoi ̯ĩŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chojka ż., choinówka ż., choinka ż., choina ż., choineczka ż., chojak m., chojar m., chojaczek m., choja ż.

 przym. choinowy

 przysł. choinkowo

Wiktionary


choinowy

związany z choiną


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z choiny

 (1.2) wykonany z drewna lub innej części choiny

 (1.3) będący częścią choiny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔjĩˈnɔvɨ, AS: χoi ̯ĩnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chojka ż., choinówka ż., choinka ż., choina ż., choja ż.

 przym. choinkowy

Wiktionary


choinówka

nocny motyl z rodziny nocnicówek; strzygonia choinówka; sówka choinówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ent. nazwa systematyczna|Panolis flammea., owad z rodziny sówkowatych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głowa młodej larwy choinówki jest zielona.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chojka ż., choja ż., choina ż., choinka ż., choinkowiec mrz.

 przym. choinkowy, choinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sówka choinówka, strzygonia choinówka

Wiktionary


choiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Choiński (ur. 1951) – polski geograf, hydrolog i limnolog, profesor nauk o Ziemi, profesor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Aleksander Choiński (1892-1959) – kapitan pilot Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari
  • Antoni Choiński (1839-1919) – polski ksiądz, proboszcz w parafii farnej w Bydgoszczy
  • Bogusław Choiński (1925-1976) – polski poeta, autor tekstów piosenek, scenarzysta
  • Jan Choiński-Dzieduszycki (1890-1971) – polski ziemianin, działacz społeczny, polityk, poseł Sejm w II RP
  • Janusz Choiński (ur. 1954) – polski polityk i urzędnik państwowy, poseł na Sejm I kadencji
  • Janusz Choiński – polski inżynier i publicysta historyczny
  • Krzysztof Choiński (ur. 1940) – polski dramaturg, tłumacz oraz znawca literatury i historii Francji
  • Michał Choiński (ur. 1983) – polski amerykanista, historyk literatury i poeta, wykładowca akademicki, publicysta
  • Remigian Franciszek Choiński (zm. 1701) – polski szlachcic, skarbnik chełmski od 1659, komornik ziemski chełmski w 1673
  • Teodor Jeske-Choiński (1854-1920) – polski intelektualista, pisarz i historyk, publicysta konserwatywny, krytyk teatralny i literacki
  • Choińska

Wikipedia


choj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Iranie, w ostanie Azerbejdżan Zachodni;

Wiktionary

Choj (perski: خوئ) – miasto w Iranie, w ostanie Azerbejdżan Zachodni.

Liczba mieszkańców w 2011 roku wyniosła 200 958; dla porównania, w 2006 było ich 181 465, a w 1996 – 148 944[].

W mieście rozwinął się przemysł drzewny oraz rzemieślniczy.

Wikipedia


choja

choina, drzewo iglaste


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. leśn. drzewo iglaste, zwłaszcza sosna lub świerk, zwykle okazale rozwinięte

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. drzewko iglaste

Wiktionary

Choja – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Zbuczyn. Ma status sołectwa.

Wieś szlachecka "Choje" położona była w drugiej połowie XVI wieku w ziemi łukowskiej województwa lubelskiego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Drwal ścina choje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choina ż., choinówka ż., chojaczek mrz., chojak mrz., chojar mrz., chojara ż., chojca ż., Chojno n., chojuszka ż.

:: zdrobn. choineczka ż., chojka ż.

 przym. choinkowy, choinowy, choiniany, choinny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sośnina

Wiktionary


chojaczek

małe drzewko, sosenka lub jodełka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. mała choinka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zgrabny chojaczek z lampkami babcinka ustawiła na pianinie przykrytym serwetą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chojka ż., choinka ż., choja ż., chojak mrz., chojar mrz.

 przym. choinkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chojak, choineczka

Wiktionary


chojak

sosna, świerk lub inne drzewo iglaste; chojar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. leśn. niestare drzewo iglaste, zwykle sosna lub świerk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Płaski krajobraz otaczało zewsząd sinawe pasmo lasu. Bliżej, na wydmuchach szarego piasku, rosły samotne chojaki, a naokół ciągnęły się nie wiedzieć do kogo należące zagony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chojka ż., chojaczek mrz., choja ż., choinka ż.

 przym. choinkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgrub. chojar; choina, daw. choja

Wiktionary


chojar

stare drzewo iglaste; chojak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. dendr. stare, okazałe drzewo iglaste, zwykle sosna lub świerk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chojka ż., chojaczek mrz., choja ż., choinka ż.

 przym. choinkowy

Wiktionary


chojecki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Artur Chojecki – polski polityk i samorządowiec
  • Edmund Chojecki – polski wojskowy
  • Edmund Chojecki – polski pisarz, dziennikarz, podróżnik, publicysta i poeta, tłumacz
  • Edward Chojecki – polski rolnik i polityk, poseł na Sejm
  • Hilary Chojecki – polski szlachcic, urzędnik
  • Jan Nepomucen Chojecki – polski szlachcic, urzędnik
  • Karol Lubicz Chojecki – konfederat barski
  • Lucjan Chojecki – polski leśnik i polityk, poseł na Sejm
  • Mirosław Chojecki – polski wydawca, producent filmowy
  • Paweł Chojecki – działacz religijny i polityczny, dziennikarz, skandalista

Wikipedia


chojeniec

Chojeniec – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Siedliszcze.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chojeniec. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wikipedia


chojewo

Chojewo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Brańsk.

Wieś królewska w starostwie brańskim w ziemi bielskiej województwa podlaskiego w 1795 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia


chojeński

1. przymiotnik od: Chojna;
2. przymiotnik od: Chojny; chojnowski


SJP.pl


chojka

zdrobnienie od: choja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. zdrobn. od choja

 (1.2) daw. dendr. małe lub młode drzewo iglaste, zwłaszcza sosna albo świerk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choja ż., choina ż., choinówka ż., chojaczek mrz., chojak mrz., chojar mrz., chojara ż., chojca ż., Chojno n., chojuszka ż.

:: zdrobn. choineczka ż.

 przym. choinkowy, choinowy, choiniany, choinny

Wiktionary


chojna

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dendr. gwara. sosna

Wiktionary

Chojna ("Königsberg in der Neumark") – miasto w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, nad rzeką Rurzycą. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Chojna.

31 grudnia 2013 roku miasto liczyło 7344 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɔjna, AS: χoi ̯na

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) choina

Wiktionary


chojnacki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chojnacki – polskie nazwisko
  • Adolf Chojnacki (1932–2001) – polski duchowny katolicki, działacz opozycji demokratycznej w PRL
  • Bronisław Chojnacki (1895–1955) – polski nauczyciel, działacz społeczny, polityk, poseł na Sejm w II RP
  • Edmund Antoni Chojnacki (zm. 1774) – cześnik lwowski, konfederat barski
  • Euzebiusz Teofil Chojnacki (1833–1881) – polski powstaniec, franciszkanin
  • Fidelis Chojnacki (1906–1942) – polski duchowny katolicki, kapucyn, błogosławiony
  • Grzegorz Chojnacki – strona ujednoznaczniająca
  • Henryk Chojnacki – strona ujednoznaczniająca
  • Hubert Chojnacki (1920–2000) – polski kolejarz, poseł na Sejm PRL VII kadencji
  • Jakub Chojnacki (1922–2006) – polski prawnik, inżynier technologii drewna, doktor nauk politycznych
  • Jan Chojnacki – strona ujednoznaczniająca
  • Jarosław Chojnacki – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia


chojniak

zagajnik sosnowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) łódź. mieszkaniec łódzkiej dzielnicy Chojny

Wiktionary

Chojniak ( Löbelshof) – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Ełk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jesteś chojniak czy bałuciarz?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. chojniunia

 przym. chojeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chojeński

Wiktionary


chojnianin

mieszkaniec Chojny (miasta w Polsce)


SJP.pl


chojnianka

mieszkanka Chojny (miasta w Polsce)


SJP.pl


chojnice

miasto w województwie pomorskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Chojnice (, Chònice, Chòjnice; Konitz) – miasto w województwie pomorskim, siedziba powiatu chojnickiego i gminy wiejskiej Chojnice. Obecnie 8. największe miasto w województwie pomorskim pod względem ludności (wg danych na 30 czerwca 2025 r.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chojnice są położone w Borach Tucholskich.

 (1.1) Korzenie mojej rodziny sięgają okolic Chojnic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔjˈɲit͡sɛ, AS: χoi ̯ńice

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chojniczanin mos., chojniczanka ż.

 przym. chojnicki

Wiktionary


chojnicki

przymiotnik od: Chojnice


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Chojnic, związany Chojnicami

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bogdan Chojnicki – polski uczony, doktor habilitowany nauk rolniczych, inżynier, profesor nadzwyczajny
  • Zbyszko Chojnicki – polski geograf, profesor nauk przyrodniczych
  • Tadeusz Chojnicki – regionalista, publicysta, społecznik, działacz sportowy, z zawodu bibliotekarz
  • Zenon Chojnicki – polski szachista, sędzia i działacz szachowy
  • Chojnice – miasto i gmina w województwie pomorskim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Powiat chojnicki jest bardzo bogaty w pomniki przyrody.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chojnice nmos., chojniczanin mos., chojniczanka ż.

Wiktionary


chojniczanin

mieszkaniec Chojnic


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Chojnic

 (1.2) osoba pochodząca z Chojnic, urodzona w Chojnicach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chojnice nmos.

:: fż. chojniczanka ż.

 przym. chojnicki

Wiktionary


chojniczanka

mieszkanka Chojnic


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Chojnic

 (1.2) kobieta pochodząca z Chojnic, urodzona w Chojnicach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Choć nie udało się chojniczankom stanąć na podium, zdobyły największy puchar turnieju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chojnice nmos.

:: fm. chojniczanin mos.

 przym. chojnicki

Wiktionary


chojniki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chojniki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Olszewo-Borki
  • Chojniki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. nowotomyskim, w gminie Nowy Tomyśl
  • Chojniki – miasto w obwodzie homelskim
  • Chojniki – wieś w obwodzie brzeskim
  • Chojniki – stacja kolejowa w miejscowości Chojniki, w rejonie chojnickim, w obwodzie homelskim

Wikipedia


chojnowianin

mieszkaniec Chojnowa


SJP.pl


chojnowianka

mieszkanka Chojnowa


SJP.pl


chojnowski

1. przymiotnik od: Chojnów;
2. przymiotnik od: Chojny; chojeński


SJP.pl


chojny

1. wieś w woj. kujawsko-pomorskim;
2. wieś w woj. łódzkim;
3. wieś w woj. wielkopolskim;
4. dzielnica mieszkaniowo-przemysłowa Łodzi


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chojny – część miasta Łódź
  • Chojny – część wsi Otmianowo w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Boniewo
  • Chojny – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski
  • Chojny – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Lututów
  • Chojny – osada wsi Wiele w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Karsin
  • Chojny – kolonia wsi Klemencice w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Wodzisław
  • Chojny – przysiółek wsi Stara Zbelutka w woj. świętokrzyskim, w pow. kielecki, w gminie Łagów
  • Chojny – część wsi Wólka Pętkowska w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowiecki, w gminie Bałtów
  • Chojny – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Koło
  • Chojny – dawna gmina
  • Stare Chojny, Chojny Młode, Chojny-Naruszczki

Wikipedia


chojnów

1. miasto w województwie dolnośląskim;
2. wieś w województwie mazowieckim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Chojnów ( Haynau) – miasto i gmina w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim. Położona w centralnej części Dolnego Śląska, na Równinie Chojnowskiej, nad rzeką Skorą.

Chojnów uzyskał lokację miejską przed 1241 rokiem. Pierwszy raz nazwany miastem (civitas) w 1272 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chojnów leży nad rzeką Skorą.

 (1.1) W Chojnowie znajduje się kopalnia bazaltu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔjnuf, AS: χoi ̯nuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chojnowianin m., chojnowianka ż.

 przym. chojnowski

Wiktionary


chojnówek

Chojnówek – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Grajewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Pawła II Papieża w Grajewie.

Wikipedia


chojracki

odnoszący się do chojraka, właściwy chojrakowi


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chojrakiem, dotyczący chojraka

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do chojraka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chojractwo n., chojraczka ż., chojrak mos.

 czas. chojrakować ndk.

 przysł. chojracko

Wiktionary


chojracko

przysłówek

 (1.1) w sposób chojracki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marek zawsze zachowywał się chojracko, denerwując tym nieraz Mariolę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chojractwo n., chojraczka ż., chojrak mos., chojrakowanie n.

 czas. chojrakować ndk.

 przym. chojracki

Wiktionary


chojractwo

potocznie: popisywanie się odwagą; zuchwałość, buńczuczność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odważne popisywanie się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Markowe chojractwo nieraz stawało się przyczyną jej łez.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chojraczka ż., chojrak mos., chojrakowanie n.

 przym. chojracki

 przysł. chojracko

 czas. chojrakować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chojrakowanie, brawura

Wiktionary


chojraczka

kobieta zuchwała, popisująca się swoją odwagą lub sprawnością fizyczną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kobieta popisująca się odwagą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwie chojraczki z IV c pobiły uczennicę z podstawówki w szatni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chojractwo n., chojrakowanie n.

:: fm. chojrak mos.

 czas. chojrakować ndk.

 przym. chojracki

 przysł. chojracko

Wiktionary


chojrak

potocznie: osoba zuchwała, popisująca się swoją odwagą i tężyzną fizyczną; śmiałek, zuch, kozak, odważniak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. człowiek popisujący się odwagą, sprawnością itd.

 (1.2) środ. więz. odważny, bystry człowiek

 (1.3) środ. więz. pyszałek

 (1.5) daw. środ. więz. krzykacz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Taki z niego chojrak, a boi się własnej żony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chojra

 przym. chojracki

 czas. chojrakować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwat, junak śmiałek, zuch, pot. gieroj, kozak, gw. Warszawa hojrak, gw. Warszawa ojrak, gw. Orawa chojrák

Wiktionary


chojrakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chojrakować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chojrakować

 przysł. chojracko

 rzecz. chojractwo n., chojraczka ż.

Wiktionary


chojrakować

potocznie: zachowywać się zuchwale, popisywać się swoją odwagą i tężyzną fizyczną; brawurować, szarżować


SJP.pl


choker

[czytaj: czoker] naszyjnik mocno przylegający do szyi; czoker, dusik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jubil. naszyjnik ciasno przylegający do szyi

Wiktionary

Choker (w Polsce nazywany często dusik) – rodzaj naszyjnika zapinanego lub zawiązywanego na szyi, który ściśle do niej przylega. Chokery mogą być wykonane z łańcuszka, aksamitki, koronki, satynowej tasiemki, sznurka, elementów metalowych lub rzemienia. Mogą być też dodatkowo ozdobione zawieszkami, ćwiekami, czy też kamieniami[].

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) dusik

Wiktionary


cholagoga

nazwa handlowa ziołowego leku żółciopędnego


SJP.pl


cholamid

nazwa handlowa leku żółciopędnego stosowanego w leczeniu zaburzeń czynności pęcherzyka żółciowego


SJP.pl


cholangiografia

w medycynie: obrazowanie pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych


SJP.pl


cholangiograficzny

→ cholangiografia


SJP.pl

Patrz:

cholangiografia

cholangiopankreatografia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. obrazowe badanie dróg żółciowych i trzustki

Wiktionary


cholangioskopia

wziernikowanie przewodów żółciowych specjalnym przyrządem


SJP.pl


cholecystektomia

operacyjne wycięcie pęcherzyka żółciowego, zwykle z powodu kamicy żółciowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zabieg wycięcia pęcherzyka żółciowego;

Wiktionary

Cholecystektomia – zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu pęcherzyka żółciowego, najczęściej z powodu kamicy żółciowej.

Zabieg można wykonać metodą klasyczną, polegającą na klasycznym chirurgicznym rozcięciu powłok brzucha (w linii pośrodkowej lub w okolicy podżebrza prawego) i następowym wycięciem pęcherzyka żółciowego. Tą metodą bezwzględnie należy wykonać cholecystektomię w przypadku raka pęcherzyka żółciowego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W styczniu przebyłem cholecystektomię z powodu ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔlɛt͡sɨstɛkˈtɔ̃mʲja, AS: χolecystektõmʹi ̯a

Wiktionary


cholecystografia

w medycynie: obrazowanie pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych; cholegiografia


SJP.pl


cholecystograficzny

→ cholecystografia


SJP.pl

Patrz:

cholecystografia

cholecystokinina

peptydowy hormon przewodu pokarmowego zbudowany z 33 reszt aminokwasowych, wydzielany przez błonę śluzową dwunastnicy; pankreozymina


SJP.pl

Cholecystokinina (CCK, dawniej znana również jako pankreozymina; ATC: V04 CK02) – rodzina hormonów peptydowych, działających w obrębie układu pokarmowego oraz ośrodkowego układu nerwowego.

Wydzielana jest m.in. przez śluzówkę dwunastnicy i jelita czczego.

Wikipedia


cholegran

nazwa handlowa ziołowego leku stosowanego w zaburzeniach trawiennych i przy zaparciach, zawierającego mieszaninę wyciągów z surowców roślinnych


SJP.pl


cholekalcyferol

witamina D3, jedna z postaci witaminy D, w organizmie ludzkim powstaje pod wpływem promieniowania ultrafioletowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. rodzaj witaminy D produkowany w skórze podczas ekspozycji na światło UVB;

Wiktionary

Cholekalcyferol ( cholecalciferolum), witamina D3 – organiczny związek chemiczny z grupy witamin D. Reguluje gospodarkę wapniowo-fosforanową organizmu, umożliwia wchłanianie tych pierwiastków w jelitach, a także zapewnia właściwą mineralizację kości.

Powstaje z 7-dehydrocholesterolu w skórze wystawionej na działanie promieni UV. U człowieka ulega następnie 25-hydroksylacji w wątrobie oraz 1α-hydroksylacji w nerkach dając postać aktywną witaminy D3 – kalcytriol.

Wikipedia


cholekinaza

historyczna nazwa preparatu stosowanego przy zaburzeniach czynności wątroby i dróg żółciowych


SJP.pl


cholemia

obecność żółci lub barwników żółciowych we krwi, spowodowana najczęściej mechanicznym zamknięciem przewodu żółciowego


SJP.pl


cholera

1. ostra, epidemiczna choroba zakaźna
2. posp. złość, wzburzenie
3. wyraz używany jako przekleństwo, wyzwisko, występujący w wielu związkach frazeologicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. groźna choroba zakaźna;

 (1.2) pot. posp. wyzwisko

wykrzyknik

 (2.1) pot. posp. przekleństwo wyrażające zdenerwowanie

Wiktionary

Cholera – ostra i zaraźliwa choroba zakaźna przewodu pokarmowego, której przyczyną jest spożycie pokarmu lub wody skażonej Gram-ujemną bakterią – szczepami przecinkowca cholery ("Vibrio cholerae") produkującego enterotoksynę.

Bakteria występuje w wielu serotypach, z których dwa wywołują cholerę u ludzi: O1 i O139.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lekarze stwierdzili u kolegi cholerę.

 (1.2) Ta cholera znów kazała mi zostać po godzinach.

 (2.1) Do cholery! Czy ty się weźmiesz w końcu do pracy?

 (2.1) O cholera! Zepsuł mi się telefon!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈlɛra, AS: χolera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choleryna ż., cholerstwo n., choleryczność ż., cholernik m., cholernica ż., choleryk m., choleryczka ż., choleryzowanie n., cholerowanie n.

 czas. choleryzować, cholerować

 przym. choleryczny, cholerowy, cholerny

 przysł. cholerycznie, cholernie

 wykrz. cholerka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) (o kobiecie) baba, (o mężczyźnie) dziad

 (2.1) kurde, psiakrew, przest. do diaska, do kroćset

Wiktionary


cholercia

potocznie: osoba, do której czuje się niechęć; cholera, franca, szczeżuja


SJP.pl


cholerka

zdrobniale: cholera


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) pot. eufem. łagodne przekleństwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzeba było, cholerka, wysiąść i wypchać auto na czysty asfalt, bo się bałem, że ktoś w nas wjedzie.

 (1.1) Przed wieczorem miałem być w domu z powrotem. A tu do oblecenia — śmieje się — jeszcze, cholerka, 14 ambasad.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈlɛrka, AS: χolerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choleryczność ż., cholera ż.

 wykrz. cholera

Wiktionary


cholernica

→ cholernik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kobieta łatwo wpadająca w złość

Wiktionary

Patrz:

cholernik

Powiązane:

 rzecz. cholera ż., choleryna ż., cholerstwo n., choleryczność ż., choleryk mos., choleryczka ż., choleryzowanie n., cholerowanie n.

:: fm. cholernik mos.

 czas. choleryzować ndk., cholerować ndk.

 przym. choleryczny, cholerowy, cholerny

 przysł. cholerycznie, cholernie

 wykrz. cholera

Wiktionary


cholernie

przysłówek

 (1.1) wulg. bardzo

 (1.2) wulg. bardzo źle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Masło cholernie trudno smaruje się łyżką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cholera ż., choleryna ż., cholerstwo n., choleryczność ż., cholernik m., cholernica ż., choleryk m., choleryczka ż., choleryzowanie n., cholerowanie n.

 czas. choleryzować ndk., cholerować ndk.

 przym. choleryczny, cholerowy, cholerny

 przysł. cholerycznie

 wykrz. cholera

Wiktionary


cholerniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: cholerny


SJP.pl


cholernik

człowiek łatwo wpadający w złość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. człowiek łatwo wpadający w złość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cholera ż., choleryna ż., cholerstwo n., choleryczność ż., choleryk m., choleryczka ż., choleryzowanie n., cholerowanie n.

:: fż. cholernica ż.

 czas. choleryzować ndk., cholerować ndk.

 przym. choleryczny, cholerowy, cholerny

 przysł. cholerycznie, cholernie

 wykrz. cholera

Wiktionary


cholerny

potocznie:
1. wstrętny, bardzo zły; przeklęty;
2. wielki, niezwykły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. wstrętny, przeklęty, zły; wzbudzający gniew, zdenerwowanie

 (1.2) pot. wielki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak czy inaczej – znów jest pan posiadaczem tej cholernej willi.

 (1.1) Nie chciała się bawić tą cholerną lalką i mama obiecała jej suknię na bal karnawałowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈlɛrnɨ, AS: χolerny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cholera ż., choleryna ż., cholerstwo n., choleryczność ż., cholernik m., cholernica ż., choleryk m., choleryczka ż., choleryzowanie n., cholerowanie n.

 czas. choleryzować ndk., cholerować ndk.

 przym. choleryczny, cholerowy

 przysł. cholerycznie, cholernie

 wykrz. cholera

Wiktionary


cholerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|cholerować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cholera ż., choleryna ż., cholerstwo n., choleryczność ż., cholernik m., cholernica ż., choleryk m., choleryczka ż., choleryzowanie n.

 czas. choleryzować, cholerować

 przym. choleryczny, cholerowy, cholerny

 przysł. cholerycznie, cholernie

 wykrz. cholera

Wiktionary


cholerować

potocznie: wypowiadać wulgarne słowa, przeklinać; kląć, kurwować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) pot. wymyślać kogoś, zwyzywać od choler; także. przeklinać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciągle tylko wszystkich pogania i choleruje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cholera ż., choleryna ż., cholerstwo n., choleryczność ż., cholernik m., cholernica ż., choleryk m., choleryczka ż., choleryzowanie n., cholerowanie n.

 czas. choleryzować ndk.

 przym. choleryczny, cholerowy, cholerny

 przysł. cholerycznie, cholernie

 wykrz. cholera

Wiktionary


cholerowy

związany z cholerą


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z cholerą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cholera ż., choleryna ż., cholerstwo n., choleryczność ż., cholernik m., cholernica ż., choleryk m., choleryczka ż., choleryzowanie n., cholerowanie n.

 czas. choleryzować ndk., cholerować ndk.

 przym. choleryczny, cholerny

 przysł. cholerycznie, cholernie

 wykrz. cholera

Wiktionary


cholerski

dawniej: cholerny


SJP.pl


cholerstwo

potocznie:
1. coś budzącego złość, niechęć, irytację;
2. coś złego, groźnego, zwłaszcza dla zdrowia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. coś budzącego złość, niechęć, irytację

 (1.2) pot. coś złego, groźnego, zwłaszcza dla zdrowia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cholera ż., choleryna ż., choleryczność ż., cholernik m., cholernica ż., choleryk m., choleryczka ż., choleryzowanie n., cholerowanie n.

 czas. choleryzować ndk., cholerować ndk.

 przym. cholerny, choleryczny, cholerowy

 przysł. cholerycznie, cholernie

 wykrz. cholera

Wiktionary


choleryczka

1. kobieta porywcza, wybuchowa, gwałtowna, działająca pod wpływem impulsu; impetyczka, raptuska, gwałtownica;
2. kobieta chora na cholerę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta o gwałtownym, wybuchowym usposobieniu

 (1.2) kobieta chora na cholerę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cholera ż., choleryna ż., cholerstwo n., choleryczność ż., cholernik m., cholernica ż., choleryzowanie n., cholerowanie n.

:: fm. choleryk

 czas. choleryzować ndk., cholerować ndk.

 przym. choleryczny, cholerowy, cholerny

 przysł. cholerycznie, cholernie

 wykrz. cholera

Wiktionary


choleryczniak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. cmentarz choleryczny, cmentarz ofiar epidemii cholery

Wiktionary


cholerycznie

przysłówek

 (1.1) posp. bardzo, niezwykle, szalenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cholera ż., choleryna ż., cholerstwo n., choleryczność ż., cholernik m., cholernica ż., choleryk m., choleryczka ż., choleryzowanie n., cholerowanie n.

 czas. choleryzować ndk., cholerować ndk.

 przym. choleryczny, cholerowy, cholerny

 przysł. cholernie

 wykrz. cholera

Wiktionary


choleryczność

impulsywność, wybuchowość i nieopanowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co choleryczne; cecha tych, którzy są choleryczni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choleryk m., choleryczka ż., cholera ż., cholerka ż., cholerstwo n., choleryna ż., cholernik m., cholerowanie n., choleryzowanie n., cholernica ż.

 czas. cholerować, choleryzować

 przym. choleryczny, cholerny, cholerowy

 przysł. cholerycznie, cholernie

 wykrz. cholera, cholerka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwałtowność, impulsywność, wybuchowość, porywczość, raptowność

Wiktionary


choleryczny

1. impulsywny, wybuchowy i nieopanowany;
2. świadczący o takich cechach;
3. związany z cholerą (chorobą zakaźną);
4. wywołujący negatywne uczucia; piekielny, cholerny, przeklęty


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z cholerą lub chorymi na cholerę

przymiotnik jakościowy

 (2.1) skłonny do gwałtownych reakcji

 (2.2) pot. bardzo zły

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cholera ż., choleryna ż., cholerstwo n., choleryczność ż., cholernik m., cholernica ż., choleryk m., choleryczka ż., choleryzowanie n., cholerowanie n.

 czas. choleryzować ndk., cholerować ndk.

 przym. cholerny, cholerowy

 przysł. cholerycznie, cholernie

 wykrz. cholera

Wiktionary


choleryk

1. osoba porywcza, wybuchowa, gwałtowna, działająca pod wpływem impulsu; impetyk, raptus, gwałtownik;
2. osoba chora na cholerę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek o gwałtownym, wybuchowym usposobieniu

 (1.2) psych. jeden z typów temperamentu; człowiek o szybkich i silnych reakcjach uczuciowych, za to wytrwały i odporny

 (1.3) człowiek chory na cholerę

Wiktionary

Ch

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɔˈlɛrɨk, AS: χoleryk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cholera ż., choleryna ż., cholerstwo n., choleryczność ż., cholernik m., cholernica ż., choleryzowanie n., cholerowanie n.

:: fż. choleryczka ż.

 czas. choleryzować, cholerować

 przym. choleryczny, cholerowy, cholerny

 przysł. cholerycznie, cholernie

 wykrz. cholera

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. impetyk; pot. nerwus; posp. cholernik

Wiktionary


choleryna

ostre, bakteryjne zatrucie pokarmowe z objawami podobnymi do cholery


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. ostre, bakteryjne zatrucie pokarmowe z objawami podobnymi do cholery

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cholera ż., cholerstwo n., choleryczność ż., cholernik m., cholernica ż., choleryk m., choleryczka ż., choleryzowanie n., cholerowanie n.

 czas. choleryzować ndk., cholerować ndk.

 przym. cholerny, choleryczny, cholerowy

 przysł. cholerycznie, cholernie

 wykrz. cholera

Wiktionary


choleryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gniewanie się, złoszczenie się, wymyślanie komuś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cholera ż., choleryna ż., cholerstwo n., choleryczność ż., cholernik m., cholernica ż., choleryk m., choleryczka ż., cholerowanie n.

 czas. choleryzować ndk., cholerować ndk.

 przym. choleryczny, cholerowy, cholerny

 przysł. cholerycznie, cholernie

 wykrz. cholera

Wiktionary


choleryzować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) daw. gniewać się, złościć się, wymyślać komuś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cholera ż., choleryna ż., cholerstwo n., choleryczność ż., cholernik m., cholernica ż., choleryk m., choleryczka ż., choleryzowanie n., cholerowanie n.

 czas. cholerować ndk.

 przym. choleryczny, cholerowy, cholerny

 przysł. cholerycznie, cholernie

 wykrz. cholera

Wiktionary


cholerzyn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Liszki;

Wiktionary

Cholerzyn – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Liszki.

Położona jest w Obniżeniu Cholerzyńskim w obrębie makroregionu Brama Krakowska.

Leży w odległości 12,5 kilometra od Krakowa.

Wikipedia


cholesterol

związek organiczny rozpuszczalny w tłuszczach, będący składnikiem wszystkich komórek i cieczy ustrojowych w organizmie; cholesteryna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. med. związek chemiczny z grupy steroli, znajdujący się w każdej komórce zwierzęcej;

Wiktionary

Cholesterol – organiczny związek chemiczny, lipid z grupy steroidów zaliczany także do alkoholi. Jego pochodne występują w błonie każdej komórki zwierzęcej, działając na nią stabilizująco i decydując o wielu jej własnościach. Jest także prekursorem licznych ważnych steroidów takich jak kwasy żółciowe czy hormony steroidowe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Możesz zrobić wiele w celu powstrzymania lub nawet odwrócenia skutków zbyt wysokiego poziomu cholesterolu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔlɛˈstɛrɔl, AS: χolesterol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cholesteryna ż.

 przym. cholesterolowy

Wiktionary


cholesterolowy

związany z cholesterolem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biochem. związany z cholesterolem, dotyczący cholesterolu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cholesterol mrz., cholesteryna ż.

Wiktionary


cholesteryna

dawniej: związek organiczny, rozpuszczalny w tłuszczach, będący składnikiem wszystkich komórek i osocza krwi; cholesterol


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. biochem. med. zob. cholesterol.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cholesterol mrz.

 przym. cholesterynowy, cholesterolowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cholesterol

Wiktionary


cholesterynowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przest. biochem. med. zob. cholesterolowy.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Warstwa cholesterynowa barwi się szybko na kolor krwawoczerwony, potem na wiśniowoczerwony aż do purpurowego (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cholesteryna ż.

Wiktionary


cholewa

wysoka część buta okrywająca łydkę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obuw. część obuwia okrywająca nogę ponad kostką

wykrzyknik

 (2.1) pot. eufem. zob. cholera.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cholewa – górna część buta okrywająca łydkę
  • Cholewa – polski herb szlachecki
  • Cholewa (liczba mnoga: Cholewowie) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. nosiło je 8100 osób.
  • Aleksander Cholewa Ubysz (1832–1890) – polski pisarz, powstaniec styczniowy
  • Jan Cholewa (1920–1966) – polski pilot
  • Jan Cholewa (ur. 1966) – polski matematyk
  • Jarosław Cholewa (ur. 1966) – polski sportowiec, teoretyk sportu
  • Joanna Cholewa (ur. 1984) – polska piosenkarka i aktorka
  • Kazimierz Cholewa (ur. 1943) – polski działacz opozycyjny
  • Marek Cholewa (ur. 1963) – polski hokeista
  • Marian Cholewa (ujednoznacznienie)
  • Michał Cholewa (ujednoznacznienie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wykonanie wysokich butów z cholewami zdaje się być nie lada sztuką.

 (2.1) Cholewa! Przestaniecie w końcu gadać?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈlɛva, AS: χoleva

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. cholewka ż., cholewkarz mos.

 (2.1) wykrz. zdrobn. cholewcia ż.

Wiktionary


cholewcia

wykrzyknik

 (1.1) posp. eufem. zob. cholera.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cholewcia! Tramwaj mi uciekł!

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. cholewa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posp. cholewa

Wiktionary


cholewczyński

nazwisko


SJP.pl


cholewiak

nazwisko


SJP.pl


cholewiasty

rzadko: mający wysokie cholewy


SJP.pl


cholewiński

nazwisko


SJP.pl


cholewka

górna część buta obejmująca łydkę; cholewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: cholewa

wykrzyknik

 (2.1) pot. eufem. zob. cholera.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziadek, biorąc je do ręki, spostrzegł, że w lewej cholewce, tuż pod językiem, jest jakaś karteczka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cholewkarz mos.

Wiktionary


cholewkarka

→ cholewkarz


SJP.pl

Patrz:

cholewkarz

cholewkarnia

warsztat rzemieślniczy lub oddział fabryki, przygotowujący cholewki do obuwia


SJP.pl


cholewkarski

przymiotnik od: cholewkarz


SJP.pl


cholewkarstwo

wyrabianie cholewek do butów


SJP.pl


cholewkarz

rzemieślnik wyrabiający cholewki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) czeladnik zajmujący się wykonywaniem górnej części obuwia – cholewki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈlɛfkaʃ, AS: χolefkaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cholewa ż., cholewka ż.

 wykrz. cholewka

Wiktionary


choliamb

sześciostopowy wiersz (pięć stóp jambicznych + trochej albo spondej); cholijamb


SJP.pl


choliambiczny

→ choliamb; cholijambiczny


SJP.pl


cholibka

żartobliwe przekleństwo; psia mać, psiamać, cholewka, cholerka, kurczę, kurde


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) eufem. cholera

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cholibka, nie zdałem egzaminu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cholera, psiamać, niech to dunder świśnie, kurde, kurczę

Wiktionary


cholijamb

sześciostopowy wiersz (pięć stóp jambicznych + trochej albo spondej); choliamb


SJP.pl


cholijambiczny

→ cholijamb; choliambiczny


SJP.pl


cholina

zasada azotowa wchodząca w skład fosfolipidów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. składnik odżywczy niezbędny dla zdrowia układu sercowo-naczyniowego i mózgu oraz przy tworzeniu błon komórkowych

Wiktionary

Nie mylić z: Holina.

Cholina (kation 2-hydroksyetylotrimetyloamoniowy) – organiczny związek chemiczny, posiadający czwartorzędową grupę aminową, występujący najczęściej w postaci chlorku.

Wikipedia


cholinergiczny

1. układ cholinergiczny - część układu nerwowego, w której komórki przekazują sygnały za pomocą acetylocholiny;
2. związany z tym układem


SJP.pl


cholinesteraza

enzym wytwarzany w wątrobie


SJP.pl


cholinoesteraza

w biochemii: wytwarzany przez wątrobę enzymy z grupy hydrolaz, katalizujący hydrolizę estrów choliny; esteraza cholinowa


SJP.pl


cholinowy

→ cholina


SJP.pl

Patrz:

cholina

cholowy

kwas cholowy - jeden z kwasów żółciowych, substancja ułatwiająca trawienie tłuszczów i wchłanianie ich w przewodzie pokarmowym


SJP.pl


chomeini

nazwisko, np. Ruhollah Chomeini (1902-1989), islamski przywódca religijny i polityk irański; Chomejni


SJP.pl


chomeinizacja

od nazwiska ajatollaha Chomeiniego, przywódcy Iranu w latach 1979-89: podporządkowanie najważniejszych aspektów życia jakiegoś kraju: kultury, edukacji, sądownictwa itp. fundamentalistycznej ideologii religijnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. pejor. wprowadzanie stosunków między państwem a fundamentalizmem religijnym porównywalnych do tych w Iranie za panowania Ruhollaha Chomejniego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każda próba ochrony czy obrony wartości chrześcijańskich jest interpretowana jako wyraz nietolerancji, jako „chomeinizacja” i próba narzucenia społeczeństwu państwa wyznaniowego.

 (1.1) Może przerażony tą wizją właśnie Michnik rzucił na początku 1989 roku hasło o grożącej rzekomo Polsce „chomeinizacji”, przed którą jedynym ratunkiem miała być „droga hiszpańska”: kompromis z władzą?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chomeinizm m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klerykalizacja, iranizacja, irlandyzacja

Wiktionary


chomeinizm

totalitarny system społeczno-polityczny, utworzony w Iranie przez Ruhollaha Chomejniego


SJP.pl


chomejni

nazwisko, np. Ruhollah Chomejni (1902-1989), islamski przywódca religijny i polityk irański; Chomeini


SJP.pl


chomelka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. przepaska do włosów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔ̃ˈmɛlka, AS: χõmelka

Wiktionary


chomentowo

Chomentowo – wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Śniadowo.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Śniadowie.

Wikipedia


chomentów

Chomentów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Sobków. Ma status sołectwa.

Wikipedia


chomentówek

Chomentówek – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Chmielnik. Ma status sołectwa.

Wikipedia


chomer

1. biblijna miara objętości ciał sypkich i płynów; kor;
2. biblijna miara masy równa 218 kg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) staroż. metrol. bliskowschodnia jednostka objętości ciał sypkich i płynów;

Wiktionary

Chomer (lub kor) – biblijna miara objętości ciał sypkich i płynów (dla tych drugich używano zazwyczaj terminu kor), równa około 393 lub 230 litrów. Stosowana również jako jednostka pola powierzchni, którą można obsiać 1 chomer ziarna (ok. 2,4 ha).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nabyłem ją za piętnaście syklów srebrnych, za chomer i letek jęczmienia.

Wiktionary


chomiak

nazwisko


SJP.pl

Chomiak – szczyt o wysokości 1544 m n.p.m. znajdujący się na Ukrainie w masywie Gorganów, które są częścią Beskidów Wschodnich.

Ze szczytu widać sąsiednie góry i grzbiety: Syniak i Doboszanka (na północnym zachodzie), Jawornik (na północy), Liśniów (na wschodzie), a następnie grzbiet Rokiety z Łysiną Kosmacką. Na południowym wschodzie widać masyw Czarnohora z Howerlą. Najbliższe wsie to Tatarów i Polanica.

Wikipedia


chomiakow

nazwisko


SJP.pl


chomice

Chomice – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Sokoły.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Waniewie.

Wikipedia


chomicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Chomicki (1909-1993) – ksiądz
  • Tadeusz Chomicki (ur. 1962) – socjolog
  • Wadim Chomicki (ur. 1982) – hokeista
  • Włodzimierz Chomicki (1878-1953) – piłkarz

Wikipedia


chomicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Chomicz ps. „Stabrawa” (1905-1944) – uczestnik wojny obronnej, żołnierz Armii Krajowej
  • Bolesław Chomicz (1878-1959) – jeden z organizatorów polskiej straży pożarnej, działacz społeczny
  • Dmitrij Chomicz (ros. Дмитрий Николаевич Хомич, ur. 4 października 1984 we Władykaukazie) – piłkarz rosyjski grający na pozycji bramkarza
  • Konstantyn (Chomicz) imię świeckie Konstantin Andriejewicz Chomicz (1911-2000) – białoruski biskup prawosławny
  • Małgorzata Chomicz (ur. 1970) – artysta grafik, profesor nadzwyczajny w Instytucie Sztuk Pięknych Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie
  • Stanisław Chomicz-Adamski (ur. 1858 w Łodzi, data i miejsce śmierci nieznane) – polski architekt działający w Imperium Rosyjskim
  • Witold Chomicz (1910-1984) – malarz, grafik, od 1934 wykładowca w Państwowym Instytucie Sztuk Plastycznych, a od 1950 profesor w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie

Wikipedia


chomiczak

rodzaj gryzoni z podrodziny chomików


SJP.pl

Chomiczak ("Cricetulus") – rodzaj ssaków z podrodziny chomików (Cricetinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Wikipedia


chomiczek

1. ssak z podrodziny chomików, np. chomiczek syryjski;
2. zdrobnienie od: chomik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. pieszcz. o chomiku

 (1.2) zool. nieduży gryzoń z rodzaju nazwa systematyczna|Mesocricetus|Nehring|ref=tak.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zrób porządek chomiczkowi w klatce, bo już czuć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chomiczak mzw., chomiczka ż., chomicznik mzw., chomik mzw., chomikarstwo n., chomiki lm nm., chomikowanie n., chomikowate lm nm., zachomikowanie n.

 czas. chomikować ndk., zachomikować dk.

 przym. chomikowy, chomikarski, chomikowaty, chomiczy

Wiktionary


chomicznik

rodzaj ssaków z podrodziny chomików


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gatunek gryzonia z rodziny chomikowatych

Wiktionary

Chomicznik ("Phodopus") – rodzaj ssaków z podrodziny chomików (Cricetinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. chomiczek mzw., chomiki nmos.

Wiktionary


chomiczy

→ chomik; chomikowy


SJP.pl


chomiczówka

osiedle i obszar na warszawskich Bielanach


SJP.pl

Chomiczówka – osiedle i obszar Miejskiego Systemu Informacji w dzielnicy Bielany w Warszawie.

Nazwa „Chomiczówka” pochodzi od nazwiska rodziny Chomiczów, która była właścicielem okolicznych gruntów.

Wikipedia


chomik

1. gryzoń niewielkich rozmiarów z rodziny chomikowatych
2. żartobliwie o człowieku namiętnie gromadzącym zapasy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. gryzoń z rodziny nazwa systematyczna|Cricetidae|G. Fischer|ref=tak.;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przen. pot. osoba, która gromadzi dużo niepotrzebnych rzeczy

 (2.2) pot. żart. homoseksualista

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chomiki (Cricetinae) – podrodzina gryzoni z rodziny chomikowatych
  • chomik – rodzaj ssaków z podrodziny chomików (Cricetinae) w obrębie rodziny chomikowatych
    • chomik bałkański (chomiczak szary, Cricetulus migratorius) – pochodzący z Europy gatunek chomiczaka
    • chomik Campbella (Phodopus campbelli) – krótkoogonowy chomik karłowaty
    • chomik chiński, chiński chomik pręgowany (Cricetulus griseus) – gatunek karłowatego chomika
    • chomik dżungarski (Phodopus sungorus) – gatunek karłowatego chomika
    • chomik europejski (Cricetus cricetus) – największy gatunek chomika
    • chomik Roborowskiego (Phodopus roborovskii) – najmniejszy przedstawiciel chomików karłowatych
    • chomik stepowy (Cricetulus barabensis) – gatunek chomika karłowatego
    • chomiczek syryjski (chomik syryjski, Mesocricetus auratus) – gatunek dziko żyjącego chomika
    • chomik turecki (Mesocricetus brandti) – gryzoń z rodziny chomikowatych, spokrewniony z chomikiem syryjskim
  • Chomik – jezioro w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Morąg

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bardzo lubię zwierzęta - mam dwie jaszczurki, dwie żaby, chomika, psa, rybki i kota.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔ̃mʲik, AS: χõmʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chomiczak mzw., chomiczek mzw., chomikarstwo n., chomikowanie n., zachomikowanie n., chomiczka ż.

:: zdrobn. chomiczek mzw., chomiś mzw.

 czas. chomikować ndk., zachomikować dk.

 przym. chomikowy, chomikarski, chomikowaty, chomiczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. chomiak, daw. krzeczek, daw. skrzeczek, daw. skrzek

 (2.2) gej; pot. ciepły brat, pedzio; środ. czajnik; pogard. pot. cieplak, pedalarz, pedalista, pedryl

Wiktionary


chomikarski

tyczący się chomikarstwa


SJP.pl


chomikarstwo

skłonność do chomikowania


SJP.pl


chomiki

1. gryzoń niewielkich rozmiarów z rodziny chomikowatych
2. żartobliwie o człowieku namiętnie gromadzącym zapasy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Cricetinae|G. Fischer|ref=tak., podrodzina gryzoni z rodziny chomikowatych;

 (1.2) zwisające torebki tłuszczowe twarzy osób starszych

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: chomik

 (2.2) M. i W. lm. od: chomik (forma deprecjatywna)

Wiktionary

Chomiki (Cricetinae) – podrodzina gryzoni z rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Do rodziny chomikowatych zalicza się blisko 300 gatunków. Mysz domowa, myszarka leśna, suwak mongolski i inne myszowate są dalekimi krewnymi chomików. Jako zwierzęta domowe hodowane bywają: chomiczek syryjski, chomicznik malutki, "Cricetulus barabensis griseus", chomicznik dżungarski i chomicznik zabajkalski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podrodzina chomików obejmuje gatunki występujące w Eurazji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chomiczak mzw., chomiczek mzw., chomiczka ż., chomicznik mzw., chomik mzw., chomikarstwo n., chomikowanie n., chomikowate lm nm., zachomikowanie n.

 czas. chomikować ndk., zachomikować dk.

 przym. chomikowy, chomikarski, chomikowaty, chomiczy

Wiktionary


chomikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. przetrzymywanie czegoś w nadmiernej ilości, na zapas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chomik m., chomikarstwo n., chomiczek mzw., chomiki nmos.

 czas. chomikować ndk.

 przym. chomikarski, chomikowy, chomikowaty

 przysł. chomikowato

Wiktionary


chomikowate

1. przypominający chomika
2. o cechach chomikowatych (rodzina gryzoni)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Cricetidae|Fischer|ref=tak., rodzina ssaków z rzędu gryzoni;

Wiktionary

Chomikowate (Cricetidae) – rodzina ssaków z podrzędu Supramyomorpha w obrębie rzędu gryzoni (Rodenta). Są to niewielkie zwierzęta o krępym ciele, prowadzące przede wszystkim naziemny tryb życia, lecz także nadrzewny, podziemny czy ziemnowodny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do chomikowatych zaliczanych jest 6 podrodzin, około 112 rodzajów i 580 gatunków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chomik mzw., chomiczek mzw., chomiki nmos.

 przym. chomikowy, chomikarski, chomikowaty, chomiczy

Wiktionary


chomikowaty

1. przypominający chomika
2. o cechach chomikowatych (rodzina gryzoni)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przypominający chomika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chomik mos./mzw.

Wiktionary


chomikować

potocznie:
1. gromadzić coś na zapas;
2. umieszczać plik na portalu chomikuj.pl;
3. chomikować się - ukrywać się, chować się


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pot. żart. lub pejor. gromadzić coś w nadmiernej ilości, robiąc niepotrzebne zapasy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chomikowanie n., chomik m., chomiczek mzw., chomiki nmos.

 czas. zachomikować

Wiktionary


chomikowy

→ chomik; chomiczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący chomika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chomiczek mzw., chomik mzw./mos.

Wiktionary


chomiuk

nazwisko


SJP.pl


chomiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ignacy Chomiński – polski dworzanin, urzędnik, poseł na Sejm
  • Józef Michał Chomiński – polski muzykolog, pedagog, teoretyk muzyki

Wikipedia


chomla

dawniej ozdoba noszona na głowie, podtrzymująca włosy


SJP.pl


chomofit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. roślina korzystająca z warstewki gleby na powierzchni skały

Wiktionary


chomolec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ryb. drzewo w końcu skrzydeł niewodu

Wiktionary


chomski

nazwisko


SJP.pl


chomsky

nazwisko


SJP.pl


chomątko

1. zdrobnienie od: chomąto;
2. metalowa ramka w kształcie pierścienia, usztywniająca i chroniąca pętlę na końcu liny przed zgnieceniem; kausza, sercówka


SJP.pl


chomąto

część uprzęży wkładana na szyję koniowi pociągowemu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) część uprzęży zaprzęgowej w formie obręczy zakładanej zwierzęciu na szyję;

 (1.2) to, co ogranicza swobodę, wolność

Wiktionary

Ch

Wikipedia

Synonimy:

 (1.2) jarzmo

Wiktionary


chomątowy

przymiotnik od: chomąto


SJP.pl


chomęcice

Chomęcice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Komorniki.

Wikipedia


chomętowo

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chomętowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Szubin
  • Chomętowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Dobiegniew
  • Chomętowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Radzanowo
  • Chomętowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Drawno
  • Chomętowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Trzebiatów
  • Chomętowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Brzeżno
  • Chomętowo – gromada w powiecie gryfickim
  • Chomętowo – gromada w powiecie szubińskim
  • Chomętowo – dawna gmina

Wikipedia


chon

[czytaj: czon]
1. jedna setna wona, południowokoreańskiej jednostki monetarnej; jeon;
2. jedna setna wona, północnokoreańskiej jednostki monetarnej; jun


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Justin Chon – amerykański aktor
  • Agata Chŏn Kyŏng-hyŏb – koreańska męczennica, święta katolicka

Wikipedia


chonaksowate

rodzina morskich, drapieżnych ryb


SJP.pl

Chonaksowate (Chaunacidae) – niewielka rodzina morskich, drapieżnych ryb żabnicokształtnych (Lophiiformes). Niektóre gatunki są poławiane jako ryby konsumpcyjne.

Wikipedia


chonaksowaty

o cechach chonaksowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


chondra

drobne, kuliste skupienie krzemianów krystalicznych


SJP.pl


chondriom

w biologii: ogół mitochondriów znajdujących się w komórce


SJP.pl

Chondriom – zestaw wszystkich mitochondriów znajdujących się w pojedynczej komórce eukariotycznej.

Wikipedia


chondriosom

twór nitkowaty, pałeczkowaty lub ziarnisty, znajdujący się w komórkach roślinnych i zwierzęcych, dostarczający komórce energii, dzięki zachodzącym w nim procesom biochemicznym; mitochondrium


SJP.pl


chondroblast

komórka chrząstkotwórcza


SJP.pl

Chondroblast, komórka chrząstkotwórcza – komórka wytwarzająca substancję międzykomórkową tkanki chrzęstnej. Chondroblasty są czynne w okresie budowy i regeneracji chrząstki, potem przekształcające się w chondrocyty. Zachowują zdolność do podziału.

Wikipedia


chondrocyt

komórka tkanki chrzęstnej


SJP.pl

Chondrocyt – komórka tkanki chrzęstnej, powstająca z chondroblastu. Chondrocyty znajdują się w jamkach, zanurzone w macierzy międzykomórkowej, zwanej chondryną.

Wikipedia


chondrodysplastyczny

→ chondrodysplazja; chondrodystroficzny


SJP.pl


chondrodysplazja

choroba wrodzona, której istotą jest zaburzenie kostnienia śródchrzęstnego, jedna z najczęstszych przyczyn karłowatości (niskiego wzrostu) u ludzi; achondroplazja, chondrodystrofia, karłowatość chondrodystroficzna


SJP.pl


chondrodystrofia

choroba wrodzona, której istotą jest zaburzenie kostnienia śródchrzęstnego, jedna z najczęstszych przyczyn karłowatości (niskiego wzrostu) u ludzi; chondrodysplazja, achondroplazja, karłowatość chondrodystroficzna


SJP.pl


chondrodystroficzny

→ chondrodystrofia; chondrodysplastyczny


SJP.pl


chondrografia

w medycynie: obrazowanie lub opis tkanki chrzęstnej


SJP.pl


chondrograficzny

→ chondrografia


SJP.pl

Patrz:

chondrografia

chondroityna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. organiczny związek chemiczny z grupy glikozoaminoglikanów, jest głównym budulcem chrząstki stawowej;

Wiktionary

Ch

Wikipedia


chondrokalcynoza

wytworzenie się złogów soli wapnia w obrębie stawów


SJP.pl

Chondrokalcynoza (dna rzekoma, łac. "chondrocalcinosis", ang. chondrocalcinosis, calcium pyrophosphate dihydrate deposition disease, pseudogout) – choroba zaliczana do grupy reumatycznych, której przyczyną są kryształy dwuwodnego pirofosforanu wapnia odkładające się w chrząstkach stawowych i obecne w płynie stawowym. Doprowadza to do ostrego stanu zapalnego zajętego stawu, który swoimi cechami i przebiegiem przypomina dnę moczanową, stąd dawna nazwa chondrokalcynozy - "dna rzekoma".

Wikipedia


chondrologia

nauka o chrząstkach


SJP.pl


chondrologiczny

→ chondrologia


SJP.pl

Patrz:

chondrologia

chondromalacja

proces chorobowy prowadzący do utraty elastyczności chrząstki, jej rozmiękania i w konsekwencji niszczenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. choroba prowadząca do destrukcji tkanki chrzęstnej, najczęściej występująca w obrębie stawu kolanowego;

Wiktionary

Chondromalacja (dosłownie: rozmiękanie chrząstki) – choroba prowadząca do destrukcji tkanki chrzęstnej. Występuje najczęściej w obrębie stawu kolanowego. Zmiany dotykające chrząstki rzepki i przeciwległych kłykci uda charakteryzują się rozwłóknieniem, powstaniem szczelin i erozją, doprowadzającą w konsekwencji do zmian zwyrodnieniowych stawu rzepkowo–udowego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxɔ̃ndrɔ̃maˈlat͡sʲja, AS: χõndrõmalacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chondromalacyjny

Wiktionary


chondron

jednostka strukturalna tkanki chrzęstnej


SJP.pl

Chondron – zasadochłonne terytorium chrzęstne. Jest to jednostka strukturalna tkanki chrzęstnej. Chondron obejmuje grupę izogeniczną – 2-5 chondrocytów w jamce chrzęstnej (wspólna torebka) oraz otaczającą ją substancję podstawową – chondromukoid i włókna białkowe. Pomiędzy chondronami znajduje się substancja międzyterytorialna.

Wikipedia


chondrotropina

hormon wzrostowy wytwarzany w przednim płacie przysadki mózgowej; somatotropina


SJP.pl


chondryna

istota międzykomórkowa wraz z rozmieszczonymi w niej elementami włóknistymi, tworząca tkankę chrzęstną; chrząstnik, chondromukoid


SJP.pl

Chondryna – macierz pozakomórkowa, tworząca tkankę chrzęstną. W chondrynie zanurzone są elementy komórkowe (chondrocyty) oraz białkowe włókna.

Wikipedia


chondryt

meteoryt kamienny składający się głównie z oliwinu i piroksenów


SJP.pl

Chondryt – meteoryty kamienne składające się głównie z oliwinu i piroksenów. Ich nazwa pochodzi stąd, że większość zawiera chondry, czyli drobne, najczęściej zbudowane promieniście, kuliste skupienia krystaliczne (chondr nie mają niektóre chondryty węgliste).

Wikipedia


chongqing

[czytaj: CZONKcing] miasto w Chinach; Czungcing


SJP.pl

Chongqing (chiń. upr. 重庆; chiń. trad. 重慶; pinyin "Chóngqìng";) – megamiasto w środkowych Chinach, jedno z czterech miast wydzielonych Chińskiej Republiki Ludowej. Jednostka w obecnym kształcie powstała w 1997 roku po wydzieleniu z terytorium prowincji Syczuan, stając się największym obszarem metropolitalnym w kraju.

Wikipedia


chonsu

bóstwo egipskie, patron księżyca, opiekun chorych oraz przyszłych matek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitegip. staroegipski bóg księżyca czczony w Tebach;

Wiktionary

Chonsu (eg. Ḫnsw, dosł. „Wędrowiec”) – tebański bóg Księżyca.

Funkcje i atrybuty przejął od hermopolitańskiego Thota. W Tebach uważany był za syna Amona i Mut. Związany był także z kultami Szu i Horusa, a u schyłku Nowego Państwa zyskał aspekt boga-uzdrowiciela. W okręgu Amona w Karnaku miał własną świątynię.

Wikipedia


chop

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mężczyzna

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. mąż

Wiktionary


chopeniana

[czytaj: szopeniana] wszystko, co dotyczy życia i twórczości Szopena; szopeniana, chopiniana


SJP.pl


chopin

1. [czytaj: szopen] nazwisko francuskie;
2. [czytaj: szołpen] nazwisko amerykańskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) astr. planetoida o numerze 3784, znajdująca się w głównym pasie asteroid;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Emilia Chopin (1812–1827) – siostra Fryderyka Chopina
  • Fryderyk Chopin (1810–1849) – polski kompozytor i pianista
  • Henri Chopin (1922–2008) – francuski poeta
  • Kate Chopin (1850–1904) – amerykańska pisarka
  • Mikołaj Chopin (1771–1844) – ojciec Fryderyka Chopina
  • Tekla Justyna Chopin (1782–1861) – matka Fryderyka Chopina
  • Chopin – pierwsza autorska płyta w dorobku Krzysztofa Herdzina
  • STS Fryderyk Chopin – żaglowiec
  • (3784) Chopin – planetoida z grupy pasa głównego asteroid
  • Chopin – krater uderzeniowy na powierzchni Merkurego
  • Chopin – wódka produkowana przez Polmos Siedlce
  • Fryderyk Chopin – odmiana róży

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. chopiniada ż., szopeniada ż., chopiniana nmos., szopeniana nmos., chopinista m., szopenista m., chopinistka ż., szopenistka ż., chopinistyka ż., szopenistyka ż.

 przym. chopinowski, szopenowski, Chopinowski, Szopenowski

Wiktionary


chopinada

[czytaj: szopenada] okazjonalizm: koncert z muzyką Szopena; chopiniada, szopeniada


SJP.pl


chopiniada

[czytaj: szopeniada] okazjonalizm: koncert z muzyką Szopena; chopinada, szopeniada


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. wydarzenie muzyczne (koncert, festiwal, itp.), podczas którego słucha się muzyki Chopina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miasto zobowiązało się do organizowania raz na trzy lata sierpniowej chopiniady w muszli koncertowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chopin m./ż.

 przym. chopinowski, Chopinowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szopeniada

Wiktionary


chopiniana

[czytaj: szopiniana, szopeniana] wszystko, co dotyczy życia i twórczości Szopena; szopeniana, chopeniana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) liter. autografy i dokumenty dotyczące Fryderyka Chopina

 (1.2) druk. księg. wydawnictwa związane z Fryderykiem Chopinem i jego twórczością

Wiktionary

Na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hrabiemu udało się zebrać sporą liczbę chopinianów.

 (1.2) W tej księgarni kupisz ostatnie chopiniana.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chopin m.

 przym. chopinowski, Chopinowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szopeniana

 (1.2) szopeniana

Wiktionary


chopinista

[czytaj: szopenista] szopenista;
1. pianista specjalizujący się w wykonywaniu dzieł Chopina;
2. znawca twórczości Chopina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. muzyk wyspecjalizowany w wykonywaniu utworów Fryderyka Chopina

 (1.2) muz. znawca twórczości Fryderyka Chopina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W hotelu już zatrzymało się kilku chopinistów, bo za tydzień rozpoczynają się przesłuchania.

 (1.2) Jej wykładowca z muzykologii był wybitnym chopinistą.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chopinowski, Chopinowski

 rzecz. Chopin mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szopenista

 (1.2) szopenista

Wiktionary


chopinistka

→ chopinista [czytaj: szopenistka]; szopenistka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. pianistka wyspecjalizowany w wykonywaniu utworów Fryderyka Chopina

 (1.2) muz. znawczyni twórczości Fryderyka Chopina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chopin mrz.

 przym. chopinowski, Chopinowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szopenistka

 (1.2) szopenistka

Wiktionary


chopinistyka

[czytaj: szopenistyka] szopenistyka;
1. nauka gry utworów Chopina;
2. sposób interpretacji utworów Chopina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. ćwiczenie się w wykonywaniu utworów Fryderyka Chopina

 (1.2) muz. sposób interpretacji utworów Fryderyka Chopina

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Duszniki wyznaczają trendy chopinistyki światowej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chopinowski, Chopinowski

 rzecz. Chopin mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szopenistyka

 (1.2) szopenistyka

Wiktionary


chopinizm

[czytaj: szopenizm] ogół cech charakterystycznych dla muzyki Chopina


SJP.pl


chopinograf

[czytaj: szopenograf] muzykolog specjalizujący się w analizie i opisie muzyki Chopina


SJP.pl


chopinolog

[czytaj: szopenolog] muzykolog, znawca twórczości Chopina; szopenolog


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. muzykolog badający twórczość i życie Fryderyka Chopina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tej półce znajdziesz książki wybitnych chopinologów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chopinologia ż.

 przym. chopinologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szopenolog

Wiktionary


chopinologia

[czytaj: szopenologia] badania nad twórczością Fryderyka Chopina; szopenologia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. nauka o życiu i twórczości Fryderyka Chopina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chopinolog m.

 przym. chopinologiczny, Chopinowski

Wiktionary


chopinologiczny

dotyczący chopinologii


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chopinologią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Klaudia wzięła udział w sympozjum chopinologicznym w Pile.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chopinologia ż., chopinolog m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szopenologiczny

Wiktionary


chopinolożka

→ chopinolog


SJP.pl

Patrz:

chopinolog

chopinowski

[czytaj: szopenowski] taki, jak u Chopina, charakterystyczny dla muzyki Chopina; szopenowski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) muz. dotyczący życia i muzyki Fryderyka Chopina, charakterystyczny, typowy dla Chopina lub jego muzyki, taki jak u Chopina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chopin mrz., chopiniada ż., chopiniana nmos., chopinista mos., chopinistka ż., chopinistyka ż.

 przym. Chopinowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szopenowski

Wiktionary


chopinowy

[czytaj: szopenowy] przymiotnik dzierżawczy - należący do Chopina (Szopena) lub z nim związany; Szopenowy, Chopinowski, Szopenowski


SJP.pl


chopior

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, lewy dopływ Donu;

Wiktionary

Chopior (ros. "Хопёр") – rzeka w Rosji. Lewy dopływ Donu.

Większe miasta położone nad rzeką: Bałaszow, Nowochopiorsk, Uriupinsk.

Wikipedia


chopper

[czytaj: czoper] rodzaj przerobionego motocykla


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chopper Harris – były angielski piłkarz
  • Chopper Read – australijski przestępca
  • Chopper – zwyczajowa angielska nazwa ryby lufar
  • Chopper (tasak) – narzędzie do rąbania mięsa, topór
  • Chopper – otoczakowe narzędzie kamienne dawnych form praludzkich
  • Chopper (motocykl) – przerobiony motocykl
  • Chopper (przerywacz prądu stałego, przetwornica DC-DC) – układ energoelektroniczny zmieniający wartość napięcia stałego.
  • Raleigh Chopper – rowery stylizowane na motocykle, bardzo popularne w Wielkiej Brytanii po 1970 r.
  • Chopper - inaczej selektor neutronów
  • Chopper – angielski tytuł filmu z 2000 r. o Marku Brandonie „Chopperze” Readzie
  • Amerykański chopper

Wikipedia


chopperowy

→ chopper [czytaj: czoperowy]


SJP.pl


chor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka na Dalekim Wschodzie Rosji, dopływ rzeki Ussuri

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔr, AS: χor

Wiktionary


chor.

skrót od: chorąży (odczytywany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wojsk. chorąży

Wiktionary

Powiązane:

 skr. pchor., podchor.

Wiktionary


chora

kobieta chorująca, dotknięta chorobą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. kobieta dotknięta chorobą

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. lp. od: chory

Wiktionary

Chora (tur. "Kariye Camii", gr. ἡ Ἐκκλησία του Ἅγιου Σωτῆρος ἐν τῃ Χώρᾳ) – meczet w Stambule w Turcji, a w przeszłości kolejno świątynia chrześcijańska, meczet i muzeum. Usytuowany w dystrykcie Edirnekapı. Znajdował się on poza murami miejskimi, stąd jego nazwa: „Kościół za murami” lub „Kościół na wsi”, czyli właśnie Chora.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lekarze podjęli decyzję o przewiezieniu chorej do kliniki, bo to ciężki przypadek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choroba ż., choróbsko n., schorzenie n., chorowanie n., zachorowanie n.

:: fm. chory m.

 czas. chorować ndk., zachorować dk.

 przym. chory, chorowity, chorobliwy

 przysł. chorowicie, chorobliwie

 wykrz. choroba

Wiktionary


chorasan

historyczna kraina w Azji Środkowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna w Azji Środkowej;

 (1.2) geogr. adm. dawna największa prowincja Iranu

Wiktionary

Chorasan (pers: خراسان) – kraina historyczna w Azji Środkowej, położona na terenie dzisiejszego wschodniego Iranu, północnego Afganistanu oraz częściowo na terytorium Tadżykistanu, Turkmenistanu i Uzbekistanu. Nazwa krainy pochodzi od perskiego słowa oznaczającego „skąd słońce przybywa” i znana jest od czasów panowania Sasanidów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Emir pochodził z Chorasanu, ze znakomitej i bogatej rodziny.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chorasański

Wiktionary


chorasański

→ Chorasan (historyczna kraina w Azji Środkowej)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chorasanem, dotyczący Chorasanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chorasan mrz.

Wiktionary


chorał

1. śpiew kościelny; utwór oparty na motywach kościelnych, liturgicznych;
2. utwór poetycki w podniosłym stylu i poważnym nastroju


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. uroczysty wielogłosowy śpiew kościelny

 (1.2) muz. kościelny utwór muzyczny do wykonywania podczas nabożeństw

 (1.3) liter. podniosły utwór poetycki o poważnej tematyce

Wiktionary

Chorał (z łac. "choralis" - chóralny):

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Melodie chorału stanowiły podstawę wielogłosowej muzyki średniowiecznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔraw, AS: χorau̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chorałowy

 rzecz. choralista mos., chór mrz., chórzysta mos.

Wiktionary


chorałowy

związany z chorałem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do chorału, związany z chorałem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choralista mos., chorał mrz.

Wiktionary


chorda

szkielet osiowy niższych strunowców, mający postać elastycznego pręta; struna grzbietowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. anat. struna grzbietowa u ryb

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔrda, AS: χorda

Wiktionary


chordofon

instrument muzyczny, w którym źródłem dźwięku jest drgająca struna; instrument strunowy


SJP.pl


chordofonowy

→ chordofon


SJP.pl

Patrz:

chordofon

chordometr

przyrząd do mierzenia częstotliwości drgań strun


SJP.pl


chordotonalny

w biologii: organ chordotonalny - narząd słuchu, czucia i równowagi, występujący u niektórych owadów; aparat chordotonalny, organ strunowy


SJP.pl


chore

forma przymiotnika.

 (1.1) lp., lm. n., lm. ż. i n. od: chory

Wiktionary

Chore – kanadyjski zespół rockowy, założony w styczniu 1995 roku w Dunnville. Zespół wpuścił na rynek trzy albumy wydane w wytwórni Unyon, na terenie miasta Hamilton, położonego w kanadyjskiej prowincji Ontario: Another Plebeian w 1997, Take My Mask and Breathe w 1999, oraz The Coastaline Fire w 2002.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Te dzieci są chore.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔrɛ, AS: χore

Wiktionary


chorea

1. schorzenie ośrodkowego układu nerwowego; pląsawica;
2. w starożytnej Grecji: taniec w kole wraz ze śpiewem;
3. w średniowieczu: pieśń taneczna


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chorea – taniec praktykowany w starożytnej Grecji, wykonywany w kole, z towarzyszeniem śpiewu
  • chorea – taniec modny w XVI i XVII wieku, głównie chodzony, w rytmie parzystym
  • Stowarzyszenie Teatralne Chorea
  • pląsawica Huntingtona
  • pląsawica Sydenhama

Wikipedia


choreg

w starożytnej Grecji: obywatel, mający obowiązek zebrania i przygotowania chóru na igrzyska teatralne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) staroż. teatr. muz. zamożny Grek zobowiązany do sfinansowania chóru widowisk teatralnych lub muzycznych;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choregia ż.

 przym. choregiczny

Wiktionary


choregia

w starożytnej Grecji: wyposażenie i przygotowanie chórów na igrzyska teatralne


SJP.pl

Choregia – w starożytnych Atenach jedna z form liturgii, czyli świadczeń bogatych obywateli na rzecz całego polis. Polegała na sfinansowaniu przygotowania i występu chóru podczas agonów teatralnych lub muzycznych.

Pierwotnie choregia (gr. "choregía") oznaczała wyłącznie prowadzenie chóru (stąd choreg to dosłownie „przewodnik chóru”). Zapewne w 502/501 roku p.n.e. formalnie uznano ją za jedną z form liturgii, możliwe, że stało się to przy okazji wprowadzania nowej organizacji świąt w Atenach.

Wikipedia


choregiczny

→ choregia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z choregią, dotyczący choregii

Wiktionary

Patrz:

choregia

Powiązane:

 rzecz. choreg m., choregia ż.

Wiktionary


choreiczny

→ chorej; trocheiczny


SJP.pl


chorej

w wierszach: stopa metryczna z sylaby akcentowanej i nieakcentowanej; trochej


SJP.pl


choreo-

przedrostek

 (1.1) oznaczający związek z tańcem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) choreodram, choreoterapia, choreografka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chorea

Wiktionary


choreodram

pantomimiczny dramat baletowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) choreogr. teatr. dramat z elementami tańca

Wiktionary


choreograf

osoba wyspecjalizowana w tworzeniu choreografii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) choreogr. realizator, reżyser tanecznego utworu scenicznego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɛˈɔɡraf, AS: χoreograf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choreografia ż.

:: fż. choreografka ż.

 przym. choreograficzny

 przysł. choreograficznie

Wiktionary


choreografia

1. planowanie i nauczanie ruchu scenicznego;
2. układ ruchów w tańcu i sporcie;
3. w XVI-XVIII wieku: zapisywanie ruchów tanecznych przy pomocy specjalnych znaków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) choreogr. sztuka, umiejętność komponowania układów tanecznych

 (1.2) kompozycja taneczna

 (1.3) zob. kinetografia.

Wiktionary

Ch

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɛɔˈɡrafʲja, AS: χoreografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choreograf m., choreografka ż.

 przym. choreograficzny

 przysł. choreograficznie

Wiktionary


choreograficznie

przysłówek

 (1.1) od: choreograficzny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowy układ taneczny okazał się zbyt trudny choreograficznie dla młodszych uczestników grupy.

 (1.1) Utwór baletowy był niezwykle wymagający choreograficznie, ale tancerze poradzili sobie doskonale.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choreografia ż., choreograf m., choreografka ż.

 przym. choreograficzny

Wiktionary


choreograficzny

związany z choreografią


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z układem tańca, choreografią, choreografami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Musical jest perfekcyjnie przygotowany od strony wokalnej i choreograficznej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choreografia ż., choreograf m., choreografka ż.

 przysł. choreograficznie

 czas. choreografować

Wiktionary


choreografka

kobieta zajmująca się choreografią


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fż. od: choreograf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choreografia ż.

:: fm. choreograf mos.

 przym. choreograficzny

 przysł. choreograficznie

Wiktionary


choreolog

specjalista w dziedzinie choreologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista z zakresu choreologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choreologia ż.

:: fż. choreolożka ż.

 przym. choreologiczny

 przysł. choreologicznie

Wiktionary


choreologia

nauka o technice, historii i metodyce nauczania tańca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka o technikach i historii tańca

Wiktionary

Choreologia – nauka o zasadach, technice, historii i metodologii nauczania tańca. Jest to też notacja tańca według systemu stworzonego przez Joan i Rudolfa Beneshów w latach 1947–1955.

Specjalistą w zakresie techniki, historii i metodologii nauczania tańca jest choreolog.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. choreolog m., choreolożka ż.

 przym. choreologiczny

 przysł. choreologicznie

Wiktionary


choreologicznie

przysłówek

 (1.1) od choreologiczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choreologia ż., choreolog m., choreolożka ż.

 przym. choreologiczny

Wiktionary


choreologiczny

→ choreologia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący choreologii lub choreologów

Wiktionary

Patrz:

choreologia

Powiązane:

 rzecz. choreologia ż., choreolog m., choreolożka ż.

 przysł. choreologicznie

Wiktionary


choreolożka

→ choreolog


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fż. od choreolog

Wiktionary

Patrz:

choreolog

Powiązane:

 rzecz. choreologia ż.

:: fm. choreolog m.

 przym. choreologiczny

 przysł. choreologicznie

Wiktionary


choreoterapeuta

terapeuta leczący z pomocą tańca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) terapeuta leczący tańcem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choreoterapia ż.

:: fż. choreoterapeutka ż.

 przym. choreoterapeutyczny

 przysł. choreoterapeutycznie

Wiktionary


choreoterapeutka

→ choreoterapeuta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fż. od choreoterapeuta

Wiktionary

Patrz:

choreoterapeuta

Powiązane:

 rzecz. choreoterapia ż.

:: fm. choreoterapeuta m.

 przym. choreoterapeutyczny

 przysł. choreoterapeutycznie

Wiktionary


choreoterapeutycznie

przysłówek

 (1.1) od choreoterapeutyczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choreoterapia ż., choreoterapeuta m., choreoterapeutka ż.

 przym. choreoterapeutyczny

Wiktionary


choreoterapeutyczny

→ choreoterapia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący choreoterapii lub choreoterapeutów

Wiktionary

Patrz:

choreoterapia

Powiązane:

 rzecz. choreoterapia ż., choreoterapeuta m., choreoterapeutka ż.

 przysł. choreoterapeutycznie

Wiktionary


choreoterapia

leczenie nerwic lub schorzeń kończyn za pomocą wykonywania ruchów tanecznych w takt muzyki; terpsychoterapia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. choreogr. terapia tańcem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choreoterapeuta m., choreoterapeutka ż.

 przym. choreoterapeutyczny

 przysł. choreoterapeutycznie

Wiktionary


choreuta

członek chóru w starożytnym teatrze greckim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) staroż. teatr. chórzysta starożytnego teatru greckiego

Wiktionary


chorezm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. historyczna kraina nad dolną Amu-darią, obejmująca obszar dzisiejszego Uzbekistanu, Turkmenistanu i Kazachstanu;

Wiktionary

Chorezm – historyczna kraina nad dolną Amu-darią, obejmująca obszar dzisiejszego Uzbekistanu, Turkmenistanu i Iranu.

Chorezm był zasiedlony już w III tysiącleciu p.n.e. Początkowo mieli go zamieszkiwać Huryci, następnie ludność pochodzenia indoeuropejskiego, zdominowana w średniowieczu przez ludy tureckojęzyczne.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. chorezmijski

 rzecz. chorezmijski mrz.

Wiktionary


chorezmijski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chorezmem, dotyczący Chorezmu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język chorezmijski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chorezm mrz.

Wiktionary


choriamb

stopa wierszowa złożona z choreja i jambu; chorijamb, chorjamb


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. rodzaj stopy wierszowej

Wiktionary

Powiązane:

 przym. choriambiczny

Wiktionary


choriambiczny

→ choriamb; chorijambiczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o wierszu: napisany choriambem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choriamb m.

Wiktionary


chorijamb

stopa wierszowa złożona z choreja i jambu; choriamb, chorjamb


SJP.pl


chorijambiczny

→ chorijamb; choriambiczny


SJP.pl


chorion

zewnętrzna błona płodowa gadów, ptaków, ssaków i człowieka, otaczająca zarodek i pozostałe błony płodowe; kosmówka


SJP.pl

Chorion ( chorion, chorium) – osłona jajowa występująca u rozmaitych grup bezkręgowców (m.in. u owadów, skorupiaków, wijów, pajęczaków, mięczaków i pierścienic). U kręgowców termin używany jest w dwóch znaczeniach. Pierwsze odnosi się do osłony przejrzystej ( zona pellucida) – w tym znaczeniu termin ten używany jest zwłaszcza u promieniopłetwych. Drugie znaczenie odnosi się do błony płodowej owodniowców, w języku polskim nazywanej kosmówką.

Wikipedia


choriongonadotropina

glikoproteid wytwarzany przez komórki przykosmówkowe zarodka, wykorzystywany w testach ciążowych; gonadotropina kosmówkowa.


SJP.pl


chorizo

[czytaj: czoRIzo] hiszpańska kiełbasa wieprzowa z dużą ilością papryki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. tradycyjna hiszpańska lub meksykańska kiełbasa wieprzowa z papryką;

Wiktionary

Chorizo – rodzaj tradycyjnej kiełbasy hiszpańskiej wytwarzanej z wieprzowiny przyprawianej wędzoną papryką. Produkt wyróżniający się w gastronomii hiszpańskiej dzięki silnemu i charakterystycznemu zapachowi.

Wikipedia


chorjamb

stopa wierszowa złożona z choreja i jambu; choriamb, chorijamb


SJP.pl


chorkówecki

przymiotnik od: Chorkówka


SJP.pl


chorkówka

wieś w województwie podkarpackim


SJP.pl

Chorkówka – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, siedziba gminy Chorkówka. Ma status sołectwa.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chorkówka. W latach 1975–1998 wieś położona była w województwie krośnieńskim.

Wikipedia


choro

południowosłowiański taniec ludowy o zmiennym tempie, w którym tancerze, trzymając się za ręce (w szeregu pojedynczym lub podwójnym, w tym drugim przypadku splatając ręce poza plecami) formują półokrąg otwarty; oro, kolo


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) rzad. (o sytuacji) w sposób odbiegający od normy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • choro (inaczej kolo) – bułgarski taniec ludowy
  • chôro, choro – brazylijski styl muzyczny
  • Choro – wieś w Rosji, Republice Sachy (Jakucji), ułusie wierchniewilujskim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cała ta sytuacja wygląda choro.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔrɔ, AS: χoro

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chorować ndk.

 rzecz. chory mos., choroba ż.

 przym. chory

 wykrz. choroba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) patologicznie, źle, nienormalnie, nieprawidłowo

Wiktionary


choroba

1. każdy stan zakłócający normalne funkcjonowanie organizmu lub jego części;
2. negatywne zjawisko albo czyjaś wada


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. wet. odstępstwo od stanu określanego jako pełnia zdrowia organizmu;

 (1.2) przen. negatywne zjawisko lub czyjaś ujemna cecha

wykrzyknik

 (2.1) pot. eufem. okrzyk wyrażający wzburzenie, zaskoczenie

Wiktionary

Choroba – jedno z podstawowych pojęć medycznych; ogólne określenie każdego odstępstwa od pełni zdrowia organizmu. Zdefiniowanie stanu chorobowego jest tak samo trudne, jak sprecyzowanie stanu pełni zdrowia (zob. dobrostan subiektywny). Patofizjologia odróżnia chorobę od procesu patologicznego oraz stanu patologicznego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wykład został odwołany z powodu choroby prelegenta.

 (1.2) Smutek jest chorobą społeczeństwa, które z dobrego samopoczucia uczyniło obowiązek i które karze nieudaczników.

 (2.1) Choroba! Znowu muszę wszystko przepisywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈrɔba, AS: χoroba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chory m., chora ż., chorowitość ż., chorobliwość ż., zachorowalność ż., schorzenie n., chorowanie n., odchorowanie n., zachorowanie n., rozchorowanie n., chorobowe n.

:: rzecz. zgrub. choróbsko n.

 czas. chorować ndk., odchorować dk., zachorować ndk., rozchorować się ndk.

 przym. chorobowy, chory, chorobliwy, chorowity, przedchorobowy

 przysł. chorobowo, chorobliwie, chorowicie, choro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dolegliwość, niedomaganie, patologia, przypadłość, rozstrój, schorzenie, syndrom, zespół; pot. choróbsko, franca

 (1.2) dżuma, gangrena, patologia, rak, wrzód

 (2.1) pot. cholera, cholera jasna, do jasnej cholery; pot. eufem. cholewa, holender

Wiktionary


chorobliwie

przysłówek

 (1.1) w sposób chorobliwy, niezdrowo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choroba ż., chorowanie n., zachorowanie n., chora ż., chorobowe n., chorobliwość ż.

 czas. chorować ndk., zachorować dk.

 przym. chorobliwy, chorobowy, przedchorobowy

 wykrz. choroba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieprawidłowo

Wiktionary


chorobliwiej

stopień wyższy od przysłówka: chorobliwie


SJP.pl


chorobliwość

→ chorobliwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odbieganie od stanu prawidłowego

Wiktionary

Patrz:

chorobliwy

Powiązane:

 przym. chorobliwy

 przysł. chorobliwie

 rzecz. choroba ż., chorobowe n.

 wykrz. choroba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) patologia

Wiktionary


chorobliwy

1. będący objawem choroby;
2. przesadny, nienormalny; niezdrowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) znamionujący chorobę

 (1.2) przen. o cechach mocno nieprawidłowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jednym z najbardziej potrzebnych wydatków Tysona było dziewięć tysięcy miesięcznie na psychoanalityka, u którego leczył się z chorobliwej rozrzutności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɔˈblʲivɨ, AS: χoroblʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choroba ż., choróbsko n., chorobowe n., chorobliwość ż., chorowitość ż., chorowanie n., zachorowanie n., chora ż.

 czas. chorować ndk., zachorować dk.

 przym. chorobowy, chorowity, przedchorobowy

 przysł. chorobliwie, chorobowo

 wykrz. choroba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chorobowy

 (1.2) alergiczny, patologiczny

Wiktionary


chorobnik

gwarowo:
1. osoba budząca niechęć, podziw lub zazdrość; skubaniec, skurkowaniec;
2. niedobre zwierzę;
3. dawniej: zły duch powodujący choroby


SJP.pl


chorobny

dawniej: chorobowy


SJP.pl


chorobodzień

środowiskowo: dzień choroby, leczenia w szpitalu pracownika


SJP.pl


chorobotwórczo

przysłówek

 (1.1) w sposób chorobotwórczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chorobotwórczość ż.

 przym. chorobotwórczy

Wiktionary


chorobotwórczość

→ chorobotwórczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zdolność do wywoływania chorób;

Wiktionary

Chorobotwórczość ( pathogenicity) – zdolność danego czynnika (zwanego patogenem) do wywoływania zmian patologicznych lub choroby. Można ją określić dzieląc liczbę organizmów, u których rozwija się choroba, na liczbę organizmów narażonych na działanie danego patogenu. Patogenem może być czynnik biologiczny, chemiczny, fizyczny, społeczny czy genetyczny[].

Wikipedia

Patrz:

chorobotwórczy

Przykłady

 (1.1) Obiektem tych badań stały się bakteryjne formy L wspomnianych bakterii oraz ich antygeny powierzchniowe, w tym przede wszystkim lipopolisacharyd Proteus sp. oraz inne czynniki chorobotwórczości tych pałeczek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɔbɔˈtfurt͡ʃɔɕt͡ɕ, AS: χorobotfurčość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chorobotwórczy

 przysł. chorobotwórczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) patogeniczność, patogenność

Wiktionary


chorobotwórczy

wywołujący chorobę; patogenny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. wywołujący chorobę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znika cuchnąca obórka dla każdej chorej na gruźlicę krowiny i znika dwakroć bardziej cuchnący chlewik dla brudnej świnki, mającej na sobie i w sobie miliony zarazków chorobotwórczych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɔbɔˈtfurt͡ʃɨ, AS: χorobotfurčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chorobotwórczość ż.

 przysł. chorobotwórczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) patogenny, patogenetyczny, patogeniczny

Wiktionary


chorobowe

potocznie: zasiłek wypłacany pracownikowi za okres choroby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. składka na ubezpieczenie chorobowe

 (1.2) pot. zasiłek płacony przez okres choroby

 (1.3) pot. zwolnienie z pracy z powodu choroby

forma przymiotnika.

 (2.1) n. lp., nmos. lm. od: chorobowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) W mieście na ubezpieczenie przyjmuje tylko jeden lekarz chorób kobiecych. Pozostali są albo na urlopach, albo na chorobowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɔˈbɔvɛ, AS: χorobove

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choroba ż., choróbsko n., chorowanie n., zachorowanie n., chorowitość ż., chorobliwość ż.

 czas. chorować ndk., zachorować dk.

 przym. chorobowy, chorobliwy, chorowity, przedchorobowy

 przysł. chorobowo, chorobliwie, chorowicie

 wykrz. choroba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zasiłek chorobowy

Wiktionary


chorobowość

liczba chorych na określoną chorobę; zachorowalność, zapadalność


SJP.pl

Chorobowość ( prevalence), a dokładniej współczynnik chorobowości ( prevalence rate) – liczba chorych w danej chwili na konkretną chorobę w określonej grupie mieszkańców (np. na 100 tys. mieszkańców). Współczynnik ten obejmuje zarówno osoby chorujące już wcześniej, jak i nowo stwierdzone przypadki (zapadalność).

Wikipedia


chorobowy

odnoszący się do choroby; związany z chorobą


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posiadający cechy choroby

 (1.2) związany z chorobą

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jan dostał zwolnienie chorobowe .

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɔˈbɔvɨ, AS: χorobovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choroba ż., choróbsko n., chorobowe n.

 czas. chorować ndk., zachorować dk.

 przym. chorobliwy, chorowity, pochorobowy, przedchorobowy

 przysł. chorobliwie, chorowicie

 wykrz. choroba, do choroby

Wiktionary


chorobrów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś na Ukrainie w obwodzie lwowskim, w rejonie sokalskim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chorobrów, wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie sokalskim,
  • Chorobrów, wieś w obwodzie tarnopolskim w rejonie kozowskim, miejsce urodzenia Tadeusza Bora-Komorowskiego.
  • Chorobrów – dawna gmina

Wikipedia

Powiązane:

 przym. chorobrowski

Wiktionary


chorog

miasto w Tadżykistanie, stolica Górnego Badachszanu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Tadżykistanie, położone u ujścia rzeki Ghunt do rzeki Pandż;

Wiktionary

Chorog (Хоруғ) – miasto w Tadżykistanie, położone u ujścia rzeki Gunt do rzeki Pandż, na granicy z Afganistanem; 32 tys. mieszkańców (2010). Stolica Górskiego Badachszanu. W sąsiedztwie tadżycko-afgańskie przejście graniczne.

W mieście rozwinął się przemysł spożywczy, materiałów budowlanych oraz odzieżowy. W mieście znajduje się muzeum krajoznawcze.

Wikipedia


chorografia

1. w epoce antycznej: geografia;
2. dział geografii, zajmujący się opisem kraju lub regionu z uwzględnieniem zamieszkującej go ludności i efektów ludzkiej działalności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szczegółowy opis geograficzny kraju lub jego części

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Francuski geograf Paul Vidal de la Blache podniósł chorografię do kategorii nauki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɔˈɡrafʲja, AS: χorografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chorograficzny

Wiktionary


chorograficzny

→ chorografia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geogr. związany z chorografią, dotyczący chorografii

Wiktionary

Patrz:

chorografia

Powiązane:

 rzecz. chorografia ż.

Wiktionary


chorolog

specjalista badający rozmieszczenie poszczególnych gatunków flory i fauny na kuli ziemskiej


SJP.pl


chorologia

dział biogeografii, badający strukturę flory i fauny, ich zasięg i prawidłowości rozmieszczenia oraz zajmujący się wyodrębnianiem stref biogeograficznych


SJP.pl

Chorologia (z greki "khōros", „miejsce, przestrzeń”; i "logos", „nauka”) – kierunek w zoogeografii obejmujący badania rozmieszczenia fauny na Ziemi, jej zasięgu oraz przyczyn zróżnicowania na obszarze całej kuli ziemskiej. Na podstawie tych badań wyodrębnia się regiony zoogeograficzne.

Wikipedia


chorologiczny

→ chorologia


SJP.pl

Patrz:

chorologia

chorolożka

→ chorolog


SJP.pl

Patrz:

chorolog

choromański

nazwisko


SJP.pl


choronim

w językoznawstwie: nazwa własna krain geograficznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. nazwa krainy, kraju;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈrɔ̃ɲĩm, AS: χorõńĩm

Wiktionary


choronimia

w językoznawstwie: dział onomastyki opisujący nazwy własne różnych krain, ich budowę, pochodzenie, zmiany itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. nauka o nazwach części świata, krajów, państw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɔ̃ˈɲĩmʲja, AS: χorõńĩmʹi ̯a

Wiktionary


chorosiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Chorosiński – polski organista
  • Jan Chorosiński – polski folklorysta
  • Michał Chorosiński – polski aktor
  • Wiesław Chorosiński – polski altowiolista, pedagog, organista i dyrygent

Wikipedia


choroski

→ Choroszcz; choroszczański


SJP.pl


chorostków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie husiatyńskim;

Wiktionary

Chorostków ( Хоростків) – miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie czortkowskim, siedziba hromady Chorostków.

Do 1945 w Polsce, w województwie tarnopolskim, w powiecie kopyczynieckim, siedziba gminy Chorostków. Ośrodek przemysłu spożywczego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. chorostkowski

Wiktionary


choroszcz

miasto w województwie podlaskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

}|-

Choroszcz – miasto w woj. podlaskim, w powiecie białostockim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Choroszcz. Położone nad rzeką Horodnianką. Jest zaliczane do aglomeracji białostockiej.

Według danych GUS z 31 grudnia 2024 r. Choroszcz liczyła 6162 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɔrɔʃt͡ʃ, AS: χorošč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choroszczanin mos., choroszczanka ż.

 przym. choroszczański

Wiktionary


choroszczanin

mieszkaniec Choroszczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Choroszczy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɔʃˈt͡ʃãɲĩn, AS: χoroščãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Choroszcz ż.

:: fż. choroszczanka ż.

 przym. choroszczański

Wiktionary


choroszczanka

mieszkanka Choroszczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Choroszczy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɔʃˈt͡ʃãnka, AS: χoroščãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Choroszcz ż.

:: fm. choroszczanin mos.

 przym. choroszczański

Wiktionary


choroszczański

→ Choroszcz; choroski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od Choroszcz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dlatego specjaliści z choroszczańskiej spółki komunalnej kalkulują właśnie koszty zainstalowania agregatu podtrzymującego pracę przepompowni.

 (1.1) Prokuraturę o sprawie zawiadomił koncern medyczny, który w choroszczańskim szpitalu testował lek na schizofrenię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɔʃˈt͡ʃãj̃sʲci, AS: χoroščãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Choroszcz, choroszczanin, choroszczanka

Wiktionary


choroszczynka

wieś w Polsce


SJP.pl

Choroszczynka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Tuczna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Tuczna. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 150 mieszkańców.

Wikipedia


chorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przechodzenie choroby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Misjonarze rozniecili urok chorowania, lecz roznieciwszy, poskąpili leków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɔˈvãɲɛ, AS: χorovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choroba ż., chorobowe n., chora ż., chory mos., zachorowalność ż., zachorowanie n.

 czas. rozchorować się, chorować ndk.

 przym. chorowity, chorobliwy

 przysł. chorobliwie

 wykrz. choroba

Wiktionary


chorować

cierpieć na jakąś chorobę, być chorym


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zachorować)

 (1.1) cierpieć z powodu choroby, mieć jakąś chorobę, być chorym

 (1.2) przen. pot. bardzo czegoś chcieć, dążyć usilnie do czegoś

 (1.3) przen. pot. usilnie chcieć kimś być, udawać kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On często choruje, ale tym razem sytuacja jest poważna.

 (1.3) Wilhelm chorował na szlachcica, miał się żenić z jakąś hrabianką, pisał się de Meller, do Łodzi przyjeżdżał ze służbą uliberionowaną, na karetach używał połączonych herbów przyszłej żony i Borowieckiego (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈrɔvat͡ɕ, AS: χorovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choroba ż., chory m., chora ż., chorowanie n., choróbsko n., chorobowe n.

 czas. dk. zachorować, przechorować

 przym. chory, chorowity, chorobliwy, chorobowy, przedchorobowy

 wykrz. choroba

 przysł. chorobliwie, choro

Wiktionary


chorowitość

→ chorowity


SJP.pl

Patrz:

chorowity

chorowitszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: chorowity; bardziej chorowity


SJP.pl


chorowity

1. skłonny do chorób, często chorujący; słabowity, wątły;
2. świadczący o chorobie, o słabym zdrowiu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) często chorujący; skłonny do chorób; mający słabe zdrowie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ojciec był spokojny, świętej pamięci, i matka chorowita, a ten taki czort.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɔˈvʲitɨ, AS: χorovʹity

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chorowitość ż., choroba ż., chorobowe n., chorowanie n., zachorowanie n., chora ż.

 czas. chorować, zachorować

 przym. chorobowy, chorobliwy, przedchorobowy

 wykrz. choroba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słabowity

Wiktionary


choroś

nazwisko


SJP.pl


chorta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. typowo grecka potrawa z mieszanki duszonych lub surowych zielonych warzyw liściastych i ziół

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tawernie na Eginie jadłem moją ulubioną chortę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔrta, AS: χorta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chortopita ż.

Wiktionary


chorus

jednostka formalna w jazzie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chorus – chór w tragedii antycznej
  • Chór (A Chorus Line) – amerykański film muzyczny z 1985 roku
  • ChorusOS – rozproszony system operacyjny
  • Chorus – jednostka formalna w jazzie
  • Chorus – efekt gitarowy
  • Chorus – album Erasure
    • Chorus – singel Erasure
  • Chorus – album Flying Saucer Attack
  • Chorus – album Eberharda Webera
  • Chorus – zespół muzyczny wykonujący muzykę disco polo
  • Horus

Wikipedia


choruszek

pieszczotliwie: chory lub często chorujący chłopczyk


SJP.pl


chorw.

skrót od: chorwacki


SJP.pl

skrót

 (1.1) = chorwacki

Wiktionary


chorwacczyzna

język używany przez Chorwatów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. język chorwacki

 (1.2) przest. zbiór cech typowych dla kultury i obyczajów chorwackich

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chorwacki

 rzecz. chorwackość ż., chorwacki mrz., Chorwat mos., Chorwatka ż.

Wiktionary


chorwacja

państwo w Europie ze stolicą w Zagrzebiu; Republika Chorwacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w południowej części Europy ze stolicą w Zagrzebiu;

Wiktionary

Chorwacja, Republika Chorwacji ( Hrvatska, Republika Hrvatska) – państwo leżące na pograniczu Europy Środkowej i Europy Południowej, nad Morzem Adriatyckim i graniczące od południa z Bośnią i Hercegowiną oraz Czarnogórą, od wschodu z Serbią oraz Węgrami i Słowenią od północy. Od południowego zachodu ma dostęp do Morza Adriatyckiego. Od 1 lipca 2013 należy do Unii Europejskiej jako 27. członek wspólnoty (wcześniej 28.). Od 1 stycznia 2023 w strefie euro i Schengen.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ona mieszka w Chorwacji od kilku lat.

 (1.1) Nasi sąsiedzi, państwo Szymańscy, byli w tym roku na wakacjach w Chorwacji.

 (1.1) Bośnia i Hercegowina graniczy z Chorwacją, Serbią oraz Czarnogórą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔrˈvat͡sʲja, AS: χorvacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chorwacki mrz., Chorwat mos., Chorwatka ż., chorwackość ż.

 przym. chorwacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Republika Chorwacji

Wiktionary


chorwacki

związany z Chorwacją


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chorwacją, dotyczący Chorwacji lub Chorwatów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Chorwacji i BiH;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W chorwackich i polskich lasach żyje wiele dzikich zwierząt.

 (2.1) Ta praca wymaga więcej niż tylko znajomości chorwackiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔrˈvat͡sʲci, AS: χorvacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chorwacja ż., Chorwat m., Chorwatka ż., chorwacczyzna ż., chorwackość ż.

Wiktionary


chorwackojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) posługujący się językiem chorwackim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem chorwackim

 (1.3) spisany, stworzony w języku chorwackim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔrˈvat͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: χorvackoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


chorwackość

→ chorwacki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest chorwackie; cecha tych, którzy są chorwaccy

Wiktionary

Patrz:

chorwacki

Powiązane:

 rzecz. Chorwacja ż., Chorwat m., Chorwatka ż., chorwacczyzna ż., chorwacki mrz.

 przym. chorwacki

 przysł. chorwacko

Wiktionary


chorwat

obywatel Chorwacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek narodowości chorwackiej, obywatel Chorwacji, mieszkaniec Chorwacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy wiesz, że Chorwaci jako pierwsi nosili krawaty?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔrvat, AS: χorvat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chorwacja ż., chorwacczyzna ż.

:: fż. Chorwatka ż.

 przym. chorwacki

Wiktionary


chorwatka

obywatelka Chorwacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta lub dziewczyna narodowości chorwackiej, obywatelka Chorwacji, mieszkanka Chorwacji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔrˈvatka, AS: χorvatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chorwacja ż., Chorwat m., chorwacki m., chorwacczyzna ż., chorwackość ż.

 przym. chorwacki

Wiktionary


chory

1. cierpiący na jakąś chorobę;
2. nienormalny, szalony;
3. źle funkcjonujący


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotknięty chorobą

 (1.2) pot. dziwaczny, nienormalny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) osoba dotknięta chorobą

Wiktionary

Osoba chora – osoba znajdująca się w stanie przejściowej lub stałej utraty zdrowia, zdefiniowanego przez Światową Organizację Zdrowia jako "stan pełnego dobrostanu fizycznego, psychicznego i socjalnego". Chory zdany jest na możliwości obronne organizmu oraz na pomoc medyczną. W przypadku niektórych chorób psychicznych, osoba chora posiada ograniczoną odpowiedzialność karną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja babcia jest chora na cukrzycę.

 (1.2) To chory pomysł!

 (2.1) W szpitalu jest dużo chorych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔrɨ, AS: χory

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choroba ż., choróbsko n.

:: fż. chora ż.

 czas. chorować, zachorować, chorzeć, rozchorować się

 przysł. choro

 wykrz. choroba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezdrów, cierpiący, niedysponowany, wycieńczony, obolały

 (1.2) nienaturalny, głupi, nierozsądny

 (2.1) pacjent

Wiktionary


chorybzda

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

 (1.1) gw-pl|Huszcza,Miłkowice-Maćki. pogard. człowiek chorowity

Wiktionary


chorzelanin

mieszkaniec Chorzeli


SJP.pl


chorzelanka

mieszkanka Chorzeli


SJP.pl


chorzele

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Zobacz też: Chorzele w innych znaczeniach tej nazwy.

Chorzele – miasto w Polsce położone w województwie mazowieckim, w powiecie przasnyskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Chorzele. Leży nad Orzycem.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa ostrołęckiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Chorzelach kręcono niemiecki film propagandowy pt. „Powrót do ojczyzny”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈʒɛlɛ, AS: χožele

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chorzelski

 rzecz. Chorzelanin m., Chorzelanka ż.

Wiktionary


chorzelski

→ Chorzele (miasto lub wieś)


SJP.pl


chorzelów

wieś w województwie podlaskim, w powiecie zambrowskim


SJP.pl

Chorzelów – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie mieleckim, w gminie Mielec. Ma status sołectwa.

Wieś leży na obszarze Kotliny Sandomierskiej. Przez wieś przepływa Kanał Chorzelowski.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chorzelów.

Wikipedia


chorzemin

Chorzemin – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Wolsztyn.

Wikipedia


chorzenice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chorzenice – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Sulmierzyce
  • Chorzenice – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Kłomnice
  • Chorzenice – gromada

Wikipedia


chorzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chorzeć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chorzeć

Wiktionary


chorzepin

Ch

Wikipedia


chorzeszów

Chorzeszów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łaskim, w gminie Wodzierady.

W miejscowości istnieje straż pożarna, która została założona w 1920 roku.

W dawnej szkole podstawowej od 1 lipca 2001 r. działa Dom Pomocy Społecznej, prowadzony przez Fundację im. Brata Alberta.

Wikipedia


chorzewo

Chorzewo (pol. hist.„Charzewo") – wieś sołecka w zachodniej Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, we wschodniej części gminy Kwilcz, nad północnym brzegiem jeziora Luboszek.

W skład sołectwa wchodzi też niewielka wieś o rozproszonej zabudowie - Karolewice, położone przy drodze krajowej nr 24.

Wikipedia


chorzewski

nazwisko


SJP.pl


chorzeć

przestarzałe: chorować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) przest. chorować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔʒɛt͡ɕ, AS: χožeć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chory

 rzecz. schorzenie n., chorzenie n., chory mos.

Wiktionary


chorzowianin

mieszkaniec Chorzowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Chorzowa

 (1.2) osoba pochodząca z Chorzowa, urodzona w Chorzowie

Wiktionary

Chorzowianin – polski miesięcznik miejski o tematyce społeczno-kulturalnej, wydawany w Chorzowie.

Pierwszy (zerowy) numer „Chorzowianina” ukazał się 20 września 2000 roku, tydzień później dostępny był w kioskach i punktach sprzedaży prasy na terenie Chorzowa. Do grudnia 2010 roku był tygodnikiem, który ukazywał się co środę. Od stycznia 2011 roku ukazuje się raz w miesiącu jako pismo bezpłatne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Chorzów m.

:: fż. chorzowianka ż.

 przym. chorzowski

Wiktionary


chorzowianka

mieszkanka Chorzowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Chorzowa

 (1.2) kobieta pochodząca z Chorzowa, urodzona w Chorzowie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chorzów m.

:: fm. chorzowianin m.

 przym. chorzowski

Wiktionary


chorzowski

przymiotnik od: Chorzów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) od Chorzów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W czasie wojny znaczne uszkodzenia w chorzowskich Zakładach spowodowała eksplozja autoklawu przy instalacji stężonego kwasu azotowego.

 (1.1) Chorzowskim ogrodem zoologicznym zainteresowani są z kolei Francuzi, którzy chcieliby otworzyć tutaj całoroczne delfinarium oraz egzotarium.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈʒɔfsʲci, AS: χožofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chorzów, chorzowianin, chorzowianka

Wiktionary


chorzów

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, w województwie śląskim;

 (1.2) geogr. adm. wieś w Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Roźwienica;

Wiktionary

Chorzów (1922–1934 "Królewska Huta"; Königshütte) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, w województwie śląskim, w centrum Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP), lokalny ośrodek gospodarczy oraz kulturalny. Przez miasto przepływa rzeka Rawa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za jedenaście dni spotkamy się w Chorzowie na zimowym zlocie naszego stowarzyszenia.

 (1.1) (1.2) W Polsce mamy aż dwa Chorzowy, jeden na Górnym Śląsku, drugi na Podkarpaciu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔʒuf, AS: χožuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chorzowianin mos., chorzowianka ż.

 przym. chorzowski, podchorzowski

Wiktionary


chorzów-batory

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. dzielnica miasta Chorzowa w województwie śląskim;

Wiktionary

Chorzów-Batory, też: "Chorzów Batory", (niem. 1941–1945 "Königshütte-Bismarck;" śl. "Hajduki") – dzielnica Chorzowa położona w południowej części miasta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Parafia NSPJ w Chorzowie-Batorym organizuje wspólny wyjazd dla seniorów na Górę Świętej Anny.

 (1.1) Możemy dojechać aż do Chorzowa-Batorego i potem się przesiąść.

Wiktionary


chorzęcin

Chorzęcin – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Tomaszów Mazowiecki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Chorzęcin jest włączony do siatki połączeń Miejskiego Zakładu Komunikacyjnego w Tomaszowie Mazowieckim. Do wsi kursują dwie linie.

Wikipedia


chorzępowo

Chorzępowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, w gminie Sieraków, przy drodze wojewódzkiej nr 198. Wieś jest siedzibą sołectwa, w którego skład wchodzi także miejscowość Kobylarnia. We wschodniej części wsi nad Jeziorem Kłosowskim znajduje się integralna część wsi Chorzewo.

Wikipedia


choróbsko

zgrubienie od: choroba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zgrub. od: choroba

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈrupskɔ, AS: χorupsko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chora ż., chorobowe n., choroba ż., chory

 przym. chorobowy, chory, chorobliwy, przedchorobowy

 czas. chorować

 wykrz. choroba

Wiktionary


chorów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie ostrogskim obwodu rówieńskiego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chorów – wieś na Ukrainie w obwodzie wołyńskim
  • Chorów – wieś na Ukrainie w obwodzie rówieńskim
  • Chorów – dawna gmina wiejska istniejąca do 1939 roku w powiecie horochowskim województwa wołyńskiego w Polsce (obecnie na Ukrainie)
  • Chorów – dawna gmina wiejska istniejąca do 1939 roku powiecie zdołbunowskim województwa wołyńskiego (obecnie na Ukrainie)

Wikipedia

Powiązane:

 przym. chorowski

Wiktionary


chorągiew

1. barwna tkanina przytwierdzona do drzewca, często z godłem państwa lub jakiejś organizacji; flaga, sztandar;
2. nadrzędna jednostka organizacyjna w harcerstwie;
3. dawniej: podstawowa jednostka organizacyjna wojska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przytwierdzony do drzewca płat tkaniny o określonych barwach i godłach, ozdobiony haftem, będący znakiem państwa, miasta, oddziału wojskowego, organizacji społecznej, politycznej, itp.;

 (1.2) harc. terytorialna jednostka organizacyjna w harcerstwie obejmująca zwykle obszar województwa;

 (1.3) hist. w dawnej Polsce: oddział żołnierzy, podstawowa jednostka organizacyjno-taktyczna, głównie jazdy, odpowiadająca obecnej kompanii;

 (1.4) kynol. dłuższe włosy występujące u niektórych ras psów na spodniej stronie ogona;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chorągiew (weksylologia)
  • chorągiew (harcerstwo)
  • chorągiew (wojsko)
  • chorągiew (kynologia)
  • chorągiewka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɔˈrɔ̃ŋʲɟɛf, AS: χorõŋʹǵef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chorąży m., chorążyc m., chorążowic m., chorągwiarz m., chorążyna ż., chorąża ż., chorążanka ż., chorążostwo n.

:: zdrobn. chorągiewka ż.

 czas. chorążować

 przym. chorągwiany, chorągiewny, chorągiewkowaty

Wiktionary


chorągiewka

1. mała chorągiew;
2. górna część pióra ptaka zbudowana z włosków nazywanych promykami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od chorągiew

 (1.2) mała chorągiew

 (1.3) muz. w pisowni nut, falująca kreska pisana po obok kreski pionowej oznaczająca długość trwania nuty

 (1.4) ornit. część ptasiego pióra o płaskiej powierzchni po obu stronach stosiny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chorągiew (weksylologia) – płat materiału
  • chorągiewka (lotnictwo) – ustawienie łopat śmigła
  • chorągiewka – część ptasiego pióra
  • Chorągiewka – przysiółek w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Wielka Nieszawka
  • chorągiewka – dawny typ kierunkowskazu (kierunkowskaz ramieniowy)
  • chorągiewka rowerowa
  • chorągiew

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziewczynka trzyma chorągiewkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chorąży m., chorążyc m., chorążowic m., chorągwiarz m., chorążyna ż., chorąża ż., chorążanka ż., chorągiew ż., chorążostwo n.

 czas. chorążować

 przym. chorągwiany, chorągiewny, chorągiewkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) flaga, banderola, proporczyk, sygnałówka

Wiktionary


chorągiewkowaty

przypominający kształtem chorągiewkę


SJP.pl


chorągiewny

dawniej: związany z chorągwią, podstawową jednostką organizacyjną wojska


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. hist. wojsk. związany z chorągwią (oddziałem żołnierzy w dawnej Polsce)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy z nich używał osobnej stannicy, czyli znaku chorągiewnego, wyobrażającego runę wiązaną, z dwóch run skandynawskich złożoną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chorążyna ż., chorążyc mos., chorąży mos., chorążowic m., chorążanka ż., chorągwiarz mos., chorągiew ż., chorągiewka ż.

 przym. chorągwiany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chorągwiany

Wiktionary


chorągwiany

→ chorągiew


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chorągwią (przytwierdzonym do drzewca płatem tkaniny)

 (1.2) harc. związany z chorągwią (jednostką organizacyjną w harcerstwie)

 (1.3) hist. wojsk. związany z chorągwią (oddziałem żołnierzy w dawnej Polsce)

Wiktionary

Patrz:

chorągiew

Przykłady

 (1.1) Chorągwiane drzewce w potężnych łapach Bartka zmieniło się teraz w jakieś piekielne cepy.

 (1.2) Byłam ostatnio przez chwilę na warsztatach dla szefów chorągwianych inspektoratów ratowniczych, akurat trwały prezentacje inspektoratów.

 (1.3) A cóżeśmy, autorament, zawinili, że koło chorągwiane waćpana zgubiło, a waćpan sam siebie znalazłeś między nami?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chorążyna ż., chorążyc mos., chorąży mos., chorążowic m., chorążanka ż., chorągwiarz mos., chorągiew ż., chorągiewka ż.

 przym. chorągiewny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) daw. chorągiewny

Wiktionary


chorągwiarz

dawniej, rzadko: rycerz lub żołnierz wyznaczony do noszenia chorągwi swojej jednostki; chorąży


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzad. rycerz lub żołnierz noszący chorągiew swojej jednostki wojskowej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chorążyna ż., chorążyc mos., chorążowic m., chorążanka ż., chorąży mos., chorągiew ż., chorągiewka ż.

 przym. chorągwiany, chorągiewny, chorągiewkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chorąży

Wiktionary


chorągwica

Chorągwica – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie wielickim, w gminie Wieliczka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia


chorągwice

Chorągwice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie górowskim, w gminie Jemielno.

Wikipedia


chorąża

1. kobieta nosząca chorągiew na jakichś uroczystościach;
2. kobieta mająca stopień wojskowy pomiędzy podoficerskim a oficerskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta niosąca chorągiew, wyznaczona do noszenia chorągwi

 (1.2) pot. kobieta mająca stopień wojskowy chorążego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chorąża polskiej reprezentacji nie wystąpiła w narodowych barwach, a jedynie z napisem "Poland" na swoim stroju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chorążyc m., chorążowic m., chorążyna ż., chorążanka ż., chorążostwo n.

:: fm. chorąży

 czas. chorążować

Wiktionary


chorążacki

przymiotnik

 (1.1) dotyczący chorążego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chorąży

Wiktionary


chorążanka

córka chorążego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. córka chorążego

Wiktionary

Chorążanka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Tomaszów Lubelski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego. 1 stycznia 1998 włączona do gminy Tomaszów Lubelski z gminy Jarczów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. chorąży m., chorążyc m., chorążowic m., chorągwiarz m., chorążyna ż., chorąża ż., chorągiewka ż., chorągiew ż., chorążostwo n.

 czas. chorążować

 przym. chorągwiany, chorągiewny, chorągiewkowaty

Wiktionary


chorążewicz

nazwisko


SJP.pl


chorążostwo

dawniej: urząd, godność chorążego


SJP.pl


chorążowic

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) przest. wnuk chorążego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chorążanka ż., chorąży m., chorążyc m., chorągwiarz m., chorągiew ż., chorążyna ż., chorąża ż., chorągiewka ż.

 czas. chorążować

 przym. chorągwiany, chorągiewny, chorągiewkowaty

Wiktionary


chorąży

1. osoba nosząca chorągiew na jakichś uroczystościach;
2. wojskowy mający stopień pomiędzy podoficerskim a oficerskim;
3. propagator lub obrońca jakiejś idei;
4. dawny ziemski tytuł honorowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. jeden ze stopni wojskowych; hist. również urząd i tytuł szlachecki;

 (1.2) osoba niosąca flagę, chorągiew

Wiktionary

Chorąży (chor.) – nazwa stopnia w korpusie osobowym podoficerskim (do 2004 roku w osobnym korpusie chorążych). Do korpusu podoficerów należy młodszy chorąży, a do podoficerów starszych należą: chorąży, starszy chorąży i starszy chorąży sztabowy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do sali wszedł chorąży i krzyknął: Pobudka żołnierze!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈrɔ̃w̃ʒɨ, AS: χorõũ̯žy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chorążyc m., chorążowic m., chorągwiarz m., chorągiew ż., chorążyna ż., chorąża ż., chorągiewka ż., chorążanka ż., chorążostwo n.

 czas. chorążować

 przym. chorągwiany, chorągiewny, chorągiewkowaty, chorążacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rzad. chorągwiarz

Wiktionary


chorążyc

dawniej: syn chorążego, rycerza lub żołnierza wyznaczonego do noszenia chorągwi jednostki wojskowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. syn chorążego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chorąży m., chorążowic m., chorągwiarz m., chorągiew ż., chorążyna ż., chorąża ż., chorągiewka ż., chorążanka ż., chorążostwo n.

 czas. chorążować

 przym. chorągwiany, chorągiewny, chorągiewkowaty

Wiktionary


chorążyczewski

nazwisko


SJP.pl


chorążyna

żona chorążego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. żona chorążego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chorąży m., chorążyc m., chorążowic m., chorągwiarz m., chorągiew ż., chorąża ż., chorążanka ż., chorągiewka ż., chorążostwo n.

 czas. chorążować

 przym. chorągwiany, chorągiewny, chorągiewkowaty

Wiktionary


choszcz

nazwisko


SJP.pl


choszczeński

przymiotnik od: Choszczno


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Choszczna, związany z Choszcznem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lasy są bardzo ważnym walorem powiatu choszczeńskiego, zwłaszcza jego wschodniej części.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Choszczno n., Choszcznianin mos., Choszcznianka ż.

Wiktionary


choszcznianin

mieszkaniec Choszczna


SJP.pl


choszcznianka

mieszkanka Choszczna


SJP.pl


choszczno

miasto w województwie zachodniopomorskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Choszczno ( Arnswalde) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, siedziba władz powiatu choszczeńskiego oraz gminy miejsko-wiejskiej Choszczno. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. gorzowskiego. Położone na Pojezierzu Choszczeńskim nad jeziorem Kluki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɔʃt͡ʃnɔ, AS: χoščno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Choszcznianin mos., Choszcznianka ż.

 przym. choszczeński

Wiktionary


choszczów

nazwisko


SJP.pl

Choszczów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie puławskim, w gminie Kurów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Kurów. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 266 mieszkańców.

Wikipedia


chotcza

1. gmina wiejska w województwie mazowieckim;
2. dolny bieg Iłżanki


SJP.pl


chotczanin

mieszkaniec Chotczy


SJP.pl


chotczanka

mieszkanka Chotczy


SJP.pl


chotczański

przymiotnik od: Chotcza; chotecki


SJP.pl


chotecki

przymiotnik od: Chotcza; chotczański


SJP.pl


chotel

1. część wsi Kazanki;
2. Chotel Czerwony - wieś w Polsce


SJP.pl

Chotel – część wsi Kazanki w Polsce położonej w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Izbica Kujawska. W pobliżu wsi znajduje się jezioro Chotelskie.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa włocławskiego.

Wikipedia


chotelecki

→ Chotelek


SJP.pl

Patrz:

Chotelek

chotelek

wieś w Polsce


SJP.pl

Chotelek (nazwa historyczna: Chotelek Zielony) – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Busko-Zdrój. Ma status sołectwa. Leży nad rzeką Maskalis.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie kieleckim.

Wikipedia


chotelski

→ Chotel


SJP.pl

Patrz:

Chotel

chotkowo

Chotkowo (kaszub. "Kôtkòwò" lub też "Kôtkòwë", niem. "Kathkow") – wieś kaszubska w Polsce położona na Pojezierzu Bytowskim, w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Borzytuchom. Leży nad jeziorem Chotkowskim. Ma status sołectwa

W latach 1954–1957 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chotkowo, po jej zniesieniu w gromadzie Borzytuchom. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia


chotkowski

nazwisko


SJP.pl


chotków

Chotków – wieś w Polsce, położona w województwie lubuskim, w powiecie żagańskim, w gminie Brzeźnica.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chotków. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia


chotoj

ptak z rodziny garncarzy


SJP.pl


chotomów

Chotomów – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie legionowskim, w gminie Jabłonna. Przez miejscowość przechodzi linia kolejowa nr 9 Warszawa – Gdańsk z przystankiem Chotomów.

Administracyjnie na terenie wsi utworzono dwa sołectwa: "Chotomów" i "Chotomów Północny".

Wikipedia


chotyniec

Chotyniec – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Radymno, w południowej części Płaskowyżu Tarnogrodzkiego. Ma status sołectwa.

Słynie z cerkwi Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy, która została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO wraz z innymi drewnianymi cerkwiami w Polsce i na Ukrainie w 2013 roku.

Wikipedia


chotynin

Chotynin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Bolesławiec.

Wikipedia


chotyłów

Chotyłów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Piszczac. Leży nad rzeką Lutnią.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie bialskopodlaskim.

Wieś jest sołectwem w gminie Piszczac. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 941 mieszkańców i była drugą co do wielkości miejscowością gminy.

Wikipedia


chow-chow

[czytaj: czał-czał] - rasa psów o długiej, gęstej sierści koloru czarnego, rudego albo płowego; pies tej rasy; czau-czau


SJP.pl


chowacz

drobny chrząszcz z rodziny ryjkowców występujący w mniej więcej 100 gatunkach


SJP.pl


chowaniak

nazwisko


SJP.pl


chowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈvãɲɛ, AS: χovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chować, przechowywać

 rzecz. chów mrz.

Wiktionary


chowaniec

dawniej, rzadko: osoba wzięta przez kogoś na utrzymanie, pozostająca pod czyjąś opieką; wychowanek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) reg. duch domowy

 (1.2) stpol. później gwara. przybrane dziecko

 (1.3) reg. zabawa w chowanego

Wiktionary

Ch

Wikipedia

Powiązane:

 (1.2) fż. chowanica, chowanka; czas. chować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chowanek, chobołd, gospodarczyk, komornik, piecuch, latawiec, wychowaniec

 (1.2) wychowaniec

 (1.3) chowanka, chowanki lm.

Wiktionary


chowanka

zabawa dziecięca, w której jedna osoba szuka ukrywających się pozostałych uczestników; chowany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziecięca zabawa polegająca na szukaniu przez jedną osobę ukrywających się pozostałych uczestników lub jednej ukrytej osoby przez pozostałych uczestników

 (1.2) daw. miejsce, w którym coś się przechowuje, chowa

 (1.3) stpol. później gwara. przybrana córka

 (1.4) w lm. chowanki → rodzaj pasztecików

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈvãnka, AS: χovãnka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.3) fm. chowanek, chowaniec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chowany, chowanki, chowaniec

 (1.2) schowek, schowanko, daw. chowanko

 (1.3) chowanica

Wiktionary


chowanna

dawny kwartalnik pedagogiczny poświęcony naukowym zagadnieniom wychowania


SJP.pl

Chowanna czyli system pedagogiki narodowej jako umiejętności wychowania, nauki i oświaty, słowem wykształcenia naszej młodzieży – monumentalne, dwutomowe dzieło pedagogiczne autorstwa Bronisława Ferdynanda Trentowskiego, którego pierwodruk ukazał się w 1842 w Poznaniu (Księgarnia Nowa). Było to właściwie jedyne dzieło Trentowskiego z zakresu pedagogiki. Pisał je począwszy od 1840.

Wikipedia


chowany

zabawa dziecięca polegająca na odnalezieniu przez szukającego pozostałych uczestników zabawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dziecięca zabawa, polegająca na tym, że wszystkie dzieci usiłują ukryć się, a jedno z nich szuka;

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: chować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gramy w chowanego. Adam liczy na głos do dziesięciu, a my się chowamy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈvãnɨ, AS: χovãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chowanka ż.

 czas. chować ndk., przechowywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chowanka, zabawa w chowanego

Wiktionary


chować

ukrywać się, kamuflować przed kimś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. schować)

 (1.1) ukrywać kogoś / coś przed kimś

 (1.2) pielęgnować, wychowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. pochować)

 (2.1) grzebać zmarłych

czasownik przechodni niedokonany (dk. odchować)

 (3.1) hodować

czasownik zwrotny niedokonany chować się (dk. schować się)

 (4.1) ukrywać się przed kimś

 (4.2) przest. wychowywać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Andrzej chował przed rodzicami zdjęcia gołych kobiet pod swoim łóżkiem.

 (1.2) Katarzyna chowała dziecko swojej zmarłej siostry.

 (2.1) Rodzina i przyjaciele chowali zmarłego w ciszy.

 (4.1) Jurek chował się pod kocem.

 (4.2) Jurek chował się na wsi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔvat͡ɕ, AS: χovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chowany mrz., wychowaniec mos., wychowanica ż., chów m., schowanko n., schowek m., zachowek m., pochówek m., wychowanek m., chowaniec m., wychowanka ż., przychówek m., wychowanie n., chowanie n.

 czas. przechować dk., przechowywać ndk., schować dk., pochować dk., wychować dk., wychowywać ndk., odchować dk., odchowywać ndk., podchować dk., podchowywać ndk., uchować dk., dochować dk., dochowywać ndk.

 przym. pochówkowy, wychowawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ukrywać, zatajać, kitrać

 (1.2) wychowywać, hodować

Wiktionary


chowański

nazwisko


SJP.pl


chowańszczyzna

powstanie moskiewskich strzelców w 1682 inspirowane i dowodzone przez księcia Iwana Andriejewicza Chowańskiego


SJP.pl

Chowańszczyzna (ros. Хованщина) – opera Modesta Musorgskiego, oparta na autentycznych wydarzeniach z historii Rosji – nieudanej próbie zamachu stanu z 1682 r.

Wikipedia


chowder

[czytaj: czałder] gęsta zupa z ryb i skorupiaków morskich, zazwyczaj z mlekiem


SJP.pl

Chowder – zupa rybna lub z owocami morza. Potrawa kuchni anglosaskiej, popularna na wschodnim wybrzeżu USA, Australii, Irlandii i Nowej Zelandii. Pierwotnie zupa gotowana była na żaglowcach.

Przygotowywana jest na bazie wywaru z łbów rybich oraz ości i boczku. Wywar zabielany jest zasmażką lub mlekiem, ewentualnie śmietaną. Do wywaru dodaje się kawałki ryb lub owoców morza, które gotuje się ok. 15 min. Podany przepis jest jednym z wielu, gdyż istnieje wiele regionalnych odmian tej potrawy.

Wikipedia


chozrascziot

(samo)opłacalność gospodarcza (z ros., skrót od choziajstwiennyj rascziot)


SJP.pl


choć

chociaż;
1. spójnik rozpoczynający zdania podrzędne (lub ich części), wyrażające kontrast, rozbieżność między oczekiwaniami a tym, co się dokonuje, realizuje, np. "Kobieta to bardzo atrakcyjna, choć trudno powiedzieć, że ładna."; ale, mimo;
2. spójnik rozpoczynający zdania podrzędne (lub ich części), wyrażające szczególność, specyfikę sytuacji, w których podejmowane działania są bezskuteczne, prowadzą do nieoczekiwanych rezultatów, np.: "Spróbował, choć wiedział, że się nie uda.";
3. partykuła uwydatniająca treść, na której ma być skoncentrowana szczególna uwaga, np. "Spróbuj choć jednego."; bodaj, przynajmniej * przed spójnikiem "choć" stawiamy zawsze przecinek


SJP.pl

spójnik

 (1.1) używany, aby wyrazić, że to, co jest powiedziane w pierwszej części zdania pomimo przytoczonych w drugiej części zdania okoliczności jest prawdą

partykuła

 (2.1) podkreślenie treści, na której zależy mówiącemu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwanaście cylindrów ferrari 410 pracowało nadal bezgłośnie, choć strzałka szybkościomierza przekraczała cyfrę sto dwadzieścia.

 (1.1) Cieszył się, choć sam nie wiedział dlaczego.

 (2.1) Choć raz posłuchaj mnie uważnie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔt͡ɕ, AS: χoć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chociaż, stpol. lubo

Wiktionary


choćby

1. spójnik, skrócone "chociażby";
2. partykuła, np. "Przyjdź choćby jutro."


SJP.pl

spójnik

 (1.1) spójnik wzmacniający treść zdania nadrzędnego i komunikujący, że sytuacja podana w zdaniu podrzędnym nie będzie miała lub nie powinna mieć wpływu na realizację zdania nadrzędnego

 (1.2) spójnik wyrażający lekceważenie mówcy wobec określonego wyboru i jednocześnie sugerujący jedną z opcji

partykuła

 (2.1) partykuła wskazująca na dolne ograniczenie jakiejś wielkości lub intensywności jakiegoś zjawiska

 (2.2) partykuła sugerująca, że dołączany składnik jest tylko jednym z wielu możliwych przykładów lub opcji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Choćby cię smażyli w smole, nie mów bracie, co jest w szkole.

 (1.1) Choćbyśmy na rzęsach stawali, i tak ich nie dogonimy.

 (1.2) Kupisz lepszy wszędzie, choćby i na bazarze.

 (2.1) Chciałbym zarabiać choćby połowę tego co on.

 (2.1) Powinieneś ustąpić jej w jednej choćby kwestii, żeby nie poczuła się urażona.

 (2.1) Pożycz mi choćby stówę!

 (2.1) Jeśli ten chłopak choćby dotknie mojej córki, przetrzepię mu skórę!

 (2.2) Pogadajcie choćby o pogodzie.

 (2.2) Niestety nie wszyscy są kulturalni, weźmy choćby twojego sąsiada.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔd͡ʑbɨ, AS: χoʒ́by

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nawet gdyby, nawet jeśli, chociażby

 (1.2) chociażby

 (2.1) przynajmniej, co najmniej

 (2.2) na przykład

Wiktionary


choćmirowo

Choćmirowo (kaszb. "Stôré Chòcmirowò" lub też "Stôré Chòczmirowò", Alt Gutzmerow) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Główczyce.

Wieś wchodzi w skład "sołectwa Choćmirówko".

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia


choćmirówko

Choćmirówko (kaszb. "Nowé Chòcmirowò" lub też "Nowé Chòczmirowò", Neu Gutzmerow) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Główczyce. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 213. Ma status sołectwa.

W skład "sołectwa Choćmirówko" wchodzą wsie Choćmirówko i Choćmirowo. W 2024 sołectwo liczyło 166 mieszkańców.

Wikipedia


chołdzyński

nazwisko


SJP.pl


chołmogorski

1. rasa chołmogorska krów - rasa krów pochodząca z Rosji;
2. gęś chołmogorska - rasa gęsi pochodząca z Rosji


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chołmogorami, dotyczący Chołmogor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chołmogory nmos.

Wiktionary


chołmogory

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w północnej Rosji europejskiej;

Wiktionary

Chołmogory (ros. Холмого́ры) – miejscowość w północnej Rosji administracyjne centrum Rejonu Chołmogorskiego w obwodzie archangielskim. Jest położona na lewym brzegu rzeki Dwiny, 75 km na południowy wschód od Archangielska i 90 km na północ od monasteru Antoniewo-Sijskiego. Nazwa pochodzi od fińskiego "Kalmomäki" co oznacza „wzgórze cmentarne”.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. chołmogorski

Wiktionary


chołodziec

chłodnik; zupa (owocowa lub z botwiny) podawana na zimno


SJP.pl


chołojów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie w rejonie radziechowskim obwodu lwowskiego;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chołojowski

Wiktionary


chołoniewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Chołoniewski – katolicki duchowny
  • Andrzej Chołoniewski – polski oficer
  • Antoni Chołoniewski – polski dziennikarz, publicysta, działacz narodowy
  • Jacek Chołoniewski – polski przedsiębiorca, publicysta i ekspert ekonomiczny
  • Marek Chołoniewski – polski kompozytor, animator kultury
  • Stanisław Chołoniewski - polski duchowny
  • Kamilla Chołoniewska - działaczka społeczna, pisarka, dziennikarka

Wikipedia


chołuj

nazwisko


SJP.pl


chośnica

Chośnica (kaszub. Chòsznica) – wieś kaszubska w Polsce na zachodnim skraju Pojezierza Kaszubskiego położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Parchowo.

Wieś jest siedzibą sołectwa "Chośnica". W skład sołectwa wchodzą również miejscowości Bawernica, Folwark i Chałupa.

Wikipedia


chrabostówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Chrabostówka (białorus. Храбастоўка Chrabastoŭka) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Narew.

Prawosławni mieszkańcy wsi należą do parafii Podwyższenia Krzyża Pańskiego w Narwi, a wierni kościoła rzymskokatolickiego do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Narwi.

Wikipedia


chrabota

nazwisko


SJP.pl


chrabąszcz

niewielki brązowy chrząszcz, groźny szkodnik w leśnictwie i sadownictwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ent. roln. mały brązowawy chrząszcz

 (1.2) pot. mot. jeden z modeli samochodu marki Volkswagen

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chrabąszcz majowy
  • chrabąszcz kasztanowy
  • guniak czerwczyk
  • chrabąszczowate

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ogrodach sąsiadujących z terenami leśnymi można w późnowiosenne wieczory napotkać duże, nisko latające chrabąszcze. Pojawiają się w znacznej liczbie raz na cztery lata i przez cały maj dobierają się w pary.

 (1.2) W Pępowie można obejrzeć 40 modeli, z czego 30 to zabytkowe samochody spod znaku Volkswagena. Królują garbusy: od najstarszego, z 1956 roku, produkcji niemieckiej, po najnowszy model „chrabąszcza”, wyprodukowany w Meksyku.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chrabąszczowaty

 rzecz. chrobak m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) chrząszcz, garbus

Wiktionary


chrabąszczowaty

przypominający kształtem chrabąszcza


SJP.pl


chrabąszczowy

→ chrabąszcz


SJP.pl

Patrz:

chrabąszcz

chrabąszczyk

mały chrabąszcz


SJP.pl


chrabęszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chrabęścić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chrabęścić

Wiktionary


chrabęścić

czasownik

 (1.1) gw-pl|Poznań. szeleścić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Coś chrabęści za winklem.

 (1.1) "Słychać było jak w gęstwinie wiatr się krząta i chrabęści,

::Tedy szkielet poskoczył i zacisnął swe pięści!"

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrabęszczenie n.

Wiktionary


chram

świątynia lub miejsce kultu religijnego, szczególnie w kontekście religii słowiańskich lub azjatyckich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. świątynia pogańska;

Wiktionary

Zobacz też: Chram (król).

Chram (także kącina, kupiszta; neologizmy: kontyna, gontyna) – typ budowli sakralnej w religii Słowian. Miejsce spotkań, modlitw, nabożeństw i wróżb, którego rolę pierwotnie pełniły poświęcone kultowi drzew oraz sił przyrody gaje – słowiańskie odpowiedniki świętych gajów w innych kulturach.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) stpol. bożnica

Wiktionary


chramanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chramać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chramać ndk.

Wiktionary


chramać

czasownik

 (1.1) stpol. kuleć, utykać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxrãmat͡ɕ, AS: χrãmać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chramanie n.

Wiktionary


chramowy

→ chram


SJP.pl

Patrz:

chram

chrap

1. głos słonki wydawany podczas lotu tokowego;
2. głos łoszy wydawany w czasie rui


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) śrpol. gniew

 (1.2) śrpol. chrypka

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od chrapać

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od: chrapa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xrap, AS: χrap

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrapa ż.

Wiktionary


chrapa

1. część górnej wargi u niektórych ssaków;
2. urządzenie doprowadzające powietrze do silnika spalinowego na okręcie podwodnym płynącym w niewielkim zanurzeniu; chrapy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. anat. fałd przykrywający nozdrza niektórych zwierząt np. koni;

 (1.2) łow. nozdrza zwierzyny płowej (jeleniowatych) oraz muflona i kozicy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z przyjemnością głaskała aksamitne chrapy urodziwej gniadej klaczy.

 (1.2) Wylękniona łosza zadziera chrapy, okręca się na tylnych biegach i daje susa, aby uciec.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrap mrz., chrapanie n., chrapanina ż., chrapnięcie n.

 czas. chrapać ndk., chrapnąć dk.

 przym. chrapliwy

 przysł. chrapliwie

Wiktionary


chrapanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) o ludziach: hałaśliwe charczenie w czasie snu

 (1.2) o zwierzętach, np. koniach: wydawanie chrapliwego dźwięku

Wiktionary

Chrapanie – wibracja języczka i podniebienia miękkiego podczas wdechu. Najczęściej występuje podczas snu. Choć nie zagraża życiu, może być objawem groźnego bezdechu sennego. Chrapanie może utrudniać sen osobie dotkniętej tym problemem i innym, śpiącym w pobliżu. Ocenia się, że około 30% dorosłych ludzi chrapie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Musimy położyć kres twojemu chrapaniu, kupmy lekarstwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xraˈpãɲɛ, AS: χrapãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrapnięcie n., chrapa ż.

 czas. chrapać ndk., chrapnąć dk.

 przym. chrapliwy

 przysł. chrapliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) parskanie

Wiktionary


chrapanina

potocznie: charkotliwe dźwięki wydawane w czasie snu; chrapanie, pochrapywanie


SJP.pl


chrapanów

Chrapanów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, w gminie Zawichost. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 755.

Wikipedia


chrapać

1. wydawać charkotliwe, świszczące dźwięki podczas snu; pochrapywać;
2. potocznie: spać; drzemać, kimać;
3. wydawać chrypliwe dźwięki; rzęzić, charczeć, charkotać;
4. o samicy jelenia, łosia, daniela: wydawać charakterystyczny głos w czasie rui


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. chrapnąć)

 (1.1) oddychać w trakcie snu charcząc

 (1.2) żart. spać

 (1.3) o ludziach: rzęzić jakby chrapiąc (1.1)

 (1.4) o zwierzętach: parskać jakby chrapiąc (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie zmrużyłem oka całą noc, bo sąsiad donośnie chrapał.

 (1.2) Zajrzałam do sypialni, ale chrapałeś tak słodko, że ciebie nie budziłam.

 (1.4) Konie chrapały i wyprężone ich nogi silnie biły kopytami w twardą drogę, żeby się na niej utrzymać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxrapat͡ɕ, AS: χrapać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrapa ż., chrapanie

 przysł. chrapliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) spać, drzemać, kimać

 (1.3) charczeć

Wiktionary


chrapek

potocznie:
1. mała chrapa (część górnej wargi);
2. przestarzałe: ochota, chętka, kaprys; dziś zwykle w związku frazeologicznym: mieć na coś chrapkę - mieć chęć, apetyt na coś


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Chrapek
  • Krzysztof Chrapek
  • Michał Chrapek

Wikipedia


chrapickiego

żartobliwie: ciąć (ucinać) chrapickiego - spać, chrapiąc


SJP.pl


chrapka

potocznie:
1. mała chrapa (część górnej wargi);
2. przestarzałe: ochota, chętka, kaprys; dziś zwykle w związku frazeologicznym: mieć na coś chrapkę - mieć chęć, apetyt na coś


SJP.pl


chrapkiewicz

nazwisko


SJP.pl


chrapkowski

nazwisko


SJP.pl


chrapliwie

przysłówek

 (1.1) w sposób chrapliwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrapa ż., chrapliwość ż., chrapanie n.

 czas. chrapać ndk.

 przym. chrapliwy

Wiktionary


chrapliwiej

stopień wyższy od przysłówka: chrapliwie


SJP.pl


chrapliwość

→ chrapliwy


SJP.pl

Patrz:

chrapliwy

chrapliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: chrapliwy


SJP.pl


chrapliwy

przypominający chrapanie; ochrypły, charczący, szorstki


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) przypominający chrapanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrapa ż., chrapliwość ż., chrapanie n.

 przysł. chrapliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chrypliwy, ochrypły, szorstki

Wiktionary


chrapowaty

chropawy, chropaty, chropowaty;
1. mający szorstką powierzchnię;
2. pozbawiony dźwięczności; matowy, chrapliwy;
3. przenośnie: daleki od ideału, wymagający poprawy


SJP.pl


chrapowo

Chrapowo (do 1945 Hohengrape) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Pełczyce. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

W 2007 wieś liczyła 304 mieszkańców. Leży ok. 3,5 km na zachód od Pełczyc i jest najbardziej na zachód położoną miejscowością zarówno gminy jak i powiatu.

Wikipedia


chrapy

1. głos słonki wydawany podczas lotu tokowego;
2. głos łoszy wydawany w czasie rui


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chrapy – część górnej wargi u niektórych ssaków
  • chrapy – urządzenie stosowane na okrętach podwodnych do doprowadzania powietrza do silników spalinowych w czasie, kiedy okręt jest zanurzony
  • Chrapy – osada w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Wiązownica
  • Chrapy – część wsi Dzikowo w województwie kujawsko-pomorskim
  • Chrapy – część wsi Głuchów w województwie łódzkim
  • Chrapy – część wsi Przybysławice w województwie małopolskim
  • Chrapy – część wsi Stróże w województwie małopolskim
  • Chrapy – część wsi Kuźniaki w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Strawczyn

Wikipedia


chrcynno

Chrcynno – dawniej Chrzcinno, wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie nowodworskim, w gminie Nasielsk. około 45 km na północ od Warszawy.

W latach 1962–1973 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chrcynno, wcześniej w gromadzie Krzyczki. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


chreia

[czytaj: chreja] w starożytności: zbiór humorystycznych powiedzeń sławnych ludzi i anegdot o tych osobach; chreja, chryja


SJP.pl


chreja

w starożytności: zbiór humorystycznych powiedzeń sławnych ludzi i anegdot o tych osobach; chreia, chryja


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chrematonim

w językoznawstwie: nazwa własna materialnego wytworu rąk ludzkich, np. nazwa kosmetyku, urządzenia, pojazdu itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. nazwa własna przedmiotu kultury materialnej, np. działa, statku, dzwonu, zegara itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxrɛ̃maˈtɔ̃ɲĩm, AS: χrẽmatõńĩm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrematonomastyka ż., chrematonimia ż.

Wiktionary


chrematonimia

dział onomastyki zajmujący się badaniem nazw własnych materialnych wytworów rąk ludzkich (chrematonimów)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. nauk. dziedzina onomastyki zajmująca się badaniem nazw własnych wszelkich wytworów działalności ludzkiej

Wiktionary

Chrematonimia (gr. "chrema, chrematos" „rzecz, przedmiot, towar”) – nauka, której przedmiotem badań są nazwy własne niektórych wytworów przemysłowych, rękodzielniczych, jednostkowych i seryjnych, które nie są trwale związane z określonym krajobrazem, tzw. chrematonimy. Jest to najbardziej dyskusyjny dział onomastyki.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. chrematonim mrz., chrematonomastyka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chrematonomastyka

Wiktionary


chrematonomastyka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. nauk. dziedzina onomastyki zajmująca się badaniem nazw własnych wszelkich wytworów działalności ludzkiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrematonim mrz., chrematonimia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chrematonimia

Wiktionary


chreptowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chreptowiczowie
  • Teodor (Fiedor „Tedko, Fedko”) Chreptowicz, herbu Odrowąż (? – 1528), syn Bohdana
  • Adam Iwanowicz Chreptowicz, herbu Odrowąż (1557, Sienno – 1628), podkomorzy nowogródzki
  • Jerzy Chreptowicz, herbu Odrowąż (1586, Wiszniew – 1650), wojewoda nowogródzki od 1646
  • Karol Litawor Chreptowicz, herbu Odrowąż (? – ok. 1801)
  • Joachim Litawor Chreptowicz, herbu Odrowąż (1729 – 1812), kanclerz wielki litewski
  • Pałac Chreptowiczów w Grodnie
  • Gąsienica (nazwisko)
  • Chreptowce

Wikipedia


chresto

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) reg-pl|Białystok. karc. trefl

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. kresto n.

Wiktionary


chrestomatia

publikacja zawierająca wybór utworów (w całości lub we fragmentach) różnych autorów, przeznaczona zazwyczaj do użytku szkolnego; antologia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. wypisy, wybór fragmentów pism (z jakiegoś względu szczególnie ważnych, przydatnych do czegoś - np. do badań lub do ogólnej orientacji w piśmiennictwie jakiegoś typu)

Wiktionary

Chrestomatia – wydawnictwo zawierające wybrane teksty różnych twórców, opublikowane w całości lub we fragmentach. Przeznaczone do użytku szkolnego lub nauki samodzielnej.

Słowo "chrestomatia" wywodzi się z języka greckiego – "chrēstomátheia" – "wypisy", "chrēstós" – "pożyteczny".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxrɛstɔ̃ˈmatʲja, AS: χrestõmatʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wypisy, wybór tekstów

Wiktionary


christensen

nazwisko


SJP.pl

Christensen – były amerykański konstruktor wyścigowy, startujący w wyścigu Indianapolis 500 na przełomie lat 50. i 60.

Wikipedia


christian

obce imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chrystian – imię męskie
  • Christian – wrestler używający pseudonimu „Christian”, właśc. Jason Reso
  • Christian (Christian Corrêa Dionisio (ur. 1975) – brazylijski piłkarz
  • hrabstwo Christian (ang. Christian County) – w stanie Illinois
  • hrabstwo Christian (ang. Christian County) – w stanie Kentucky
  • hrabstwo Christian (ang. Christian County) – w stanie Missouri
  • hasła o tytule Chrystian

Wikipedia


christiania

ostry skręt na nartach; krystiania, chrystiania


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Christiania – dzielnica Kopenhagi
  • Christiania – jedna z dawnych nazw norweskiej stolicy (Oslo)
  • Christiania – pierwszy publiczny teatr w Norwegii ze stałą siedzibą, położony przy placu Bankowym (Bankplassen), w centrum Christianii
  • Christiania (ang. Christiania Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Jackson
  • Christiania (ang. Christiania Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Burleigh

Wikipedia


christianrockowy

→ christian rock [czytaj: kristjanrokowy]


SJP.pl


christie

[czytaj: kristi] nazwisko obce


SJP.pl

Christie – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Oklahoma, w hrabstwie Adair.

Wikipedia


christine

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Christine – powieść Stephena Kinga
  • Christine – ekranizacja powieści Stephena Kinga z 1983 roku
  • Christine – szósty singel zespołu Siouxsie and the Banshees
  • Christine – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Richland
  • Christine – miejscowość w stanie Teksas, w hrabstwie Atascosa

Wikipedia


christo

Christo (właśc. Christo Wladimirow Jawaszew, bułg. "Христо Владимиров Явашев", znany także jako Christo Javacheff, ur. 13 czerwca 1935 w Gabrowie, zm. 31 maja 2020 w Nowym Jorku) – amerykański artysta pochodzenia bułgarskiego. Jeden z twórców sztuki krajobrazu. Wraz z żoną, francuską artystką Jeanne-Claude Denat de Guillebon (ur. 13 czerwca 1935, zm. 19 listopada 2009), tworzył duet Christo i Jeanne-Claude.

Wikipedia


christoph

[czytaj: kristof] obce imię męskie


SJP.pl


christophe

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bernard Christophe – francuski astronom
  • Christophe – francuski piosenkarz
  • Christophe – francuski pisarz
  • Henri Christophe – haitański polityk
  • Paul Christophe – belgijski inżynier
  • Pierre Christophe – francuski kompozytor
  • Robert Christophe – francuski pływak
  • Krzysztof
  • Saint-Christophe

Wikipedia


christopher

[czytaj: kristofer] obce imię męskie


SJP.pl

Christopher – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Illinois, w hrabstwie Franklin.

Wikipedia


chrl

[czytaj: cha-er-el] skrót od: Chińska Republika Ludowa


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = geogr. polit. Chińska Republika Ludowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stolicą ChRL jest Pekin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xa‿ɛr‿ˈɛl, AS: χa‿er‿el

Wiktionary


chrobacja

starożytna kraina słowiańska z pierwotną stolicą na Łysej Górze


SJP.pl


chrobak

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) daw. robak, małe zwierzę, zwłaszcza owad i jego gąsienice, zwierzę pełzające

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Eugeniusz Chrobak – polski taternik, alpinista i himalaista
  • Halina Chrobak – polska aktorka teatralna, filmowa i dubbingowa
  • Tadeusz Chrobak – polski filozof
  • Tadeusz Chrobak – polski kartograf
  • Rudolf Chrobak – austriacki lekarz ginekolog

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxrɔbak, AS: χrobak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrobotek m., chrobot m., chrobąszcz m., chrabąszcz m., chrobotanie n., chrobactwo n., chrobotacz m.

:: zdrobn. chrobaczek m.

 czas. chrobotać, chrobotnąć

 przym. chrobaczywy, chrobotkowaty, chrobotliwy, chrobotny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) robak, czerw; daw. czyrw, czyrzw, pandrow, ruch, rupie

Wiktionary


chrobocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od chrobot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrobot m.

Wiktionary


chrobok

nazwisko


SJP.pl


chrobot

odgłos powstający przy drapaniu, gryzieniu lub przesuwaniu (się) czegoś ciężkiego, twardego; chrzęst, trzask, zgrzyt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) niski odgłos drapania, gryzienia, odgłos działania metalowego mechanizmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chrobot myszy pod podłogą wzbudził panikę lokatorki.

 (1.1) Chrobot klucza w zamku spłoszył włamywacza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxrɔbɔt, AS: χrobot

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chrobotać

 rzecz. chrobocik mrz., chrobak m., chrobotanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgrzyt, chrzęst, chrupot

Wiktionary


chrobotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chrobotać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chrobotać

 rzecz. chrobak m., chrobot mrz.

Wiktionary


chrobotać

wydawać chrobot, chrzęst; chrzęścić


SJP.pl


chrobotek

rodzaj krzaczkowatego porostu z rzędu misecznikowców


SJP.pl


chrobotkowate

rodzina porostów krzaczkowatych


SJP.pl

Chrobotkowate ("Cladoniaceae" Zenker) – rodzina workowców. Ze względu na współżycie z glonami zaliczana jest do grupy porostów.

Wikipedia


chrobotkowaty

o cechach chrobotkowatych


SJP.pl


chrobotkowy

→ chrobotek


SJP.pl

Patrz:

chrobotek

chrobotliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: chrobotliwy


SJP.pl


chrobotliwy

wydający odgłos podobny do chrobotania


SJP.pl


chrobotnąć

wydać chrobot, chrzęst; chrzęstnąć, chrząstnąć, zachrzęścić


SJP.pl


chrobrość

dawniej: cecha kogoś odważnego, dzielnego, mężnego


SJP.pl


chrobry

dawniej:
1. odważny, dzielny, mężny, śmiały;
2. świadczący o czyjejś odwadze, śmiałości, np. chrobry czyn


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest. dziś książk. podn. dzielny, mężny, odważny, śmiały, waleczny, bohaterski

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Światosław I Chrobry (ok. 942 – ok. 972) – kniaź Rusi Kijowskiej
  • Bolesław I Chrobry (967–1025) – pierwszy król Polski
  • Mścisław Chrobry (? – 1036) – książę tmutarakański i czernihowski
  • Mścisław II Rościsławicz Chrobry (? – 1180) – książę biełgorodzki, smoleński i nowogrodzki
  • Michał Chrobry (? – 1248) – książę moskiewski i wielki książę włodzimierski
  • Włodzimierz Chrobry (1353–1410) – książę borowsko-sierpuchowski, moskiewski, wołucki, rżewski, horodecki i uglicki
  • Olga Chrobra (1926–1994) – polska pisarka, rzeźbiarka
  • 1 Pułk Pancerny im. Króla Bolesława Chrobrego AK
  • 17 Pułk Ułanów Wielkopolskich im. Króla Bolesława Chrobrego 1919–1939
  • 2 Pułk Grenadierów Wielkopolskich im. Króla Bolesława Chrobrego – pułk piechoty PSZ na Zachodzie
  • 5 Kresowa Brygada Zmechanizowana im. Króla Bolesława Chrobrego 1998–2002
  • 5 Kresowa Dywizja Zmechanizowana im. Króla Bolesława Chrobrego 1990–1998

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxrɔbrɨ, AS: χrobry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrobrość ż., Chrobry m.

 przysł. chrobrze

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzielny, mężny, odważny, śmiały, waleczny, bohaterski, bitny

Wiktionary


chrobrzej

stopień wyższy od przysłówka: chrobrze


SJP.pl


chrobrów

Chrobrów (niem. "Petersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żagańskim, w gminie Żagań przy drodze krajowej nr 12.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie zielonogórskim.

Wikipedia


chrodegang

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary


chrom

pierwiastek chemiczny o symbolu Cr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Cr i liczbie atomowej 24;

Wiktionary

Chrom (Cr, chromium) – pierwiastek chemiczny, metal przejściowy z bloku d układu okresowego. Ma 13 izotopów, od do, z czego trwałe są izotopy 50, 52, 53 i 54. Został odkryty w roku 1797 przez Louisa Nicolasa Vauqellina.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma chrom?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xrɔ̃m, AS: χrõm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chromian m., chromianka ż., chromit m., chromoferryt m., chromowanie n.

 czas. chromować ndk.

 przym. chromowany, chromowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Cr

Wiktionary


chroma

1. pigment malarski otrzymywany z siarczanu ołowiu lub chromianów
2. w systemie barw Munsella: jedna z trzech cech barwy, odpowiadająca jej nasyceniu; pozostałe cechy to: hue (odcień) i value (jasność)


SJP.pl

Chroma – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji. Długość 685 km (wraz z Temteken 711 km); powierzchnia dorzecza 19 700 km².

Powstaje w górach Połousny Kriaż z połączenia rzek "Temteken" i "Nemałak-Arangus"; płynie zabagnioną doliną w kierunku północno-wschodnim przez Nizinę Jańsko-Indygirską, tworząc liczne meandry; uchodzi do Zatoki Chromskiej Morza Wschodniosyberyjskiego. W dorzeczu bardzo liczne jeziora, przeważnie niewielkie.

Wikipedia


chromacjusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostatnie lata życia Chromacjusza przypadły na czasy najazdu Wizygotów pod wodzą Alaryka.

Wiktionary


chromal

stop żelaza, chromu i aluminium, stosowany do wyrobu elementów grzejnych w piecach elektrycznych


SJP.pl


chromalit

kruchy żużel otrzymywany jako produkt uboczny przy wytapianiu żelazochromu, stosowany w odlewnictwie do utwardzania mas formierskich ze szkłem wodnym; żużel żelazochromowy


SJP.pl


chromanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chromać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chromać ndk.

 przym. chromy

 rzecz. chromy m.

Wiktionary


chromatofor

1. komórka skóry właściwej kręgowców wytwarzająca i zawierająca różne barwniki;
2. barwne ciałko występujące w cytoplazmie komórek roślin; barwny plastyd;
3. organella zawierająca barwniki u niektórych bakterii i sinic, uczestnicząca w fotosyntezie


SJP.pl

Chromatofory – struktury związane z powstawaniem barw u różnych organizmów.

Chromatofory zwierząt zawierające pigment komórki spotykane szeroko wśród zwierząt, w tym płazów, ryb, gadów, skorupiaków, głowonogów, a także u bakterii. Dla odmiany u ssaków i ptaków występuje rodzaj komórek zwanych melanocytami, pełniących podobną funkcję.

Wikipedia


chromatoforowy

→ chromatofor


SJP.pl

Patrz:

chromatofor

chromatograf

urządzenie do wykonywania chromatografii


SJP.pl


chromatografia

metoda rozdzielania jednorodnych mieszanin na składniki


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chromatograficzny

→ chromatografia


SJP.pl

Patrz:

chromatografia

chromatogram

ciecz lub gaz służący do rozdzielania lub badania składu mieszanin związków chemicznych


SJP.pl


chromatoliza

rozpuszczanie się chromatyny w cieczy jądra komórkowego


SJP.pl

Chromatoliza – częsta zmiana neuropatologiczna. W początkowej fazie następuje obrzmienie komórki, zanik substancji Nissla i peryferyjne przesunięcie jądra komórkowego.

Charakterystyczna np. dla zapalenia rogów przednich rdzenia kręgowego w wyniku infekcji wirusami Picorna.

Wikipedia


chromatopolarografia

analiza polarograficzna składników mieszaniny rozdzielonej metodami chromatograficznymi; analiza chromatopolarograficzna


SJP.pl


chromatopolarograficzny

→ chromatopolarografia


SJP.pl

Patrz:

chromatopolarografia

chromatopsja

1. zdolność do widzenia barwnego, spostrzegania i rozróżniania kolorów;
2. w medycynie: zaburzenie wzroku polegające na widzeniu przedmiotów bezbarwnych w kolorach


SJP.pl


chromatron

kineskop barwny o trzech wyrzutniach elektronowych umieszczonych w jednej linii


SJP.pl


chromatyczność

→ chromatyczny


SJP.pl

Patrz:

chromatyczny

chromatyczny

1. barwny;
2. w muzyce:
a) skala chromatyczna - skala, w której kolejnych 12 dźwięków oddzielonych jest sekundą małą, półtonem; skala dodekafoniczna;
b) znaki chromatyczne - znaki notacji muzycznej zmieniające wysokość dźwięku odpowiadającego nucie, np. krzyżyki i bemole;
c) instrument chromatyczny - instrument pozwalający wydobyć wszystkie dźwięki skali chromatycznej;


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) fiz. szt. mający wiele barw; związany z barwami; zdolny do rozdziału kolorów widma poprzez załamanie światła

 (1.2) muz. wydobywający barwę muzyki poprzez postępowanie kolejno półtonami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chromatyka ż.

 przysł. chromatycznie

 przym. chromowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barwny, kolorowy

Wiktionary


chromatyda

część chromosomu (zbudowana z jednej nici chromatynowej)


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chromatyka

1. nauka o barwach, składaniu i mieszaniu kolorów;
2. kolorystyka obrazu;
3. w muzyce:
a) zasady alteracji, podwyższania lub obniżania dźwięków skali diatonicznej;
b) wykorzystywanie tych zasad


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka o barwach

 (1.2) kolorystyka obrazu

 (1.3) muz. podwyższenie lub obniżenie stopnia w skali diatonicznej

Wiktionary

Fr

Wikipedia

Powiązane:

 przym. chromatyczny

Wiktionary


chromatyna

podstawowy składnik chromosomów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. włóknista substancja występująca w jądrze komórkowym;

Wiktionary

Chromatyna ("chromatinum") – włóknista substancja występująca w jądrze komórkowym, zbudowana z DNA, histonów, niehistonowych białek i małej ilości RNA. Stanowi główny składnik chromosomów i jest nośnikiem genów. Występuje również w nukleoidzie bakterii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chromatyna może kurczyć się i rozkurczać, powodując zmianę upakowania struktury chromosomów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxrɔ̃maˈtɨ̃na, AS: χrõmatỹna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chromatynowy

Wiktionary


chromatynowy

związany z chromatyną


SJP.pl


chromatyzm

zabarwienie obrazu powstające na skutek rozszczepienia promieni świetlnych w soczewce (aberracji chromatycznej)


SJP.pl


chromać

utykać na nogę, kuleć


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) daw. kuleć

 (1.2) przen. niedomagać, szwankować, mieć usterki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxrɔ̃mat͡ɕ, AS: χrõmać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chromy

 czas. ochromieć

 rzecz. chromy m., chromanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kuleć, utykać, pot. kuśtykać

Wiktionary


chromel

stop niklu wykorzystywany do budowy termoelementów, zawiera 10% chromu


SJP.pl

Chromel – żaroodporny stop niklu (90%) z chromem (10%), odporny na korozję.

Stosowany jest jako materiał oporowy, np. do wyrobu spiral grzejnych oraz w termoogniwach typu E i K. Termoogniwa z chromelu w połączeniu z alumelem wykazują bardzo dobrą liniową zależność napięcia od temperatury i stosowane są do 1370 °C.

Wikipedia


chromestezja

barwne słyszenie; zdolność do trwałego kojarzenia wrażeń słuchowych


SJP.pl


chromian

sól kwasu chromowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. sól kwasu chromowego(VI) (H₂CrO₄), zawierająca anion CrO₄²⁻, jak i sam ten właśnie anion

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chromiany są silnymi utleniaczami, mają zazwyczaj intensywnie żółtą barwę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dichromian mrz., chrom mrz.

 przym. chromowy

Wiktionary


chromianometria

metoda analizy miareczkowej, w której do miareczkowania stosuje się roztwory chromianów (głównie chromian potasu)


SJP.pl

Chromianometria – dział redoksymetrii, technika analityczna polegająca na miareczkowaniu analizowanej substancji jonami chromianowymi na VI stopniu utlenienia. Wykorzystuje się do tego mianowane roztwory dichromianu potasu (#PATRZ).

W reakcji z analizowaną substancją pomarańczowe jony chromianowe pełnią rolę utleniacza i w środowisku kwaśnym redukują się do jonów #PATRZ o zielonym zabarwieniu. Przykładem może być oznaczanie jonów żelaza(II):

Wikipedia


chromianować

wytwarzać powłoki ochronne na powierzchni metalu działanie związkami chromu


SJP.pl


chromianowy

związany z chromianem


SJP.pl


chromiany

1. minerały zawierające aniony kwasu chromowego lub dichromowego;
2. nieorganiczne sole kwasu chromowego


SJP.pl


chromiec

wieś w województwie dolnośląskim, gmina Stara Kamienica


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chromiec – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Stara Kamienica
  • Chromiec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Nowe Miasto nad Wartą
  • Chromiec − prawy dopływ Kamienicy w dorzeczu Bobru

Wikipedia


chromieć

przestarzałe:
1. stawać się chromym;
2. być chromym; utykać, kuleć;
3. przenośnie: tracić wartość, znaczenie


SJP.pl


chromik

nazwisko


SJP.pl


chromin

Chromin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Borowie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Świętej Trójcy w Borowiu.

Wikipedia


chrominancja

w fizyce: jakościowa cecha barwy obejmująca nasycenie i odcień koloru; chromatyczność (pojęcie często mylone z chiromancją)


SJP.pl

Chrominancja – składowa analogowego lub cyfrowego sygnału obrazu kolorowego odpowiadająca za odcień oraz nasycenie koloru.

Wikipedia


chromisty

grupa prostych organizmów, której dużą część stanowią glony, brunatnice, okrzemki i bruzdnice, traktowana jako oddzielne królestwo lub podkrólestwo protistów


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chromit

minerał z grupy spineli, tlenek żelaza i chromu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał zawierający tlenek żelaza i chromu (FeCr2O4)

Wiktionary

Chromit – minerał z grupy tlenków, zaliczany do grupy spineli chromowych.

Nazwa pochodzi od składu chemicznego minerału, którego głównym składnikiem jest chrom; "gr. khroma (chroma) = kolor, barwa" (W Haidinger – 1845 r.). Minerał pospolity, szeroko rozpowszechniony. Jeden z pierwszych minerałów, które wyodrębniają się w procesie różnicowania magmy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. chrom mrz.

 przym. chromowy

Wiktionary


chromitowy

związany z chromitem


SJP.pl


chromiński

nazwisko


SJP.pl


chromoaluminiowanie

nasycanie powierzchni stali lub żeliwa jednocześnie chromem i glinem; chromoglinowanie


SJP.pl


chromocynkografia

w poligrafii: fotochemiczna metoda sporządzania płyt cynkowych do barwnego druku wypukłego


SJP.pl


chromocystoskopia

badanie dróg moczowych z wykorzystaniem podanego dożylnie barwnika


SJP.pl


chromodiopsyd

minerał z grupy krzemianów, odmiana diopsydu


SJP.pl


chromodruk

chromotypia; przestarzale:
1. technika wypukłego drukowania wielobarwnego;
2. odbitka wykonana za pomocą tej techniki


SJP.pl


chromodynamika

w fizyce: dział kwantowej teorii pola opisujący oddziaływania silne występujące między kwarkami; chromodynamika kwantowa


SJP.pl


chromofil

komórka, która łatwo zabarwia się przy absorpcji soli chromu


SJP.pl


chromofobia

chorobliwy lęk przed kolorami


SJP.pl

Chromofobia (ang. "Chromophobia") – brytyjsko-amerykańsko-francuski thriller z gatunku dramat z 2005 roku w reżyserii Marthy Fiennes. Wyprodukowana przez wytwórnię Quinta Communications.

Premiera filmu odbyła się 21 maja 2005. Zdjęcia do filmu zrealizowano na Wyspie Man oraz w Londynie w Wielkiej Brytanii.

Wikipedia


chromofor

1. ugrupowanie atomów, które w połączeniu z układem wiązań pozostałej części cząsteczki chemicznej jest przyczyną jej barwy;
2. w geologii: czynnik barwiący obecny w sieci krystalicznej minerału i powodujący jego zabarwienie


SJP.pl

Chromofor – atom, jon, cząsteczka lub inne indywiduum chemiczne, w obrębie którego lub której zachodzą przejścia elektronowe odpowiadające za pasmo widmowe. Pierwotnie termin ten dotyczył grup funkcyjnych cząsteczki decydujących o jej barwie.

Gdy cząsteczka absorbuje światło widzialne o niektórych długościach fali, a odbija lub przepuszcza światło o innej długości fali, wtedy ma ona barwę.

Wikipedia


chromoforowy

→ chromofor


SJP.pl

Patrz:

chromofor

chromofotografia

dawniej:
1. technika otrzymywania zdjęć kolorowych;
2. zdjęcie barwne


SJP.pl


chromofototypia

w poligrafii: technika płaskiego druku barwnego, światłodruk barwny


SJP.pl


chromogen

bezbarwna substancja, która po zajściu odpowiedniej reakcji chemicznej zostaje przekształcona w barwny związek


SJP.pl


chromogeniczny

→ chromogen


SJP.pl

Patrz:

chromogen

chromogenny

→ chromogen


SJP.pl

Patrz:

chromogen

chromoglinowanie

nasycanie powierzchni stali lub żeliwa jednocześnie chromem i glinem; chromoaluminiowanie


SJP.pl


chromokrzemowanie

nasycanie powierzchni stali jednocześnie chromem i krzemem


SJP.pl


chromolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chromolić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chromolić

Wiktionary


chromolitografia

technika graficzna, w której każdy kolor na wielobarwnej odbitce uzyskiwany jest z innej płyty litograficznej; litografia barwna


SJP.pl

Chromolitografia (barwna litografia) – dawna technika wielobarwnego druku litograficznego, w której każdy kolor na wielobarwnej odbitce uzyskiwany był z innej płyty litograficznej. Wynaleziona w XIX wieku, w następnym stuleciu została wyparta przez offset. Terminem tym określa się także wielobarwną odbitkę wykonaną tą techniką.

Wikipedia


chromolitograficzny

→ chromolitografia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) szt. druk. związany z chromolitografią, wykonany w technice chromolitografii

Wiktionary

Patrz:

chromolitografia

Powiązane:

 rzecz. chromolitografia ż.

Wiktionary


chromolić

pierdykać; potocznie:
1. lekceważyć coś lub kogoś; walić;
2. mówić głupoty; pieprzyć, chrzanić


SJP.pl

czasownik

 (1.1) nie przywiązywać wagi, nie przejmować się czymś lub kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W niedzielę to nie widać mnie za wiele, się nie golę, chromolę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xrɔ̃ˈmɔlʲit͡ɕ, AS: χrõmolʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chromolenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) olewać, lekceważyć

Wiktionary


chromomer

w biologii: skupienie chromatyny, zgrubienie powstałe na określonym i stałym odcinku chromosomu


SJP.pl


chromon

rodzaj czerwonego lub pomarańczowego barwnika


SJP.pl

Chromon (kromon) – organiczny związek chemiczny, pochodna chromanu. Jego pochodne tworzą grupę leków zwanych kromonami. Związki zawierające rozmaicie podstawiony szkielet chromonu, zwłaszcza zawierające grupy hydroksylowe i eterowe, spotykane są powszechnie w świecie roślinnym. Niektóre z tych pochodnych – flawony i flawonole – stanowią wydzielone grupy flawonoidów.

Wikipedia


chromonema

najmniejsza nić w chromosomie i chromatydzie, która jest widoczna pod mikroskopem optycznym


SJP.pl

Chromonema – włókno będące wyższym poziomem organizacji chromatyny w strukturze chromosomu. Włókno może być obserwowane w mikroskopie świetlnym po dekondensacji chromatyny. Na początku fazy G1 ma grubość 100-130 nm. W wyniku dalszej dekondensacji we wczesnej fazie S grubość włókna maleje do 60–80 nm.

Wikipedia


chromonikiel

odporny na korozję stop chromu i niklu; chromonikielina


SJP.pl

Chromonikiel – stop wykonany z niklu i chromu [].

Stop charakteryzujący się odpornością na korozję i znaczącym oporem elektrycznym, dlatego znalazł zastosowanie w produkcji piecyków oraz grzejników elektrycznych[].

Wikipedia


chromonikielina

odporny na korozję stop chromu i niklu; chromonikiel


SJP.pl

Chromonikielina – oporowy stop niklu (80%) i chromu (20%), często z dodatkiem żelaza, odporny na korozję, maksymalna temperatura pracy 1100 °C. Stosowany do wyrobu oporników i elementów grzejnych pieców.

Wikipedia


chromoniklować

pokrywać metal, zwłaszcza stal, warstwą chromoniklu


SJP.pl


chromoniklownia

galwanizernia specjalizująca się w nakładaniu na powierzchnię metali chromoniklu


SJP.pl


chromoniklowy

związany z chromoniklem


SJP.pl


chromonogi

dawniej: mający chromą nogę; kulawy


SJP.pl


chromoplast

barwna odmiana plastydu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. barwny plastyd, nieaktywny w procesie fotosyntezy;

Wiktionary

Chromoplasty – barwne plastydy, nieaktywne w procesie fotosyntezy. Zawierają one barwniki karotenoidowe, ksantofil i karoteny. Nadają barwę kwiatom, owocom, a czasem również korzeniom (np. marchwi) lub bulwom. Chromoplasty mogą powstawać z proplastydów, chloroplastów i amyloplastów. Powstawanie chromoplastów z chloroplastów jest zjawiskiem leżącym u podłoża tzw. dojrzewania owoców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xrɔ̃ˈmɔplast, AS: χrõmoplast

Wiktionary


chromoproteid

białko złożone, mające barwnik w swej grupie prostetycznej (niebiałkowej), np. hemoglobina, chlorofil; chromoproteina


SJP.pl


chromoproteina

białko złożone, mające barwnik w swej grupie prostetycznej (niebiałkowej), np. hemoglobina, chlorofil; chromoproteid


SJP.pl


chromoproteinowy

→ chromoproteina


SJP.pl

Patrz:

chromoproteina

chromosfera

druga warstwa atmosfery słonecznej znajdująca pod fotosferą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) astr. warstwa atmosfery gwiazdy, rozciągająca się między fotosferą a koroną, posiadająca charakterystyczną czerwoną barwę;

Wiktionary

Chromosfera (łac. "chroma" barwa + "sfera") – warstwa atmosfery słonecznej, znajdująca się pomiędzy fotosferą, a warstwa przejściową. Chromosferę charakteryzuje powolny wzrost temperatury od 4400 K do 25 000 K ze wzrostem wysokości ponad powierzchnię Słońca od 500 km do około 2000 km. Dolna granica chromosfery wyznaczona jest przez minimum temperatury w atmosferze Słońca (4400 K), które znajduje się około 500 km powyżej powierzchni Słońca.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxrɔ̃mɔˈsfɛra, AS: χrõmosfera

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chromosferyczny

Wiktionary


chromosferyczny

→ chromosfera


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) astr. związany z chromosferą, dotyczący chromosfery

Wiktionary

Patrz:

chromosfera

Powiązane:

 rzecz. chromosfera ż.

Wiktionary


chromosom

stały składnik jądra komórkowego danego organizmu żywego, będący nośnikiem informacji genetycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. nośnik informacji genetycznej w komórce;

Wiktionary

Chromosom – forma organizacji materiału genetycznego wewnątrz komórki. Nazwa pochodzi z języka greckiego, gdzie χρῶμα (chroma, kolor) i σῶμα (soma, ciało). Chromosomy rozróżniano poprzez wybarwienie. Pierwszy raz terminu tego użył Heinrich Wilhelm Waldeyer w roku 1888.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chromatyna może kurczyć się i rozkurczać, powodując zmianę upakowania struktury chromosomów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xrɔ̃ˈmɔsɔ̃m, AS: χrõmosõm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chromosomowy, chromosomalny

Wiktionary


chromosomalny

→ chromosom; chromosomowy


SJP.pl


chromosomowy

→ chromosom; chromosomalny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biol. związany z chromosomem, dotyczący chromosomów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Garnitur chromosomowy adaksa tworzy 29 par chromosomów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chromosom mrz.

 przym. chromosomalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chromosomalny

Wiktionary


chromota

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. kalectwo, ułomność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xrɔ̃ˈmɔta, AS: χrõmota

Wiktionary


chromotaksja

ruch kierunkowy organizmu żywego wywołany działaniem bodźca barwnego; chromotaktyzm


SJP.pl


chromotaktyczny

→ chromotaksja, → chromotaktyzm


SJP.pl

Patrz:

chromotaksja, → chromotaktyzm

chromotaktyzm

ruch kierunkowy organizmu żywego wywołany działaniem bodźca barwnego; chromotaksja


SJP.pl


chromoterapeutka

→ chromoterapeuta


SJP.pl

Patrz:

chromoterapeuta

chromoterapeutyczny

→ chromoterapia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z chromoterapią, dotyczący chromoterapii

Wiktionary

Patrz:

chromoterapia

Powiązane:

 rzecz. chromoterapia ż.

Wiktionary


chromoterapia

nieposiadający podstaw naukowych rodzaj medycyny alternatywnej polegający na leczeniu przez oddziaływanie na ciało światłem o różnych barwach


SJP.pl


chromotropiczny

→ chromotropizm


SJP.pl

Patrz:

chromotropizm

chromotropizm

ruch części organizmu, zwłaszcza rośliny, w kierunku bodźca barwnego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chromotropizm (biologia) – ruch rośliny wywołany barwą
  • Chromotropizm (chemia) – odwracalna zmiana barwy związku chemicznego

Wikipedia


chromotypia

1. technika wypukłego drukowania wielobarwnego;
2. odbitka wykonana za pomocą tej techniki


SJP.pl


chromotypografia

w poligrafii:
1. metoda wypukłego druku barwnego;
2. odbitka uzyskana tą metodą


SJP.pl


chromotypograficzny

→ chromotypografia


SJP.pl

Patrz:

chromotypografia

chromowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) techn. met. pokrywanie metalu chromem

Wiktionary

Chromowanie – pokrywanie przedmiotów metalowych i z tworzyw sztucznych powłoką chromową. Stosuje się je w celu zwiększenia odporności na zużycie, poprawienia własności termicznych lub dla ozdoby. Wykonuje się je najczęściej metodami elektrolitycznymi, w wannach wypełnionych roztworami soli chromu, podgrzanymi do kilkudziesięciu stopni Celsjusza, w których zanurza się przedmiot przeznaczony do pokrycia chromem.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. chrom m.

 czas. chromować ndk.

 przym. chromowy

Wiktionary


chromować

1. pokrywać powierzchnię metalu warstwą chromu;
2. w chemii: nasycać związkiem chromu


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) pokrywać chromem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrom m., chromowanie n.

 czas. pochromować dk.

 przym. chromowy

Wiktionary


chromowce

pierwiastki chemiczne należące do 6 grupy układu okresowego; chrom, molibden i wolfram


SJP.pl

Chromowce

Wikipedia


chromowi

forma przymiotnika.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: chromowy

forma rzeczownika.

 (2.1) C. lp. od: chrom

Wiktionary


chromowiec

jeden z pierwiastków należących do 6 grupy układu okresowego: chrom, molibden lub wolfram


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek należący do szóstej grupy układu okresowego;

Wiktionary


chromownik

pracownik zajmujący się nakładaniem chromu na powierzchnię metalu


SJP.pl


chromowy

przymiotnik od: chrom


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chromem, dotyczący chromu, zrobiony z chromu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrom m., chromianka ż., chromowanie m., pochromowanie n., chromian m., chromit m.

 czas. chromować ndk., pochromować dk.

 przym. chromianowy, chromatyczny

Wiktionary


chromość

→ chromy


SJP.pl

Patrz:

chromy

chromy

utykający na nogę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. kulawy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) książk. człowiek chromy (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bronisław Chromy – polski artysta rzeźbiarz, medalier, malarz, rysownik
  • Edward Chromy – polski wojskowy, poseł na Sejm
  • Jan Chromy – polski wojskowy
  • Kazimierz Chromy – polski polityk, poseł na Sejm
  • Chromy – herb szlachecki
  • Timur Chromy – wódz mongolskiego plemienia Barłasów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mimo kalectwa (był chromy) pełnił funkcję zakrystiana.

 (2.1) Słyszałem o Tobie, że uzdrawiasz ludzi bez lekarstw i ziół, […] chromym każesz chodzić, trędowatych oczyszczasz i zmarłych wskrzeszasz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxrɔ̃mɨ, AS: χrõmy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chromanie n., chromiec m.

 czas. chromać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kulawy

 (2.1) kulawy

Wiktionary


chromówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Chromówka – kolonia w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Ruda-Huta.

Do 1954 r. wieś należała do gminy Świerże. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Kolonia jest sołectwem w gminie Ruda-Huta. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 203 mieszkańców i była dziewiątą co do wielkości miejscowością gminy Ruda-Huta.

Wikipedia


chrona

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. miejsce schronienia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxrɔ̃na, AS: χrõna

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chronić

Wiktionary


chronaksja

miara pobudliwości tkanek, czas reakcji na działanie prądu elektrycznego o natężeniu dwukrotnie większym od wartości progowej


SJP.pl


chronaksjometr

przyrząd do mierzenia chronaksji (pobudliwości nerwów i mięśni)


SJP.pl


chronaksjometria

metoda badania pobudliwości nerwów i mięśni za pomocą chronaksjometru


SJP.pl


chronicznie

przysłówek

 (1.1) w sposób chroniczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chroniczność ż.

 przym. chroniczny

Wiktionary


chroniczność

trwałość w czasie; przewlekłość, ciągłość


SJP.pl


chroniczny

powtarzający się cyklicznie, nagminny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. trwający bardzo długo

 (1.2) książk. cierpiący na przewlekłą chorobę lub uzależnienie

 (1.3) książk. mający jakąś utrwaloną wadę, negatywną cechę charakteru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ekspozycja na opary tej substancji może powodować chroniczne podrażnienie dróg oddechowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xrɔ̃ˈɲit͡ʃnɨ, AS: χrõńičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chroniczność ż.

 przysł. chronicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przewlekły, ciągły

Wiktionary


chronienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chronić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: χrõńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chronić, ochraniać

 rzecz. ochrona ż., ochroniarz mos.

Wiktionary


chronik

człowiek przewlekle chory


SJP.pl


chroniony

przymiotnik

 (1.1) podlegający ochronie

 (1.2) o ograniczonym dostępie

forma czasownika.

 (2.1) ims. przymiotnikowy bierny zob. chronić.

Wiktionary


chronić

strzec, pilnować, zabezpieczać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) bronić przed niebezpieczeństwem; opiekować się, pomagać, ratować

czasownik zwrotny niedokonany chronić się

 (2.1) zabezpieczać siebie przed czymś

 (2.2) szukać schronienia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzieci należy chronić przed niebezpiecznymi rzeczami!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxrɔ̃ɲit͡ɕ, AS: χrõńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ochroniarka ż., chronienie n., chrona ż., schronisko n., schron mrz., schronienie n., ochrona, ochroniarz, ochraniacz

 przym. ochronny

 czas. ochraniać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bronić, opiekować się

Wiktionary


chronka

rodzaj ptaków z rodziny chronkowatych


SJP.pl


chronkowate

rodzina ptaków z rzędu wróblowych


SJP.pl

Chronkowate (Thamnophilidae) – rodzina ptaków z podrzędu tyrankowców (Tyranni) w rzędzie wróblowych (Passeriformes), obejmująca ponad 230 gatunków. Zasiedlają one Meksyk, całą Amerykę Centralną oraz północ, środek i wschód Ameryki Południowej.

Dawniej były zaliczane do rodziny mrówkowodów, która została podzielona na dwie rodziny. Są blisko spokrewnione z mrówkożerami. Większość zasiedla gęste lasy, ale niektóre żyją w zaroślach, na polanach, na sawannach i w ogrodach.

Wikipedia


chronkowaty

o cechach chronkowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


chronobiolog

specjalista w dziedzinie chronobiologii


SJP.pl


chronobiologia

dziedzina nauki zajmująca się rytmami biologicznymi organizmów, związanymi z porami roku, doby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. dziedzina nauki zajmująca się rytmami biologicznymi organizmów;

Wiktionary

Chronobiologia ( χρόvoς "chrónos" ‘czas’) – dział biologii, zajmujący się badaniem rytmów biologicznych, czyli periodycznych (cyklicznych) zjawisk zachodzących pod wpływem czynników wewnętrznych (związanych z fizjologią) oraz zewnętrznych (np. pory roku, sekwencja światła i ciemności), zarówno w pojedynczych komórkach, tkankach, narządach, jak również w całych organizmach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiedzę wynikającą z postępów chronobiologii z coraz większym powodzeniem stosuje się bądź można stosować na poszczególnych etapach postępowania lekarskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. biochronologia ż., chronobiolog m., chronobiolożka ż., biochronolog m., biochronolożka ż.

 przym. chronobiologiczny, biochronologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biorytmologia

Wiktionary


chronobiologiczny

→ chronobiologia


SJP.pl

Patrz:

chronobiologia

chronofarmakologia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziedzina farmakologii badająca wpływ rytmów dobowych organizmu na skutki farmakologiczne leku;

Wiktionary

Chronofarmakologia (gr. "Χρόνος" – czas, "φάρμακον (phármakon)" – lekarstwo, "lógos" – słowo, nauka) – dziedzina farmakologii badająca wpływ rytmów dobowych organizmu na skutki farmakologiczne leku. Chronofarmakolodzy dążą do uzyskania szczegółowych wskazówek co do rozłożenia dawkowania leków w ciągu doby.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chronofarmakologia odgrywa dużą rolę w leczeniu hormonalnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxrɔ̃nɔfarmakɔˈlɔɟja, AS: χrõnofarmakoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chronofarmakolog m.

 przym. chronofarmakologiczny

Wiktionary


chronofotograf

aparat do sporządzania chronofotografii, wykonujący serię zdjęć w równych odstępach czasu


SJP.pl


chronofotografia

zestaw zdjęć wykonanych w równych odstępach czasu, dokumentujący kolejne fazy ruchu obiektu


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chronofotograficzny

→ chronofotografia


SJP.pl

Patrz:

chronofotografia

chronograf

autor chronografu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chronograf – urządzenie pozwalające zapisać przebieg badanych zjawisk fizycznych w funkcji czasu. Przykłady:
  • Chronograf – dawna nazwa kroniki
  • Chronograf – przeniesiona z angielskiego nazwa zegara ze stoperem; zegar o dużej dokładności wskazań to chronometr

Wikipedia


chronografia

1. ogół metod służących do notowania przy pomocy chronografu momentów, w których powstają różne fazy zjawisk nagłych
2. pisanie dziejów według porządku lat; kronikarstwo; również dzieło historyczne w ten sposób napisane (chronograf)


SJP.pl


chronograficzny

→ chronografia


SJP.pl

Patrz:

chronografia

chronogram

wyraz lub układ wyrazów, w którym pewne, wyróżnione graficznie litery składają się na liczbę, która oznacza datę wydarzenia opisywanego w utworze


SJP.pl


chronokinematograf

kamera filmowa połączona z chronografem notującym czas powstania zdjęcia


SJP.pl

Chronokinematograf – instrument astronomiczny zbudowany z aparatu fotograficznego, chronometru i chronografu, pozwalający rejestrować obraz wraz z dokładnym czasem obserwacji. Wynaleziony w 1927 przez astronoma, matematyka i geodetę Tadeusza Banachiewicza do obserwacji całkowitych zaćmień Słońca i w czerwcu tego samego roku użyty do obserwacji zaćmienia w szwedzkiej Laponii, następnie w USA (sierpień 1932) oraz w Grecji, Japonii i Syberii (czerwiec 1936).

Wikipedia


chronolog

osoba spisująca dzieje i umieszczająca je na osi czasu


SJP.pl


chronologia

kolejność występowania wydarzeń, od najstarszego do najmłodszego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) następstwo, kolejność zdarzeń

 (1.2) nauka zajmująca się rachubą czasu;

Wiktionary

Chronologia – nauka o mierzeniu czasu, kolejności następowania po sobie wydarzeń, zjawisk, a także oznaczeniu wydarzeń, zjawisk na podstawie przyjętego podziału czasu. Nazwa pochodzi od greckich słów "chronos" (czas) i "logos" (słowo, nauka).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dopiero po kilku latach pracy udało się ustalić chronologię zdarzeń, które doprowadziły były do wojny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxrɔ̃nɔˈlɔɟja, AS: χrõnoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chronologiczność ż.

 przym. chronologiczny

 przysł. chronologicznie

Wiktionary


chronologicznie

przysłówek sposobu

 (1.1) według kolejności zdarzeń, w porządku czasu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chronologia ż.

 przym. chronologiczny

Wiktionary


chronologiczność

→ chronologiczny


SJP.pl

Patrz:

chronologiczny

chronologiczny

uporządkowany według czasu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. ułożony według kolejności wydarzeń, ich następstwa w czasie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każde kalendarium zawiera zestawienie wydarzeń ułożonych w porządku chronologicznym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chronologia ż., chronologiczność ż.

 przysł. chronologicznie

Wiktionary


chronologizacja

uporządkowanie wydarzeń lub zjawisk według czasu, w którym się wydarzyły i określanie powiązań czasowych między nimi


SJP.pl


chronologizacyjny

przymiotnik od: chronologizacja


SJP.pl


chronometr

1. zegar o dużej dokładności wskazywania czasu, używany w astronomii, geodezji i nawigacji;
2. urządzenie do pomiaru i wskazywania czasu; zegar, zegarek, czasomierz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) metrol. bardzo dokładny zegar, stosowany w astronomii, geodezji i nawigacji;

 (1.2) daw. zegarek kieszonkowy

Wiktionary

Chronometr – zegar cechujący się dużą dokładnością i odpornością na zmienne warunki pracy. Dawniej pojęcie to odnosiło się wyłącznie do zegarów mechanicznych; obecnie chronometrami bywają nazywane również inne systemy pomiaru czasu, działające w oparciu o urządzenia elektroniczne i łączność satelitarną lub radiową.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. chronometria ż.

 przym. chronometryczny, chronometrowy

Wiktionary


chronometraż

pomiar czasu trwania jakiejś czynności lub procesu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pomiar czasu wykonania jakiejś czynności w celu oszacowania jej średniego trwania w danych warunkach

 (1.2) średni czas trwania czynności zmierzony w chronometrażu (1.2)

 (1.3) lotn. dokument, w którym zapisuje się czas wylotu i lądowania samolotu wraz z innymi istotnymi informacjami na temat lotu

Wiktionary

Chronometraż jest jedną z metod ustalania czasu potrzebnego na wykonanie pracy w określonych warunkach techniczno-organizacyjnych na podstawie określonej liczby pomiarów czasu. Na podstawie pomiarów czasów metodą chronometrażu określane są normatywy czasów planowanych na wykonanie danego zadania. Całość badania związanego z pomiarem czasu dzieli się na trzy etapy:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chronometraż musi być obiektywny, bowiem badani robotnicy mogą pozorować większą dokładność wykonywania zabiegów, a tym samym przedłużać celowo czas wykonywania zabiegu czy czynności.

 (1.2) Uroczystość dobiegała końca. Powoli zacząłem się odprężać, bo udało się nam dokładnie zmieścić w narzuconym chronometrażu.

 (1.3) Zresztą, jako administratywistka, zostałam już wykorzystana przez uczestników letniego kursu. Koledzy kazali mi wypełniać chronometraż.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chronometrażysta mos.

Wiktionary


chronometrażowy

związany z chronometrażem


SJP.pl


chronometrażysta

pracownik zajmujący się pomiarem czasu trwania czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba mierząca czas trwania czegoś

 (1.2) pracownik portu lotniczego odnotowujący godziny odlotów i przylotów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Julian zatrudnił się jako chronometrażysta podczas zawodów sportowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chronometraż mrz.

:: fż. chronometrażystka ż.

 przym. chronometrażowy

Wiktionary


chronometrażystka

→ chronometrażysta


SJP.pl

Patrz:

chronometrażysta

chronometria

dział metrologii, nauka o pomiarze czasu i o przyrządach do jego mierzenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka o pomiarze czasu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Christiaan Huygens (…) w 1656 r. opatentował mechanizm pierwszego odpowiednio dokładnego zegara wahadłowego, rozpoczynając w ten sposób nową epokę w chronometrii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxrɔ̃nɔ̃ˈmɛtrʲja, AS: χrõnõmetrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chronometr m.

 przym. chronometryczny, chronometrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) metrologia czasu

Wiktionary


chronometrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chronometrować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chronometrować

Wiktionary


chronometrować

mierzyć i rejestrować czas trwania jakichś czynności lub procesów


SJP.pl


chronometrowy

przymiotnik od: chronometr, np. wychwyty chronometrowe


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chronometr, dotyczący chronometr

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chronometria ż., chronometr mrz.

 przym. chronometryczny

Wiktionary


chronometry

forma rzeczownika.

 (1.1) plural|chronometr.

Wiktionary


chronometryczny

→ chronometria


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chronometrią, dotyczący chronometrii

Wiktionary

Patrz:

chronometria

Powiązane:

 rzecz. chronometria ż., chronometr mrz.

 przym. chronometrowy

Wiktionary


chrononauta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. podróżnik w czasie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sowiecki chrononauta Gauki zdjął słuchawki oraz mikrofon i z wyciągniętą dłonią pospieszył ku trzem amerykańskim temponautom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxrɔ̃nɔ̃ˈnawta, AS: χrõnõnau̯ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrononautyka ż.

:: fż. chrononautka ż.

 przym. chrononautyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) temponauta

Wiktionary


chronopotencjometria

metoda oznaczania stężenia depolaryzatora w roztworze, polegająca na rejestracji zmian potencjału elektrody wskaźnikowej podczas elektrolizy roztworu prowadzonej przy przepływie prądu o stałym natężeniu


SJP.pl


chronorefleksometr

urządzenie do pomiaru czasu reakcji człowieka na bodziec, stosowane np. przy badaniu kandydatów na kierowców


SJP.pl


chronos

w mitologii greckiej: uosobienie czasu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. bóstwo pogańskie, bóg czasu;

Wiktionary

Chronos (gr. Χρόνος "Chrónos" – czas, łac. "Chronus") – bóg w mitologii greckiej, w przedsokratejskich pracach filozoficznych uważany za personifikację czasu, który wszystko widzi, ujawnia i wyrównuje. Według niektórych kosmogonii źródło wszechrzeczy, budowniczy wszystkiego. Czasem mylony z Kronosem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Boga Chronosa mylono czasem z Kronosem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gwara. przest. Chronosowy

Wiktionary


chronoskop

rodzaj chronometru, służący do dokładnego pomiaru drobnych odstępów czasu


SJP.pl


chronoskopowy

→ chronoskop


SJP.pl

Patrz:

chronoskop

chronosowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Chronosa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grecy czcili Chronosowy posąg.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chronos mos.

Wiktionary


chronostratygrafia

w geologii: metoda stratygrafii polegająca na porządkowaniu sekwencji skalnych według wieku skał


SJP.pl

Chronostratygrafia – jedna z metod stratygraficznych. Polega na porządkowaniu skał skorupy ziemskiej na podstawie ich wieku. Chronostratygrafia wykorzystuje formalne jednostki chronostratygraficzne, które obejmują wszystkie skały powstałe w określonym czasie geologicznym. Są to:

Wikipedia


chronostych

chronogram w formie wiersza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdanie lub wiersz, w którym poprzez wyróżnienie niektórych liter zakodowano datę roczną w cyfrach rzymskich;

 (1.2) chronostych (1.1) będący pojedynczym wyrazem lub zdaniem napisanym prozą

Wiktionary

Chronostych lub chronogram – jeden ze sposobów zapisywania dat rocznych stosowany m.in. w okresie baroku.

Jest to coś w rodzaju łamigłówki wykorzystującej fakt, że w alfabecie łacińskim litery I, V, X, L, C, D, M pełnią jednocześnie funkcje cyfr rzymskich. Do zapisania w ten sposób daty używano cytatów z Pisma Świętego lub wierszy. Aby odczytać datę, należy zsumować wartości liczbowe liter będących jednocześnie cyframi. Dla ułatwienia litery te wyróżniano odmiennym modułem.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) chronogram

Wiktionary


chronoterapeutyczny

→ chronoterapia


SJP.pl

Patrz:

chronoterapia

chronoterapia

leczenie polegające na prowadzeniu zabiegów lub podawaniu leków dostosowanym do cyklu biologicznego człowieka


SJP.pl


chronotyp

preferowany okres aktywności w ciągu dnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) osobista preferencja czasu aktywności podczas doby determinująca to, o jakiej porze dnia i nocy ktoś czuje się lepiej i jest bardziej aktywny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ponieważ zarówno chronotyp, jak i dojrzewanie mają swoje biologiczne determinanty, można przypuszczać, że przesunięcie preferencji pory dnia na godziny późniejsze w okresie dojrzewania uwarunkowane jest czynnikami biologicznymi.

Wiktionary


chronowski

nazwisko


SJP.pl


chronozofia

interdyscyplinarna nauka o czasie, łącząca elementy fizyki, biologii, psychologii i socjologii


SJP.pl


chronozoficzny

→ chronozofia


SJP.pl

Patrz:

chronozofia

chropaty

chropawy, chropowaty, chrapowaty;
1. mający szorstką powierzchnię;
2. pozbawiony dźwięczności; matowy, chrapliwy;
3. przenośnie: daleki od ideału, wymagający poprawy


SJP.pl


chropawiec

1. chropawiec pospolity - roślina z rodziny bobowatych, o jadalnych nasionach, uprawiana w strefie podzwrotnikowej; wspięga, fasolnik egipski;
2. opuchlak chropawiec - chrząszcz z rodziny ryjkowcowatych, szkodnik upraw ogrodniczych i sadowniczych


SJP.pl

Chropawiec ("Trachyspermum") – rodzaj roślin z rodziny selerowatych. Obejmuje 15 gatunków. Występują one w południowej Azji (od Iraku po Chiny) oraz we wschodniej Afryce (od Etiopii po Tanzanię). Chropawiec wonny "T. ammi" został rozprzestrzeniony i rośnie jako dziczejący także w południowo-zachodniej i środkowej Azji, w różnych krajach europejskich, w Maroku i Michigan.

Wikipedia


chropawość

→ chropawy


SJP.pl

Patrz:

chropawy

chropawy

chropaty, chropowaty, chrapowaty;
1. mający szorstką powierzchnię;
2. pozbawiony dźwięczności; matowy, chrapliwy;
3. przenośnie: daleki od ideału, wymagający poprawy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający szorstką, nierówną powierzchnię

 (1.2) muz. pozbawiony dźwięczności, niskiego tonu, nieco zgrzytliwy

 (1.3) nie w pełni udany, wymagający poprawek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chropawość ż.

 przym. chropowaty

 przysł. chropawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niegładki, szorstki

 (1.3) szorstki

Wiktionary


chropiatka

rodzaj grzybów z rodziny chropiatkowatych


SJP.pl


chropiatkowate

o cechach chropiatkowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl

Chropiatkowate ("Thelephoraceae" Ehrh. ex Willd.) – rodzina grzybów należąca do rzędu chropiatkowców ("Thelephorales").

Wikipedia


chropiatkowaty

o cechach chropiatkowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


chropiatkowce

rząd grzybów z klasy pieczarniaków


SJP.pl

Chropiatkowce ("Thelephorales" Corner ex Oberw.) – rząd grzybów należący do klasy pieczarniaków ("Agaricomycetes").

Wikipedia


chropicha

chropicha niebieskooka - roślina z rodziny astrowatych


SJP.pl

Chropicha, arktotis, niedźwiedzie ucho ("Arctotis") – rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych. Obejmuje 68 gatunków występujących naturalnie w Afryce południowej w: Namibii, Południowej Afryce, Lesotho i Zimbabwe.

Rośliny z tego rodzaju są uprawiane jako ozdobne, zwłaszcza chropicha wielka zwana też arktotisem okazałym "A. stoechadifolia". Gatunek ten jako introdukowany i zdziczały występuje już na wszystkich kontynentach poza Antarktydą.

Wikipedia


chropowacieć

tracić gładkość, stawać się szorstkim, chropowatym


SJP.pl


chropowacizna

1. właściwość chropowatej powierzchni;
2. chropowata powierzchnia


SJP.pl


chropowatościomierz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. urządzenie do pomiaru chropowatości

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chropowatość

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miernik chropowatości, profilometr

Wiktionary


chropowatość

→ chropowaty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co chropowate

Wiktionary

Patrz:

chropowaty

Powiązane:

 przym. chropowaty

 rzecz. chropowatościomierz mrz.

Wiktionary


chropowaty

chropawy, chropaty, chrapowaty;
1. mający szorstką powierzchnię;
2. pozbawiony dźwięczności; matowy, chrapliwy;
3. przenośnie: daleki od ideału, wymagający poprawy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) z powierzchnią pełną drobnych wypukłości

 (1.2) pozbawiony dźwięczności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbyt chropowata powierzchnia stołu nie pozwalała nam grać w cymbergaja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxrɔpɔˈvatɨ, AS: χropovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chropowatość ż.

 przym. chropawy

 przysł. chropowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szorstki, chropawy, niegładki, nierówny, wyboisty, żwirowy, żwirowaty

 (1.2) matowy, chrapliwy

Wiktionary


chrosno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chrosno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica
  • Chrosno – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Łanięta

Wikipedia


chrostek

nazwisko


SJP.pl


chrostkowo

wieś w Polsce


SJP.pl

Chrostkowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Chrostkowo, nad rzeką Ruziec.

Wikipedia


chrostkowski

→ Chrostkowo


SJP.pl


chrostowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chrostowo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Troszyn
  • Chrostowo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Jedwabne
  • Chrostowo Wielkie, Chróstowo

Wikipedia


chrostowski

nazwisko


SJP.pl


chroszcz

roślina z rodziny krzyżowych, rosnąca na piaszczystych gruntach nizinnych


SJP.pl

Chroszcz ("Teesdalia") – rodzaj roślin z rodziny kapustowatych ("Brassicaceae"). Obejmuje trzy gatunki. Występują one w Europie, południowo-zachodniej Azji i w północnej Afryce. W Polsce rośnie jeden gatunek – chroszcz nagołodygowy ("T. nudicaulis"). Introdukowane rośliny z tego rodzaju obecne są w Ameryce Północnej (Stany Zjednoczone i Kanada oraz Południowej (Chile), a także na Tasmanii. Nazwa naukowa pochodzi od nazwiska brytyjskiego botanika i ogrodnika Roberta Teesdale'a.

Wikipedia


chrotta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. muz. średniowieczny irlandzki instrument, prawdopodobnie strunowy, używany przez irlandzkich bardów

Wiktionary

Chrotta, crota, rota, rotta, crwth – strunowy instrument muzyczny z grupy chordofonów smyczkowych, rodzaj liry o płaskim, podłużnym pudle rezonansowym. Dwa wystające ramiona złączone są u szczytu poprzeczką z kołkami do strun. Liczba strun waha się od 2 do kilkunastu. Są one skracane przez dotykanie paznokciami (technika paznokciowa).

Wikipedia


chrołowice

Chrołowice – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Drohiczyn. Leży na prawym brzegu Bugu.

W czasach II Rzeczypospolitej wieś należała (do 1934) do gminy Narojki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia


chrościce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chrościce – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Sońsk
  • Chrościce – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Kałuszyn
  • Chrościce – dawna gmina

Wikipedia


chrościcki

nazwisko


SJP.pl


chrościn

Chrościn – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Dzierzążnia.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


chroślice

Chroślice (niem. "Hennersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie jaworskim, w gminie Męcinka.

Wikipedia


chroślina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. krzewy, zarośla

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xrɔɕˈlʲĩna, AS: χroślʹĩna

Wiktionary


chrośniak

chrustniak; dawniej: chruśniak;
1. miejsce gęsto zarośnięte krzewami; gąszcz, zarośla;
2. dawniej:
a) suche gałęzie;
b) płot z suchych gałęzi


SJP.pl


chrośno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chrośno – wieś w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Aleksandrów Łódzki
  • Chrośno – osada leśna w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Aleksandrów Łódzki

Wikipedia


chrr

wyraz naśladujący odgłos chrapania


SJP.pl


chrudimski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chrudimiem, dotyczący Chrudimia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chrudim mrz.

Wiktionary


chrum

żartobliwie: wyraz dźwiękonaśladowczy, zwykle powtórzony, naśladujący odgłos wydawany przez świnię lub odgłos, który powstaje przy gryzieniu przez człowieka lub zwierzę czegoś twardego; chrum-chrum; chrum, chrum


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) dźwięk. odgłos wydawany przez świnię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A małe świnki w chlewiku / Rozmów prowadzą bez liku / I wszystkie wołają, gdy robi się szum / Chrum, chrum, chrum.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrumkanie

 czas. chrumkać

Wiktionary


chrum-chrum

żartobliwie: onomatopeja naśladująca odgłos wydawany przez świnię lub odgłos, który powstaje przy gryzieniu przez człowieka lub zwierzę czegoś twardego; chrum, chrum


SJP.pl


chrumkania

o świniach: wydawać charakterystyczny odgłos dla tych zwierząt (chrum-chrum); chrząkać


SJP.pl


chrumkanie

o świniach: wydawać charakterystyczny odgłos dla tych zwierząt (chrum-chrum); chrząkać


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chrumkać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niechrumkanie n.

 czas. chrumkać ndk.

 wykrz. chrum

Wiktionary


chrumkać

o świniach: wydawać charakterystyczny odgłos dla tych zwierząt (chrum-chrum); chrząkać


SJP.pl


chrumknąć

o świniach: wydać charakterystyczny odgłos dla tych zwierząt (chrum-chrum); zachrumkać, chrząknąć


SJP.pl


chrup

odgłos chrupania, gryzienia czegoś twardego


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) onomatopeja naśladująca odgłos gryzienia, chrupania

 (1.2) onomatopeja naśladująca odgłos łamania kruchych przedmiotów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A króliczek chrup chrup marcheweczkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrupanie n., chrupka ż.

 czas. chrupać

 przym. chrupiący

Wiktionary


chrup-chrup

dźwięk łamania się, kruszenia czegoś twardego; chrup, chrup


SJP.pl


chrupanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gryzienie czegoś chrupkiego z jednoczesnym wydawaniem charakterystycznego odgłosu

 (1.2) wydawanie odgłosu związanego z kruszeniem się czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrup m., chrupot m., chrupotanie n., chrupnięcie n., chrupka ż.

 czas. chrupać ndk., chrupnąć dk.

 przym. chrupki, chrupiący

 przysł. chrupko

 wykrz. chrup, chrup, chrup

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) chrzęszczenie

Wiktionary


chrupać

1. wydawać charakterystyczny odgłos przy łamaniu, gryzieniu, kruszeniu czegoś;
2. gryźć coś twardego, kruchego


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. schrupać)

 (1.1) gryźć wydając dźwięk chrupania

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. chrupnąć)

 (2.1) wydawać odgłos chrupania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za nami ktoś chrupał popcorn.

 (2.1) Śnieżek nam chrupał pod podeszwami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrup mrz., chrupot mrz., chrupanie n., chrupotanie n., chrupnięcie n., chrupka ż., schrupanie n.

 czas. chrupnąć dk., schrupać dk.

 przym. chrupiący, chrupki

 przysł. chrupko

 wykrz. chrup, chrup, chrup

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) skrzypieć

Wiktionary


chrupeczek

zdrobnienie od: chrupka; chrupeczek


SJP.pl


chrupeczka

zdrobnienie od: chrupka; chrupeczek


SJP.pl


chrupek

potocznie: opakowanie z chrupkami, paczka chrupek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. chrupka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Paweł Chrupek – polski polityk, rolnik indywidualny, poseł na Sejm
  • Zbigniew Chrupek – polski ekonomista

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. chrupka ż.

Wiktionary


chrupiący

1. wydawać charakterystyczny odgłos przy łamaniu, gryzieniu, kruszeniu czegoś;
2. gryźć coś twardego, kruchego


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) ims. przymiotnikowy czynny od: chrupać

przymiotnik jakościowy

 (2.1) taki, który chrupie

Wiktionary

Patrz:

chrupać

Przykłady

 (2.1) W dzwoniącej łańcuchami oborze trwał chrupiący niegłośny hałas żucia, mleka strzykającego w naczynie i kroków stąpających po zgnojonej słomie.

 (2.1) — Z tegom wyrosła i jako ten wiater nie będę się tłukła po świecie, nie! — szeptała z mocą, zwolniła nieco, bo zapadała miejscami w chrupiący śnieg aż po kolana, że trepy trzeba było wyciągać!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrup mrz., chrupot mrz., chrupanie n., chrupotanie n., chrupnięcie n., chrupka ż.

 czas. chrupać ndk., chrupnąć dk.

 przym. chrupki

 przysł. chrupko

 wykrz. chrup, chrup, chrup

Wiktionary


chrupka

potocznie:
1. przekąska wyrabiana z mąki kukurydzianej lub ze specjalnie preparowanych ziemniaków; chips, czips; chrupek;
2. rodzaj delikatnego, kruchego ciastka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. forma przekąski pod postacią kawałka ciasta uprażonego albo usmażonego w tłuszczu;

 (1.2) wet. pojedynczy kawałek suchej karmy dla psa lub kota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrupanie n., chrupek m., schrupanie n.

 czas. chrupać ndk., schrupać dk.

 przym. chrupki, chrupiący

 wykrz. chrup

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chrupek

 (1.2) chrupek

Wiktionary


chrupki

potocznie:
1. taki, który wydaje charakterystyczny odgłos przy łamaniu, gryzieniu, kruszeniu czegoś; chrupiący;
2. kruchy, łamliwy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający cechę chrupkości,

 (1.2) wydający charakterystyczny odgłos przy gryzieniu

Wiktionary

Chrupki – popularne przekąski, przetwory spożywcze produkowane metodą ekstruzji najczęściej z grysu kukurydzianego (lub mąki kukurydzianej), ale także z dodatkiem mąki pszennej, ryżowej lub z orkiszowej. Produkowane są chrupki o różnym smaku, często z dodatkiem orzechów, czekolady, papryki, pomidorów, sera, ziół, a także z otrąb pszennych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. chrupot mrz., chrupanie n., chrupka ż.

 czas. chrupać

 przym. chrupiący

Wiktionary


chrupkowy

→ chrupka, → chrupek


SJP.pl

Patrz:

chrupka, → chrupek

chrupkość

→ chrupki


SJP.pl

Patrz:

chrupki

chrupnięcie

charakterystyczny odgłos przy złamaniu, skruszeniu lub ugryzieniu czegoś


SJP.pl


chrupnąć

wydać charakterystyczny odgłos przy łamaniu, gryzieniu, kruszeniu czegoś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) dokonany od|chrupać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyskoczył do Inżyniera i rąbnął go w twarz, aż coś chrupnęło. Mężczyzna jęknął i opadł na plecy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrupanie n., chrupot mrz.

 czas. chrupać

 przym. chrupiący

Wiktionary


chrupot

odgłos kruszenia, łamania się czegoś; trzask, chrzęst


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odgłos kruszenia, łamania się czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wystraszył mnie chrupot łamanych gałęzi .

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxrupɔt, AS: χrupot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrupanie n., chrupotanie n.

 przym. chrupki, chrupiący

 przysł. chrupko

 czas. chrupać, chrupnąć, chrupotać

Wiktionary


chrupotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chrupotać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chrupotać, chrupać

 rzecz. chrupot m., chrupanie n.

 przym. chrupiący

Wiktionary


chrupotać

1. o czymś łamanym, kruszonym: wydawać charakterystyczny odgłos;
2. gryźć coś twardego, chrupkiego, z towarzyszącym temu odgłosem


SJP.pl


chrusnąć

1. wydać dźwięk charakterystyczny dla łamania się czegoś; zachrzęścić, zatrzeszczeć, trzasnąć;
2. zjeść, schrupać coś


SJP.pl


chrust

1. suche gałęzie odłamane od drzewa;
2. karnawałowe ciastka smażone w głębokim tłuszczu; faworki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) suche gałęzie służące za opał;

 (1.2) kulin. rodzaj kruchych, słodkich ciastek smażonych na głębokim tłuszczu;

 (1.3) przest. gęste zarośla

 (1.4) stpol. chrobot

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chrust – małowymiarowy sortyment drewna
  • Chrust – album Igora Herbuta z 2020 roku
  • Chrust – polska grupa muzyczna grająca muzykę etniczną, założona w 2021 roku
  • faworki – znane też jako chrust lub jaworki, polskie tradycyjne, chrupkie ciastka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zabrania się na plażaaży (przedwydmie), wydmach i klifach (…) niszczenia umocnień brzegowych przez wybieranie z nich faszyny, chrustu (…) oraz niszczenia ogrodzeń na przejściach na plażaażę, wydmach i klifach (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xrust, AS: χrust

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrustanie n., chrustniak mrz., chrustówka ż., chruszczenie n., chruściel mzw., chruściele nmos., chruścielowate nmos., chruścina ż., chruścisko n., chruśniak mrz., chruśnięcie n.

:: zdrobn. chruścik mrz.

 czas. chrusnąć dk., chrustać ndk., chruścić ndk.

 przym. chrustowy, chruściany, chruścielowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chruścisko

 (1.2) faworek

 (1.3) gąszcz, zarośla, chrustniak, chruścina, chruśniak

Wiktionary


chrustanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chrustać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chrustać

 rzecz. chrust mrz.

Wiktionary


chrustać

1. wydawać dźwięk charakterystyczny dla łamania się czegoś; chrzęścić, trzeszczeć, trzaskać;
2. zjadać, chrupać coś


SJP.pl


chrustniak

chrośniak; dawniej: chruśniak;
1. miejsce gęsto zarośnięte krzewami; gąszcz, zarośla;
2. dawniej:
a) suche gałęzie;
b) płot z suchych gałęzi


SJP.pl


chrustowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chrustowo – część wsi Kujawka w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Bądkowo
  • Chrustowo – część wsi Wola Sosnowa w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubraniec
  • Chrustowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Grodzisk Wielkopolski
  • Chrustowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Przedecz
  • Chrustowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. obornickim, w gminie Oborniki
  • Chrustowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Ujście
  • Chrustowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Miłosław
  • Chróstowo, Chrustowice

Wikipedia


chrustowski

nazwisko


SJP.pl


chrustowy

dotyczący chrustu, suchych gałęzi odłamanych od drzew; chruściany


SJP.pl


chrustówka

drewniany róg myśliwski o niewielkich rozmiarach i donośnym głosie


SJP.pl


chruszcz

nazwisko


SJP.pl


chruszczewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Chruszczewski (1932–2019) – polski historyk
  • Czesław Chruszczewski (1922–1982) – polski autor fantastyki
  • (ur. 1974) – polski psycholog
  • Piotr P. Chruszczewski (ur. 1973) – polski anglista, amerykanista, tłumacz i językoznawca

Wikipedia


chruszczow

nazwisko, np. Nikita Chruszczow (1894-1971), działacz komunistyczny i państwowy w Związku Radzieckim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chruszczow Aleksandr – rosyjski generał, bohater obrony Sewastopola (1854—1855) w czasie wojny krymskiej
  • Chruszczow Aleksiej – mołdawski szachista
  • Chruszczow Nikita – I sekretarz KC Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (KPZR) w latach 1953-1964.
  • Chruszczow Siergiej – syn Nikity Chruszczowa, naukowiec i publicysta
  • Chruszczow (Chruszczowowie) – rosyjski ród szlachecki.
  • Chruszczow – w latach 1961-1969 nazwa miasta Switłowodsk na Ukrainie

Wikipedia


chruszczowka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzaj budowanictwa z tanich prefabrykatów w Związku Radzieckim od początku lat 60

Wiktionary

Ch

Wikipedia


chruszczowowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z postacią radzieckiego przywódcy Nikity Chruszczowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chruszczow mos.

 przym. Chruszczowowski

Wiktionary


chruściany

1. zrobiony z chrustu, suchych gałęzi odłamanych od drzew; chrustowy;
2. mający związek z chrustem, np. chrustowe drewno opałowe


SJP.pl


chruścice

Chruścice – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Pińczów. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


chruścicki

nazwisko


SJP.pl


chruściechów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chruściechów – wieś w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Żółkiewka
  • Chruściechów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Stara Błotnica

Wikipedia


chruściel

1. ptak z rodziny żurawiowatych, zamieszkujący błota, zarośla nadwodne i stepy;
2. niewielki ptak łąkowy; derkacz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. derkacz

Wiktionary

Zobacz też: Chruściel w innych znaczeniach tej nazwy.

Chruściel ("niem. Tiedmannsdorf") – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Płoskinia, przy drodze wojewódzkiej nr 506 i w pobliżu linii kolejowej Elbląg-Braniewo-Królewiec. W kierunku północno-zachodnim od miejscowości znajduje się węzeł drogowy "Chruściel (Braniewo Południe)" w ciągu drogi krajowej nr 22 (dawna Berlinka). Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxruɕt͡ɕɛl, AS: χruśćel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrust m., chruściele nmos.

 czas. chruścić

Wiktionary


chruścielak

rodzaj ptaków z rodziny chruścieli


SJP.pl


chruściele

rodzina ptaków z rzędu żurawiowych, zamieszkujących tereny nadwodne i podmokłe nieomal na całym świecie, słabo latających (lub wcale), o drobnym ciele, krótkich nogach i ubarwieniu od czarnego, ciemnoniebieskiego do szarego; chruścielowate, wodniki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Rallidae|Rafinesque|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu żurawiowych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chruściele – rodzina ptaków
  • Chruściele – osada w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Gołymin-Ośrodek
  • Chruściele – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Dąbrówka
  • Chruściele – część wsi Grochowe. w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Tuszów Narodowy
  • Chruściele – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Ełk
  • Chruściel

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rodzina chruścieli obejmuje gatunki zazwyczaj związane z wodą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrust mrz., chruściel mzw., chruścielak mzw., Chruściele lm nm., chruścielowiec mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chruścielowate, wodniki

Wiktionary


chruścielowate

rodzina ptaków z rzędu żurawiowych, zamieszkujących tereny nadwodne i podmokłe nieomal na całym świecie, słabo latających (lub wcale), o drobnym ciele, krótkich nogach i ubarwieniu od czarnego, ciemnoniebieskiego do szarego; chruściele, wodniki


SJP.pl


chruścielowaty

o cechach chruścielowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


chruścik

1. faworek, kruche ciasteczko;
2. owad z rzędu siatkoskrzydłych podobny do ćmy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ent. nazwa systematyczna|Trichoptera|ref=tak., owad, larwy żyją w wodzie, dorosłe podobne do ćmy;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) rodzaj ciastka karnawałowego, chrust, faworek (jeden lub więcej faworków)

 (2.2) zdrobn. od: chrust

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chruścik – owad wodny
  • chruścik – faworki, rodzaj wyrobu cukierniczego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najstarsze skamieniałości chruścików pochodzą z permu.

 (2.1) Chruściki smaży się z obu stron na mocno rozgrzanym tłuszczu.

 (2.2) Jak mam rozpalić ognisko, skoro przyniosłeś zaledwie odrobinę chruściku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxruɕt͡ɕik, AS: χruśćik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrust mrz.

 przym. chruścikowy

 czas. chruścić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. kłódka (mała kłoda), obszywka, klajduk

 (2.1) faworek, chrust

Wiktionary


chruściki

1. faworek, kruche ciasteczko;
2. owad z rzędu siatkoskrzydłych podobny do ćmy


SJP.pl

Chruściki (Trichoptera) – rząd owadów wodnych o przeobrażeniu zupełnym. Są stosunkowo niewielkich rozmiarów, od 2 mm do 4–5 cm. Największe znane chruściki zamieszkują Himalaje (rodzaje: Eubasilissa, Himalopsyche, u owadów dorosłych rozpiętość skrzydeł dochodzi do 8 cm). Cechą charakterystyczną postaci dorosłych są włoski na skrzydłach, natomiast larwy mają wyraźnie odnóża analne zakończone pazurkiem.

Wikipedia


chruścina

dawniej: chrustniak, chruśniak


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chruścić

chrzęścić, trzeszczeć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) wydawać odgłos przypominający chrzęst

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakiś owad pół wieczoru chruścił sumiennie za tapczanem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrust mrz., chrustniak mrz., chruściel mzw., chruścik mzw., chruścina ż., chruścisko n., chruśniak mrz., chruśniaczek mrz.

 czas. chrustać ndk., chrusnąć dk.

 przym. chrustowy, chruściany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chrupać, chrupotać, chrzęścić, skrzypieć

Wiktionary


chruściński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jacek Chruściński
  • Mateusz Chruściński
  • Zygmunt Chruściński
  • Chruścińskie

Wikipedia


chruślice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chruślice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Wolanów.
  • Chruślice – osiedle w Nowym Sączu

Wikipedia


chruślin

Chruślin (dawniej "Chroślin") – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Bielawy.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 703.

Wikipedia


chruśniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od chruśniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chruśniak m.

 czas. chruścić

Wiktionary


chruśniak

chrust;
1. miejsce gęsto zarośnięte krzewami; gąszcz, zarośla;
2. dawniej:
a) suche gałęzie;
b) płot z suchych gałęzi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) poet. zarośla, gęste krzaki

 (1.2) przest. suche gałęzie

 (1.3) przest. płot wykonany z chrustu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W malinowym chruśniaku, przed ciekawych wzrokiem / Zapodziani po głowy, przez długie godziny / Zrywaliśmy przybyłe tej nocy maliny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxruɕɲak, AS: χruśńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrust m.

:: zdrobn. chruśniaczek m.

 czas. chruścić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzewina

 (1.2) chrust

Wiktionary


chryja

1. draka, burda;
2. w starożytności: zbiór humorystycznych powiedzeń sławnych ludzi i anegdot o tych osobach; chreja, chreia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. awantura

 (1.2) hist. rozwlekła przemowa

 (1.3) hist. eduk. rozprawka szkolna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) pot. Będzie chryja, bo znowu nie oddałeś książek na czas.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awantura, burda, draka

Wiktionary


chrympanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chrympać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chrympać ndk.

Wiktionary


chrympać

czasownik

 (1.1) gw-pl|Poznań. strzępić, kroić tępym nożem

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ochrympać, pochrympać

 rzecz. chrympanie n.

Wiktionary


chrypa

chropowaty, niski głos wskutek stanu zapalnego krtani


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. mówienie niskim głosem na skutek jego nadwyrężenia lub zapalenia krtani

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z powodu chrypy chyba nie wystąpię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrypienie n., chrypliwość ż., ochrypłość ż.

:: zdrobn. chrypka ż.

 czas. chrypieć ndk., chrypnąć ndk., zachrypieć dk., zachrypnąć dk., ochrypnąć dk.

 przym. chrypły, chrypliwy, zachrypły, zachrypnięty, ochrypły, ochrypnięty

 przysł. chrypliwie, ochryple

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chrypka

Wiktionary


chrypienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mówienie ochrypłym głosem

 (1.2) wydawanie ochrypłych dźwięków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrypnięcie n., zachrypnięcie n., zachrypienie n., ochrypnięcie n., chrypa ż., chrypka ż., chrypliwość ż., ochrypłość ż.

 czas. chrypieć ndk., chrypnąć ndk., zachrypieć dk., zachrypnąć dk., ochrypnąć dk.

 przym. chrypły, chrypliwy, zachrypły, zachrypnięty, ochrypły, ochrypnięty

 przysł. chrypliwie, ochryple

Wiktionary


chrypieć

1. mówić ochrypłym głosem;
2. wydawać ochrypły dźwięk, głos


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zachrypieć)

 (1.1) mówić zachrypniętym głosem

 (1.2) wydawać niskie chrypliwe dźwięki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fizyczka chrypiała całe 45 minut, zamiast iść na L4.

 (1.2) Nasze radio zaczęło dziwnie chrypieć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrypnięcie n., zachrypnięcie n., zachrypienie n., ochrypnięcie n., chrypa ż., chrypienie n., chrypka ż., chrypliwość ż., ochrypłość ż.

 czas. chrypnąć ndk., zachrypieć dk., zachrypnąć dk., ochrypnąć dk.

 przym. chrypliwy, chrypły, zachrypły, zachrypnięty, ochrypły, ochrypnięty

 przysł. chrypliwie, ochryple

Wiktionary


chrypka

lekka chrypa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: chrypa

 (1.2) med. zaburzony, szorstki głos, wywołany przez nieprawidłowy przepływ powietrza przez krtań

Wiktionary

Chrypka (łac. "dysphonia, raucitas") – zaburzenie drgań fałdów głosowych krtani powodujące powstanie turbulentnego przepływu powietrza w obrębie głośni, co objawia się występowaniem szorstkiego, matowego głosu.

Do rozwoju chrypki dochodzi w przypadku:

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Tak się wydzierałyśmy, że przez pół dnia następnego miałam okropną chrypkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxrɨpka, AS: χrypka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrypnięcie n., zachrypnięcie n., zachrypienie n., ochrypnięcie n., chrypliwość ż., ochrypłość ż., chrypa ż., chrypienie n.

 czas. ochrypnąć, chrypnąć, zachrypnąć, chrypieć ndk., zachrypieć dk.

 przysł. ochryple, chrypliwie

 przym. chrypliwy, chrypły, zachrypły, zachrypnięty, ochrypnięty, schrypły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zachrypły głos

Wiktionary


chrypliwie

przysłówek

 (1.1) o wydawaniu głosu nisko i chropowato

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ptak skrzeknął na nią chrypliwie i się nastroszył.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrypnięcie n., zachrypnięcie n., zachrypienie n., ochrypnięcie n., chrypa ż., chrypienie n., chrypka ż., chrypliwość ż., ochrypłość ż.

 czas. chrypieć ndk., chrypnąć ndk., zachrypieć dk., zachrypnąć dk., ochrypnąć dk.

 przym. chrypliwy, chrypły, zachrypły, zachrypnięty, ochrypły, ochrypnięty

 przysł. ochryple

Wiktionary


chrypliwiej

stopień wyższy od przysłówka: chrypliwie


SJP.pl


chrypliwość

→ chrypliwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego co chrypliwe

Wiktionary

Patrz:

chrypliwy

Przykłady

 (1.1) Stwierdziła, że chrypliwość jego głosu działa na nią kojąco.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrypnięcie n., zachrypnięcie n., zachrypienie n., ochrypnięcie n., chrypa ż., chrypienie n., chrypka ż., ochrypłość ż.

 czas. chrypieć ndk., chrypnąć ndk., zachrypieć dk., zachrypnąć dk., ochrypnąć dk.

 przym. chrypły, chrypliwy, zachrypły, zachrypnięty, ochrypły, ochrypnięty

 przysł. chrypliwie, ochryple

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) charkotliwość

Wiktionary


chrypliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: chrypliwy


SJP.pl


chrypliwy

spowodowany chrypą; ochrypły, chropawy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o głosie mający chropowatą i niską barwę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kaszel jej był gruby, chrypliwy, głośny, jakby dobywał się z głębi beczki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrypnięcie n., zachrypnięcie n., zachrypienie n., ochrypnięcie n., chrypa ż., chrypienie n., chrypka ż., chrypliwość ż., ochrypłość ż.

 czas. chrypieć ndk., chrypnąć ndk., zachrypieć dk., zachrypnąć dk., ochrypnąć dk.

 przym. chrypły, zachrypły, zachrypnięty, ochrypły, ochrypnięty

 przysł. chrypliwie, ochryple

Wiktionary


chrypnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dostawanie chrypy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy stopniowemu chrypnięciu towarzyszył kaszel?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrypa ż., chrypka ż., chrypienie n., chrypliwość ż., ochrypłość ż.

 czas. chrypieć ndk., chrypnąć ndk., zachrypieć dk., zachrypnąć dk., ochrypnąć dk.

 przym. chrypły, chrypliwy, ochrypnięty, zachrypły, ochrypły, zachrypnięty

 przysł. chrypliwie, ochryple

Wiktionary


chrypnąć

1.
a) dostawać chrypy;
b) o głosie: stawać się chrypliwym;
2. w łowiectwie, o głuszcu: wydawać chrypliwy głos


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zachrypnąć, ochrypnąć)

 (1.1) dostawać chrypy

 (1.2) łow. o głuszcu wydawać chrapliwy głos podczas toków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrypnięcie n., zachrypnięcie n., zachrypienie n., ochrypnięcie n., chrypa ż., chrypienie n., chrypka ż., chrypliwość ż., ochrypłość ż.

 czas. chrypieć ndk., zachrypieć dk., zachrypnąć dk., ochrypnąć dk.

 przym. chrypły, chrypliwy, zachrypły, zachrypnięty, ochrypły, ochrypnięty

 przysł. chrypliwie, ochryple

Wiktionary


chrypły

przymiotnik jakościowy

 (1.1) chrypiący, gardłowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z gardzieli smoka wydobył się chrypły dźwięk i bestia skonała.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrypnięcie n., zachrypnięcie n., zachrypienie n., ochrypnięcie n., chrypa ż., chrypienie n., chrypka ż., chrypliwość ż., ochrypłość ż.

 czas. chrypieć ndk., chrypnąć ndk., zachrypieć dk., zachrypnąć dk., ochrypnąć dk.

 przym. chrypliwy, zachrypły, zachrypnięty, ochrypły, ochrypnięty

 przysł. chrypliwie, ochryple

Wiktionary


chrysler

[czytaj: krajsler lub krajzler] marka samochodów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mot. samochód marki Chrysler

Wiktionary

Chrysler – amerykański producent samochodów osobowych z siedzibą w Auburn Hills działający od 1925 roku. Jako Chrysler Corporation także koncern motoryzacyjny w latach 1925–1998 i 2007–2014. Należy do międzynarodowego koncernu Stellantis.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kuzyn z Chicago ma nowiuśkiego chryslera.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chrysler mrz.

Wiktionary


chrystadelfianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. członek ruchu chrześcijańskiego powstałego w USA w XIX wieku, wyznającego chrześcijaństwo oparte na własnej interpretacji Biblii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chrystadelfianin codziennie studiuje Biblię.

Wiktionary


chrystadelfiański

przymiotnik

 (1.1) dotyczący chrystadelfianów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxrɨstadɛlˈfʲjä̃j̃sʲci, AS: χrystadelfʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 (1) zob. chrystadelfianin.

Wiktionary


chryste

imię nadane Jezusowi z Nazaretu w związku z utożsamianiem go przez Izrael z osobą Mesjasza


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) pot. wyraża zdenerwowanie, zdziwienie, podziw lub przerażenie

forma rzeczownika.

 (2.1) W. lp. od: Chrystus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chryste! Nie zdążymy, jak się tak będziesz wlokła!

 (1.1) Chryste! Ale fajna garsonka!

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Chrystusowy

 rzecz. Chrystus mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Chryste Panie

Wiktionary


chrystian

1. (1618-72) książę polski;
2. (przed 1180-ok. 1244), pierwszy biskup Prus; Kristian;
3. imię wielu królów z dynastii Oldenburgów oraz Sonderburg-Glücksburg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krystian – imię
  • Chrystian I – król Danii w latach 1448-1481, władca Norwegii 1450-1481, Szwecji 1457-1464
  • Chrystian II – król Danii 1513-1523, Szwecji 1520-1521
  • Chrystian IV – król Danii i Norwegii 1588-1648
  • Chrystian (1653-1707) – książę Saksonii w księstwie Saksonii-Gothy-Altenburga
  • Chrystian (1682-1736) – książę Saksonii-Weißenfels
  • Chrystian (1942-2013) – syn księcia Knuta
  • Chrystian (1585-1637) – hrabia Waldeck-Wildungen
  • Chrystian X – król Danii 1912-1947, Islandii 1912-1944
  • Chrystian – książę brunszwicko-lüneburski na Celle 1611–1633
  • Chrystian (ur. 2005) – książę koronny Danii
  • Chrystian z Oliwy – misyjny biskup Prus

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy Chrystian III obejmuje władzę w 1536 roku, rozwiązuje norweską Radę Państwa, a Norwegia zostaje przekształcona z samodzielnego królestwa (pod rządami tego samego monarchy co Dania) w duńską prowincję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxrɨstʲjãn, AS: χrystʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chrystus m., chrystianizm mrz.

Wiktionary


chrystiania

ostry skręt na nartach; krystiania, christiania


SJP.pl


chrystianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zwolennik chrystianizmu (nauczania Jezusa Chrystusa)

Wiktionary

Powiązane:

 czas. schrystianizować, chrystianizować

 rzecz. chrystianizm mrz., chrystianizowanie n.

Wiktionary


chrystianizacja

wprowadzanie religii, pojęć i obyczajów chrześcijańskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. narzucanie wiary chrześcijańskiej poganom; także. proces dobrowolnego przechodzenia na chrześcijaństwo przez ludy niechrześcijańskie;

Wiktionary

Chrystianizacja – proces wypierania religii etnicznych, osiadłego w określonym rejonie ludu, przez religię chrześcijańską. Jego największe nasilenie przypadało w okresie średniowiecza, a spowodowane było dominującą pozycją chrześcijaństwa wśród ówczesnych europejskich władców oraz rosnącymi wpływami papiestwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wprawdzie chrystianizacja Słowian trwała kilkaset lat, a do jej celów przygotowywano misjonarzy, czy wręcz całe konwenty czy biskupstwa, nie przyniosło to jednak rezultatu w postaci szerszej charakterystyki zwalczanego kultu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxrɨstʲjä̃ɲiˈzat͡sʲja, AS: χrystʹi ̯ä̃ńizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrystianizm m., Chrystus m., chrystianizowanie n.

 czas. schrystianizować, chrystianizować ndk.

 przym. chrystianizacyjny, Chrystusowy, chrystusowy

Wiktionary


chrystianizacyjny

przymiotnik od: chrystianizacja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący chrystianizmu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. schrystianizować, chrystianizować

 rzecz. chrystianizowanie n., chrystianizm mrz., Chrystus mos., chrystianizacja ż.

 przym. Chrystusowy, chrystusowy

Wiktionary


chrystianizator

osoba, która wprowadza i rozpowszechnia religię chrześcijańską


SJP.pl


chrystianizm

chrześcijaństwo;
1. religia opierająca się na naukach Jezusa Chrystusa;
2. doktryna chrześcijańska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. chrześcijaństwo.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chrystianizm głosi odkupienie, miłość, równość i braterstwo wszystkich ludzi.

 (1.1) Arcybiskup ormiańsko-wschodniego obrządku (…) również stwierdził, że nie widzi w tej idei nic sprzecznego z zasadami chrystjanizmu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xrɨˈstʲjä̃ɲism̥, AS: χrystʹi ̯ä̃ńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chrystus m., Chrystian m., chrystianizacja ż., chrystianin m., chrystianizowanie n., chrystusowiec mos.

 przym. chrystianizacyjny, Chrystusowy, chrystusowy

 czas. schrystianizować, chrystianizować ndk., chrystianizować się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chrześcijaństwo

Wiktionary


chrystianizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. teol. zaprowadzanie chrześcijaństwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilka setek lat trwało chrystianizowanie plemięemion pruskich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chrystus m., chrystianizacja ż., chrystianizm m., chrystianin m., chrystusowiec mos.

 przym. chrystianizacyjny, Chrystusowy, chrystusowy

 czas. chrystianizować ndk., schrystianizować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chrystianizacja

Wiktionary


chrystianizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. schrystianizować)

 (1.1) hist. teol. zaprowadzać chrześcijaństwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Które plemię miał chrystianizować święty Wojciech?

 (1.1) Świadectwo Tertuliana nie wymienia jednak Książę Apostołów pośród tych, którzy chrystianizowali Afrykę Północną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrystianizacja ż., chrystianizowanie n., Chrystus m., chrystianizm m., chrystianin m., chrystusowiec mos.

 przym. chrystianizacyjny, Chrystusowy, chrystusowy

 czas. schrystianizować dk.

Wiktionary


chrystianofob

osoba odczuwająca wstręt i nienawiść do chrześcijaństwa i chrześcijan


SJP.pl


chrystianofobia

niechęć i odraza do chrześcijaństwa i chrześcijan; chrystofobia


SJP.pl

Chrystianofobia – lęk lub nienawiść odczuwane wobec chrześcijan.

Niechęć do chrześcijaństwa może wynikać z pobudek religijnych bądź ideologicznych. Chrystianofobia może być motywacją do popełniania przestępstw. Aż 3/4 osób prześladowanych fizycznie ze względów religijnych stanowią chrześcijanie.

Wikipedia


chrystianostwo

Chrystian z małżonką; Chrystianowie


SJP.pl


chrystianowie

Chrystian z małżonką; Chrystianostwo


SJP.pl


chrystianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chrystiana lub z nim związany


SJP.pl


chrystocentryczny

→ chrystocentryzm


SJP.pl

Patrz:

chrystocentryzm

chrystocentryzm

nurt w teologii chrześcijańskiej uznający, że Jezus Chrystus zajmuje centralne miejsce w świecie ludzkim i w historii zbawienia


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chrystofania

ukazanie się Jezusa Chrystusa po zmartwychwstaniu


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chrystofobia

niechęć i odraza do chrześcijaństwa i chrześcijan; chrystianofobia


SJP.pl


chrystogeneza

koncepcja teologiczna, według której Jezus Chrystus jest zamknięciem procesu tworzenia świata, ostatnim elementem ciągu kosmogeneza->biogeneza->antropogeneza


SJP.pl


chrystogram

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. teol. monogram symbolizujący Chrystusa w formie akronimu;

Wiktionary

Chrystogram – monogram będący symbolem Jezusa Chrystusa w formie akronimu lub ligatury. Najbardziej znane chrystogramy to Chi Rho (znak ⳩) i monogram IHS. Rolę chrystogramu pełnił również staurogram i inne ligatury.

IHS (właśc. IHΣ) jest greckim skrótem imienia IHΣΟΥΣ (Jezus).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obserwanci rozpowszechnili chrystogram IHS na terenie Europy.

Wiktionary


chrystolog

teolog zajmujący się życiem Jezusa Chrystusa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) teol. badacz, specjalista w chrystologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na sympozjum przyjechało dwóch chrystologów z Czech.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrystologia ż.

 przym. chrystologiczny

Wiktionary


chrystologia

dział teologii zajmujący się Chrystusem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teol. nauka dotycząca osoby Jezusa Chrystusa i doktryny z nim związanej, centralny traktat teologii dogmatycznej;

Wiktionary

Chrystologia – jeden z działów teologii zajmujący się refleksją nad osobą Jezusa Chrystusa w świetle wiary chrześcijańskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po chrystologii mieliśmy jeszcze wykład z fonetyki pastoralnej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrystolog m., chrystolożka ż.

 przym. chrystologiczny

Wiktionary


chrystologiczny

→ chrystologia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) teol. związany z chrystologią

Wiktionary

Patrz:

chrystologia

Przykłady

 (1.1) Profesor wrócił z sympozjum chrystologicznego w Wiedniu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrystolog m., chrystologia ż.

Wiktionary


chrystozofia

duchowe poznanie i zrozumienie Chrystusa i jego nauki


SJP.pl


chrystozoficzny

→ chrystozofia


SJP.pl

Patrz:

chrystozofia

chrystus

imię nadane Jezusowi z Nazaretu w związku z utożsamianiem go przez Izrael z osobą Mesjasza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rel. tytuł, przydomek Jezusa z Nazaretu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy się Chrystus rodzi i na świat przychodzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxrɨstus, AS: χrystus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chrystian mos., chrystianizm mrz., chrystianizacja ż., chrystianizowanie n., schrystianizowanie n., chrystusowiec mos., chrystianizator mos., chrystianizatorka ż., Kryst mos.

:: zdrobn. Chrystusik mos.

 czas. schrystianizować dk., chrystianizować ndk.

 przym. Chrystusowy, chrystusowy, chrystianizacyjny

 wykrz. Chryste

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jezus, Syn Boży; stpol. Kryst

Wiktionary


chrystusowcy

1. wyznawca jednego z wyznań protestanckich, członek Kościoła Chrystusowego;
2. katolicki kapłan lub zakonnik, członek Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej;
3. uczestnik powstania chrystusowców (Cristada, 1926-29) w Meksyku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chrystusowcy – wierni Kościoła Chrystusowego (jednego z wyznań protestanckich)
  • chrystusowcy – członkowie rzymskokatolickiego Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej
  • chrystusowcy (hisz. Cristeros) – uczestnicy powstania Cristero w Meksyku, 1926-1929

Wikipedia


chrystusowiec

1. wyznawca jednego z wyznań protestanckich, członek Kościoła Chrystusowego;
2. katolicki kapłan lub zakonnik, członek Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej;
3. uczestnik powstania chrystusowców (Cristada, 1926-29) w Meksyku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. ksiądz z zakonnego zgromadzenia Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej

 (1.2) rel. wierny protestanckiego Kościoła Chrystusowego

 (1.3) hist. uczestnik tzw. powstania Cristero w Meksyku w latach 20. XX w.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kościele chrystusowców wisi obraz mojego autorstwa.

 (1.2) W kościele chrystusowców wisi obraz mojego autorstwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chrystus m., Chrystusik m., chrystianizm m., chrystianizowanie n., schrystianizowanie n.

 czas. schrystianizować dk., chrystianizować ndk.

 przym. Chrystusowy, chrystusowy

Wiktionary


chrystusowy

taki jak u Chrystusa, podobny do Chrystusa lub od niego się wywodzący


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) podobny do Chrystusa, taki jak u Chrystusa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy ten brunecik podoba się tobie? Albo może ten blondyn z chrystusową bródką?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxrɨstuˈsɔvɨ, AS: χrystusovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chrystus mos., chrystianizm mrz., chrystianizacja ż., chrystianizowanie n., chrystusowiec mos.

 czas. chrystianizować ndk., chrystianizować się ndk., schrystianizować dk., schrystianizować się dk.

 przym. chrystianizacyjny

:: przest. gwara. Chrystusowy

 temsłow. chrysto-

Wiktionary


chrystyjanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. chrześcijanin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxrɨstɨˈjä̃ɲĩn, AS: χrystyi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary


chryzanilina

organiczny związek chemiczny, substancja powstająca jako etap pośredni przy produkcji fuksyny, wykorzystywana do barwienia jedwabiu na złotożółty kolor


SJP.pl


chryzant

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Chryzant – imię męskie pochodzenia greckiego (Χρυσάνθης), utworzone od przymiotnika "chrysanthés" – „o złotym kwiiecie”, pierwotnie odnoszącego się do krokusa ( χρυσός "chrysos" – „złoty” i άνθος "anthos" – „kwiat”). Patronem tego imienia jest św. Chryzant (†283), patron sędziów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. chryzantema ż.

 przym. chryzantemowy

Wiktionary


chryzantem

1. roślina ozdobna z rodziny złożonych; złocień ogrodowy
2. potocznie: fryzura damska o swobodnych, lekko nastroszonych włosach


SJP.pl


chryzantema

1. roślina ozdobna z rodziny złożonych; złocień ogrodowy
2. potocznie: fryzura damska o swobodnych, lekko nastroszonych włosach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Dendranthema|Des Moul|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju chryzantem (1.1)

 (1.3) kwiat chryzantemy (1.2)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jacek posadził dwie chryzantemy przy grobie ojca.

 (1.3) Jacku, czy lubisz zapach chryzantem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxrɨzãnˈtɛ̃ma, AS: χryzãntẽma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chryzant m., Chryzanta ż.

:: zdrobn. chryzantemka ż.

 przym. chryzantemowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) złocień; gw. Górny Śląsk dombek

 (1.3) gw. Górny Śląsk dombek

Wiktionary


chryzantemowy

przymiotnik od: chryzantema


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chryzantemą, dotyczący chryzantem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chryzantema ż., Chryzant m., Chryzanta ż., chryzantemka ż.

Wiktionary


chryzarobina

substancja o silnym działaniu odkażającym, pozyskiwana z kory indyjskiego drzewa Andira araroba lub otrzymywana syntetycznie, stosowana w leczeniu chorób skóry


SJP.pl


chryzeida

w mitologii greckiej: kapłanka świątyni Apollina w Troi, córka Chryzesa


SJP.pl


chryzejda

w mitologii greckiej: jedna z 3000 okeanid, córka tytana Okeanosa i tytanidy Tetydy


SJP.pl

Chryzeida (gr. Χρυσηΐς "Khrysēḯs", łac. "Chryseis") – postać z mitologii greckiej, występuje w Iliadzie.

Wikipedia


chryzelefantyna

technika wykonywania rzeźb z drogocennych materiałów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. rzem. technika rzeźbiarska z wykorzystaniem złota, kamieni szlachetnych i kości słoniowej stosowana w starożytności;

Wiktionary

Chryzelefantyna (gr. χρῡσελεφάντινος "chrȳselephántinos" – ze złota i kości słoniowej, od "chrysós" – złoto i "elephás" – słoń) – technika rzeźbiarska stosowana w starożytności, w której wykorzystywano kość słoniową i złoto oraz inne drogie materiały (np. kamienie szlachetne).

Wikipedia


chryzen

policykliczny węglowodór aromatyczny zbudowany z czterech sprzężonych pierścieni benzenowych


SJP.pl

Chryzen – organiczny związek chemiczny, policykliczny węglowodór aromatyczny zbudowany z czterech sprzężonych pierścieni benzenowych skondensowanych kątowo.

Węglowodór mniej reaktywny od izomerycznego naftacenu.

W temperaturze pokojowej jest bezbarwną substancją krystaliczną. Otrzymywany przez pirolizę indenu, lub przez wyodrębnianie z smoły pogazowej.

Wikipedia


chryzmat

1. mistyczny znak, jaki otrzymuje osoba przyjmująca chrzest;
2. w przenośni: wyróżnik, piętno


SJP.pl


chryzmał

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. rel. krzyżmał

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chryzmo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. chrzyżmał

Wiktionary


chryzmo

święcony olej używany w niektórych sakramentach i ceremoniach kościelnych; olej święty; krzyżmo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. rel. w chrześcijaństwie konsekrowany olej używany m.in. przy poświęcaniu ołtarzy i kościołów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ceremoniarz podał biskupowi naczynie z chryzmem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chryzmał m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzyżmo, daw. chrzyżmo

Wiktionary


chryzoberyl

minerał, tlenek glinu i berylu o barwie zielonawożółtej lub szmaragdowozielonej; jego odmianą jest aleksandryt


SJP.pl

Chryzoberyl – rzadki minerał z gromady tlenków. Nazwa minerału wywodzi się od greckich słów "chrysos" – złoto oraz "beryllos" – beryl, co nawiązuje do jego typowej barwy oraz pierwiastka berylu obecnego w składzie.

Wikipedia


chryzofenina

barwnik azowy, używany do farbowania bawełny na żółto w kąpieli mydlanej


SJP.pl


chryzofil

gatunek drzewa z rodziny sączyńcowatych; Chrysophyllum cainito


SJP.pl


chryzofit

jeden z typów glonów jednokomórkowych lub kolonijnych


SJP.pl


chryzogon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Chryzogon — imię męskie pochodzenia greckiego, oznaczające "złote dziecko", złożone z członów "chrysos" — "złoty" i "gónos"— "latorośl". Patronem tego imienia jest św. Chryzogon, kapłan rzymski (III/IV wiek).

Chryzogon imieniny obchodzi 24 listopada.

Wikipedia


chryzografia

sztuka pisania i malowania płynnym złotem na pergaminie, stosowana w starożytności i średniowieczu


SJP.pl


chryzoidyna

pomarańczowy barwnik azowy stosowany do barwienia preparatów mikroskopowych oraz papieru i skóry


SJP.pl


chryzokola

minerał, uwodniony krzemian miedzi


SJP.pl

Chryzokola – pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał miedzi z gromady krzemianów. Nazwa pochodzi od greckich słów "khryzos" i "kolla" oznaczających złoto oraz klej. W starożytności był używany jako spoiwo przy łączeniu złota.

Wikipedia


chryzokracja

forma rządów, w której władzę sprawuje grupa ludzi najbogatszych; plutokracja


SJP.pl


chryzolit

minerał, przezroczysta odmiana oliwinu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jubil. miner. minerał z gromady krzemianów

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chryzolitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) forsteryt

Wiktionary


chryzolitowy

przymiotnik od: chryzolit


SJP.pl


chryzopraz

minerał, odmiana chalcedonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. zielony minerał, odmiana chalcedonu;

Wiktionary

Chryzopraz, prazer – przeświecający, soczyście zielony minerał, cenna odmiana chalcedonu. Nazwa pochodzenia greckiego, wynikająca z połączenia słów "chrysos" – złoto i "prasinos" – zielonkawy.

Barwa wywołana jest domieszką niklu. Ulega ona zmianie (wyblaknięciu) podczas ogrzewania lub długotrwałego naświetlenia promieniami słonecznymi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xrɨˈzɔpras, AS: χryzopras

Wiktionary


chryzostom

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Chryzostom – imię męskie pochodzenia greckiego (χρυσόστομος, "chrysostomos" – "Złotousty").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zapewniłam pana Chryzostoma o naszej przychylności dla tego projektu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xrɨˈzɔstɔ̃m, AS: χryzostõm

Wiktionary


chryzostomostwo

Chryzostom z małżonką; Chryzostomostowie


SJP.pl


chryzostomowie

Chryzostom z małżonką; Chryzostomostwo


SJP.pl


chryzostomowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chryzostoma lub z nim związany


SJP.pl


chryzotyl

minerał, odmiana serpentynu; stanowi 95% wszystkich handlowych azbestów; azbest chryzotylowy


SJP.pl

Chryzotyl (azbest serpentynowy, azbest biały) – minerał z grupy krzemianów, zaliczany do grupy serpentynów (włóknistych). Pospolity i szeroko rozpowszechniony. Pod względem chemicznym jest to uwodniony krzemian magnezu. Zawiera ok. 40% krzemionki, tlenek magnezu i domieszki żelaza, glinu i innych metali.

Wikipedia


chryzotylowy

przymiotnik od: chryzotyl


SJP.pl


chryzyna

żółty barwnik występujący w pąkach topoli, pomidorach i pyłku pszczelim, naturalny inhibitor aromatazy


SJP.pl


chryzyp

filozof grecki (ok. 277-ok. 208 p.n.e.)


SJP.pl

Chryzyp z Soloi (gr. Χρύσιππος ὁ Σολεύς "Chrysippos"; urodzony około 279, zmarł między 207 a 204 p.n.e.) – ateński filozof i myśliciel, czołowy przedstawiciel i obrońca stoicyzmu.

Wikipedia


chryzypowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chryzypa lub z nim związany


SJP.pl


chrz.

skrót od: chrześcijański; chrześc.


SJP.pl


chrzan

roślina z bylinowatych o grubym, mięsistym korzeniu, rosnąca dziko i uprawiana; wykorzystywana jako ostra przyprawa do dań


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Armoracia|P. Gaertn.|ref=tak., rodzaj bylin z rodziny kapustowatych;

 (1.2) pot. nazwa systematyczna|Armoracia rusticana|G. Gaertn.|ref=tak., chrzan pospolity

 (1.3) bot. roślina z gatunku chrzan pospolity

 (1.4) kulin. korzeń chrzanu (1.3) o silnym, gryzącym zapachu i ostrym smaku

 (1.5) spoż. kulin. przyprawa z tartego chrzanu (1.4)

Wiktionary

Ch

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Z powodu korzeni trudno usunąć chrzan z ogrodu.

 (1.5) Kupili sobie dwa kufle doskonałej wody i dwa duże pierniki, mając przy tym spokojne fizjonomie mieszczan, którzy zwykli jadać przy herbacie gorącą szynkę z chrzanem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʃãn, AS: χšãn

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chrzanić ndk.

 przym. chrzanowy

Wiktionary


chrzaniak

paśnik chrzaniak - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych


SJP.pl


chrzanienie

potocznie: z niechęcią, pogardą o jakimś przemówieniu, wystąpieniu telewizyjnym lub radiowym, tekście prasowym itp., które jest nieprawdziwe lub nie wnosi niczego nowego do tematu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chrzanić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chrzanić

Wiktionary


chrzanik

zdrobnienie od: chrzan


SJP.pl


chrzaniony

potocznie: wywołujący w mówiącym niechęć, irytację, rzadziej podziw; pieprzony, skubany


SJP.pl


chrzanić

pieprzyć; potocznie:
1. mówić głupstwa, bzdury; bredzić, bajdurzyć, pitolić, pierniczyć;
2. robić coś źle, psuć; patałaszyć, partolić, paprać, partaczyć;
3. lekceważyć, ignorować; chromolić, olewać;
4. chrzanić się:
a) psuć się; partolić się, paprać się;
b) stawać się trudnym do odróżnienia; mieszać się, plątać się;
c) robić coś bardzo powoli; grzebać się, guzdrać się;
d) traktować kogoś zbyt łagodnie; patyczkować się, cackać się, pieścić się


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) kulin. doprawiać potrawę dodając chrzan

 (1.2) przen. lekceważyć

 (1.3) przen. kłamać

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mimo wszystko, pocieszałem się, na uczelni świat się nie kończy. Mogę z niej uciec, znaleźć ciekawe zajęcie i chrzanić tę całą magisterkę i zafajdaną karierę naukową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʃãɲit͡ɕ, AS: χšãńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrzan m., chrzanik m., charzanienie n., Chrzanów m., ochrzanianie n., ochrzanienie n., ochrzan m., schrzanianie n., schrzanienie n., pochrzanienie n., chrzanienie n.

 czas. ochrzaniać ndk., ochrzanić dk., schrzaniać ndk., schrzanić dk., pochrzanić dk.

 przym. chrzanowy, chrzanikowy

 przysł. chrzanowo

 wykrz. chrzań się

Wiktionary


chrzanowianin

mieszkaniec Chrzanowa (miasta w południowej Polsce)


SJP.pl


chrzanowianka

mieszkanka Chrzanowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


chrzanowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chrzanowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Gomunice
  • Chrzanowice – kolonia w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Gomunice
  • Chrzanowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
  • Chrzanowice – gromada

Wikipedia


chrzanowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chrzanowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Janowiec Wielkopolski
  • Chrzanowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Opinogóra Górna
  • Chrzanowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Rzewnie
  • Chrzanowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Szelków
  • Chrzanowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Przytuły
  • Chrzanowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Łęczyce
  • Chrzanowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Ełk
  • Chrzanowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Chodów
  • Chrzanowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Ostrowite
  • Chrzanowo-Bronisze
  • Chrzanów

Wikipedia


chrzanowski

przymiotnik od: Chrzanów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chrzanowem, dotyczący Chrzanowa, właściwy Chrzanowowi, pochodzący z Chrzanowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chrzanów
    • Fablok Chrzanów
    • Powiat chrzanowski, powiat w Polsce (województwo małopolskie), odtworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej
  • Jaworznicko-Chrzanowski Okręg Przemysłowy, okręg przemysłowy w południowej Polsce
  • Góra Chrzanowska, wzgórze
  • Gorzów Chrzanowski, przystanek kolejowy
  • Agnieszka Chrzanowska (ur. 1968) – polska piosenkarka, kompozytorka i aktorka
  • Andrzej Maria Chrzanowski (ur. 1945) – niezależny twórca, reżyser, aktor, projektant i wynalazca
  • Andrzej Chrzanowski (ur. 1948) – polski polityk, nauczyciel akademicki
  • Anna Kowalska, née Chrzanowska (1903–1969) – polska pisarka, nowelistka, autorka
  • Anna Dorota Chrzanowska, zd. de Frezen (XVII w.) – żona kapitana Jana Samuela Chrzanowskiego
  • Bernard Chrzanowski (1861–1944) – polski działacz

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Chrzanów m., chrzanowianin m., chrzanowianka ż.

Wiktionary


chrzanowy

związany z chrzanem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z chrzanem, dotyczący chrzanu

 (1.2) zawierający chrzan, mający smak chrzanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrzan mrz.

 czas. chrzanić ndk.

Wiktionary


chrzanów

roślina z bylinowatych o grubym, mięsistym korzeniu, rosnąca dziko i uprawiana; wykorzystywana jako ostra przyprawa do dań


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Chrzanów – miasto w Polsce, położone w województwie małopolskim, w powiecie chrzanowskim, siedziba władz powiatu chrzanowskiego i gminy miejsko-wiejskiej Chrzanów.

Chrzanów uzyskał lokację miejską około 1350 roku.

Według danych GUS miasto zamieszkuje 33,707 osób (stan na 30 czerwca 2024). Chrzanów jest największym miastem w województwie małopolskim na terytorium gminy miejsko-wiejskiej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxʃãnuf, AS: χšãnuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrzanowianin m., chrzanowianka ż.

 czas. chrzanić ndk.

 przym. chrzanowski

Wiktionary


chrzanówek

Chrzanówek – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, w gminie Opinogóra Górna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


chrzbiet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. grzbiet

Wiktionary


chrzciciel

1. osoba udzielająca chrztu;
2. żartobliwie: osoba, która sprzedaje niepełnowartościowe, rozcieńczone paliwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba chrzcząca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chcę, żebyś mi zaraz dał na misie głowę Jana Chrzciciela.

 (1.1) Zwiedziliśmy kościół pw. św. Jana Chrzciciela.

 (1.1) Byliśmy na grobie ks. Cybulskiego, mojego chrzciciela.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ochrzczenie n., chrzczenie n., chrzestny m., chrzestna ż., chrześniak m., chrześniaczka ż., chrześnica ż., chrzcielnica ż., chrzest m., przechrzta m., chrzciny lm nm., chrześcijaństwo n.

 czas. ochrzcić dk., chrzcić ndk., przechrzcić dk.

 przym. chrzcielny, chrześcijański, chrzestny

Wiktionary


chrzcicielka

→ chrzciciel


SJP.pl

Patrz:

chrzciciel

chrzcielnica

naczynie do przechowywania wody chrzcielnej; baptysterium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. kościelne naczynie z wodą święconą przeznaczone do chrztu;

 (1.2) rel. archit. część kościoła, gdzie dokonuje się chrztu

Wiktionary

Chrzcielnica – zbiornik z wodą święconą, używaną podczas sakramentu chrztu. Wykonana z kamienia, metalu lub drewna. Forma dekoracji i proporcji zmieniała się wraz z obowiązującymi stylami w architekturze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zobaczcie, jaka piękna chrzcielnica!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʃʲt͡ɕɛlʲˈɲit͡sa, AS: χšʹćelʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrzest m., chrzestny m., chrzestna ż., chrześnik m., chrześnica ż., chrzciciel mos., chrzciny nmos., chrześniaczka ż., chrześniak mos., chrzczenie n., przechrzta mos., ochrzczenie n.

 czas. chrzcić ndk., ochrzcić dk.

 przym. chrzcielny, chrzestny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) baptysterium

Wiktionary


chrzcielny

dotyczący chrzczenia; chrzestny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rel. związany ze chrztem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W nowej formie rytuału chrzcielnego egzorcyzmy są zredukowane do trudno zauważalnej postaci.

 (1.1) Chrzestny będzie trzymał świecę chrzcielną.

 (1.1) Ksiądz zaintonował litanię chrzcielną.

 (1.1) Ale się nachodzili za ubrankiem chrzcielnym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ochrzczenie n., chrzczenie n., chrzciciel m., chrzestny m., chrzestna ż., chrześniak m., chrześniaczka ż., chrześnica ż., chrzcielnica ż., chrzest m., chrzciny lm nm., przechrzta m., chrześcijaństwo n., chrześcijanin m., chrześcijanka ż.

 czas. chrzcić ndk., ochrzcić dk., przechrzcić dk.

 przym. chrześcijański, chrzestny, przedchrzcielny

Wiktionary


chrzcinowy

→ chrzciny


SJP.pl

Patrz:

chrzciny

chrzciny

przyjęcie towarzyszące chrztowi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kult. rel. uroczystości i zwyczaje związane z przyjęciem sakramentu chrztu

 (1.2) żart. lanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mieliśmy urwanie głowy przed chrzcinami.

 (1.2) Wzięli szlauch i urządzili jej niezłe chrzciny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ochrzczenie n., chrzczenie n., chrzciciel m., chrzestny m., chrzestna ż., chrześniak m., chrześniaczka ż., chrześnica ż., chrzcielnica ż., chrzest m., przechrzta m., chrześcijaństwo n., chrześcijanin m., chrześcijanka ż.

 czas. chrzcić ndk., ochrzcić dk., przechrzcić dk.

 przym. chrzcielny, chrześcijański, chrzestny

Wiktionary


chrzcić

1. nadawać imię; nazwać, mianować;
2. udzielać sakramentu chrztu;
3. potocznie: dodawać wody do jakiejś cieczy, np. do alkoholu, mleka; rozcieńczać wodą;
4. chrzcić się - przyjmować sakrament chrztu


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. ochrzcić)

 (1.1) kośc. udzielać komuś sakramentu chrztu

 (1.2) rel. daw. czynić nad kimś znak inicjujący nową jakość w życiu, zrywający z przeszłością

 (1.3) pot. inicjować kogoś w czymś

 (1.4) przen. nadawać komuś lub czemuś imię lub nazwę

 (1.5) pot. żart. rozcieńczać coś wodą, pogarszając jakość

czasownik zwrotny niedokonany chrzcić się

 (2.1) być chrzczonym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Proboszcz chrzcił zawsze w drugą niedzielę miesiąca.

 (1.2) Ja was chrzczę wodą… On chrzcić was będzie Duchem Świętym i ogniem.

 (1.2) Jan chrzcił wodą, ale wy wkrótce zostaniecie ochrzczeni Duchem Świętym.

 (1.3) Wojacy chrzczeni byli w boju.

 (1.4) Za komuny w stoczni chrzczono kilkanaście statków na rok.

 (1.4) Chrzcili go jako Karola Jana, ale potem zawsze był już Jankiem.

 (1.5) Zawsze chrzciła trunki i nikt się nie czepiał.

 (2.1) Rzymianie chrzcili się masowo po edykcie mediolańskim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ochrzczenie n., chrzczenie n., chrzciciel m., chrzestny m., chrzestna ż., chrześniak m., chrześniaczka ż., chrześnica ż., chrzcielnica ż., chrzest m., przechrzta m., chrzciny lm nm., chrześcijaństwo n.

 czas. ochrzcić dk., przechrzcić dk.

 przym. chrzcielny, chrześcijański, chrzestny

Wiktionary


chrzczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. udzielanie chrztu

 (1.2) publ. nadawanie komuś lub czemuś imienia lub nazwy

 (1.3) pot. dokonywanie czyjejś inicjacji

 (1.4) pot. rozcieńczanie czegoś, mieszanie ze tańszymi składnikami, czemu towarzyszy pogorszenie jakości czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chrzczenie niemowląt jest u nas rzeczą normalną.

 (1.3) Dyra zakazała chrzczenia kociaków po toaletach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrześcijanin mos., ochrzczenie n., chrzciciel m., chrzestny m., chrzestna ż., chrześniak m., chrześniaczka ż., chrześnica ż., chrzcielnica ż., chrzest m., przechrzta m., chrzciny lm nm., chrześcijaństwo n.

 czas. chrzcić ndk., ochrzcić dk., przechrzcić dk.

 przym. chrzcielny, chrześcijański, chrzestny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chrzest

Wiktionary


chrzczonowice

Chrzczonowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Kowiesy.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie bielskim ziemi rawskiej województwa rawskiego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia


chrzept

dawniej (dziś tylko w gwarze kaszubskiej): grzbiet, plecy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) stpol. grzbiet, plecy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʃɛpt, AS: χšept

Wiktionary


chrzest

w religii chrześcijańskiej: oczyszczenie z grzechu pierworodnego i przyjęcie do wspólnoty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. obrzęd przyjęcia kogoś do Kościoła, połączony z obmyciem wodą lub zanurzeniem w wodzie;

 (1.2) mar. żegl. uroczyste nadanie nazwy statkowi

 (1.3) pot. w związkach wyrazowych: inicjacja, pierwszy udział w czymś

Wiktionary

Ch

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podczas chrztu nadaje się chrzczonemu imię.

 (1.2) Podczas chrztu tradycyjnie rozbija się o burtę butelkę szampana.

 (1.3) Bitwa pod Monte Cassino była dla Polaków chrztem bojowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʃɛst, AS: χšest

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrześcijanka ż., chrześcijanin mos., ochrzczenie n., chrzczenie n., chrzciciel mos., chrzestny mos., chrzestna ż., chrześniak mos., chrześniaczka ż., chrześnica ż., chrzcielnica ż., przechrzta mos., chrzciny lm nm., chrześcijaństwo n.

 czas. chrzcić ndk., ochrzcić dk., przechrzcić dk.

 przym. chrzestny, chrzcielny, chrześcijański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chrzciny

Wiktionary


chrzestna

1. matka chrzestna;
2. córka chrzestna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zob. matka chrzestna.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja chrzestna już nie żyje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrzest m., chrzestny m., chrześniak m., chrześniaczek m., chrześnica ż., chrześniaczka ż., chrzcielnica ż., chrzciciel m., chrzciny nmos., chrzczenie n., chrześcijaństwo n., chrześcijanin m., chrześcijanka ż., ochrzczenie n., ochrzczenie się n., przechrzta m., przechrzczenie się n., wychrzta m., wychrzcianka ż.

 czas. chrzcić ndk., chrzcić się ndk., ochrzcić dk., ochrzcić się dk., przechrzcić dk., przechrzcić się dk., wychrzcić dk., wychrzcić się dk.

 przym. chrzestny, chrzcielny, chrześcijański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matka chrzestna; przest. kuma; gwara. kmotra

Wiktionary


chrzestniaczka

potocznie: chrześniaczka


SJP.pl


chrzestniak

syn chrzestny; chrześnik, chrześniak


SJP.pl


chrzestny

przymiotnik od: chrzest


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący chrztu, odnoszący się do chrztu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. zob. ojciec chrzestny.

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Mój chrzestny już nie żyje.

 (2.1) Czy duchownym wolno ingerować w wybór chrzestnych?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʃɛstnɨ, AS: χšestny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrzest mrz., chrzestna ż., chrześniak mos., chrześniaczek mos., chrześnica ż., chrześniaczka ż., chrzcielnica ż., chrzciciel mos., chrzciny lm nm., chrzczenie n., chrześcijaństwo n., chrześcijanin mos., chrześcijanka ż., ochrzczenie n., ochrzczenie się n., przechrzta mos., przechrzczenie się n., wychrzta mos., wychrzcianka ż.

 czas. chrzcić ndk., chrzcić się ndk., ochrzcić dk., ochrzcić się dk., przechrzcić dk., przechrzcić się dk., wychrzcić dk., wychrzcić się dk.

 przym. chrzcielny, chrześcijański

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) ojciec chrzestny; przest. kum; gwara. kmotr, kmoter

Wiktionary


chrześc.

skrót od: chrześcijański; chrz.


SJP.pl


chrześcijanin

osoba wyznająca chrześcijaństwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. wyznawca chrześcijaństwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy chrześcijanin powinien choć raz w życiu przeczytać Biblię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʃɛɕt͡ɕiˈjä̃ɲĩn, AS: χšeśćii ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrześcijaństwo n., chrzest mrz., chrzciny nmos., chrzczenie n.

:: fż. chrześcijanka ż.

 przym. chrześcijański, chrzcielny, chrzestny

Wiktionary


chrześcijanin-niekatolik

wyznawca religii objawionej przez Chrystusa, wyznania innego niż katolickie; chrześcijanin niekatolik


SJP.pl


chrześcijanka

kobieta wyznająca chrześcijaństwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. kobieta, która wyznaje chrześcijaństwo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʃɛɕt͡ɕiˈjãnka, AS: χšeśćii ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrześcijaństwo n., chrzest mrz.

:: fm. chrześcijanin mos.

 przym. chrześcijański, chrzcielny, chrzestny

Wiktionary


chrześcijański

przymiotnik od: chrześcijanin


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chrześcijaństwem i chrześcijanami, dotyczący chrześcijaństwa

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla chrześcijaństwa i chrześcijan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najważniejszą chrześcijańską modlitwą jest „Ojcze nasz”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʃɛɕt͡ɕiˈjä̃j̃sʲci, AS: χšeśćii ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrześcijaństwo n., chrześcijanin mos., chrześcijanka ż., chrzest mrz., chrzciny nmos., chrzciciel mos., chrzestny mos., chrzestna ż., chrześniak mos., chrześniaczka ż., chrześnica ż., przechrzta mos., chrzczenie n., ochrzczenie n.

 przym. chrzcielny, chrzestny

 czas. chrzcić ndk., ochrzcić dk.

 przysł. po chrześcijańsku

Wiktionary


chrześcijańskość

→ chrześcijański


SJP.pl

Patrz:

chrześcijański

chrześcijaństwo

1. religia opierająca się na naukach Jezusa Chrystusa; chrystianizm;
2. wspólnota chrześcijańska; ekumenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu, której członkowie wierzą, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym i zmartwychwstał po swojej śmierci;

 (1.2) ogół wiernych wszystkich wyznań w obrębie chrześcijaństwa (1.1)

Wiktionary

Ch

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Procentowo najwięcej wyznawców chrześcijaństwa mieszka w Europie i Ameryce Południowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʃɛɕt͡ɕiˈjä̃j̃stfɔ, AS: χšeśćii ̯ä̃ĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrześcijanin m., chrześcijanka ż., chrzest m., chrzciciel m., chrzciny nmos., chrzestny m., chrzestna ż., chrześniak m., chrześniaczka ż., chrześnica ż., przechrzta m., chrzczenie n., ochrzczenie n., przechrzczenie n.

 czas. chrzcić ndk., ochrzcić dk., przechrzcić dk.

 przym. chrześcijański, chrzcielny, chrzestny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chrystianizm; war. śląski chřeśćijaństwo

Wiktionary


chrześniaczek

zdrobniale o chrześniaku, synu chrzestnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od chrześniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrześniak m., chrzestna ż., chrzestny mos.

 przym. chrzestny

Wiktionary


chrześniaczka

córka chrzestna; chrześnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. córka chrzestna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Józia była ze swoją chrześniaczką w Szczyrku.

 (1.1) Żona kupiła chrześniaczce kolczyki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ochrzczenie n., chrzczenie n., chrzciciel m., chrzestny m., chrzestna ż., chrześnica ż., chrzcielnica ż., chrzest m., przechrzta m., chrzciny lm nm., chrześcijaństwo n.

:: fm. chrześniak m.

 czas. chrzcić, ochrzcić dk., przechrzcić dk.

 przym. chrzcielny, chrześcijański, chrzestny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chrześnica

Wiktionary


chrześniak

syn chrzestny; chrześnik, chrzestniak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. syn chrzestny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Byłem z moim chrześniakiem na Rysach.

 (1.1) Mój chrześniak ma na imię Jurek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ochrzczenie n., chrzczenie n., chrzciciel m., chrzestny m., chrzestna ż., chrzcielnica ż., chrzest m., przechrzta m., chrzciny lm nm., chrześcijaństwo n.

:: zdrobn. chrześniaczek m.

:: fż. chrześnica ż., chrześniaczka ż.

 czas. chrzcić, ochrzcić dk., przechrzcić dk.

 przym. chrzcielny, chrześcijański, chrzestny

Wiktionary


chrześnica

córka chrzestna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. córka chrzestna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Józia była ze swoją chrześnicą w Szczyrku.

 (1.1) Żona kupiła chrześnicy kolczyki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ochrzczenie n., chrzczenie n., chrzciciel m., chrzestny m., chrzestna ż., chrześniaczka ż., chrzcielnica ż., chrzest m., przechrzta m., chrzciny lm nm., chrześcijaństwo n.

:: fm. chrześniak m.

 czas. chrzcić ndk., ochrzcić dk., przechrzcić dk.

 przym. chrzcielny, chrześcijański, chrzestny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chrześniaczka

Wiktionary


chrześnik

syn chrzestny; chrześniak, chrzestniak


SJP.pl


chrztowo

Chrztowo (kasz. "Chrztowò", dawn. "Kartowo") – wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Liniewo. Leży na południowym brzegu jeziora Sobąckiego.

Wieś jest siedzibą sołectwa "Chrztowo". W skład sołectwa wchodzi również osada Równe.

Wikipedia


chrzypski

przymiotnik od: Chrzypsko, Chrzypsko Małe, Chrzypsko Wielkie


SJP.pl


chrzypsko

przymiotnik od: Chrzypsko, Chrzypsko Małe, Chrzypsko Wielkie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chrzypsko Małe
  • Chrzypsko Wielkie

Wikipedia


chrzyżmał

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. rel. krzyżmał

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. chryzmał

Wiktionary


chrzyżmo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. rel. krzyżmo

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chrzyżmować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. chryzmo

Wiktionary


chrzyżmować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) daw. rel. namaszczać chrzyżmem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Biskup ordynariusz chrzyżmuje bierzmowańców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrzyżmo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzyżmować

Wiktionary


chrząblice

Chrząblice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Brudzew.

Nazwa wsi pochodzi prawdopodobnie od słowa chrzan, który zapewne rósł tutaj w dużych ilościach. Na starych mapach spotyka się także pisownię "Chrzamlice".

Wikipedia


chrząchów

Chrząchów – wieś położona nad rzeką Kurówką w województwie lubelskim, powiecie puławskim, gminie Końskowola, w odległości 4 km od Kurowa, 6 km od Końskowoli, 12 km od Puław i 35 km od Lublina. Wieś stanowi sołectwo gminy Końskowola. Najwyższym punktem wsi jest Łysa Góra (180,2 m n.p.m.).

Wikipedia


chrząkania

1. wydawać krótki, nieartykułowany dźwięk z krtani; charkać;
2. o świniach: wydawać charakterystyczny odgłos dla tych zwierząt (chrum-chrum); chrumkać


SJP.pl


chrząkanie

1. wydawać krótki, nieartykułowany dźwięk z krtani; charkać;
2. o świniach: wydawać charakterystyczny odgłos dla tych zwierząt (chrum-chrum); chrumkać


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chrząkać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niechrząkanie n., chrząknięcie n.

 czas. chrząkać ndk.

Wiktionary


chrząkać

1. wydawać krótki, nieartykułowany dźwięk z krtani; charkać;
2. o świniach: wydawać charakterystyczny odgłos dla tych zwierząt (chrum-chrum); chrumkać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. chrząknąć)

 (1.1) wydawać krótki, chrapliwy dźwięk przypominający odgłos charczenia lub kaszlnięcia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chrząkał zwykle, zanim rozpoczynał przemówienie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrząkanie n., chrząknięcie n.

Wiktionary


chrząknięcie

1. wydać krótki, nieartykułowany dźwięk z krtani; zacharkać, charknąć;
2. o świniach: wydać charakterystyczny odgłos dla tych zwierząt (chrum-chrum); zachrumkać, chrumknąć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chrząknąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʃɔ̃ŋʲcˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: χšõŋʹḱńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chrząknąć dk., chrząkać ndk.

 rzecz. chrząkanie

Wiktionary


chrząknąć

1. wydać krótki, nieartykułowany dźwięk z krtani; zacharkać, charknąć;
2. o świniach: wydać charakterystyczny odgłos dla tych zwierząt (chrum-chrum); zachrumkać, chrumknąć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. chrząkać)

 (1.1) dokonany od|chrząkać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grubas w żółtym kubraku przestąpił z nogi na nogę, chrząknął, zdjął z głowy wymięty biret.

 (1.1) Ale na wszelki wypadek odpowiedział chłopcu surowym spojrzeniem i chrząknął groźnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʃɔ̃ŋknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: χšõŋknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrząknięcie n.

Wiktionary


chrząsnąć

wydać chrzęst; chrzęstnąć, chrzęsnąć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. chrzęścić / chrzęszczeć)

 (1.1) zob. chrzęścić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʃɔ̃w̃snɔ̃ɲt͡ɕ, AS: χšõũ̯snõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chrząstnąć dk., chrzęsnąć dk., chrzęstnąć dk., chrzęszczeć ndk., chrzęścić ndk.

 rzecz. chrząśnięcie n., chrzęszczenie n., chrząstnięcie n., chrzęśnięcie n., chrzęstnięcie n., chrzęst m.

Wiktionary


chrząstek

rodzaj tkanki łącznej szkieletowej, elastyczna tkanka uczestnicząca w tworzeniu niektórych części szkieletu kręgowców (u ryb chrzęstnoszkieletowych - całego); tkanka chrzęstna


SJP.pl


chrząstka

rodzaj tkanki łącznej szkieletowej, elastyczna tkanka uczestnicząca w tworzeniu niektórych części szkieletu kręgowców (u ryb chrzęstnoszkieletowych - całego); tkanka chrzęstna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. elastyczna tkanka stanowiąca część wielu narządów, np. nosa, krtani, stawów itp.;

 (1.2) kulin. sprężysty i zbity twór w pokarmie mięsnym, często nie konsumowana

 (1.3) gw-pl|Tarnów. bot. skrzyp polny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zarówno łękotka, jak i małżowina uszna są chrząstkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʃɔ̃w̃stka, AS: χšõũ̯stka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrzęstniak mrz., ochrzęstna ż.

 przym. chrząstkowaty, chrząstkowy, chrzęstny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tkanka chrzęstna

Wiktionary


chrząstkoszkieletowy

ryba chrząstkoszkieletowa - ryba mająca strunę grzbietową i chrzęstny szkielet; ryba chrzęstnoszkieletowa


SJP.pl


chrząstkotwórczy

posiadający zdolność do tworzenia komórek chrząstki


SJP.pl


chrząstkowacieć

zmieniać się w chrząstkę, nabierać cech chrząstki


SJP.pl


chrząstkowaty

mający budowę lub właściwości zbliżone do chrząstki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) biol. posiadający chrząstki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrząstka ż.

 przym. chrząstkowy

Wiktionary


chrząstkowiec

roślina z rodziny komosowatych; łomianka


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chrząstkowy

związany z chrząstką


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) anat. związany z chrząstką, dotyczący chrząstek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrząstka ż., chrzęstniak mrz., ochrzęstna ż.

 przym. chrzęstny, chrząstkowaty

Wiktionary


chrząstkozrost

częściowo ruchome połączenie kości za pomocą tkanki chrzęstnej


SJP.pl

Chrząstkozrost, połączenie chrzęstne ( synchondrosis, junctura cartilaginea) – połączenie ścisłe dwóch kości za pomocą tkanki chrzęstnej. U człowieka występuje m.in. między pierwszym żebrem a mostkiem, które połączone są chrząstką szklistą. Chrząstkozrostami włóknistymi są np. krążki międzykręgowe, chrząstki na podstawie czaszki, chrząstki między kośćmi łonowymi (w spojeniu łonowym).

Wikipedia


chrząstniak

nowotwór o budowie chrząstkowej


SJP.pl


chrząstnica

rodzaj krasnorostu występującego w Morzu Północnym; chrząścica, chrząśnica


SJP.pl

Chrząstnica, chrząścica ("Chondrus") – rodzaj krasnorostów z rzędu "Gigartinales". Plechy mchu irlandzkiego ("Chondrus crispus"), gatunku występującego w północnym Oceanie Atlantyckim, wypłukane, wybielone i wysuszone na słońcu, dostarczają karagenu, surowca stosowanego w wielu gałęziach przemysłu oraz w lecznictwie.

Wikipedia


chrząstnik

istota międzykomórkowa wraz z rozmieszczonymi w niej elementami włóknistymi, tworząca tkankę chrzęstną; chondryna, chondromukoid


SJP.pl


chrząstnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chrząstnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʃɔ̃w̃ˈstʲɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: χšõũ̯stʹńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chrząsnąć dk., chrząstnąć dk., chrzęsnąć dk., chrzęstnąć dk., chrzęszczeć ndk., chrzęścić ndk.

 rzecz. chrząśnięcie n., chrzęśnięcie dk., chrzęśnięcie dk., chrzęstnięcie dk., chrzęszczenie ndk., chrzęst

Wiktionary


chrząstny

rzadko: chrząstkowy, chrzęstny


SJP.pl


chrząstnąć

wydać chrzęst; zgrzytnąć, zatrzeszczeć, zachrobotać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. chrzęścić / chrzęszczeć)

 (1.1) dokonany od|chrzęścić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʃɔ̃w̃stnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: χšõũ̯stnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chrząsnąć dk., chrzęsnąć dk., chrzęstnąć dk., chrzęszczeć ndk., chrzęścić ndk.

 rzecz. chrząśnięcie n., chrzęszczenie ndk., chrzęśnięcie dk., chrząstnięcie dk., chrzęśnięcie dk., chrzęstnięcie dk., chrzęst

Wiktionary


chrząstowianin

mieszkaniec Chrząstowa


SJP.pl


chrząstowianka

mieszkanka Chrząstowa


SJP.pl


chrząstowice

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chrząstowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Wolbrom
  • Chrząstowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Brzeźnica
  • Chrząstowice – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Chrząstowice
  • Chrząstowice – gmina
  • Chrząstowice – gromada
  • Chrząstowice– stacja kolejowa w Chrząstowicach, w województwie opolskim
  • Chrząstowo, Chrząstów, Chrząstówek

Wikipedia


chrząstowicki

przymiotnik od: Chrząstowice; chrząstowski


SJP.pl


chrząstowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chrząstowo – część miasta Wałcz
  • Chrząstowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Gniewkowo
  • Chrząstowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Nakło nad Notecią
  • Chrząstowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Człuchów
  • Chrząstowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Książ Wielkopolski
  • Chrząstowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Kamień Pomorski
  • Chrząstowo – gromada
  • Chrząstowo – dawna gmina
  • Chrząstowice, Chrząstów, Chrząstówek

Wikipedia


chrząstowski

przymiotnik od: Chrząstowice; chrząstowicki


SJP.pl


chrząstów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chrząstów – przysiółek wsi Bukowie w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Wilków
  • Chrząstów – wieś w Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie mieleckim, w gminie Mielec
  • Chrząstów – część miasta Koniecpola, w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Koniecpol; do 1959 samodzielna gmina (Chrząstów (gmina))
  • Chrząstów (gmina), była gmina (obecnie część miasta Koniecpol)
  • Chrząstów (gromada)
  • Chrząstów Wielki
  • Chrząstowice, Chrząstowo, Chrząstówek

Wikipedia


chrząstówek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chrząstówek – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Łęczyca
  • Chrząstówek – osada w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Parzęczew
  • Chrząstówek – część wsi Chrząstów w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Mielec
  • Chrząstówek – nieczynny wąskotorowy przystanek kolejowy w Chrząstówku, w gminie Łęczyca, w powiecie łęczyckim, w województwie łódzkim
  • Chrząstowice, Chrząstowo, Chrząstów

Wikipedia


chrząszcz

owad z rzędu o tej samej nazwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ent. nazwa systematyczna|Coleoptera|ref=tak., zamieszkujący różnorodne środowiska rząd owadów posiadający osłonięte skrzydła i odwłok;

 (1.2) rzad. mot. pot. jeden z modeli Volkswagena

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chrząszcz – przedstawiciel rzędu owadów (Coleoptera)
  • Jan Piotr Chrząszcz – dr teologii, kronikarz śląskich miast z przełomu XIX i XX w. W 1912 r. wydał Geschichte der Stadt Neustadt in Oberschlesien (Historia Prudnika), a w 1926 r. Geschichte der Stadt ...

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Grały jej tedy do snu derkacze i przepiórki, migotały gwiazdy, gdy powiew poruszył gałęzie, brzęczały chrząszcze na dębowych liściach – i usnęła wreszcie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʃɔ̃w̃ʃt͡ʃ, AS: χšõũ̯šč

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chrząszczowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) garbus, chrabąszcz

Wiktionary


chrząszcze

jeden z najliczniejszych rzędów owadów; tęgopokrywe, tęgoskrzydłe


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chrząszczewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chrząszczewo – część wsi Łysek w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek
  • Chrząszczewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Kamień Pomorski

Wikipedia


chrząszczowaty

podobny do chrząszcza


SJP.pl


chrząszczowy

związany z chrząszczem


SJP.pl


chrząszczyce

Chrząszczyce (dodatkowa nazwa w j. niem. Chrzumczütz, wcześniej "Chrzumbzüz") – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Prószków.

Wikipedia


chrząszczyk

mały chrząszcz


SJP.pl


chrząścica

rodzaj krasnorostu występującego w Morzu Północnym; chrząstnica, chrząśnica


SJP.pl


chrząśnica

rodzaj krasnorostu występującego w Morzu Północnym; chrząścica, chrząstnica


SJP.pl


chrząśnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chrząsnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʃɔ̃w̃ɕˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: χšõũ̯śńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chrząsnąć dk., chrząstnąć dk., chrzęsnąć dk., chrzęstnąć dk., chrzęszczeć ndk., chrzęścić ndk.

 rzecz. chrząstnięcie n., chrzęśnięcie n., chrzęstnięcie n., chrzęszczenie n., chrzęst m.

Wiktionary


chrzęsnąć

wydać chrzęst; chrzęstnąć, chrząsnąć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. chrzęścić / chrzęszczeć)

 (1.1) zob. chrzęścić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʃɛ̃w̃snɔ̃ɲt͡ɕ, AS: χšẽũ̯snõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chrząsnąć dk., chrząstnąć dk., chrzęstnąć dk., chrzęszczeć ndk., chrzęścić ndk.

 rzecz. chrząśnięcie n., chrzęszczenie n., chrząstnięcie n., chrzęśnięcie n., chrzęstnięcie n., chrzęst m.

Wiktionary


chrzęst

odgłos kruszenia się, łamania się czegoś, tarcia o coś; trzask, szczęk, zgrzyt; chrobotanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odgłos tarcia o coś, kruszenia, łamania; zgrzyt, chrupot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stary przekaz głosi, że ​​borsuk może zaatakować myśliwego, wgryźć się w jego nogę i puścić ją dopiero, gdy usłyszy chrzęst miażdżonych kości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʃɛ̃w̃st, AS: χšẽũ̯st

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chrząsnąć dk., chrząstnąć dk., chrzęsnąć dk., chrzęstnąć dk., chrzęszczeć ndk., chrzęścić ndk.

 rzecz. chrząśnięcie n., chrzęśnięcie dk., chrząstnięcie dk., chrzęśnięcie dk., chrzęstnięcie dk., chrzęszczenie ndk.

Wiktionary


chrzęstniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od chrzęstniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrzęstniak m.

Wiktionary


chrzęstniak

nowotwór łagodny powstający z tkanki chrzęstnej, rozwijający się wewnątrz kości lub na jej powierzchni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. łagodny nowotwór tkanki chrzęstnej;

Wiktionary

Chrzęstniak (łac. "chondroma") – łagodny nowotwór tkanki chrzęstnej, różnicujący się w kierunku chrząstki szklistej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Objawem chrzęstniaka są bóle i czasem złamania kości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrząstka ż.

:: zdrobn. chrzęstniaczek m.

 przym. chrząstkowy

Wiktionary


chrzęstniakomięsak

rodzaj złośliwego nowotworu kości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. złośliwy nowotwór tkanki chrzęstnej;

Wiktionary

Chrzęstniakomięsak (chrzęstniak mięsakowy, łac. "chondrosarcoma") – złośliwy nowotwór tkanki chrzęstnej należący do grupy mięsaków kości. Wyróżnia się podtypów histologicznych tego nowotworu, różniących się lokalizacją, przebiegiem i wiekiem zachorowania.

Wikipedia


chrzęstniakowatość

zaburzenia kostnienia prowadzące do różnorodnych zniekształceń


SJP.pl


chrzęstnik

gatunek ryby o chrzęstnym szkielecie


SJP.pl


chrzęstnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chrzęstnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʃɛ̃w̃ˈstʲɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: χšẽũ̯stʹńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chrząsnąć dk., chrząstnąć dk., chrzęsnąć dk., chrzęstnąć dk., chrzęszczeć ndk., chrzęścić ndk.

 rzecz. chrząśnięcie n., chrzęśnięcie dk., chrząstnięcie dk., chrzęśnięcie dk., chrzęszczenie ndk., chrzęst

Wiktionary


chrzęstnoszkieletowe

gromada ryb które mają strunę grzbietową i chrzęstny szkielet, obejmująca chimery, płaszczki i rekiny


SJP.pl


chrzęstnoszkieletowy

ryba chrzęstnoszkieletowa - ryba mająca strunę grzbietową i chrzęstny szkielet; ryba chrząstkoszkieletowa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, którego szkielet zbudowany jest z chrząstek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najstarsze ślady kopalne chrzęstnoszkieletowych są bardzo ubogie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʃɛ̃w̃stnɔˌʃʲcɛlɛˈtɔvɨ, AS: χšẽũ̯stnošʹḱeletovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chrzęstny

Wiktionary


chrzęstny

w anatomii: zbudowany z chrząstki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) anat. taki, który zbudowany jest z chrząstki

 (1.2) anat. związany z chrząstką, dotyczący chrząstki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrząstka ż., chrząsteczka ż.

 przym. chrząstkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) chrząstkowy

Wiktionary


chrzęstnąć

wydać chrzęst; chrzęsnąć, chrząsnąć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. chrzęścić / chrzęszczeć)

 (1.1) dokonany od|chrzęścić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʃɛ̃w̃stnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: χšẽũ̯stnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chrząsnąć dk., chrząstnąć dk., chrzęsnąć dk., chrzęszczeć ndk., chrzęścić ndk.

 rzecz. chrząśnięcie n., chrzęszczenie ndk., chrzęśnięcie dk., chrząstnięcie dk., chrzęśnięcie dk., chrzęstnięcie dk., chrzęst

Wiktionary


chrzęszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chrzęścić.

 (1.2) odczasownikowy od|chrzęszczeć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʃɛ̃w̃ʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: χšẽũ̯ščẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chrząsnąć dk., chrząstnąć dk., chrzęsnąć dk., chrzęstnąć dk., chrzęszczeć ndk., chrzęścić ndk.

 rzecz. chrząśnięcie n., chrzęśnięcie dk., chrząstnięcie dk., chrzęśnięcie dk., chrzęstnięcie dk., chrzęst

Wiktionary


chrzęszczeć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. chrząsnąć / chrząstnąć / chrzęsnąć / chrzęstnąć)

 (1.1) wydawać odgłos tarcia o coś, kruszenia, łamania; zgrzytać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Woda wypłukuje z ziemi szkielety i łuski po pociskach, tysiące łusek. Chrzęszczą, jakbyś szedł po żwirze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʃɛ̃w̃ʃt͡ʃɛt͡ɕ, AS: χšẽũ̯ščeć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chrząsnąć dk., chrząstnąć dk., chrzęsnąć dk., chrzęstnąć dk., chrzęścić ndk.

 rzecz. chrząśnięcie n., chrzęszczenie ndk., chrzęśnięcie dk., chrząstnięcie dk., chrzęśnięcie dk., chrzęstnięcie dk., chrzęst

Wiktionary


chrzęścieć

dawniej: chrzęścić


SJP.pl


chrzęścić

wydawać chrzęst; zgrzytać, trzeszczeć, chrobotać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. chrząsnąć / chrząstnąć / chrzęsnąć / chrzęstnąć)

 (1.1) wydawać odgłos tarcia o coś, kruszenia, łamania; zgrzytać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A samochód toczył się niezgrabnie, chrzęścił i skrzypiał, dzwonił i kaszlał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʃɛ̃w̃ɕt͡ɕit͡ɕ, AS: χšẽũ̯śćić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chrząsnąć dk., chrząstnąć dk., chrzęsnąć dk., chrzęstnąć dk., chrzęszczeć ndk.

 rzecz. chrząśnięcie n., chrzęszczenie ndk., chrzęśnięcie dk., chrząstnięcie dk., chrzęśnięcie dk., chrzęstnięcie dk., chrzęst

Wiktionary


chrzęśnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chrzęsnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʃɛ̃w̃ɕˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: χšẽũ̯śńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chrząsnąć dk., chrząstnąć dk., chrzęsnąć dk., chrzęstnąć dk., chrzęszczeć ndk., chrzęścić ndk.

 rzecz. chrząstnięcie n., chrząśnięcie n., chrzęstnięcie n., chrzęszczenie n., chrzęst m.

Wiktionary


chróstnik

wieś w Polsce


SJP.pl

Chróstnik (niem. "Brauchitschdorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lubińskim, w gminie Lubin.

Wieś leży przy drodze wojewódzkiej nr 333 i przy węźle Lubin Południe drogi ekspresowej S3. Liczy 1012 mieszkańców – jest szóstą najludniejszą miejscowością gminy.

Wikipedia


chróstno

Chróstno (dawniej "Zalesie", Saliswalde) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Głubczyce.

Wioska leży na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Rejon Mokre - Lewice. Leży na terenie Nadleśnictwa Prudnik (obręb Prudnik).

Wikipedia


chróstowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chróstowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Dąbrowa Biskupia
  • Chróstowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Stężyca
  • Chróstowo – część wsi Ustronie Morskie w woj. zachodniopomorskim, pow. kołobrzeskim w gminie Ustronie Morskie
  • Chróstowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów
  • Chrustowo, Chrostowo

Wikipedia


chróścice

Chróścice ( Chrosczütz, Chrosczütz, Krościce) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Dobrzeń Wielki.

Wikipedia


chróścicki

nazwisko


SJP.pl


chróścielewski

nazwisko


SJP.pl


chróścielów

Chróścielów ( Chrastilov lub Chrastělovo, Krastillau) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Kietrz, na Płaskowyżu Prudnicko-Głubczyckim. Wieś obejmuje administracyjnie przysiółek Gniewkowice i Kolonia Zachód.

Obszar głównie rolniczy z zachowaną po upadku socjalizmu w 1989 roku Rolniczą Spółdzielnią Produkcyjną. Zakład RSP zajmuje się hodowlą zwierząt oraz produkcją wysokiej jakości mleka. Ponadto dysponuje dużymi obszarami uprawnymi.

Wikipedia


chróścikowski

nazwisko


SJP.pl


chróścin

Chróścin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Bolesławiec.

Wikipedia


chss

skrótowiec

 (1.1) = polit. hist. Chrześcijańskie Stowarzyszenie Społeczne;

Wiktionary


chswn

skrótowiec

 (1.1) = hist. Chrześcijańska Służba Wyzwolenia Narodów;

Wiktionary


chtoniczny

podziemny; odnosi się do bóstw piekielnych (chtonicznych) stojących w opozycji do niebiańskich


SJP.pl


chu

wyraz, zwykle powtórzony, naśladujący odgłos chuchania


SJP.pl


chubsugulski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chubsugułem, dotyczący Chubsugułu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chubsuguł mrz.

Wiktionary


chubsuguł

jezioro w północnej Mongolii


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chuch

potocznie: chuchnięcie, oddech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. wydychane powietrze podczas chuchania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xux, AS: χuχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chuchanie n., chuchnięcie n.

 czas. chuchać ndk., chuchnąć dk.

Wiktionary


chucha

forma czasownika.

 (1.1) 3 os. lp. ter. chuchać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxuxa, AS: χuχa

Wiktionary


chuchanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chuchać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈxãɲɛ, AS: χuχãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chuch m., chuchnięcie n.

 czas. chuchać ndk., chuchnąć dk.

Wiktionary


chuchać

1. ogrzewać oddechem
2. obchodzić się z czymś lub kimś bardzo delikatnie, bardzo o coś lub kogoś dbać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. chuchnąć)

 (1.1) wydychać powietrze, wydobywać z siebie oddech

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) rozgrzewać coś oddechem

 (2.2) przen. pot. pielęgnować, chronić coś, dbać o coś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxuxat͡ɕ, AS: χuχać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chuchnięcie n., chuchanie n., chuch m.

 czas. chuchnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) troszczyć się

Wiktionary


chucherko

osoba drobna i wątła


SJP.pl


chucherkowaty

słabowity, mizerny, drobny, delikatny


SJP.pl


chuchla

nazwisko


SJP.pl


chuchnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chuchnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuxʲˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: χuχʹńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chuch m., chuchanie n.

 czas. chuchnąć dk., chuchać ndk.

Wiktionary


chuchnąć

wypuścić ustami powietrze zwiększając jego ciśnienie


SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. chuchać)

 (1.1) zob. chuchać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxuxnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: χuχnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chuch m., chuchanie n., chuchnięcie n.

 czas. chuchać ndk.

Wiktionary


chuchrak

osoba o drobnej i wątłej posturze; chuchro; chucherko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba wątła i drobna

Wiktionary


chuchro

zwykle o człowieku: istota słaba, drobna, mizerna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) człowiek słaby, mizerny lub chorowity

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxuxrɔ, AS: χuχro

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chuchrowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdechlak

Wiktionary


chuchrowaty

o wyglądzie chuchra; mizerny, słaby, wątły


SJP.pl


chuck

[czytaj: czak] imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chuck – serial telewizyjny
  • Chuck – album wydany przez grupę Sum 41

Wikipedia


chucpa

potocznie: bezczelność, tupet, arogancja; hucpa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nadmierna pewność siebie, połączona z zuchwałością albo chęcią ukrycia swojego braku umiejętności

 (1.2) zuchwałe działanie, źle postrzegane przez innych, np. jako oszustwo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxut͡spa, AS: χucpa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hucpa, tupet

 (1.2) hucpa

Wiktionary


chucpiarski

potocznie: bezczelny, arogancki; hucpiarski


SJP.pl


chucpiarz

osoba bezczelna i arogancka; hucpiarz


SJP.pl


chuda

chuda kobieta, dziewczyna


SJP.pl


chudaczewo

Chudaczewo (niem. "Alt Kuddezow") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Postomino przy drodze wojewódzkiej nr 203. Wieś jest siedzibą sołectwa "Chudaczewo" w którego skład wchodzi również miejscowość Ronino.

Wikipedia


chudak

nazwisko


SJP.pl


chudan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka na wschodniej Syberii w Rosji, lewy dopływ Udy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chudański

Wiktionary


chudawy

potocznie: nieco chudy; szczupły


SJP.pl


chudański

przymiotnik

 (1.1) związany z Chudanem (rzeką na Syberii w Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chudan mrz.

Wiktionary


chudecki

nazwisko


SJP.pl


chudek

nazwisko


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chuderlaczek

zdrobnienie od: chuderlak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od chuderlak

Wiktionary

Patrz:

chuderlak

Powiązane:

 rzecz. chuderlak m.

Wiktionary


chuderlaczka

zdrobnienie od: chuderlak


SJP.pl

Patrz:

chuderlak

chuderlak

potocznie: człowiek chudy i chorowity; cherlawiec, mizerak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. człowiek chudy i zapadający na zdrowiu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W polowym szpitalu leżało na noszach kilku chuderlaków z obandażowanymi głowami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chuderlawość ż., chudzina ż., chudość ż.

:: zdrobn. chuderlaczek m.

 przym. chuderlawy, chudy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mizerak, chudeusz, chudzielec; stpol. chudoba; skóra i kości, chodzący kościotrup, żywy kościotrup, kościotrup, chudy jak szczapa, szczapa, chudy jak szkielet, szkielet, chudy jak patyk, patyk, wieszak; reg. pozn. ogigiel

Wiktionary


chuderlawiec

potocznie: człowiek chudy i chorowity; cherlak, mizerak


SJP.pl


chuderlawość

→ chuderlawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest chuderlawe; cecha tych, którzy są chuderlawi

Wiktionary

Patrz:

chuderlawy

Powiązane:

 przym. chuderlawy

 przysł. chuderlawo

 rzecz. chuderlak mos.

Wiktionary


chuderlawy

chudy, drobny, mizerny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wyglądający mizernie, sprawiający wrażenie pozbawionego sił czy chorego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jaś to tamten chuderlawy chłopak z zapadniętymi policzkami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chuderlak mos., chuderlawość ż.

 przym. chudy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cherlawy, mizerny, słabowity, wątły, wychudzony

Wiktionary


chudeusz

potocznie: człowiek chudy, wynędzniały; chudzielec, chudziak, chudzina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. żart. chudy i słaby człowiek

 (1.2) przen. biedaczyna, hołysz

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Westchnąłem. — Mój Boże! jakby też to mnie chudeuszowi wigilja smakowała w takim salonie…

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. chudo

 przym. chudy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chudzielec, chudzina, cherlak, chuderlak, mizerak; stpol. chudoba; reg. pozn. ogigiel; skóra i kości, chodzący kościotrup, żywy kościotrup, kościotrup, chudy jak szczapa, szczapa, chudy jak szkielet, szkielet, chudy jak patyk, patyk, wieszak

 (1.2) biedak, biedaczek, biedaczyna

Wiktionary


chudkiewicz

nazwisko


SJP.pl


chudnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) tracenie wagi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Występują mało swoiste objawy ogólne: osłabienie, gorączka, chudnięcie, brak apetytu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chudość ż., chudzina ż., schudnięcie n.

 czas. chudnąć ndk., schudnąć dk.

 przym. chudy, chudziutki, chudzieńki

Wiktionary


chudnąć

tracić na wadze, zmniejszać ciężar swojego ciała; szczupleć, wątleć, mizernieć, niknąć


SJP.pl

czasownik

 (1.1) stawać się chudszym, szczuplejszym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chudnięcie n., schudnięcie n.

 czas. odchudzać, schudnąć dk.

 przym. chudy, chudzieńki, chudziutki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tracić na wadze

Wiktionary


chudoba

1. zwierzęta hodowlane; żywy inwentarz;
2. przestarzale: ludzie biedni; biedota, nędza;
3. dawniej: skromny dobytek, ubogie gospodarstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. bieda, ubóstwo, niedostatek

 (1.2) przest. pot. mienie osoby ubogiej, skromny dobytek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chudoba – przestarzale drobny dobytek, skromne i ubogie gospodarstwo; pochodzi od czeskiego słowa „chudoba” oznaczającego biedę
  • Chudoba – przysiółek wsi Urbanowice w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Pawłowiczki
  • Chudoba – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Byczyna
  • Chudoba – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Lasowice Wielkie
  • Chudoba – osada leśna w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Lasowice Wielkie
  • Chudoba – przysiółek wsi Nowe Kotkowice w woj. opolskim, w pow. prudnickim, w gminie Głogówek
  • Chudoba – kolonia w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Łęczyce
  • Chudoba – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Brzeziny
  • Chudoba – gromada
  • Chudoba – polska grupa muzyczna wykonująca muzykę folk
  • Chudoba – wzgórze we wsi Trzebniów w województwie śląskim, w powiecie myszkowskim, w gminie Niegowa (Wyżyna Częstochowska)
  • Stanisław Chudoba

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakabądź bywa nasza chudoba, / Na pokaz światu, zawsześmy cudzej / Mądrości słudzy. / Prawem są dla nas względy te oba: / — Jeść możesz, jak się tobie podoba — / Lecz się ubieraj tak — jak chcą drudzy.

 (1.2) Chwalę szczęście stateczne: / Nie chceli też być wieczne, / Spuszczę, com wziął, a w cnotę własną się ogarnę / I uczciwej chudoby bez posagu pragnę.

 (1.2) I po co to kwiecie rośnie, i dla kogo – / Żeby je wróg deptał swą przeklętą nogą? / I po co ta Wisła srebrne toczy fale – / Żeby w niej swe konie pławili Moskale! / Na co się te nasze dziewki wychowały – / Żeby dziś moskiewskie dzieci piastowały! / Oj, bracia Mazury! Krzywda nam się dzieje, / Ojcowską chudobę rozkradli złodzieje

 (1.2,4) Oj ci gospodarze, co gorzałkę lubią, / I siebie i żonę i dzieciny gubią; / Marnieje chudoba, bo nie ma opieki, / Przeklęta gorzałko przepadnij na wieki.

 (1.4) Stary sam musiał myśleć o wszystkim teraz. Synowa szalała, syn pił i gdyby nie on, chudoba by wyzdychała i pole zaodłogowało.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈdɔba, AS: χudoba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. gwara. chudóbka, gwara. chudobina

 przym. daw. chudobny

 przysł. daw. chudobnie, daw. chudobno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) chudzielec, chudeusz

Wiktionary


chudobczyce

Chudobczyce – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, w gminie Kwilcz. Miejscowość położona jest około 8,5 km na północny wschód od Kwilcza nieopodal południowego krańca jezioro Lubosz Wielki.

Wikipedia


chudobny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. biedny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chudoba ż.

Wiktionary


chudopachołek

1. dawniej: człowiek pochodzący z ubogiej szlachty lub niskiego stanu; szaraczek, plebejusz;
2. lekceważąco: człowiek biedny, ubogi; hołysz


SJP.pl


chudość

→ chudy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stan bycia chudym

Wiktionary

Patrz:

chudy

Przykłady

 (1.1) I pomimo swojej chudości i pozornej kruchości, zwyciężył pojedynek na rękę ze spasionym Tymonem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxudɔɕt͡ɕ, AS: χudość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chudnięcie n., chudzinka ż., chuderlak mos.

 przym. chudzieńki, chudziutki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mizerność, cienkość, nietłustość, nietęgość, niemięsistość, wiotkość , drobność, delikatność , filigranowość

Wiktionary


chudszy

stopień wyższy od przymiotnika: chudy


SJP.pl

Chudszy (ang. "Thinner") – powieść Stephena Kinga z 1984 roku, którą napisał pod pseudonimem Richard Bachman.

Wikipedia


chudy

1. mający (zbyt) mało ciała; bardzo szczupły;
2. mający mało tłuszczu, nietłusty;
3. przenośnie:
a) cienki, niepokaźny; lichy, mizerny;
b) skromny, nieobfity;
c) ubogi, biedny;
d) nieurodzajny;
e) mający zbyt mało jakiegoś składnika, składników


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o człowieku: wąski w pasie; bardziej, niż szczupły; taki, któremu daleko do otyłości

 (1.2) o jedzeniu: zawierający mało tłuszczu

 (1.3) stpol. biedny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niektóre modelki są tak chude, że wyglądają niezdrowo – jakby się głodziły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxudɨ, AS: χudy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chudnięcie n., chuderlak m., chudzina ż., chudzinka ż., chudzielec m., chudeusz mos.

 czas. chudnąć, odchudzać, schudnąć

 przym. chuderlawy, wychudzony, odchudzony, chudzieńki, chudziutki

 przysł. chudo, chuderlawo, przychudo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szczupły

 (1.2) odtłuszczony

Wiktionary


chudziaczek

zdrobnienie od: chudziak


SJP.pl


chudziak

1. żartobliwie lub ze współczuciem: osoba chuda; chudzina;
2. przenośnie: osoba godna współczucia; biedak, nieborak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba chuda

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) beton o niskiej klasie wytrzymałości

Wiktionary


chudzice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chudzice (województwo wielkopolskie) – wieś koło Środy Wielkopolskiej
  • Chudzice – nieczynny przystanek osobowy we wsi Cudzice
  • Chudzice (plemię) – Chudzicy – plemię słowiańskie

Wikipedia


chudzicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Chudzicki – polski lekarz wojskowy
  • Józef Chudzicki – polski wojskowy

Wikipedia


chudziec

1. wątłe, wychudzone zwierzę;
2. w przemyśle mięsnym: zwierzę rzeźne bardzo niskiej klasy, o słabym umięśnieniu


SJP.pl


chudziej

stopień wyższy od przysłówka: chudo


SJP.pl


chudzielec

potocznie: człowiek chudy, wynędzniały; chudeusz, chudziak, chudzina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. chudy człowiek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I rzeczywiście siedziało jakieś licho w tym chudzielcu o długich nogach.

 (1.1) Niesiem miski tłustej jagły, / By se chudzielce podjadły!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chudy m.

 przym. chudy, chudzieńki, chudziutki

 przysł. chudo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chudeusz, chudzina, chuderlak; stpol. chudoba; reg. pozn. ogigiel; skóra i kości, chodzący kościotrup, żywy kościotrup, kościotrup, chudy jak szczapa, szczapa, chudy jak szkielet, szkielet, chudy jak patyk, patyk, wieszak, mizerak

Wiktionary


chudzieć

dawniej: chudnąć - tracić na wadze, zmniejszać ciężar swojego ciała; szczupleć, wątleć, mizernieć, niknąć


SJP.pl


chudzieńki

regionalne zdrobnienie od: chudy; chudziutki, chudziuśki, chudziuchny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: chudy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈd͡ʑɛ̇̃ɲci, AS: χuʒ́ė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chudzielec m., chudość ż., chudnięcie n.

 czas. chudnąć ndk.

 przym. chudy, chudziutki, chudawy

 przysł. chudo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chudziutki

Wiktionary


chudzik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chudzik (Gabrius) – rodzaj chrząszczy z rodziny kusakowatych
  • Grzegorz Chudzik, polski ratownik górski, naczelnik Grupy Bieszczadzkiej GOPR
  • Kamila Chudzik (1986–), polska lekkoatletka
  • Jan Chudzik (1904–1933), polski prawnik, działacz narodowy i społeczny
  • Krzysztof Lipka-Chudzik (1972–), polski krytyk filmowy
  • Marian Chudzik (1945–), polski polityk, wicewojewoda tarnowski
  • Natalia Chudzik (1989–), polska piłkarka
  • Pawło Chudzik (1985–2015), ukraiński piłkarz
  • Ryszard Chudzik (1954–), polski działacz związkowy, samorządowiec

Wikipedia


chudzikiewicz

nazwisko


SJP.pl


chudzina

potocznie o szczupłej kobiecie, dziewczynie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

 (1.1) z politowaniem: ktoś bardzo chudy

 (1.2) śrpol. biedak

 (1.3) śrpol. ludzie biedni

 (1.4) śrpol. człowiek nieszczęśliwy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈd͡ʑĩna, AS: χuʒ́ĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chudnięcie n., chudzinka ż., chuderlak mos.

 przym. chudy, chudziutki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. szczapa

Wiktionary


chudzinka

potocznie: kobieta wychudzona, o wątłej budowie ciała; także o mężczyźnie (z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym); chudzina, mizerota


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od zob. chudzina., pot. bardzo szczupła osoba lub zwierzę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈd͡ʑĩnka, AS: χuʒ́ĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chudy

 rzecz. chudzina ż., chudość ż.

Wiktionary


chudziuchny

zdrobnienie od: chudy; chudziutki


SJP.pl


chudziusieńki

zdrobnienie od: chudziuśki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: chudy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxud͡ʑüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: χuʒ́üśė̃ńḱi

Wiktionary


chudziuteńki

zdrobnienie od: chudziutki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: chudy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Malutki taki był, chudziuteńki, ale energiczny - wspominają kardynała Sapiehę krakowianie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxud͡ʑuˈtɛ̃ɲci, AS: χuʒ́utẽńḱi

Wiktionary


chudziutki

zdrobnienie od: chudy; chudziuchny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: chudy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈd͡ʑutʲci, AS: χuʒ́utʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chudzielec m., chudzina m./ż., chudzizna ż., chudość ż., chudnięcie n.

 czas. chudnąć ndk.

 przym. chudy, chudzieńki, chudawy

 przysł. chudo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chudzieńki

Wiktionary


chudziątko

pieszczotliwie o kimś wątłym, biednym


SJP.pl


chudzić

przestarzałe: ograniczać jedzenie w celu odchudzenia kogoś; czynić chudym


SJP.pl


chudziński

nazwisko


SJP.pl

Chudziński (forma żeńska: Chudzińska; liczba mnoga: Chudzińscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 3490 osoby, według nowszych, internetowych oparty danych liczba jest 3372. Nazwisko pochodzi od słowa "chudy" i jest najbardziej rozpowszechnione w zachodniej i środkowej Polsce.

Wikipedia


chudzowice

Chudzowice – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żarskim, w gminie Trzebiel.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego. Miejscowość jest otoczona gęstymi lasami.

Wikipedia


chudzynek

Chudzynek – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Drobin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


chudzyno

Chudzyno – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Drobin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


chudzyński

nazwisko


SJP.pl


chuglaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kulin. zupa z chleba i wody

Wiktionary


chuj

(wulgarne) huj;
1. członek męski;
2. wyzwisko kierowane do mężczyzn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) wulg. penis, członek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przen. wulg. bardzo obraźliwa forma zwrotu do mężczyzny

wykrzyknik

 (3.1) wulg. wykrzyknik, gdy coś się nie udało, nie wyszło, poszło nie po naszej myśli

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (4.1) jęz. język z rodziny języków majańskich;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • język chuj – język majański, używany w Gwatemali i Meksyku
  • Chujowie – Majowie zamieszkujący Gwatemalę i Meksyk
  • chuj – wulgarne określenie członka męskiego lub mężczyzny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Heniek narysował chuja na płocie.

 (2.1) Zapierdolę tego chuja za złodziejstwo!

 (2.1) I to on to sprawił, ten ciemny chuj morowy, w generalskim, zalepionym orderami mundurze.

 (3.1) Chuj, nic z tego nie wyszło.

 (3.1) No i chuj! Wszystko się zjebało.

 (4.1) Język chuj jest używany przez niektórych mieszkańców Meksyku i Gwatemali.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuj, AS: χui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 (1-3)

:: rzecz. chujnia ż., chujoza ż., chujowizna ż., chujowość ż., przechuj mzw., ochujenie n., wychujanie n.

::: zdrobn. chujek mzw., chuik mzw., chujeczek mzw.

:: czas. ochujeć dk., wychujać dk.

:: przym. chujowy

:: przysł. chujowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. ciul, pyta, pytong, kutas, frędzel, faja, fajfus, fujara, fiut, lacha, pała, kapucyn, laga; posp. pindol, wacek; pot. siusiak, siurek, siutek, ptaszek, reg. śl. siusiok; przest. reg. kuśka; stpol. kiep; neutr. fallus, przyrodzenie, prącie, penis

 (2.1) wulg. kutas, kutafon, fiut, skurwiel, skurwysyn, jebaniec; obraź. palant, debil; stpol. kiep

 (4.1) czuh

Wiktionary


chujawica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. silny wiatr z deszczem lub śniegiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dujawica, fujawica, zawierucha

Wiktionary


chujczak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) reg. niewielki, lichy wieprzek

Wiktionary


chujec

dawniej: knur, kiernoz, wieprz; kierda


SJP.pl


chujeczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przen. wulg. bardzo obraźliwa forma zwrotu do chłopca

Wiktionary


chujek

zdrobnienie od: chuj


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) wulg. zdrobn. od chuj (lekceważąco, pieszczotliwie lub ironicznie o penisie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przen. wulg. zdrobn. iron. chuj (odnośnie mężczyzny)

 (2.2) przen. wulg. żart. osoba, na temat której lub z którą się rozmawia, ale nie chce się jej obrazić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozchylił płaszcz i wyjął tego swojego małego, śmiesznego chujka.

 (2.1) Ten taksówkarz to taki zwykły chujek, nie ma co się nim przejmować.

 (2.2) O ty chujku… mój browar schowałeś?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxujɛk, AS: χui ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chuj m., chujoza ż., chujnia ż., chujowizna ż., chujowość ż.

 czas. ochujeć

 przym. chujowy

 przysł. chujowo

 wykrz. chuj

Wiktionary


chujnia

chujoza, chujowizna;
1. wulgarnie: coś zepsutego lub niskiej jakości; badziewie;
2. nieprzyjemna, niekorzystna sytuacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wulg. coś kiepskiego, nieciekawego, niezadowalającego; coś odbieranego negatywnie

 (1.2) wulg. zwrot mający wyrazić dezaprobatę dla jakiegoś zjawiska czy stanu rzeczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Straszna chujnia z tą robotą! Od tygodni wysyłam CV i nikt nie dzwoni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxujɲa, AS: χui ̯ńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chujostwo n., chuj m., chujoza ż., chujek m., chujowość ż., chujówka ż., chujowizna ż.

 czas. ochujeć, wychujać

 przym. chujowy

 przysł. chujowo

 wykrz. chuj

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chujoza, swołocz, siara, beznadzieja, dno

Wiktionary


chujostwo

wulgarnie:
1. rzecz lub sytuacja oceniana bardzo negatywnie; chujstwo;
2. zachowanie oceniane bardzo negatywnie;
3. grupa osób, których zachowanie oceniane jest bardzo negatywnie; chujstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wulg. coś bezużytecznego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten sprzęt to jakieś chujostwo, prawie ciągle się zacina.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chujnia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jebaństwo, chujowizna, gówno, szajs, badziewie

Wiktionary


chujowizna

chujoza, chujnia;
1. wulgarnie: coś zepsutego lub niskiej jakości; badziewie;
2. nieprzyjemna, niekorzystna sytuacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wulg. obiekt lub sytuacja, które mówiący ocenia bardzo negatywnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy mężczyzna zdrowy, każdy normalny człowiek i każdy medyk przyzna mi rację, że celibat jest chujowizną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chuj m., chujek m., chujowość ż., chujnia ż., chujoza ż.

 przym. chujowy

 przysł. chujowo

 wykrz. chuj

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. chujnia, chujnia z grzybnią, chujoza, kurewstwo; pot. beznadzieja, dziadostwo

Wiktionary


chujowo

przysłówek sposobu

 (1.1) wulg. kiepsko, bardzo źle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Egzamin poszedł mi chujowo. Będę miał poprawkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈjɔvɔ, AS: χui ̯ovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chuj m., chujek m., chujnia ż., chujoza ż., chujowizna ż., chujowość ż.

 czas. ochujeć dk., wychujać dk.

 przym. chujowy

 wykrz. chuj

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) byle jak, wulg. po chuju, pizdowato; eufem. ciulowo, kijowo; pot. do chrzanu, do kitu; neutralnie beznadziejnie, kiepsko, nędznie, tragicznie

Wiktionary


chujowość

→ chujowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wulg. cecha tego, co chujowe

Wiktionary

Patrz:

chujowy

Powiązane:

 rzecz. chuj m., chujek m., chujnia ż., chujoza ż., chujowizna ż., ochujenie n., wychujanie n.

 czas. ochujeć dk., wychujać dk.

 przym. chujowy

 przysł. chujowo

 wykrz. chuj

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. pizdowatość; posp. dziadowskość; pot. kiepskość

Wiktionary


chujowszy

stopień wyższy od przymiotnika: chujowy; bardziej chujowy


SJP.pl


chujowy

wulgarnie: oceniany bardzo negatywnie; kiczowy, kijowy, beznadziejny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wulg. kiepski, marny, do niczego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chujowy dzień dzisiaj miałem, nic mi nie wychodziło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈjɔvɨ, AS: χui ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chuj m., chujek m., chujnia ż., chujoza ż., chujowizna ż., chujowość ż.

 czas. ochujeć dk., wychujać dk.

 przysł. chujowo

 wykrz. chuj

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. do dupy, dupny, dupiasty, gówniany, pizdowaty, zjebany; eufem. ciulowy; pot. do chrzanu, do kitu, dziadowski, ruski; neutralnie beznadziejny, kiepski, marny, do niczego

Wiktionary


chujoza

wulgarnie:
1. coś zepsutego lub niskiej jakości; chujowizna, chujnia;
2. nieprzyjemna, niekorzystna sytuacja; chujowizna, chujnia;
3. kobieta oceniana negatywnie; skurwysynka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wulg. skomplikowana, nieciekawa sytuacja

 (1.2) wulg. coś nieudanego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale chujoza, zostawiłem w domu klucze do warsztatu i wszyscy pracownicy musieli czekać, aż obrócę wte i wewte.

 (1.2) Nie masz co żałować, że nie byłeś na imprezie u wujka Leona, to była totalna chujoza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈjɔza, AS: χui ̯oza

Wiktionary

Powiązane:

 zob. chuj.

Wiktionary

Synonimy:

chujnia

Wiktionary


chujstwo

chujostwo; wulgarnie:
1. rzecz lub sytuacja oceniana bardzo negatywnie;
2. grupa osób, których zachowanie oceniane jest bardzo negatywnie


SJP.pl


chukudu

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dwukołowy, ręcznie robiony z drewna pojazd używany na wschodzie Demokratycznej Republiki Konga do transportu ładunków

Wiktionary


chuligan

osoba łamiąca zasady współżycia społecznego: biorąca udział w bójkach, dokonująca dewastacji mienia publicznego, popełniająca drobne przestępstwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek naruszający porządek publiczny, skłonny do wszczynania burd;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chodnikiem szła grupa chuliganów, którzy plućuli na chodnik i kopali w kosze na śmieci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chuliganeria ż., chuligaństwo n., chuliganienie n., rozchuliganienie n.

:: fż. chuliganka ż.

 czas. chuliganić ndk., rozchuliganić się dk.

 przym. chuligański

 przysł. chuligańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awanturnik, grandziarz, łobuz, łotrzyk, żul, żulik

Wiktionary


chuliganeria

chuligaństwo, chuliganka;
1. gromada chuliganów;
2. chuligańskie zachowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) grupa chuliganów

 (1.2) naruszanie norm współżycia społecznego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W parku miejskim przesiaduje chuliganeria, która demoluje ławki i kosze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chuligan mos., chuliganienie n., chuliganizm mrz., chuliganka ż., chuligańskość ż.

 czas. chuliganić ndk.

 przym. chuligański

 przysł. chuligańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hołota

 (1.2) chuliganienie, chuligaństwo

Wiktionary


chuliganizm

wulgarne, awanturnicze zachowanie się, lekceważenie przyjętych norm etycznych i społecznych; chuligaństwo


SJP.pl


chuliganić

zachowywać się w sposób typowy dla chuligana


SJP.pl


chuliganka

1. kobieta łamiąca zasady współżycia społecznego: biorąca udział w bójkach, dokonująca dewastacji mienia publicznego, popełniająca drobne przestępstwa;
2. chuliganeria, chuligaństwo; potocznie:
a) ogół chuliganów; chuligani;
b) chuligańskie zachowanie;
3. potocznie: męska czapka z daszkiem, wykonana zwykle z tkaniny w kratę; oprychówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta naruszająca porządek publiczny, skłonna do wszczynania burd

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chuliganeria ż., chuligaństwo n., chuliganienie n., rozchuliganienie n.

:: fm. chuligan mos.

 czas. chuliganić ndk., rozchuliganić się dk.

 przym. chuligański

 przysł. chuligańsko

Wiktionary


chuliganolog

specjalista zajmujący się problemem chuligaństwa


SJP.pl


chuligański

→ chuligan


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chuliganami, dotyczący chuliganów, taki jak chuligan

Wiktionary

Patrz:

chuligan

Powiązane:

 rzecz. chuligan mrz., chuliganka ż., chuliganeria ż., chuligaństwo n., chuliganienie n., rozchuliganienie n.

 czas. chuliganić ndk., rozchuliganić się dk.

 przysł. chuligańsko

Wiktionary


chuligańsko

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób chuligański

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chuligaństwo n., chuliganeria ż., chuligan mos., chuliganienie n., chuliganizm mrz., chuliganka ż., chuligańskość ż.

 czas. chuliganić ndk.

 przym. chuligański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hultajsko, łobuzersko

Wiktionary


chuligaństwo

chuliganeria, chuliganka;
1. wulgarne, awanturnicze zachowanie się, lekceważenie przyjętych norm etycznych i społecznych; chuliganizm;
2. ogół chuliganów; chuligani


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zachowanie właściwe chuliganom

Wiktionary

Chuligaństwo – awanturnictwo, zachowanie charakteryzujące się lekceważeniem norm życia społecznego oraz obowiązującego porządku prawnego najczęściej o charakterze przestępczym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Śledczy wstępnie założyli, że był to akt chuligaństwa, a nie akcja satanistów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chuligan mos., chuliganienie n., chuliganizm mrz., chuliganka ż.

 czas. chuliganić ndk.

 przym. chuligański

 przysł. chuligańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chuliganeria, łobuzerka, łobuzerstwo; gwara. przestępcza: hultajka

Wiktionary


chumidło

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dziwacznie ubrana dziewczyna

Wiktionary


chumiętki

Chumiętki (pol. hist. "Unięcice", niem. "Marienheim") – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Krobia.

Wikipedia


chunchuz

członek band grabieżczych działających w północno-wschodnich Chinach na początku wieku XX; hunhuz


SJP.pl


chuniald

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary


chunzybski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. język chunzybski;

Wiktionary


chupa

rodzaj daszka, pod którym odbywa się tradycyjny żydowski ślub


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chupa-chups

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) uczn. lizus

Wiktionary


chupacabra

[czytaj: czupakabra] legendarna latynoamerykańska kryptyda (hipotetyczne zwierzę)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) folk. stworzenie pojawiające się w latynoamerykańskim folklorze i legendach miejskich, któremu przypisuje się wysysanie krwi zwierząt inwentarskich;

Wiktionary

Chupacabra (wym. //; la chupacabra, również chupacabras – dosł. "wysysacz kóz", z hiszp. "chupar" – ssać, "la cabra" – koza) – legendarne latynoamerykańskie zwierzę, obiekt badań kryptozoologii, którego istnienia nie udało się wiarygodnie potwierdzić.

Wikipedia


chuppa

w obrzędowości żydowskiej:
1. ceremonia zaślubin;
2. baldachim ślubny z bogato haftowanej tkaniny, symbolizujący dach domu pana młodego, pod który wchodzi panna młoda


SJP.pl


churał

rada, terenowy organ władzy państwowej w Mongolii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. parlament Mongolii, Buriacji, Kałmucji lub Tuwy;

 (1.2) hist. polit. w Mongolii Ludowej: terenowy organ władzy państwowej

 (1.3) hist. w dawnej Mongolii: wiec starszyzny wioskowej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kurułtaj () – rada chanów
  • Wielki Churał Państwowy – jednoizbowy parlament Mongolii
  • – organ ustawodawczy MRL w l. 1924–1949 i 1990–1992
  • , Churał Buriacji – parlament Buriacji
  • , Churał Kałmucji – parlament Kałmucji
  • , Wielki Churał Republiki Tuwy, Najwyższy Churał Tuwy, Churał Tuwy – parlament Tuwy
  • – lokalny organ przedstawicielski Mongolii Wewnętrznej
  • krytyczne określenie w stosunku do (Ogólnobiałoruskiego Zjazdu Ludowego, ) pod przewodnictwem prezydenta Alaksandra Łukaszenki

Wikipedia


churałowy

→ churał


SJP.pl

Patrz:

churał

churchanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|churchać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. churchać ndk.

Wiktionary


churchać

czasownik

 (1.1) gw-pl|Poznań. kaszleć, zwłaszcza męczącym kaszlem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co on tak dzisiaj churcha?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. churchanie n.

Wiktionary


churchill

[czytaj: czerczil] nazwisko, m.in. Winston Churchill (1874-1965) - brytyjski mąż stanu i pisarz


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Arabella Churchill – ujednoznacznienie
  • Charles Spencer-Churchill, 9. książę Marlborough – brytyjski arystokrata i polityk
  • Francis Spencer, 1. baron Churchill – brytyjski arystokrata i polityk
  • George Spencer-Churchill – ujednoznacznienie
  • John Churchill – angielski polityk, założyciel rodu książąt Marlborough
  • John Spencer-Churchill – ujednoznacznienie
  • John Strange Spencer-Churchill – brytyjski wojskowy
  • Marguerite Churchill – amerykańska aktorka sceniczna i filmowa
  • lord Randolph Churchill – brytyjski arystokrata i polityk
  • Randolph Frederick Churchill – brytyjski polityk
  • Sarah Churchill – była żoną Johna Churchilla, 1. księcia Marlborough
  • Ward Churchill – amerykański pisarz, weteran z Wietnamu

Wikipedia


churching

[czytaj: czerczing] częste zmienianie kościołów, do których chodzi się na mszę świętą


SJP.pl


churchlanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|churchlać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. churchlać ndk.

Wiktionary


churchlać

czasownik

 (1.1) gw-pl|Poznań. zob. churchać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. churchlanie n.

Wiktionary


churn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. telekom. bank. odejście klienta (klientów), zaprzestanie korzystania z usługi danej firmy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Churn może być działaniem formalnym – np. złożenie przez klienta wniosku o rezygnację z usług lub działaniem nieformalnym – np. zaprzestanie płatności faktur bez wypowiedzenia umowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. churner (czyt. czerner)

 przym. churnowy (czyt. czernowy)

 czas. churnować się (czyt. czernować się), schurnować się (czyt. sczernować się)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odejście klienta, migracja klientów

Wiktionary


churrigueresco

[czytaj: czurrigeREsko] kierunek w osiemnastowiecznej architekturze hiszpańskiej, w którym element dekoracyjności góruje nad konstrukcją; churrigueryzm


SJP.pl


churrigueryzm

[czytaj: czurrigeryzm] kierunek w osiemnastowiecznej architekturze hiszpańskiej, w którym element dekoracyjności góruje nad konstrukcją; churrigueresco


SJP.pl

Ch

Wikipedia


churros

[czytaj; czuros] tradycyjny słodki wypiek hiszpański z ciasta parzonego, w formie długich pałeczek, smażonych na głębokim tłuszczu


SJP.pl


churski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chur, dotyczący Chur, pochodzący z Chur (miasta w Szwajcarii)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chur

Wiktionary


chusic

wykrzyknik

 (1.1) daw. powitanie piekarskie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxuɕit͡s, AS: χuśic

Wiktionary


chust

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto rejonowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy;

Wiktionary

Zamek w Chuście

Chust ( Хуст, rus. dawn. Густ, cz. i słow. "Chust", Huszt, Hust, Chust, ‏חוסט‎) – miasto rejonowe na Ukrainie, w obwodzie zakarpackim, siedziba hromady Chust.

Chust leży u ujścia Riki do Cisy, w Kotlinie Marmaroskiej. Przez miasto przebiega lokalna linia kolejowa z Użhorodu do Tiaczowa, na której jest stacja kolejowa Chust. Droga regionalna R03 z Jaremczy do Mukaczewa, z którą łączy się droga regionalna R38 z Dołyny.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. chuściański

Wiktionary


chusta

duża chustka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) duża chustka

 (1.2) pas materiału służący do noszenia dzieci;

 (1.3) najczęściej kobiece okrycie głowy i włosów

 (1.4) element harcerskiego munduru;

 (1.5) ozdobiony fragment tkaniny noszony przez żołnierzy przechodzących do rezerwy

Wiktionary

Chusta – płat materiału, zwykle kwadratowy, prostokątny lub trójkątny. Stosowana jest, przeważnie jako część ubioru kobiecego, do okrywania głowy, ramion i pleców, często jako ozdoba. Niektóre chusty służą do noszenia przedmiotów lub dzieci.

Niekiedy chusta może pełnić funkcję odznaki wyróżniającej jakąś grupę osób, jak np. chusta harcerska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Zdrowiej jest nosić dziecko w chuście niż w sztywnym nosidełku.

 (1.3) (…) w Holandii także zdarza mi się zobaczyć starszą (holenderską!) panią w chustce. Ortodoksyjne protestantki i żydówki obowiązkowo noszą nakrycia głowy.

 (1.4) W jego drużynie zamiast chusty nosiło się krajkę.

 (1.5) Na peronie siedziało trzech rezerwistów okrytych kolorowymi chustami z wielkimi pomponami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxusta, AS: χusta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chuścinka ż., chuścina ż., chustczyna ż., zdrobn. chustka; zdrobn. chusteczka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) gw. Śląsk Cieszyński łochtusza, łoktusza

Wiktionary


chustczyna

potocznie: licha, marna chustka; chuścina, chuściątko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kraw. licha chusta na głowę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chłopka miała na głowie ciemną chustczynę po matce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chuścinka ż., chusta ż., chusteczka ż., chustka ż., chuścina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chuścina

Wiktionary


chustecki

nazwisko


SJP.pl


chusteczka

zdrobnienie od: chusta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niewielki kawałek miękkiej tkaniny lub papieru używany zwykle do wycierania nosa

 (1.2) łow. u saren jasna plama z tyłu

Wiktionary

Zobacz też: „chusta”, „chusteczka do nosa” oraz „poszetka”.

Chusteczka (oryg. ukr. "Хустина") – ballada Tarasa Szewczenki napisana w drugiej połowie roku 1847.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy możesz podać mi chusteczkę?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈstɛt͡ʃka, AS: χustečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chuścinka ż., chuścina ż., chustczyna ż., chusta ż., chustka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lusterko, serwetka

Wiktionary


chusteczkowy

przymiotnik od: chusteczka


SJP.pl


chustecznik

pojemnik na chusteczki higieniczne


SJP.pl


chustka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) okrycie głowy

 (1.2) chusteczka do nosa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja babcia nosiła na głowie chustkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxustka, AS: χustka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chuścinka ż., chuścina ż., chustczyna ż., chusta ż., chusteczka ż.

Wiktionary


chustkowy

przymiotnik od: chustka


SJP.pl


chustonoszenie

potocznie: noszenie dziecka przy ciele z użyciem specjalnej chusty


SJP.pl


chustować

środowiskowo: nosić dziecko w chuście


SJP.pl


chustowy

→ chusta


SJP.pl

Patrz:

chusta

chusyt

członek odłamu judaizmu, odznaczającego się rygorystycznym przestrzeganiem tradycyjnych zwyczajów religijnych i przepisów Talmudu; chasyd


SJP.pl


chutba

w islamie: kazanie wygłaszane przez chatiba w meczecie w czasie piątkowej modlitwy; chutbah, chutbe


SJP.pl

Chutba – w islamie kazanie wygłaszane przez chatiba w meczecie podczas wspólnej piątkowej modlitwy. Zawiera przede wszystkim treści religijne, ale także odnosi się do wydarzeń bieżących.

Wikipedia


chutbah

[czytaj: chutba] w islamie: kazanie wygłaszane przez chatiba w meczecie w czasie piątkowej modlitwy; chutba, chutbe


SJP.pl


chutbe

w islamie: kazanie wygłaszane przez chatiba w meczecie w czasie piątkowej modlitwy; chutbah, chutba


SJP.pl


chute

wykrzyknik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. prędko

Wiktionary

Chute – wieś w Anglii, w hrabstwie Wiltshire. Leży 28 km na północny wschód od miasta Salisbury i 104 km na zachód od Londynu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pódź chute! → Chodź prędko!

Wiktionary


chutkowice

Chutkowice – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Drohiczyn. Leży na prawym brzegu Bugu.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Trójcy Przenajświętszej w Drohiczynie.

Wikipedia


chutliwiec

rodzaj ssaka z podrodziny niełazów


SJP.pl

Chutliwiec ("Antechinus") – rodzaj ssaków z podrodziny myszoworów (Phascogalinae) w obrębie rodziny niełazowatych (Dasyuridae).

Wikipedia


chutliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. cecha tego, co chutliwe; cecha tych, którzy są chutliwi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chuć ż., chętny mos., chęć ż.

 przym. chutliwy, chutnie, chętny

 przysł. chutnie, chętnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pożądliwość, rozwiązłość

Wiktionary


chutliwy

dawniej: łatwo się podniecający seksualnie


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) pobudliwy seksualnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Następnie zaprowadził nowo przybyłego do malowniczej gospody: piwo, śpiewy, chutliwe panienki, cygańska kapela.

 (1.1) Zaraza na tę parszywą dziurę, fałszywego Udolfa i chutliwego klechę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈtlʲivɨ, AS: χutlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chuć ż., chętny mos., chęć ż., niechęć ż., chutliwość ż., chętka ż.

 przym. chętny, niechętny

 przysł. chętnie, niechętnie, chutliwie

Wiktionary


chutnej

[czytaj: czatnej] pikantny lub łagodny sos stosowany jako dodatek do potraw, popularny głównie w Indiach; chutney, czatnej, ćatni


SJP.pl


chutney

[czytaj: czatni albo czatnej] sos z owoców i warzyw stosowany jako dodatek do potraw, popularny głównie w Indiach; czatnej, chutnej, ćatni


SJP.pl

Chutney, czatni, चटनी "ćatni" – gęsty sos używany w kuchni indyjskiej. Sporządzany z owoców i warzyw, z rodzynkami, czosnkiem, cebulą, musztardą, octem itp. Używany do potraw mięsnych i wegetariańskich. W smaku może się wahać od bardzo pikantnego do łagodnego, także słodkiego. W Europie Zachodniej dostępny w formie gotowej, sprzedawany w słoiczkach. W Indiach sporządzany na bieżąco, często z sezonowych składników. W południowych Indiach podawany wraz z sambarem jako dodatek do dosy.

Wikipedia


chutnie

przysłówek

 (1.1) stpol. szybko, prędko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxutʲɲɛ, AS: χutʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chutliwość ż.

Wiktionary


chutny

dawniej: namiętny, ochoczy


SJP.pl


chutor

osiedle lub stanica kozacka; futor


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. odosobniona zagroda wiejska na słabo zaludnionych obszarach Rosji lub Ukrainy

 (1.2) hist. przysiółek stanicy kozackiej na ukraińskich stepach

Wiktionary

Ch

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. chutornik mos.

 przym. chutorowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. futor

Wiktionary


chutornik

właściciel chutoru


SJP.pl


chutorowy

→ chutor; futorowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chutorem, dotyczący chutoru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chutor mrz., chutornik mos.

Wiktionary


chutuchtu

tytuł wyższych dostojników w dawnej Mongolii; chutuktu


SJP.pl


chutuktu

tytuł nadawany wyższym dostojnikom w dawnej Mongolii; chutuchtu


SJP.pl


chuzestański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chuzestanem, dotyczący Chuzestanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chuzestan mrz.

Wiktionary


chuć

popęd seksualny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. chęć, ochota, wola działania

 (1.2) daw. chęć do robienia złych rzeczy

 (1.3) trudne do opanowania pożądanie fizyczne, pozbawiony hamulców pociąg płciowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie pieniędzy nam trzeba, waszmościowie, a chuci szlachetnej.

 (1.2) Tylko do figlów chuć ma zawsze, nie do nauki.

 (1.3) Poczuł, że ogarnia go zwierzęca chuć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xut͡ɕ, AS: χuć

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: przym. chętny, ochotny

 (1.2)

:: przym. chutliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chęć, ochota, wola działania

 (1.3) pożądanie

Wiktionary


chuściak

1. dziecko noszone w chuście; chuścioch;
2. chusta do noszenia dzieci


SJP.pl


chuścina

potocznie: licha, marna chustka; chustczyna, chuściątko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kraw. licha chustka na głowę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mały wyjął zawiniętego w chuścinę złocisza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chusta ż., chusteczka ż., chustka ż., chustczyna ż.

:: zdrobn. chuścinka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chustczyna, chustka

Wiktionary


chuścinka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pieszcz. zdrobn. od: chuścina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stała w tej swojej chuścince, ze strachem w zapłakanych oczach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chusta ż., chusteczka ż., chustka ż., chustczyna ż., chuścina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chuścina, chustka

Wiktionary


chuścioch

dziecko noszone w chuście; chuściak


SJP.pl


chuścionka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. onuca

Wiktionary


chuścionki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Żywiecczyzna. szmaty do owijania nóg

Wiktionary


chuściątko

rzadko, potocznie: licha, marna chustka; chustczyna, chuścina


SJP.pl


chuśle

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. muz. skrzypce

Wiktionary


chwacić

powodować ochwat u konia (gośćcowe zapalenie miękkich części kopyta końskiego), przeważnie przez niewłaściwe żywienie lub nadmierne przemęczenie


SJP.pl


chwacki

dzielny, śmiały


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) świadczący o sile i dzielności

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxfat͡sʲci, AS: χfacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwackość ż., chwat mos.

 przysł. chwacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziarski, dzielny, zaradny, gracki, zuchowaty

Wiktionary


chwacko

przysłówek

 (1.1) w sposób chwacki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lecz zanućcie mi ją chwacko, / Jak to niegdyś, gdy my społem / Roztrącali chmury czołem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwat mos., chwackość ż.

 przym. chwacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziarsko, zawadiacko

Wiktionary


chwackość

→ chwacki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest chwackie

Wiktionary

Patrz:

chwacki

Powiązane:

 rzecz. chwat mos.

 przym. chwacki

 przysł. chwacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zawadiackość

Wiktionary


chwalba

przestarzale:
1. pochwała, uznanie
2. chełpliwość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. uwielbienie, chwalenie

 (1.2) daw. chełpliwość, przechwalanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bracia śpieszyli, oddając Panu należne chwalby, a cała noc rozbrzmiewała okrzykami wesela.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. chwalebnie

 rzecz. chwała ż.

 przym. chwalny, chwalebny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pochwała

Wiktionary


chwalborzyce

Chwalborzyce – wieś sołecka w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Świnice Warckie.

W skład sołectwa wchodzą części wsi: Góry Chwalborskie, Odrada, Pieńki.

Wikipedia


chwalczyni

→ chwalca; piewczyni, pochlebczyni, gloryfikatorka


SJP.pl


chwalebnie

przysłówek

 (1.1) w sposób chwalebny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwalba ż., chwalebność ż.

 przym. chwalebny

Wiktionary


chwalebniej

stopień wyższy od przysłówka: chwalebnie


SJP.pl


chwalebniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chwalebny


SJP.pl


chwalebność

→ chwalebny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. cecha tego, co jest chwalebne

Wiktionary

Patrz:

chwalebny

Powiązane:

 przym. chwalebny, chwalny

 przysł. chwalebnie

Wiktionary


chwalebny

1. godny pochwały;
2. przynoszący chwałę; zaszczytny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) godny pochwały

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xfaˈlɛbnɨ, AS: χfalebny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwalba ż., chwalebność ż., chwalenie n., pochwalenie n., pochwalenie n., zachwalanie n., zachwalenie n.

 czas. chwalić ndk., pochwalić dk., pochwalać ndk., zachwalać ndk., zachwalić dk.

 przym. chwalny, pochwalny

 przysł. chwalebnie, pochwalnie, chwalnie

Wiktionary


chwalenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chwalić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xfaˈlɛ̃ɲɛ, AS: χfalẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chwalić

 rzecz. chwała ż., chwalstwo n.

 przym. chwalebny

Wiktionary


chwalibogowice

Chwalibogowice – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Opatowiec. Ma status sołectwa.

Na terenie miejscowości odkryto znaleziska z okresu neolitu. Odnaleziono tu także ślady wczesnośredniowiecznej osady.

Wikipedia


chwalibogowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chwalibogowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski
  • Chwalibogowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Strzałkowo
  • Chwalibogowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Września
  • Chwalibogowo – gromada
  • Chwalibogowo – przystanek kolejowy we wsi Chwalibogowo, w powiecie wrzesińskim

Wikipedia


chwalibogowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chwaliboga lub z nim związany


SJP.pl


chwalibożyce

Chwalibożyce (niem. "Frauenhain") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Oława.

Wikipedia


chwalibóg

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Józef Chwalibóg − polski działacz opozycyjny
  • Jan Chwalibóg − polski oficer
  • Józef Chwalibóg − polski poeta, filozof i podróżnik
  • Karol Chwalibóg − polski urzędnik
  • Krzysztof Chwalibóg − polski architekt
  • Maria Chwalibóg − polska aktorka
  • Marian Chwalibóg − polski specjalista w dziedzinie maszyn i mechanizmów włókienniczych
  • Ryszard Chwalibóg − polski inżynier mechanik
  • Tadeusz Chwalibóg − polski ziemianin, poseł na Sejm II RP
  • Wincenty Chwalibóg − polski oficer
  • Zbigniew Chwalibóg − polski architekt
  • Kopalnia Chwalibóg – Kopalnia Węgla Kamiennego Chwalibóg

Wikipedia


chwalidup

potocznie: kobieta nadmiernie przechwalająca się; także o mężczyźnie (z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym)


SJP.pl


chwalidupa

potocznie: mężczyzna nadmiernie przechwalający się


SJP.pl


chwalimir

imię męskie


SJP.pl

Chwalimir, Chalimir, Falimir, Kwalimir – staropolskie imię męskie, złożone z członu "Chwali-" („chwalić, sławić, dziękować”) i "-mir" („pokój, spokój, dobro”). Prawdopodobnie oznaczało „tego, który sławi pokój”.

Forma „Falimir” powstała w wyniku uproszczenia się grupy "chw" w "f", które zaszło na Śląsku, w Małopolsce i na Mazowszu w polszczyźnie epoki przedpiśmiennej.

Wikipedia


chwalimirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chwalimira lub z nim związany


SJP.pl


chwalipięta

(r. męski) osoba, która się chwali


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

 (1.1) pot. ktoś, kto stale się czymś chwali

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie lubię się bawić z Anią, to taka okropna chwalipięta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxfalʲiˈpʲjɛ̃nta, AS: χfalʹipʹi ̯ẽnta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwalipięctwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. samochwał, samochwała; książk. bufon, reklamiarz; przest. samochwalca, fanfaron; wulg. chwalidup

Wiktionary


chwalipost

żartobliwie: post, w którym ktoś się czymś chwali


SJP.pl


chwalisz

nazwisko


SJP.pl


chwaliszewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chwaliszewo – część Poznania
  • Chwaliszewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gm. Kcynia
  • Chwaliszewo – gromada w powiecie szubińskim

Wikipedia


chwaliszowice

Chwaliszowice (do 1945 niem. "Quolsdorf") – wieś w zachodniej Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żarskim, w gminie Trzebiel.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Nazwa pochodzenia słowiańskiego, od słowa "chwał". Konstanty Damrot w swej książce o pochodzeniu nazw miejscowości na Śląsku wydanej w 1896 roku w Bytomiu wzmiankował miejscowość pod polską nazwą "Chwalice", łużycką "Khwalecy" i niemiecką "Quolsdorf".

Wikipedia


chwalisław

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chwalisław – imię
  • Chwalisław – wieś w woj. dolnośląskim

Wikipedia


chwalisława

imię żeńskie


SJP.pl

Chwalisława, Falisława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członu "Chwali-" („chwalić, sławić, dziękować”) i "-sława" („sława”). Prawdopodobnie oznaczało „tę, która chwali sławę”. W źródłach polskich poświadczone od XIII wieku. Forma Falisława powstała w wyniku uproszczenia się grupy "chw" w "f", które zaszło na Śląsku, w Małopolsce i na Mazowszu w polszczyźnie epoki przedpiśmiennej.

Wikipedia


chwalisławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chwalisławy lub z nią związany


SJP.pl


chwalisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chwalisława (Chwalisławy) lub z nim (z nią) związany


SJP.pl


chwalić

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) mówić lub pisać o czymś lub o kimś dobrze

 (1.2) przest. czcić, wielbić

czasownik zwrotny niedokonany chwalić sobie

 (2.1) być z czegoś zadowolonym

czasownik zwrotny niedokonany chwalić się

 (3.1) podkreślać swoje osiągnięcia, zasługi, lub mówić z dumą o posiadanych przedmiotach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie chwal jej zbyt często, bo popadnie w samozachwyt.

 (1.2) Grajmy Panu na harfie, grajmy Panu na cytrze, chwalmy śpiewem i tańcem cuda te fantastyczne.

 (2.1) Babcia chwali sobie nowy aparat słuchowy.

 (3.1) Michał chwali się swoim nowym komputerem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxfalʲit͡ɕ, AS: χfalʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwalstwo n., chwalenie n., chwała ż., pochwała ż.

 czas. pochwalić, zachwalać, przechwalać, wychwalać

 przym. chwalebny, chwalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) doceniać

 (1.2) czcić, gloryfikować, sławić, wielbić, uwielbiać, oddawać cześć

 (2.1) zachwalać

 (3.1) afiszować się, chełpić się, chlubić się, chodzić jak paw, popisywać się, przechwalać się, wychwalać się, zadzierać nosa; pot. kręcić kuprem

Wiktionary


chwaliński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bronisław Chwaliński – polski wojskowy, działacz niepodległościowy
  • Piotr Chwaliński – polski rolnik i samorządowiec, poseł na Sejm

Wikipedia


chwalnie

przysłówek sposobu

 (1.1) stpol. chwalebnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxfalʲɲɛ, AS: χfalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwała

 przym. chwalebny

Wiktionary


chwalny

1. dawniej: chwalący, pochwalny;
2. dawniej: godny chwały


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) stpol. sławny

 (1.2) stpol. chwalebny

 (1.3) daw. i gwara. chełpliwy, zarozumiały

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxfalnɨ, AS: χfalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwała ż., chwalba ż., chwalebność ż., pochwała ż.

 czas. chwalić, pochwalić

 przym. chwalebny

Wiktionary


chwalstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) chwalenie, czczenie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chwalić ndk.

 rzecz. chwalca mos., chwalczyni ż., chwalenie n., chwała ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwalenie

Wiktionary


chwalęcice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chwalęcice – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Kłodawa
  • Chwalęcice – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Goszczanów
  • Chwalęcice – dzielnica Gorzowa Wielkopolskiego

Wikipedia


chwalęcin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chwalęcin – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. dzierżoniowskim, w gminie Niemcza
  • Chwalęcin – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gminie Orneta
  • Chwalęcin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Nowe Miasto nad Wartą
  • Chwalęcin – gromada w powiecie braniewskim
  • Chwalęcin – gromada w powiecie jarocińskim

Wikipedia


chwarstnica

Chwarstnica (niem. "Klein Schönfeld") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Gryfino. Jest to wieś o typie owalnicy. Kilometr od wsi znajduje się Jezioro Chwarstnickie o powierzchni 9 ha. Jest tu zabytkowy kościół pw. Świętej Trójcy z fragmentem murów otaczających przykościelny cmentarz. We wsi działa również Zespół Szkół, w którego skład wchodzą: Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II.

Wikipedia


chwarstno

Chwarstno (niem. "Horst") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Węgorzyno.

Według danych z 1 stycznia 2011 roku wieś liczyła 116 mieszkańców.

W latach 1975–98 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


chwarszyjski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. język chwarszyjski;

Wiktionary


chwarzenko

Chwarzenko (kaszb. "Chwôrzënko", niem. "Klein Gwarszno", 1867-1918 "Elsenthal") – wieś pogranicza kaszubsko-kociewskiego w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Stara Kiszewa. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 214. Ma status sołectwa.

Wikipedia


chwarzno

dzielnica Gdyni


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chwarzno – część miasta Gdynia
  • Chwarzno – wieś w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Stara Kiszewa

Wikipedia


chwast

wiązka nici, wełny, kordonków zdobiąca brzegi tkanin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. ogrod. roślina dziko rosnąca, niekorzystnie wpływająca na rozwój roślin uprawnych przez pobieranie z gleby wilgoci i składników pokarmowych;

 (1.2) pot. wszelkie rośliny nieużytkowe, uważane za zbędne

 (1.3) daw. pęczek nici, piór lub włosia użyty jako ozdoba

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „Chwasty”. Zobacz też: Chwasty (ujednoznacznienie).

Chwast lub roślina segetalna – roślina niepożądana w uprawach (z punktu widzenia gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej). Chwasty rosną zazwyczaj dziko na siedliskach segetalnych (polu uprawnym, łące, pastwisku itp). Wiele uznawanych dawniej za chwasty to dziś rośliny ginące, niektóre (np. niektóre chwasty lnu) są już w Polsce wymarłe. Nauką zajmującą się chwastami i ich zwalczaniem jest herbologia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niepielęgnowany ogród zarósł chwastami.

 (1.3) Arkadyusz Pawłowicz miał na sobie szerokie szarawary jedwabne, czarną kurtkę aksamitną, piękny fez z chwastem i żółte chińskie pantofle bez napiętków. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xfast, AS: χfast

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwastownik m., chwastówka ż., chwastnica ż.

:: zdrobn. chwaścik mrz.

 przym. chwastowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zielsko, ziele, badyl

 (1.3) frędzel, kita, fontaź, pompon, chwost, kutas

Wiktionary


chwastek

nazwisko


SJP.pl


chwastnica

1. pospolity chwast polny z rodziny traw;
2. roślina zbożowa uprawiana w Azji; pajza


SJP.pl

Chwastnica ("Echinochloa" P.Beauv.) – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych. Do rodzaju należą 33 gatunki. Występują one głównie w strefie międzyzwrotnikowej, w większości na siedliskach wilgotnych lub w wodach. Kilka gatunków jest szeroko rozpowszechnionymi chwastami, dwa są rzadko uprawiane jako rośliny zbożowe.

Wikipedia


chwastobójczy

stosowany do zabijania chwastów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) roln. chem. przeznaczony do zwalczania chwastów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy ta zawiesina to preparat chwastobójczy, o który cię poprosiłem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxfastɔˈbujt͡ʃɨ, AS: χfastobui ̯čy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. chwastobójczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) herbicydowy

Wiktionary


chwastownik

specjalna brona do usuwania chwastów


SJP.pl


chwastowy

związany z chwastem


SJP.pl


chwastówkowate

o cechach chwastówkowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl

Chwastówkowate (Cisticolidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), do której w zależności od ujęcia systematycznego zalicza się około 150–160 gatunków, występujących głównie w cieplejszych, południowych regionach Starego Świata oraz w Australazji. Dawniej były włączane do rodziny pokrzewkowatych (Sylviidae).

Wikipedia


chwastówkowaty

o cechach chwastówkowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


chwaszczewo

Chwaszczewo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Sidra.

Wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia


chwaszczyno

Ch

Wikipedia


chwat

1. człowiek odważny, dzielny, śmiały; śmiałek, zuch, odważniak;
2. w łowiectwie: półkole w żelazie nastawionym na zwierzynę, które zatrzaskuje się przez poruszenie się zwierza;
3. w zoologii: ryba karpiowata, brzuchopłetwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. krzepki mężczyzna, morus

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) icht. boleń pospolity

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) łow. rodzaj półokrągłego wnyka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Chwat – pierwotna tożsamość, z którą urodził się Aleksander Wat (1900–1967), pisarz i poeta
  • Leszek Chwat (1957–), polityk, urzędnik samorządowy, poseł na Sejm II kadencji
  • Ludwik Chwat (1831–1914), lekarz chirurg
  • Chwat (działo pancerne) – niemieckie działo pancerne Jagdpanzer 38(t) zdobyte podczas powstania warszawskiego
  • Pająk chwat wszystkich brat – węgierski serial animowany

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy ci uda się taka sztuka, toś jest chwat!

 (2.1) Brały tak sobie, złapaliśmy dwa średnie chwaty.

 (3.1) Złapali go leśnicy, jak wjeżdżał z chwatami w torbie do lasu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chwacki, chwatki

 przysł. chwatko, chwacko

 rzecz. chwackość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bohater, chojrak, gieroj, junak, kozak, mołojec, śmiałek, zuch; gw. Śląsk Cieszyński, Zaolzie pierón, pieróńszczok

 (2.1) boleń pospolity, boleń, rap, rapa

Wiktionary


chwatanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chwatać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chwatać ndk.

Wiktionary


chwatać

czasownik

 (1.1) stpol. chwytać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxfatat͡ɕ, AS: χfatać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwatanie n.

Wiktionary


chwatki

chwatny; dawniej:
1. taki, który ma cechy chwata, jest odważny, sprawny i dzielny; śmiały;
2. taki, który łatwo i szybko chwyta; chwytny, chwytki, chwytliwy


SJP.pl


chwatko

→ chwatki


SJP.pl

Patrz:

chwatki

chwatniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chwatny


SJP.pl


chwatny

chwatki; dawniej:
1. taki, który ma cechy chwata, jest odważny, sprawny i dzielny; śmiały;
2. taki, który łatwo i szybko chwyta; chwytny, chwytki, chwytliwy


SJP.pl


chwatosz

chwatosz pluskwiakowiec - błonkówka z rodziny grzebaczowatych


SJP.pl


chwała

uznanie, cześć, chluba; zaszczyt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uznanie, szacunek, cześć

 (1.2) chluba

 (1.3) majestat

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chwała – amerykański film wojenny z 1989
  • Chwała! Chwała! – amerykańska komedia z 1989
  • Gloria
  • Sława i chwała
  • Gorzka chwała

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bogu na chwałę, bliźniemu na ratunek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxfawa, AS: χfau̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwalstwo n., chwalenie, przest. chwalba

 czas. chwalić

 przysł. chwalnie

 przym. chwalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) gloria

Wiktionary


chwałek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Chwałek – rzymskokatolicki duchowny, muzykolog i organmistrz
  • Sebastian Chwałek – polski polityk i prawnik
  • Wilhelm Chwałek – polski inżynier, geodeta

Wikipedia


chwałkowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chwałkowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wołowskim, w gminie Wińsko
  • Chwałkowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Strzałkowo
  • Chwałkowice-Huby – osada w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Strzałkowo

Wikipedia


chwałkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chwałkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Krobia
  • Chwałkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Wielkopolska
  • Chwałkowo – gromada
  • Chwałkowo Kościelne, Chwałków

Wikipedia


chwałków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Marcinowice;

Wiktionary

Chwałków – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Marcinowice.

Wikipedia


chwałkówko

Chwałkówko – osada w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Łubowo przy drodze wojewódzkiej nr 434.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia


chwałowice

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. dzielnica Rybnika


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chwałowice – część miasta Rybnik
  • Chwałowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Jelcz-Laskowice
  • Chwałowice – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Bogdaniec
  • Chwałowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Iłża
  • Chwałowice – wieś w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Radomyśl nad Sanem
  • Chwałowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Pińczów
  • Gromada Chwałowice – powiat rybnicki
  • Gromada Chwałowice – powiat iłżecki
  • Gromada Chwałowice – powiat tarnobrzeski
  • Chwałowice (gmina)
  • KWK Chwałowice

Wikipedia


chwałowicki

przymiotnik od: Chwałowice


SJP.pl


chwałszyce

Chwałszyce – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, w gminie Nekla.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

W pobliżu miejscowości znajduje się Miejsce Obsługi Podróżnych (MOP Chwałszyce) dla jadących Autostradą A2 w kierunku Poznania.

Wikipedia


chwaścik

zdrobnienie od: chwast


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od chwast

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie chwast, lecz tylko mały chwaścik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwast m.

Wiktionary


chwaścisko

zgrubienie od: chwast


SJP.pl


chwdp

slangowe, wulgarne: skrót określenia Chuj W Dupę Policji


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = wulg. chuj w dupę policji;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jarek i jego kumple napisali na murze ChWDP.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxa‿vu‿dɛ‿ˈpɛ, AS: χa‿vu‿de‿pe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) JP

Wiktionary


chwedczuk

nazwisko


SJP.pl


chwedoruk

nazwisko


SJP.pl


chwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chwiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chwiać

 przym. chwiejny

Wiktionary


chwiać

1. pochylać w różne strony; huśtać, kołysać, chybotać;
2. chwiać się:
a) być chwianym, poruszanym w różne strony; kołysać się;
b) pochylać się, uginać się, kołysać się;
c) książkowo: słabnąć, upadać, zanikać;
d) przestarzałe: być niezdecydowanym, wahać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zachwiać)

 (1.1) poruszać na boki czymś przytwierdzonym z jednej strony

czasownik zwrotny niedokonany chwiać się (dk. zachwiać się)

 (2.1) poruszać się na różne strony, trzymając się podstawy

 (2.2) tracić uprzednią moc, wielkość

 (2.3) być niezdecydowanym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwianie n., chwiejek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chybotać, kiwać, kołysać, odchylać

 (2.1) chybotać się, gibać się, kiwać się, kołysać się, odchylać się, tańczyć, zataczać się

 (2.2) słabnąć, upadać, zanikać

 (2.3) wahać się

Wiktionary


chwiałkowski

nazwisko


SJP.pl


chwiej

człowiek niezdecydowany, wahający się


SJP.pl

Chwiej – forma reklamy pneumatycznej w postaci humanoidalnej konstrukcji, która w wyniku przepływu powietrza wykonuje ruchy przypominające taniec.

W branży reklamowej spotyka się także określenia takie jak: "windyman" lub "skydancer". W Stanach Zjednoczonych, gdzie cieszą się dużą popularnością, są kojarzone głównie z komisami samochodowymi.

Wikipedia


chwiejba

chwianie się, kołysanie się


SJP.pl


chwiejczak

nazwisko


SJP.pl


chwiejek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. ktoś chwiejny, niestabilny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chwiać

 przym. chwiejny

Wiktionary


chwiejnie

przysłówek

 (1.1) w sposób chwiejny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwiejność ż.

 przym. chwiejny

Wiktionary


chwiejniej

stopień wyższy od przysłówka: chwiejnie


SJP.pl


chwiejniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chwiejny; bardziej chwiejny


SJP.pl


chwiejność

→ chwiejny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest chwiejne; cecha tego, kto być chwiejny

Wiktionary

Patrz:

chwiejny

Powiązane:

 przym. chwiejny

 przysł. chwiejnie

Wiktionary


chwiejny

1. przechylający się w różne strony, chybotliwy;
2. niezdecydowany, często zmieniający zdanie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) chylący się w różne strony

 (1.2) często zmieniający zdanie, niestały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tego wieczora dwóch amerykańskich żołnierzy chwiejnym krokiem wyszło z baru, skatowało do nieprzytomności orzyszanina i zabrało mu forda focusa.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. chwiejnie

 rzecz. chwiejek mos., chwiejność ż., chwianie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chybotliwy, niestabilny

 (1.2) niezdecydowany, niepewny, labilny, zmienny, niestały, kapryśny, niestabilny

Wiktionary


chwierutanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chwierutać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chwierutać

Wiktionary


chwierutać

gwarowo: niesprawnie i z hałasem coś długo robić


SJP.pl


chwierutny

gwarowo: chwiejny; chwiejący się


SJP.pl


chwila

krótki odcinek czasu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bardzo krótki czas

 (1.2) punkt w czasie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chwila – polskojęzyczna gazeta o charakterze narodowo-syjonistycznym wydawana przez środowiska żydowskie we Lwowie
  • Chwila – singel polskiego zespołu muzycznego Zakopower
  • Chwila – tom poezji Wisławy Szymborskiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jerzy patrzył (przez) chwilę na wystawę sklepową.

 (1.1) W jednej chwili Jasmine traci wszystko.

 (1.2) Chwilo, trwaj, jesteś taka piękna!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxfʲila, AS: χfʹila

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwilunia ż., chwilówka ż.

:: zdrobn. chwilka ż., chwileczka ż.

 przym. chwilowy

 przysł. chwilowo, chwilami

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) moment

 (1.1) mgnienie oka

Wiktionary


chwilami

od czasu do czasu; niestale


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) co jakiś czas, czasami, od czasu do czasu

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) N. lm. od chwila

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chwilami miewam zawroty głowy.

 (1.1) Chwilami dziewczyna stała i nie śpiewała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xfʲiˈlãmʲi, AS: χfʹilãmʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwila ż., chwilka ż., chwileczka ż., chwilunia ż., chwilowość ż., chwilówka ż.

 przym. chwilowy

 przysł. chwilowo

Wiktionary


chwileczka

zdrobnienie od: chwilka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: chwila

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy łaskawa pani zechciałaby chwileczkę zaczekać?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xfʲiˈlɛt͡ʃka, AS: χfʹilečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwila ż., chwilka ż., chwilunia ż.

 przysł. chwilami

Wiktionary


chwileczkę

zdrobnienie od: chwilka


SJP.pl


chwileńka

zdrobnienie od: chwila


SJP.pl


chwilka

zdrobnienie od: chwila


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od chwila

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odpowiedzenie na ten list zajęłoby ci chwilkę, a teraz, jak już klient się obraził, to tak łatwo się nie da tego naprawić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxfʲilka, AS: χfʹilka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwila ż., chwileczka ż., chwilunia ż., chwilowość ż., chwilówka ż.

 przym. chwilowy

 przysł. chwilowo, chwilami

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) momencik

Wiktionary


chwilkę

zdrobnienie od: chwila


SJP.pl


chwilowo

przysłówek sposobu

 (1.1) przez chwilę; bardzo krótko

 (1.2) tymczasowo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To jest zbiornik wodny, chociaż chwilowo jest pusty.

 (1.2) Radca chwilowo przeprosił zebranych, najwidoczniej zmierzając pospiesznie do prewetu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xfʲiˈlɔvɔ, AS: χfʹilovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwila ż., chwilka ż.

 przym. chwilowy

 przysł. chwilami

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) na razie

Wiktionary


chwilowość

→ chwilowy


SJP.pl

Patrz:

chwilowy

chwilowy

trwający przez krótki okres czasu; temporalny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przejściowy, występujący w danej chwili, właściwy danej chwili

 (1.2) trwający tylko chwilę

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zanim wyruszyliśmy w dalszą drogę, zrobiliśmy sobie chwilowy postój w schronisku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xfʲiˈlɔvɨ, AS: χfʹilovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwila ż., chwilowość ż., chwilówka ż., chwilka ż.

 przysł. chwilowo, chwilami

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) krótkotrwały

Wiktionary


chwilunia

zdrobnienie od: chwila; chwilka, chwileczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od chwila

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muszę zastanowić się chwilunię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xfʲiˈlũɲa, AS: χfʹilũńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwila ż., chwilka ż., chwileczka ż.

 przysł. chwilami

Wiktionary


chwilówka

potocznie:
1. krótkoterminowa pożyczka gotówkowa o wysokich kosztach spłaty;
2. wcześniejsza wypłata części pensji na prośbę pracownika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. krótkoterminowa pożyczka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwilka ż., chwila ż.

 przysł. chwilami

 przym. chwilowy

Wiktionary


chwilówkowy

→ chwilówka


SJP.pl

Patrz:

chwilówka

chwilę

krótki odcinek czasu


SJP.pl


chwin

nazwisko


SJP.pl


chwistek

nazwisko


SJP.pl


chwiulewy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Biskupizna. jasnofioletowy

Wiktionary


chwiułowy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Biskupizna. jasnofioletowy

Wiktionary


chwost

1. ozdobny pęk nici, piór lub włosia; kutas;
2. przestarzale:
a) ogon;
b) zakończenie ogona w kształcie pędzla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. pęk piór lub nici używany jako ozdoba przy odzieży;

 (1.2) przest. także reg-pl|Górny Śląsk. gw-pl|Bukowina. ogon

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Oto zwierz, co chwost ponosi kolczaty / Po górach, twierdze i zbroje druzgoce, / Wstrętnym oddechem zapowietrza światy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwościk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwast

Wiktionary


chwostanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chwostać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chwostać ndk.

Wiktionary


chwostać

czasownik przechodni niedokonany (dk. schwostać)

 (1.1) stpol. chłostać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxfɔstat͡ɕ, AS: χfostać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwostanie n.

Wiktionary


chwostka

rodzaj ptaków z rodziny chwostkowatych


SJP.pl


chwostkowate

o cechach chwostkowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl

Chwostkowate (Maluridae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), obejmująca 32 gatunki. Występują w Australii, na Nowej Gwinei i sąsiednich wyspach.

Wikipedia


chwostkowaty

o cechach chwostkowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


chwostowy

→ chwost


SJP.pl

Patrz:

chwost

chwościk

1. pasożyt buraczany;
2. w wędkarstwie: element mocowany do błystki;
3. zdrobnienie od: chwost


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od chwost

Wiktionary

Ch

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To nie chwost, lecz tylko mały chwościk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwost m.

Wiktionary


chwycenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chwycić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chwycić

 rzecz. chwytnia ż., podchwytywanie n.

 przym. uchwytny

Wiktionary


chwycik

zdrobnienie od: chwyt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od chwyt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie chwyt, lecz tylko mały chwycik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwyt m.

Wiktionary


chwycić

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) dokonany od|chwytać.

czasownik zwrotny dokonany chwycić się (ndk. chwytać się)

 (2.1) dokonany od|chwytać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kobieta chwyciła go za rękę mówiąc: "Nie odchodź ode mnie!"

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxfɨt͡ɕit͡ɕ, AS: χfyćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwytak m., chwytaczka ż., chwytnia ż., chwycenie n.

 czas. chwytać, schwytać

 przym. chwytliwy, chwytny, chwytakowy, uchwytny

Wiktionary


chwyt

1. złapanie kogoś lub czegoś;
2. sprytne posunięcie, fortel;
3. sposób chwycenia przeciwnika w walce wręcz;
4. dawniej: uchwyt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) czynność chwycenia czegoś – ręką lub narzędziem

 (1.2) sport. pewien określony sposób uchwycenia przeciwnika w walce wręcz

 (1.3) med. pewien określony sposób uchwycenia osoby ratowanej

 (1.4) muz. pewien określony sposób przyciśnięcia strun gitary, dający w rezultacie akord

 (1.5) przen. zaplanowane, sprytne posunięcie

 (1.6) daw. uchwyt, zaczep, to za co się chwyta

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chwyt – określony sposób chwycenia
    • osoby:
      • chwyt ratowniczy – zob. chwyt Rauteka
      • chwyty Leopolda (położnictwo), chwyt Heimlicha (pierwsza pomoc)
      • przeciwnika w walce wręcz, zob. chwyt klamrowy – klincz, dźwignia, duszenie, nelson, grappling
    • przedmiotu, zob. nachwyt, podchwyt
  • zaplanowane działanie:
    • chwyt literacki – pojęcie z dziedziny literatury
    • chwyt marketingowy, chwyt reklamowy
    • chwyt farsowy – gag
    • chwyt narracyjny – suspens
  • w technice:

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Z pewnością Vader zaraz rozluźni chwyt i Ozzel padnie na pokład, posiniaczony i przywołany do porządku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xfɨt, AS: χfyt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwytak m., chwytanie n., chwycenie n., uchwycenie n., wychwytywanie n., wychwycenie n., nachwyt m., podchwyt m., schwytanie n., schwycenie n., podchwytliwość ż., chwytacz m., chwytadło n., chwytarka ż., chwytka ż., chwytliwość ż., chwytnik m., chwytność ż., chwytnik m., chwytnica ż., chwytacz m., Chwytowo n.

:: zdrobn. chwycik m.

 czas. chwytać (się), chwycić (się), schwytać, schwycić, przechwytywać, przechwycić, wychwytywać, wychwycić, uchwycić

 przym. chwytny, chwytliwy, podchwytliwy, chwytakowy, chwytalny, chwytki

 przysł. chwytnie, podchwytliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ujmowanie, łapanie

Wiktionary


chwytacz

1. przyrząd lub część urządzenia technicznego do chwytania, przytrzymywania; chwytak; chwytarka;
2. ssak z rodziny szopowatych; kinkażu, wikławiec


SJP.pl

Chwytacz to urządzenie mechaniczne służące do zatrzymania kabiny lub przeciwwagi dźwigu w przypadku przekroczenia

dopuszczalnej prędkości jazdy spowodowane spadkiem swobodnym. Dźwigi najczęściej wyposaża się w układ dwóch chwytaczy.

W zależności od sposobu działania wyróżnia się:

Wikipedia


chwytak

przyrząd lub część urządzenia technicznego do chwytania, przytrzymywania; chwytacz; chwytarka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chwytak (budownictwo) – osprzęt roboczy dźwignicy ustrojowej, maszyny ciągnikowej, służący do przeładunku materiałów masowych (sypkich lub w kawałkach) lub do kopania urobku przy dużych głębokościach
  • chwytak – oprzyrządowanie manipulatorów, robotów, dające możliwość chwycenia i transportu przedmiotów w zautomatyzowanych czynnościach precyzyjnych
  • chwytak ręczny (magnetyczny, podciśnieniowy) – uchwyt służący do ręcznego przenoszenia blach, płyt szklanych
  • chwytak – termin stosowany w wędkarstwie

Wikipedia


chwytakowy

związany z chwytakiem


SJP.pl


chwytanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chwytać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zauważono u niej, że pomimo zaburzeń rozpoznawania kształtów, nie ma problemów z chwytaniem przedmiotów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xfɨˈtãɲɛ, AS: χfytãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chwytać ndk.

 przym. chwytny, uchwytny

 rzecz. chwytak m., uchwyt m., chwytnia ż., schwytanie n., podchwytywanie n.

Wiktionary


chwytarka

przyrząd lub część urządzenia technicznego do chwytania, przytrzymywania; chwytak


SJP.pl


chwytać

1. ujmować coś szybko; łapać; porywać;
2. zaczynać orientować się w czymś; postrzegać coś słuchem lub wzrokiem


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. chwycić)

 (1.1) szybko łapać coś lub kogoś i mocno trzymać

 (1.2) zaczynać rozumieć coś lub orientować się w czymś

 (1.3) postrzegać coś słuchem (słyszeć) lub wzrokiem (widzieć)

 (1.4) (o pomyśle, reklamie) odnajdować zainteresowanie, trafiać do przekonania

 (1.5) (o stanie, uczuciu, nastroju) znajdować, ogarniać

czasownik zwrotny niedokonany chwytać się (dk. chwycić się)

 (2.1) łapać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kowal chwyta raszpel, by wygładzić kopyto konia do podkucia.

 (1.1) Pomysł jest prosty: młodzież chwyta za pędzle i farby i odmalowuje zniszczone przystanki według własnego projektu.

 (1.2) Dopiero po kilku minutach wyjaśnień chłopak zaczął chwytać dowcip.

 (1.4) Zdecydowanie mogę powiedzieć, że twój pomysł zmiany koloru ścian zaczął chwytać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxfɨtat͡ɕ, AS: χfytać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwytak m., chwytność ż., chwyt m., chwytanie n., uchwyt m., nachwyt m., podchwyt m., podchwytliwość ż., przechwyt m., chwytacz m., chwytaczka ż., chwytnik m., chwytnia ż., schwytanie n., podchwytywanie n.

 czas. chwycić, uchwycić, schwytać, schwycić, przechwytywać, przechwycić, wychwytywać, wychwycić

 przym. chwytny, chwytliwy, chwytany, schwytany, podchwytliwy, uchwytny

 przysł. chwytnie, podchwytliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1, 1.2,5) łapać

 (2.1) obejmować się, przytulać się

Wiktionary


chwytka

przyrząd lub część urządzenia technicznego do chwytania, przytrzymywania; chwytak


SJP.pl


chwytki

chwytny, chwytliwy;
1. przystosowany do chwytania, mający zdolność do chwytania; chwatny, chwatki;
2. przenośnie: łatwo pojmujący, szybko przyswajający sobie wiedzę; bystry, pojętny, mądry


SJP.pl


chwytliwość

1. zdolność łatwego chwytania, łapania, przytrzymywania; chwytność;
2. przenośnie: łatwość pojmowania, przyswajania wiedzy; pojętność, bystrość, mądrość, chwytność;
3. przenośnie: zdolność łatwego trafiania do przekonania, np. chwytliwość haseł reklamowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co chwytliwe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chwytliwy

 przysł. chwytliwie

 rzecz. chwytnia ż., schwytanie n.

Wiktionary


chwytliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: chwytliwy


SJP.pl


chwytliwy

1. przystosowany do chwytania, mający zdolność do chwytania; chwatny, chwatki, chwytny, chwytki;
2. przenośnie: łatwo pojmujący, szybko przyswajający sobie wiedzę; bystry, pojętny, mądry, chwytki, chwytny;
3. przenośnie: taki, który łatwo znajduje posłuch, szybko jest przyjmowany, akceptowany, np. chwytliwe hasło reklamowe


SJP.pl


chwytnia

1. urządzenie do chwytania kontenerów, część dźwignicy;
2. miejsce na gryfie instrumentu, do którego dociska się struny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. miejsce na gryfie instrumentu, do którego dociska się struny

 (1.2) techn. urządzenie, które stanowi wyposażenie dźwignicy i służy do chwytania kontenerów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxfɨtʲɲa, AS: χfytʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwyt m., chwytak m., chwytaczka ż., uchwyt m., chwytanie n., chwycenie n., uchwycenie n., chwytność ż., chwytliwość ż., schwytanie n.

 czas. chwytać ndk., chwycić dk., uchwycić dk.

 przym. chwytny, chwytliwy

 przysł. chwytnie, chwytliwie

Wiktionary


chwytnica

rodzaj płazów bezogonowych


SJP.pl


chwytniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chwytny


SJP.pl


chwytnik

1. część przedmiotu służąca do chwytania;
2. nitkowata komórka niektórych grzybów, glonów, porostów i mszaków spełniająca rolę korzeni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. nitkowaty narząd jednokomórkowy lub wielokomórkowy służący do przytwierdzania organizmu do podłoża, a czasem także do pobierania wody i soli mineralnych

 (1.2) techn. małe urządzenie służące do chwytania

 (1.3) techn. część dźwigu, koparki, czerparki, itp. służące do chwytania i przenoszenia materiału

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chwytać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ryzoid

 (1.2) war. chwytak

 (1.3) zaczep, war. chwytacz, chwytak

Wiktionary


chwytniki

1. część przedmiotu służąca do chwytania;
2. nitkowata komórka niektórych grzybów, glonów, porostów i mszaków spełniająca rolę korzeni


SJP.pl

Chwytniki, ryzoidy, rizoidy – cienkie, nitkowate wyrostki o budowie jedno- lub wielokomórkowej, wytwarzane przez mszaki, wielokomórkowe glony, niektóre grzyby, przedrośla paprotników czy niektóre gąbki.

Służą do przytwierdzania organizmów do podłoża oraz pobierania z gleby wody i związków pokarmowych. Pełnią funkcje podobne do korzeni organowców, lecz nimi nie są – nie posiadają tkanek przewodzących – drewna i łyka.

Wikipedia


chwytność

chwytliwość;
1. zdolność łatwego chwytania, łapania, przytrzymywania;
2. przenośnie: łatwość pojmowania, przyswajania wiedzy; pojętność, bystrość, mądrość


SJP.pl


chwytny

chwytki, chwytliwy;
1. przystosowany do chwytania, mający zdolność do chwytania; chwatny, chwatki;
2. przenośnie: łatwo pojmujący, szybko przyswajający sobie wiedzę; bystry, pojętny, mądry


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posiadający zdolność łapania przedmiotów; dostosowany do chwytania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U słoni narządem chwytnym jest trąba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxfɨtnɨ, AS: χfytny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chwycić, ndk. chwytać

 rzecz. schwytanie n., chwytnia ż., chwytanie n., chwyt, uchwyt

Wiktionary


chwytowy

→ chwyt


SJP.pl

Patrz:

chwyt

chyba

1. partykuła wyrażająca osłabienie treści, do której się odnosi, przypuszczenie, niepewność, np.: "On chyba śpi."; przypuszczalnie, prawdopodobnie;
2. składnik spójników złożonych "chyba że", "chyba żeby", które komunikują, iż wyłącznie w wypadku zajścia zdarzenia, o którym mowa w zdaniu podrzędnym, nie nastąpi to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym, np.: "Przysięgi dotrzymam, chyba że wcześniej umrę."


SJP.pl

partykuła

 (1.1) …wyrażająca niepewność, przypuszczenie

 (1.2) …używana w pytaniach retorycznych

 (1.3) …używana do stawiania warunku

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) stpol. pomyłka

przyimek

 (3.1) stpol. oprócz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chyba będzie padał deszcz, bo słońce skryło się za czarnymi chmurami.

 (1.2) Chyba nie traktujesz poważnie tego, co mówi ten koleś?

 (1.3) Nigdy w życiu nie kupiłbym takiego telewizora. No, chyba żeby mi coś dołożyli do tego złomu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɨba, AS: χyba

Wiktionary


chybcik

tylko w zwrotach: na chybcika, chybcikiem - naprędce, szybko, w pośpiechu


SJP.pl


chybcikiem

potocznie: naprędce, szybko, w pośpiechu; na chybcika


SJP.pl


chybianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nietrafianie do celu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chybienie n.

 czas. chybiać ndk., chybić dk.

 przym. chybiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pudłowanie

Wiktionary


chybianin

mieszkaniec Chybia


SJP.pl


chybianka

mieszkanka Chybia


SJP.pl


chybiać

1. omijać zamierzony cel, nie trafiać; pudłować;
2. dawniej: sprzeniewierzać się, postępować wbrew czemuś; uchybiać, pogardzać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. chybić)

 (1.1) o podmiocie nie trafiać do zamierzonego celu

 (1.2) o przedmiocie omijać cel

 (1.3) nie przynosić zamierzonego skutku

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński. brakować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chybiałem za każdym razem, gdy źle złożyłem się do strzału.

 (1.4) Zaczyno mi chybiać mlyka, bo Gwiazdula na dobre już przisuszyła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɨbʲjät͡ɕ, AS: χybʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chybiony

 czas. chybić dk.

 rzecz. chybianie n., niechybianie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pudłować

Wiktionary


chybicki

nazwisko


SJP.pl


chybie

wieś w Polsce w województwie śląskim


SJP.pl

Chybie ( Chyby, Chybi) – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, siedziba i sołectwo w gminie Chybie.

Wikipedia


chybiony

1. ominąć zamierzony cel, nie trafić; spudłować;
2. zawieść, nie udać się, nie dopisać;
3. dawniej: sprzeniewierzyć się, postąpić wbrew czemuś; uchybić, pogardzić


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który nie trafił w cel, a miał

 (1.2) taki, który nie przyniesie pożądanego efektu i/lub jest błędny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na odgłos pierwszych strzałów wypadł z szałasu Filip i pobiegł wprost na ukrytego za drzewem kolonistę. Padł chybiony strzał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uchybienie n., uchybianie n., chybianie n., chybienie n.

 czas. dk. chybić, ndk. chybiać, dk. uchybić, ndk. uchybiać

 przym. chybny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) nietrafiony

Wiktionary


chybić

1. ominąć zamierzony cel, nie trafić; spudłować;
2. zawieść, nie udać się, nie dopisać;
3. dawniej: sprzeniewierzyć się, postąpić wbrew czemuś; uchybić, pogardzić


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. chybiać)

 (1.1) o podmiocie nie trafić w cel

 (1.2) o przedmiocie ominąć cel

 (1.3) nie przynieść odpowiedniego skutku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chybienie n., chybianie n., uchybienie n.

 czas. chybiać ndk.

 przym. chybiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spudłować

Wiktionary


chybiński

nazwisko


SJP.pl


chybki

1. książkowo: szybki, zwinny;
2. rzadko: giętki, chybotliwy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) przest. pot. charakteryzujący się zwinnością i energią

 (1.2) przest. taki, który łatwo się chwieje i gnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na naszą wyspę na chybkim szkunerze przypłynęła za zbiegłymi niewolnikami zaciekła pogoń.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chybkość ż.

 przysł. chybko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rączy, bystry, śmigły, szparki, raźny, śpieszny, szybki, prędki, zwinny; poet. chyży

 (1.2) chybotliwy, wahliwy, chwiejny, niestabilny, gibki, giętki

Wiktionary


chybkość

szybkość, zwinność, gibkość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. cecha bycia chybkim, tj. szybkim, zwinnym, żwawym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego chybkość zdumiewała wszystkich wojów, ledwo kto zdołał za nim nadążyć.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chybki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gibkość, szybkość, zręczność, zwinność, żwawość

Wiktionary


chybnięcie

1. poruszyć, zachwiać czymś; zachybotać, zakołysać;
2. chybnąć się - zakołysać się, zachwiać się, zachybotać się


SJP.pl


chybność

dawniej: bycie niecelnym; niecelność, nietrafność, nieskuteczność


SJP.pl


chybny

dawniej: taki, który nie trafia do celu, zwłaszcza o strzale; nietrafny, niecelny, chybiony


SJP.pl


chybnąć

1. poruszyć, zachwiać czymś; zachybotać, zakołysać;
2. chybnąć się - zakołysać się, zachwiać się, zachybotać się


SJP.pl


chybot

poruszanie się czegoś w różne strony; chwianie się, chybotanie się


SJP.pl


chybotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chybotać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chybot m., chybotliwość ż., chybotnięcie n.

 czas. chybotać ndk., chybotnąć dk.

 przym. chybotliwy

 przysł. chybotliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wahanie, kołysanie, chwianie, gibanie

Wiktionary


chybotać

1. pochylać w różne strony; huśtać, kołysać, chwiać;
2. przechylać się z jednej strony na drugą; chybotać się, chwiać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. chybotnąć, zachybotać)

 (1.1) wprawiać w chwiejny ruch; poruszać czymś w różne strony

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. chybotnąć, zachybotać)

 (2.1) przechylać się z jednej strony na drugą

czasownik zwrotny niedokonany chybotać się (dk. chybotnąć się, zachybotać się)

 (3.1) przechylać się z jednej strony na drugą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiatr chybotał gałęziami drzew.

 (2.1) Stół chybocze, bo ma krótszą nogę.

 (3.1) Krzesło chybocze się przy siadaniu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chybotanie n., chybotliwość ż.

 czas. chybotnąć dk., zachybotać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwiać, kołysać

 (2.1) chwiać się, kołysać się, przechylać się, war. chybotać się

 (3.1) chwiać się, kołysać się, przechylać się, war. chybotać

Wiktionary


chybotliwie

przysłówek

 (1.1) w sposób chybotliwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chybotanie n., chybotliwość ż.

Wiktionary


chybotliwiej

stopień wyższy od przysłówka: chybotliwie


SJP.pl


chybotliwość

→ chybotliwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co chybotliwe

Wiktionary

Patrz:

chybotliwy

Powiązane:

 rzecz. chybot m., chybotanie n., chybotnięcie n.

 czas. chybotać ndk., chybotnąć dk.

 przym. chybotliwy

 przysł. chybotliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chybkość, chwiejność, wywrotność, wahliwość, niestabilność

Wiktionary


chybotliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: chybotliwy


SJP.pl


chybotliwy

łatwy do poruszenia, niestabilny


SJP.pl


chybotnąć

poruszyć, zachwiać


SJP.pl


chybowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bohdan Chybowski – polski inżynier sanitarny, specjalista ogrzewnictwa i wentylacji
  • Bronisław Chybowski - kmdr. ppor. Marynarki Wojennej, działacz konspiracyjny
  • Leszek Chybowski – polski inżynier mechanik, wynalazca, profesor
  • Sylwester Chybowski – polski inżynier chemik, wynalazca

Wikipedia


chybski

przymiotnik od: Chybie


SJP.pl


chybów

Chybów – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie łosickim, w gminie Sarnaki.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Sarnakach.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wikipedia


chyc

rzeczownik, rodzaj męski lub żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. upał, wysoka temperatura zob. hica.

Wiktionary


chych

dawniej: śmiech, chichot


SJP.pl


chycina

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce;

 (1.2) geogr. jezioro w Polsce;

Wiktionary

Chycina – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Bledzew.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

W miejscowości, nad jeziorem Chycina znajduje się ośrodek dydaktyczno-socjalny Akademii Wychowania Fizycznego im. Eugeniusza Piaseckiego w Poznaniu.

Wikipedia


chylak

nazwisko


SJP.pl


chylat

w Turcji osmańskiej i w dawnej Persji: szata honorowa ofiarowywana przez władcę osobom zasłużonym


SJP.pl


chylenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chylić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chylić

 przym. pochyły

Wiktionary


chyleniec

Chyleniec – osada w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Nieborów. Wieś ma charakter bardzo luźnej, rozproszonej zabudowy składającej się z zaledwie 18 numerów, bez wyodrębnionego centrum.

Przy jedynej we wsi drodze asfaltowej znajduje się kamienna kapliczka Św. Rodziny, zbudowana na początku lat 2000.

Wikipedia


chylewski

nazwisko


SJP.pl


chylice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chylice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Jaktorów
  • Chylice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Piaseczno
  • Chylice – dzielnica Konstancina-Jeziorny
  • Cegielnia-Chylice – dzielnica Konstancina-Jeziorny
  • Chylice – gromada
  • Chylice – zlikwidowana wąskotorowa stacja kolejowa w Konstancinie-Jeziornie

Wikipedia


chylin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chylin – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Wierzbica
  • Chylin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Władysławów
  • Chylin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Mała Wieś
  • Chylin – wieś na Ukrainie
  • Chyliny

Wikipedia


chylić

zniżać, pochylać, nachylać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) zniżać, zginać coś

czasownik zwrotny niedokonany chylić się

 (2.1) zbliżać się do końca czegoś

 (2.2) kierować się w jakąś stronę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiatr chylił łódź na bok.

 (2.1) Pod koniec XVII wieku Polska zaczęła chylić się ku upadkowi.

 (2.2) Szala zwycięstwa chyli się na jego stronę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chylenie n., pochyłość ż., pochylenie n.

 czas. schylić dk., pochylić dk.

 przym. pochyły

 przysł. pochyło

Wiktionary


chyliński

nazwisko


SJP.pl

Chyliński – polski herb szlachecki, odmiana herbu Jastrzębiec.

Wikipedia


chylomikron

jedna z lipoprotein, kulista cząsteczka znajdująca się we krwi biorąca udział w transporcie cholesterolu i triglicerydów pochodzących z pokarmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. największa i najmniej gęsta lipoproteina krwi, syntetyzowana w komórkach jelita cienkiego, której funkcją jest transport egzogennych lipidów z jelita do chłonki i krwi po spożyciu posiłku tłuszczowego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krwią chylomikrony dostarczają triglicerydy do tkanek obwodowych.

Wiktionary


chylonia

dzielnica Gdyni


SJP.pl

Chylonia ( Chiloniô, Kielau) – największa pod względem liczby mieszkańców dzielnica Gdyni – zamieszkuje ją prawie 19 tys. osób (2025). Jej zabudowa jest zróżnicowana, stanowią ją głównie bloki mieszkalne i domy jednorodzinne (na południowy zachód od magistrali kolejowej Trójmiasta) oraz tereny przemysłowe i kolejowe (na północny wschód od torów).

Wikipedia


chyloński

→ Chylonia (dzielnica Gdyni)


SJP.pl


chylus

płyn w jelicie cienkim powstały ze strawionego i rozpuszczonego pokarmu; limfa trawienna


SJP.pl


chymkowski

nazwisko


SJP.pl


chymodenina

hormon jelitowy pobudzający wydzielanie chymotrypsyny


SJP.pl


chymotrypsyna

enzym trawienny


SJP.pl

Chymotrypsyna (EC 3.4.21.1) – proteolityczny enzym trawienny, produkowany przez trzustkę (jako proenzym chymotrypsynogen) i wchodzący w skład soku trzustkowego. Jest uczynniany przez trypsynę. Wykazuje maksimum aktywności przy pH 8–9. Od trypsyny odróżnia go to, że nie powoduje krzepnięcia krwi.

Wikipedia


chymozyna

enzym w soku żołądkowym; podpuszczka; rennina


SJP.pl


chymus

kwaśna zawartość żołądka wytworzona w rezultacie trawienia pokarmu przez soki żołądkowe


SJP.pl

Chymus, chym (gr. "chymós", sok) – papka (półpłynna masa) pokarmowa przechodząca z żołądka (przez odźwiernik) do dwunastnicy, powstała w wyniku działania soków trawiennych. Innymi słowy, jest to częściowo strawiona żywność.

Ma odczyn kwasowy (pH równe 2), gdyż zawiera kwas solny.

Wikipedia


chynchy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kujawy. zarośla, krzaki, nieużytki

Wiktionary


chynowo

Chynowo (niem. "Chinnow") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Wolin.

Wikipedia


chynowski

przymiotnik od: Chynów


SJP.pl

Herb Chynowski i jego odmiany

Chynowski (Chinan, Chinnow, Chinow, Chinowski) – kaszubski herb szlachecki.

Wikipedia


chynów

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. dzielnica Zielonej Góry


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chynów – wieś w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Drużbice
  • Chynów – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Chynów
  • Chynów – dzielnica Zielonej Góry
  • Chynów – gmina wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim
  • Chynów – gromada w powiecie zielonogórskim
  • Chynów – gromada w powiecie grójeckim w województwie warszawskim
  • Chynów – stacja kolejowa w Chynowie, w gminie Chynów, w powiecie grójeckim, w województwie mazowieckim

Wikipedia


chypre

[czytaj: szypr] szypr;
1. kompozycja zapachowa łącząca zapachy drzewne, zwierzęce i kwiatowe;
2. perfumy o takim zapachu


SJP.pl


chypre'owy

→ chypre [czytaj: sziprowy]; szyprowy


SJP.pl


chyra

włosy wyrastające na grzbiecie łosia lub dzika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lwów. kołtun

 (1.2) łow. pasmo długiej i gęstej szczeciny na karku dzika

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kołtun

 (1.2) chyb

Wiktionary


chyrlać

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Kraków, Górny Śląsk, Częstochowa. kaszleć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. krzipić, krzipieć, kucać

Wiktionary


chyrowiak

dawniej: uczeń Zakładu Naukowo-Wychowawczego Ojców Jezuitów w Chyrowie


SJP.pl


chyrowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Chyrowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chyrów mrz.

Wiktionary


chyrów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w rejonie samborskim obwodu lwowskiego Ukrainy, położone nad Strwiążem;

Wiktionary

Chyrów ( Хирів, "Chyriw") – miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie samborskim, siedziba władz hromady Chyrów.

Chyrów leży nad Strwiążem. Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1528 położone było w XVI w. w województwie ruskim.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. chyrowski

Wiktionary


chytać

gwarowo: chwytać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. chwytać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za bajtla my łazili na rzeka chytać raki.

Wiktionary


chytra

kobieta chciwa, skąpa


SJP.pl

Chytra (gwarowe: "Chítra") – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Hajnówka.

Wieś królewska w leśnictwie bielskim w ziemi bielskiej województwa podlaskiego w 1795 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia


chytrawy

nieco chytry


SJP.pl


chytreńki

zdrobnienie od: chytry; chytruśki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: chytry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɨˈtrɛ̃ɲci, AS: χytrẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chytry

 rzecz. chytrus mos.

Wiktionary


chytrość

→ chytry


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bycie chytrym, odznaczanie się przebiegłością

 (1.2) bycie chytrym w wydawaniu

Wiktionary

Patrz:

chytry

Powiązane:

 przym. chytry

 przysł. chytrze

 rzecz. chytrus mos., chytrzec m.

 czas. chytrzeć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podstępność, przebiegłość, spryt

 (1.2) chciwość, skąpstwo, sknerstwo

Wiktionary


chytrus

1. potocznie: człowiek chytry, podstępny;
2. potocznie: chciwiec, dusigrosz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. ktoś przebiegły, podstępny

 (1.2) pot. ktoś chciwy i skąpy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A kto wie, co ten chytrus tam wykombinował.

 (1.2) Nie bądź chytrus, pożycz ołówek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɨtrus, AS: χytrus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chytrość ż., chytrzec m., chytrzenie n.

:: fż. chytruska ż.

:: zdrobn. chytrusek m.

 czas. chytrzeć ndk., chytrzyć ndk.

 przym. chytreńki, chytry

 przysł. chytrze

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cwaniak, spryciarz, wyga, szczwany lis

 (1.2) pot. centuś, dusigrosz, kutwa, liczykrupa, skąpiec, skąpiradło, sknera, żyła, chciwiec; reg. śl. dziurdziuch; przest. żyd, harpagon

Wiktionary


chytrusek

zdrobnienie od: chytrus


SJP.pl


chytruska

1. kobieta chytra, przebiegła; spryciara, krętaczka, przechera;
2. kobieta chciwa


SJP.pl


chytruśki

zdrobnienie od: chytry; chytreńki


SJP.pl


chytry

1. przebiegły, podstępny, fałszywy;
2. chciwy;
3. pomysłowo zrobiony, wymyślony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) podstępny, przebiegły

 (1.2) skąpy, chciwy

 (1.3) pot. pomysłowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pewnej chwili stare babsko z chytrymi oczami wprowadziło między strojny tłum młode koźlątko z sierścią jak śnieg bielutką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɨtrɨ, AS: χytry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chytrość ż., chytrus m., chytrzec m.

 przym. chytreńki

 przysł. chytrze

 czas. chytrzeć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przebiegły, podstępny, zdradziecki

Wiktionary


chytrze

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób chytry, przebiegły

 (1.2) pot. w sposób chytry, przemyślany; z pomysłem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chytrus mos., chytrzec mos., chytrość ż.

 czas. chytrzeć ndk.

 przym. chytry

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podstępnie, przebiegle, zdradziecko

 (1.2) pomysłowo

Wiktionary


chytrzec

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) stpol. człowiek przebiegły, cwaniak

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɨṭʃɛt͡s, AS: χyṭšec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chytrus mos., chytrusek mos., chytruska ż., chytrość ż.

 czas. chytrzeć

 przym. chytry

 przysł. chytrze

Wiktionary


chytrzej

stopień wyższy od przysłówka: chytrze


SJP.pl


chytrzejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chytry


SJP.pl


chytrzeć

stawać się chytrym


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) stawać się chytrym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chytrość mrz., chytrzec mos., chytrus mos.

 przym. chytry

 przysł. chytrze

Wiktionary


chytrzy

przymiotnik jakościowy

 (1.1) stpol. przebiegły

 (1.2) stpol. pomysłowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɨṭʃɨ, AS: χyṭšy

Wiktionary


chytrzyć

1. potocznie: przejawiać chciwość, skąpstwo; skąpić;
2. przestarzałe: postępować chytrze, podstępnie


SJP.pl


chyła

nazwisko


SJP.pl


chyłek

dawniej: przechylenie, krzywizna, wygięcie; chył


SJP.pl


chyłkiem

skradając się w niewidoczny sposób; boczkiem


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) ukradkiem, niepostrzeżenie, potajemnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łupili i grabili podchodząc chyłkiem i nocą jak szakale. Plądrowali kościoły zdzierając złoto nawet z ołtarzów, a kiedy boskiego mienia zabrakło, zaczęli napastować gromadami ludzkie domy.

 (1.1) Przez trzy lata radni Świdnik Wspólna Sprawa czterokrotnie próbowali uchylić stanowisko, jednak każda próba kończyła się porażką. W końcu unijni urzędnicy zagrozili, że samorządy, które przyjęły tzw. uchwały anty-LGBT nie będą mogły liczyć na pieniądze z UE. Sejmiki, rady powiatów, gmin i miast zaczęły chyłkiem wycofywać się ze starych zapisów.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ukradkiem, niepostrzeżenie, potajemnie, cichaczem, cichcem, niezauważenie

Wiktionary


chyłomierz

miernik pochylenia układu względem określonej płaszczyzny, np. nachylenia skrzydeł samolotu względem poziomu


SJP.pl


chyż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. wiejska chałupa, chata

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɨʃ, AS: χyš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chyżek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chyża

Wiktionary


chyża

dawna budowla na wsi, w której pomieszczenia mieszkalne i gospodarskie były pod jednym dachem; zagroda (chata) łemkowska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. stodoła

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chyża – rodzaj zagrody
  • Chyża – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Zamość.
  • Chyża - część centrum Drezdenka
  • Chyża – wieś na Ukrainie, w obwodzie zakarpackim, w rejonie berehowskim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. chyżek mrz.

Wiktionary


chyżanie

wczesnośredniowieczne plemię zachodniosłowiańskie


SJP.pl

Ch

Wikipedia


chyżanin

członek wczesnośredniowiecznego plemienia zachodniosłowiańskiego


SJP.pl


chyżanka

członkini wczesnośredniowiecznego plemienia zachodniosłowiańskiego


SJP.pl


chyżej

stopień wyższy od przysłówka: chyżo


SJP.pl


chyżek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. domek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɨʒɛk, AS: χyžek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chyż, chyża

Wiktionary


chyżne

wieś w Polsce


SJP.pl

Nie mylić z: Hyżne i Chyžné.

Wikipedia


chyżniański

→ Chyżne (wieś w Polsce)


SJP.pl


chyżo

przysłówek sposobu

 (1.1) poet. szybko, prędko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Konie chyżo mknęły przez równinę.

 (1.1) Przynieś mi gazetę, a chyżo!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɨʒɔ, AS: χyžo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chyży

 rzecz. chyżość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szybko, prędko, żwawo

Wiktionary


chyżonogi

biegający szybko; szybkonogi


SJP.pl


chyżowice

Chyżowice – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Uchanie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Uchanie. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 406 mieszkańców i była trzecią co do wielkości miejscowością gminy.

Wikipedia


chyżość

szybkość, prędkość, zwinność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. przest. cecha tego, co porusza się chyżo lub jest szybko wykonywane

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɨʒɔɕt͡ɕ, AS: χyžość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chyży

 przysł. chyżo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chybkość, bystrość, rączość, szparkość, śmigłość, wartkość, prędkość; zoblistę|szybkość.

Wiktionary


chyższy

stopień wyższy od przymiotnika: chyży


SJP.pl


chyży

prędki, szybki, zwinny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) poet. poruszający się szybko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie dogonimy go, jest zbyt chyży.

 (1.1) Chyży zając uniknął śmierci, w porę uciekając lisowi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɨʒɨ, AS: χyžy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. chyżo

 rzecz. chyżość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szybki, prędki, żwawy

Wiktionary


chyżyński

nazwisko


SJP.pl


chz

[czytaj: ce-ha-ZET] skrót od: Centrala Handlu Zagranicznego


SJP.pl


chzt

skrótowiec

 (1.1) = ekol. chemiczne zapotrzebowanie na tlen;

Wiktionary


chód

1. stawianie kroków, stąpanie; chodzenie;
2. sposób chodzenia;
3. ruch, działanie maszyny lub mechanizmu;
4. konkurencja lekkoatletyczna, marsz na określony dystans;
5. reguły przemieszczania figur w szachach i innych grach;
6. dawniej: przejście, korytarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chodzenie, zob. krok.

 (1.2) sport. sport i dyscyplina olimpijska

Wiktionary

Chód – forma lokomocji zwierząt na lądzie przy użyciu kończyn. Jest to seria cyklicznych, naprzemiennych ruchów całego ciała – kończyn i tułowia – powodujących przemieszczanie się. Podczas chodzenia środek ciężkości unosi się i opada w dół. Może również wykonywać niewielkie wahania na boki (chód kołyszący).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Robert Korzeniowski zdobył dwa medale olimpijskie w chodzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xut, AS: χut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chodak mrz., chodziarz mos., chodziarka ż., chodzik m., chodzony m., chodzenie n., chadzanie n.

 czas. chadzać ndk., chodzić ndk.

 przym. chodziarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krok

 (1.2) chód sportowy

Wiktionary


chójk

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) reg. choinka, sosna

Wiktionary


chójki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. osada w Polsce, w województwie wielkopolskim, w gminie Krzymów;

Wiktionary

Chójki – kolonia w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Krzymów, w sołectwie Zalesie. W skład tej miejscowości wchodzi 7 gospodarstw.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa konińskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. chójkowski

Wiktionary


chór

1. zespół śpiewaków;
2. śpiew zbiorowy; utwór śpiewany zbiorowo;
3. część kościoła przeznaczona dla zespołu śpiewaczego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. zespół muzyczny składający się z wokalistów;

 (1.2) utwór napisany do wykonywania przez chór (1.1)

 (1.3) miejsce na scenie lub w świątyni przeznaczone dla chóru (1.1), także dla instrumentów

 (1.4) archit. prezbiterium

 (1.5) hist. teatr. grupa osób wykonująca zbiorowe recytacje lub śpiewy;

 (1.6) przen. grupa zgodnych ze sobą osób

Wiktionary

Chór – zespół muzyczny składający się z wokalistów wykonujący utwór jedno- lub wielogłosowy, "a cappella" bądź z akompaniamentem. Najczęściej prowadzony przez dyrygenta lub chórmistrza (kierownika chóru).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na koncercie zaśpiewa chór uniwersytecki.

 (1.1) W swojej celi długie godziny spędzał na modlitwach, dał sobie ogolić włosy, przywdział strój kapłański i cztery razy na dobę uczęszczał do chóru najmłodszych kapłanów.

 (1.2) Bardzo piękna jest partia chóru w Requiem Mozarta.

 (1.3) W kościele z chóru bardzo dobrze widać ołtarz.

 (1.4) W chórze katedry umieszczono krzesło dla papieża.

 (1.6) Przy każdym naszym nowym pomyśle od razu odzywa się chór sceptyków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xur, AS: χur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chórzysta m., chórzystka ż., chorał m., chóralistyka ż.

:: zdrobn. chórek m.

 przym. chóralny, chórowy

 przysł. chóralnie, chórem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) empora, orchestra

Wiktionary


chóralistyka

ogół zagadnień dotyczących muzyki chóralnej i działalności chórów


SJP.pl


chóralność

→ chóralny


SJP.pl

Patrz:

chóralny

chóralny

1. przeznaczony do śpiewania chórem;
2. stanowiący chór, np. zespół chóralny;
3. przenośnie o dźwiękach: zbiorowy, ogólny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) interpretowany przez chór

 (1.2) stanowiący chór

 (1.3) przen. zbiorowy, ogólny

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Zajęci szturmowaniem wagonu i jednocześnie chóralną działalnością artystyczną rezerwiści nie zwrócili najmniejszej uwagi na stróżów prawa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chór m., chóralistyka ż., chórmistrz mos., chórzysta mos., chórzystka ż.

 przym. chórowy

Wiktionary


chórek

zdrobnienie od: chór


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: chór

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chór mrz., chórzysta mos., chórzystka ż.

Wiktionary


chórem

jednocześnie, razem, zbiorowo


SJP.pl


chórkiem

zdrobnienie od: chór


SJP.pl


chórmistrz

osoba kierująca chórem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) kierownik chóru

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chórmistrzowski, chóralny

Wiktionary


chórmistrzowski

→ chórmistrz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chórmistrzem, dotyczący chórmistrza

Wiktionary

Patrz:

chórmistrz

Powiązane:

 rzecz. chórmistrz mos.

Wiktionary


chórmistrzyni

→ chórmistrz


SJP.pl

Patrz:

chórmistrz

chórowy

dotyczący chóru


SJP.pl


chórzysta

członek chóru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna lub chłopiec, który śpiewa w chórze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈʒɨsta, AS: χužysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chór m., chórek m., chóralistyka ż., chorał m.

:: fż. chórzystka ż.

 przym. chóralny

 przysł. chórem, chóralnie

Wiktionary


chórzystka

→ chórzysta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta lub dziewczyna, która śpiewa w chórze

Wiktionary

Patrz:

chórzysta

Wymowa:

IPA: xuˈʒɨstka, AS: χužystka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chór m., chórek m., chóralistyka ż.

:: fm. chórzysta m.

 przym. chóralny

 przysł. chórem

Wiktionary


chów

racjonalne utrzymywanie zwierząt i opieka nad nimi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. trzymanie, karmienie i pielęgnowanie zwierząt hodowlanych

 (1.2) przen. utrzymywanie, wychowywanie kogoś

Wiktionary

Ch

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ziarno zbóż służy jako produkt konsumpcyjny dla człowieka i jako znakomita pasza treściwa w chowie zwierząt gospodarskich.

 (1.2) Nie dopuszczajcie do życia publicznego doktrynerów cudzego i własnego chowu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuf, AS: χuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chowanie n., chowaniec m., wychowanie n., wychowanek m., wychowanka ż., schowek m., schowanie n., odchowanie n.

 czas. chować ndk., schować dk., wychowywać ndk., wychować dk., odchować dk.

 przym. wychowawczy

 przysł. wychowawczo

Wiktionary


chądzyński

nazwisko


SJP.pl


chąsa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. zgraja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔ̃w̃sa, AS: χõũ̯sa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chąsba ż., chąśba, chąźba, chądźba, chąśnik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chąsza, chąza

Wiktionary


chąsba

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. kradzież

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chąśnik mos., chąsa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) starop|chąźba.

Wiktionary


chąsieński

związany z Chąśnem


SJP.pl


chąsza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. zgraja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔ̃w̃ʃa, AS: χõũ̯ša

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chąsa

Wiktionary


chąziebny

przymiotnik

 (1.1) stpol. dotyczący kradzieży

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔ̃w̃ˈʑɛbnɨ, AS: χõũ̯źebny

Wiktionary


chąśnik

wojownik - uczestnik słowiańskich wypraw łupieżczych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. członek słowiańskich wypraw łupieżczych, organizowanych w XI i XII wieku;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔ̃w̃ɕɲik, AS: χõũ̯śńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chąsa ż., chąsba ż.

Wiktionary


chąśno

gmina wiejska w województwie łódzkim


SJP.pl

Chąśno (nazwa historyczna: Nowe Chąśno, do 31 grudnia 1991 "Chąśno Nowe") – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Chąśno.

Wikipedia


chąźba

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. zob. chąsba.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chąsa ż.

Wiktionary


chęch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. gęsto rosnący mech

 (1.2) bot. nadbrzeżne zarośla

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej stopy delikatnie deptały uginający się pod nimi chęch.

 (1.1) Zając czmychnął i ukrył się w chęchu nad ruczajem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chęchy lm. nmos.

Wiktionary


chęchy

gwarowo: mokre zarośla, podmokłe tereny, nieużytki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) łódź., reg. pozn. gęste krzaki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chęchami zarosło, trzeba to wyciąć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chęch m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zarośla

Wiktionary


chęcinianin

mieszkaniec Chęcin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Chęcin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tegorocznym plebiscytebiscycie kolejny raz wygrał chęcinianin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chęciny lm. nmos.

:: fż. chęcinianka ż.

 przym. chęciński

Wiktionary


chęcinianka

mieszkanka Chęcin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Chęcin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilka chęcinianek już czekało przed szkołą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chęciny lm. nmos.

:: fm. chęcinianin mos.

 przym. chęciński

Wiktionary


chęciny

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce;
3. część miasta Mszana Dolna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim;

 (1.2) geogr. nazwa kilku wsi i części miast w Polsce

Wiktionary

Chęciny – miasto w Polsce położone w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Chęciny. Położone około 15 kilometrów od Kielc, na Wyżynie Kieleckiej, historycznie w Małopolsce.

Według danych z 31 grudnia 2022 roku miasto zajmowało powierzchnię 14,13 km² i liczyło 4316 mieszkańców, z czego liczba mężczyzn wynosiła 2103 osób (48,7%), zaś kobiet – 2213 (51,3%). Gęstość zaludnienia wynosiła 305 osób/km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na zamku w Chęcinach więziono kniazia Andrzeja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛ̃ɲˈt͡ɕĩnɨ, AS: χẽńćĩny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chęciński

 rzecz. chęcinianin mos., chęcinianka

Wiktionary


chęciński

przymiotnik od: Chęciny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Chęcin, związany z Chęcinami

Wiktionary

Nazwisko polskie, od nazwy miejscowości Chęciny lub Chęcin.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Właśnie zwiedzamy chęcińskie zabytki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chęciny lm. nmos., chęcinianin mos., chęcinianka ż.

Wiktionary


chędogi

1. książkowo: czysty, schludny, porządny, np. "Dom mieszkalny niewielki, lecz zewsząd chędogi." (Adam Mickiewicz);
2. dawniej: piękny, ładny, śliczny, np. "Waćpan stworzyłeś bardzo chędogi wiersz."


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest. schludny

 (1.2) daw. piękny, ładny, śliczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛ̃nˈdɔɟi, AS: χẽndoǵi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chędożenie n., ochędóstwo n.

 czas. chędożyć ndk., ochędożyć dk., wychędożyć dk.

 przysł. chędogo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) schludny, czysty, porządny, zadbany, wysprzątany

 (1.1) piękny, ładny, śliczny

Wiktionary


chędogo

przysłówek sposobu

 (1.1) daw. schludnie, czysto, porządnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) [...] od kopy nożów męskich tak od przebijanych, malowanych, nowokrzenskich, tak „stolikiem piłowanym, tak z gałką, jako spertem i od inszych wszelakich chędogo urobionych okrom tych, któreby były macicą albo inszą materyą na klej sadzone, po gr. 15.

 (1.1) [...] podziwiano także znacznéj wielkości samowary, czajniki, lichtarze, kandelabry i t.d. w guście staroświecko-modnym, chędogo i z dobrym smakiem wypracowane.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛ̃nˈdɔɡɔ, AS: χẽndogo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chędogi

 czas. chędożyć

 rzecz. chędożenie

Wiktionary


chędożej

stopień wyższy od przysłówka: chędogo


SJP.pl


chędożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. robienie porządku

 (1.2) wulg. o mężczyźnie uprawianie seksu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛ̃ndɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: χẽndožẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chędożyć

 przym. chędogi

 przysł. chędogo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wulg. jebanie, pierdolenie, pieprzenie, posuwanie; posp. ciupcianie

Wiktionary


chędożyć

1. pospolicie: mieć stosunek seksualny;
2. książkowo: sprzątać, ładzić, porządkować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) przest. sprzątać, czyścić, porządkować

 (1.2) przest. odbywać z kimś stosunek płciowy

czasownik zwrotny niedokonany chędożyć się

 (2.1) przest. współżyć płciowo ze sobą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osobno jest czternaście tysięcy rzemieślników, którzy ręczne bronie robią do szaraju ustawicznie, i powinni je chędożyć w sklepach co tydzień, aby nic pordzewiałego nie nalazło się, kiedy tam cesarz zajrzy.

 (1.1) W Rawie już stojąc na kwaterze, nie miałem obowiązku chędożenia konia, lecz przy trąbieniu pobudki musiałem być w stajni tak jak inni żołnierze, wolałbym jednak był konia chędożyć a spać na sienniku w koszarach, jak mieć kwaterę jaką tam miałem.

 (1.2) Degas żyje jak mały notariusz i nie lubi kobiet; wie, że gdyby je lubił i dużo chędożył, to ze swoją mózgową chorobą byłby w malowaniu do niczego.

 (2.1) I pragnie jak najprędzej połączyć się z tobą. / Ach, już widzę, jak będziecie chędożyć się z sobą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛ̃nˈdɔʒɨt͡ɕ, AS: χẽndožyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chędożenie n., chędożyciel m., chędożnik m.

 czas. ochędożyć dk.

 (1.1) przym. chędogi

:: przysł. chędogo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kopulować, uprawiać seks; wulg. ruchać, bzykać, posuwać, pieprzyć, pierdolić

Wiktionary


chętka

potocznie: ochota na coś, zwykle krótkotrwała; zachcianka, kaprys, chrapka


SJP.pl


chętkowski

nazwisko


SJP.pl


chętkość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest chętkie; cecha tych, którzy są chętcy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chętki

 przysł. chętko

Wiktionary


chętliwy

przymiotnik

 (1.1) stpol. chętny (np. do pomocy), przychylny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛ̃nˈtlʲivɨ, AS: χẽntlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chętny

 rzecz. chętny mos., chęć ż.

Wiktionary


chętnie

przysłówek sposobu

 (1.1) z chęcią, z ochotą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) One mówiły chętnie, opowiadając o sprawnej organizacji RGO w Tarnowskiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛ̃ntʲɲɛ, AS: χẽntʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chęć ż., chętny mos., chuć ż., chutliwość ż.

 przym. chętny, chutny, chutliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ochoczo

Wiktionary


chętniej

stopień wyższy od przysłówka: chętnie


SJP.pl


chętniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chętny


SJP.pl


chętność

→ chętny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co chętne; cecha tych, którzy są chętni

 (1.2) stpol. przyjemność

 (1.3) stpol. wdzięk

Wiktionary

Patrz:

chętny

Powiązane:

 rzecz. chętny mos., zachęta ż., zachęcanie n., chętka ż., niechętność ż.

 czas. zachęcać ndk., zachęcić dk.

 przym. chętny

Wiktionary


chętny

mający chęć do czegoś; skory, skłonny do czegoś; ochoczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający chęć zrobienia czegoś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) ochotnik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On twierdził, że jest chętny do pomocy.

 (2.1) Firma szuka chętnych do pracy na stanowisku starszego marynarza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛ̃ntnɨ, AS: χẽntny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chęć ż., chętka ż., chuć ż., chutliwość ż., chętność ż.

 przym. chętliwy, chutny, chutliwy

 przysł. chętnie, chutliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ochoczy, skłonny, chętliwy, skory, gotowy, skwapliwy

Wiktionary


chęć

1. wola, ochota, pragnienie;
2. intencja, zamiar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pragnienie zrobienia czegoś, ochota na coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Choć Piotr nie pali już dwa lata, nagle poczuł chęć na papierosa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛ̃ɲt͡ɕ, AS: χẽńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chętny m., chętna ż., chuć ż., chutliwość ż.

:: zdrobn. chętka ż.

 przym. chętny, chętliwy, chutny, chutliwy

 przysł. chętnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ochota, chrapka, chętka, apetyt

Wiktionary


chłam

coś bezwartościowego; tandeta; szajs; szajza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) coś bezwartościowego, tandetnego; także większa ilość tych przedmiotów, towarów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I po co w ogóle oglądasz te stragany? Przecież to sam chłam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xwãm, AS: χu̯ãm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) badziew, barachło, tandeta, szmelc, szajs, dziadostwo, bubel

Wiktionary


chłamowaty

potocznie: bezwartościowy, marny, lichy; tandetny, bublowaty


SJP.pl


chłaniów

Chłaniów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Żółkiewka.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chłaniów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wikipedia


chłapanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chłapać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chłapać

Wiktionary


chłapać

chwytać coś ustami


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. chłapnąć)

 (1.1) niedokonany od|chłapnąć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niedźwiedź przygniatał go. Niebezpiecznie zbliżał ociekającą śliną paszczę do jego głowy. Chłapał paszczą, chcąc wbić swoje zęby w jego twarz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłapanie n.

 czas. chłapnąć

Wiktionary


chłapnąć

czasownik dokonany (ndk. chłapać)

 (1.1) pot. chwycić coś gwałtownie lub chciwie przy użyciu ust lub pyska

 (1.2) pot. wypić coś chciwie, łapczywie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] kiełbasy już nie było, więc dostał krówkę-mordoklejkę, którą chyżo chłapnął.

 (1.2) U szwagra my byli na imieninach, chłapnąłem jednego, drugiego, na koniec rozchodniaczek.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chłapać ndk.

 rzecz. chłapnięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwycić, schwycić, złapać, chapnąć, chapsnąć, capnąć

 (1.2) łyknąć, żłopnąć

Wiktionary


chłapowo

niewielka osada w pobliżu Władysławowa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chłapowo – wieś w woj. pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Władysławowo
  • Chłapowo – wieś w woj. wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Dominowo

Wikipedia


chłapowski

nazwisko


SJP.pl

Chłapowski – polskie nazwisko. Osoby o tym nazwisku:

Wikipedia


chłep

wykrzyknik naśladujący odgłos wydawany podczas picia; chlip


SJP.pl


chłeptanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chłeptać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chłeptać

Wiktionary


chłeptać

potocznie:
1. zwykle o zwierzętach: pić wciągając płyn językiem;
2. pić głośno, wciągając ustami; chlipać, siorpać, siorbać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) pot. zwykle o zwierzętach: pić, zagarniając płyn językiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pies podbiegł do swojej miski i zaczął chłeptać wodę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxwɛptat͡ɕ, AS: χu̯eptać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłeptanie n.

 czas. wychłeptać dk.

Wiktionary


chłodek

1. potocznie: niezbyt silny chłód - względnie obniżona, korzystna temperatura powietrza;
2. jednoroczna roślina z rodziny astrowatych, kwitnąca od czerwca do września, występująca na dużej części Europy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) niewielki chłód wywołujący przyjemne uczucie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dobrze, że otworzyłeś okno, wreszcie jakiś chłodek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxwɔdɛk, AS: χu̯odek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłodnik mos./mrz., chłodzenie n., chłód

 przym. chłodny

 przysł. chłodno

Wiktionary


chłodnawy

1. nieco chłodny;
2. nieco oschły, obojętny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trochę chłodny

 (1.2) przen. trochę obojętny, lekko oschły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xwɔdˈnavɨ, AS: χu̯odnavy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłód m., chłodność ż.

Wiktionary


chłodnia

pomieszczenie (także mebel lub pojazd) z urządzeniem chłodniczym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pomieszczenie, w którym panuje niska temperatura, przeznaczone do przechowywania szybko psującej się żywności, ciał osób zmarłych bądź preparatów biologicznych

 (1.2) samochód lub wagon towarowy służący za chłodnię (1.1)

Wiktionary

Chłodnia – zajmuje się przechowywaniem, schładzaniem lub zamrażaniem nietrwałych surowców i produktów w celu zachowania jakości przez dłuższy czas.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. chłodzenie n., chłód mrz., chłodność ż.

 czas. ochładzać, schłodzić

 przym. chłodny, chłodniowy

 przysł. chłodno

Wiktionary


chłodniarka

urządzenie służące do chłodzenia; chłodziarka


SJP.pl


chłodniarz

specjalista w dziedzinie chłodnictwa


SJP.pl


chłodnica

1. w technice: urządzenie do chłodzenia cieczy lub skraplania par i gazów;
2. w technice: urządzenie do oziębiania płynu chłodzącego cylindry;
3. w układzie termodynamicznym: zbiornik energii o niższej temperaturze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. urządzenie służące do wymiany energii cieplnej pomiędzy dwoma jej nośnikami;

 (1.2) mot. urządzenie służące do chłodzenia silnika pojazdu

 (1.3) stpol. altana

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wymiennik ciepła
    • chłodnica samochodowa
      • chłodnica międzystopniowa
      • chłodnica Lamblina
    • chłodnica laboratoryjna

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Kaloryfer i chłodnica samochodowa są radiatorami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xwɔdʲˈɲit͡sa, AS: χu̯odʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłodnik mos./mrz., chłód mrz., chłodnictwo n., chłodniowiec mrz., chłodziarka ż., chłodziwo n.

 czas. chłodzić

 przym. chłodny, chłodniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wymiennik ciepła

Wiktionary


chłodnicki

nazwisko


SJP.pl


chłodnicowiec

statek z chłodzonymi ładowniami, służący do przewozu łatwo psujących się produktów spożywczych; chłodniowiec


SJP.pl


chłodnictwo

dział techniki zajmujący się technologiami chłodzenia za pomocą urządzeń chłodniczych; chłodziarstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dział techniki zajmujący się urządzeniami wytwarzającymi chłód

Wiktionary

Ch

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. chłodnik mos./mrz., chłodnica ż.

Wiktionary


chłodniczka

zdrobnienie od: chłodnica


SJP.pl


chłodniczy

związany z chłodnictwem, przeznaczony do chłodzenia lub przechowywany w niskiej temperaturze


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący chłodnictwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Freony charakteryzują się dużą prężnością pary w niskich temperaturach i dużym ciepłem parowania, co umożliwia wykorzystanie ich jako substancji chłodzących do produkcji urządzeń chłodniczych, tworzyw sztucznych i aerozoli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłodnik mos./mrz., chłodnica ż.

Wiktionary


chłodniej

stopień wyższy od przysłówka: chłodno


SJP.pl


chłodniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chłodny


SJP.pl


chłodnieć

chłodnąć;
1. stawać się coraz zimniejszym; oziębiać się, stygnąć;
2. w przenośni: tracić sentyment, stawać się oschłym, bezuczuciowym


SJP.pl


chłodnik

specjalista w zakresie chłodnictwa; chłodniarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. barszcz z botwiny albo z buraków podawany na zimno

 (1.2) kulin. zupa owocowa podawana na zimno

 (1.3) hist. ogrod. bindaż

 (1.4) przest. ogrod. altana, pergola

 (1.5) techn. urządzenie do chłodzenia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) środ. techn. specjalista w zakresie chłodnictwa

Wiktionary

Zobacz też: Chłodnik – potok, dopływ Wierzbiaka.

Chłodnik – zupa podawana na zimno, najczęściej poniżej temperatury pokojowej. Podręcznikowo schłodzona do temperatury poniżej 14°C. Często przygotowywana ze zmiksowanych bądź poszatkowanych warzyw lub owoców. Wiele spośród kuchni narodowych posiada w swoim menu popularne wersje chłodników.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxwɔdʲɲik, AS: χu̯odʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłodziwo n., chłód m., chłodek m., chłodnictwo n., chłodziarka ż., chłodnica ż., chłodzenie n., chłodność ż.

 czas. schłodzić, chłodzić ndk.

 przym. chłodny, chłodniczy

 przysł. chłodno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. chołodziec

 (1.3) berso, kolebka

 (1.4) altanka, przest. ciennik

Wiktionary


chłodniowiec

statek z chłodzonymi ładowniami, służący do przewozu łatwo psujących się produktów spożywczych; chłodnicowiec


SJP.pl

Chłodniowiec (również chłodnicowiec) – statek wodny służący do przewozu łatwo psujących się produktów spożywczych w chłodzonych ładowniach.

Wikipedia


chłodniowy

przymiotnik od: chłodnia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chłodnią, dotyczący chłodni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłodnia ż.

Wiktionary


chłodno

przysłówek sposobu

 (1.1) do pewnego stopnia zimno

 (1.2) przen. w sposób pozbawiony serdeczności

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) gw-pl|Kraków, Bochnia, Wadowice. opryszczka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacek założył sweter, bo zrobiło się chłodno.

 (1.2) Po długiej i męczącej podróży zostaliśmy przyjęci raczej chłodno.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłodek mrz., chłodnia ż., chłodnica ż., chłodnik mrz., chłodnorost mrz., chłodność ż., chłód mrz., chłodzenie n.

 czas. ochładzać, chłodzić ndk.

 przym. chłodny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zimno

 (1.2) obojętnie, oschle, ozięble, sztywno

Wiktionary


chłodnorost

roślina dobrze znosząca zimno i zimową przerwę we wzroście


SJP.pl


chłodność

→ chłodny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest chłodne; cecha tych, którzy są chłodni

Wiktionary

Patrz:

chłodny

Powiązane:

 rzecz. chłód m., chłodek m., chłodnia ż., chłodnica ż., chłodzenie n., schładzanie n., schłodzenie n., ochładzanie n., ochłodzenie n., przechładzanie n., przechłodzenie n., chłodnictwo n., chłodnik m.

 czas. chłodzić ndk., schładzać ndk., schłodzić dk., ochładzać ndk., schłodzić dk., ochładzać ndk., ochłodzić dk., przechładzać ndk., przechłodzić dk.

 przym. chłodny, chłodniczy, chłodnawy

 przysł. chłodno, chłodnawo

Wiktionary


chłodny

zimny;
1. mający niską temperaturę, wywołujący uczucie chłodu; mroźny, lodowaty;
2. przenośnie: nieulegający łatwo uczuciom, wzruszeniom; opanowany, zrównoważony;
3. przenośnie: niespowodowany uczuciem, niepodlegający uczuciu, np. chłodny rozum;
4. przenośnie: mający obojętny stosunek do kogoś lub czegoś; oschły, oziębły, lodowaty;
5. wyrażający taki stosunek, np. chłodny ukłon; oschły, oziębły, lodowaty;
6. o kolorach: wywołujący rażenie zimna, zbliżony do błękitu lub zieleni


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) raczej zimny; rześki

 (1.2) o relacjach międzyludzkich, o uczuciach: pozbawiony silnych, ciepłych, dobrych uczuć; zdystansowany

 (1.3) gw-pl|Podhale. trwały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łasice żyją w chłodnym klimacie.

 (1.2) Partner dążący w związku do zależności mógł wynieść z dzieciństwa doświadczenie chłodnych relacji z rodzicami lub mógł być zostawiony przez jednego z nich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxwɔdnɨ, AS: χu̯odny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłodziwo n., chłód m., chłodek m., chłodnik m., chłodziarka ż., chłodnia ż., chłodnica ż., chłodzenie n., schłodzenie n., chłodność ż.

 czas. chłodzić, schłodzić, ochładzać

 przym. chłodniczy

 przysł. chłodno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) beznamiętny, zimny, słaby, bezemocjonalny, nieczuły, obojętny

Wiktionary


chłodnąć

chłodnieć;
1. stawać się coraz zimniejszym; oziębiać się, stygnąć;
2. w przenośni: tracić sentyment, stawać się oschłym, bezuczuciowym


SJP.pl


chłody

okres o nieprzyjemnej, niskiej temperaturze powietrza


SJP.pl


chłodzarnia

pomieszczenie z urządzeniem chłodniczym; chłodnia, chłodziarnia


SJP.pl


chłodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) czynność lub proces obniżania temperatury

Wiktionary

Chłodzenie – zespół działań i urządzeń do odprowadzania ciepła z układu w celu zapobieżenia nadmiernemu wzrostowi temperatury układu. Chłodzenie stosowane jest w różnych urządzeniach mechanicznych, m.in. w silnikach spalinowych, sprężarkach, maszynach elektrycznych (np. silnikach elektrycznych), transformatorach, układach elektronicznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Leszek przywiązywał dużą wagę do chłodzenia komputera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xwɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: χu̯oʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłód m., chłodek m., chłodziarka ż., chłodnia ż., schłodzenie n., schładzanie n., chłodnik mos./mrz.

 czas. chłodzić ndk., schłodzić dk., schładzać ndk.

 przym. chłodny, chłodniczy

 przysł. chłodno

Wiktionary


chłodzeniowy

służący do chłodzenia; chłodzący


SJP.pl


chłodziarka

urządzenie służące do chłodzenia; chłodniarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. urządzenie służące do chłodzenia czegoś, kosztem doprowadzonej energii

Wiktionary

Chłodziarka (zwycz. lodówka) – urządzenie (maszyna cieplna), którego zadaniem jest obniżenie temperatury środowiska chłodzonego, kosztem doprowadzonej energii. W chłodziarkach absorpcyjnych energia odprowadzana jest w postaci ciepła, natomiast w pozostałych (sprężarkowych, strumienicowych, termoelektrycznych) w postaci pracy. Chłodzonym czynnikiem może być powietrze, woda lub inny czynnik pośredniczący (chłodziwo).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. chłodnik mos./mrz.

Wiktionary


chłodziarka-zamrażarka

urządzenie składające się z chłodziarki i zamrażarki w jednej obudowie; chłodziarkozamrażarka


SJP.pl


chłodziarko-zamrażarka

urządzenie składające się z chłodziarki i zamrażarki; chłodziarka-zamrażarka, chłodziarkozamrażarka


SJP.pl


chłodziarkozamrażarka

urządzenie składające się z chłodziarki i zamrażarki w jednej obudowie; chłodziarka-zamrażarka


SJP.pl


chłodziarnia

pomieszczenie z urządzeniem chłodniczym; chłodnia, chłodzarnia


SJP.pl


chłodziarstwo

dział techniki zajmujący się technologiami chłodzenia za pomocą urządzeń chłodniczych; chłodnictwo


SJP.pl


chłodziarz

specjalista w zakresie napraw chłodziarek


SJP.pl


chłodzik

zdrobnienie od: chłód


SJP.pl


chłodziwo

płyn lub gaz pośredniczący w odbieraniu ciepła ciałom poddawanym chłodzeniu; ziębiwo, ziębnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) techn. substancja, najczęściej ciecz, o specjalnym składzie, stworzona do odbierania ciepła ciałom chłodzonym;

Wiktionary

Chłodziwo − czynnik pośredniczący w odbieraniu ciepła ciałom ochładzanym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ciekły sód, uważany za chłodziwo bardziej wydajne niż woda pod ciśnieniem, może się zapalić w zetknięciu z powietrzem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłodnica ż. chłodnik mos./mrz., chłód mrz., chłodnictwo n., chłodniowiec mrz., chłodziarka ż.

 czas. chłodzić

 przym. chłodny, chłodniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ziębiwo

Wiktionary


chłodzić

1. obniżać temperaturę czegoś lub kogoś; oziębiać, schładzać, studzić;
2. chłodzić się -
a) być chłodzonym; oziębiać się, studzić się;
b) chłodzić samego siebie


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) sprawiać, że coś staje się chłodniejsze

czasownik zwrotny niedokonany chłodzić się

 (2.1) sprawiać, że samemu staje się chłodniejszym

 (2.2) być poddawanym schładzaniu, zmniejszaniu temperatury

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Szampan chłodzi się w lodówce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxwɔd͡ʑit͡ɕ, AS: χu̯oʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłód m., chłodzenie n., ochłodzenie n., chłodnica ż., chłodnik mos./mrz., chłodziwo n.

 czas. schłodzić dk., ochłodzić dk., ochładzać ndk.

 przym. chłodny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oziębiać, mrozić, ziębić, zamrażać

Wiktionary


chłodzony

1. obniżać temperaturę czegoś lub kogoś; oziębiać, schładzać, studzić;
2. chłodzić się -
a) być chłodzonym; oziębiać się, studzić się;
b) chłodzić samego siebie


SJP.pl


chłodząco

→ chłodzić


SJP.pl

Patrz:

chłodzić

chłoniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od chłoniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłoniak m.

Wiktionary


chłoniak

nowotwór układu limfatycznego, wywodzący się z limfocytów T lub B, charakteryzujący się guzowatym rozrostem tkanek wchodzących w skład układu odpornościowego, występujący nie tylko w postaci guza, ale może uogólnić się w postaci białaczki; lymphoma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. rodzaj nowotworu złośliwego, wywodzącego się z elementów tkanki chłonnej;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłonność ż., chłonięcie n., ochłonięcie n., pochłonięcie n., pochłanianie n., wchłonięcie n., wchłanianie n.

:: zdrobn. chłoniaczek mrz.

 czas. chłonąć ndk., ochłonąć dk., pochłonąć dk., pochłaniać ndk., wchłonąć dk., wchłaniać ndk.

 przym. chłonny

Wiktionary


chłonica

choroba węzłów chłonnych


SJP.pl


chłonka

płyn ustrojowy krążący w układzie limfatycznym, odgrywający znaczną rolę w wymianie składników pomiędzy krwią a tkankami; limfa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fizj. płyn ustrojowy pośredniczący w wymianie składników między krwią i tkankami; limfa;

Wiktionary

Chłonka, limfa ( lympha) – płyn tkankowy spływający do naczyń chłonnych, tworzących układ naczyń limfatycznych (układ chłonny). Chłonka jest zbierana przez naczynia chłonne aferentne, ślepo zakończone, zaczynające się w tkankach. Transportowana jest do węzłów chłonnych, skąd z kolei przy pomocy naczyń chłonnych eferentnych wyprowadzana jest do krwiobiegu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. chłonny

 czas. chłonąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) limfa

Wiktionary


chłonniej

stopień wyższy od przysłówka: chłonnie


SJP.pl


chłonniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chłonny


SJP.pl


chłonność

→ chłonny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) łatwość wchłaniania, wsysania czegoś

 (1.2) przen. łatwość przyswajania sobie czegoś, przejmowania czegoś

Wiktionary

Patrz:

chłonny

Przykłady

 (1.1) No i wszystkie te dzieła jakoś nigdy nie wspominały, że przed wyruszeniem w dłuższą drogę piloci zakładają „bieliznę o maksymalnej chłonności”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłoniak mrz.

 czas. chłonąć ndk.

 przym. chłonny

Wiktionary


chłonny

1. mający zdolność wchłaniania, absorpcji czegoś;
2. w ekonomii, o rynku, konsumencie: charakteryzujący się dużym zapotrzebowaniem na produkt lub usługę;
3. chłonny umysł - pozwalający na szybkie przyswajanie wiedzy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. wchłaniający, wsysający coś

 (1.2) przen. szybko przyswajający, intensywnie chłonący coś dla siebie z zewnątrz; żądny, ciekawy czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wkładka przypomina wyglądem podpaskę, jest jednak od niej mniejsza, cieńsza i mniej chłonna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxwɔ̃nːɨ, AS: χu̯õ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłonność ż., chłonięcie n., chłoniak mrz., chłonka ż.

 czas. chłonąć ndk., wchłonąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) absorpcyjny, higroskopijny, nasiąkliwy

Wiktionary


chłonąco-trawiący

taki, który chłonie i trawi, np. jama chłonąco-trawiąca u jamochłonów; trawiąco-chłonący, chłonąco-trawienny (rzadko)


SJP.pl


chłonąć

przyswajać, pobierać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. pochłonąć)

 (1.1) pobierać intensywnie

 (1.2) powodować kataklizm, śmierć, ruinę wielu jednostek

 (1.3) przen. zabierać dużo czasu i wysiłku

 (1.4) przen. mocno odbierać wrażenia

 (1.5) przen. ekon. przyswajać zachłannie kapitał

czasownik przechodni niedokonany (dk. wchłonąć)

 (2.1) wciągać do swego wnętrza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłoniak mrz., chłonięcie n., chłonka ż., chłonność ż.

 czas. pochłaniać ndk., pochłonąć dk., wchłaniać ndk., wchłonąć dk.

 przym. chłonny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) absorbować, pochłaniać, przyswajać

 (1.4) napawać się

 (2.1) wchłaniać, wsysać

Wiktionary


chłop

drobny rolnik, produkujący wraz z rodziną, głównie w celu zaspokojenia własnych potrzeb


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. członek warstwy społecznej chłopstwa

 (1.2) pot. rolnik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pot. partner, mąż

 (2.2) pot. mężczyzna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chłop – określenie mężczyzny z warstwy społecznej zamieszkującej tereny wiejskie.
  • Chłop – jezioro na Równinie Gorzowskiej w woj. lubuskim, powiecie gorzowskim, w gminie Kłodawa
  • Chłop – jezioro na krańcu Bruzdy Zbąszyńskiej przy granicy z Pojezierzem Poznańskim, w woj. lubuskim, powiecie międzyrzeckim, w gminie Pszczew
  • Chłop – jezioro na Pojezierzu Myśliborskim w woj. zachodniopomorskim, powiecie pyrzyckim, w gminie Lipiany
  • Chłop Rybka – postać legendarna.
  • Wesoły chłop – operetka Leo Falla w trzech aktach z 1907 roku.
  • Chłop i baba – polski serial komediowy.
  • Bob – swój chłop (ang. Bob Patterson, 2001) – amerykański serial komediowy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ciężka była dola chłopów pańszczyźnianych.

 (1.2) PSL zawsze koncentrował się na potrzebach chłopów.

 (2.1) Mój chłop ma zajoba na punkcie drewna i nie ma opcji, żeby przeszła płyta.

 (2.2) Ech, te chłopy. Nic, tylko by siedziały na kanapie przed telewizorem i chlały piwsko.

 (2.2) Chłopu i babie często trudno się dogadać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xwɔp, AS: χu̯op

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłopstwo n., chłopskość ż., chłopisko n./mos., chłopiec mos., chłopak mos., chłopczyk mos., chłopczyca ż., chłopaczek mos., chłoptaś mos.

:: fż. chłopka ż.

 przym. chłopski

 przysł. chłopsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieśniak

 (1.2) rolnik

 (2.2) facet

Wiktionary


chłopaciara

dziewczyna woląca kolegować się z chłopakami; chłopczyca, chłopaczara


SJP.pl


chłopacki

→ chłopak (rzadko)


SJP.pl


chłopackość

→ chłopacki


SJP.pl

Patrz:

chłopacki

chłopaczara

dziewczyna woląca kolegować się z chłopakami; chłopczyca, chłopaciara


SJP.pl


chłopaczek

zdrobnienie od: chłopak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od chłopak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłopak m., chłop mos., chłopczyk mos.

 przym. chłopięcy

Wiktionary


chłopaczkowaty

o wyglądzie chłopaczka; chłopięcy


SJP.pl


chłopaczku

zdrobnienie od: chłopak


SJP.pl


chłopaczydło

zgrubienie od: chłopak; chłopczysko, chłopaczysko


SJP.pl


chłopaczyna

ze współczuciem lub politowaniem o chłopcu; chłopczyna


SJP.pl


chłopaczysko

zgrubienie od: chłopak; chłopczysko, chłopaczydło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) duży lub wysoki chłopak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłopak mos., chłopczyk mos., chłopiec mos.

 przym. chłopięcy

Wiktionary


chłopak

chłopiec;
1. dziecko płci męskiej;
2. syn;
3. młody mężczyzna; młodzieniec;
4. młodzieniec w związku niebędącym małżeństwem;
5. dawniej: młody mężczyzna wykonujący prace pomocnicze w jakimś miejscu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) dziecko płci męskiej

 (1.2) pot. młody mężczyzna

 (1.3) pot. młody mężczyzna darzony sympatią lub miłością przez drugą osobę

 (1.4) przest. młody pracownik zakładu

 (1.5) daw. zdrobn. od: chłop

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacek i Ada mają dwóch chłopaków i dziewczynkę.

 (1.2) Z Pawła jest równy chłopak.

 (1.3) To jest jej chłopak już od dawna.

 (1.3) Kasia ma nowego chłopaka.

 (1.4) Zatrudniłem niedawno chłopaka do koni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxwɔpak, AS: χu̯opak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłopczyca ż., chłop m., chłopka ż., chłopek m., chłopięctwo n., chłopina m.

:: zdrobn. chłopaczek m., chłopiec m., chłopczyk m., chłopiątko n., chłoptaś m., chłoptyś m.

:: zgrub. chłopię n., chłopaczysko n., chłopczysko m., chłop m., chłopisko m., chłopaczyna m.

 czas. schłopieć

 przym. chłopięcy, chłopcowaty, chłopczykowaty, chłopski

 przysł. chłopięco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) chłopiec, małolat, młodzieniec, młokos, nastolatek, nieletni, niepełnoletni, szczeniak, wyrostek, młodzian, młodzieniaszek, niedorostek, smarkacz

 (1.3) chłopiec, sympatia, narzeczony, ukochany, partner, absztyfikant, adorator, amant, konkurent, zalotnik, pogard. fagas, reg. śl. galan

 (1.4) chłopiec, praktykant, uczeń, stażysta, boj

Wiktionary


chłopaku

chłopiec;
1. dziecko płci męskiej;
2. syn;
3. młody mężczyzna; młodzieniec;
4. młodzieniec w związku niebędącym małżeństwem;
5. dawniej: młody mężczyzna wykonujący prace pomocnicze w jakimś miejscu


SJP.pl


chłopcodziewczyna

rzadko: dziewczyna woląca kolegować się z chłopakami; chłopaciara, chłopaczara, chłopczyca


SJP.pl


chłopcowaty

podobny do chłopca; chłopięcy


SJP.pl


chłopczak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. zob. chłopiec.

Wiktionary


chłopczara

dziewczyna woląca kolegować się z chłopakami; chłopczyca, chłopaczara, chłopaciara


SJP.pl


chłopczyca

dziewczyna woląca kolegować się z chłopakami; chłopaciara, chłopaczara


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. dziewczyna lub dziewczynka, ubierająca się i zachowująca się jak chłopak;

 (1.2) eufem. pot. dziewczyna usilnie zabiegająca o względy chłopaków

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chłopczyca – dziewczyna, która zachowuje się jak chłopiec lub jest podobna do chłopca
  • chłopczyca – styl w modzie istniejący w latach 20. XX wieku
  • chłopczyca – dziewczyna zabiegająca o względy chłopców
  • Chłopczyca (fr. La Garçonne) – powieść Victora Margueritte
  • Chłopczyce – wieś na Ukrainie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dzieciństwie była chłopczycą – nosiła spodnie i wspinała się po drzewach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xwɔpˈt͡ʃɨt͡sa, AS: χu̯opčyca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłop mos., chłopiec mos., chłopięcość ż., chłopak mos., chłopczyk mos., chłopiątko n., chłopstwo n.

 przym. chłopięcy

 przysł. chłopięco

Wiktionary


chłopczycowy

→ chłopczyca


SJP.pl

Patrz:

chłopczyca

chłopczyk

potocznie: samiec psa lub innego zwierzęcia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od chłopiec

 (1.2) pieszcz. niemowlę lub małe dziecko płci męskiej

 (1.3) przen. żart. o osobie postrzeganej jako młoda lub pełna energii, pełna pomysłów osoba płci męskiej

 (1.4) przen. pejor. o osobie postrzeganej jako infantylna, niedoświadczona osoba płci męskiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pyzaty chłopczyk, na oko sześcioletni, turlał piłkę po ścieżce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxwɔpt͡ʃɨk, AS: χu̯opčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłop m., chłopak m., chłopaczek m., chłopaczysko m., chłopiec m., chłopczyca ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chłopaczek

 (1.2) smyk

Wiktionary


chłopczykowaty

o wyglądzie chłopczyka, mający cechy chłopczyka; chłopięcy, chłopczykowy


SJP.pl


chłopczykowy

o wyglądzie chłopczyka, mający cechy chłopczyka; chłopięcy, chłopczykowaty


SJP.pl


chłopczyku

potocznie: samiec psa lub innego zwierzęcia


SJP.pl


chłopczyna

ze współczuciem lub politowaniem o chłopcu; chłopaczyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) z rozczuleniem lub politowaniem o chłopcu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cóż za miły chłopczyna – zauważyła zza rozczochranej główki Bobka, starając się nie dotykać jego zakurzonej kurteczki.

Wiktionary


chłopczysko

zgrubienie od: chłopak; chłopaczysko, chłopaczydło


SJP.pl


chłopczyński

rzadko: właściwy chłopcu, typowy dla chłopca; chłopięcy


SJP.pl


chłopecki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Chłopecki – polski muzykolog, teoretyk, krytyk muzyczny, publicysta
  • Jerzy Chłopecki – polski socjolog i politolog

Wikipedia


chłopeczka

zdrobnienie od: chłopka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: chłopka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xwɔˈpɛt͡ʃka, AS: χu̯opečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłopka ż.

Wiktionary


chłopek

1. zdrobnienie od: chłop (przestarzałe lub z politowaniem);
2. chłopek-roztropek - lekceważące określenie osoby niekompetentnej a przemądrzałej;
3. dawniej: pionek w szachach;
4. środowiskowo:
a) krótki kopalniak, podpora stropu w kopalni;
b) dźwignia na rozjeździe do przestawiania zwrotnicy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) lekcew. chłop

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pionek w szachach

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od: chłopka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chłopek – w gwarze podhalańskiej turniczka z daleka podobna do człowieka
  • Chłopek (Masyw Śnieżnika) – wzniesienie w południowo-zachodniej Polsce w Sudetach Wschodnich, w Masywie Śnieżnika – Krowiarkach
  • Chłopek (Tatry) – niewielka turniczka wznosząca się powyżej Mięguszowieckiej Przełęczy pod Chłopkiem, znajdująca się w grani głównej Tatr Wysokich, na granicy polsko-słowackiej
  • Chłopek – jezioro w woj. lubuskim, w powiecie gorzowskim, w gminie Kłodawa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do dzisiaj, gdy za stodołę pośpiesza chłopek z kłopotem, to zamiast liści łopianu używa labrów z klejnotem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłopiec mos., chłopskość ż., chłopina mos., chłopak mos., Chłopek mzw., chłop mos., chłopka ż., chłopstwo n.

 przym. chłopski

Wiktionary


chłopek-roztropek

pogardliwie: osoba przemądrzała, kombinator, w rzeczywistości o niskiej inteligencji lub znajomości tematu, wiejski filozof


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) lekcew. przemądrzalec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kazika to taki chłopków-roztropków.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mądrala, wielepa

Wiktionary


chłopi

chłopski;
1. dotyczący chłopa (rolnika), należący do chłopa, używany przez chłopa;
2. złożony z chłopów, dokonywany przez chłopów;
3. właściwy chłopu albo chłopom;
4. potocznie: właściwy mężczyznom; męski


SJP.pl

Chłopi – warstwa społeczna zamieszkująca tereny wiejskie, dominująca w społeczeństwach przedindustrialnych, zajmująca się produkcją rolną. Chłopów charakteryzuje odrębność warunków życia, obyczajów i tradycji, wynikająca z powiązania miejsca pracy z gospodarstwem domowym oraz uzależnienie procesu produkcji od warunków naturalnych.

Wikipedia


chłopice

wieś w Polsce


SJP.pl

Chłopice (ukr. Хлопиці, lub Хлопичі) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Chłopice. Ma status sołectwa.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chłopice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Wikipedia


chłopicki

przymiotnik od: Chłopice


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Józef Grzegorz Chłopicki, herbu Nieczuja (1771–1854)
  • Regina Chłopicka, z d. Rudnicka (1934–2021), teoretyk muzyki
  • Władysław Chłopicki (1894–1980), polski lekarz

Wikipedia


chłopiec

1. dziecko płci męskiej; chłopczyk;
2. młodzieniec, kawaler, chłopak;
3. dawniej: młody pracownik wykonujący pomocnicze prace


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) młody człowiek płci męskiej

 (1.2) pot. młody mężczyzna darzony sympatią lub miłością, z którym się chodzi, umawia na randki

Wiktionary

Chłopiec (także: "chłopak"; dawniej "chłopię", "otrok") – młody człowiek płci męskiej. Wiek, w którym chłopiec staje się mężczyzną, jest różny w różnych społeczeństwach. Zwykle przejście z okresu dojrzewania do dojrzałości następuje w wieku kilkunastu lat.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten chłopiec jest bardzo uzdolnionym skoczkiem narciarskim.

 (1.1) Plakat przedstawiał chłopca w piaskownicy.

 (1.2) Dostała od chłopca czerwoną różę i misia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxwɔpʲjɛt͡s, AS: χu̯opʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłopczyca ż., chłop mos., chłopak mos., chłopek m., chłopstwo n., chłopię n.

:: zdrobn. chłopczyk mos.

:: zgrub. chłopaczysko n.

 przym. chłopięcy, chłopski, chłopacki

 przysł. chłopięco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chłopak, młodzik, podrostek, młodzieniec; pot. małolat; reg. pozn. chłopyszek; daw. chłopię n., otrok m.; wulg. gówniarz m.

 (1.2) chłopak

Wiktionary


chłopieć

fizycznie lub mentalnie upodabniać się do chłopa, nabierać cech chłopskich


SJP.pl


chłopina

ze współczuciem, politowaniem o mężczyźnie, chłopie; chłopowina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. z politowaniem, współczuciem, zwykle serdecznie o mężczyźnie, chłopie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A w karetce musieli użyć defibrylatora, bo chłopina z wrażenia stracił akcję serca na chwilę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłop m., chłopisko n., chłopek m., chłopstwo n., chłopak mos.

 przym. chłopski

Wiktionary


chłopisko

zgrubienie od: chłop; pogardliwie lub z politowaniem o mężczyźnie albo chłopcu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub nijaki

 (1.1) pot. silny, wysoki mężczyzna

 (1.2) pot. ekspr. chłop, mężczyzna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karolek, wielkie nad wyraz chłopisko, ukończył ostatnią klasę.

 (1.2) Poczciwe z niego było chłopisko, nie powiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłop mos., chłopak mos., chłopina mos., chłopiątko n.

Wiktionary


chłopiątko

zdrobnienie od: chłopię (dawniej: chłopiec)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: chłopię

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłop m., chłopak m., chłopiec m., chłopię n., chłopisko n., chłopczyca ż.

 przym. chłopięcy

Wiktionary


chłopię

młody chłopiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. chłopiec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłop m., chłopak m., chłopiec m.

:: zdrobn. chłopiątko n.

Wiktionary


chłopięco

przysłówek

 (1.1) w sposób chłopięcy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłopięcość ż., chłopiec mos., chłopak mos., chłopczyca ż.

Wiktionary


chłopięcość

→ chłopięcy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co chłopięce

Wiktionary

Patrz:

chłopięcy

Powiązane:

 przym. chłopięcy

 przysł. chłopięco

 rzecz. chłopczyca ż.

Wiktionary


chłopięctwo

wiek chłopięcy, pośredni między dziecięctwem a wiekiem młodzieńczym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) okres bycia chlopcem

 (1.2) ogół cech typowych dla chlopca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłopak mos.

Wiktionary


chłopięcy

1. właściwy chłopięctwu, odnoszący się do wieku pośredniego między dziecięctwem a wiekiem młodzieńczym; chłopczyński;
2. złożony z chłopców, np. zespół chłopięcy


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do chłopca, będący jego własnością

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z chłopakiem, chłopcem, dotyczący chłopca

przymiotnik jakościowy

 (3.1) taki, jak u chłopaka, chłopca

Wiktionary

Przykłady

 (3.1) Patrzyłem na nią, jak chodziła po pokoju, dumna ze swych dżinsów, ale i ze swej chłopięcej figury, zerkając co chwilę w lustro.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xwɔˈpʲjɛ̃nt͡sɨ, AS: χu̯opʹi ̯ẽncy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłopak m., chłopiec m., chłopięcość ż., chłopczyca ż., chłopaczysko n., chłopaczek m., chłopaczątko n., chłoptaś m., chłopaczara ż., chłopiątko n.

Wiktionary


chłopka

1. kobieta wiejska; wieśniaczka;
2. sukienka o obcisłym staniku z dekoltem i szerokiej, marszczonej spódnicy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta ze wsi

 (1.2) kraw. rodzaj sukienki

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: chłopek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyspiański poślubił chłopkę, bo tak robili inni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłopskość ż.

:: zdrobn. chłopeczka ż.

:: fm. chłop m.

 przym. chłopski

 przysł. chłopsko

 czas. schłopieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieśniaczka, daw. gburka

Wiktionary


chłopobaba

potocznie: kobieta przypominająca wyglądem lub zachowaniem mężczyznę; babochłop, baba-chłop, kobieton


SJP.pl


chłopobyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) śrpol. mitgr. Minotaur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ná koniec y ſam ćieślá / który to miſtrował / Aby tu rogátégo chłopobyká chował / Nie záwżdy do wrót tráfi […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xwɔˈpɔbɨk, AS: χu̯opobyk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chłopobykowiec

Wiktionary


chłopok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. chłopak

 (1.2) gw-pl|księstwo łowickie. syn

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) A sumsiadów chłopok to sobie tak nogi pomrozieł, ze do tych pór skórsko mu złazi, miynso na wierzchu sie paprze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłop m.

Wiktionary


chłopoman

człowiek przesadnie idealizujący chłopów i ich życie; ludoman


SJP.pl


chłopomania

przesadna fascynacja wsią i życiem chłopów; ludomania, ludomaństwo, chłopomaństwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. liter. przesadne fascynowanie się chłopstwem i folklorem, także prąd w literaturze charakteryzujący się naiwnym, nacechowanym egzaltacją idealizowaniem chłopstwa i jego roli społecznej;

Wiktionary

Ch

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dobra, polska kuchnia, miłe wnętrze, które uniknęło wszechobecnej choroby chłopomanii i góralszczyzny od Tatr po Bałtyk. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxwɔpɔ̃ˈmãɲja, AS: χu̯opõmãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłopomaństwo n.

 przym. chłopomański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ludomania, chłopomaństwo

Wiktionary


chłopomanka

→ chłopoman


SJP.pl

Patrz:

chłopoman

chłopomański

→ chłopomania


SJP.pl

Patrz:

chłopomania

chłopomaństwo

przesadna fascynacja wsią i życiem chłopów; ludomania, ludomaństwo, chłopomania


SJP.pl


chłoporobotnica

→ chłoporobotnik


SJP.pl

Patrz:

chłoporobotnik

chłoporobotniczy

→ chłoporobotnik


SJP.pl

Patrz:

chłoporobotnik

chłoporobotnik

właściciel gospodarstwa wiejskiego pracujący dodatkowo jako robotnik


SJP.pl


chłopowina

ze współczuciem, politowaniem o mężczyźnie, chłopie; chłopina


SJP.pl


chłopowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Chłopowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Krzęcin
  • Chłopowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Myślibórz
  • Chłopowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Barwice
  • Chłopowo – gromada w powiecie choszczeńskim
  • Chłopowo – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Krzęcin

Wikipedia


chłopski

chłopi;
1. dotyczący chłopa (rolnika), należący do chłopa, używany przez chłopa;
2. złożony z chłopów, dokonywany przez chłopów;
3. właściwy chłopu albo chłopom;
4. potocznie: właściwy mężczyznom; męski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący chłopa

 (1.2) stpol. męski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Współczesna twórczość chłopska jest najbardziej dynamicznym nurtem literatury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxwɔpsʲci, AS: χu̯opsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłopek mzw./mos., chłopstwo n., chłop mos., chłopka ż., chłopak mos., chłopina mos., chłopskość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. włościański

Wiktionary


chłopsko

przysłówek

 (1.1) na sposób chłopski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłop mos., chłopka ż., chłopskość ż., chłopstwo n.

 przym. chłopski

Wiktionary


chłopskość

chłopstwo;
1. sposób bycia chłopów;
2. chłopskie pochodzenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co chłopskie; cecha tych, którzy są chłopscy

 (1.2) pochodzenie chłopskie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłopstwo n., chłop m., chłopek m., chłopka ż., chłopienie n.

 czas. chłopieć

 przym. chłopski

 przysł. chłopsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) chłopstwo

Wiktionary


chłopstwo

potocznie:
1. chłopi, rolnicy; warstwa chłopska;
2. sposób bycia chłopów; chłopskość;
3. chłopskie pochodzenie; chłopskość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. socjol. warstwa społeczna składając się z drobnych rolników;

 (1.2) daw. pochodzenie chłopskie

 (1.3) pot. żart. ogół mężczyzn

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chłopstwo w zgromadzeniach stanowych nie brało udziału, z jednym krótko trwającym wyjątkiem w hrabstwie goryckim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłopek mzw./mos., chłop m., chłopina mos., chłopak m., chłopka ż., chłopczyca ż., chłopskość ż.

 przym. chłopski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chłopi; daw. włościaństwo

 (1.2) chłopskość

Wiktionary


chłoptaś

ironicznie o chłopcu, młodzieńcu; chłoptyś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ekspr. chłopiec, chłopak

 (1.2) ekspr. młody mężczyzna

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Myślisz, że jakiś chłoptaś cię obroni?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłop mos., chłopak mos.

 przym. chłopięcy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chłopak; rzad. chłoptyś

 (1.2) chłopaczysko, chłopak, młodzieniec; rzad. chłoptyś

Wiktionary


chłoptyś

ironicznie o chłopcu, młodzieńcu; chłoptaś


SJP.pl


chłopyszek

zdrobnienie od: chłop


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Poznań. chłopiec

Wiktionary


chłopyś

pieszczotliwie o małym chłopcu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pieszcz. mały chłopiec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z takim myśleniem to mógłbyś, chłopysiu, co najwyżej paść gęsi na rowie przy drodze, boś za głupi, żeby krów upilnować!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłop m., chłopak m., chłopiec m.

Wiktionary


chłosnąć

1. uderzyć kogoś lub coś batem, rózgą;
2. o wietrze deszczu: gwałtownie uderzyć, zaciąć;
3. w przenośni: ostro skrytykować


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. chłostać)

 (1.1) dokonany od|chłostać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłosta ż., chłostanina ż., chłostak mos., chłostanie n., schłostanie n., wychłostanie n., zachłostanie n.

 czas. chłostać ndk., schłostać dk., wychłostać dk., zachłostać dk.

Wiktionary


chłosta

kara cielesna polegająca na wielokrotnym uderzaniu ciała karanego za pomocą przedmiotu mogącego zadawać ból przy takim jego użyciu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bicie rózgą, batem, biczem itp.

 (1.2) przen. surowa, ostra krytyka

Wiktionary

Chłosta, biczowanie ( flagellatio) – rodzaj kary cielesnej (stosowanej też w charakterze tortury), polegającej na wielokrotnym uderzaniu osoby torturowanej w plecy (ewentualnie inne części ciała, np. niepokornego niewolnika, rzekomej czarownicy – w twarz, czy w stopy – falaka) przy pomocy bicza, bata, kańczuga, rzemienia lub rózgi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxwɔsta, AS: χu̯osta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłostanie n., schłostanie n., wychłostanie n., zachłostanie n., chłostak mos., chłostanina ż.

 czas. chłosnąć, zachłostać, schłostać, chłostać ndk., wychłostać dk.

Wiktionary


chłostak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. posługacz w łaźni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłosta ż., chłostanina ż., chłostanie n., schłostanie n., wychłostanie n., zachłostanie n.

 czas. chłostać ndk., chłosnąć dk., schłostać dk., wychłostać dk., zachłostać dk.

Wiktionary


chłostanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uderzanie kogoś biczem, batem, pejczem lub podobnym narzędziem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłosta ż., chłostanina ż., schłostanie n., wychłostanie n., zachłostanie n., chłostak mos.

 czas. chłostać, schłostać, wychłostać, zachłostać, chłosnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biczowanie, batożenie, ćwiczenie, smaganie

Wiktionary


chłostanina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. bicie, chłostanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłosta ż., chłostak mos., chłostanie n., schłostanie n., wychłostanie n., zachłostanie n.

 czas. chłostać ndk., chłosnąć dk., schłostać dk., wychłostać dk., zachłostać dk.

Wiktionary


chłostać

uderzać kogoś lub coś batem, rózgą


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. chłosnąć)

 (1.1) bić rózgą, biczem itp.

 (1.2) przen. surowo krytykować

 (1.3) meteorol. gwałtownie uderzyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie spodobało się to kasztelanowi, który kazał go przepędzić. Gdy poddani sprzeciwili się temu rozkazowi, wściekły, sam osobiście zaczął go chłostać i chłostał tak długo, aż lirnik umarł.

 (1.2) Wpierw mierzyli się nawzajem zimnym, wzgardliwym spojrzeniem, potem chłostali obraźliwym słowem.

 (1.3) A potem pochłonęły nas potoki ulewy. Strugi wody lały się na nas jak z potężnego kubła, a wiatr porywał wodę i chłostał nią jak biczem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxwɔstat͡ɕ, AS: χu̯ostać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłosta ż., chłostanina ż., chłostak mos., chłostanie n., schłostanie n., wychłostanie n., zachłostanie n.

 czas. chłosnąć dk., schłostać dk., wychłostać dk., zachłostać dk.

Wiktionary


chłośnięcie

1. uderzyć kogoś lub coś batem, rózgą;
2. o wietrze deszczu: gwałtownie uderzyć, zaciąć;
3. w przenośni: ostro skrytykować


SJP.pl


chłubliwy

przymiotnik

 (1.1) stpol. chełpliwy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xwuˈblʲivɨ, AS: χu̯ublʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chluba

 czas. chlubić się

 przym. chlubny

Wiktionary


chłyst

w łowiectwie: młody samiec jelenia szlachetnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. rel. członek rosyjskiej sekty religijnej powstałej w 1645;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) łow. młody jeleń (samiec), towarzyszący stadu podczas rykowiska, przepędzany przez starego byka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. chłystek m.

Wiktionary


chłystek

pogardliwie o młodym człowieku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) lekcew. niepoważny, młody człowiek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znany polityk musiał dwukrotnie przepraszać za nazwanie dziennikarza chłystkiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxwɨstɛk, AS: χu̯ystek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłyst mos./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pętak, młokos, fircyk, smarkacz

Wiktionary


chłyści

członek rosyjskiej sekty religijnej powstałej w 1645 roku, założonej przez Daniłę Filipowicza


SJP.pl

Chłyści ( хлысты) – rosyjska sekta religijna powstała w 1645 roku. Jej założyciel, Daniła Filipowicz, ogłosił się nowym wcieleniem Boga i rozpoczął nauczanie oparte na dwunastu nowych przykazaniach, które miały zastąpić dotychczasowy dekalog.

Wikipedia


chłód

1. stan względnie niskiej temperatury, umiarkowane zimno; ziąb, oziębienie, ochłodzenie;
2. przenośnie: nieżyczliwość, nieokazywanie lub brak uczuć; obojętność, oziębłość, oschłość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dość niska temperatura powietrza, umiarkowane zimno

 (1.2) przen. nieokazywanie uczuć

Wiktionary

Chłód (także: "zimno", "ziąb", "mróz", "niska temperatura", czasami też żartobliwie określane jako "zimnica") – pojęcie odnoszące się do stanu o niskiej temperaturze (to znaczy takiego w którym brak jest ciepła). Termin może odnosić się do niskiej temperatury danego obiektu (fizyka), zjawiska atmosferycznego (meteorologia, planetologia, itp.) i odczucia chłodu (fizjologia człowieka). Chłodnym określa się obiekt, który ma niższą temperaturę w porównaniu z temperaturą uznaną za normalną lub standardową.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W skwarny dzień zeszliśmy do piwnicy, gdzie panował przyjemny chłód.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xwut, AS: χu̯ut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłodnica ż., chłodziarka ż., chłodnik m., chłodzenie n., schłodzenie n., ochładzanie n., wychładzanie n., wychłodzenie n., chłodnia ż., ochłodzenie n., chłodnictwo n., chłodność ż.

:: zdrobn. chłodek m.

 czas. schłodzić dk., ochładzać ndk., chłodzić ndk., schładzać ndk., ochłodzić dk., wychładzać ndk., wychłodzić dk.

 przym. chłodny, chłodnawy, chłodniutki

 przysł. chłodno, chłodnawo, chłodniutko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ziąb

Wiktionary


ci

zaimek pełniący w zdaniu różne funkcje


SJP.pl

zaimek osobowy, forma fleksyjna

 (1.1) C. lp. od: ty (nieakcentowane)

zaimek wskazujący, forma fleksyjna

 (2.1) M. lm. mos. od: ten

partykuła wzmacniająca

 (3.1) pot. lub gwara. …służąca do wyrażania emocjonalnego stosunku do treści zdania

rzeczownik

 (4.1) liter. gatunek poezji chińskiej

 (4.2) filoz. termin w filozofii chińskiej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ci – dwuznak występujący w języku polskim i włoskim.
  • ڞ (Ci) – litera alfabetu arabskiego.
  • CI

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Coś ci powiem.

 (2.1) Ci ludzie mnie denerwują.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕi, AS: ći

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tobie (akcentowane)

Wiktionary


cia

[czytaj: s-i-aj-ej] Central Intelligence Agency, Centralna Agencja Wywiadowcza


SJP.pl


ciabatka

włoski chlebek pszenny; ciabatta


SJP.pl


ciabatta

[czytaj: ciabata lub cziabatta] włoski chleb pszenny; ciabatka


SJP.pl

Ciabatta (, pol. wym. cziabatta) – włoski miękki lekki i porowaty biały chleb o chrupiącej skórce, robiony z mąki pszennej i drożdży. Bochenek ciabatty jest wydłużony, szeroki i płaski. Po włosku słowo „ciabatta” oznacza „kapeć”. Od drugiej połowy lat 90. jest szeroko znana w Europie i Stanach Zjednoczonych, najczęściej używana jako pieczywo do kanapek. Za twórcę wypieku uznaje się Arnaldo Cavallariego, włoskiego piekarza, który wypiekł pierwszą ciabattę w 1982 roku.

Wikipedia


ciaccona

[czytaj: czakkona] taniec hiszpański z XVI w. w metrum trójdzielnym; chaconne


SJP.pl


ciach

wykrzyknik oznaczający cięcie, uderzenie, szybkie wykonywanie czegoś bądź zachętę do szybkiego działania


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) wykrz. oznaczający szybkie cięcie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. obciachowy

 rzecz. ciachanie n.

Wiktionary


ciach-mach

potocznie: szybko, błyskawicznie, natychmiast; rachu-ciachu, rach-ciach, mach-mach, szach-mach


SJP.pl


ciachanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. energiczne krojenie lub cięcie nożem

 (1.2) pot. eliminowanie pewnej części czegoś

 (1.3) pot. robienie

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Jak poszło Sabinie ciachanie fotek w górach?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciachnięcie n., obciach mos./mrz.

 czas. ciachać ndk., ciachać się ndk., ciachnąć dk.

 wykrz. ciach

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) strzelanie, walenie

Wiktionary


ciachać

potocznie: ciąć, krajać, rąbać


SJP.pl


ciachnięcie

potocznie: uciąć, ukrajać, rąbnąć


SJP.pl


ciachnąć

potocznie: uciąć, ukrajać, rąbnąć


SJP.pl


ciacho

1. potocznie: atrakcyjny fizycznie mężczyzna; słodziak;
2. zgrubienie od: ciastko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zgrub. ciasto, ciastko

 (1.2) pot. przystojny i wysportowany, atrakcyjny mężczyzna

Wiktionary

Ciacho – polska komedia w reżyserii Patryka Vegi, której premiera odbyła się na początku 2010. Zdjęcia trwały 27 dni i zakończyły się w sierpniu 2009.

W ciągu 31 dni wyświetlania w polskich kinach wpływy ze sprzedaży biletów wyniosły 15 539 950 zł.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Upiekłam pyszne ciacho. Chcesz spróbować?

 (1.2) Z twojego brata to niezłe ciacho jest.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕaxɔ, AS: ćaχo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciasteczko n., ciasto n., ciastownia ż., ciastowy mos.

 przym. ciastowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przystojniak

Wiktionary


ciachrocz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. partacz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bazger, complok, dudra, pyprok; gw. Śląsk Cieszyński niszczyż

Wiktionary


ciak

nazwisko


SJP.pl


cialis

nazwa handlowa leku stosowanego w leczeniu zaburzeń erekcji, zawierającego tadalafil


SJP.pl


ciamajda

(r. męski) mężczyzna flegmatyczny, nieudolny; ciapa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

 (1.1) pot. człowiek niezdarny, ślamazarny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕãˈmajda, AS: ćãmai ̯da

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fajtłapa, niezdara, fujara, ciapa, oferma, safanduła, niedołęga, gamoń, ułomek

Wiktionary


ciamajdowatość

→ ciamajdowaty


SJP.pl

Patrz:

ciamajdowaty

ciamajdowaty

potocznie: ślamazarny, niezdarny, nieudolny; ciapowaty, ofermowaty, ciapciowaty


SJP.pl


ciamcia

(rodzaj żeński) lekceważąco o kobiecie flegmatycznej, ślamazarze; także o mężczyźnie, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym; niedorajda


SJP.pl


ciamcialamcia

potocznie: kobieta niezdarna, powolna, niepotrafiąca radzić sobie w życiu; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym; ciamciaramcia, ciamcia, siermięga, ciemięga, niedojda, niedorajda, oferma, ciamajda


SJP.pl


ciamciaramcia

potocznie: mężczyzna niezdarny, powolny, niepotrafiący radzić sobie w życiu; ciamcialamcia, ciamcia, ciemięga, niedojda, niedorajda, oferma, ciamajda


SJP.pl


ciamkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ciamkać.

 (1.2) odgłos wydawany, gdy się ciamka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Bobcio maczał w soku herbatniki i zjadał je bez apetytu, lecz za to z głośnym ciamkaniem.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciamkać

Wiktionary


ciamkać

mlaskać; potocznie:
1. jeść głośno; cmoktać, cmokać, smoktać, glamać;
2. o substancjach płynnych lub półpłynnych: chlupać, chlupotać, pluskać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. ciamknąć)

 (1.1) rozdzielając wargi lub odrywając język od podniebienia, wydawać charakterystyczny odgłos

 (1.2) odrywając się od czegoś lub uderzając o coś, wydawać charakterystyczny odgłos podobny do ciamkania (1.1)

 (1.3) wydobywać z czegoś ciecz ustami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciamknięcie n.

 czas. ciamknąć dk.

 przym. mlaskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mlaskać

 (1.2) mlaskać, chlupać, chlupotać, klapać

 (1.3) ssać

Wiktionary


ciangsi

prowincja w Chinach; Jiangxi, Kiangsi


SJP.pl


ciangsu

prowincja w Chinach; Jiangsu, Kiangsu


SJP.pl


cianoju

japońska ceremonia picia herbaty


SJP.pl


cianowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Skała;

Wiktionary

Cianowice (do 31 grudnia 2014 Cianowice Duże) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Skała przy drodze wojewódzkiej nr 794. Wieś jest siedzibą sołectwa "Cianowice".

Do 1954 roku siedziba gminy Cianowice. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Cianowice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia


ciao

pozdrowienie włoskie odpowiadające polskiemu: cześć!


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) pot. żart. cześć (na pożegnanie)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ciao – maskotka o imieniu Ciao promowana podczas mistrzostw świata we Włoszech w 1990 roku
  • Ciao – film fabularny w reż. Yen Tan z 2008 roku
  • Ciao – japoński magazyn z shōjo-mangami
  • Ciao – porównywarka cen popularna w krajach Europy Zachodniej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ɕaw, AS: ćau̯

Wiktionary


ciap

wyraz, zwykle powtórzony, mający oddawać odgłos powstający podczas chodzenia po błocie, chlupotania wody itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) reg. but używany w domu, kapeć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po domu chodzę w ciapach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapeć, pantofel, bambosz, laczek, papuć, papeć

Wiktionary


ciapa

(r. męski) mężczyzna flegmatyczny, nieudolny; ciamajda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. coś półpłynnego, mieszanina płynu i składników stałych

 (1.2) pot. osoba niezdarna lub ślamazarna

 (1.3) pot. nieregularna, spora plama

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po odwilży z niesprzątniętego śniegu zrobiła się paskudna ciapa na chodnikach.

 (1.2) Ależ z niego ciapa – wszystko robi tak powoli i niezdarnie.

 (1.3) Krawaty w wielkie ciapy kolorowe w ogóle nie istnieją. No, może znajdziecie je na obrzeżach w sklepach z tzw. absolutnym szajsem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕapa, AS: ćapa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciapowatość ż., ciapciak m., ciapek m., Ciapek m., ciapy nmos., ciapanie n., ciapnięcie n., naciapanie n., wyciapanie n., obciapanie n., uciapanie n.

:: zdrobn. ciapka ż.

 czas. ciapać ndk., ciapnąć dk., naciapać dk., wyciapać dk., obciapać dk., uciapać dk.

 przym. ciapowaty

 przysł. ciapowato

 wykrz. ciap ciap, ciapu ciap

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) papka, breja

 (1.2) ciamajda, ślamazara, oferma, niezdara

Wiktionary


ciapaczka

pogardliwie: kobieta o ciemniejszej karnacji (głównie Arabka i Hinduska); ciapata


SJP.pl


ciapak

ciapaty; pogardliwie:
1. osoba o ciemniejszej karnacji (zwykle Arab lub Hindus);
2. emigrant z Bliskiego Wschodu, mieszkający w Europie


SJP.pl


ciapanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) powolne chodzenie, zwłaszcza w błocie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciapać

 wykrz. ciap, ciap

 rzecz. ciapa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) człapanie

Wiktionary


ciapata

pogardliwie: dotyczący osoby o ciemniejszej karnacji (głównie Araba i Hindusa)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. okrągły, cienki, przaśny, pszenny placek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciapaty mos.

Wiktionary


ciapaty

pogardliwie: dotyczący osoby o ciemniejszej karnacji (głównie Araba i Hindusa)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. obraź. osoba pochodząca z Indii, Pakistanu, Bangladeszu lub krajów arabskich

 (1.2) pogard. obraź. osoba ciemnoskóra

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: kulin. ciapata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powstało nowe obraźliwe słownictwo stworzone przez polskich imigrantów na określenie mieszkańców Bliskiego Wschodu, Afryki Północnej i Azji Południowej – „ciapki”, „ciapaci”, „beżowi” (…), „szmatogłowi”, „muzole” oraz „muslimy”.

 (2.1) Sonam, żeby zaoszczędzić chleb, często piecze nam „ciapaty", czyli podpłomyki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciapaciątko n., ciapata ż.

:: fż. ciapatka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pakol, arabus, szmatogłowy

 (1.2) pogard. ciapol, ciapak, ciapata, ciapatka, brudas, smoluch, pastowaniec, czarnuch, asfalt

Wiktionary


ciapać

potocznie:
1. uderzać nożem;
2. iść z trudem, w błotnistym terenie


SJP.pl

czasownik

 (1.1) iść z trudem, zwłaszcza po błocie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciapanie n., ciapa ż.

 czas. ciapnąć dk.

Wiktionary


ciapcia

(r. żeński) potocznie: kobieta niezdarna, ślamazarna; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym; niezdara, ciamajda, ślamazara


SJP.pl


ciapciak

potocznie: człowiek mało energiczny i nieporadny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś nieporadny lub niezdarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciapa ż.

Wiktionary


ciapciać

potocznie:
1. rozdrabniać i rozgarniać jedzenie; ciapać;
2. pryskać drobnymi kroplami na wszystkie strony; ciapać;
3. niedbale malować pędzlem; ciapać;
4. chodzić w miękkich butach;
5. o deszczu: padać; paciać;
6. ciapciać się -
a) grzebać się lub pokrywać się czymś mokrym, mazistym; ciaprać się, paćkać się, paprać się, paciać się;
b) rozmazywać się; ciaprać się, paćkać się, paprać się, paciać się;
c) wykonywać długo jakąś czynność; babrać się, paćkać się, paprać się


SJP.pl


ciapciowaty

potocznie: ślamazarny, niezdarny, nieudolny; ciamajdowaty, ofermowaty, ciapowaty


SJP.pl


ciapek

potocznie:
1. deseń na tkaninie, papierze itp. w postaci plamek, kropek, kresek;
2. tkanina o takim wzorze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zoonim popularne imię dla psa, zwłaszcza umaszczonego w plamaamy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciapa ż.

Wiktionary


ciapeć

potocznie, rzadko: miękki but do chodzenia po domu; łapeć, kapeć, kapuć, papeć, papuć, laczek


SJP.pl


ciapka

drobna plamka, kreska, punkt itp. często wchodzące w skład deseniu, wzoru na jakimś tle


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) drobna plamka, często wchodząca w skład deseniu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciapa ż.

Wiktionary


ciapkapusta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. reg. śląska potrawa z kiszonej kapusty wymieszanej z purée ziemniaczanym;

Wiktionary

Ciapkapusta – śląskie danie przygotowywane z purée ziemniaczanego i kapusty, zwykle kiszonej.

Do ciapkapusty dodawany jest podsmażony i pokrojony w kostkę boczek, kiełbasa lub zrumieniona cebula. Potrawę tę zwykle podaje się z mięsem (często z żeberkami).

Należy do potraw tradycyjnie umieszczanych na wigilijnym stole.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na Górnym Śląsku ciapkapuście tradycyjnie towarzyszą w obiadowym daniu żeberka, kiełbasa, ryba albo karminadle, a rzadziej spożywa się ją jako samoistne danie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciaperkapusta, ciaperkrałt, ciamkrałt, pot. ciaprówa, posp. ćpocha, klaplastra

Wiktionary


ciapki

potocznie:
1. deseń na tkaninie, papierze itp. w postaci plamek, kropek, kresek;
2. tkanina o takim wzorze


SJP.pl


ciapowato

przysłówek

 (1.1) w sposób ciapowaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciapowatość ż., ciapa ż.

Wiktionary


ciapowatość

1. ślamazarność, nieporadność, guzdralstwo;
2. lepkość, galaretowatość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest ciapowate; cecha tych, którzy są ciapowaci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciapa m./ż.

 przym. ciapowaty

 przysł. ciapowato

Wiktionary


ciapowaty

potocznie: ślamazarny, niezdarny, nieudolny; ciamajdowaty, ofermowaty, ciapciowaty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. ślamazarny, niezdarny (o osobie)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciapowatość ż., ciapa ż.

Wiktionary


ciaprać

potocznie:
1. brudzić; walać, babrać, kidać, fajdać, syfić;
2. pokrywać czymś mokrym, mazistym; paciać, paćkać


SJP.pl


ciapryka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. błoto

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak puszczo ziąb to się ciapryka robi na placu.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciaprać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk maras

Wiktionary


ciara

Ciara Princess Wilson (z domu Harris, ur. 25 października 1985 w Austin w stanie Teksas) – amerykańska piosenkarka, producentka muzyczna, aktorka i modelka.

Wikipedia


ciarach

zgrubienie od: ciarki (lekkie dreszcze)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. pogard. szlachcic, szlachetka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕarax, AS: ćaraχ

Wiktionary


ciarka

owoc tarniny; tarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. owoc tarniny

Wiktionary

Ciarka (dodatkowa nazwa w j. niem. Schiorke) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Lasowice Wielkie.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie opolskim.

Położona w widłach źródłowego biegu rzek Bogacicy i Stobrawy, na nizinnych terenach Równiny Opolskiej (stanowiącej część obszaru Niziny Śląskiej) i skraju ważnej, zwartej strefy leśnej Opolszczyzny – Stobrawskiego Parku Krajobrazowego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Ciarka ż., ciarki nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tarka

Wiktionary


ciarki

lekkie dreszcze; mrowie


SJP.pl


ciarkowski

nazwisko


SJP.pl


ciary

zgrubienie od: ciarki (lekkie dreszcze)


SJP.pl


ciaseński

przymiotnik od: Ciasna


SJP.pl


ciasna

1. niewygodny, zbyt mały lub wąski;
2. taki, w którym jest mało miejsca;
3. ograniczony, bez perspektyw


SJP.pl

Ciasna (niem. "Cziasnau") – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie lublinieckim, w gminie Ciasna. Historycznie leży na Górnym Śląsku.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Ciasna. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia


ciasnawy

o niedostatecznych rozmiarach; niewygodnie mały


SJP.pl


ciasno

przysłówek sposobu

 (1.1) tak, że nie ma wiele wolnego miejsca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brałem z sobą pisma i ręcznik, który ciasno zwijałem i podtykałem pod głowę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciaśnina ż., ciasnota ż.

 przym. ciasny, ciaśniutki

 przysł.

:: zdrobn. ciaśniutko

Wiktionary


ciasnocha

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. koszula

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕasˈnɔxa, AS: ćasnoχa

Wiktionary


ciasnogłowy

taki, który jest ograniczony intelektualnie, ma wąskie horyzonty umysłowe; tępy, ograniczony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) człowiek ograniczony umysłowo, nieobejmujący ogółu problemów, z którymi się styka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Parlamencie Europejskim pełno jest ciasnogłowych decydentów, którym trudno przychodzi zrozumieć przyczyny obecnego kryzysu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕasnɔɡˈwɔvɨ, AS: ćasnogu̯ovy

Wiktionary


ciasnota

1. zbyt mała przestrzeń, brak miejsca;
2. zbyt mały rozmiar jakiejś części ubrania;
3. w przenośni: brak szerszych horyzontów myślowych; ubóstwo umysłowe, ograniczoność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) brak przestrzeni, brak wolnego miejsca

 (1.2) przen. niski poziom umysłowy, ograniczoność, brak szerokich horyzontów umysłowych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕasˈnɔta, AS: ćasnota

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ciasny

 czas. ścieśniać, zacieśniać

 przysł. ciasno

 rzecz. ciaśnina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) tępota

Wiktionary


ciasność

przestarzale: ciasnota;
1. zbyt mała przestrzeń, brak miejsca;
2. zbyt mały rozmiar jakiejś części ubrania;
3. w przenośni: brak szerszych horyzontów myślowych; ubóstwo umysłowe, ograniczoność


SJP.pl


ciasny

1. niewygodny, zbyt mały lub wąski;
2. taki, w którym jest mało miejsca;
3. ograniczony, bez perspektyw


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, w którym jest mało miejsca

 (1.2) o ubraniu: zbyt mały lub wąski

 (1.3) przen. ograniczony, zaściankowy

 (1.4) stpol. biedny

 (1.5) stpol. przykry

 (1.6) stpol. surowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pokoik jest malutki i ciasny, z widokiem na plac przed kościołem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕasnɨ, AS: ćasny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciaśnina ż., ciasnota ż.

 przysł. ciasno

 przym. ciaśniutki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) wąski

Wiktionary


ciasteczko

1. fragment tekstu wysyłany przez serwis internetowy do przeglądarki internauty, pozwalający m.in. na zapamiętanie danych i utrzymanie sesji; cookie, kuki;
2. zdrobnienie od: ciastko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od ciastko

 (1.2) pot. atrakcyjna seksualnie dziewczyna

 (1.3) inform. zestaw informacji wysyłany przez serwer i przechowywany na komputerze użytkownika, zawierający informacje wykorzystywane później przez serwer;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ciasteczko – małe ciastko
  • ciasteczko (ciastko, cookie) – pojęcie informatyczne
  • Ciasteczko (Cake) – amerykańsko-kanadyjski film komediowy z 2005 roku, reż. Nisha Ganatra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta firma produkuje wyborne ciasteczka z wiśnią.

 (1.2) Ej, ciasteczko, jakbyś tu jeszcze kiedyś była, to odezwij się na GG.

 (1.3) Gdy tylko uda się skraść ciasteczko, można mieć dostęp do konta ofiary bez hasła przez długi czas.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕaˈstɛt͡ʃkɔ, AS: ćastečko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciastowy mos., ciastownia ż., ciasto n., ciastko n.

:: zgrub. ciacho n.

 przym. ciasteczkowy, ciastowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ciacho

 (1.3) cookie

Wiktionary


ciasteczkowy

→ ciasteczko


SJP.pl

Patrz:

ciasteczko

ciastek

wyrób cukierniczy m.in. z mąki, wody i jaj


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ciastek – animowana postać z serii filmów Shrek, ludzik z piernika
  • Barbara Ciastek – polska lekarka, diagnosta laboratoryjny
  • Grzegorz Ciastek (1955–2007) – polski gimnastyk
  • Józef Ciastek (1920–2012) – polski skrzypek ludowy

Wikipedia


ciastkarka

1. kobieta zajmująca się wyrobem ciast i ciastek;
2. właścicielka lub pracownica ciastkarni


SJP.pl


ciastkarnia

1. zakład produkujący ciastka;
2. sklep z ciastkami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sklep z ciastkami

Wiktionary


ciastkarski

dotyczący ciastkarza, ciastkarni, wytwarzania ciastek


SJP.pl


ciastkarstwo

1. wypiek ciastek;
2. zawód ciastkarza


SJP.pl

Ciastkarstwo – dział wytwórczości ściśle związany z piekarstwem i cukiernictwem, zajmujący się głównie produkcją tzw. pieczywa cukierniczego nietrwałego, np. drożdżowego (strucla, baba wielkanocna, placek) oraz innych nietrwałych produktów, takich jak ciastko, tort, keks itp.

Wikipedia


ciastkarz

1. osoba zajmująca się wyrobem ciast i ciastek;
2. właściciel lub pracownik ciastkarni


SJP.pl


ciastko

wyrób cukierniczy m.in. z mąki, wody i jaj


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. mały, słodki wypiek, często zdobiony kremem, owocami, lukrem;

Wiktionary

Zobacz też: ciastko – pojęcie informatyczne.

Ciastko – rodzaj zazwyczaj słodkiego wyrobu cukierniczego o różnorodnych kształtach, smakach, wielkości i sposobach przygotowywania. Ciastka są mniejsze od ciast i przeznaczone na jedną porcję.

W technologii ciastkarskiej stosuje się następujący podział ciastek ze względu na sposób ich formowania:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na Boże Narodzenie pieczemy domowe ciastka z cynamonem.

 (1.1) Zaprosiłem dziewczynę na ciastka do cukierni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕastkɔ, AS: ćastko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciasto n., ciastkarz m., ciastkarnia ż.

:: zdrobn. ciasteczko n.

 przym. ciasteczkowy, ciastkowy, ciastowy, ciastowaty

Wiktionary


ciastkować

potocznie:
1. ciastkować się - o podkładzie na twarz: zbrylać się na skórze;
2. jeść ciastka;
3. piec ciastka


SJP.pl


ciastkowy

→ ciastko


SJP.pl

Patrz:

ciastko

ciasto

1. gęsta masa z mąki, wody, jaj i innych składników
2. wypiek z takiej masy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. surowy półprodukt, gęsta masa powstała z połączenia mąki z wodą, mlekiem lub innymi spożywczymi produktami;

 (1.2) kulin. słodki, deserowy wypiek, zwykle w formie placekacka;

Wiktionary

Ci

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szybko zagnieść ciasto i wstawić na godzinę do lodówki.

 (1.1) audio|Pl-zawsze podbierałem mamie dużą i słodką grudę kruszonki zanim zdążyła posypać ciasto.ogg. Zawsze podbierałem mamie dużą i słodką grudę kruszonki, zanim zdążyła posypać ciasto.

 (1.2) Może spróbujesz tego pysznego ciasta z owocami?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕastɔ, AS: ćasto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciastko n., ciastownia ż., ciastowy m., ciastkarnia ż., ciastkarstwo n., ciastkarz m.

:: zdrobn. ciasteczko n.

:: zgrub. ciacho n.

 przym. ciastowy, ciastowaty, ciastkarski, ciastkowy, ciasteczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) placek

Wiktionary


ciastoholiczka

kobieta uwielbiająca jeść ciasto


SJP.pl


ciastoholik

osoba, która uwielbia jeść ciasto


SJP.pl


ciastolina

masa plastyczna z mąki, wody i soli, przypominająca plastelinę


SJP.pl

Ciastolina – masa plastyczna przeznaczona dla dzieci, przypominająca swoim własnościami mechanicznymi plastelinę. W skład wchodzą m.in. mąka, woda, sól oraz składniki odpowiadające za gładką strukturę, zapach, barwę i zabezpieczające przed pleśnieniem. Dokładny skład ciastoliny jest tajemnicą handlową.

Wikipedia


ciastolinowy

→ ciastolina


SJP.pl

Patrz:

ciastolina

ciastowatość

→ ciastowaty


SJP.pl

Patrz:

ciastowaty

ciastowaty

o konsystencji ciasta; elastyczny, miękki


SJP.pl


ciastować

żartobliwie: przygotowywać lub jeść ciasto


SJP.pl


ciastownia

dział w piekarni zajmujący się przygotowywaniem i przechowywaniem ciasta na pieczywo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dział piekarni, w którym przygotowuje się ciasto na pieczywo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕaˈstɔvʲɲa, AS: ćastovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciasto, ciastko, ciasteczko, ciastowy, ciastkarnia, ciastkarstwo, ciastkarz, ciacho

 przym. ciastowy, ciastowaty, ciastkarski

Wiktionary


ciastowy

związany z ciastem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od ciasto

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pracownik piekarni, który zajmuje się przygotowywaniem ciasta na pieczywo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕaˈstɔvɨ, AS: ćastovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciasto, ciastko, ciasteczko, ciastownia, ciastkarnia, ciastkarstwo, ciastkarz, ciacho

 przym. ciastowaty, ciastkarski

Wiktionary


ciastoń

nazwisko


SJP.pl


ciaszczyk

nazwisko


SJP.pl


ciaszkiewicz

nazwisko


SJP.pl


ciaćkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ciaćkać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciaćkać

Wiktionary


ciaćkać

1. rzadko, regionalnie: pieścić, bawić; cackać, ceckać;
2. ciaćkać się - regionalnie: cackać się (1. obchodzić się z czymś lub z kimś czule; 2. poświęcać zbyt wiele czasu na wykonywanie jakiejś czynności); ciećkać się (regionalnie), ceckać się (regionalnie)


SJP.pl


ciałeczko

zdrobnienie od: ciałko


SJP.pl


ciałko

1. zdrobniale o ciele (w znaczeniu organizmu człowieka lub zwierzęcia albo zespołu tkanek okrywających szkielet);
2. drobny twór pełniący określone funkcje w organizmie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: ciało

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ciałko białawe – struktura powstająca w wyniku degradacji ciałka żółtego
  • ciałko blaszkowate (ciałko Vatera-Paciniego) – receptor dotyku i nacisku
  • ciałko Cajala – sferyczne inkluzje, ziarnistości dostrzegane w jądrach komórkowych komórek proliferujących
  • ciałko dotykowe – zakończenie czuciowe otoczone torebką
  • ciałko kierunkowe, polocyt, ciałko polarne – mała komórka oddzielająca się od komórki jajowej zwierząt
  • ciałko nerkowe, ciałko Malpighiego – część nefronu zbudowana z kłębuszka nerkowego (sieć dziwna) oraz otaczającej go torebki Bowmana
  • chloroplast, ciałko zieleni – organellum komórkowe występujące u roślin i glonów eukariotycznych
  • erytrocyt, czerwone ciałko krwi – morfotyczny składnik krwi
  • ciałko żółte – efekt przekształceń pęcherzyka jajnikowego

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ciało n.

Wiktionary


ciało

1. organizm ludzki lub zwierzęcy jako całość;
2. zwłoki;
3. tkanki obrastające szkielet człowieka lub zwierzęcia;
4. obiekt lub substancja o określonych właściwościach;
5. w matematyce: dowolny zbiór co najmniej dwóch elementów, w którym określone są i wykonalne działania dodawania i mnożenia, przy spełnieniu określonych warunków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) organizm ludzki lub zwierzęcy

 (1.2) zwłoki człowieka lub zwierzęcia

 (1.3) fiz. chem. materia, substancja

 (1.4) mat. zbiór, którego każde dwa elementy mogą być dodane, odjęte, pomnożone i podzielone (z wyjątkiem dzielenia przez zero);

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ciało ludzkie
  • ciało – pojęcie z dziedziny fizyki
  • ciało – pojęcie matematyczne dotyczące algebry ogólnej
  • ciało zbiorów – pojęcie matematyczne dotyczące teorii mnogości i stosowane w teorii miary
  • Ciało – opowiadanie S. Kinga z 1982
  • Ciało – film fabularny produkcji polskiej z 2003
  • „Ciało” – singel Ewy Farnej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ryza papieru, którą wręczył mi gość, zaskoczyła mnie bardziej, niż jego zdziwił widok mojego ciała sauté. Mimo to wzięłam pakunek w ręce, a on poklepał mnie po pośladkach i mruknął: – Takie dupsko to rozumiem!

 (1.1) Do skóry, do ciała przylgnęły mi kości, / ocaliłem tylko ciało moich dziąseł.

 (1.2) W mieszkaniu leżało ciało starej kobiety.

 (1.3) Gwiazda jest ciałem fizycznym.

 (1.4) Liczby rzeczywiste tworzą ciało.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕawɔ, AS: ćau̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cielesność ż., cielistość ż.

:: zdrobn. ciałko n.

:: zgrub. cielsko n.

 przym. cielesny, cielisty

 przysł. cieleśnie, cieliście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciałko, mięso

 (1.2) zwłoki, truchło, trup

Wiktionary


ciałokupiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. handlarz niewolników

 (1.2) stpol. sutener

Wiktionary


ciałopalenie

palenie zwłok w ofierze; całopalenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) etn. obrzędowe spalanie zwłok człowieka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stało się to między IX a XI wiekiem naszej ery, gdy ludy środkowoeuropejskie nawróciły się na chrześcijaństwo i w związku z tym musiały zrezygnować z ciałopalenia zmarłych.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ciałopalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kremacja

Wiktionary


ciałopalny

związany ze spaleniem, spopieleniem zwłok w ramach obrzędu pogrzebowego, np. pogrzeb ciałopalny, grób ciałopalny


SJP.pl


ciałopodobny

przypominający z wyglądu ciało ludzkie


SJP.pl


ciałopozytywność

akceptacja własnego ciała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) psych. pozytywne, pozbawione kompleksów nastawienie do własnego ciała i jego mankamentów;

Wiktionary

Ci

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ciałopozytywny

Wiktionary


ciałopozytywny

dotyczący akceptacji własnego ciała bez względu na jego wygląd


SJP.pl


ciaśniej

stopień wyższy od przysłówka: ciasno


SJP.pl


ciaśniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ciasny


SJP.pl


ciaśnina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. ciasne przejście, ciasne miejsce

 (1.2) daw. geogr. zwężenie obszaru wodnego pomiędzy dwoma akwenami (oceanami, morzami lub jeziorami)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ciasny

 rzecz. ciasnota ż.

 przysł. ciasno

 czas. ścieśniać ndk., zacieśniać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) war. współcz. cieśnina

Wiktionary


ciaśniutki

zdrobnienie od: ciasny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: ciasny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕäɕˈɲutʲci, AS: ćäśńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ciasny

 przysł. ciasno

Wiktionary


ciba

nazwisko


SJP.pl


cibalgin

[czytaj: c-ibalgin] nazwa handlowa leku przeciwbólowego i przeciwgorączkowego, zawierającego propyfenazon; Cibalgina


SJP.pl


cibalgina

[czytaj: c-ibalgina] nazwa handlowa leku przeciwbólowego i przeciwgorączkowego, zawierającego propyfenazon; Cibalgin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. pabialgina

Wiktionary


cibazol

[czytaj: c-ibazol] historyczna nazwa handlowa leku przeciwbakteryjnego zawierającego sulfatiazol


SJP.pl


cibor

roślina bagienna z rodziny turzycowatych


SJP.pl


cibora

roślina bagienna z rodziny turzycowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Cyperus|L.|ref=tak., rodzaj roślin należący do rodziny ciborowatych, liczący 686 gatunków;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju cibor (1.1)

Wiktionary

Ci

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Posadziliśmy cibory i czekamy na plony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciborowate lm nm., ciborowce lm nm.

Wiktionary


ciborowate

rodzina bylin podobnych do traw, dawniej turzycowate


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Cyperaceae|Juss.|ref=tak., rodzina roślin należąca do rzędu wiechlinowców;

Wiktionary

Ciborowate, turzycowate ("Cyperaceae") – rodzina roślin w rzędzie wiechlinowców. Obejmuje około 5500 gatunków zgrupowanych w 109 rodzajów. Rodzina jest kosmopolityczna – jej przedstawiciele spotykani są na całym świecie, szczególnie często w strefie klimatu umiarkowanego chłodnego. Zajmują najczęściej siedliska mokradłowe. Są to rośliny zielne cechujące się znaczną redukcją kwiatów. Charakterystyczne są także trójkanciaste, pełne łodygi z trawiastymi liśćmi wyrastającymi w trzech rzędach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Blaszka liścia ciborowatych jest całobrzega lub drobnopiłkowana.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cibora ż., ciborowce lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) turzycowate

Wiktionary


ciborowaty

o cechach ciborowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


ciborowce

przedstawiciel rzędu roślin z klasy jednoliściennych; turzycowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Cyperales|Hutch.|ref=tak., rząd roślin należący do klasy jednoliściennych;

Wiktionary

Ciborowce, turzycowce ("Cyperales") – rząd roślin wyróżniany w niektórych systemach klasyfikacyjnych w obrębie jednoliściennych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do rzędu ciborowców zalicza się ciborowate.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cibora ż., ciborowate lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) turzycowce

Wiktionary


ciborowiec

przedstawiciel rzędu roślin z klasy jednoliściennych; turzycowiec


SJP.pl


ciborowski

nazwisko


SJP.pl


ciborski

nazwisko


SJP.pl

Ciborski – odmiana herbu Jastrzębiec

Wikipedia


cic

Congregatio Sororum Immaculatae Conceptionis Beatae Mariae Virginis, zakon niepokalanek


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Codex iuris canonici
  • Corpus iuris civilis
  • Counter Intelligence Corps
  • Christian Information Centre

Wikipedia


cicciolina

[czytaj: cziczolina] pseudonim artystyczny Ilony Staller, włoskiej aktorki pornograficznej węgierskiego pochodzenia


SJP.pl


cicero

[czytaj c-icero] cycero;
1. stopień pisma o wielkości 12 punktów typograficznych;
2. jednostka długości w układzie wielkości drukarskich wynosząca 12 punktów typograficznych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cycero – jednostka długości używana w poligrafii
  • Marek Tuliusz Cyceron – rzymski prawnik, retor i filozof.
  • Elyas Bazna ps. „Cicero” – niemiecki szpieg pochodzenia tureckiego, działający w okresie II wojny światowej.
  • Cícero – piłkarz z Gwinei Bissau.
  • Cicero Moraes – brazylijski twórca grafiki komputerowej.
  • Cicero – miejscowość w stanie Illinois, w hrabstwie Cook
  • Cicero – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Hamilton
  • Cicero – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Onondaga
  • Cicero – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Outagamie
  • Cicero () – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Cook
  • Cicero () – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Tipton
  • Cicero () – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Onondaga

Wikipedia


cicerone

[czytaj: cziczerone] osoba oprowadzająca po muzeach itp.; przewodnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. przewodnik oprowadzający po zabytkach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po Rzymie oprowadzał nas radosny cicerone, którego poleciła jedna zakonnica.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃʲit͡ʃɛˈrɔ̃nɛ, AS: čʹičerõne

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciceronować ndk.

Wiktionary


ciceroniański

w retoryce: zdanie cyceroniańskie, okres cyceroniański - starannie zbudowany fragment wypowiedzi, o dużej złożoności i kunsztownej formie


SJP.pl


ciceronowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ciceronować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciceronować

Wiktionary


ciceronować

[czytaj: cziczeronować] oprowadzać zwiedzających, pełnić funkcję cicerona


SJP.pl


cichacz

potocznie: potajemne wypuszczenie gazów z organizmu; cichy bąk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żart. ciche pierdnięcie

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. cicho

 wykrz. cicho

Wiktionary


cichaczem

potocznie: po cichu, milczkiem, potajemnie; cichcem


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) bez wywoływania hałasu, po cichu, niepostrzeżenie, ukradkiem

 (1.2) w tajemnicy przed innymi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕiˈxat͡ʃɛ̃m, AS: ćiχačẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cisza ż.

 wykrz. cisza

 przym. cichy

 czas. cichnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cichcem, niepostrzeżenie

 (1.2) bez rozgłosu, chyłkiem, cichcem, dyskretnie, pod osłoną nocy, po kryjomu, potajemnie, skrycie, tajnie, ukradkiem, w tajemnicy

Wiktionary


cichawy

nieco cichy; mało słyszalny, niegłośny, niehałaśliwy


SJP.pl

Cichawy – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, w gminie Sońsk.

Na terenie obecnie istniejącej wsi Cichawy prawdopodobnie już w czasach starożytnych istniały pierwsze formy osadnictwa. Na jednej z żwirowni w latach 60. XX wieku odkryto prymitywne piece hutnicze które nazywano dymarkami. Znaleziono także gliniane skorupy datowana na około 2000 – 3000 lat p.n.e.

Wikipedia


cichański

nazwisko


SJP.pl


cichcem

potocznie: po cichu, milczkiem, potajemnie; cichaczem


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) bez wywoływania hałasu, po cichu, niepostrzeżenie, ukradkiem

 (1.2) w tajemnicy przed innymi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja nie mówię, że on kręci! Że coś cichcem, na boku, odkłada dla siebie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕixt͡sɛ̃m, AS: ćiχcẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cisza ż.

 wykrz. cisza

 przym. cichy

 czas. cichnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cichaczem, niepostrzeżenie

 (1.2) cichaczem, potajemnie, skrycie

Wiktionary


cichecki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bolesław Cichecki – polski piłkarz
  • Damian Cichecki – polski piłkarz
  • Józef Cichecki – polski działacz społeczny i samorządowiec

Wikipedia


cichewicz

nazwisko


SJP.pl


cicheńki

zdrobnienie od: cichy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: cichy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕiˈxɛ̃ɲci, AS: ćiχẽńḱi

Wiktionary


cichnąć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. ścichnąć)

 (1.1) stawać się stopniowo coraz cichszym lub słabiej słyszalnym

 (1.2) przestawać rozmawiać, wydawać dźwięki lub czynić gwar

 (1.3) uspokajać się lub stawać się mniej intensywnym (np. o żywiołach)

 (1.4) przen. przestawać być obiektem zainteresowania społeczeństwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łagodny, pomyślny wiatr cichł powoli, aż wreszcie żagle obwisły jak bezsilne ręce strudzonego robotnika.

 (1.2) Obaj dziwnie cichli na dźwięk słowa "Inkwizycja".

 (1.3) Mijały godziny. Cichła burza. Kilku żeglarzy wychyliło się spod pokładu i usiłowało przebić wzrokiem ciemności.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cisza ż., cichość ż.

 czas. przyciszyć dk., przycichać ndk., wyciszyć dk., wyciszać ndk., uciszać ndk., uciszyć dk.

 przym. cichy, zaciszny

 przysł. cicho, cichaczem, cichcem, zacisznie

 wykrz. cicho, cisza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uciszać się, ściszać się, przycichać, ścichać, ucichać, głuchnąć

 (1.2) milknąć, niemieć

 (1.4) przycichać

Wiktionary


cicho

1. wydający słabo słyszalne dźwięki lub nie wydający ich wcale;
2. spokojny, wycofany


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) bez wydawania dźwięku lub o niskim natężeniu dźwięku

 (1.2) przen. nie powodując rozgłosu

wykrzyknik

 (2.1) słowo nakazujące odbiorcy zaprzestanie mówienia i wydawania dźwięków

Wiktionary

Cicho – czwarta studyjna (druga polskojęzyczna) płyta Ewy Farnej. Na płycie znajduje się 12 pop-rockowych utworów. Ostatnia piosenka to cover piosenki Urszuli pt. "Dmuchawce, latawce, wiatr" (muzyka Romuald Lipko, słowa Marek Dutkiewicz). Album został wydany 16 marca 2009 i jest polską wersją płyty "Ticho". Płyta dotarła do 16. miejsca listy OLiS w Polsce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po ogłoszeniu wyroku w sali zrobiło się bardzo cicho.

 (1.1) Możesz powtórzyć? Mówisz tak cicho, że w ogóle cię nie słyszę.

 (1.2) Sprawę tej łapówki załatwiono raczej cicho, do prasy nie przedostało się nic.

 (2.1) Cicho! Nie mogę się skoncentrować przez tę twoją paplaninę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕixɔ, AS: ćiχo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cisza ż., cichacz ż.

 przym. cichy, zaciszny, cichuchny, cichuśki

 czas. uciszać, sciszać, wyciszyć, przyciszyć, cichnąć

 wykrz. cisza

 przysł. zacisznie, z cicha

Wiktionary


cichobiegi

buty na miękkiej podeszwie


SJP.pl


cichobieżność

cecha mechanizmu lub pojazdu zdolnego do cichego poruszania się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. odprzym. cecha tego, co cichobieżne – zdolne do cichej pracy, do cichego poruszania się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowy silnik cechuje się większym momentem obrotowym oraz większą cichobieżnością.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cichobieżny

Wiktionary


cichobieżny

o urządzeniach, pojazdach: pracujący, poruszający się cicho


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) techn. o urządzeniach, maszynach, pojazdach itp.: taki, który pracuje lub porusza się cicho

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cichobieżny silnik indukcyjny o niskim poziomie drgań gwarantuje narzędziu długą żywotność.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cichobieżność ż.

Wiktionary


cichociemni

związany z działalnością cichociemnych


SJP.pl

Ci

Wikipedia


cichociemny

związany z działalnością cichociemnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. wojsk. żołnierz polski zrzucany na tereny okupowane w czasie drugiej wojny światowej;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. cc

Wiktionary


cichocki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • (18845) Cichocki – planetoida
  • Adam Cichocki (ujednoznacznienie)
  • Bartosz Cichocki – polski historyk, podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych
  • Edward Cichocki – polski architekt
  • Feliks Cichocki – polski malarz
  • Jacek Cichocki – polski socjolog i politolog
  • Jan Cichocki – polski żołnierz
  • Jan August Cichocki – polski wojskowy, uczestnik insurekcji kościuszkowskiej
  • Jarosław Cichocki – polski lekkoatleta, kulomiot
  • Kasper Cichocki – polski kanonik i kronikarz
  • Leszek Cichocki – polski funkcjonariusz SB i handlarz bronią
  • Marek Cichocki – polski filozof i politolog, historyk idei politycznych, dziennikarz i publicysta

Wikipedia


cichodajka

prostytutka, nierządnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. wulg. kobieta, która uprawia prostytucję i ukrywa ten proceder przed otoczeniem

 (1.2) gwara. więz. skazana utrzymująca stosunki seksualne z wąską grupą skazanych kobiet

 (1.5) gwara. uczn. dziewczyna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕixɔˈdajka, AS: ćiχodai ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cichodajek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) cichodaja, cichodejka

Wiktionary


cichomski

nazwisko


SJP.pl


cichopek

nazwisko


SJP.pl


cichopłuk

urządzenie do spłukiwania wodą sedesu, zastępujące tradycyjną spłuczkę


SJP.pl


cichostów

Cichostów (nazwa oboczna: Kolonia Cichostów) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie parczewskim, w gminie Milanów.

Wieś królewska w powiecie lubelskim województwa lubelskiego w 1786 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wikipedia


cichostępy

buty; obowiązywały w subkulturze Teddy Boysów i rock'n'rollowców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) przest. żart. miękkie pantofle domowe

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕixɔˈstɛ̃mpɨ, AS: ćiχostẽmpy

Wiktionary


cichosz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lucjan Cichosz – polski polityk, samorządowiec, lekarz weterynarii
  • Marian Cichosz – polski urzędnik państwowy, prawnik i polityk
  • Piotr Cichosz – polski inżynier mechanik
  • Wojciech Cichosz – rzymskokatolicki duchowny i wykładowca
  • Grażyna Cichosz – polska badaczka, profesor nauk rolniczych

Wikipedia


cichosza

przysłówek

 (1.1) neol. liter. cicho i pusto

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ulicach cichosza / na chodnikach cichosza / nie ma Mickiewicza / i nie ma Miłosza.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cichuchny, cichuśki

Wiktionary


cichowicz

nazwisko


SJP.pl


cichowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cichowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Krzynowłoga Mała
  • Cichowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Krzywiń oraz pobliskie jezioro

Wikipedia


cichowski

nazwisko


SJP.pl

Cichowski – polskie nazwisko utworzone sufiksem -(ow)ski od popularnych nazw miejscowych takich jak Cichowo, Cichów lub Ciche.

Wikipedia


cichoń

nazwisko


SJP.pl

Cichoń (929 m) – szczyt w Beskidzie Wyspowym, położony w tzw. paśmie Ostrej. Na mapie Geoportalu brak takiego szczytu, opisano natomiast w tym miejscu dwa wierzchołki: Tokań (922 m) i Księża Góra (924 m), a nazwa Cichoń oznacza część lasu na ich północno-zachodnich stokach. Przez miejscową ludność nazywany był Tokoniem, co mogłoby wskazywać, że kiedyś odbywały tu swoje toki głuszce. Obecnie miejscowa ludność używa nazwy Cichoń.

Wikipedia


cichoński

nazwisko


SJP.pl


cichość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. cisza, milczenie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕixɔɕt͡ɕ, AS: ćiχość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cichy, zaciszny, cichuchny, cichuśki

 rzecz. cisza ż.

 wykrz. cisza

 czas. wyciszyć, przyciszyć, cichnąć

 przysł. zacisznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cisza

Wiktionary


cichszy

stopień wyższy od przymiotnika: cichy


SJP.pl


cichuchno

→ cichuchny


SJP.pl

Patrz:

cichuchny

cichuchny

zdrobnienie od: cichy; cichuteńki, cichuteczki, cichuśki, cichusieńki, cichusi, cichutki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bardzo słabo słyszalny

 (1.2) bardzo niepozorny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cichość ż.

 przym. cichuteczki, cichuteńki, cichutki, cichy, cichuśki

 przysł. cicho, cichosza, cichuśko, cichuteczko, cichuteńko, cichutko

 wykrz. cicho

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cichuśki, cichutki

 (1.2) cichuśki, cichutki

Wiktionary


cichusi

zdrobnienie od: cichy; cichuteńki, cichuteczki, cichuśki, cichusieńki, cichutki, cichuchny


SJP.pl


cichusieńki

zdrobnienie od: cichy; cichuteńki, cichuteczki, cichuśki, cichutki, cichusi, cichuchny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: cichy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕixuˈɕɛ̇̃ɲci, AS: ćiχuśė̃ńḱi

Wiktionary


cichuteczki

zdrobnienie od: cichy; cichuteńki, cichutki, cichuśki, cichusieńki, cichusi, cichuchny


SJP.pl


cichuteczko

→ cichuteczki


SJP.pl

Patrz:

cichuteczki

cichuteńki

zdrobnienie od: cichy; cichutki, cichuteczki, cichuśki, cichusieńki, cichusi, cichuchny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: cichy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕixuˈtɛ̃ɲci, AS: ćiχutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cichutki, cichuchny, cichuśki

Wiktionary


cichutki

zdrobnienie od: cichy; cichuteńki, cichuteczki, cichuśki, cichusieńki, cichusi, cichuchny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: cichy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie odczuwał czyjejś wcześniejszej obecności, nie słyszał cichutkiego, szemrzącego chrobotania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕiˈxutʲci, AS: ćiχutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cichy, cichuteńki, cichuchny, cichuśki

 przysł. cichutko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cichuśki

Wiktionary


cichuśki

zdrobnienie od: cichy; cichuteńki, cichuteczki, cichutki, cichusieńki, cichusi, cichuchny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: cichy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z ukrytego gniazda dochodziło cichuśkie: pii, pii...

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕiˈxuɕci, AS: ćiχuśḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cichość ż.

 przym. cichuchny, cichuteczki, cichuteńki, cichutki, cichy

 przysł. cicho, cichosza, cichuśko, cichuteczko, cichuteńko, cichutko

 wykrz. cicho

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cichuchny, cichutki

Wiktionary


cichy

1. wydający słabo słyszalne dźwięki lub nie wydający ich wcale;
2. spokojny, wycofany


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) o małej głośności

 (1.2) spokojny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cichy – część wsi Luchów Górny, w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Tarnogród
  • Cichy – osada leśna w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Janów
  • Cichy – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. oleckim, w gminie Świętajno
  • Cichy – potok, dopływ Kiczorki
  • Cichy – potok, dopływ Wielkiego Rogoźnika
  • Cichy – potok, dopływ Rychlika
  • Cichy – nazwisko
  • Cichy – indyjski film z 2007 roku
  • Cichy – polska grupa muzyczna
  • Cichy – polski raper

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Strasznie denerwuje mnie wentylator w moim komputerze. Muszę wymienić go na jakiś cichszy.

 (1.2) Pan Karol nigdy nikomu nie przeszkadzał, to cichy i spokojny człowiek.

 (1.2) Cicha noc, święta noc, pokój niesie ludziom wszem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕixɨ, AS: ćiχy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cichość ż., cisza ż.

 czas. cichnąć, wyciszyć dk., wyciszać ndk., ściszać ndk., ściszyć dk., przyciszać ndk., przyciszyć dk.

 przym. cichutki, zaciszny, cichuchny, cichuśki

 przysł. cicho, zacisznie, cichaczem, cichcem, z cicha

 wykrz. cicho, cisza

Wiktionary


cicibabka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Spisz. ciuciubabka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Spisz ciemny dziad, ciemny marek

Wiktionary


ciciborski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ciciborem, dotyczący Cicibora

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy wieczorne gasną zorze • w Ciciborze, w Ciciborze, • pustką razi każde łoże • w ciciborską noc ad hoc.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cicibór m., Ciciborek m., ciciborzanin m., ciciborzanka ż.

Wiktionary


cicibór

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. zob. Cicibór Mały.

 (1.2) geogr. zob. Cicibór Duży.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cicibór Duży
  • Cicibór Mały
  • Cicibór (klub)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy ranne wstają zorze • w Ciciborze, w Ciciborze, • budzą się dziewczęta hoże • Cicibora kwiat od lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciciborzanka ż., ciciborzanin m.

:: zdrobn. Ciciborek m.

 przym. ciciborski

Wiktionary


cicihar

miasto w Chinach; Qiqihar


SJP.pl


cicik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. frędzel, kłąb

Wiktionary


cicisbeo

[czytaj: cziczisbeo] przyjaciel domu, mający dwuznaczne zamiary w stosunku do pani domu


SJP.pl

Ci

Wikipedia


ciczkowski

nazwisko


SJP.pl


cie

nazwa fonetyczna litery Ć


SJP.pl


ciebie

forma zaimka.

 (1.1) D. lp. zaimka osobowego ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla ciebie wszystko zrobię mamo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛbʲjɛ, AS: ćebʹi ̯e

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cię

Wiktionary


ciec

cieknąć;
1. spływać powoli; sączyć się;
2. przepuszczać wodę; przeciekać;
3. o ptakach łownych, czasem innej zwierzynie: biec szybko i niepostrzeżenie


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pociec)

 (1.1) płynąć powoli małymi strużkami

 (1.2) przepuszczać wodę z powodu nieszczelności

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ociekacz m., cieczka ż.

 przym. ciekły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cieknąć

Wiktionary


ciech

skrót od: Centrala Importowo-Eksportowa Chemikaliów; CIECh


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Ciechosław

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Protoplastą tego zacnego rodu miał być prastary Ciech.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cieszyńskość ż., Ciechosław m., Ciechosława ż., Cieszyn m.

Wiktionary


ciechan

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ciechan (postać)
  • Browar Ciechan

Wikipedia


ciechanostwo

Ciechan z małżonką; Ciechanowie


SJP.pl


ciechanowczanin

mieszkaniec Ciechanowca


SJP.pl


ciechanowczanka

mieszkanka Ciechanowca


SJP.pl


ciechanowianin

mieszkaniec Ciechanowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ciechanowa

 (1.2) osoba pochodząca z Ciechanowa, urodzona w Ciechanowie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ciechanów m.

:: fż. ciechanowianka ż.

 przym. ciechanowski

Wiktionary


ciechanowianka

mieszkanka Ciechanowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ciechanowa

 (1.2) kobieta pochodząca z Ciechanowa, urodzona w Ciechanowie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To była wyjątkowa edycja, szczególnie dla młodej ciechanowianki, która została laureatką programu telewizyjnego…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ciechanów m.

:: fm. ciechanowianin m.

 przym. ciechanowski

Wiktionary


ciechanowice

Ciechanowice (do 1945 r. niem. "Rudelstadt") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kamiennogórskim, w gminie Marciszów, w przełomie Bobru, na pograniczu Gór Kaczawskich i Rudaw Janowickich w Sudetach Zachodnich.

W miejscowości jest przystanek kolejowy Ciechanowice.

Wikipedia


ciechanowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Ciechanowicz
  • Jan Ciechanowicz
  • Jan Ciechanowicz (funkcjonariusz)
  • Jerzy Ciechanowicz

Wikipedia


ciechanowie

Ciechan z małżonką; Ciechanostwo


SJP.pl


ciechanowiec

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Ci

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛxãˈnɔvʲjɛt͡s, AS: ćeχãnovʹi ̯ec

Wiktionary


ciechanowiecki

przymiotnik od: Ciechanowiec


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • herb Ciechanowiecki
  • Albrycht Konstanty Ciechanowiecki
  • Andrzej Ciechanowiecki
  • Hipolit Konstanty Ciechanowiecki
  • Jan Ciechanowiecki
  • Krzysztof Ciechanowiecki
  • Michał Ciechanowiecki
  • Mikołaj Walerian Ciechanowiecki
  • Paweł Ciechanowiecki

Wikipedia


ciechanowski

przymiotnik od: Ciechanów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Ciechanowa, związany z Ciechanowem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zofia Ciechanowska (1896–1972) – polska literaturoznawczyni
  • Bolesław Ciechanowski (1897–1940) – pułkownik, dowódca 64. Grudziądzkiego Pułku Piechoty w 1939 roku
  • Celestyn Ciechanowski (1835–1906) – polski lekarz, powstaniec styczniowy
  • Ferdynand Dąbrowa-Ciechanowski (1759–1828) – duchowny greckokatolicki, od 1810 unicki biskup chełmski, senator
  • Franciszek Ciechanowski – greckokatolicki biskup chełmski ok. 1810 roku
  • Joachim Ciechanowski (?–1719) – duchowny greckokatolicki, od 1716 biskup pińsko-turowski
  • Wojciech Ciechanowski (ok. 1680–1721) – polski profesor matematyki, gramatyki, retoryki i poetyki
  • Zygmunt Ciechanowski (1873–?) – polski inżynier, mechanik, profesor Politechniki Lwowskiej.
  • zobacz: Ciechanów.
  • Dąbrowa
  • Skarbień.
  • 1396 osób o nazwisku Ciechanowski i

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛxãˈnɔfsʲci, AS: ćeχãnofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ciechanów m., ciechanowianin mos., ciechanowianka ż.

Wiktionary


ciechanowskie

przymiotnik od: Ciechanów


SJP.pl


ciechanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ciechana lub z nim związany


SJP.pl


ciechanów

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w województwie mazowieckim;

Wiktionary

Ci

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛˈxãnuf, AS: ćeχãnuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciechanowianin m., ciechanowianka ż.

 przym. ciechanowski

Wiktionary


ciechanówko

Ciechanówko – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim, w gminie Lidzbark. Leży 4 km od Lidzbarka na drodze wojewódzkiej nr 541 w kierunku Lubawy.

Wikipedia


ciechański

nazwisko


SJP.pl


ciechlin

Ciechlin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Pniewy.

Wikipedia


ciechnowo

wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim


SJP.pl

Ciechnowo (nazwa oboczna: Ciechnowa, niem. "Technow") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Sławoborze.

Według danych z 1 stycznia 2011 roku wieś liczyła 67 mieszkańców.

Wikipedia


ciechocin

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ciechocin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Ciechocin
  • Ciechocin – wieś w woj. lubelskim, w pow. janowskim, w gminie Modliborzyce
  • Ciechocin – wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Chojnice
  • Ciechocin – gromada

Wikipedia


ciechocinek

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w województwie kujawsko-pomorskim;

Wiktionary

Ciechocinek – miasto w Polsce położone w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim, na Kujawach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛxɔˈt͡ɕĩnɛk, AS: ćeχoćĩnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ciechocin m., ciechocinianin m., ciechocinianka ż.

 przym. ciechocinecki, ciechociński

Wiktionary


ciechocinianin

1. mieszkaniec Ciechocina;
2. mieszkaniec Ciechocinka


SJP.pl


ciechocinianka

mieszkanka Ciechocinka lub Ciechocina


SJP.pl


ciechociński

przymiotnik od: Ciechocin, Ciechocinek


SJP.pl


ciecholewski

nazwisko


SJP.pl


ciechomice

dzielnica Płocka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ciechomice – kolonia w woj. pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Kobylnica
  • Ciechomice – dzielnica Płocka
  • Ciechomice – gromada
  • Ciechomice – dawna gmina

Wikipedia


ciechomin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ciechomin – wieś w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Wola Mysłowska
  • Ciechomin – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Aleksandrów
  • Ciechomin – gromada

Wikipedia


ciechomir

dawne imię męskie


SJP.pl

Ciechomir – imię męskie pochodzenia słowiańskiego, nienotowane w źródłach staropolskich.

Wikipedia


ciechomski

nazwisko


SJP.pl


ciechostowice

wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim


SJP.pl

Ciechostowice – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie szydłowieckim, w gminie Szydłowiec. Ma status sołectwa.

Prywatna wieś szlachecka, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie radomskim województwa sandomierskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wikipedia


ciechosław

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) stpol. imię|polski|m.;

Wiktionary

Ciechosław – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Ciecho-" („uciecha, pociecha”) i "-sław" („sława”). Imię to mogło oznaczać „sławiący radość”. Zdrobnieniem jest "Ciech", od którego bierze nazwę polskie miasto Cieszyn. Zob. też Ciesław, Cieszysław.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz teść jest nie w sosie, bo daliśmy synowi na imię Ciechosław.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cieszyn m., Ciesław m., Cieszysław m.

:: zdrobn. Ciech m.

:: fż. Ciechosława ż.

Wiktionary


ciechosława

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) stpol. imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Ciechosław

Wiktionary

Ciechosława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów "Ciecho-" ("uciecha, pociecha") i "-sława" ("sława"). Imię to mogło oznaczać "sławiąca radość". Zob. też Ciesława. W źródłach polskich poświadczone od XIII wieku (1265 rok).

Ciechosława imieniny obchodzi 30 czerwca, 4 grudnia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ciotka Ciechosławy prowadzi butik w centrum Katowic.

 (1.1) Źródła polskie poświadczają używanie imienia Ciechosława w XIII wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ciesława ż., Ciech m., Cieszyn m.

:: fm. Ciechosław m.

Wiktionary


ciechosławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ciechosławy lub z nią związany


SJP.pl


ciechosławostwo

Ciechosław z małżonką; Ciechosławowie


SJP.pl


ciechosławowie

Ciechosław z małżonką; Ciechosławostwo


SJP.pl


ciechowice

wieś w Polsce położona w województwie śląskim


SJP.pl

Ciechowice ( Schichowitz, w latach 1936-1945 Oderbrück, pol. po wojnie przejściowo "Szychowice") – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Nędza, na prawym brzegu Odry.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie katowickim.

Wikipedia


ciechowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Ciechowicz – polski teatrolog, historyk teatru, krytyk teatralny i literaturoznawca
  • Magdalena Ciechowicz – polska tancerka

Wikipedia


ciechowski

nazwisko, np. Grzegorz Ciechowski (1957-2001), polski muzyk


SJP.pl


ciechów

Ciechów – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Środa Śląska.

Wikipedia


ciecier

samiec cietrzewia


SJP.pl


ciecierski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Balcer Ciecierski – polski urzędnik, poseł na Sejm
  • Faustyn Ciecierski – katolicki duchowny
  • Grzegorz Ciecierski – polski prawnik i urzędnik państwowy
  • Ignacy Ciecierski – polski urzędnik, poseł na Sejm
  • Jakub Ciecierski – polski urzędnik
  • Tomasz Ciecierski – polski malarz

Wikipedia


ciecierzyca

roślina strączkowa uprawiana w gorącym i suchym klimacie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Cicer|L.|ref=tak., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny bobowatych;

 (1.2) bot. roślina z gatunku ciecierzyca pospolita uprawiana ze względu na jadalne nasiona;

 (1.3) spoż. nasiona ciecierzycy (1.2)

Wiktionary

Ciecierzyca ("Cicer") – rodzaj roślin z rodziny bobowatych. Do rodzaju należy 45 gatunków. Występują na obszarze od Wysp Kanaryjskich do centralnej Azji i północno-wschodniej Afryki, z największym zróżnicowaniem w rejonie Morza Śródziemnego. W Polsce brak przedstawicieli tego rodzaju z wyjątkiem przejściowo dziczejącej ciecierzycy pospolitej "C. arietinum".

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Hummus to pasta z ciecierzycy i tahini.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̇t͡ɕɛˈʒɨt͡sa, AS: ćėćežyca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cieciorka ż., Ciecierzyce nmos.

 przym. ciecierzycowy, cieciorkowy, ciecierzycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) groch włoski

 (1.3) pot. cieciorka

Wiktionary


ciecierzycki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ciecierzycami, dotyczący Ciecierzyc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ciecierzyce nmos., ciecierzyca ż.

Wiktionary


ciecierzycowy

→ ciecierzyca


SJP.pl

Patrz:

ciecierzyca

ciecierzyn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ciecierzyn – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Niemce
  • Ciecierzyn – kolonia w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Strzelce Krajeńskie
  • Ciecierzyn – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Byczyna
  • Ciecierzyn – część wsi Zrębice, w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Olsztyn
  • Ciecierzyn – gromada
  • Ciecierzyn – dawny folwark, w dawnej gminie Olsztyn oraz osada leśna; obecnie części Zrębic
  • Ciecierzyn – przystanek kolejowy we wsi Ciecierzyn, w województwie lubelskim
  • Ciecierzyn – polska nazwa miejscowości Teteryn, obecnie agromiasteczko w obwodzie mohylewskim, w rejonie kruhelskim, w sielsowiecie Teteryn

Wikipedia


ciecierówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ciecierówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Rzeczniów
  • Ciecierówka – wieś woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Wąchock
  • Ciecierówka – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie brzostowickim, w sielsowiecie Pograniczny
  • Ciecierówka – rzeka na Białorusi, dopływ Świsłoczy

Wikipedia


cieciora

samica cietrzewia; cieciorka


SJP.pl


cieciorka

1. samica cietrzewia; cieciora;
2. bylina z rodziny motylkowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Coronilla|L.|ref=Coronilla (Fabaceae)., rodzaj roślin z rodziny bobowatych;

 (1.2) spoż. kulin. nasiona ciecierzycy pospolitej, nazwa systematyczna|Cicer arietinum|ref=tak.

 (1.3) ornit. samica cietrzewia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • cieciorka – rodzaj roślin
  • często stosowana nazwa kulinarna dla nasion ciecierzycy pospolitej (groch włoski)
  • cieciorka – samica cietrzewia
  • Cieciorka – część wsi Wejdo w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Łyse
  • Cieciorka – wieś w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Kaliska
  • Cieciorka – wieś na Litwie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niektóre gatunki cieciorki uprawiane są jako rośliny ozdobne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̇ˈt͡ɕɔrka, AS: ćėćorka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciecierzyca ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) groch włoski

Wiktionary


cieciorkowy

→ cieciorka


SJP.pl

Patrz:

cieciorka

cieciornik

gatunek ptaka z rodziny kurowatych


SJP.pl

Cieciornik, jarząbek cieciornik ("Bonasa umbellus") – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny kurowatych (Phasianidae). Jedyny przedstawiciel rodzaju Bonasa. Zamieszkuje Amerykę Północną. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia


cieciowa

gwarowo: żona stróża, dozorcy


SJP.pl


cieciszów

wieś w Polsce położona w województwie lubuskim


SJP.pl

Cieciszów – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żagańskim, w gminie Szprotawa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia


cieciura

nazwisko


SJP.pl


cieciówa

ekspresywnie, pogardliwie o dozorczyni, portierce (zwłaszcza w hotelu robotniczym, w akademiku)


SJP.pl


cieciówka

potocznie: budka stróża; stróżówka


SJP.pl


ciecz

ciało w ciekłym stanie skupienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. substancja o ciekłym (pośrednim między gazowym a stałym) stanie skupienia, przyjmująca kształt zbiornika, do którego jest wprowadzona

Wiktionary

Ci

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Profesor z rozwichrzoną czupryną przelewał z retorty do retorty mętną białawą ciecz, mieszał ją z substancjami, zawartymi w szeregach probówek, przygotowując jakąś reakcję.

 (1.1) Ciecz w tym zbiorniku to benzyna.

 (1.1) Temperaturę, w której ciecz zmienia się w gaz, nazywamy temperaturą wrzenia.

 (1.1) Lejka można używać między innymi wtedy, gdy trzeba przelać ciecz z jednego pojemnika do drugiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛt͡ʃ, AS: ćeč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cieczka ż., naciek mrz., nadciekłość

 przym. ciekły

 czas. cieknąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płyn

Wiktionary


cieczenie

cieknąć;
1. spływać powoli; sączyć się;
2. przepuszczać wodę; przeciekać;
3. o ptakach łownych, czasem innej zwierzynie: biec szybko i niepostrzeżenie


SJP.pl

Cieczenie to jeden z zachodzących na stokach grawitacyjnych ruchów masowych (procesów masowych), charakterystyczny dla wilgotnego klimatu równikowego Jest to powolne spełzywanie grubej warstwy zwietrzeliny mocno nasączonej wodą, które zachodzi często pod warstwą roślinności.

Wikipedia


cieczka

okres wzmożonego popędu płciowego u samic niektórych ssaków; ruja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. wet. kynol. ruja u suki psowatych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciecz ż., ciek m., cieczenie n., cieknięcie n., wycieczenie n., wycieknięcie n.

 czas. ciec ndk., cieknąć ndk., wyciec dk., wycieknąć dk.

 przym. ciekły

Wiktionary


cieczkowy

→ cieczka


SJP.pl

Patrz:

cieczka

cieczomierz

przyrząd odmierzający ilość cieczy, jaka przez niego przepływa


SJP.pl


cieczowy

związany z cieczą


SJP.pl


ciek

1. bieg wody, np. strumienia, rzeki; płynięcie, prąd, nurt;
2. w łowiectwie (zazwyczaj w liczbie mnogiej): noga ptaka z rodziny kuraków; zgrzebło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bieg cieczy, strumień płynącej cieczy

 (1.2) łow. noga ptaka z rodziny kuraków

Wiktionary

Ciek – ogólne określenie wszelkiego rodzaju wód powierzchniowych liniowych, płynących pod wpływem siły ciężkości, płynące stale lub w ciągu dłuższych okresów w wyżłobionych przez siebie łożyskach otwartych. Pojęcie cieku należy łączyć z płynącą wodą i korytem przez nią wyżłobionym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W naturze wyróżniamy cieki wodne podziemne i otwarte.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛk, AS: ćek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeciek m., cieczka ż.

 przym. ciekły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zgrzebło

Wiktionary


ciekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ciekać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciekać ndk.

Wiktionary


ciekaw

przymiotnik

 (1.1) zob. ciekawy. (forma orzecznikowa)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jestem ciekaw, czy jutro też przyjdą.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ciekawy, ciekawski

 przysł. ciekawie

 rzecz. ciekawska ż., ciekawski mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciekawy

Wiktionary


ciekawa

kobieta dociekliwa, interesująca się kimś lub czymś, pragnąca się czegoś dowiedzieć


SJP.pl


ciekawie

przysłówek

 (1.1) w sposób ciekawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeszcze rozsądniej, ciekawiej od strony konstrukcyjnej, zabezpieczono zespół napędowy przed emisją nadmiaru podczerwieni.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ciekawy, ciekaw, ciekawski, nieciekaw

 rzecz. ciekawość ż., ciekawska ż., ciekawski mos.

 czas. ciekawić

Wiktionary


ciekawiej

stopień wyższy od przysłówków: ciekawie, ciekawo


SJP.pl


ciekawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ciekawić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciekawić

Wiktionary


ciekawić

czasownik

 (1.1) interesować, wzbudzać czyjąś ciekawość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciekawi mnie co ona tam ma.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛˈkavʲit͡ɕ, AS: ćekavʹić

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ciekawy, ciekawski

 rzecz. ciekawski mos., ciekawska ż., ciekawienie n., zaciekawienie n., ciekawość

 czas. zaciekawić

 przysł. ciekawie

Wiktionary


ciekawostka

drobny fakt lub zjawisko budzące zainteresowanie; osobliwość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szczegół lub informacja budząca zainteresowanie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛkaˈvɔstka, AS: ćekavostka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ciekawy

 rzecz. ciekawość ż.

Wiktionary


ciekawostkowy

przymiotnik od: ciekawostka


SJP.pl


ciekawość

dążenie do poznania czegoś, interesowanie się czymś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chęć poznania czegoś, doświadczenia czegoś

Wiktionary

Ci

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzieci mają naturalną ciekawość otaczającego je świata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛˈkavɔɕt͡ɕ, AS: ćekavość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciekawostka ż., zaciekawienie n., ciekawski m., ciekawska ż.

 czas. ciekawić ndk., zaciekawić dk.

 przym. ciekawy, ciekawski

 przysł. ciekawie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaciekawienie, zainteresowanie

Wiktionary


ciekawska

kobieta interesująca się cudzymi sprawami; wścibska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kobieta zbyt ciekawa, wścibska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powiedz ciekawskiej, żeby nie wtykała nosa w nie swoje sprawy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciekawość ż., ciekawskość ż.

:: fm. ciekawski m.

 czas. ciekawić ndk.

 przysł. ciekawsko, ciekawiej, ciekawie

 przym. ciekaw, ciekawy, ciekawski, nieciekaw

Wiktionary


ciekawski

wścibski; potocznie:
1. zbyt dociekliwy, nadmiernie ciekawy, nazbyt interesujący się cudzymi sprawami;
2. wyrażający zbytnią ciekawość, np. ciekawskie spojrzenia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. odznaczający się zbytnią ciekawością

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. człowiek zbyt ciekawy, wścibski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy ten typek nie jest przypadkiem zbyt ciekawski?

 (2.1) Tłumek ciekawskich zgromadził się przy wybiegu z antylopami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciekawość ż., ciekawskość ż.

:: fż. ciekawska ż.

 czas. ciekawić ndk.

 przym. ciekaw, ciekawy, nieciekaw

 przysł. ciekawsko, ciekawie

Wiktionary


ciekawskość

→ ciekawski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dociekliwość, pragnienie poszerzenia wiedzy

Wiktionary

Patrz:

ciekawski

Powiązane:

 rzecz. ciekawski mos., ciekawska ż.

 przym. ciekawski

Wiktionary


ciekawszy

stopień wyższy od przymiotnika: ciekawy


SJP.pl


ciekawy

1. interesujący się, pragnący się czegoś dowiedzieć; dociekliwy;
2. wzbudzający ciekawość; interesujący; osobliwy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który się czymś interesuje, chce mieć informacje na dany temat

 (1.2) taki, który wzbudza zainteresowanie

 (1.3) łódź. taki, który szybko chodzi, cieka

 (1.4) stpol., łow. rączy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jestem ciekawy, gdzie znajdziecie otwarty sklep o tej porze.

 (1.2) Ta książka jest bardzo ciekawa. Przeczytałam ją w dwa dni.

 (1.3) Nasz pies jest więcej ciekawy, wiecznie cieka po wsi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛˈkavɨ, AS: ćekavy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciekawość ż., ciekawostka ż., zaciekawienie n., ciekawska ż., ciekawski mos.

 czas. ciekawić, ciekać

 przym. ciekawski, ciekaw, nieciekaw

 przysł. ciekawie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaciekawiony, dociekliwy

 (1.2) interesujący

 (1.3) ruchliwy

Wiktionary


ciekać

ciekać się - o samicach niektórych ssaków (głównie psowatych i kotowatych): mieć cieczkę


SJP.pl

czasownik

 (1.1) łódź. pogard. szybko chodzić

czasownik zwrotny ciekać się

 (2.1) daw. zob. dzikać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cieka na tych kulosach aż się kurzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciekanie n., ciekus

 przym. ciekawy

Wiktionary


cieki

w gwarze łowieckiej: nogi ptaków z rodziny kurakowatych (grzebiących); zgrzebła


SJP.pl


cieklin

Cieklin – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Dębowiec. Ma status sołectwa.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Cieklin.

Od 2008 roku funkcjonuje w Cieklinie Muzeum Narciarstwa im. Stanisława Barabasza.

Wikipedia


cieknąć

ciec;
1. spływać powoli; sączyć się;
2. przepuszczać wodę; przeciekać;
3. o ptakach łownych, czasem innej zwierzynie: biec szybko i niepostrzeżenie


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pocieknąć)

 (1.1) płynąć powoli strużkami

 (1.2) być nieszczelnym dla cieczy

 (1.3) łow. biec szybko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cieknie mi z nosa, czy to grypa, czy przeziębienie?

 (1.2) Nie potrafił nawet naprawić cieknącego kranu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cieczka ż., ciecz ż.

 przym. ciekły

Wiktionary

Synonimy:

 (1) war. ciec

 (1.2) przeciekać

 (1.3) umykać

Wiktionary


ciekocinko

Ciekocinko (kaszb. "Cékòcënko") – osada kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Choczewo na obszarze Pobrzeża Kaszubskiego nad rzeką Chełst. Osada jest częścią składową sołectwa Ciekocino.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia


ciekocino

Ciekocino (kaszb. "Cékòcëno, niem. Zackenzin") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Choczewo na obszarze Pobrzeża Kaszubskiego nad rzeką Chełst. Wieś jest siedzibą sołectwa "Ciekocino", w którego skład wchodzi również miejscowość Ciekocinko.

Wikipedia


ciekłokrystaliczny

zawierający substancję mogącą zmieniać swój stan z ciekłego w krystaliczny i odwrotnie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) fiz. techn. zawierający substancję zmieniającą swój stan skupienia z ciekłego w krystaliczny i odwrotnie

Wiktionary


ciekłość

→ ciekły


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest ciekłe

Wiktionary

Patrz:

ciekły

Powiązane:

 przym. ciekły

 przysł. ciekle

Wiktionary


ciekły

mający właściwości cieczy; cieknący, płynny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) fiz. mający właściwości cieczy

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lm. nmos. przesz. od: ciec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W krioterapii stosuje się różne gazy, między innymi ciekły azot, dwutlenek węgla oraz zimne powietrze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛkwɨ, AS: ćeku̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciekłość ż., ciecz, nadciekłość, cieczka, ciek, wyciek, zaciek, przeciek, naciek, ściek

 czas. ciec, cieknąć, wyciec, wyciekać, wycieknąć, przeciec, przeciekać, przecieknąć, naciec, naciekać, nacieknąć, ściec, ściekać, ścieknąć

 przym. nadciekły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płynny, cieknący

Wiktionary


cielaczek

zdrobnienie od: cielak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: cielak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na łące pasła się krowa z cielaczkiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cielak mzw., Cielętnik mrz., Cielętniki nmos., cielec mzw., cielę n., cielętnik mrz., cieliczka ż.

 przym. cielny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cielak

Wiktionary


cielak

młode krowy; cielę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zootechn. młode bydła domowego, cielę

 (1.2) łow. młode jelenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Biegali za cielakiem, bo im zwiał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛlak, AS: ćelak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cielę n., cielętnik mrz., cielec mzw., cielaczek m., Cielętnik mrz., Cielętniki nmos., cieliczka ż.

 przym. cielny, cielęcy

 czas. cielić się, ocielić się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. cielok

Wiktionary


cielec

młody byczek, cielak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) przest. młody byk, większe cielę

Wiktionary

Cielec (niem. "Czielitz") – osada leśna w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie lublinieckim, w gminie Boronów, obecnie niezamieszkana.

Osada położony jest w południowej części gminy Boronów, na jej terenie znajduje się pomnikowa lipa oraz budynek dawnej gajówki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Otacza mnie mnóstwo cielców, osaczają mnie byki Baszanu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cielę n., cielak m., cielaczek m., cielica ż., cieliczka ż., cielęciarnia ż., cielęcina ż., cielenie n., cielność ż., cielętnik mrz., ocielenie n., Cielętnik mrz., Cielętniki nmos.

 czas. cielić się ndk., ocielić się dk.

 przym. cielęcy, cielny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) byczek, buhajek

Wiktionary


cielecki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Cielecki (1849-1937) – polski podporucznik
  • Andrzej Cielecki (1928-2016) – polski elektronik, powstaniec warszawski
  • Artur Karol Cielecki-Zaremba (1850–1930) – polski właściciel dóbr, polityk, działacz społeczny, poseł do Sejmu Krajowego Galicji VII, VIII, IX i X kadencji
  • Hieronim Cielecki (1563-1627) – polski biskup rzymskokatolicki
  • Józef Cielecki – szambelan królewski, rotmistrz
  • Krzysztof Cielecki – polski urzędnik, poseł na sejm nadzwyczajny w 1613 roku
  • Marcin Cielecki (ur. 1979) – polski poeta, eseista i recenzent
  • Mieczysław Cielecki (1925–2017) – polski ekonomista, dyplomata
  • Stefan Cielecki (ok. 1830-1863) – polski dowódca
  • Tadeusz Cielecki (1941-2020) – polski prawnik, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Opolskiego
  • Włodzimierz Cielecki-Zaremba (1829 albo 1831–1882) – ziemianin, poseł do Sejmu Krajowego Galicji I kadencji (1861–1865) oraz do Rady Państwa I kadencji

Wikipedia


cielesieństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stpol. stosunek płciowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛlɛˈɕɛ̇̃j̃stfɔ, AS: ćeleśė̃ĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cielesny

Wiktionary


cielesność

→ cielesny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest cielesne, co dotyczy ciała

Wiktionary

Patrz:

cielesny

Powiązane:

 rzecz. ciało n.

 przym. cielesny

Wiktionary


cielesny

1. dotyczący ciała człowieka;
2. posiadający ludzką postać, fizyczny;
3. związany z pociągiem płciowym; zmysłowy, seksualny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący ciała i cielesności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale mu powiem: święty Pietruńku! zaklinam cię na ucho Malchusowe, nie czyńże mi wstrętu, boć to poganie tak mi popsowali szatki cielesne…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛˈlɛsnɨ, AS: ćelesny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciało n., ciałko n., cielsko n., cielesność ż., ucieleśnienie n., cielesieństwo n.

 czas. ucieleśniać ndk.

 przysł. cieleśnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fizyczny

Wiktionary


cielesz

nazwisko


SJP.pl


cieleszyn

Cieleszyn – (niem. "Friedrichsdank") wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Pruszcz. Jej obszar wynosi 444 ha. Według spisu powszechnego z 31 marca 2011 roku wieś liczyła 175 mieszkańców.

Wieś sąsiaduje ze Zbrachlinem, Konstantowem, Niewieścinem i Suponinem.

Wikipedia


cieleśnica

wieś w Polsce położona w województwie lubelskim


SJP.pl

Cieleśnica – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Rokitno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Rokitno. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 502 mieszkańców.

Wikipedia


cielica

młoda jałówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. młoda krowa, która nie miała jeszcze potomstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cielec mzw., cielę n.

:: zdrobn. cieliczka ż.

 przym. cielny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jałoszka, jałówka

Wiktionary


cieliczanka

wieś w Polsce


SJP.pl

Cieliczanka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Supraśl.

Wikipedia


cieliczka

cielę, samiczka w pierwszych trzech miesiącach życia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. zdrobn. od cielica

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pamięta ją małą cieliczką, zabeczaną, potem jałówką większą, strasznie chytką, a wreszcie krową stateczną już od siedmiu lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cielę n., cielątko n., cielak mzw., cielaczek mzw., cielica ż., cielęcina ż., cielęcinka ż., cielec mzw., cielenie n., ocielenie n., cielętnik mrz., Cielętnik mrz., Cielętniki nmos.

 czas. cielić się ndk., ocielić się dk.

 przym. cielęcy, cielny

Wiktionary


cielimowo

wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim


SJP.pl

Cielimowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Niechanowo. Od północy sąsiaduje z Gnieznem. We wsi znajduje się dwór z przełomu XIX i XX wieku, oraz pomnik upamiętniający wizytę papieża Jana Pawła II w 1979 w Gnieźnie. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia


cielistoczerwonawy

nieco czerwony o cielistym odcieniu


SJP.pl


cielistoczerwony

czerwony o cielistym odcieniu


SJP.pl


cielistość

→ cielisty


SJP.pl

Patrz:

cielisty

cielisty

jasnobeżowy (mający kolor mlecznej kawy) z delikatnym bladym różem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) w kolorze skóry białego człowieka

 (1.2) stpol. otyły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wolę czarne rajstopy niż cieliste.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛˈlʲistɨ, AS: ćelʹisty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciało n.

Wiktionary


cielić

cielić się (o krowie i niektórych innych zwierzętach): rodzić cielę


SJP.pl


cieliński

nazwisko


SJP.pl


cielmów

wieś w Polsce położona w województwie lubuskim


SJP.pl

Cielmów (niem. "Zilmsdorf") – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żarskim, w gminie Tuplice. Wieś jest położona nad drogą wojewódzką nr 294. Cielmów jest 2 km na wschód od Tuplic, i 26 km na zachód od Żar. Wieś liczy ok. 350 mieszkańców.

Wikipedia


cielność

→ cielny


SJP.pl

Patrz:

cielny

cielny

o zwierzęciu (krowie lub samicy niektórych innych zwierząt roślinożernych): ciężarny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o krowie, w rodzaju żeńskim (cielna): spodziewająca się potomstwa

 (1.2) stpol. cielesny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W środę, 19 czerwca, nieznani sprawcy wyprowadzili z pastwiska w Sucharach (gm. Nakło) wysoko cielną krowę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛlnɨ, AS: ćelny

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. cielę n., cielątko n., cielak mzw., cielaczek mzw., cielica ż., cieliczka ż., cielęcina ż., cielęcinka ż., cielec mzw., cielenie n., ocielenie n., cielętnik mrz., Cielętnik mrz., Cielętniki nmos.

:: czas. cielić się ndk., ocielić się dk.

:: przym. cielęcy

 (1.2)

:: rzecz. ciało n., ciałko n.

Wiktionary


cielok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zootechn. cielę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Laufrowali za cielokym, bo im uciyk.

Wiktionary


cieloszka

wieś w Polsce


SJP.pl

Cieloszka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie kolneńskim, w gminie Turośl.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 647

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Parafia św. Jana Chrzciciela w Turośli.

Wikipedia


cielsko

zgrubienie od: ciało


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zgrub. ciało

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwlókłbyś już to cielsko z kanapy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciało n.

 przym. cielesny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. ciałko

Wiktionary


cieluch

nazwisko


SJP.pl


cielądz

wieś w Polsce położona w województwie łódzkim


SJP.pl

Cielądz – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie rawskim, w gminie Cielądz.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie bielskim ziemi rawskiej województwa rawskiego. Lokacja miejska w 1773 roku.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Cielądz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego. Miejscowość jest siedzibą gminy Cielądz.

Wikipedia


cielądzki

przymiotnik od: Cielądz


SJP.pl


cielątko

pieszczotliwe zdrobnienie od: cielę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od cielę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skierdż (po koroniarsku: pastuch), który już zdążył dobiec, postawił na chwiejne nóżki małe wilgotne cielątko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛˈlɔ̃ntkɔ, AS: ćelõntko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cielę n., cieliczka ż.

 przym. cielny

Wiktionary


cielę

1. małe, młode przeżuwaczy, np. krowy, łani;
2. potocznie: osoba głupawa, nieenergiczna itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zootechn. młode bydła domowego;

 (1.2) zool. młody osobnik dużych ssaków roślinożernych, np. żubrów, hipopotamów, wielbłądów

 (1.3) zool. młody osobnik ssaków morskich, np. fok, delfinów

 (1.4) pot. przen. człowiek niezaradny, przesadnie potulny

Wiktionary

Cielę, cielak – młode bydła domowego (choć nazwą tą określa się też młode niektórych innych ssaków, m.in. jeleni, bizonów, wielbłądów, słoni, żyraf, hipopotamów, nosorożców, fok, łosi, wielorybów i niektórych płetwonogich). Narodziny cielaka nazywane są cieleniem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szedł chłop na jarmark, ciągnąc cielę na powrozie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛlɛ, AS: ćele

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cielęcina ż., cielęcinka ż., cielec m., cielenie n., ocielenie n.

:: zdrobn. cielątko n.

:: fm. cielak m., cielaczek m.

:: fż. cielica ż., cieliczka ż.

 czas. cielić się ndk., ocielić się dk.

 przym. cielęcy, cielny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cielak, cielaczek; reg. śl. cielok

 (1.4) fajtłapa

Wiktionary


cielęcina

mięso cielęce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. mięso z młodej krowy (cielęcia)

 (1.2) kulin. potrawa z cielęciny (1.1)

 (1.3) pot. przen. o kimś gapowatym, nierozgarniętym, zwykle w młodym wieku

Wiktionary

Ci

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Opinię zdrowego mięsa miała wołowina i delikatniejsza cielęcina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛlɛ̃ɲˈt͡ɕĩna, AS: ćelẽńćĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cielę n., cielętnik mrz., cielec mzw., Cielętnik mrz., Cielętniki nmos.

:: zdrobn. cielęcinka ż.

 przym. cielęcy, cielny

Wiktionary


cielęcinka

zdrobnienie od: cielęcina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: cielęcina

 (1.2) pieszcz. cielęcina

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na obiadek zaserwowali cielęcinkę z ziemniaczkami i surówki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cieliczka ż., cielę n., cielęcina ż.

 przym. cielny

Wiktionary


cielęcy

1. przymiotnik od: cielę;
2. potocznie: niezdarny, naiwny;
3. cielęcy zachwyt - bezpodstawny, nadmierny zachwyt, bezkrytyczne uwielbienie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z cielęciem

 (1.2) pot. niezbyt mądry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cieliczka ż., cielę n., cielec mzw., cielętnik mrz., cielęcina ż., cielak mzw., Cielętnik mrz., Cielętniki nmos.

 przym. cielny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dziecinny, głupawy, głupi, głupiutki, infantylny, naiwny, szczeniacki

Wiktionary


cielętnik

specjalna zagroda w oborze lub na pastwisku przeznaczona dla cieląt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zootechn. obora, czasem także pastwisko lub zagroda, przeznaczone dla cieląt

Wiktionary

Cielętnik (niem. "Kälberhaus") – osada w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Braniewo.

W latach 1975–1998 osada administracyjnie należała do województwa elbląskiego. Osada znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. cielę n., cielak m., cielaczek m., cielica ż., cieliczka ż., cielęciarnia ż., cielęcina ż., cielenie n., cielność ż., cielec m., ocielenie n., Cielętnik m., Cielętniki nmos.

 czas. cielić się ndk., ocielić się dk.

 przym. cielęcy, cielny

Wiktionary


cielętniki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie dolnośląskim, w gminie Zawonia

 (1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie śląskim, w gminie Dąbrowa Zielona

forma rzeczownika.

 (2.1) plural|Cielętnik.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cielętniki – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Zawonia
  • Cielętniki – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Dąbrowa Zielona
  • Cielętniki – gromada
  • Cielętnik

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. cielętnik m., cielę n., cielak m., cielaczek m., cielica ż., cieliczka ż., cielęciarnia ż., cielęcina ż., cielenie n., cielność ż., cielec m., ocielenie n., Cielętnik m.

 czas. cielić się ndk., ocielić się dk.

 przym. cielęcy, cielny

Wiktionary


ciembroniewicz

nazwisko


SJP.pl


ciemek

dawniej: ciemność


SJP.pl


ciemianka

wieś w Polsce


SJP.pl

Ciemianka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie kolneńskim, w gminie Grabowo.

Na przełomie 1783/1784 wieś leżała w parafii Grabowo, dekanat wąsoski diecezji płockiej i była własnością Choynowskiego, Makarowicza i Potockiego. W 1827 r. było tu 12 domów i 74 mieszkańców. Właścicielem folwarku był Gustaw Choynowski. Folwark zajmował obszar 38 włók. W 1929 r. majątek ziemski miał tu Ludwik Chojnowski (448 mórg). Była tu cegielnia Ad. Koniecznego.

Wikipedia


ciemieniec

ciemieniec kędzierzawnik - gatunek pająka z rodziny ciemieńcowatych


SJP.pl


ciemieniowy

stanowiący jedną z partii górnej części czaszki, związany w jakiś sposób z tą partią; parietalny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z okolicą czaszki, otaczającej jej szczyt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pszczoła posiada oczy dwojakiego rodzaju. Są to (…) oczy złożone, umieszczone po bokach głowy, następnie zaś oczka proste, znajdujące się w części ciemieniowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciemię n., ciemieniucha ż.

Wiktionary


ciemieniucha

łojotokowe zapalenie owłosionej skóry głowy u niemowląt, polegające na tworzeniu się tłustych łusek i strupów o żółtawym zabarwieniu, zanika samoistnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. łagodne łojotokowe zapalenie skóry występujące u niemowląt, najczęściej na ciemieniu;

Wiktionary

Ciemieniucha (łac. "dermatitis seborrhoicum neonatorum") − częsta przypadłość występująca u niemowląt wkrótce po urodzeniu (ale także w okresie dziecięcym), w postaci nadmiernego złuszczania się owłosionej skóry głowy. Mogą też tworzyć się żółtawe łuski; miejsca te nie swędzą.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ciemię n., ciemiączko n.

 przym. ciemieniowy

Wiktionary


ciemiernik

roślina rosnąca dziko albo sadzona jako roślina ozdobna, mająca zastosowanie w lecznictwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Helleborus|ref=tak., rodzaj roślin należących do rodziny jaskrowatych;

Wiktionary

Ci

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy sprzyjających warunkach klimatycznych ciemiernik zakwita już w grudniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̃ˈmʲjɛrʲɲik, AS: ćẽmʹi ̯erʹńik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) róża Bożego Narodzenia

Wiktionary


ciemiernikowy

związany z ciemiernikiem


SJP.pl


ciemierzyca

trująca roślina z rośliny liliowatych, niektóre gatunki stosowane w lecznictwie; ciemiężyca


SJP.pl


ciemierów

Ci

Wikipedia


ciemień

Ciemień – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Kawęczyn.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wikipedia


ciemieńcowate

o cechach ciemieńcowatych (rodzina pająków)


SJP.pl

Ciemieńcowate (Dictynidae) – rodzina pająków z podrzędu Opisthothelae i infrarzędu Araneomorphae. Kosmopolityczna, ale bardziej zróżnicowana gatunkowo w strefie umiarkowanej. Dotychczas opisano 496 gatunków współczesnych i 50 wymarłych. W zapisie kopalnym znana od paleogenu.

Wikipedia


ciemieńcowaty

o cechach ciemieńcowatych (rodzina pająków)


SJP.pl


cieminko

Cieminko ( Zemmin) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Złocieniec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego. Do 31 grudnia 2018 znajdowała się w gminie Ostrowice. W roku 2007 wieś liczyła 63 mieszkańców.

Wikipedia


ciemino

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jezioro Ciemino na Pojezierzu Drawskim
  • Ciemino – osada w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Koczała
  • Ciemino – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Główczyce
  • Ciemino – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Borne Sulinowo

Wikipedia


ciemiączko

miękkie spojenie kości czaszki u niemowląt, z czasem zarastające


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) anat. miękkie spojenie łączące kości czaszki płodu, noworodka i niemowlęcia, z czasem ulegające skostnieniu;

Wiktionary

Ciemiączko ( fonticulus) – nieskostniałe spojenie łączące kości czaszki u noworodków i niemowląt, wypełnione błoną łącznotkankową leżące w miejscu styku trzech lub czterech kości.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ciemiączka umożliwiają prawidłowy wzrost mózgu bobasa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciemię n., ciemieniucha ż.

 przym. ciemiączkowy

Wiktionary


ciemiączkowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący ciemiączki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciemiączko n.

Wiktionary


ciemię

spojenie łączące kości czaszki u noworodków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. anat. górna część czaszki, znajdująca się wokół jej szczytu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na to gawędziarz całkiem już wyszedł z siebie i rąbnął go lagą w ciemię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̃mʲjɛ, AS: ćẽmʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ciemieniowy

 rzecz. ciemiączko n., ciemieniucha ż.

Wiktionary


ciemięga

(r. męski) ktoś niezdarny; niedołęga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

 (1.1) pot. obraź. osoba niezaradna, ślamazarna, niezdarna i niedołężna

 (1.2) pot. obraź. maruda, nudziarz, zrzęda

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) daw. mozół, trud

 (2.2) zool. nazwa systematyczna|Hexatoma|ref=tak., rodzaj owada z rzędu muchówek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ciemięga – rzeka, południowy dopływ Bystrzycy koło Lublina
  • Ciemięga – rzeka, północny dopływ Bystrzycy koło Sobianowic
  • Ciemięga – rzeka, lewy dopływ Bystrzycy poprzez Krężniczankę
  • Ciemięga – struga, dopływ Mininy
  • Henryk Ciemięga – polski poeta ludowy, redaktor

Wikipedia

Przykłady

 (1.1)  BARTOLO. I powiedzno jeszcze: jak smakowały małej Figaro cukierki, które jej zaniosłeś? (…)  FIGARO. A, a; te cukierki, dziś rano? Jakiż ze mnie ciemięga! Zupełnie mi wyleciały z głowy…

 (2.1) Życie z tobą to wieczna ciemięga — powiedziała z wielką goryczą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ciemięga mos./ż., ciemięgostwo n., ciemięgowstwo n.

 czas. ciemięgać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedołęga, stpol. szemięga

 (1.2) nudziarz, mantyka, stpol. zmuda

 (2.1) mozół, trud

Wiktionary


ciemięrzowice

wieś w Polsce


SJP.pl

Ciemięrzowice – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Orły. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Wikipedia


ciemięrzowicki

→ Ciemięrzowice


SJP.pl

Patrz:

Ciemięrzowice

ciemięski

→ ciemięzca


SJP.pl

Patrz:

ciemięzca

ciemięstwo

podniośle: ucisk, prześladowanie; gnębienie, ciemiężenie


SJP.pl


ciemiętniki

Ciemiętniki – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie włoszczowskim, w gminie Kluczewsko. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


ciemięzca

ten, kto ciemięży, gnębi; ciemiężca, ciemiężyciel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto ciemięży

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̃ˈmʲjɛ̃w̃st͡sa, AS: ćẽmʹi ̯ẽũ̯sca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciemięstwo n., ciemiężca m., ciemiężyciel m., ciemiężenie n., ciemiężony m.

 czas. ciemiężyć ndk.

 przym. ciemięski, ciemięźliwy, ciemiężliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciemiężca, ciemiężyciel, gnębiciel, prześladowca

Wiktionary


ciemiężca

ten, kto ciemięży, gnębi; ciemięzca, ciemiężyciel


SJP.pl


ciemiężczyni

→ ciemiężca; ciemiężycielka, gnębicielka, krzywdzicielka


SJP.pl


ciemiężony

człowiek gnębiony, prześladowany


SJP.pl


ciemiężyca

trująca roślina z rośliny liliowatych, niektóre gatunki stosowane w lecznictwie; ciemierzyca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Veratrum|L.|ref=tak., rodzaj trujących bylin z rodziny melantkowatych;

Wiktionary

Ci

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ciemiężyca występuje w górach i na wilgotnych łąkach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciemierzyca

Wiktionary


ciemiężyciel

ten, kto pozbawia swobody, gnębi lub prześladuje, wykorzystując swoją władzę; ciemięzca, ciemiężca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. osoba, która środkami władzy, takimi jak pozbawianie swobód i nakładanie kar, ogranicza czyjąś wolność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale uczucia bledną. Na widok dawnego ciemiężyciela na ławie oskarżonych nawet nic szczególnego nie poczuł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciemięzca mos., ciemiężycielka ż.

 przym. ciemiężycielski

 czas. ciemiężyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciemięzca

Wiktionary


ciemiężycielka

→ ciemiężyciel; ciemiężczyni, gnębicielka, krzywdzicielka


SJP.pl


ciemiężycowy

związany z ciemiężycą


SJP.pl


ciemiężyk

trująca roślina o jajowatych liściach i niewielkich białych kwiatach, rosnąca na skalistym podłożu, suchych zboczach, w widnych zaroślach, mająca zastosowanie w lecznictwie


SJP.pl

Ci

Wikipedia


ciemiężyć

wyzyskiwać, niewolić, dławić


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) przest. książk. pozbawiać możliwości swobodnego życia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Władca ciemiężył poddanych surowymi podatkami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciemięzca mos., ciemiężenie n., ciemiężyciel mos.

 przym. ciemięski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dręczyć, gnębić, prześladować, uciskać

Wiktionary


ciemiński

nazwisko


SJP.pl


ciemnawo

przysłówek

 (1.1) bez dostatecznego oświetlenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W klasie było duszno, ciemnawo i nauczyciel polecił dyżurnej otworzyć okno i zapalić światło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciemniak mzw./mos., ciemnia ż.

Wiktionary


ciemnawy

1. trochę za ciemny, niedostatecznie oświetlony; przyciemny;
2. mający ciemny odcień;
3. mający kolor skóry zbliżony do brązowego; śniady


SJP.pl


ciemnia

pomieszczenie umyślnie pozbawione światła, skrzynia światłoszczelna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fot. specjalne pomieszczenie do obróbki materiałów światłoczułych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ciemnia fotograficzna
  • Ciemnia – książka Graham Mastertona

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ciemność ż., ciemnica ż., ciemniak m., ciemniaczka ż., przyciemnienie n., przyciemnianie n., ściemnianie n., ściemnienie n., ściema ż., ciemno n.

 czas. ciemnieć, przyciemniać ndk., przyciemnić dk., ściemniać ndk., ściemnić dk.

 przym. ciemniowy, ciemny, ciemnawy

 przysł. ciemno, ciemnawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciemnia fotograficzna

Wiktionary


ciemniaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od ciemniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciemniak m.

Wiktionary


ciemniaczka

→ ciemniak


SJP.pl

Patrz:

ciemniak

ciemniak

potocznie: osoba o niskim poziomie inteligencji, odznaczająca się ciemnotą umysłową


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) pot. pogard. ktoś ciemny, zacofany

Wiktionary

Ciemniak (słow. "Temniak", 2096 m n.p.m.) – najdalej na zachód wysunięty szczyt należący do masywu Czerwonych Wierchów w Tatrach Zachodnich. Słowackie źródła podają wysokość 2090 m.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̃mʲɲak, AS: ćẽmʹńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciemność ż., ciemnica ż., ciemnota ż., ciemnia ż., Ciemniak m., ciemno n.

:: zdrobn. ciemniaczek m.

:: fż. ciemniaczka ż.

 przym. ciemny, ciemnawy, ciemniowy

 przysł. ciemno, ciemnawo

 temsłow. ciemno-

 czas. ciemnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głupiec

Wiktionary


ciemnica

1. ciemne pomieszczenie, najczęściej umieszczone pod ziemią; loch;
2. zupełny brak światła; ciemność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) panowanie ciemności

 (1.2) pomieszczenie bez dostępu światła, zwłaszcza więzienne

 (1.3) rel. wielkoczwartkowa kaplica z Najświętszym Sakramentem;

Wiktionary

Zobacz też: Ciemnica inne znaczenie tej nazwy.

Ciemnica – przysiółek wsi Gumieniec w Polsce, położony w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Trzebielino.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za oknami panowała nieprzebyta ciemnica.

 (1.2) Posiedzisz kilka dni w ciemnicy, to skruszejesz.

 (1.3) Po liturgii wielkoczwartkowej Najświętszy Sakrament zostaje przeniesiony do ołtarza zwanego ciemnicą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciemność ż., ciemnia ż., ciemno n., ciemnik m., Ciemniak mrz., ciemniak mos.

 czas. ciemnieć ndk., ciemnić ndk.

 przym. ciemny, ciemnicowy, ciemnisty

 przysł. ciemno, ciemnawo

 temsłow. ciemno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mrok, ciemno

Wiktionary


ciemnicowy

związany z ciemnicą


SJP.pl


ciemniej

stopień wyższy od przysłówka: ciemno


SJP.pl


ciemniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ciemny


SJP.pl


ciemniewko

Ciemniewko – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, w gminie Sońsk.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Ciemniewko, po jej zniesieniu w gromadzie Nasierowo-Dziurawieniec. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


ciemniewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ciemniewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Sońsk
  • Ciemniewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Czerwonka
  • Ciemniewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Sochocin

Wikipedia


ciemniewski

nazwisko


SJP.pl


ciemnieć

zmieniać kolor na ciemniejszy


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) stawać się ciemnym

 (1.2) odróżniać się jako ciemniejszy element na jakimś jaśniejszym tle

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na widnokręgu ciemniał las.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciemność ż., ciemnia ż., ciemno n., ciemnik m., Ciemniak mrz., ciemniak mos., ciemnica ż., przest. ćma, gwara. ćmok, ciemnota ż., ciemnienie n., ociemnienie n., zaćmienie n., ściemnianie n., ćmienie n.

 czas. ciemnić ndk., ociemnieć dk., ściemnieć dk., ściemniać ndk., ściemniać się, ćmić ndk.,zaciemniać, przyciemniać / przyciemnić

 przym. ciemny, ciemnawy, ciemnicowy, ciemnisty, ćmy

 przysł. ciemno, ciemnawo, ćmo

 temsłow. ciemno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mrocznieć

Wiktionary


ciemniki

Ciemniki (niem. "Czemnik / Ciemnik") – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Jeżewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 180 mieszkańców. Jest siódmą co wielkości miejscowością gminy Jeżewo.

Wikipedia


ciemniowy

związany z ciemnią


SJP.pl


ciemniusieńki

zdrobnienie od: ciemny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: ciemny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mʲɲüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: ćẽmʹńüśė̃ńḱi

Wiktionary


ciemniuteńki

zdrobnienie od: ciemny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: ciemny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mʲɲuˈtɛ̃ɲci, AS: ćẽmʹńutẽńḱi

Wiktionary


ciemniutki

zdrobnienie od: ciemny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: ciemny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̃mʲˈɲutʲci, AS: ćẽmʹńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ciemny

Wiktionary


ciemno

stan mroku, braku światła; ciemności


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) …od przymiotnika: ciemny

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) ciemność

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ciemno – wieś w woj. lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Kamionka
  • Ciemno – wieś w woj. pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Tuchomie
  • Ciemno – polski spektakl telewizyjny z 1995 roku
  • Ciemno-Gnojna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zapadł zmrok, zrobiło się ciemno.

 (2.1) Nasza Zuzia boi się ciemna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̃mnɔ, AS: ćẽmno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciemń ż., ciemność ż., ciemnota ż., ciemnienie n., zaćmienie n., ćma ż., ciemnia ż., ciemniak mos., ciemnica ż.

 czas. ciemnieć ndk.

 przym. ciemny, ćmy

 temsłow. ciemno-

 przysł. ćma

Wiktionary


ciemno-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na ciemny odcień lub intensywność określonej barwy

 (1.2) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na ciemną barwę tego, co nazywa drugi człon złożenia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̃mnɔ, AS: ćẽmno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciemność ż., ciemnota ż., ciemnienie n., ociemnienie n., ciemniak m., ciemnica ż., ćma ż., ciemno n.

 czas. ciemnieć ndk., ociemnieć dk., ściemnieć dk., ściemniać ndk.

 przym. ciemny, ciemnawy

 przysł. ciemno, ciemnawo, ćma

Wiktionary


ciemnoamarantowy

amarantowy o ciemnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kolor amarantowy o ciemnym odcieniu

Wiktionary


ciemnobeżowy

beżowy o ciemnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) beżowy o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔbɛˈʒɔvɨ, AS: ćẽmnobežovy

Wiktionary


ciemnobiałka

rodzaj grzybów z rzędu pieczarkowców


SJP.pl


ciemnoblond

o włosach: blond o ciemnym odcieniu


SJP.pl


ciemnobordowy

bordowy o ciemnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kolor bordowy o ciemnym odcieniu

Wiktionary


ciemnobrewy

mający ciemne brwi


SJP.pl


ciemnobrunatny

brunatny o ciemnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) brunatny o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma barwę jasnobrunatną do ciemnobrunatnej, jest gładki lub wypukły.

 (1.1) Upierzenie gęgawej jest ciemnobrunatne, z białymi paseczkami w poprzek pokryw skrzydeł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔbrũˈnatnɨ, AS: ćẽmnobrũnatny

Wiktionary


ciemnobrązowy

będący koloru brązowego o ciemnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kolor brązowy o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tamten mężczyzna, który ma na sobie ciemnobrązowe ubranie, to mój starszy brat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔbrɔ̃w̃ˈzɔvɨ, AS: ćẽmnobrõũ̯zovy

Wiktionary


ciemnobursztynowy

bursztynowy o ciemnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający kolor bursztynowy o ciemnym odcieniu, taki jak kolor ciemnego bursztynu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔburʃtɨ̃ˈnɔvɨ, AS: ćẽmnoburštỹnovy

Wiktionary


ciemnobułany

o maści konia: bułany o ciemnym odcieniu


SJP.pl


ciemnobłękitny

błękitny o ciemnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający kolor błękitny o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔbwɛ̃ŋʲˈcitnɨ, AS: ćẽmnobu̯ẽŋʹḱitny

Wiktionary


ciemnoczekoladowy

czekoladowy o ciemnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kolor czekoladowy o ciemnym odcieniu, taki jak kolor ciemnej, gorzkiej czekolady

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widziałem puste pokoje, które do złudzenia przypominały pomieszczenia w moim domu - w tych samych miejscach drzwi, okna, kaflowe piece o pięknym, ciemnoczekoladowym odcieniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔt͡ʃɛkɔlaˈdɔvɨ, AS: ćẽmnočekoladovy

Wiktionary


ciemnoczerwony

intensywnie czerwony, wiśniowy, szkarłatny, bordowy, bordo, karmazynowy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kolor czerwony o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciemnoczerwona szminka leżała obok karmazynowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔt͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ, AS: ćẽmnočervõny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiśniowy

Wiktionary


ciemnofioletowy

fioletowy o ciemnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kolor fioletowy o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta ciemnofioletowa farba jest do kitu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔfʲjɔlɛˈtɔvɨ, AS: ćẽmnofʹi ̯oletovy

Wiktionary


ciemnofiołkowy

fiołkowy o ciemnym odcieniu


SJP.pl


ciemnogniady

o koniu: gniady o ciemnym odcieniu


SJP.pl


ciemnogranatowy

granatowy o ciemnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający kolor granatowy o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poranne, ciemnogranatowe niebo nie zapowiadało słonecznego dnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔɡrãnaˈtɔvɨ, AS: ćẽmnogrãnatovy

Wiktionary


ciemnogrodzianin

przenośnie: człowiek skrajnie konserwatywny, wyznający skrajnie tradycyjne wartości, przeciwny reformom, postępowi; konserwatysta, tradycjonalista, obskurant


SJP.pl


ciemnogrodzianka

przenośnie: kobieta skrajnie konserwatywna, wyznająca skrajnie tradycyjne wartości, przeciwna reformom, postępowi; konserwatystka, tradycjonalistka, obskurantka


SJP.pl


ciemnogrodzki

przenośnie: zacofany, kołtuński, obskurancki


SJP.pl


ciemnogrodztwo

przenośnie: bycie zacofanym, kołtuńskim; obskurantyzm


SJP.pl


ciemnogrzbiety

petrel ciemnogrzbiety, muszkatela ciemnogrzbieta - gatunki ptaków


SJP.pl


ciemnogród

przenośnie: środowisko zacofane, kołtuńskie; zacofanie, kołtuństwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. pogard. środowisko zacofane; Gloger|Ciemnogród.;

Wiktionary

Ciemnogród – pejoratywny termin wymyślony przez Stanisława Kostkę Potockiego na określenie osób o konserwatywnym światopoglądzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po studiach zostaję w mieście, nie zamierzam wracać do tego ciemnogrodu, gdzie panna z dzieckiem to obiekt oburzenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̃mˈnɔɡrut, AS: ćẽmnogrut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciemnogrodzianin m.

 przym. ciemnogrodzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciemnota, kołtuństwo, kołtuneria

Wiktionary


ciemnogłowy

1. mający ciemną głowę;
2. gilak ciemnogłowy, jaszczurkojad ciemnogłowy, albatros ciemnogłowy - gatunki ptaków;
3. wełniak brunatny - gatunek czepiaka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma głowę w ciemnym kolorze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔˈɡwɔvɨ, AS: ćẽmnogu̯ovy

Wiktionary


ciemnogłów

ciemnogłów wąskolistny - gatunek rośliny z rodziny storczykowatych


SJP.pl


ciemnokarminowy

karminowy o ciemnym odcieniu


SJP.pl


ciemnokasztanowaty

kasztanowaty o ciemnym odcieniu


SJP.pl


ciemnokasztanowy

kasztanowy o ciemnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający kolor kasztanowy o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W stadninie nie było ani jednego ciemnokasztanowego konia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔkaʃtãˈnɔvɨ, AS: ćẽmnokaštãnovy

Wiktionary


ciemnokawowy

mający kolor ciemnej kawy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kolor kawowy o ciemnym odcieniu

Wiktionary


ciemnokres

ciemnokres brzozowiec - gatunek ćmy z rodziny miernikowcowatych


SJP.pl


ciemnokrwisty

krwisty o ciemnym odcieniu


SJP.pl


ciemnokwiatowy

mający ciemne kwiatostany


SJP.pl


ciemnolicy

przestarzałe: mający ciemne lica, mający ciemną twarz; śniady


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma ciemną twarz (lico)

Wiktionary


ciemnomyszaty

o maści konia: myszaty o ciemnym odcieniu


SJP.pl


ciemnoniebieski

niebieski o ciemnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kolor niebieski o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do flagi przywiązano ciemnoniebieską wstążkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci, AS: ćẽmnõńebʹi ̯esʹḱi

Wiktionary


ciemnonogi

1. penelopa ciemnonoga - gatunek ptaka z rodziny czubaczów;
2. żagiew ciemnonoga - gatunek grzyba


SJP.pl


ciemnooki

mający oczy koloru ciemnego


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) książk. mający ciemne oczy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔˈːci, AS: ćẽmn•oḱi

Wiktionary


ciemnooliwkowy

oliwkowy o ciemnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) oliwkowy o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dniu, kiedy nastąpił zgon, denat ubrany był w kurtkę ciemnooliwkową, zapinaną na zatrzaski.

 (1.1) Kolor samochodów jest ciemnooliwkowy, powszechnie stosowany w europejskiej strefie klimatycznej, ale nie pasuje do pustynnego terenu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔːlʲifˈkɔvɨ, AS: ćẽmn•olʹifkovy

Wiktionary


ciemnopasy

trzmiel ciemnopasy - gatunek trzmiela


SJP.pl


ciemnopiwny

piwny o ciemnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) koloru piwnego o ciemnym odcieniu

Wiktionary


ciemnopomarańczowy

pomarańczowy o ciemnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kolor pomarańczowy o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wolę te ciemnopomarańczowe wkładki do butów, są wygodniejsze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔpɔ̃marãj̃n͇ˈt͡ʃɔvɨ, AS: ćẽmnopõmarãĩ ̯ṇčovy

Wiktionary


ciemnopopielaty

popielaty o ciemnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) popielaty o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔpɔpʲjɛˈlatɨ, AS: ćẽmnopopʹi ̯elaty

Wiktionary


ciemnopurpurowy

purpurowy o ciemnym odcieniu


SJP.pl


ciemnopłowy

płowy o ciemnym odcieniu


SJP.pl


ciemnordzawo

→ ciemnordzawy


SJP.pl

Patrz:

ciemnordzawy

ciemnordzawy

rdzawy o ciemnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kolor rdzawy o ciemnym odcieniu

Wiktionary


ciemnorudy

rudy o ciemnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rudy o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zarówno szkoła, jak i bloki mieszkalne mają bardzo ciekawą kolorystykę - ciemnorudą, beżową i żółtą - była ona uzgadniana z konserwatorem zabytków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔˈrudɨ, AS: ćẽmnorudy

Wiktionary


ciemnorzytny

brodziec ciemnorzytny - gatunek ptaka z rodziny bekasowatych


SJP.pl


ciemnorzęsy

mający ciemne rzęsy


SJP.pl


ciemnoróżowy

różowy o ciemnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kolor różowy o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔruˈʒɔvɨ, AS: ćẽmnoružovy

Wiktionary


ciemnosiny

siny o ciemnym odcieniu


SJP.pl


ciemnosiwy

siwy o ciemnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) siwy o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔˈɕivɨ, AS: ćẽmnośivy

Wiktionary


ciemnoskrzydły

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma skrzydła w ciemnym kolorze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔˈskʃɨdwɨ, AS: ćẽmnoskšydu̯y

Wiktionary


ciemnoskóry

mający ciemną skórę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o ciemnym kolorze skóry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kościołach indiańskich Chrystus jest ciemnoskóry, wychudzony, kolana i ramiona otwierają się warstwami w zastygłą ranę.

 (1.1) Początkowo sprawa wyglądała na żart gazety i autoreklamę ciemnoskórej, zamieszkałej w Londynie rosyjskiej fotomodelki Angeli Ermakowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔˈskurɨ, AS: ćẽmnoskury

Wiktionary


ciemnosmreczyński

→ Ciemnosmreczyńskie Stawy


SJP.pl

Patrz:

Ciemnosmreczyńskie Stawy

ciemnostalowoniebieski

niebieski o ciemnostalowym odcieniu


SJP.pl


ciemnostalowy

stalowy (szaroniebieski) o ciemnym odcieniu


SJP.pl


ciemnoszafirowy

szafirowy o ciemnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) szafirowy o ciemnym odcieniu, w kolorze ciemnego szafiru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kalias ujrzał ponad głową roziskrzone, ciemnoszafirowe niebo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔʃafʲiˈrɔvɨ, AS: ćẽmnošafʹirovy

Wiktionary


ciemnoszarozielony

szarozielony o ciemnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) szarozielony o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Następnie dach zyska nowe pokrycie w kolorze ciemnoszarozielonym - dodaje Jarosława Strugała. - Taką barwę zaakceptował wojewódzki konserwator zabytków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔʃarɔʑɛˈlɔ̃nɨ, AS: ćẽmnošaroźelõny

Wiktionary


ciemnoszary

szary o ciemnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kolor szary o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ubrany był w kurtkę jeans koloru czarnego i bluzę z kapturem koloru ciemnoszarego.

 (1.1) Rzeczywiście, po plażaaży spacerował smok. Niewielki, łaciaty - z wierzchu czarny, a pod spodem ciemnoszary.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔˈʃarɨ, AS: ćẽmnošary

Wiktionary


ciemnota

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zacofanie, niedouczenie

 (1.2) pot. ludzie zacofani, niedouczeni, ciemni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̃mˈnɔta, AS: ćẽmnota

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ciemny

 rzecz. ciemniak mos., ciemno n., ciemność

 temsłow. ciemno-

 przysł. ciemno

 czas. ciemnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ciemnogród

Wiktionary


ciemnotek

ciemnotka okrągłolistna - gatunek uprawnej paproci


SJP.pl


ciemnotka

ciemnotka okrągłolistna - gatunek uprawnej paproci


SJP.pl


ciemnoturkusowy

przymiotnik jakościowy

 (1.1) koloru ciemnego turkusu

Wiktionary


ciemnowiśniowy

intensywnie wiśniowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wiśniowy o ciemnym odcieniu, w kolorze ciemnej wiśni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ustawił piękną Helenę na tle ciemnowiśniowej, wymyślnie upiętej kotary.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔvʲiɕˈɲɔvɨ, AS: ćẽmnovʹiśńovy

Wiktionary


ciemnowłosy

mający ciemne włosy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający ciemne włosy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciemnowłosa kobieta przed nami właśnie splunęła na ziemię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔˈvwɔsɨ, AS: ćẽmnovu̯osy

Wiktionary


ciemnozielony

będący koloru zielonego o ciemnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) w kolorze ciemnego odcienia zieleni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tego ciemnozielonego sukulenta w narożniku nie podlewaj dzisiaj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔʑɛˈlɔ̃nɨ, AS: ćẽmnoźelõny

Wiktionary


ciemnozłoty

złoty o ciemnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) złoty o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔˈzwɔtɨ, AS: ćẽmnozu̯oty

Wiktionary


ciemności

brak światła; mrok


SJP.pl

Ciemności ( Tenebre) – włoski dreszczowiec typu giallo z 1982 roku, napisany i wyreżyserowany przez Daria Argenta. Krytyk filmowa Maitland McDonagh okrzyknęła "Ciemności" „najznakomitszym dziełem Argento”.

Wikipedia


ciemność

brak światła; mrok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stan, w którym jest brak światła, jasności;

Wiktionary

Zobacz też: film "Ciemność" z 2002.

Ciemność – w potocznym rozumieniu jest to brak dostępu światła widzialnego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sieni panowała ciemność.

 (1.1) Boję się ciemności, dlatego zawsze mam przy sobie latarkę.

 (1.1) Ulice pokryły się ciemnością po zachodzie słońca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̃mnɔɕt͡ɕ, AS: ćẽmność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciemnota ż., ciemnica ż., ciemnia ż., zaciemnienie n., ociemniały m., ociemniała ż., zaćmienie n., ćma ż., Ciemniak mrz., ciemno n., ciemniak mos., ciemń ż.

 czas. ściemniać ndk., ciemnieć ndk.

 przym. ciemny, ćmy

 przysł. ciemno, ćma

 temsłow. ciemno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mrok; przest. ćma, ciemń; gw. Mazowsze ćmok

Wiktionary


ciemnożółty

żółty o ciemnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający kolor żółty o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciemnożółte cytryny nie budzą mojego zaufania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔˈʒuwtɨ, AS: ćẽmnožuu̯ty

Wiktionary


ciemny

1. nieoświetlony, np. ciemny pokój;
2. niewykształcony, zacofany, np. ciemny człowiek


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) nieoświetlony lub słabo doświetlony

 (1.2) o kolorze: zbliżony do czarnego

 (1.3) o przedmiocie: mający kolor zbliżony do czarnego

 (1.4) o kolorze: intensywny, nasycony

 (1.5) o przedmiocie: mający intensywny, nasycony kolor

 (1.6) o cerze: mająca odcień między jasną a czarną; opalona, ogorzała, śniada

 (1.7) o głosie: mający niską barwę

 (1.8) pot. wątpliwy, nie wzbudzający zaufania

 (1.9) pot. zacofany, nieświadomy, pozbawiony wiedzy

 (1.10) nieodgadniony, niedocieczony, nieznany

 (1.11) trudny do zrozumienia

 (1.12) smutny, pesymistyczny

 (1.13) gw-pl|Kraków. niewidomy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ciemny – potok, dopływ Dunajca
  • Ciemny – potok, dopływ Słomki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Justynie bardzo do twarzy w ciemnej zieleni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̃mnɨ, AS: ćẽmny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciemń ż., ciemnota ż., ciemność ż., ciemniak m., ciemniaczka ż., ciemnia ż., ciemnica ż., ściema ż., zaćmienie n., ćma ż., Ciemniak mrz., ciemno n.

 przym. ściemniony, ciemniutki, ćmy

 przysł. ciemno, ćma

 czas. ściemniać, ściemnić, zaciemnić, zaciemniać, ciemnieć

 temsłow. ciemno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.8) mroczny

 (1.9) niewykształcony, obskurancki, zacofany

Wiktionary


ciemń

dawniej: ciemność, mrok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. przest. gęsty mrok

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Misza podszedł do okna, wylazł na deskę i z czołem opartem o zimne żelazo kraty zapatrzył się w czarną ciemń nocy jesiennej (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciemno n., ciemność ż.

 przym. ciemny

 przysł. ciemno

 czas. ciemnieć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciemność; przest. ćma; gw. Mazowsze ćmok

Wiktionary


cieniarski

w przenośni: marnej jakości, o niewielkiej wartości; słaby, byle jaki


SJP.pl


cieniarstwo

potocznie, lekceważąco o czymś marnym, nieudanym, bezwartościowym; chała, tandeta


SJP.pl


cieniarz

potocznie: osoba słaba, niedoświadczona w danej dziedzinie


SJP.pl


cienias

potocznie: osoba kiepska, słaba (także fizycznie) w jakiejś dziedzinie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. człowiek słaby w jakiejś dziedzinie

Wiktionary


cieniaska

→ cienias


SJP.pl

Patrz:

cienias

cienie

1. ciemne odbicia oświetlonego przedmiotu padające na stronę odwróconą od źródła światła;
2. miejsca zacienione;
3. ciemności;
4. niewyraźne zarysy jakiejś postaci lub jakiegoś przedmiotu;
5. ciemne miejsca na obrazie, fotografii itp. kontrastujące z miejscami jasnymi;
6. resztki czegoś;
7. duchy zmarłych;
8. wypchane cietrzewie lub ich podobizny, używane do przywabiania cietrzewi na strzał


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cienie – film niemiecki z 1923 r.
  • Cienie – film amerykański z 1959 r.
  • Cienie – film polski z 1987 r.
  • Cienie – polska etiuda filmowa z 2000 r.
  • Cienie – film produkcji macedońsko-niemiecko-włoskiej z 2007 r.
  • „Cienie” – nowela Bolesława Prusa z 1885 r.
  • Cienie – fikcyjna rasa z filmów serii Babilon 5
  • Cienie – niższa klasa strażników Starego Obozu w grze Gothic
  • Cienie – światy równoległe z powieści Rogera Zelazny’ego o fikcyjnym świecie Amberu.
  • Cienie – zaginiony poemat Cypriana Kamila Norwida

Wikipedia


cieniej

stopień wyższy od przysłówka: cienko


SJP.pl


cienik

zdrobnienie od: cień


SJP.pl


cieniolubność

→ cieniolubny


SJP.pl

Patrz:

cieniolubny

cieniolubny

przymiotnik

 (1.1) biol. taki, który preferuje miejsca ocienione

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z powodu słabego dostępu światła na dnie lasu występują rośliny cieniolubne i cienioznośne, głównie rośliny zielne, paprotniki i mchy, liczne są grzyby rozkładające szczątki organiczne.

Wiktionary


cieniowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|cieniować.

 (1.2) fryz. ścinanie włosów na różnej długości, by zwiększyć ich objętość lub nadać odpowiedni kształt fryzurze

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • cieniowanie – w grafice, to nanoszenie barwnika odwzorowujące cień rysowanych obiektów,
  • cieniowanie – w grafice komputerowej jest efektem generowania złudzenia wygładzenia powierzchni danego obiektu. Wyróżnia się następujące rodzaje cieniowania:
    • cieniowanie płaskie,
    • cieniowanie Gourauda,
    • cieniowanie Phonga.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podczas gdy Zuzia miała problem z pokolorowaniem wnętrz figur, Janek jest już mistrzem cieniowania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cień m.

 czas. zacieniać, cieniować ndk.

Wiktionary


cieniować

1. w plastyce: uwydatniać szczegóły za pomocą różnych odcieni barw lub różnej grubości linii;
2. modulować głos lub ton instrumentu;
3. strzyc włosy tworząc zachodzące na siebie partie różnej długości;
4. w przenośni: dobierać słowa wypowiedzi w sposób umożliwiający wyrażenie subtelności, uwydatnienie szczegółów;
5. dawniej: okrywać cieniem; zacieniać, ocieniać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wycieniować)

 (1.1) szt. nadawać cienie, różnicować natężenie światła lub barwy

 (1.2) łagodnie przechodzić między wartościami słów, środków wyrazu, gestów

 (1.3) muz. zmieniać wysokość, intensywność lub ton głosu

 (1.4) fryzj. strzyc włosy warstwowo, tak, aby długość przechodziła stopniowo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cień mrz., cieniowanie n.

 czas. zacieniać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) modelować, uplastyczniać

 (1.3) modulować

Wiktionary


cieniowy

→ cień


SJP.pl

Patrz:

cień

cienioznośność

→ cienioznośny


SJP.pl

Patrz:

cienioznośny

cienioznośny

mogący rozwijać się w cieniu; cieniolubny


SJP.pl


cienistka

pospolita paproć cienistych lasów; zachyłka


SJP.pl

Cienistka, zachyłka ("Gymnocarpium" Newman) – rodzaj paproci należących do rodziny paprotnicowatych. Obejmuje 9 gatunków szeroko rozprzestrzenionych na półkuli północnej w strefie umiarkowanej, schodzący najdalej na południe w Azji Południowo-Wschodniej. W Polsce występują dwa gatunki:

Wikipedia


cienistość

→ cienisty


SJP.pl

Patrz:

cienisty

cienistszy

stopień wyższy od przymiotnika: cienisty


SJP.pl


cienisty

1. osłonięty od słońca i światła; pogrążony w cieniu; zacieniony;
2. dający cień; osłaniający, ocieniający


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pogrążony w cieniu; osłonięty przed światłem

 (1.2) dający cień

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cienistość ż., cień mrz.

 przysł. cienisto, cieniście

 przym. ocieniony, zacieniony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciemny, ocieniony, zacieniony

 (1.2) ocieniający

Wiktionary


cieniuchny

zdrobnienie od: cienki


SJP.pl


cieniujący

w medycynie: środki cieniujące - substancje chemiczne stosowane w radiologii, wprowadzane do badanego narządu w organizmie w celu dokładnego uwidocznienia go na obrazie rentgenowskim; środki kontrastowe


SJP.pl


cieniusi

przymiotnik

 (1.1) iron. bardzo cienki

 (1.2) pot. iron. bardzo lichy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nie da się ukryć, że jej występ był jak zwykle cieniusi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cieniusieńki, cienki

 przysł. cienko

 rzecz. cienkość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cieniusieńki

 (1.2) cieniusieńki

Wiktionary


cieniusieńki

zdrobnienie od: cieniuśki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: cienki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̇̃ɲüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: ćė̃ńüśė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cienki, cieniusi

 przysł. cienko

 rzecz. cienkość ż.

Wiktionary


cieniuteczki

zdrobnienie od: cieniutki


SJP.pl


cieniuteńki

zdrobnienie od: cienki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: cienki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̇̃ɲuˈtɛ̃ɲci, AS: ćė̃ńutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cienki

 przysł. cienko

 rzecz. cienkość ż.

Wiktionary


cieniutki

zdrobnienie od: cienki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: cienki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odgiął cieniutką blaszkę i wydobył starannie zwiniętą kartkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̇̃ˈɲutʲci, AS: ćė̃ńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cienki

 przysł. cienko

 rzecz. cienkość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cieniuśki

Wiktionary


cieniuśki

zdrobnienie od: cienki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: cienki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Joanna akurat nalewała kawę do jasnych, cieniuśkich filiżanek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̇̃ˈɲüɕci, AS: ćė̃ńüśḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cienki

 przysł. cienko

 rzecz. cienkość ż.

Wiktionary


cienizna

potocznie: coś bardzo marnego, słabego; słabizna, marnizna


SJP.pl


cieniówka

słomiana plecionka do zasłaniania roślin w inspektach i szklarniach przed zbyt silnymi promieniami słonecznymi


SJP.pl


cienić

rzucać cień, okrywać cieniem; ocieniać, zacieniać


SJP.pl


cieniściej

stopień wyższy od przysłówków: cienisto, cieniście


SJP.pl


cieniścieć

indywidualizm: stawać się cienistym


SJP.pl


cienki

1. płaski, wąski;
2. wysoki, piskliwy;
3. przewiewny, lekki, delikatny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający niewielki przekrój poprzeczny

 (1.2) o głosie: wysoki, piskliwy

 (1.3) o ubraniu: lekki, przewiewny

 (1.4) pot. o napojach, pokarmach: rzadki, rozwodniony, słaby

 (1.5) pot. o osobie: mało inteligentny lub słaby

przymiotnik w funkcji rzeczownika rodzaju męskiego

 (2.1) środ. mot. Fiat Cinquecento

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ściana jest bardzo cienka. Słyszę całą rozmowę sąsiadów.

 (1.2) Zdarza się, że duży człowiek ma cienki głos i odwrotnie – chudziutki człowiek nagle wydobywa z siebie ciężkie basy.

 (1.3) Dzisiaj jest tak ciepło, że założyłem cienki polar.

 (1.5) Sergiusz ci tego nie uniesie, to jest cienki gostek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̃nʲci, AS: ćẽnʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cienkość ż., cienkusz m.

 przym. cieniutki, cieniuteńki, cieniusieńki, cieniusi, cieniuśki, cieniuchny

 przysł. cienko, cieniutko, cieniuteńko, cieniusieńko, cieniuśko, cieniuchno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wąski, płaski

Wiktionary


cienko

przysłówek

 (1.1) w sposób cienki

 (1.2) w sposób piskliwy

 (1.3) przen. słabo, źle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kup mi, proszę, jakiś cienko piszący flamaster.

 (1.2) Będziesz cienko piszczał!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cienkość ż., cienkusz m.

 przym. cieniutki, cieniuteńki, cieniusieńki, cieniusi, cieniuśki, cieniuchny, cienki

 przysł. cieniutko, cieniuteńko, cieniusieńko, cieniuśko, cieniuchno

Wiktionary


cienkodzioby

kulik cienkodzioby, mewa cienkodzioba, kakadu cienkodzioba - gatunki ptaków


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma cienki dziób

Wiktionary


cienkoigłowy

dotyczący lub wykonany cienką igłą


SJP.pl


cienkolistny

1. mający cienkie liście;
2. śniedek cienkolistny - gatunek rośliny z rodziny szparagowatych;
3. len cienkolistny - gatunek rośliny z rodziny lnowatych;
4. abobra cienkolistna - gatunek rośliny z rodziny dyniowatych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. posiadający cienkie liście

Wiktionary


cienkonogi

mający cienkie nogi


SJP.pl


cienkoogonkowy

przymiotnik

 (1.1) bot. posiadający cienki ogonek

Wiktionary


cienkopancerzowce

rząd morskich skorupiaków z gromady pancerzowców


SJP.pl

Cienkopancerzowce (Leptostraca) – rząd morskich skorupiaków z gromady pancerzowców.

Wikipedia


cienkopis

rodzaj mazaka, długopisu z wkładem napełnionym tuszem żelowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. narzędzie do pisania z cienką końcówką z filcu lub tworzywa sztucznego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mama kupiła mi nowy cienkopis.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̃ŋˈkɔpʲis, AS: ćẽŋkopʹis

Wiktionary


cienkorunny

mający cienką warstwę runa


SJP.pl


cienkoskrzydły

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma cienkie skrzydła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃nkɔˈskʃɨdwɨ, AS: ćẽnkoskšydu̯y

Wiktionary


cienkowice

Cienkowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Ciepłowody.

Wikipedia


cienkowski

nazwisko


SJP.pl


cienkowłosy

mający cienkie włosy


SJP.pl


cienkość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest cienkie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cienkusz mrz.

 przym. cieniutki, cieniuteńki, cieniusieńki, cieniusi, cieniuśki, cieniuchny

 przym. cienki

 przysł. cieniutko, cieniuteńko, cieniusieńko, cieniuśko, cieniuchno, cienko

Wiktionary


cienkusz

potocznie, przestarzałe: lichy, słaby alkohol; lura, rzadzizna, deresz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lichy, słaby trunek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̃ŋkuʃ, AS: ćẽŋkuš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cienki

 przysł. cienko

 rzecz. cienkość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sikacz

Wiktionary


ciennik

1. drzewo pozostawione w czasie wyrębu lasu, będące ochroną młodych drzewek rosnących pod jego osłoną
2. dawniej:
a) miejsce cieniste;
b) zasłona od światła


SJP.pl


ciepanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ciepać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciepać

Wiktionary


ciepać

gwarowo: rzucać, ciskać, uderzać; ćpać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. ciepnąć)

 (1.1) pot. rzucać

 (1.2) pot. uderzać

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. rzucać

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zostaw mnie, bo ci ciepnę.

 (1.3) Holdek ciepnął bala z autu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛpat͡ɕ, AS: ćepać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciepanie n., wyciepanie n.

 czas. ciepnąć dk., wyciepać dk.

Wiktionary


ciepełko

zdrobnienie od: ciepło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od ciepło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Anka marznie u teściów, bo przyzwyczajona do ciepełka w blokach cienko się ubiera.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ciepły

Wiktionary


ciepiela

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bolesław Ciepiela (ur. 1931) − literat, redaktor, regionalista, oraz członek Stowarzyszenia Autorów Polskich związany z Zagłębiem Dąbrowskim
  • Ewa Ciepiela (ur. 1941) − polska aktorka teatralna i filmowa
  • Jan Ciepiela (ur. 1989) − polski lekkoatleta, sprinter
  • Kazimierz Ciepiela (1923−2003) − pułkownik pilot Wojska Polskiego
  • Roman Ciepiela (ur. 1955) − polski samorządowiec, były prezydent Tarnowa
  • Sławomira Ciepiela-Kubalska (1930−2006) − polska historyk, archeolog

Wikipedia


ciepielewo

Ciepielewo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Szelków. Leży nad rzeką Orzyc.

Według administracji kościelnej miejscowość przynależy do rzymskokatolickiej parafii św. Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Szelkowie.

Wikipedia


ciepielewski

nazwisko


SJP.pl


ciepielin

Ciepielin – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Pokrzywnica. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


ciepielowianin

mieszkaniec Ciepielowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


ciepielowianka

mieszkanka Ciepielowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


ciepielowski

przymiotnik od miejscowości: Ciepielów


SJP.pl


ciepielów

nazwa kilku miejscowości w Polsce


SJP.pl

Ciepielów – miasto w Polsce, położone w województwie mazowieckim, w powiecie lipskim, w miejsko-wiejskiej gminie Ciepielów. Siedziba gminy oraz parafii Podwyższenia Krzyża Świętego. Miasto położone jest w Małopolsce, na ziemi radomskiej, która stanowi część dawnej ziemi sandomierskiej.

Wikipedia


ciepień

Ciepień – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie golubsko-dobrzyńskim, w gminie Zbójno.

Wikipedia


cieplaj

1. potocznie: człowiek, któremu często jest zimno i który lubi przebywać w cieple; zmarzlak;
2. środowiskowo: osoba przejawiająca pociąg płciowy do osobnika tej samej płci; pederasta


SJP.pl


cieplak

środowiskowo: tymczasowe, ogrzewane pomieszczenie na placach budowy lub terenach sportowych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ignacy Cieplak
  • Jan Cieplak
  • Marian Cieplak
  • Piotr Cieplak
  • Władysław Cieplak
  • Urszula Cieplak

Wikipedia


cieplarek

urządzenie laboratoryjne utrzymujące stałą temperaturę, używane do hodowli bakterii, nasycania preparatów parafiną itp.


SJP.pl


cieplarka

urządzenie laboratoryjne utrzymujące stałą temperaturę, używane do hodowli bakterii, nasycania preparatów parafiną itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zootechn. budynek, w którym hoduje się drób pochodzący ze sztucznego wylęgu

 (1.2) techn. zob. termostat.

 (1.3) med. zob. inkubator.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciepło n., ciepłota ż., ciepłownictwo n., ciepłownia ż., cieplarnia ż.

 przym. cieplarniany, ciepłowniczy, ciepły, cieplny, cieplarkowy

 przysł. cieplnie, ciepło

Wiktionary


cieplarkowy

przymiotnik od: cieplarka


SJP.pl


cieplarnia

budynek oszklony częściowo lub całkowicie, przeznaczony do uprawy roślin w odpowiedniej temperaturze, niezależnie od pory roku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) roln. ogrod. szklarnia, całkowicie lub częściowo przeszklony budynek, posiadający ogrzewanie, służący do uprawy roślin niezależnie od temperatury otoczenia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • szklarnia (ogrodnictwo)
  • Cieplarnia (powieść) – powieść fantastycznonaukowa Briana W. Aldissa
  • Cieplarnia (grupa muzyczna)
  • Cieplarnia (sztuka)
  • Cieplarnia – skała w Wąwozie Ostryszni na Wyżynie Olkuskiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Policja aresztowała go, bo hodował konopie indyjskie w cieplarni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciepło n., ciepłota ż., ciepłownictwo n., ciepłownia ż., cieplarka ż.

 przym. cieplarniany, ciepłowniczy, ciepły, cieplny

 przysł. cieplnie, ciepło

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szklarnia

Wiktionary


cieplarniany

1. właściwy cieplarni; szklarniowy;
2. wyhodowany w cieplarni, wymagający ciepła do rozwoju;
3. w przenośni, o warunkach: tworzący możliwości rozwoju przez ograniczenie kłopotów i stresów, ale nieprzystosowujący do świata zewnętrznego;
4. efekt cieplarniany - podnoszenie się temperatury atmosfery w wyniku zmiany jej składu chemicznego; efekt szklarniowy;
5. gaz cieplarniany - gaz obecny w atmosferze, wywołujący taki efekt; gaz szklarniowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący cieplarni, właściwy cieplarni

 (1.2) wyhodowany w cieplarni, rosnący w cieplarni

 (1.3) przen. stworzony sztucznie, zapewniający bezpieczeństwo i wygodę, chroniący przed problemami; taki, w którym rozwój jest łatwy i pozbawiony trudności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po cieplarnianym upale wieczór był zaledwie ciepły.

 (1.2) Nawet przed sezonem dawała mi po parę cieplarnianych pomidorów.

 (1.3) Nadwrażliwy chłopiec, wychowywany w cieplarnianych warunkach, odstawał w szkole od rówieśników.

 (1.3) Mistrzowie nie rodzą się w cieplarnianych warunkach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cieplarnia ż., cieplarka ż.

 przym. cieplny, ciepły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szklarniowy

 (1.2) szklarniowy

 (1.3) bezstresowy, ochronny, komfortowy, łatwy

Wiktionary


cieplej

stopień wyższy od przysłówka: ciepło


SJP.pl


cieplejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ciepły


SJP.pl


cieplewo

Cieplewo (niem. "Zipplau, kaszub. Ceplewò)" – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Pruszcz Gdański. Przez wieś przebiegają 2 linie kolejowe: nr 9 Warszawa Wschodnia – Gdańsk Gł. i nr 260 Zajączkowo Tczewskie – Pruszcz Gdański. Ma status sołectwa.

Wikipedia


cieplica

źródło wód termalnych lub odwiert, z którego takie wody wypływają; terma, gorące źródło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. terma, gorące źródło

 (1.2) daw., także. gw-pl|Litwa,Brasławszczyzna,Łopatowszczyzna,Brażoła,Wileńszczyzna,Żejmy. łaźnia

 (1.3) gw-pl|Spisz. studnia z ciepłą wodą

 (1.4) gw-pl|Bujwidze,Rzeżyca. cieplarnia

 (1.5) gw-pl|Bijejka,Łotwa. ogrzewana izba

Wiktionary

Przykłady

 (1.7) Jednego razu, prawie gdy gęsi do cieplic leciały, siedziała ona na progu domowym (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛˈplʲit͡sa, AS: ćeplʹica

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ciepły

Wiktionary


cieplice

miejscowość (najczęściej uzdrowisko), miejsce, w którym występują cieplice (gorące źródła)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) stpol. ciepłe kraje

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: cieplica

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • cieplica – inaczej źródło termalne
  • Cieplice – część wsi Zleszyn w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Bedlno
  • Cieplice – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Gołcza
  • Cieplice – część wsi Jangrot w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Trzyciąż
  • Cieplice – część wsi Chorkówka w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Chorkówka
  • Cieplice – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Adamówka
  • Cieplice – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Elbląg
  • Cieplice – gromada
  • Cieplice – dawna gmina
  • Cieplice – miasto w Czechach
  • Cieplice Śląskie-Zdrój

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛˈplʲit͡sɛ, AS: ćeplʹice

Wiktionary


cieplicki

przymiotnik od: Cieplice Śląskie-Zdrój


SJP.pl


cieplicowy

przymiotnik od: cieplica


SJP.pl


ciepliczanin

mieszkaniec Cieplic Śląskich-Zdroju


SJP.pl


ciepliczanka

mieszkanka Cieplic Śląskich-Zdroju


SJP.pl


cieplik

w dawnej fizyce: nieważka i niewidzialna substancja, którą wg teorii materialnej panującej w nauce do początku XIX wieku miało być ciepło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. fiz. domniemana nieważka i niewidzialna substancja uważana dawniej za przyczynę zjawisk związanych z ciepłem i spalaniem;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cieplik miał mieć taką zagadkową własność, że miał być niejako wchłaniany, tym bardziej do wnętrza ciała, im bardziej ciało miało wyższą temperaturę.

Wiktionary


ciepliński

nazwisko


SJP.pl


cieplny

związany z ciepłem, działający wskutek wykorzystywania ciepła, wytwarzający ciepło; termiczny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) fiz. techn. związany z ciepłem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zasada działania pirometru opiera się na pomiarze natężenia promieniowania cieplnego emitowanego przez badane ciało.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciepło n., ciepłota ż., ciepłownictwo n., ciepłownia ż., cieplarka ż., cieplarnia ż.

 przym. cieplarniany, ciepłowniczy, ciepły

 przysł. cieplnie, ciepło

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) termiczny, termalny

Wiktionary


ciepluchny

zdrobnienie od: ciepły


SJP.pl


cieplusieńki

zdrobnienie od: ciepluśki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: ciepły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛpluˈɕɛ̇̃ɲci, AS: ćepluśė̃ńḱi

Wiktionary


ciepluteńki

zdrobnienie od: ciepły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: ciepły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pobliżu sieci samice pracowicie tkają opasły, ciepluteńki kokon wielkości czereśni, który zawieszony na suchych badylach będzie czekał wiosny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛpluˈtɛ̃ɲci, AS: ćeplutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ciepły

Wiktionary


cieplutki

zdrobnienie od: ciepły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: ciepły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛˈplutʲci, AS: ćeplutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ciepły

 rzecz. ciepłownia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciepluśki

Wiktionary


ciepluśki

zdrobnienie od: ciepły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: ciepły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛˈpluɕci, AS: ćepluśḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ciepły

Wiktionary


ciepnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ciepnąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciepnąć

Wiktionary


ciepnąć

potocznie: rzucić, uderzyć czymś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pot. uderzyć, rzucić

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. rzucić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛpnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: ćepnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciepnięcie n.

 czas. ciepać

Wiktionary


ciepła

1. temperatura między zimnem a gorącem;
2. atmosfera serdeczności


SJP.pl

Ciepła – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie szydłowieckim, w gminie Orońsko. Ma status sołectwa.

Prywatna wieś szlachecka, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie radomskim województwa sandomierskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wikipedia


ciepławy

trochę ciepły, letni


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) trochę ciepły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛpˈwavɨ, AS: ćepu̯avy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciepło n., ciepłownia ż.

 przym. ciepły

 przysł. ciepło

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) letni

Wiktionary


ciepło

1. temperatura między zimnem a gorącem;
2. atmosfera serdeczności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) fiz. sposób przekazywania energii chaotycznego ruchu cząsteczek;

 (1.2) fiz. ilość energii przekazywanej w ten sposób

 (1.3) uczucie wywołane przez dopływ do skóry ciepła (1.1) w umiarkowanej ilości

 (1.4) przen. uczucie serdeczności

 (1.5) daw. środ. polit. dynamit

przysłówek sposobu

 (2.1) przen. w sposób serdeczny, przyjazny, otwarty, uprzejmy

 (2.2) powodując wzrost lub przynajmniej utrzymanie temperatury

Wiktionary

Ci

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie należy mylić ciepła z temperaturą. Ciepło tak się ma do temperatury, jak przepływ rzeki do wysokości nad poziomem morza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛpwɔ, AS: ćepu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cieplarka ż., ciepłownia ż., ciepłota ż., cieplarnia ż., ciepłość ż.

 przym. ciepły, cieplny, ciepławy

Wiktionary


ciepło-zimno

zabawa polegająca na chowaniu jakiegoś przedmiotu i nakierowywaniu szukającego słowami: zimno, ciepło, cieplej, gorąco


SJP.pl


ciepłochronność

→ ciepłochronny


SJP.pl

Patrz:

ciepłochronny

ciepłochłonny

pochłaniający ciepło


SJP.pl


ciepłociąg

system rur sieci grzewczej, przewodzących ciepłą wodę lub parę z ciepłowni do budynków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. rurociąg do transportu ciepłej wody lub pary wodnej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛpˈwɔt͡ɕɔ̃ŋk, AS: ćepu̯oćõŋk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ciepłociągowy

Wiktionary


ciepłoczuły

reagujący na ciepło


SJP.pl


ciepłokrwistość

cecha zwierzęcia zdolnego do utrzymywania temperatury wewnętrznej ciała na względnie stałym poziomie, niezależnym od temperatury otoczenia; stałocieplność, gorącokrwistość, endotermiczność, homojotermia, homeotermia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co ciepłokrwiste

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednym z nich jest to, że kilka cech anatomicznych uważanych za związane z ciepłokrwistością znaleziono również u gadów z zimną krwią.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ciepłokrwisty

Wiktionary


ciepłokrwisty

gorącokrwisty;
1. o zwierzęciu: zdolny do utrzymywania temperatury wewnętrznej ciała na względnie stałym poziomie, niezależnym od temperatury otoczenia; stałocieplny, endotermiczny, homojotermiczny;
2. o koniach: o dużym temperamencie i sprawności fizycznej, zwykle rasy angloarabskiej


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zool. o niezmieniającej się temperaturze ciała przy zmianch temperatury otoczenia

 (1.2) zootechn. o koniu: o żywym temperamencie i zgrabny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciepłokrwistość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) endotermiczny, homojotermiczny

Wiktionary


ciepłolecznictwo

leczenie za pomocą nagrzewania ciała; termoterapia


SJP.pl

Ci

Wikipedia


ciepłoleczniczy

→ ciepłolecznictwo


SJP.pl

Patrz:

ciepłolecznictwo

ciepłolubny

przymiotnik jakościowy

 (1.1) bot. ekol. o roślinach, zwierzętach: znoszący tylko nieznaczne wahania temperatury i żyjący w ciepłym środowisku

 (1.2) przen. pot. o człowieku: lubiący przebywać w ciepłym środowisku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do tej pory nie powróciły do wód Bałtyku ciepłolubne gatunki okrzemek, które królowały w czasie Ocieplenia Średniowiecznego.

 (1.2) Przesuwając się dalej na wschód ciepłolubny Polak może polecieć do Tajlandii, Indonezji (…) i do Chin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciepłolubność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stenotermiczny

 (1.2) termofilny

Wiktionary


ciepłomierz

miernik poboru energii cieplnej, stosowany zazwyczaj w instalacjach wodociągowych


SJP.pl


ciepłoodporność

→ ciepłoodporny


SJP.pl

Patrz:

ciepłoodporny

ciepłoodporny

odporny na ciepło


SJP.pl


ciepłorost

roślina żyjąca na terenach, gdzie przez cały rok występują wahania temperatury od 15 do 20°C


SJP.pl


ciepłota

temperatura ciała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. med. temperatura ciała

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cieplarka ż., ciepło n., ciepłownia ż., cieplarnia ż.

 przym. ciepły, cieplny

 przysł. ciepło

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) temperatura

Wiktionary


ciepłownia

duża kotłownia centralnego ogrzewania obsługująca całe miasto, dzielnicę lub osiedle


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zakład, w którym wytwarza się ciepło w postaci najczęściej gorącej pary wodnej, w celu ogrzewania bądź wykorzystania w przemyśle;

Wiktionary

Ciepłownia – zakład przemysłowy, którego głównym zadaniem jest produkcja czynnika (najczęściej wody) o wysokiej temperaturze dla miejskiej sieci ciepłowniczej. Konwencjonalne układy (to jest opalane paliwami kopalnymi instalacje z kotłem) są obecnie spotykane rzadko. Wynika to z faktu, iż dużo wyższą sprawność uzyskuje się, produkując w sposób skojarzony energie cieplną i elektryczną (zobacz: elektrociepłownia).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛpˈwɔvʲɲa, AS: ćepu̯ovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cieplarka ż., ciepło ż., ciepłota ż., cieplarnia ż.

 przym. ciepły, cieplny, cieplutki, ciepławy, ciepłowniczy

 przysł. ciepło, cieplutko

Wiktionary


ciepłownictwo

dział przemysłu zajmujący się wytwarzaniem i przesyłaniem energii elektrycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dziedzina zajmujaca się wytwarzaniem i dostarczaniem ciepła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cieplarnia ż., cieplarka ż.

 przym. cieplny, ciepłowniczy

Wiktionary


ciepłowniczy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do ciepłowni lub ciepłownictwem, mający związek z ciepłownią lub ciepłownictwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Numer pogotowia ciepłowniczego jest łatwy do zapamiętania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cieplarka ż., cieplarnia ż., ciepłownia ż., ciepłownictwo n., ciepłownik mos.

 przym. cieplny

Wiktionary


ciepłownik

specjalista w dziedzinie ciepłownictwa


SJP.pl


ciepłowody

rurka zawierająca skraplający się płyn, wykorzystywany do transportu ciepła


SJP.pl

Ciepłowody (niem. "Tepliwoda", w latach 1939–1945: "Lauenbrunn") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Ciepłowody.

Wikipedia


ciepłowodzianin

mieszkaniec Ciepłowodów


SJP.pl


ciepłowodzianka

mieszkanka Ciepłowodów


SJP.pl


ciepłowodzki

przymiotnik od: Ciepłowody


SJP.pl


ciepłowód

rurka zawierająca skraplający się płyn, wykorzystywany do transportu ciepła


SJP.pl


ciepłość

1. cecha tego, co jest ciepłe;
2. rzadko: ciepło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest ciepłe; cecha tych, którzy są ciepli

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ciepły

 przysł. ciepło

 rzecz. ciepło n.

Wiktionary


ciepły

1. mający temperaturę pośrednią między zimnem a gorącem;
2. chroniący przed zimnem;
3. miły, serdeczny, życzliwy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający temperaturę równą temperaturze pokojowej lub niewiele od niej większą

 (1.2) przen. miły, przyjemny

 (1.3) pot. przen. żywy

 (1.4) o okryciu, ubraniu, dzięki któremu utrzymuje się ciepło

 (1.5) pot. środ. homoseksualny (zwykle o mężczyźnie, rzadziej o kobiecie)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jadwiga Ciepły (1908-1996), lekkoatletka
  • Olgierd Ciepły (1936-2007), lekkoatleta
  • Piotr Ciepły (1983-), hokeista
  • Teresa Ciepły (1937-2006), lekkoatletka
  • Tomasz Ciepły (1980-), florecista

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po powrocie z wycieczki zjedliśmy trochę ciepłej zupy.

 (1.2) Wśród pracowników biura panowała bardzo ciepła atmosfera.

 (1.3) Przenieście go do karetki, póki jest jeszcze ciepły.

 (1.4) Pod choinką znalazłem ciepły, wełniany szalik.

 (1.5) Ten koleś sprawia wrażenie jakby był „ciepły”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛpwɨ, AS: ćepu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cieplarka ż., ciepło n., ciepełko n., ciepłota ż., cieplica ż., ciepłość ż., ciepłownia ż., cieplarnia ż., ocieplanie n., ocieplenie n.

 czas. ocieplać ndk., ocieplić dk.

 przym. cieplny, cieplutki, ciepławy, ciepluteńki, ciepluśki, cieplarniany

 przysł. ciepło, cieplutko, ciepławo, ciepluteńko, ciepluśko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) żywy

 (1.5) gej, gay, homo; wulg. pedał

Wiktionary


cierkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|cierkać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. cierkać

Wiktionary


cierkać

1. o niektórych owadach: wydawać dźwięk podobny do terkotania
2. o kuropatwach: wydawać głos


SJP.pl


cierlenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|cierlić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛrˈlɛ̃ɲɛ, AS: ćerlẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. cierlić

Wiktionary


cierlica

drewniany przyrząd z nożycowo skrzyżowanymi mieczami służący do łamania i zgniatania łodyg lnu lub konopi; tarlica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włók. drewniany przyrząd służący do otłukiwania włókien lnu

 (1.2) wózek do młócenia zboża

 (1.3) makotra, moździerz

 (1.4) gadatliwa kobieta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛrˈlʲit͡sa, AS: ćerlʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. cierliczka

 czas. cierlić

Wiktionary

Synonimy:

 (1) tarlica, cerzlica, cerlica, terlica, perlica

Wiktionary


cierliczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od cierlica

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛrˈlʲit͡ʃka, AS: ćerlʹička

Wiktionary

Powiązane:

 czas. cierlić

 rzecz. cierlica

Wiktionary


cierlik

nieduży ptak z rodziny łuszczaków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Emberiza cirlus|ref=tak., ptak z rodziny trznadlowatych;

Wiktionary

Cierlik ("Emberiza cirlus") – gatunek małego ptaka z rodziny trznadli (Emberizidae). Zamieszkuje Europę, głównie zachodnią i południową, Azję Mniejszą i północno-zachodnią Afrykę. Wyjątkowo zalatuje do Polski. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U cierlików jaja wysiadywane są wyłącznie przez samicę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛrlʲik, AS: ćerlʹik

Wiktionary


cierlić

czasownik niedokonany

 (1.1) cierlić pyskiem →– dużo mówić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛrlʲit͡ɕ, AS: ćerlʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cierlenie n., cierlica, cierliczka

Wiktionary


cierniak

nazwisko


SJP.pl

Cierniak (592 m n.p.m., dawna niem. nazwa "Stachelberg") – góra w paśmie Gór Złotych wznosząca się nad wsią Radochów i Doliną Białej Lądeckiej (gmina Lądek-Zdrój) z XIX-wieczną kalwarią (stąd nazwa góry). Na szczyt prowadzi od wsi 214 stopni ustawianych tu kolejno przez 150 lat przez pątników. Na wypłaszczeniu pod szczytem znajduje się kaplica i stacje drogi krzyżowej. W pobliżu kaplicy mieszkał do czerwca 2023 roku Elizeusz Janikowski, pustelnik.

Wikipedia


cierniara

roślina z rodziny palm, występująca w ponad 35 gatunkach


SJP.pl


cierniczek

mała ryba z rodziny ciernikowatych, podobna do ciernika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Pungitius|Coste|ref=tak., rodzaj drobnych ryb z rodziny ciernikowatych, mających ciało opancerzone kolcami;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ciernisty

 rzecz. cierń mrz.

Wiktionary


ciernie

1. twardy, ostro zakończony wyrostek roślinny, chroniący roślinę przed zjedzeniem; kolec;
2. coś sprawiającego przykrość


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ciernie – u motyli jest to element samczych narządów genitalnych
  • Ciernie – część miasta, dzielnica Świebodzic
  • Ciernie – część miasta Mszana Dolna
  • Ciernie – część wsi Borzęcin, w województwie małopolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Borzęcin
  • Ciernie – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Ełk
  • Ciernie – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Prostki
  • Ciernie – gromada
  • cierń

Wikipedia


cierniewski

nazwisko


SJP.pl


ciernik

drobna ryba, pospolity szkodnik narybku; kat; kolka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Gasterosteus aculeatus|ref=tak., mała ryba zamieszkująca słone i słodkie wody na półkuli północnej;

Wiktionary

Ciernik, kat, kolka, czart ("Gasterosteus aculeatus") – gatunek ryby z rodziny ciernikowatych (Gasterosteidae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛrʲɲik, AS: ćerʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cierń mrz.

 przym. ciernisty, cierniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kat, kolka, przest. szewc

Wiktionary


ciernikokształtne

rząd ryb promieniopłetwych


SJP.pl

Ciernikokształtne (Gasterosteiformes) – rząd ryb promieniopłetwych (Actinopterygii). W Polsce występują trzy gatunki z rodziny ciernikowatych – ciernik ("Gasterosteus aculeatus"), cierniczek ("Pungitius pungitius") i pocierniec ("Spinachia spinachia").

Wikipedia


ciernikowate

o cechach ciernikowatych (rodzina ryb)


SJP.pl

Ci

Wikipedia


ciernikowaty

o cechach ciernikowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


cierniogłowy

bezkręgowiec pasożytujący w przewodzie pokarmowym kręgowców; kolcogłów


SJP.pl


cierniogłów

bezkręgowiec pasożytujący w przewodzie pokarmowym kręgowców; kolcogłów


SJP.pl


cierniooczek

cierniooczek długonosy, cierniooczek Kuhla - gatunki słodkowodnych ryb z rodziny piskorzowatych


SJP.pl


cierniopląt

1. rodzaj rośliny ziołowej z rodziny występującej na kontynencie amerykańskim;
2. roślina pnąca z rodziny mydleńcowatych o kwitnących na biało kwiatach, której owoce i nasiona zawierające kofeinę używane są do sporządzania pasty będącej esencją naturalnych napojów pobudzających; guarana, gwarana, paulinia


SJP.pl


cierniopromienne

nadrząd najbardziej zaawansowanych w rozwoju ryb promieniopłetwych; kolcopłetwe, cierniopłetwe


SJP.pl


cierniopromienny

o cechach cierniopromiennych (nadrząd ryb)


SJP.pl


cierniopłetwe

nadrząd najbardziej zaawansowanych w rozwoju ryb promieniopłetwych; kolcopłetwe, cierniopromienne


SJP.pl


cierniopłetwy

o cechach cierniopłetwych (nadrząd ryb)


SJP.pl


cierniosternik

cierniosternik białoczelny - gatunek ptaka z rodziny jerzykowatych


SJP.pl


cierniowaty

przypominający wyglądem cierń


SJP.pl


cierniowiak

mokosz cierniowiak - motyl z rodziny miernikowcowatych


SJP.pl


cierniowy

przymiotnik od: cierń


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z cierniem, dotyczący ciernia

 (1.2) posiadający cierń lub ciernie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cierń m., ciernik m.

 przym. ciernisty

Wiktionary


ciernisko

1. miejsce pokryte cierniami;
2. ogół roślin mających ciernie


SJP.pl


ciernistość

→ ciernisty


SJP.pl

Patrz:

ciernisty

ciernisty

1. mający ciernie, kolce; kolczasty, kłujący;
2. zarosły cierniami, kolczastymi roślinami;
3. przenośnie: pełen cierpień, przykrości; trudny, ciężki, mozolny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma wiele cierni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛrʲˈɲistɨ, AS: ćerʹńisty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cierń m., ciernik m., cierniczek m., cierniówka ż., ciernistość ż.

 przym. cierniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolczasty

Wiktionary


cierniówka

gatunek ptaka


SJP.pl

Cierniówka, pokrzewka cierniówka ("Curruca communis") – gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny pokrzewek (Sylviidae). Zamieszkuje Eurazję i północną Afrykę, zimuje w Afryce Subsaharyjskiej. Nie jest zagrożony.

Wikipedia


ciernić

otaczać cierniem, obsadzać tarniną


SJP.pl


cierniściej

stopień wyższy od przysłówka: cierniście


SJP.pl


cierny

1. o maszynach i urządzeniach: działający z wykorzystaniem siły tarcia;
2. wykonany z materiału odpornego na ścieranie


SJP.pl


cierocki

nazwisko


SJP.pl


cierp

odczuwać ból fizyczny bądź psychiczny


SJP.pl


cierpiarz

pogardliwie: taksówkarz; cierp, złotówa, złotówkarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. gwara. taksówkarz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Warszawa złotówa, złotówka

Wiktionary


cierpice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cierpice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Przeworno
  • Cierpice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Wielka Nieszawka
  • Cierpice – stacja kolejowa we wsi Cierpice w woj. kujawsko-pomorskim

Wikipedia


cierpienia

ból fizyczny lub psychiczny


SJP.pl


cierpienie

ból fizyczny lub psychiczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) długotrwały lub silny ból

 (1.2) stpol. cierpliwość

Wiktionary

Ci

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛrˈpʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: ćerpʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ucierpieć, cierpieć ndk., wycierpieć dk., nacierpieć się dk., ścierpieć dk.

 rzecz. cierpiący mos., cierpiętnik mos., cierpiętnica ż.

 przym. cierpiący, cierpiętniczy, cierpliwy

 przysł. cierpiętniczo

 ims. cierpiący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ból, piekło, męka, tortura, udręka, droga krzyżowa, gehenna, golgota, kalwaria, katorga, katusza, korona cierniowa, martyrologia

Wiktionary


cierpieć

odczuwać ból fizyczny bądź psychiczny


SJP.pl

czasownik

 (1.1) odczuwać ból fizyczny lub psychiczny

 (1.2) ubolewać

 (1.3) znosić, tolerować

 (1.4) chorować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja mama ma raka i bardzo cierpi.

 (1.2) Bardzo cierpię z powodu śmierci męża.

 (1.3) Będzieszli, Panie, cierpiał nierządnicę w pałacu własnym?

 (1.3) Nie cierpię wstawać w poniedziałki do pracy.

 (1.4) Mój dziadek cierpi na reumatyzm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛrpʲjɛ̇t͡ɕ, AS: ćerpʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cierpiętnica ż., niecierpek mzw., cierpiętnik m., cierpienie, cierpiący

 czas. nie cierpieć, przecierpieć dk., ścierpieć dk., wycierpieć dk.

 przym. cierpiący, cierpliwy

 ims. cierpiący

Wiktionary


cierpisz

odczuwać ból fizyczny bądź psychiczny


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cierpisz – część miasta Konin
  • Cierpisz – część wsi Czarna w woj. podkarpackim, w pow. łańcuckim, w gminie Czarna
  • Cierpisz – wieś w woj. podkarpackim, w pow. łańcuckim, w gminie Łańcut
  • Cierpisz – część wsi Markowa w woj. podkarpackim, w pow. łańcuckim, w gminie Markowa
  • Cierpisz – wieś w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Sędziszów Małopolski
  • Cierpisz – część wsi Mrowla w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Świlcza

Wikipedia


cierpisław

imię męskie


SJP.pl

Cierpisław – imię męskie pochodzenia słowiańskiego, nienotowane w zachowanych dokumentach staropolskich. Istnieje zapis wyłącznie podobnego imienia żeńskiego: Cirzpisława oraz męskiego: Cirzpibog.

Wikipedia


cierpiąca

kobieta cierpiąca, chora


SJP.pl


cierpiący

człowiek cierpiący, chory


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) ims. przymiotnikowy czynny od: cierpieć

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) ktoś, kto cierpi

przymiotnik

 (3.1) stpol. cierpliwy

 (3.2) gw-pl|Poznań. chory

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛrˈpʲjɔ̃nt͡sɨ, AS: ćerpʹi ̯õncy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cierpienie n., cierpiętnik m., cierpiętnica ż.

 czas. cierpieć

Wiktionary


cierpiętliwy

skłonny do cierpienia


SJP.pl


cierpiętnica

kobieta cierpiąca biernie, lubująca się w przeżywaniu cierpień; męczennica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) osoba płci żeńskiej lubująca się we własnym cierpieniu lub biernie się mu poddająca

 (1.2) rel. osoba płci żeńskiej, która zaznała cierpień ze względu na swoje wierzenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babcia Hela była straszną cierpiętnicą, z własnej woli wstawała o czwartej rano, aby upiec nam chleb, a potem pół dnia narzekała na zmęczenie i senność.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cierpienie n., cierpiętnictwo n., cierpiętniczość ż.

:: fm. cierpiętnik m.

 czas. cierpieć ndk., wycierpieć dk., nacierpieć się dk., scierpieć dk.

 przym. cierpiętniczy, cierpiący

 przysł. cierpiętniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) męczennica

Wiktionary


cierpiętnictwo

bierne poddawanie się cierpieniu; lubowanie się w przeżywaniu cierpienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bierne poddawanie się cierpieniom, lubowanie się w ich przeżywaniu lub kreowanie się na ofiarę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tymczasem cierpiętnictwo w nowych warunkach, w których intelektualiści żyją komfortowo, a często i konformistycznie, jest fałszem, jest po prostu jedną z form duchowej mimikry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cierpiętnik m., cierpiętnica ż., cierpiętniczość ż.

 przym. cierpiętniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samoudręczenie

Wiktionary


cierpiętniczość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co cierpiętnicze; cecha tych, którzy są cierpiętniczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cierpiętnictwo n., cierpiętnik m., cierpiętnica ż.

 przym. cierpiętniczy

Wiktionary


cierpiętniczy

dotyczący cierpiętnika lub cierpiętnictwa; męczeński


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z cierpiętnictwem i/lub cierpiętnikiem/cierpiętnicą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cierpiętnictwo n., cierpiętnik m., cierpiętnica ż., cierpienie n., cierpiętniczość ż.

Wiktionary


cierpiętnik

człowiek biernie poddający się cierpieniom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba lubująca się we własnym cierpieniu lub biernie poddająca się cierpieniu

 (1.2) tytuł przysługujący męczennikom, którzy cierpieli od swych współwyznawców

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛrˈpʲjɛ̃ntʲɲik, AS: ćerpʹi ̯ẽntʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cierpienie n., cierpiętnictwo n., cierpiętniczość ż.

:: fż. cierpiętnica ż.

 czas. cierpieć ndk., wycierpieć dk., nacierpieć się dk., scierpieć dk.

 przym. cierpiętniczy, cierpiący

 przysł. cierpiętniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) masochista

Wiktionary


cierpka

potocznie gorzki lub kwaśny


SJP.pl


cierpkawy

nieco cierpki; kwaskowaty, drażniący


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) trochę cierpki, o lekko drażniącym smaku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cierpkość ż., cierpkawość ż.

 czas. cierpknieć ndk.

 przym. cierpki

 przysł. cierpkawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwaskowaty

Wiktionary


cierpki

potocznie gorzki lub kwaśny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o smaku: kwaskowaty, gorzkawo-kwaśny; sprawiający, że cierpnie język

 (1.2) o zapachu: ostry, drażniący

 (1.3) książk. przen. sprawiający przykrość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Owoce czeremchy mają cierpki smak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛrpʲci, AS: ćerpʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. cierpko

 czas. cierpnąć ndk.

 rzecz. cierpkość ż.

 przym. cierpkawy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) przykry, zgryźliwy, złośliwy

Wiktionary


cierpkość

→ cierpki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co ma kwaskowaty smak

Wiktionary

Patrz:

cierpki

Powiązane:

 przym. cierpki, cierpkawy

 przysł. cierpko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwasowość

Wiktionary


cierplewo

Cierplewo – (niem. "Brahwede") wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, nad Zalewem Koronowskim w powiecie tucholskim, w gminie Lubiewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 85 mieszkańców. Jest najmniejszą miejscowością gminy Lubiewo.

Wikipedia


cierpliwie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób cierpliwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znosili to, każde inaczej. Ojciec obojętnie, ignorując babkę, mama cierpliwie, w milczeniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛrˈplʲivʲjɛ, AS: ćerplʹivʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cierpliwość ż.

 przym. cierpliwy

Wiktionary


cierpliwiej

stopień wyższy od przysłówka: cierpliwie


SJP.pl


cierpliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdolność spokojnego, długotrwałego znoszenia rzeczy przykrych

 (1.2) zdolność spokojnego wyczekiwania na coś lub dążenia do czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Urodzeni pod znakiem Byka odznaczają się cierpliwością.

 (1.2) Stał w ostrych promieniach słońca patrząc z niezmierną cierpliwością i powtarzając, że matka jego jest umierająca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛrˈplʲivɔɕt͡ɕ, AS: ćerplʹivość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cierpliwy

 przysł. cierpliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opanowanie

 (1.2) wytrwałość

Wiktionary


cierpliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: cierpliwy


SJP.pl


cierpliwy

znoszący ze spokojem przeciwności; umiejący czekać; wytrzymały; wykazujący się uporem i niezłomnością


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) niezrażający się czekaniem

 (1.2) znoszący przeciwności w sposób opanowany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cierpliwy młody człowiek czekał w kolejce na swój bilet.

 (1.2) Cierpliwa harmonia z jestestwem nie oznacza, że dana osoba nie może wpłynąć na swoje położenie we wszechświecie czy je ulepszyć. Akceptacja nie jest równa pasywności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛrˈplʲivɨ, AS: ćerplʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cierpliwość ż., cierpienie n.

 czas. cierpieć

 przysł. cierpliwie

Wiktionary


cierpnąć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. ścierpnąć)

 (1.1) med. doświadczać odczucia drętwienia, mrowienia lub krótkotrwałego skurczu w ciele, zwykle spowodowanego np. uciskiem nerwów, zimnem lub silnym emocjonalnym wrażeniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ręka mi cierpnęła, bo długo leżała pod ciężarem ciała.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cierpnięcie n.

 przym. cierpki

Wiktionary


cierski

nazwisko


SJP.pl


cierzo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) meteorol. północny, chłodny wiatr typu bora, występujący w Hiszpanii;

Wiktionary

Cierzo – chłodny wiatr typu bora, występujący w Hiszpanii. Wieje z kierunku północnego.

Wikipedia


cierzpanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|cierzpać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛʃˈpãɲɛ, AS: ćešpãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. cierzpać

Wiktionary


cierzpać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Ostródzkie,Warmia,Nidzica,Szczytno,Węgorzewo,Giżycko,Pisz. czerpać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cierzpanie n.

Wiktionary


cierzpice

Cierzpice – osada wsi Kursztyn w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Gniew, przy drodze wojewódzkiej nr 230. Wchodzą w skład sołectwa Kursztyn.

W latach 1975–1998 Cierzpice administracyjnie należały do województwa gdańskiego.

Wikipedia


cierzpięty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w gminie Orzysz;

 (1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w gminie Piecki;

 (1.3) geogr. dawna osada, współcześnie część miasta Ostróda, w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cierzpięty – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Piecki
  • Cierzpięty – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Orzysz
  • Cierzpięty – część miasta Ostróda

Wikipedia


cierń

1. twardy, ostro zakończony wyrostek roślinny, chroniący roślinę przed zjedzeniem; kolec;
2. coś sprawiającego przykrość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. ostry wyrostek na pędzie rośliny;

Wiktionary

Ciernie (ang. "thorn", "spine", łac. "spina") – ostro zakończone wyrostki roślinne o szydłowatym kształcie będące przekształconymi liśćmi (ciernie pochodzenia liściowego na przykład u berberysu i kaktusów), pędami bocznymi (na przykład u tarniny i grochodrzewu) lub przylistkami (na przykład u niektórych wilczomleczowatych). U niektórych palm powstają również ciernie pochodzenia korzeniowego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛrʲɲ, AS: ćerʹń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciernik m., cierniczek m., cierniówka ż.

 przym. cierniowy, ciernisty

 czas. ścierać

Wiktionary


ciesaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od ciesak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciesak m.

Wiktionary


ciesak

narzędzie ręczne do obróbki drewna, o jednym ostrzu osadzonym na trzonku, którego oś jest prostopadła do ostrza; używany w bednarstwie i ciesielstwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) topór ciesielski, narzędzie z jednym ostrzem osadzonym prostopadle do trzonka, służące głównie do obrabiania pni drzew;

Wiktionary

Ciesak, ciosła, cieślica, cioska – narzędzie służące głównie do obrabiania pni drzew dla otrzymania wydłużonych płaszczyzn. Umieszczenie ostrza prostopadle do drzewca umożliwia wygodne oddzielanie łupek gdy obrabiana powierzchnia jest równoległa np. do fundamentu budowli. Jest on używany w ciesielstwie, bednarstwie, kołodziejstwie, do naciosywania podkładów kolejowych itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛsak, AS: ćesak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. ciesaczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciosła, cieślica, cioska

Wiktionary


ciesać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) daw. ciosać

Wiktionary


ciesielczuk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marek Ciesielczuk – polski dyplomata
  • Stanisław Ciesielczuk – polski poeta

Wikipedia


ciesielczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Joanna Ciesielczyk (ur. 1999) – polska siatkarka
  • Waldemar Ciesielczyk (1958-2010) – polski szermierz

Wikipedia


ciesielka

potocznie: ciesielstwo - zawód cieśli; ciesiołka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. rzemiosło ciesielskie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Burchard trudni się ciesielką od dwudziestu lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cieślictwo n., cieślarnia ż., ciesielstwo n., ciesiołka ż., cieśla mos., cieślica ż.

 przym. ciesielski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciesielstwo, ciesiołka, praca ciesielska

Wiktionary


ciesielnia

warsztat ciesielski


SJP.pl


ciesielski

dotyczący cieśli lub ciesielstwa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rzem. dotyczący ciesielstwa lub cieśli

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Ciesielski (2 poł. XVI wieku) – pisarz polityczny
  • Andrzej Ciesielski (ur. 1946) – polski artysta
  • Antoni Ciesielski (1817–?) – polski urzędnik, burmistrz Tomaszowa Mazowieckiego
  • Bogdan Ciesielski – polski muzyk
  • Bogusław Ciesielski (ur. 1948) – polski urzędnik, prezydent Kielc
  • Czesław Ciesielski (ur. 1932) – polski historyk
  • Czesław Jan Ciesielski (1901–1940) –podporucznik rezerwy, ofiara zbrodni katyńskiej
  • Jan Ciesielski (ur. 1949) – polski przedsiębiorca
  • Jerzy Ciesielski (1929–1970) – polski inżynier i działacz społeczny
  • Kazimierz Ciesielski (1882-1935) – polski chemik
  • Krzysztof Ciesielski (ur. 1956) – polski matematyk
  • Krzysztof Ciesielski (ur. 1974) – polski muzyk

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. cieślictwo n., cieślarnia ż., cieślica ż., ciesielstwo n., ciesielka ż., ciesiołka ż., cieśla mos., ciosła ż.

Wiktionary


ciesielstwo

rzemiosło związane z obróbką drewna, robieniem z niego konstrukcji budowlanych oraz stawianiem drewnianych budynków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzem. fach cieśli

 (1.2) rzem. produkcja ciesielska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mirek trudni się ciesielstwem od pietnastego roku życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciosła ż., ciesielka ż., cieśla mos., cieślictwo n., ciesiołka ż., cieślarnia ż., cieślica ż., cieśliczka ż.

 przym. ciesielski

Wiktionary


ciesiołka

potocznie: ciesielstwo - zawód cieśli; ciesielka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. rzem. ciesielstwo

 (1.2) rzem. rodzaj hebla

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Konrad trudni się ciesiołką od dziewiętnastego roku życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciosła ż., ciesielka ż., ciesielstwo n., cieśla mos., cieślarnia ż., cieślica ż., cieślictwo n., cieśliczka ż.

 przym. ciesielski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciesielstwo, rzad. cieślictwo

Wiktionary


ciesiołkiewicz

nazwisko


SJP.pl


ciesiółka

nazwisko


SJP.pl


cieszanowianin

mieszkaniec Cieszanowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


cieszanowianka

mieszkanka Cieszanowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


cieszanowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cieszanowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Gorzkowice
  • Cieszanowice – wieś w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Kamiennik
  • Cieszanowice – zlikwidowany przystanek kolejowy, we wsi Cieszanowice, w województwie opolskim
  • Zalew Cieszanowice (Zalew Cieszanowicki) – zbiornik zaporowy na rzece Luciąża woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim

Wikipedia


cieszanowski

przymiotnik od: Cieszanów


SJP.pl


cieszanów

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

}|-

Cieszanów – miasto w woj. podkarpackim, w powiecie lubaczowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Cieszanów. Położony na Płaskowyżu Tarnogrodzkim, nad rzeką Brusienką. Leży w dawnej ziemi bełskiej.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 1815 mieszkańców, będąc 47. najludniejszym miastem w województwie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak zaczną dowozić obiady z Cieszanowa, to po pierwsze będą one uboższe, bo jednodaniowe, a po drugie będzie trzeba płacić ponad 50 zł miesięcznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛˈʃãnuf, AS: ćešãnuf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cieszanowski

Wiktionary


cieszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|cieszyć.

Wiktionary

Cieszenie (kaszub. Ceszenié) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Chmielno. Leży na Pojezierzu Kaszubskim, na obszarze Kaszubskiego Parku Krajobrazowego, przy drodze wojewódzkiej nr 211. Cieszenie leży na trasie linii kolejowej Kartuzy-Sierakowice-Lębork (obecnie zawieszonej). Na północ od Cieszenia zaczyna się kompleks Lasów Mirachowskich z rezerwatami przyrody "Leśne Oczko" i "Staniszewskie Zdroje".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛˈʃɛ̃ɲɛ, AS: ćešẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. cieszyć, ucieszyć

 rzecz. pocieszenie n., pocieszyciel mos., pocieszycielka ż.

Wiktionary


cieszeniewo

Cieszeniewo (dawniej: niem. "Ziezeneff") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Świdwin.

Miejscowość jest siedzibą sołectwa Cieszeniewo, w skład którego wchodzi również osada Kluczkówko.

Wikipedia


cieszewko

Cieszewko – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Drobin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


cieszewski

nazwisko


SJP.pl


cieszki

Cieszki – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Lubowidz. Ma status sołectwa.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Andrzeja Apostoła w Lubowidzu.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


cieszkowianin

mieszkaniec Cieszkowa (wsi w Polsce)


SJP.pl


cieszkowianka

mieszkanka Cieszkowa (wsi w Polsce)


SJP.pl


cieszkowski

przymiotnik od: Cieszków


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • August Cieszkowski – hrabia, działacz społeczny i polityczny
  • August Adolf Cieszkowski – ziemianin polski, mecenas nauki, senator II RP
  • Henryk Cieszkowski – polski malarz
  • Henryk Cieszkowski – pisarz epoki romantyzmu
  • Hipolit Cieszkowski – inżynier, budowniczy linii kolejowych w Polsce
  • Józef Cieszkowski – polski górnik
  • Kajetan Karol Cieszkowski – uczestnik powstania styczniowego
  • Teodor Cieszkowski – polski pułkownik, powstaniec styczniowy
  • Witalij Cieszkowski – rosyjski szachista
  • Cieszkowscy herbu Dołęga

Wikipedia


cieszków

wieś w Polsce


SJP.pl

Zobacz też: Cieszków (osada).

Cieszków (dawniej "Frejno", niem. "Freyhan") – wieś (do 1742 roku miasto) w Polsce położona w województwie dolnośląskim, powiecie milickim, gminie Cieszków.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Cieszków. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego, obecnie jest siedzibą gminy Cieszków w województwie dolnośląskim.

Wikipedia


cieszygor

dawne imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) stpol. imię|polski|m.;

Wiktionary

Cieszygor (lub Cieszygór) – staropolskie imię męskie. Składa się z członu "Cieszy-" („cieszyć się”) i "-gor" („goreć, palić się"). Mogło oznaczać „tego, który cieszy się ogniem”.

Wikipedia


cieszyków

Cieszyków – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Szczytniki, ok. 10 km od Opatówka, ok. 20 km od Kalisza.

Wikipedia


cieszymir

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) stpol. imię|polski|m.;

Wiktionary

Cieszymir, Cieszymiar, Cieszymier, Cieszmir, Cieszmiar, Cieszmier, Cieszymierz – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Cieszy-" („cieszyć”) i "-mir" („pokój, spokój, dobro”). Oznaczałoby więc „tego, którego cieszy pokój”.

Cieszymir imieniny obchodzi 13 maja i 24 sierpnia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Cieszymir i jestem zawodowym żołnierzem z garnizonu Bolesławiec.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Cieszymirek m.

 przym. Cieszymirowy

Wiktionary


cieszymirostwo

Cieszymir z małżonką; Cieszymirowie


SJP.pl


cieszymirowie

imię męskie


SJP.pl


cieszymirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cieszymira lub z nim związany


SJP.pl


cieszymysł

imię męskie


SJP.pl

Cieszymysł – staropolskie imię męskie. Składa się z członu "Cieszy-" („cieszyć”) i "-mysł" („myśleć”, „myśl”). Mogło oznaczać „ten, którego cieszy myślenie”.

Cieszymysł imieniny obchodzi 13 marca i 18 listopada.

Wikipedia


cieszymysłostwo

Cieszymysł z małżonką; Cieszymysłowie


SJP.pl


cieszymysłowie

imię męskie


SJP.pl


cieszymysłowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cieszymysła lub z nim związany


SJP.pl


cieszyn

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto powiatowe w południowej Polsce, w województwie śląskim;

 (1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie lubelskim, w gminie Grabowiec

 (1.3) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w gminie Sośnie

 (1.4) geogr. wieś w Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w gminie Biesiekierz

Wiktionary

Cieszyn (cz., Teschen) – miasto w południowej Polsce nad rzeką Olzą, na granicy z Czechami, w województwie śląskim, siedziba władz powiatu cieszyńskiego.

Dzieje Cieszyna sięgają IX w. i wiążą się z grodem słowiańskiego plemienia Gołęszyców. Cieszyn otrzymał prawa miejskie w 1217 roku. Od końca XIII w. był centrum Księstwa Cieszyńskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Legenda mówi o założeniu Cieszyna w roku 810.

 (1.1) Romańska rotunda w Cieszynie pełniła też funkcję kościoła parafialnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛʃɨ̃n, AS: ćešỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cieszynianin mos., cieszynianka ż., cieszyniak mos., cieszyniaczka ż., cieszynit mrz., cieszynka ż., Cieszyńskie n., cieszyńskość ż., Ciech mos., Ciechosław mos., Ciechosława ż.

 przym. cieszyński, cieszynitowy, podcieszyński

 czas. ucieszyć

Wiktionary


cieszyniaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od cieszyniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cieszyniak mos.

Wiktionary


cieszyniaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. mieszkanka Cieszyna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kogo wybrali „Cieszyniaczką Roku”?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cieszyn m., cieszynka ż., cieszynianin m., cieszynianka ż., Cieszyńskie n., cieszynit m.

:: fm. cieszyniak m.

 przym. cieszyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cieszynianka

Wiktionary


cieszyniak

potocznie: cieszynianin (mieszkaniec Cieszyna)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. mieszkaniec Cieszyna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Franciszek zrobił cieszyniaka biskupem w Afryce.

 (1.1) Kogo wybrali „Cieszyniakiem Roku”?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cieszyn mrz., cieszynit mrz., cieszynka ż., cieszynianin mos., cieszynianka ż.

:: zdrobn. cieszyniaczek mos.

:: fż. cieszyniaczka ż.

 przym. cieszyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cieszynianin

Wiktionary


cieszynianin

mieszkaniec Cieszyna, Czeskiego Cieszyna; Cieszyniak (potocznie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Cieszyna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłumy cieszynian zgromadził koncert na miejskim rynku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛʃɨ̃ˈɲä̃ɲĩn, AS: ćešỹńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cieszyn mrz., cieszynit mrz.

:: fż. cieszynianka ż.

 przym. cieszyński, cieszynitowy

Wiktionary


cieszynianka

cieszynianka wiosenna - gatunek rośliny z rodziny selerowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Cieszyna

 (1.2) bot. nazwa systematyczna|Hacquetia epipactis|DC.|ref=tak., drobna roślina z rodziny selerowatych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na balu pojawiły się same zacne cieszynianki.

 (1.2) Cieszynianka występuje na Pogórzu Cieszyńskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛʃɨ̃ˈɲãnka, AS: ćešỹńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cieszyn mrz., cieszynit mrz.

:: fm. cieszynianin mos.

 przym. cieszyński, cieszynitowy

Wiktionary


cieszynit

magmowa skała żyłowa, w dużych ilościach występuje w okolicach Cieszyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. chem. miner. geol. rodzaj głębinowej skały magmowej występującej w okolicach Cieszyna;

Wiktionary

Cieszynit (ang. "teschenite") – skała magmowa, głębinowa, zasadowa, o charakterystycznej, pstrokatej, czarno-białej barwie, zaliczana do gabroidów. Według współczesnej klasyfikacji skał cieszynity odpowiadają teralitom analcymowym lub esseksytom analcymowym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nazwa cieszynitu wywodzi się od miasta Cieszyna, w okolicach którego skała ta została po raz pierwszy na świecie opisana.

 (1.1) Cieszynity występują w licznych odmianach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cieszyńskość ż., Cieszyn m., cieszynianin m., cieszynianka ż., Cieszyńskie n., cieszyniaczka ż., cieszynka ż., cieszyniak mos.

 przym. cieszynitowy, cieszyński

Wiktionary


cieszynitowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący cieszynitu, wykonany z cieszynitu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obecnie skały tego regionu nazywa się tradycyjnie „skałami cieszynitowymi”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cieszyńskość ż., cieszynit m., Cieszyn m., cieszynianin m., cieszynianka ż., Cieszyńskie n., cieszynka ż.

 przym. cieszyński

Wiktionary


cieszynka

1. w sporcie: okazywanie radości przez zawodnika po zdobyciu punktu lub wygraniu meczu;
2. strzelba myśliwska małego kalibru, produkowana dawniej w Cieszynie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. sport. okazywanie radości przez zawodnika po zdobyciu gola lub punktu;

 (1.2) łow. małokalibrowa strzelba myśliwska do polowań na ptactwo, produkowana w Cieszynie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cieszynka (broń)
  • Cieszynka (rzeka)
  • Cieszynka (sport)
  • Cieszyn

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bartosz Kapustka podczas cieszynki po strzelonym golu z Florą Tallin doznał kontuzji.

 (1.2) Cieszyńskie muzeum posiada w swych zbiorach cztery cieszynki.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: czas. cieszyć się

 (1.2)

:: rzecz. cieszyńskość ż., Cieszyn m., cieszynianin m., cieszynianka ż., cieszynit m., cieszyniaczka ż., cieszyniak m.

:: przym. cieszynitowy, cieszyński

Wiktionary


cieszyno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cieszyno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Złocieniec
  • Cieszyno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Węgorzyno
  • Cieszyno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Świdwin

Wikipedia


cieszyrad

dawne imię męskie


SJP.pl

Cieszyrad – staropolskie imię męskie, którego ślad zachował się wyłącznie w zapisie Cieszyradowic. Składa się z członów: "Cieszy-" („cieszyć”) i "-rad" („być zadowolonym, chętnym, cieszyć się”). Mogło oznaczać „tego, który rad się cieszy”.

Cieszyrad imieniny obchodzi 19 kwietnia.

Wikipedia


cieszysław

imię męskie


SJP.pl

Cieszysław – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Cieszy-" („cieszyć”) i "-sław" („sława”). Oznaczałoby więc „tego, którego cieszy sława”. Zob. też Ciesław i Ciechosław.

Cieszysław imieniny obchodzi 17 marca, 1 października.

Wikipedia


cieszysława

imię żeńskie


SJP.pl

Cieszysława – żeńska forma imienia Cieszysław, nienotowana w czasach staropolskich.

Wikipedia


cieszysławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cieszysławy lub z nią związany


SJP.pl


cieszysławostwo

Cieszysław z małżonką; Cieszysławowie


SJP.pl


cieszysławowie

imię męskie


SJP.pl


cieszysławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cieszysława lub z nim związany


SJP.pl


cieszyć

1. sprawiać radość, weselić;
2. cieszyć się - doznawać radości, zadowolenia


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) dawać radość, szczęście, weselić; nastrajać pozytywnie, radośnie

czasownik zwrotny niedokonany cieszyć się

 (2.1) być radosnym, mieć radość, zadowolenie z czegoś

 (2.2) weselić się, śmiać się

 (2.3) mieć coś (najczęściej coś, co daje satysfakcję)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza koncepcja padła na podatny grunt, co bardzo nas cieszy.

 (2.1) Ania cieszy się z pięknego prezentu.

 (2.2) Z czego się cieszysz? Nie widzę w tym nic zabawnego.

 (2.3) Ciocia cieszy się dobrym zdrowiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛʃɨt͡ɕ, AS: ćešyć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pocieszać ndk., pocieszyć dk., ucieszyć dk.

 rzecz. cieszenie n., pocieszenie n., pociecha ż., uciecha ż., pocieszyciel mos., pocieszycielka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radować

 (2.1) radować się

 (2.2) śmiać się

Wiktionary


cieszyński

1. przymiotnik od: Cieszyn
2. choroba cieszyńska - wirusowa choroba świń; cieszyńska zaraza świń


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Cieszyna, związany z Cieszynem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czego jeszcze brakuje na cieszyńskim rynku?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛˈʃɨ̃j̃sʲci, AS: ćešỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cieszyńskość ż., Cieszyn mrz., cieszynianin mos., cieszynianka ż., cieszynit mrz., cieszynka ż., Cieszyńskie n., cieszyniaczka ż., cieszyniak mos.

 przym. cieszynitowy, podcieszyński

Wiktionary


cieszyńskie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. region w południowej Polsce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cieszyńskie nie przyłączyło się do protestu.

 (1.1) W Cieszyńskiem rozpoczęto elektroniczny nabór do szkół średnich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cieszyńskość ż., Cieszyn m., cieszynianin m., cieszynianka ż., cieszyniaczka ż., cieszynit m.

 przym. cieszyński, cieszynitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powiat cieszyński

Wiktionary


cieszyńskość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co cieszyńskie, typowe dla Cieszyna lub jego mieszkańców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cieszyn mrz., cieszynianin mos., cieszynianka ż., cieszyniak mos., cieszyniaczka ż., cieszynit mrz., cieszynka ż., Cieszyńskie n., Ciech mos.

 przym. cieszyński, cieszynitowy, podcieszyński

Wiktionary


cieszów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cieszów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wałbrzyskim, w gminie Stare Bogaczowice
  • Cieszów – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Nowogród Bobrzański

Wikipedia


cieszątki

Cieszątki – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Kobiele Wielkie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


cieszęcin

Cieszęcin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Wieruszów.

Wikipedia


cietrzew

duży ptak łowny z rzędu kuraków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. duży, eurazjatycki ptak łowny;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Około południa udało mi się ubić jakiegoś dużego ptaka z gatunku cietrzewi, który, upieczony na rożnie, miał bardzo delikatne mięso.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛṭʃɛf, AS: ćeṭšef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zacietrzewienie n.

 czas. zacietrzewić się

 przym. cietrzewi

Wiktionary


cietrzewi

przymiotnik od: cietrzew


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) ornit. dotyczący cietrzewia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cietrzew mzw.

Wiktionary


cieć

1. potocznie, pogardliwie: dozorca domu, stróż, ochroniarz;
2. młodzieżowo, obraźliwie:
a) człowiek wolno myślący;
b) homoseksualista;
c) osoba pełniąca jakąś funkcję społeczną, np. nauczyciel, woźny, policjant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) posp. pogard. gospodarz domu

 (1.2) daw. gwara. więz. stróż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz blok ma nowego ciecia, który odśnieża wszystkie schody i chodniki.

 (1.1) Zapytał, co to może oznaczać, bo jako cieć to i owo musi wiedzieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̇t͡ɕ, AS: ćėć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dozorca, gospodarz, stróż

Wiktionary


ciećkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ciećkać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciećkać

Wiktionary


ciećkać

ciećkać się - regionalnie: cackać się (1. obchodzić się z czymś lub z kimś czule;
2. poświęcać zbyt wiele czasu na wykonywanie jakiejś czynności); ciaćkać się (regionalnie), ceckać się (regionalnie)


SJP.pl


ciećkiewicz

nazwisko


SJP.pl


ciećwierz

młodzieżowo, obraźliwie: człowiek modnie, elegancko się ubierający; elegancik, strojniś, modniś


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Leszek Ciećwierz (ur. 6 marca 1966 roku w Jaworze) – polski menedżer, inżynier i urzędnik państwowy
  • Paweł Ciećwierz (ur. 29 października 1978 na Śląsku) – polski pisarz fantasy i science fiction
  • Piotr Ciećwierz (ur. 30 czerwca 1962 w Warszawie) – polski dyplomata, arabista
  • Cietrzew, regionalnie ciećwierz (Lyrurus tetrix) – gatunek dużego ptaka z rodziny kurowatych (Phasianidae), zamieszkujący Eurazję

Wikipedia


ciełuchowo

wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim


SJP.pl

Ciełuchowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Kikół.

Wikipedia


ciełuszki

Ciełuszki (białorus. Цялушкі; w miejsc. gwarze Телушкі, wym.: "Tełuškí", trb.: "Tełuszki") – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Zabłudów. Leży nad rzeką Narew.

Wikipedia


cień

1. obszar, do którego nie dociera światło;
2. przenośnie: śladowa ilość czegoś; resztka, pozostałość;
3. przenośnie: mrok, ciemność; mroczność, pomroka;
4. rozmyty kształt jakiejś postaci lub przedmiotu; zarys;
5. widmo, upiór, zjawa;
6. rodzaj kosmetyku służącego do barwienia powiek i okolic oczu;
7. dawniej: szpieg, donosiciel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zaciemniony obszar, który powstaje za rzeczą lub osobą, gdy jest ona oświetlana z drugiej strony;

 (1.2) obszar osłonięty całkowicie od promieni słonecznych i dzięki temu chłodniejszy oraz bardziej zaciemniony niż oświetlony teren

 (1.3) słabo widoczny zarys postaci lub przedmiotu

 (1.4) fot. szt. ciemna plama będąca w kontraście do jasnych plamaam barwnych

 (1.5) kosmet. makijaż na powiece; zob. cień do powiek.

 (1.6) kosmet. farba kosmetyczna do makijażu na powiece

 (1.7) przen. książk. zjawa, duch zmarłego

 (1.8) przen. mała oznaka czegoś

Wiktionary

Cień – obszar, do którego nie dociera światło bezpośrednio ze źródła światła na skutek obecności przeszkody ustawionej na drodze promieni świetlnych, nieprzepuszczającej światła.

W zależności od źródła światła mówi się o cieniu słonecznym, księżycowym i innych. W zależności od obiektu przesłaniającego światło mówi się o cieniu np. Księżyca (podczas zaćmienia Słońca cień ten pada na Ziemię), cieniu budynku, człowieka itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Znużony próżnym szukaniem i zmęczony chodzeniem, usiadłem w cieniu skały wypocząć.

 (1.7) Chociaż cienie zbrodniarzy nawet w zagrobowym życiu dopuszczają się występków i ostatecznie gubią i siebie, i zawartą w nich iskrę bożą.

 (1.8) Gdybym miał chociaż cień nadziei na awans, to pojechałbym na to szkolenie do Suwałk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̇̃ɲ, AS: ćė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cienistość ż., cieniowanie n.

 czas. cieniować ndk., pocieniować dk., zacieniać dk.

 przym. cienisty

 przysł. cieniście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) sylwetka

 (1.6) pastele

 (1.7) duch, mara, zjawa

Wiktionary


cieński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Cieński
  • Kazimierz Cieński
  • Leszek Cieński
  • Ludomir Cieński
  • Marcin Cieński
  • Michał Cieński
  • Stanisław Cieński
  • Tadeusz Cieński
  • Włodzimierz Cieński
  • Kaplica Cieńskich w Oknie

Wikipedia


cieńszy

stopień wyższy od przymiotnika: cienki


SJP.pl


cieścia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. matka żony

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cieść mos./ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teściowa, stpol. tścia, teścia

Wiktionary


cieśla

rzemieślnik zajmujący się obróbką drewna, w szczególności elementów konstrukcyjnych: drzwi, okien, schodów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzem. osoba profesjonalnie zajmująca się wykonywaniem drewnianych konstrukcji budowlanych oraz drewnianych domów

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ponoć święty Józef był cieślą w Nazarecie i ciosał stropy domów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̇ɕla, AS: ćėśla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciosła ż., ciesielka ż., ciesielstwo n., cieślictwo n., ciesiołka ż., cieślarnia ż., cieślica ż., cieśliczka ż.

 przym. ciesielski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. tesarz, stolarz

Wiktionary


cieślak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Cieślak (ur. 1980) – polska aktorka
  • Bronisław Cieślak (1943–2021) – polski aktor i polityk
  • Czesław Cieślak (ur. 1946) – polski polityk
  • Edmund Cieślak (1922–2007) – polski historyk
  • Ignacy Cieślak (1916–2002) – polski misjonarz
  • Jadwiga Jankowska-Cieślak (1951–2025) – polska aktorka
  • Jerzy Cieślak (1941–2004) – polski polityk
  • Józef Cieślak (1933–2020) – polski piłkarz ręczny
  • Klemens Cieślak (1927–2022) – polski polityk i nauczyciel
  • Łukasz Cieślak (ur. 1981) – polski muzyk, fotograf i performer
  • Maciej Cieślak (ur. 1969) – polski muzyk
  • Marek Cieślak (ujednoznacznienie)

Wikipedia


cieślar

nazwisko


SJP.pl

Cieślar (918 m, 920 m) – pokryty polanami szczyt w Beskidzie Śląskim, w głównym grzbiecie Pasma Stożka i Czantorii, położony między Wielkim Soszowem (na pn.) a Małym Stożkiem (na pd.). Nazwa pochodzi od nazwiska Cieślar (w 1621 r., tuż po osadzeniu wsi Wisła notowano w niej już 4 Cieślarów, a i dziś jest to jedno z najpopularniejszych nazwisk w Wiśle).

Wikipedia


cieślarnia

warsztat ciesielski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzem. warsztat ciesielski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ginter poszedł do cieślarni sprawdzić to zamówienie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cieślictwo n., ciosła ż., ciesielka ż., ciesielstwo n., cieśla mos., ciesiołka ż., cieślica ż., cieśliczka ż.

 przym. ciesielski

Wiktionary


cieślewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adrian Cieślewicz – polski piłkarz
  • Dawid Cieślewicz – polski żużlowiec
  • Łukasz Cieślewicz – polski piłkarz
  • Marek Cieślewicz – polski żużlowiec
  • Robert Cieślewicz – polski piłkarz
  • Roman Cieślewicz – polski artysta grafik
  • Tomasz Cieślewicz – polski żużlowiec
  • Waldemar Cieślewicz – polski żużlowiec

Wikipedia


cieślica

siekiera o trójkątnym ostrzu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzem. siekiera ciesielska z trójkątnym ostrzem

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. siekiera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cieślictwo n., cieślarnia ż., cieśliczka ż., cieśla mos., ciosła ż., ciesielka ż., ciesiołka ż., ciesielstwo n.

 przym. ciesielski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. ciesak, ciosła, cioska

Wiktionary


cieślicki

nazwisko


SJP.pl


cieślictwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzad. fach cieśli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poldek trudni się cieślictwem od siedemnastego roku życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciosła ż., ciesielka ż., ciesielstwo n., cieśla mos., ciesiołka ż., cieślarnia ż., cieślica ż., cieśliczka ż.

 przym. ciesielski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciesielstwo, rzad. ciesiołka

Wiktionary


cieśliczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: cieślica

 (1.2) mała siekiera ciesielska z trójkątnym ostrzem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cieślictwo n., cieślarnia ż., cieśla mos., ciesiołka ż., ciesielstwo n., cieślica ż.

Wiktionary


cieślik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • cieślik (Cichlocolaptes leucophrus) – gatunek ptaka z rodziny garncarzowatych
  • Adolf Cieślik – polski polityk
  • Antoni Cieślik – polski oficer
  • Elizeusz Cieślik – polski fotograf
  • Ewa Cieślik – polska inżynier
  • Gerard Cieślik – polski piłkarz
  • Jan Cieślik – polski wojskowy
  • Jerzy Cieślik – polski ekonomista
  • Joanna Cieślik – polska działaczka społeczna
  • Józef Cieślik – powstaniec śląski oraz działacz narodowy
  • Klaudia Cieślik – polska judoczka
  • Krystyna Cieślik – polska szczypiornistka

Wikipedia


cieślikiewicz

nazwisko


SJP.pl


cieślikowski

nazwisko


SJP.pl


cieślin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cieślin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Inowrocław
  • Cieślin – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Rozprza
  • Cieślin – wieś w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Klucze
  • Cieślin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Mochowo

Wikipedia


cieśliński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Cieśliński – polski piłkarz
  • Cezary Cieśliński – polski filozof i logik
  • Jan Cieśliński – polski architekt
  • Jan Cieśliński – polski fizyk
  • Janusz Cieśliński – polski inżynier
  • Ludomir Cieśliński – polski inżynier
  • Mariusz Cieśliński – polski kick-boxer
  • Piotr Cieśliński – polski polityk
  • Piotr Cieśliński – polski grafik
  • Stanisław Cieśliński – polski botanik, lichenolog
  • Stefan Cieśliński – polski geolog
  • Witold Cieśliński – polski wojskowy

Wikipedia


cieśluk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Cieśluk (ur. 1961) – polska lekkoatletka, sprinterka
  • Henryk Cieśluk (1906–2002) – polski prawnik, działacz partyjny i państwowy

Wikipedia


cieśn.

skrót od: cieśnina


SJP.pl

skrót

 (1.1) = geogr. cieśnina

Wiktionary


cieśnina

wąski pas wody łączące dwa rozległe zbiorniki wodne, np. dwa morza, oceany, zatokę z morzem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. zwężenie obszaru wodnego pomiędzy dwoma akwenami (oceanami, morzami lub jeziorami)

Wiktionary

Cieśnina – zwężenie obszaru wodnego, łączące dwa akweny (oceany, morza lub jeziora), a rozdzielające dwa obszary lądowe. Szeroką cieśninę morską, zwłaszcza oddzielającą wyspę od kontynentu określa się mianem kanału morskiego (np. La Manche), wąskie cieśniny są zaś czasem nazywane „przesmykami”. Obce statki mogą przekraczać wody cieśnin należące do państwa nadbrzeżnego na podstawie prawa niezakłóconego tranzytu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak nazywa się ta cieśnina między Kopenhagą a Malmö?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̇ɕˈɲĩna, AS: ćėśńĩna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. daw. ciaśnina

Wiktionary


cieść

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. ojciec żony

 (1.2) daw. ojciec męża

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) daw. synowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cieść, to jest żony mojej ojciec […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̇ɕt͡ɕ, AS: ćėść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cieścia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teść

 (1.2) świekier

 (2.1) daw. niewiastka, daw. sneszka

Wiktionary


cieśń

1. miejsce w organizmie, w którym narządy lub ich części ciasno do siebie przylegają;
2. ciasnota, ciasne miejsce; ścisk, tłok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ciasne miejsce, wąskie przejście, zwężony odcinek

 (1.2) anat. przewężona część narządu lub innej struktury anatomicznej, łącząca dwie większe części

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciasnota

 (1.2) węzina

Wiktionary


cif

klauzula w umowie handlowej, która reguluje warunki przewozu towaru statkiem, opłaty i ubezpieczenia (cena towaru zawiera całość kosztów przewozowych wraz z ubezpieczeniem); CIF


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) umowa w handlu morskim

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Common Intermediate Format – format nagrywania wideokonferencji
  • Crystallographic Information File – format pliku służący do zapisu danych krystalograficznych

Wikipedia


ciga

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. koza (zwierzę)

Wiktionary


cigacice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie lubuskim, w gminie Sulechów;

Wiktionary

Cigacice (do 1937 r. "Tschicherzig", w latach 1937–1945 "Odereck", w 1945 r. "Cygaczyce") – wieś sołecka w zachodniej Polsce, w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, w gminie Sulechów, usytuowana na prawym brzegu Odry, około 7 km od Sulechowa. Zamieszkiwana przez 752 osoby (stan na 30 czerwca 2025).

Wikipedia


cii

wykrzyknik nakazujący zachowanie ciszy; ćśś, ćśśś, tsss, tss, ts


SJP.pl


ciii

wykrzyknik

 (1.1) …używany, gdy ktoś upomina o zachowanie ciszy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciii! Słyszę jakiś dziwny odgłos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sza!, ćśśś!, pst!, ts!, tss!

Wiktionary


cikcak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zygzak

Wiktionary


cikowice

Cikowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie bocheńskim, w gminie Bochnia.

Wieś królewska w tenucie niepołomickiej w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku.

W latach 1954–1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Cikowice, po jej zniesieniu w gromadzie Bochnia-Zachód. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Wikipedia


cila

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Cecylia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Cilka

Wiktionary


cilka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma imienia Cecylia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Cila

Wiktionary


cimabue

Cimabue, właśc. "Cenni di Pepo" (ur. ok. 1240, zm. 1302 w Pizie) – włoski malarz i mozaicysta epoki gotyku.

Wikipedia


cimcirimci

potocznie, żartobliwie: stosunek seksualny; bara bara, bara-bara


SJP.pl


cimelium

[czytaj: c-imelium] bardzo rzadki i cenny druk lub rękopis, w bibliotece przechowywany zwykle w specjalnych warunkach i nie udostępniany powszechnie; cymelium


SJP.pl


cimochowski

nazwisko


SJP.pl


cimoszewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cimoszewicz – polskie nazwisko
  • Tomasz Cimoszewicz (ur. 1979) – polski polityk i przedsiębiorca, poseł na Sejm VIII kadencji. Syn Włodzimierza.
  • Włodzimierz Cimoszewicz (ur. 1950) – polski polityk i prawnik. Premier, wicepremier, marszałek Sejmu, minister sprawiedliwości i spraw zagranicznych, wieloletni poseł i senator
  • Cimoszewicze

Wikipedia


cimoszki

Cimoszki – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie oleckim, w gminie Wieliczki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia


cinan

miasto w Chinach; Jinan


SJP.pl


cinch

[czytaj: s-incz] rodzaj złącza elektronicznego; czincz, chinch


SJP.pl


cincinnati

[czytaj: s-ins-inati] miasto w Stanach Zjednoczonych


SJP.pl

Cincinnati – miasto w Stanach Zjednoczonych, na południowo-zachodnim skraju stanu Ohio, ośrodek administracyjny hrabstwa Hamilton, położone na północnym brzegu rzeki Ohio. W 2020 roku miasto liczyło 309 317 mieszkańców; obszar metropolitalny Cincinnati, obejmujący m.in. miejscowości: Norwood, St Bernard i Elmwood Place, w 2020 roku zamieszkany był przez 2 256 884 osób.

Wikipedia


cindy

imię żeńskie


SJP.pl


cinemascope

[czytaj: s-inemaskołp] technika filmu panoramicznego; szeroki ekran


SJP.pl

CinemaScope – sposób realizacji szerokoekranowej umożliwiający projekcję filmów o proporcjach obrazu 2.66:1, dwukrotnie szerszego od standardowego 1.33:1. Jego stworzenie w 1953 roku przez Spyrosa P. Skourasa, prezesa 20th Century Fox, oznaczało początek nowoczesnego anamorficznego formatu zarówno w fotografii, jak i projekcji filmowej.

Wikipedia


cinemascope'owy

→ cinemascope [czytaj: s-inemaskopowy]


SJP.pl


cinerama

[czytaj: s-inerama]
1. technika szerokoekranowego wyświetlania obrazu polegająca na jednoczesnym wyświetlaniu obrazu z trzech kamer na półkolisty ekran, dająca efekt trójwymiarowości;
2. kino, w którym wykorzystywana jest ta technika


SJP.pl

Nie mylić z: Cinéorama.

Cinerama – sposób szerokoekranowego wyświetlania obrazu. Polega na użyciu trzech zsynchronizowanych projektorów, które wyświetlają obraz na ogromnym, zakrzywionym ekranie o szerokości kątowej 146°.

Wikipedia


cinerarium

urna do przechowywania prochów zmarłej osoby


SJP.pl


cing

ostatnia dynastia w Chinach (1644-1911); Qing; dynastia mandżurska


SJP.pl


cinghaj

prowincja w Chinach; Qinghai


SJP.pl


cinghajski

dotyczący Cinghaju, prowincji w zachodnich Chinach


SJP.pl


cingtao

miasto w Chinach; Qingdao


SJP.pl


cingulum

sznur do przepasywania habitu lub alby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wojsk. skórzany pas rzymski;

 (1.2) kośc. pas lub sznur, element stroju liturgicznego;

Wiktionary

Cingulum – pas lub gruby sznur z frędzlami na obu końcach, używany przez duchownych i usługujących w kościołach chrześcijańskich, jako element stroju liturgicznego. Służy do przewiązania w pasie alby lub habitu. Użycie cingulum nie jest obowiązkowe, gdy alba jest tak uszyta, że przylega do ciała bez tego paska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cingulum, osłaniając brzuch wojownika, opadało luźno na kolana.

 (1.2) Prezbiter miał na sobie albę przewiązaną czerwonym cingulum.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sʲĩŋˈɡulũm, AS: cʹĩŋgulũm

Wiktionary


cinkciara

kobieta handlująca nielegalnie obcymi walutami


SJP.pl


cinkciarka

→ cinkciarz


SJP.pl

Patrz:

cinkciarz

cinkciarski

→ cinkciarz


SJP.pl

Patrz:

cinkciarz

cinkciarstwo

potocznie: zajmowanie się nielegalnym handlem obcymi walutami


SJP.pl


cinkciarz

potocznie: człowiek nielegalnie handlujący obcymi walutami; waluciarz, dewiziarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. posp. człowiek handlujący obcymi walutami poza oficjalnymi kanałami wymiany dewiz;

Wiktionary

Ci

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kielecka policja poszukuje cinkciarza, który oszukał mieszkańca Kielc i odkupił od niego dolary, płacąc fałszywymi złotówkami. (z Internetu)

 (1.1) Najwięcej cinkciarzy można było spotkać pod sklepami sieci Pewex i Baltona, gdzie towar kupić można było wyłącznie za walutę obcą lub bony, a także pod hotelami, bankami i na giełdach samochodowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕĩŋʲct͡ɕaʃ, AS: ćĩŋʹḱćaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cinkciarstwo n.

:: fż. cinkciara ż.

 przym. cinkciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) waluciarz

Wiktionary


cinquecento

[czytaj: czinkłeczento] epoka dojrzałego renesansu i manieryzmu w kulturze włoskiej XVI wieku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fiat Cinquecento – samochód
  • cinquecento (historia sztuki)

Wikipedia


cinte

Centrum Informacji Naukowej, Technicznej i Ekonomicznej


SJP.pl


cinto

[czytaj: czinto] najwyższy szczyt Korsyki


SJP.pl


cinzano

[czytaj: czinzano] rodzaj włoskiego wermutu, wzmacnianego wina doprawionego ziołami


SJP.pl

Cinzano – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Piemont, w prowincji Turyn.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 331 osób, 55,2 os./km².

Wikipedia


cinéma-vérité

Cinéma-vérité (pl. "kino prawdy") – nurt w filmie dokumentalnym, rozwijający się w latach 60. XX wieku we Francji, zbliżony do amerykańskiego kina bezpośredniego. Nazwa nurtu odwołuje się do Kino-Prawdy, cyklu kronik filmowych tworzonych przez Dżigę Wiertowa w latach 20. XX wieku w ZSRR. Twórcą ruchu był reżyser i etnograf Jean Rouch. Za pierwszy film "cinema vérité" uchodzi "Kronika jednego lata" (1961) Jeana Roucha i Edgara Morina.

Wikipedia


cioch

cioch wzorzysty - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych


SJP.pl


ciochowice

Ciochowice (niem. "Ciochowitz", 1936-1945 "Stillenort") – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Toszek.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Toszku.

Wikipedia


ciocia

z sympatią o ciotce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) siostra matki

 (1.2) siostra ojca

 (1.3) w szerszym znaczeniu także żona wujka lub stryjka

Wiktionary

Ciocia (ciotka) – współcześnie nazwa relacji rodzinnej zachodzącej w stosunku do krewnej, która jest siostrą matki lub ojca albo żoną brata matki lub ojca. Czasami "ciocią" nazywa się również każdą dalszą krewną lub powinowatą wyższego pokolenia. Mężem cioci jest wujek lub wuj.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1-2) Jedziemy z ciocią na wakacje!

 (1.3) Dziś ciocia z wujkiem przychodzą na kolację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɔ̇t͡ɕa, AS: ćȯća

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciotka ż., ciota ż., cioteczka ż., ciotunia ż., ciotuchna ż., ciotczysko n., pociotek m., pociotka ż.

 przym. cioteczny, ciotczyny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) ciotka

Wiktionary


ciociny

należący do cioci, dotyczący cioci


SJP.pl


ciociosan

marka wermutów i win aromatyzowanych ziołami


SJP.pl

Ciociosan – marka wina bułgarskiego, wermut.

Wikipedia


ciociunia

zdrobnienie od: ciotka; ciotuleńka, ciotunia, cioteczka, ciotusieńka, ciotula


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: ciotka

Wiktionary


ciok

nazwisko


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

 (1.1) = Centrum Informacji o Książce

Wiktionary


ciompi

[czytaj: czompi] robotnicy z Florencji, którzy w XIV wieku wzniecili powstanie


SJP.pl


ciongiym

przysłówek sposobu

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ciągle, cały czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lojzik ciongiym szczylo afy.

Wiktionary


cioranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ciorać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciorać ndk.

Wiktionary


ciorać

1. potocznie: grać w gry komputerowe; gierczyć;
2. gwarowo:
a) sunąć po podłodze, poniewierać;
b) dźwigać, taszczyć;
c) ciężko pracować; harować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. włóczyć po podłodze, poniewierać

 (1.2) góry. taszczyć, dźwigać, sunąć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dźwigej ta tasia wyżej, bo nią ciorosz po ziemi.

 (1.1) Zastosowane materiały są solidne i odporne na rozdarcia, jednakże wiadomo, że nikt z małym dzieckiem na plecyecach specjalnie po krzakach nie będzie ciorał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cioranie n., ciorok m.

 czas. uciorać dk.

Wiktionary


cios

1. silne uderzenie;
2. przykre, bolesne wydarzenie; nieszczęście;
3. kamienny blok używany jako materiał budowlany;
4. zbiór szczelin i pęknięć w skałach powstałych na skutek wietrzenia lub ruchów tektonicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) uderzenie albo cięcie częścią ciała lub narzędziem

 (1.2) blok kamienny lub drewniany

 (1.3) negatywny skutek wywarty na uczuciach, oczekiwaniach itd.

 (1.4) wstrząs lub zły obrót spraw

 (1.5) zool. siekacz słonia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • cios – w architekturze, kamienny blok w kształcie prostopadłościanu
  • cios – w geologii, zbiór seryjnych spękań i szczelin w skałach
  • cios – uderzenie
  • ciosy – silnie rozwinięte siekacze szczęki górnej trąbowców
  • Cios – amerykański dramat obyczajowy z 2000 roku
  • Cios – polski herb szlachecki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Widzisz, jakieś miał szczęście, żeś tylko ode mnie w ucho dostał? Gdybyś trafił na porucznika, teraz byś miał tylko połowę języka – zwrócił się do siedzącego obok faceta, który nadal wyglądał na kompletnie oszołomionego po ciosie, jaki zainkasował od milicjanta.

 (1.4) To był wielki cios dla Gustawa, który ze złamanym sercem umarł niedługo potem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɔs, AS: ćos

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciosać, zaciosać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uderzenie, pot. walnięcie, reg. śl. szlag; stpol. poczpuła

Wiktionary


ciosa

ryba z rodziny karpiowatych


SJP.pl

Ciosa ("Pelecus cultratus") – gatunek ryby z rodziny karpiowatych (Cyprinidae), jedyny przedstawiciel rodzaju "Pelecus".

Wikipedia


ciosak

narzędzie kamieniarskie służące do ciosania miękkich kamieni


SJP.pl


ciosanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ciosać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɔˈsãɲɛ, AS: ćosãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaciosać, ciosać ndk.

Wiktionary


ciosaniec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ciosaniec – wieś w woj. lubuskim, w pow. wschowskim, w gminie Sława
  • Ciosaniec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Okonek
  • Ciosaniec – osada w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Ustka
  • Ciosaniec – gromada
  • Ciosaniec – dawna gmina
  • Ciosaniec – przystanek kolejowy w województwie lubuskim
  • Ciosaniec – przystanek kolejowy w województwie wielkopolskim

Wikipedia


ciosać

obrabiać drewno, kamień za pomocą siekiery, młota itp.


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) obrabiać kamień lub drewno różnego rodzaju narzędziami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɔsat͡ɕ, AS: ćosać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciosanie n., ciosak m., cios mrz.

 czas. zaciosać

Wiktionary


ciosek

nazwisko


SJP.pl

Ciosek – część wsi Obodowo w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie sępoleńskim, w gminie Sośno.

W latach 1975–1998 Ciosek administracyjnie należał do województwa bydgoskiego.

Wikipedia


ciosna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. nacięcie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ciosna – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Strzałkowo
  • Ciosna – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Gryfino

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɔsna, AS: ćosna

Wiktionary


ciosowy

przymiotnik od: cios


SJP.pl


ciosła

dawne słowiańskie narzędzie do obróbki drewna, używane jeszcze niekiedy do żłobienia niecek i koryt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. narzędzie służące do obróbki drewna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɔswa, AS: ćosu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cieślictwo n., cieślarnia ż., ciesiołka ż., ciesielstwo n., cieśla m., cieślica ż.

 przym. ciesielski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cieślica

Wiktionary


ciota

1. człowiek często narzekający, nieudacznik
2. pospolicie: homoseksualista
3. pospolicie: miesiączka
4. zgrubienie: ciotka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. pogard. homoseksualista, zwłaszcza zachowujący się w sposób nadmiernie ekspresywny i sfeminizowany; także każdy zniewieściały mężczyzna

 (1.2) środ. eufem. miesiączka

 (1.3) daw. kobieta zajmująca się wróżbiarstwem i leczeniem ludności;

 (1.4) daw. siostra matki, ciotka

 (1.5) pot. obraź. kobieta zła, brzydka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Leszek Ciota – polski zapaśnik
  • Mariusz Ciota – polski lekkoatleta
  • Zbigniew Ciota – polski pięściarz
  • Zygmunt Ciota – polski elektronik
  • cioty – kobiety zajmujące się u niektórych plemion słowiańskich magią

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeżeli nie zauważyłeś tej laski, to jesteś ciota.

 (1.2) Nie będzie seksu, bo mam ciotę.

 (1.3) Grasują wciąż jeszcze czarownice, cioty i widmy latają na szczyt Łysicy po tajemnicze zioła, rzucają urok i sprowadzają nieszczęście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɔta, AS: ćota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciocia ż., pociotek m., pociotka ż., pociot mos., ciotka ż., naciot mos.

 przym. cioteczny, ciotczyny, ciotowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gej, homo, pedzio

 (1.2) menstruacja, okres, period

 (1.3) czarownica, wróżka, mądra baba

 (1.4) zdrobn. cioteczka, ciotunia

Wiktionary


ciotczany

przymiotnik

 (1.1) stpol. cioteczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciotka ż.

 przym. cioteczny, stpol. ciotczony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciotczony

Wiktionary


ciotczony

przymiotnik

 (1.1) stpol. cioteczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciotka ż.

 przym. cioteczny, stpol. ciotczany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciotczany

Wiktionary


ciotczyny

przymiotnik

 (1.1) należący do ciotki, charakterystyczny dla ciotki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɔṭˈt͡ʃɨ̃nɨ, AS: ćoṭčỹny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciota ż., ciocia ż., ciotka ż., cioteczka ż., ciotunia ż., ciotuchna ż., ciotczysko n., pociotek m., pociotka ż.

 przym. cioteczny, ciotczyn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciotczyn

Wiktionary


ciotczysko

zgrubienie od: ciotka; żartobliwie o ciotce


SJP.pl


cioteczka

zdrobnienie od: ciotka; ciotuleńka, ciotunia, ciociunia, ciotusieńka, ciotula


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: ciotka

Wiktionary

Cioteczka ( Tetička) – czeski czarno-biały film komediowy w reżyserii Martina Friča, zrealizowany w 1941 w Protektoracie Czech i Moraw.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ɕɔˈtɛt͡ʃka, AS: ćotečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciocia ż., pociotek m., pociotka ż., ciotka ż.

 przym. ciotczyny

Wiktionary


cioteczny

spokrewniony w linii dalszej, przez ciotkę lub wujka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący cioci, związany z ciocią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja siostra cioteczna zawsze musi wtrącić swoje trzy grosze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciota ż., pociotka ż., pociotek mos., ciocia ż., ciotka ż.

 przym. ciotczyny, stpol. ciotczany, stpol. ciotczony

Wiktionary


ciotka

siostra albo kuzynka matki lub ojca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) siostra matki

 (1.2) siostra ojca

 (1.3) pot. żona wuja

 (1.4) pot. żona stryja

 (1.5) pot. kuzynka matki lub ojca

 (1.6) pot. miesiączka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ciotka – pseudonim Ałaizy Paszkiewicz, białoruskiej poetki i działaczki społeczno-narodowej
  • ciocia – krewna, siostra matki lub ojca albo żona brata matki lub ojca
  • Ciotka – baśń literacka autorstwa Hansa Christiana Andersena

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ciotka Marlena wyglądem bardzo przypominała mojego ojca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɔtka, AS: ćotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pociot m., pociotek m., pociotka ż.

:: zdrobn. ciocia ż., cioteczka ż., ciotunia ż.

:: zgrub. ciota ż.

 przym. ciotczyny, cioteczny, ciociny, ciotczany, ciotczony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciocia; daw. ciotka macierzysta; stpol. ciota macierzysta

 (1.2) ciocia; daw. ciotka ojczysta; stpol. ciota ojczysta

 (1.3) ciocia; wujenka; daw. wujna

 (1.4) ciocia; stryjenka; daw. stryjna

 (1.5) ciocia

 (1.6) menstruacja, miesiączka, okres

Wiktionary


ciotkowaty

1. pedalski, gejowaty, ciotowski, gejowski, ciotowaty; pogardliwie:
a) przypominający wyglądem lub zachowaniem homoseksualistę;
b) charakterystyczny dla homoseksualisty;
2. potocznie:
a) przypominający dojrzałą kobietę;
b) przypominający styl charakterystyczny dla dojrzałej kobiety


SJP.pl


ciotowaty

pedalski, gejowaty, ciotowski, gejowski; pogardliwie:
1. przypominający wyglądem lub zachowaniem homoseksualistę;
2. charakterystyczny dla homoseksualisty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zniewieściały

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciota ż.

Wiktionary


ciotowski

→ ciota; ciotowaty


SJP.pl


ciotuchna

zdrobnienie od: ciocia


SJP.pl


ciotula

zdrobnienie od: ciotka; ciotuleńka, ciotunia, cioteczka, ciotusieńka, ciociunia


SJP.pl


ciotuleńka

zdrobnienie od: ciotka; ciotula, ciotunia, cioteczka, ciotusieńka, ciociunia


SJP.pl


ciotunia

zdrobnienie od: ciotka; ciotula, ciotuleńka, cioteczka, ciotusieńka, ciociunia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: ciota

Wiktionary

Ci

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pociotka ż., pociotek mos., ciotka ż., ciocia ż.

 przym. ciotczyny

Wiktionary


ciotusieńka

zdrobnienie od: ciotka; ciotula, ciotunia, cioteczka, ciotuleńka, ciociunia


SJP.pl


ciołczyk

nazwisko


SJP.pl


ciołek

1. potocznie o kimś nierozgarniętym, ograniczonym, fajtłapie
2. roczny byczek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) roczny byczek

 (1.2) pogard. niezbyt inteligentna osoba

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ciołek:
  • Ciołek – część miasta Kunów
  • Ciołek – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Stryków
  • Erazm Ciołek (ur. ok. 1230, zm. między 1280 a 1314) – mnich, polski fizyk, matematyk, filozof, twórca podstaw psychologii spostrzegania. Znany także jako Witelon.
  • Erazm Ciołek (ur. w 1474, zm. 9 września 1522) – biskup płocki i dyplomata.
  • Erazm Ciołek (ur. ok. 1492, zm. 6 grudnia 1546) – opat mogilski, biskup laodycejski i sufragan krakowski.
  • Erazm Ciołek (ur. 24 czerwca 1937 w Łodzi, zm. 13 listopada 2012 w Warszawie) – polski fotoreporter.
  • Gerard Ciołek (ur. 24 września 1909 w Wyżnicy na Bukowinie, zm. 15 lutego 1966 w Zakopanem – polski architekt ogrodów i krajobrazu, historyk sztuki, żołnierz AK.
  • Stanisław Ciołek (ur. 1382, zm. 1437) – biskup poznański, sekretarz królewski.
  • Stanisław Ciołek (ur. 1952) – żołnierz w stopniu komandora, pilot wojskowy.
  • Włodzimierz Ciołek – polski piłkarz.
  • Ciołek – herb szlachecki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W klejnocie herbu jest zamieszczone pół ciołka.

 (1.2) Nie wygaduj bzdur, ciołku jeden!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɔwɛk, AS: ćou̯ek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) byczek

 (1.2) cioł, głupek, głupi, cymbał, tłuk, tłuczek, debil, bęcwał

Wiktionary


ciołkiewicz

nazwisko


SJP.pl


ciołkosz

nazwisko


SJP.pl


ciołkowo

Ci

Wikipedia


ciołkowski

nazwisko


SJP.pl


cioś

nazwisko


SJP.pl


cip

wyraz, powtarzany wielokrotnie, używany w celu przywołania kur


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) …służący do nawoływania kur, kurcząt

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D. lm. od cipa

Wiktionary


cip-cip

potocznie: wykrzyknik używany w celu przywołania ptactwa domowego do miejsca, w którym znajduje się mówiący


SJP.pl


cipa

wulgarnie o kobiecie, kimś nieporadnym lub żeńskim narządzie moczowo-płciowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wulg. (dawniej gwara.) żeński narząd rozrodczy

 (1.2) wulg. pogardliwie o kobiecie

 (1.3) wulg. o osobie niezaradnej

 (1.4) gwara. kura

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Camera & Imaging Products Association
  • akronim od angielskiej nazwy ustawy o ochronie dzieci w Internecie (The Children's Internet Protection Act)
  • CIPA-TV
  • akronim od angielskiej nazwy wrodzonej obojętności na ból z anhydrozą (congenital insensitivity to pain with anhidrosis)
  • Larry Cipa – amerykański futbolista

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z oburzeniem zwierzyła się przyjaciółce, że jej ginekolog używa słowa cipa.

 (1.2) „Ty głupia cipo!” – krzyknęła Iwona.

 (1.3) Ależ z niego cipa – niczego załatwić nie potrafi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕipa, AS: ćipa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. cipeczka ż., cipka ż.

 czas. ocipieć dk.

 przym. cipowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. pipa, wulg. pizda, wulg. kapa, wulg. kapsko, daw. ciupa, kuciapa, kuciapka, psita, dziura, piczka; eufem. muszelka, eufem. brzoskwinka, eufem. myszka, eufem. kotka; pochwa, wagina, srom

Wiktionary


cipci-rypci

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) grub. heteroseksualny stosunek płciowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕipʲt͡ɕi‿ˈrɨpʲt͡ɕi, AS: ćipʹći‿rypʹći

Wiktionary


cipcia

pieszczotliwie:
a) żeński organ płciowy; pipka, cipka;
b) dziewczyna, zwłaszcza drobna


SJP.pl


cipeczka

zdrobnienie od: cipa; cipunia, cipusia, cipulka, cipka, cipcia, cipeńka, cipuszka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobnienie od|cipa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cipa ż.

 przym. cipowy

Wiktionary


cipek

zdrobnienie od: cipa; cipunia, cipusia, cipeczka, cipulka, cipcia


SJP.pl


cipeusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zniewieściały mężczyzna

Wiktionary


cipeńka

zdrobnienie od: cipa; cipunia, cipusia, cipulka, cipka, cipcia, cipeczka, cipuszka


SJP.pl


cipka

zdrobnienie od: cipa; cipunia, cipusia, cipeczka, cipulka, cipcia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. pieszcz. młoda kura

 (1.2) posp. żeński organ płciowy

 (1.3) posp. pieszcz. kobieta, szczególnie drobna i niska

 (1.4) posp. obraź. kobieta uznawana za niezbyt mądrą i traktowana głównie jako obiekt zainteresowań seksualnych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕipka, AS: ćipka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cipa ż., cypek m.

 przym. cipowy, cipkowy

Wiktionary


cipkarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) góry. koronkarstwo

Wiktionary


cipki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. dawny przysiółek wsi Suche w Polsce, w województwie małopolskim, w gminie Poronin;

Wiktionary

Cipki – dawna część wsi Suche w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, w gminie Poronin.

Wikipedia


cipkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z cipką, dotyczący cipki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cipka ż.

Wiktionary


cipowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wulg. waginalny stosunek płciowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕipɔˈvãɲɛ, AS: ćipovãńe

Wiktionary


cipowatość

→ cipowaty


SJP.pl

Patrz:

cipowaty

cipowaty

wulgarnie: ślamazarny, niezdarny, nieudolny; ciapowaty, ofermowaty, ciapciowaty


SJP.pl


cipowy

przymiotnik

 (1.1) wulg. związany z cipą, dotyczący cipy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕiˈpɔvɨ, AS: ćipovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cipa ż., cipka ż., cipeczka ż., ocipienie n.

 czas. ocipieć dk.

Wiktionary


cipoń

potocznie: niedołęga, łamaga, fajtłapa


SJP.pl


cipsko

wulgarnie o kobiecym łonie, żeńskim narządzie moczowo-płciowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zgrub. od: cipa

Wiktionary


cipulka

zdrobnienie od: cipa; cipunia, cipusia, cipeczka, cipka, cipcia, cipeńka, cipuszka


SJP.pl


cipunia

zdrobnienie od: cipa; cipulka, cipusia, cipeczka, cipka, cipcia, cipeńka, cipuszka


SJP.pl


cipusia

zdrobnienie od: cipa; cipunia, cipulka, cipeczka, cipka, cipcia, cipeńka, cipuszka


SJP.pl


cipuszek

zdrobnienie od: cipa; cipunia, cipusia, cipulka, cipka, cipcia, cipeczka, cipeńka


SJP.pl


cipuszka

zdrobnienie od: cipa; cipunia, cipusia, cipulka, cipka, cipcia, cipeczka, cipeńka


SJP.pl


circa

[czytaj: c-irka] mniej więcej, około, w przybliżeniu


SJP.pl

przyimek

 (1.1) około, w przybliżeniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sʲirka, AS: cʹirka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) około, w przybliżeniu; skr. ok., ca

Wiktionary


circarama

[czytaj: cirkarama] jedna z technik filmu panoramicznego oparta na jednoczesnej projekcji obrazu z jedenastu taśm filmowych na kolisty ekran otaczający widownię; cirkarama


SJP.pl


circe

[czytaj: kirke] Kirke, Cyrce;
1. w mitologii greckiej: córka Heliosa, czarodziejka z wyspy Ajaja;
2. przenośnie: czarodziejka, uwodzicielka, femme fatale


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Circe – planetoida o numerze katalogowym 34
  • Circe (Dome Circe) – pierwotnie proponowana nazwa dla Dome C, kopuły lodowej w lądolodzie antarktycznym
  • Circe (Cyrce, Kirke) – w mitologii greckiej wróżbitka z wyspy Ajaja, jedna z bohaterek Odysei
  • „Circe” (HMS „Circe”, później HMAS „Medea”) – nazwa okrętu Royal Navy
  • „Circe” (USS „Circe”) – nazwa okrętów United States Navy
  • „Circé” – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej
  • „Circé” – francuski okręt podwodny z okresu międzywojennego
  • Okręty podwodne typu Circé – typ francuskich okrętów podwodnych z okresu I wojny światowej
  • Okręty podwodne typu Circé – typ francuskich okrętów podwodnych z okresu międzywojennego
  • Circe – synonim rodzaju Cynanthus
  • circe – epitet gatunkowy, np. Brintesia circe, Lokia circe
  • Kirke

Wikipedia


cirkarama

[czytaj: c-irkarama] jedna z technik filmu panoramicznego oparta na jednoczesnej projekcji obrazu z jedenastu taśm filmowych na kolisty ekran otaczający widownię; circarama


SJP.pl


cirocki

nazwisko


SJP.pl


cirpieć

czasownik

 (1.1) stpol. tęsknić, wyczekiwać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕirpʲjɛ̇t͡ɕ, AS: ćirpʹi ̯ėć

Wiktionary


cirrocumulus

[czytaj: c-irrokumulus] chmura kłębiasto-pierzasta złożona z kryształków lodu, nie powodująca opadów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) meteorol. rodzaj chmury, kłębiasto-pierzasta chmura wysokiego piętra;

Wiktionary

Cirrocumulus ["łac."] (Cc) – chmury piętra wysokiego rodzaj kłębiasto-pierzaste. Małe, białe płatki lub kłębki często ułożone w szeregi – tzw. „baranki”, których poszczególne elementy mają rozmiar kątowy poniżej jednego stopnia. Chmury Cirrocumulus nie dają opadu docierającego do powierzchni ziemi.

Wikipedia


cirrostratus

[czytaj: c-irrostratus] chmura warstwowo-pierzasta składająca się głównie z kryształków lodu, nie powodująca opadów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) meteorol. chmura w postaci przejrzystej, mglistej i często prawie niewidocznej zasłony, nie daje opadów;

Wiktionary

Cirrostratus (Cs, chmura warstwowo-pierzasta) – chmura w postaci przejrzystej, mglistej i często prawie niewidocznej zasłony, nie daje opadów. Składa się głównie z kryształków lodu w kształcie blaszek. Często powoduje powstawanie zjawiska halo wokół Słońca oraz Księżyca, czasami jedynie halo jest jej wyraźnym objawem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Silnie rozciągnięta chmura warstwowa zwana cirrostratusem rozprzestrzeniała się na trasie, zasłaniając słońce […].

Wiktionary


cirrus

[czytaj: c-irrus] chmura złożona z kryształków lodu, nie powodująca opadów; chmura pierzasta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) meteorol. rodzaj chmury pierzastej piętra wysokiego – biała, w postaci pasemek lub kłaczków, niepowodująca opadów;

Wiktionary

Ci

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sobotę 13 marca wiatr osłabł, a śnieżne chmury ustąpiły miejsca wysokim cirrusom.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. Ci

Wiktionary


ciruk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Ciruk (1956–2023) – polska dziennikarka i polityk
  • Jerzy Ciruk (ur. 1965) – polski szachista
  • Michał Ciruk → Cira

Wikipedia


cis

mały krzew lub drzewo z rodziny cisowatych o łuszczącej się korze, iglaste, chronione, o czerwonawym, bardzo trwałym drewnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dendr. rodzaj roślin z rodziny cisowatych;

 (1.2) gw-pl|Ostródzkie,Olsztyn. dendr. modrzew

 (1.3) bardzo trwałe, czerwonawe drewno z cisa (1.1), cenione w stolarstwie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) muz. dźwięk c podwyższony o półton;

przymiotnik

 (3.1) chem. o izomerze: z podstawnikami po tej samej stronie płaszczyzny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • cis (Taxus) – rodzaj drzew iglastych
  • trans-cis – izomeria geometryczna
  • Cis – miejscowość i gmina we Włoszech
  • Cis – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Zblewo
    • Cis – osada leśna
    • Stary Cis – wieś
  • Cis – część wsi Malachin w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Czersk
  • Cis – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Ruda Maleniecka
  • Cis – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Świętajno
  • CIS Contact Image Sensors – rodzaj detektora w skanerach
  • CIS – kod Wspólnoty Niepodległych Państw używany w sporcie
  • Wydawnictwo CiS – polskie wydawnictwo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na dziedzińcu zamkowym rosły dorodne wiekowe cisy.

 (1.3) Podłoga w sali wyłożona była cisem.

 (2.1) Cis dwukreślne w kluczu wiolinowym zapisuje się na trzecim polu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕis, AS: ćis

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-3)

:: rzecz. cisowate lm. nmos.

:: przym. cisowy

 (2.1)

:: przym. cisowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński świyrk, (wzorcowa polszczyzna) modrzew

 (2.1) symbol. C♯

Wiktionary


cis-dur

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku cis (w zapisie nutowym z siedmioma krzyżykami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) muz. akord durowy oparty na tonice tonacji Cis-dur (1.1)

Wiktionary

Cis-dur – gama muzyczna oparta na skali durowej, której toniką jest cis. Gama Cis-dur zawiera dźwięki: cis, dis, eis, fis, gis, ais, his. Tonacja Cis-dur zawiera siedem krzyżyków.

Pokrewną jej molową tonacją paralelną jest ais-moll, jednoimienną molową – cis-moll.

Wikipedia


cis-moll

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku cis (w zapisie nutowym z czterema krzyżykami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) muz. akord molowy oparty na tonice tonacji cis-moll (1.1)

Wiktionary

cis-moll – gama muzyczna oparta na skali molowej, której toniką jest cis. Gama cis-moll w odmianie naturalnej (eolskiej) zawiera dźwięki: cis, dis, e, fis, gis, a, h. Zapis tonacji cis-moll zawiera cztery krzyżyki.

Wikipedia


cisa

mały krzew lub drzewo z rodziny cisowatych o łuszczącej się korze, iglaste, chronione, o czerwonawym, bardzo trwałym drewnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w środkowej Europie, lewostronny dopływ Dunaju;

Wiktionary

Cisa ( Tisza, Тиса, Tisa, Tisa, Тиса, Theiß) – rzeka w środkowej Europie, lewostronny dopływ Dunaju. Długość wynosi 966 km (201 km na Ukrainie, 597 km na Węgrzech, 168 km w Serbii; przed regulacją – 1419 km), powierzchnia zlewni – 157 218 km², średni przepływ u ujścia – 776 m³/s.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cisa jest najdłuższym dopływem Dunaju.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cisański

Wiktionary


cisak

koń maści cisawej - jasnogniadej, kasztanowatej


SJP.pl


cisalpejski

[czytaj: c-isalpejski] położony na południe od Alp; cisalpiński, cysalpiński, cysalpejski


SJP.pl


cisalpiński

[czytaj: c-isalpiański] położony na południe od Alp; cisalpejski, cysalpejski, cysalpiński


SJP.pl


cisaprid

związek chemiczny stosowany jako lek zwiększający motorykę przewodu pokarmowego; cyzapryd


SJP.pl


cisawica

przewlekła choroba spowodowana niedoczynnością nadnerczy, objawiająca się m.in. wyniszczeniem organizmu i brunatnymi plamami na skórze i śluzówkach; choroba Addisona


SJP.pl


cisawy

mający barwę drewna cisu, czerwonobrunatny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) zwłaszcza o sierści konia: czerwonobrunatny

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) koń o cisawej (1.1) sierści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Król jechał na swoim cisawym koniu, w błękitnym jedwabnym żupanie i z szablą przy boku.

 (2.1) Pamiętam, jak panna Terenia szalała za karoszami, potem przyszły cisawe, więc może teraz kolej na szpaki…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cis m.

 przym. cisowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kasztanowaty

Wiktionary


cisański

→ Cisa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Cisą, dotyczący Cisy

Wiktionary

Patrz:

Cisa

Powiązane:

 rzecz. Cisa ż.

Wiktionary


cisco

[czytaj: s-isko] amerykańskie przedsiębiorstwo informatyczne


SJP.pl


cisecki

przymiotnik od: Cisek


SJP.pl


cisek

1. rzeka w Polsce, dopływ Odry;
2. wieś i gmina w Polsce


SJP.pl

Zobacz też: Cisek w innych znaczeniach tej nazwy.

Cisek (dodatkowa nazwa w j. niem. Czissek, w latach 1934-1945 "Friedenau") – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Cisek. Siedziba gminy Cisek.

W latach 1975–1998 wieś położona była w ówczesnym województwie opolskim.

Wikipedia


cisewo

Cisewo ( Zimmermannshorst) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Kobylanka, leżąca 5 km na północny wschód od Kobylanki i 11 km na północny zachód od Stargardu.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia


cisgender

[czytaj: c-isdżender] psychiczne identyfikowanie się z płcią stwierdzoną przy narodzinach na podstawie cech biologicznych; cispłciowość, cisseksualizm, cisseksualność


SJP.pl


cisgenderowy

[czytaj: c-isdżenderowy] środowiskowo: identyfikujący się z płcią stwierdzoną przy narodzinach na podstawie cech biologicznych; cisgenderyczny, cispłciowy, cisseksualny


SJP.pl


cisiec

Cisiec – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Węgierska Górka.

W 1595 roku wieś położona w powiecie śląskim województwa krakowskiego była własnością kasztelana sądeckiego Krzysztofa Komorowskiego.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Cisiec, po jej zniesieniu w gromadzie Węgierska Górka. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego.

Wikipedia


cisieński

→ Cisna (wieś w Polsce); ciśniański


SJP.pl


cisina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zbiorowisko cisów; cisowy las; wszystkie cisy rosnące w danym miejscu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cis mrz.

 przym. cisowy

Wiktionary


cisiojanus

[czytaj: c-isojanus] wierszowany kalendarz kościelny, używany od XII wieku; cizjojanus; cyzjojan


SJP.pl


cisis

[czytaj: c-is-is] dźwięk c podwyższony o dwa półtony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. dźwięk c podwyższony o cały ton;

Wiktionary

."

Dźwięki cisis na pięciolinii. W kolejności: cisis¹, cisis², Cisis, cisis°.

Cisis – dźwięk, którego częstotliwość dla cisis¹ wynosi około 293,7 Hz. Jest to podwyższony za pomocą podwójnego krzyżyka dźwięk c. Dźwięki enharmonicznie równoważne to: d i eses.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sʲisʲis, AS: cʹisʹis

Wiktionary


cisjordania

[czytaj: c-isjordania] przestarzała nazwa Zachodniego Brzegu Jordanu


SJP.pl


cisjordański

→ Cisjordania [czytaj: c-isjordański]


SJP.pl


ciska

forma czasownika.

 (1.1) 3. os. lp. ter. od: ciskać

Wiktionary


ciskacz

robotnik zajmujący się transportem węgla w kopalni; wozak


SJP.pl


ciskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ciskać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciskać

 rzecz. pocisk mrz.

Wiktionary


ciskanka

dawna gra polegająca na rzucaniu monety i zgadywaniu, którą stroną upadnie do góry


SJP.pl


ciskać

1. rzucać z użyciem dużej siły; miotać;
2. o słowach: wypowiadać w dużym gniewie; rzucać;
3. ciskać się:
a) złościć się, rzucać się w gniewie;
b) miotać się w jakiejś zamkniętej przestrzeni, pomieszczeniu


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. cisnąć)

 (1.1) rzucać z użyciem dużej siły

 (1.2) o słowach: wypowiadać w gniewie

czasownik zwrotny niedokonany ciskać się (dk. cisnąć się)

 (2.1) złościć się, rzucać się w gniewie

 (2.2) miotać się w jakiejś zamkniętej przestrzeni, pomieszczeniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtedy poszedłem na brzeg i zacząłem ciskać kamieniami na środek rzeki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕiskat͡ɕ, AS: ćiskać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pocisk mrz., przycisk mrz., ciskanie n.

 czas. naciskać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miotać, rzucać

 (1.2) rzucać

 (2.1) złościć się, rzucać się

Wiktionary


ciskowski

nazwisko


SJP.pl


cisna

wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś gminna w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim;

Wiktionary

Cisna – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Cisna; siedziba gminy Cisna. Ma status sołectwa.

W skład sołectwa Cisna wchodzą: osada Habkowce oraz wsie Dołżyca i Buk.

Wieś położona jest w Bieszczadach w dolinie Solinki przy skrzyżowaniu dróg wojewódzkich nr 893 i 897. Od października 1939 do sierpnia 1944 roku wieś była siedzibą urzędu gminy w powiecie sanockim.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ciśnianin m., ciśnianka ż.

 przym. ciśniański

Wiktionary


cisnąć

1. rzucić z użyciem dużej siły;
2. pozbyć się czegoś;
3. o słowach: wypowiedzieć w dużym gniewie; rzucić;
4. cisnąć się - paść na coś z dużą siłą; rzucić się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. ciskać)

 (1.1) zob. ciskać.

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) ściskać, wywierać nacisk

 (2.2) o ubraniu: uwierać, pić

czasownik zwrotny dokonany cisnąć się (ndk. ciskać się)

 (3.1) zob. ciskać się.

czasownik zwrotny niedokonany cisnąć się (dk. brak)

 (4.1) przebywać w ciasnym tłumie

 (4.2) o myślach, słowach: mimowolnie nasuwać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ospały woźnica uniósł wielką kłodę drzewa i cisnął nią w motocykl…

 (1.1) Miałem już cisnąć przekleństwem, ale w porę ugryzłem się w język.

 (2.2) Musiałam przytyć parę kilogramów, bo te stare dżinsy mnie trochę cisną.

 (2.2) Ależ mnie ciśnie w szyję ten golf.

 (4.1) Przez te remonty torów codziennie rano musimy się cisnąć w pociągu.

 (4.2) Już mi się cisnęło na język co o nim myślę, ale powstrzymałem się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕisnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: ćisnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyciskarka ż., ciśnięcie n., ciśnienie n., przycisk mrz., odcisk mrz., pocisk mrz.

 czas. naciskać ndk.

 przym. ciśnieniowy

Wiktionary


cisowate

rodzina drzew i krzewów iglastych występujących na półkuli północnej z wyjątkiem Afryki, na ogół dwupiennych, o drewnie pozbawionym żywicy; należą tu m.in. cis pospolity i toreja


SJP.pl

Ci

Wikipedia


cisowaty

o cechach cisowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


cisowce

rząd roślin iglastych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • cisowce – rząd roślin iglastych
  • Cisowce – dwie formacje skalne w Pieninach (Mały Cisowiec i Wielki Cisowiec)
    • Mały Cisowiec
    • Duży Cisowiec

Wikipedia


cisowianin

mieszkaniec Cisowa


SJP.pl


cisowianka

1. mieszkanka Cisowa;
2. marka wody mineralnej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cisowianka – marka wody butelkowanej
  • Cisowianka (Cisowska Struga) – struga, dopływ Kanału Leniwego
  • Cisówka, Cisowiec, Cisownik

Wikipedia


cisowiec

1. przedstawiciel rzędu roślin iglastych;
2. misecznik cisowiec - gatunek pluskwiaka, szkodnik cisu


SJP.pl

Cisowiec – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Baligród. Ma status sołectwa.

Pierwsza wzmianka o istnieniu osady pochodzi z roku 1552. Liczyła wówczas 17 gospodarstw i funkcjonował na jej terenie młyn. Pierwotnie nazwa wsi brzmiała Thisowiecz (1552 r.) i Cisów (1553 r.), a nazwa Cisowiec pojawiła się dopiero w dokumentach z roku 1567.

Wikipedia


cisownica

Cisownica (cz. "Tisovnice", niem. "Zeislowitz") – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Goleszów. Wieś leży w historycznych granicach regionu Śląska Cieszyńskiego. Powierzchnia sołectwa wynosi 959,67 ha, a liczba ludności 1736, co daje gęstość zaludnienia równą 180,9 os./km².

Wikipedia


cisowo

Cisowo (do 1945 niem. "Zizow") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Darłowo. Według danych z 28 września 2009 roku wieś miała 323 stałych mieszkańców.

W pobliżu wsi znajduje się elektrownia wiatrowa.

Wikipedia


cisowski

nazwisko


SJP.pl


cisowy

przymiotnik od: cis


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z cisa

 (1.2) wykonany z drewna lub innej części cisa

 (1.3) będący częścią cisa

Wiktionary

Cisowy (kaszb. "Cisowë") – wieś kociewska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Osiek.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa gdańskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ɕiˈsɔvɨ, AS: ćisovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cisina ż., cisawy mzw., cis

 przym. cisawy

Wiktionary


cispłciowość

[czytaj: c-ispłciowość] psychiczne identyfikowanie się z płcią stwierdzoną przy narodzinach na podstawie cech biologicznych; cisgender, cisseksualizm, cisseksualność


SJP.pl

Cispłciowość ( cisgender, od cis- – "po tej samej stronie (czegoś)" i gender – płeć społeczno-kulturowa) lub cisseksualizm ("sexualis", „płciowy”), często w skrócie: cis – spójność pomiędzy czyjąś płcią przypisaną przy narodzinach a jego tożsamością płciową; cis mężczyźni i cis kobiety to „osoby nietranspłciowe”.

Wikipedia


cispłciowy

[czytaj: c-ispłciowy] środowiskowo: identyfikujący się z płcią stwierdzoną przy narodzinach na podstawie cech biologicznych; cisseksualny, cisgenderowy, cisgenderyczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, którego tożsamość płciowa jest zgodna z płcią ustaloną przy urodzeniu na podstawie cech biologicznych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przypadku osób cispłciowych stan cywilny nie odgrywa żadnej roli w dostępie do emerytury z publicznego systemu zabezpieczenia społecznego, […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cispłciowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cisseksualny; rzad. cisgenderowy, cisgenderyczny

Wiktionary


cisseksualizm

[czytaj: c-isseksualizm] psychiczne identyfikowanie się z płcią stwierdzoną przy narodzinach na podstawie cech biologicznych; cisgender, cisseksualność, cispłciowość


SJP.pl


cisseksualny

[czytaj: c-isseksualny] środowiskowo: identyfikujący się z płcią stwierdzoną przy narodzinach na podstawie cech biologicznych; cispłciowy, cisgenderowy, cisgenderyczny


SJP.pl


cissus

[czytaj: c-issus] rodzaj roślin z rodziny winoroślowatych, liczący około 350 gatunków pnączy z cieplejszych obszarów kuli ziemskiej


SJP.pl

Ci

Wikipedia


cista

[czytaj: c-ista]
1. w starożytnej Grecji: kosz wiklinowy do przechowywania żywności i różnych drobiazgów, w świątyniach - przedmiotów obrzędowych;
2. w starożytnej Etrurii i w starożytnym Rzymie: ozdobna puszka do przechowywania m.in. przyborów toaletowych


SJP.pl


cistron

odcinek łańcucha DNA chromosomu lub DNA bakterii, wirusów; funkcjonalny odpowiednik genu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) genet. cystron;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostatnio g. rozpatruje się często jako jednostkę funkcjonalną, tzw. cistron, związaną ze zdolnością przeprowadzania przez organizm jednej określonej reakcji metabolicznej.

Wiktionary


cistronkowate

rodzina roślin z rzędu herbatowców; herbatowate, kameliowate


SJP.pl


cistronkowaty

o cechach cistronkowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


cisural

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. pierwsza, najstarsza epoka permu, trwająca 299 – 270,6 milionów lat temu; wczesny perm;

Wiktionary

Cisural (ang. "Cisuralian")

Nazwa epoki (oddziału) pochodzi od połączenia łacińskiego przedrostka "cis" – "z tej strony" oraz gór Ural. "Cis-Ural" znaczy (w wolnym tłumaczeniu) Przedurale, europejska strona Uralu.

Wikipedia


cisuranowce

[czytaj: c-isuranowce] grupa pierwiastków chemicznych, aktynowców o liczbie atomowej mniejszej niż 92 (aktyn, tor i protaktyn)


SJP.pl


cisuranowiec

[czytaj: c-isuranowiec] jeden z aktynowców o liczbie atomowej mniejszej niż 92; aktyn, tor lub protaktyn


SJP.pl


cisuranowy

→ cisuranowce [czytaj: c-isuranowy]


SJP.pl


ciswestycyzm

[czytaj: c-iswestycyzm] odmiana transwestytyzmu polegająca na ubieraniu się w odzież typową dla innego wieku bądź innej grupy społecznej


SJP.pl


cisza

1. brak jakichkolwiek odgłosów, dźwięków
2. stan atmosfery bez wiejącego wiatru
3. wewnętrzny spokój ducha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) brak dźwięku

 (1.2) żegl. brak wiatru

wykrzyknik

 (2.1) wezwanie do uciszenia się, milczenia, zachowania spokoju

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cisza – album zespołu Budka Suflera z 1993 roku
  • Cisza – album zespołu Sumptuastic z 2005 roku
  • Cisza – album zespołu Eye for an Eye z 2008 roku
  • Cisza – singel Kamila Bednarka z 2013 roku
  • Cisza – radziecki film Władimira Basowa z 1964 roku
  • Cisza – polski film Michała Rosy z 2001 roku
  • Cisza – polski film Sławomira Pstronga z 2010 roku
  • Cisza – brytyjski serial kryminalny
  • Cisza – miejscowość w województwie łódzkim
  • cisza radiowa
  • cisza wyborcza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W nocy na jej ulicy panuje cisza.

 (1.1) Najtrudniej umiera się w samotności, ciemności i ciszy. Śmierć wśród innych, w zgiełku ludzkich okrzyków, ciasnocie spojrzeń i gestów, wydaje się mniej okrutna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕiʃa, AS: ćiša

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cichość ż.

 czas. cichnąć, przyciszyć dk., wyciszyć dk., uciszać ndk., uciszyć dk.

 przym. cichy, zaciszny

 przysł. cicho, cichaczem, cichcem, zacisznie

 wykrz. cicho

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) flauta

 (2.1) cicho!

Wiktionary


ciszak

nazwisko


SJP.pl


ciszej

stopień wyższy od przysłówka: cicho


SJP.pl


ciszek

potocznie: człowiek cichy, działający ukradkiem


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ciszek – rezerwat przyrody w zachodniej części Puszczy Kozienickiej
  • Stanisław Ciszek – polski skoczek narciarski
  • Walter Ciszek – katolicki duchowny

Wikipedia


ciszewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ciszewo – część wsi Łącznica, w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Stare Kurowo
  • Ciszewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Rajgród
  • Ciszewo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. chodzieskim, w gminie Chodzież

Wikipedia


ciszewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cezary Ciszewski – polski dziennikarz
  • Jan Ciszewski – polski dziennikarz i komentator sportowy
  • Jerzy Ciszewski – polski architekt, dziennikarz, wojskowy
  • Jerzy Ciszewski – polski prawnik
  • Jerzy Ciszewski – polski sportowiec, dziennikarz, menedżer
  • Józef Ciszewski – polski piłkarz
  • Józef Feliks Ciszewski – polski komunista
  • Marcin Ciszewski – polski śpiewak operowy
  • Marcin Ciszewski – polski pisarz
  • Wacław Ciszewski – polski wiceminister

Wikipedia


ciszkiem

potocznie: po cichu, milczkiem, potajemnie; cichcem, cichaczem


SJP.pl


ciszkowski

nazwisko


SJP.pl


ciszyca

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ciszyca – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Konstancin-Jeziorna
  • Ciszyca – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Koprzywnica
  • Ciszyca – dawna gromada

Wikipedia


ciszyć

uciszać, czynić cichym


SJP.pl


cisówek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cisówek – wieś w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Nowinka
  • Cisówek – część wsi Strękowizna, w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Nowinka
  • Cisówek – przysiółek wsi Dzierwany, w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Wiżajny
  • Cisówek – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Dubeninki

Wikipedia


cisło

nazwisko


SJP.pl


cit

[czytaj: c-it] skrót od: Corporate Income Tax - podatek dochodowy od osób prawnych


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = etymn|ang. Corporate Income Tax → podatek dochodowy od przedsiębiorstw

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • podatek dochodowy od osób prawnych ()
  • centrum informacji turystycznej (zob. Polski System Informacji Turystycznej)
    • Centrum Informacji Turystycznej w Łodzi
  • – uczelnia w Stanach Zjednoczonych
  • – uczelnia w Irlandii
  • CIT – kod IATA portu lotniczego Szymkent

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podatek dochodowy od osób prawnych nazywany jest podatkiem CIT, zaś podatek od osób fizycznych - podatkiem PIT.

Wiktionary


citalopram

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. chem. lek przeciwdepresyjny i przeciwlękowy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny;

Wiktionary

Ni

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy pani brała już wcześniej citalopram?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwy handlowe: Aurex, Cipramil, Citabax, Cital, Citalopram Bluefish, Citalopram Teva, Citaxin, Citronil, Oropram

Wiktionary


citibank

Citibank – bank należący do koncernu usług finansowych Citigroup. Założony w 1812 jako "City Bank of New York", następnie przemianowany na "First National City Bank of New York". Posiada 2649 placówek w 19 krajach, w tym 723 w Stanach Zjednoczonych oraz 1494 w Meksyku obsługiwane przez Banamex. Oddziały USA skoncentrowane są w sześciu obszarach metropolitarnych: Nowy Jork, Chicago, Los Angeles, San Francisco, Waszyngton oraz Miami.

Wikipedia


citizen

[czytaj: s-itizen] japońska marka zegarków i firma


SJP.pl

Citizen Watch Co., Ltd. ( シチズン時計株式会社, "Shichizun Tokei Kabushiki-gaisha") – japońskie przedsiębiorstwo międzynarodowe z siedzibą w Nishitōkyō w aglomeracji Tokio.

Jego początki sięgają 1918 r., kiedy to powstał Instytut "Shokosha" prowadzący badania nad precyzyjnymi instrumentami i przyrządami pomiarowymi, a przede wszystkim zaś czasomierzami.

Wikipedia


citko

nazwisko


SJP.pl


cito

[czytaj: c-ito] prędko, niezwłocznie; napis na receptach, zleceniach badań mających zostać zrealizowane niezwłocznie


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) szybko, niezwłocznie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sʲitɔ, AS: cʹito

Wiktionary


citroen

[czytaj: s-itroen lub c-itroen] samochód marki Citroën; Citroën


SJP.pl


citroenka

[czytaj: s-itroenka lub c-itroenka] potocznie: samochód marki Citroën; Citroen


SJP.pl


citroën

[czytaj: s-itroen lub c-itroen] samochód marki Citroën; Citroën


SJP.pl

Citroën (wymowa:) – francuski producent samochodów osobowych, rajdowych i dostawczych z siedzibą w Paryżu działający od 1919 roku. Wchodzi w skład międzynarodowego koncernu Stellantis.

Przedsiębiorstwo utworzył inżynier André Gustave Citroën (5 lutego 1878 – 3 lipca 1935), który w czasie podróży przez Polskę nabył patent na sposób wytwarzania maszyny do obróbki kół zębatych daszkowych. Logo marki przedstawia właśnie zazębienie daszkowe.

Wikipedia


cittagong

[czytaj: CItagong] miasto w Bangladeszu


SJP.pl


city

[czytaj: s-ity albo s-iti] centrum biznesu i handlu w wielkich miastach


SJP.pl

City – centrum finansowo-handlowe dużego miasta. Angielskie słowo wywodzi się z łacińskiego określenia "civitas".

W angielskiej tradycji "city" to miasto, w którym znajduje się katedra i mieści się stolica biskupstwa, w odróżnieniu od "town", które katedry nie posiada. Formalny status "city" nadano także niektórym miastom nieposiadającym katedry. "City" pisane wielką literą odnosi się zwykle do centrum finansowo-handlowego Londynu, które formalnie nazywa się City of London.

Wikipedia


citylight

[czytaj: s-itilajt] podświetlana reklama umieszczana w najbardziej ruchliwych punktach miasta


SJP.pl

Citylight (ang. "city" – miasto; "light" – światło) – rodzaj ulicznej reklamy zewnętrznej w postaci tablic ogłoszeniowych, zazwyczaj podświetlanych, o niewielkich rozmiarach – zwykle 1,2 na 1,8 m. Umieszcza się je w najbardziej uczęszczanych miejscach miast, takich jak pasaże handlowe, strefy dla pieszych, dworce kolejowe, przystanki komunikacji miejskiej, parkingi przed hipermarketami, parkingi podziemne i galerie handlowe.

Wikipedia


cité

[czytaj: siTE]
1. we Francji najstarsza dzielnica miasta;
2. wyspa na Sekwanie, w centrum starego Paryża


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cité Soleil – miasto
  • Cité Lehbusch – lieu-dit w gminie Wormeldange, w kantonie Grevenmacher
  • Cité – dzielnica Baden-Baden
  • Cité Foch – osiedle w Berlinie
  • Cité – stacja metra Paryżu
  • Cité de l’Automobile – francuski producent samochodowy
  • Cité de l’espace – centrum kultury w Tuluzie
  • Cité des Sciences et de l’Industrie – muzeum nauki w Paryżu
  • Cité du train – muzeum w Miluzie
  • Cité du Vin – muzeum w Bordeaux
  • Cité Libre – kanadyjskie czasopismo
  • Cité Scientifique – Professeur Gabillard – stacja metra w Lille

Wikipedia


citówka

potocznie: recepta lub badanie lekarskie przeznaczone do wykonania na cito (natychmiast, w pierwszej kolejności)


SJP.pl


ciuba

nazwisko


SJP.pl


ciuch

potocznie o ubraniu (części ubrania)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stare, używane ubranie

 (1.2) pot. każde ubranie

wykrzyknik

 (2.1) dźwięk. dźwięk wydawany przez lokomotywę parową

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znowu chodzisz w tym starym ciuchu?

 (1.2) Nie mam ciuchów na pogrzeb.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕux, AS: ćuχ

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

:: rzecz. ciuchland m., ciucholand m.

::: zdrobn. ciuszek m.

:: przym. ciuchowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łachman, łach

Wiktionary


ciuchara

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. neol. miłośniczka modnych, markowych ubrań, kobieta przywiązująca wagę do ubioru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciuch m.

Wiktionary


ciuchcia

żartobliwie o lokomotywie lub całej kolei parowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pieszczotliwie o lokomotywie

 (1.2) lokomotywa służąca zabawie

 (1.3) pot. infant. pociąg

Wiktionary

Ciuchcia – program telewizyjny dla dzieci emitowany w TVP1 od 5 października 1990 do 16 czerwca 2000. Głównymi bohaterami programu byli profesor Ciekawski (grany przez autora programu Andrzeja Grabowskiego) oraz dwie kukiełki: Kulfon, pochodzący z planety Kulfocentauris (głosu użyczył mu Mirosław Wieprzewski) i żaba Monika (Zbigniew Poręcki).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy jechaliśmy kiedyś do Lądka-Zdroju, nasz pociąg ciągnęła taka stara, zabytkowa ciuchcia.

 (1.2) Mały Kazio dostał ciuchcię na Gwiazdkę.

 (1.3) Ania jeździ ciuchcią do szkoły. Jej rodzina nie ma samochodu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕuxʲt͡ɕa, AS: ćuχʹća

Wiktionary


ciuchland

potocznie: sklep z odzieżą używaną; ciucholand, lumpeks, lumpex, szmateks, szmatland, bublownia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. sklep z używaną odzieżą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marta wszystkim się chwali, że chodzi w drogich ubraniach, a w rzeczywistości kupuje je w ciuchlandach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕuxlãnt, AS: ćuχlãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciuch m., ciuszek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciucholand, szmateks, lumpeks

Wiktionary


ciuchlandia

potocznie: sklep z odzieżą używaną; ciucholand, ciuchland, lumpeks, lumpex, szmateks, szmatland


SJP.pl


ciuchoholiczka

kobieta kupująca bardzo często lub posiadająca zbyt dużo ubrań


SJP.pl


ciucholand

potocznie: sklep z odzieżą używaną; ciuchland, lumpeks, lumpex, szmateks, szmatland, bublownia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. sklep z używaną odzieżą;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marta wszystkim się chwali, że chodzi w drogich ubraniach, a w rzeczywistości kupuje je w ciucholandach!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕuˈxɔlãnt, AS: ćuχolãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciuch m., ciuszek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciuchland, szmateks, lumpeks

Wiktionary


ciuchowy

przymiotnik od: ciuch


SJP.pl


ciuchrać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Lwów. grać na instrumencie

 (1.2) daw. środ. uczn. grać na instrumencie w sposób niewprawny, nieudolny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kopałym kartofli na cudzym polu i piekłym na wolnym ogniu […], ali widzunc, ży i to si ni upłaca, wziołym si du muzyki. Kupiłym sy klawy trzyrzędówki i ciuchrałym pu knajpach

 (1.1) Frajlajny i drymlasy
Wytarli wiechciem buty,
Zabawę aranziuje
Grześ w cztery nogi kuty.
Kużdy mu daje grosze
By ciuchrał na armonji,
Jest ćmaga z denatury,
I beczka szac piwonji!

 (1.1) Obaj nadstawili uszu, a obok coraz więcej dziatek pojawiać się zaczęło, a wszystkim jeno ślinka ciekła, bo tyż i było co spijać z ust majstra, któren zaczął na lirze ciuchrać […].

 (1.1) Kieliszkami hebra dzwoni
Jóźku ciuchra na harmonii
Aż tu włazi ciemna sztuka
I na sali szukać pluskwyuskwy szuka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) daw. środ. uczn. pitolić, szpilać

Wiktionary


ciuchy

1. potocznie: ubrania
2. targowisko, gdzie handluje się używaną odzieżą; tandeta


SJP.pl


ciucia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Podhale,Litwa,Gdów,Bochnia,Tykocin,Samocice,Łopatowszczyzna,Jodłowa,Kociewie,Mszana Dolna,Czchów,Biłgoraj,Ostrowce,Bujwidze. pieszcz. piesek

 (1.2) gw-pl|Kramsk,Woźniki,Adamowo,Janki Młode. infant. świnia

Wiktionary


ciuciak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Jankowice Rybnickie,Kuźnia Raciborska,Prószków,Stara Schodnia,Litwa. pieszcz. piesek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) gw-pl|Zabrze,Prószków,Stara Schodnia. infant. pierwszy ząb mleczny

 (2.2) gw-pl|Bełk. infant. palec wskazujący

 (2.3) gw-pl|Górny Śląsk. tępy nóż

Wiktionary


ciucieczek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Litwa. pieszcz. piesek

Wiktionary


ciuciek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|gubernia augustowska,Tykocin,Degucie,Kociewie,Krajna. pieszcz. piesek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) gw-pl|Opoczno. skwarek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. ciucia, cuca, czucza, ciuciak, czuczak, ciucieczek, ciucik, ciucin, ciucio, cucek; gw. Warmia,Mazury,Ostródzkie ciućka

Wiktionary


ciucik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Sułków (powiat głubczycki),Biała Prudnicka,Golczowice (powiat brzeski),Radostynia. pieszcz. piesek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) gw-pl|Sułków (powiat głubczycki). pierwszy ząb mleczny

Wiktionary


ciuciubabka

1. dziecięca zabawa polegająca na łapaniu uczestników zabawy przez osobę z zawiązanymi oczami
2. bardzo niejasna, zagmatwana sytuacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zabawa dziecięca, w której jeden z uczestników z zawiązanymi oczami goni i próbuje chwytać innych;

 (1.2) przen. sytuacja, w której działa się bez właściwego rozeznania, na ślepo, po omacku

Wiktionary

Ciuciubabka – zabawa dziecięca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasze dzieci pół wieczora bawiły się w ciuciubabkę.

 (1.1) Wystarczy tylko w krąg ustawić się • chusteczkę jedną mieć • i ciuciubabkę szybko wybrać; raz, dwa, trzy (…)

 (1.2) Powiedział, że wyjaśni jej wszystko, jak już będą na miejscu, ale ona dość już miała tej ciuciubabki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕüt͡ɕuˈbapka, AS: ćüćubapka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ślepa babka; przest. mrużek, zmrużek; daw. mrzek, mrzyk, mżyk, mżytek, gw. Kresy Wschodnie zmurżka; gw. Ropczyce,Zagórze,Lubelszczyzna wschodnia,Lubelszczyzna zachodnia kuciubabka; gw. Lubelszczyzna wschodnia, Lubelszczyzna zachodnia kociubabka; gw. Draganowa mocek; gw. Spisz cicibabka, ciemny dziad, ciemny marek; gw. Sowin (powiat nyski) baberniotka; gw. Niemodlińskie,Piechocice babiludek, babiludka; gw. Kozakowice Górne piła babka

Wiktionary


ciuciurupa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Lwów. niezdara, pokraka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) gw-pl|Gołdap. zaniedbana kobieta

Wiktionary


ciuk

nazwisko


SJP.pl


ciukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ciukać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciukać

Wiktionary


ciukać

potocznie: lekko uderzać czymś ostrym


SJP.pl


ciuknąć

potocznie: lekko uderzyć czymś ostrym


SJP.pl


ciul

wulgarnie:
1. wyzwisko używane w stosunku do mężczyzn; skurwysyn, chuj;
2. członek męski; fiut


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) wulg., także. gw-pl|Śląsk Cieszyński. o mężczyźnie

 (1.2) łódź., gw-pl|Śląsk Cieszyński. pogard. ktoś niezaradny

 (1.3) środ. więz., także. gw-pl|Śląsk Cieszyński. penis

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muszę się spotkać z tym ciulem.

 (1.1) Z takim ciulym nie chcym mieć nic spólnego

 (1.2) Z niej to taki ciul, nic sama nie załatwi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕul, AS: ćul

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. ciulik m., ciuliczek m., ciulka ż., ciuloczek m.

:: zgrub. ciulok m.

 czas. ciulać ndk., ociulać dk., wyciulać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szumowina, szuja, gnida, bydlak

 (1.2) oferma, niedorajda

 (1.3) kutas

Wiktionary


ciulanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ciulać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciulać ndk.

Wiktionary


ciulać

czasownik przechodni niedokonany (dk. ciulnąć)

 (1.1) slang. wulg. kłamać

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. wulg. bić

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) reg. (także gw-pl|Śląsk Cieszyński.) infant. moczyć się, sikać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie dziwię się, że firma Mariana jest na minusie, skoro wszyscy pracownicy go ciulają.

 (1.1) Twierdzisz, że Francisco ciulo?

 (1.1) Twój staruszek ciulał fiskusa i stąd miał na inwestycje.

 (1.2) Za rozcieńczanie piwa tobym ciulał.

 (2.1) Maciuś już ciulo do nocnika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕulat͡ɕ, AS: ćulać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ociulać, wyciulać, ciulnąć

 rzecz. ciulanie n., ciul mos., ciuliczek mzw./mos.

 przym. ciulowy, ciulowaty

 przysł. ciulowo

Wiktionary


ciuliczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. od: ciulik

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. siusiak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciul m., ciulik m., ciulka ż., ciuloczek m., ciulok m.

 czas. ciulać ndk., ociulać dk., wyciulać dk.

 przym. ciulaty

 przysł. ciulato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reg. śl. ciulka, ciulok, ciuloczek, ciulik

Wiktionary


ciulik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. od: ciul

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. siusiak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciul m., ciuliczek m., ciulka ż., ciuloczek m., ciulok m.

 czas. ciulać ndk., ociulać dk., wyciulać dk.

 przym. ciulaty

 przysł. ciulato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk ciulka, ciulok, ciuloczek, ciuliczek

Wiktionary


ciulim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. regionalna lelowska potrawa świąteczna, rodzaj placekacka przyrządzanego na bazie ziemniaków i mięsa;

Wiktionary

Ciulim – potrawa kuchni polskiej inspirowana kuchnią żydowską, będąca odpowiednikiem czulentu.

Przyrządzana z okazji świąt na bazie ziemniaków, mięsa i przypraw. Danie spożywano w okresie Bożego Narodzenia i Wielkanocy, co miało świadczyć o dużej pobożności.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕulʲĩm, AS: ćulʹĩm

Wiktionary


ciulka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. infant. siusiak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wsodź ciulke do nocnika.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciul mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciulok, ciuloczek

Wiktionary


ciulnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ciulnąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciulnąć

Wiktionary


ciulnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. ciulać)

 (1.1) slang. wulg. dokonany od|ciulać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marek ciulnął mnie na dwie stówy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕulnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: ćulnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciulać

 rzecz. ciulnięcie n.

Wiktionary


ciuloczek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. infant. siusiak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wsodź ciuloczek do nocnika.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciul mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciulka, ciulok

Wiktionary


ciulok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. infant. siusiak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wsodź ciulok do nocnika.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciul mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciulka, ciuloczek

Wiktionary


ciulowaty

wulgarnie: taki, jak u ciula; ciamajdowaty, durnowaty, ślamazarny


SJP.pl


ciulowo

przysłówek

 (1.1) beznadziejnie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciulać

Wiktionary


ciulowy

wulgarnie: fatalny, zły, głupi, beznadziejny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) nie budzący zachwytu, beznadziejny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciulać

Wiktionary


cium

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) buziak, całus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Daj ciuma.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕũm, AS: ćũm

Wiktionary


ciuma

regionalnie: kobieta ospała, pozbawiona energii


SJP.pl


ciumać

gwarowo: całować


SJP.pl


ciumciok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. nieudacznik, ofiara losu, oferma; ktoś nieporadny, ale sympatyczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jo żech nie wiedziała, że z Karlika je taki ciumciok.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciućmok, leluja, borok, boroczek

Wiktionary


ciumkać

potocznie:
1. ssać powoli, z przerwami;
2. jeść głośno, mlaskać; cmoktać, cmokać, smoktać, glamać, ciamkać;
3. odbywać stosunek płciowy; ciupciać, bzykać, dmuchać


SJP.pl


ciumrok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie, Kraków. nieudacznik

Wiktionary


ciup

1. ciasny pokój, pomieszczenie; klitka;
2. potocznie więzienie, areszt


SJP.pl


ciupa

1. ciasny pokój, pomieszczenie; klitka;
2. potocznie więzienie, areszt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. więzienie

 (1.2) pot. niewielkie pomieszczenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze wstydem zwierzyła się przyjaciółce, że jej mąż siedzi w ciupie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕupa, AS: ćupa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciupas m., cypek m., cipa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) areszt, zakład karny, pot. kić, mamer, kibel, pierdel, pudło, koza, ul

 (1.2) klitka, dziupla

Wiktionary


ciupaga

drewniana, góralska laska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) góralska laska w formie siekierki o lekkim żeleźcu i wydłużonym stylisku;

Wiktionary

Ciupaga – laska góralska w formie siekierki o lekkim żeleźcu i wydłużonym stylisku. Ma mocno okute żeleźce, czasem z „wąsami”, pozwalające na podniesienie się na przykład w czasie wspinaczki albo zadanie ciosu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za górami, za lasami, za dolinami • Pobili się dwaj górale ciupagami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕuˈpaɡa, AS: ćupaga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciupanie n.

:: zdrobn. ciupażka ż., gwara. ciupaska ż.

 czas. ciupać, pociupać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wołoszka

Wiktionary


ciupak

nazwisko


SJP.pl


ciupanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ciupać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciupać

 rzecz. ciupaga ż.

Wiktionary


ciupas

szupas; dawniej:
1. transport więźniów pod strażą;
2. administracyjne wysłanie kogoś pod strażą do miejsca urodzenia; szupas;
3. odprawa, odmowa;
4. jednoczesne wyrzucenie przez dwóch grających w karty albo w kości jednakowej liczby oczek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) daw. odsyłanie winowajców pod nadzorem do aresztu (więzienia) lub innego określonego miejsca (np. granicy, miejsca urodzenia); administracyjne wysyłanie etapem

 (1.2) środ. tępy uczeń

 (1.3) środ. pechowy uczeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeżeli mi myśli ludzi buntować, to ją pod ciupasem do ciupy powiatu odstawić, do sądu, jak wariatkę – albo zamknąć.

 (1.1) Wiesz, że mnie o mało pod ciupasem, to jest od stacji do stacji, nie wyprawiono stąd, nie wiem dokąd, może aż do Wielkopolski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕupas, AS: ćupas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciupa ż.

 przysł. ciupasem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przen. odprawa, odmowa

Wiktionary


ciupasem

przestarzale: pod przymusem i z towarzyszeniem straży; szupasem


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) pod przymusem, pod dozorem strażników

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Więc tę pannę, panie feldkurat, wyprawiono potem ciupasem do nas, do Nowego Jiczina.

 (1.1) — Zmuszę pana do pojedynku!

 — Co to zmuszę?… Ciupasem mnie pan sprowadzisz, czy co?… A jakbyś mi pan coś podobnego powiedział po trzeźwemu, tobym poszedł do cyrkułu i daliby panu pojedynek…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕuˈpasɛ̃m, AS: ćupasẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciupas

Wiktionary


ciupasowy

→ ciupas; szupasowy


SJP.pl


ciupać

lekko uderzać; dłubać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) pot. grać w karty

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. rąbać

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Karlik poszeł naciupać pora klocków do pieca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕupat͡ɕ, AS: ćupać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciupanie n., ciupaga ż.

 czas. ciupciać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciupciać

Wiktionary


ciupażka

mała ciupaga (góralska laska)


SJP.pl


ciupcianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) posp. uprawianie seksu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciupciać ndk.

Wiktionary


ciupciać

potocznie: odbywać stosunek płciowy; bzykać, dmuchać, rżnąć, brombrać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) grać w karty

 (1.2) pot. o mężczyźnie: odbywać stosunek seksualny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) To on bowiem kobietę: bierze, bzyka, dymi, kopci, piłuje, ujeżdża, grzmoci, tnie, ciupcia, dmucha, grzeje, posuwa, przelatuje — krótko mówiąc: robi jej dobrze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕupʲt͡ɕät͡ɕ, AS: ćupʹćäć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciupać

 rzecz. ciupcianie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciupać

Wiktionary


ciupek

potocznie:
1. małe, ciasne pomieszczenie; klitka;
2. niewielka ilość czegoś; odrobina


SJP.pl


ciupiński

nazwisko


SJP.pl


ciupka

potocznie:
1. małe, ciasne pomieszczenie; klitka;
2. niewielka ilość czegoś; odrobina


SJP.pl


ciupnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ciupnąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciupnąć

Wiktionary


ciupnąć

potocznie: lekko uderzyć, zwłaszcza ostrym narzędziem, siekierą


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) uderzyć z niewielką siłą, np. siekierą

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. zamienić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciupnięcie n.

Wiktionary


ciupy

1. ciasny pokój, pomieszczenie; klitka;
2. potocznie więzienie, areszt


SJP.pl


ciur

wyraz naśladujący odgłos cieknięcia


SJP.pl


ciura

pogardliwie: mężczyzna mało znaczący i lekceważony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. wojsk. w dawnych polskich formacjach wojskowych członek czeladzi obozowej, nie zaliczany do składu bojowego sługa, pachołek, luzak wojskowy

 (1.2) przest. pejor. człowiek o podrzędnej wartości, lekceważony, na niższym stanowisku

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bartosz Ciura – polski hokeista
  • Marcin Ciura – polski tłumacz literatury francuskojęzycznej i angielskojęzycznej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lecz nagle jakiś ciura wali go łomem w ciemię; rozwala i hełm, i łom, i zwala z rumaka na ziemię.

 (1.2) Był z niego naprawdę dobry towarzysz wędrówki i rzetelny pomocnik, nie jakiś ciura.

Wiktionary


ciurczeć

ciurkotać, ciurkać;
1. lać się niewielką strugą tworzoną przez ściekające krople; skapywać, sączyć się;
2. o ptakach: śpiewać, ćwierkać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. płynąć, cieknąć

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. marudzić, nudzić

Wiktionary


ciurek

gwarowo: źrebak


SJP.pl


ciurkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ciurkać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciurkać

Wiktionary


ciurkać

ciurkotać, ciurczeć;
1. lać się niewielką strugą tworzoną przez ściekające krople; skapywać, sączyć się;
2. o ptakach: śpiewać, ćwierkać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pot. lać się, ciec niewielką strugą z pluskiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciurkanie n.

Wiktionary


ciurkiem

potocznie:
1. gęstymi kroplami; strugą, strumieniem;
2. bez przerwy; nieustannie;
3. jeden za drugim


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) wąską, nieprzerwaną strużką, gęstymi kroplami

 (1.2) jeden za drugim, bez dokonywania wyboru

 (1.3) nieprzerwanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idzie Grześ • Przez wieś, • Worek piasku niesie, • A przez dziurkę • Piasek ciurkiem • Sypie się za Grzesiem.

 (1.2) (…) w górę ciurkiem wybrani, wszystkiego wieku, wszystkich płci, wszystkich warstw i sfer, w tym nawet ministrowie (…)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siurkiem

Wiktionary


ciurkot

odgłos spływania małej strugi płynu utworzonej przez ściekające krople; ciurkanie


SJP.pl


ciurkotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ciurkotać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciurkotać

Wiktionary


ciurkotać

ciurkać, ciurczeć;
1. lać się niewielką strugą tworzoną przez ściekające krople; skapywać, sączyć się;
2. o ptakach: śpiewać, ćwierkać


SJP.pl


ciurlocek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) prącie, penis

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕurˈlɔt͡sɛk, AS: ćurlocek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. penis.

Wiktionary


ciurma

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) białystok. więzienie

Wiktionary


ciuruś

nazwisko


SJP.pl


ciurzyński

nazwisko


SJP.pl


ciuszek

zdrobnienie od: ciuch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ubranko dla małych dzieci

 (1.2) pot. drobne części ubrania (częściej damskiego), np. chustka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam tu dla twojego dziecka parę ciuszków.

 (1.2) Nic nie robi, tylko przymierza ciuszki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕuʃɛk, AS: ćušek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciuch m., ciuchland m., ciucholand m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ubranko

Wiktionary


ciut

potocznie: trochę, nieco; ciutkę, ciutek, ciuteńkę, ciuteczkę, ociupinkę, odrobinkę


SJP.pl

liczebnik nieokreślony

 (1.1) pot. w niewielkim stopniu, niewiele

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasypałam ciut za dużo soli do zupy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕut, AS: ćut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciutka ż.

 licz. ciutkę

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odrobinę, trochę, troszkę, troszeczkę, tyciu-tyciu

Wiktionary


ciut-ciut

inaczej troszeczkę, niewiele, mało


SJP.pl


ciuteczkę

potocznie: trochę, nieco; ciut, ciutek, ciuteńkę, ciutkę, ociupinkę, odrobinkę


SJP.pl


ciutek

potocznie: krztyna, krzyna, odrobina, okruszyna


SJP.pl


ciuteńkę

potocznie: trochę, nieco; ciut, ciutek, ciutkę, ciuteczkę, ociupinkę, odrobinkę


SJP.pl


ciutka

potocznie: krztyna, krzyna, odrobina, okruszyna


SJP.pl


ciutkę

potocznie: trochę, nieco; ciut, ciutek, ciuteńkę, ciuteczkę, ociupinkę, odrobinkę


SJP.pl

liczebnik nieokreślony

 (1.1) zdrobn. od: ciut; bardzo mało, malutko, odrobinę

Wiktionary

Powiązane:

 licz. ciut

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odrobinkę, troszeczkę

Wiktionary


ciućka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Tykocin,Lubelszczyzna wschodnia,Lubelszczyzna zachodnia,Brasławszczyzna,Łopatowszczyzna,Bujwidze,Warmia,Czchów,Gdów,Bochnia,Ostrowce. pieszcz. piesek

 (1.2) gw-pl|Konopnica. suka

 (1.5) gw-pl|Czarny Dunajec. kobieta dokuczliwa

 (1.7) gw-pl|Lisów (powiat lublinecki). lilia wodna

 (1.8) gw-pl|Bogusławice. infant. mięso

 (1.9) gw-pl|Mszanna (powiat włodawski). mucha

 (1.10) gw-pl|Mszana Górna. wyrośnięta trawa

 (1.11) gw-pl|Manie. margerytka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. osoba niepewna siebie

 (2.2) gw-pl|Gdów,Bochnia. oszczerca

Wiktionary


ciućkowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Wyszogród;

Wiktionary

Ciućkowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Wyszogród.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego. 1 stycznia 2003 gajówka Ciućkowo-Gajówka została zlikwidowana jako osobna miejscowość i weszła w skład wsi Ciućkowo, a będące dotychczasowymi częściami wsi Ciućkowo w Lesie i Ciućkowo za Lasem zostały zlikwidowane jako osobne miejscowości.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lidian został kierownikiem dwuklasowej szkoły w Ciućkowie.

 (1.1) W lipcu przez Ciućkowo przeszła trąba powietrzna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ciućkowianin mos., Ciućkowianka ż.

 przym. ciućkowski

Wiktionary


ciućkowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Ciućkowa, związany z Ciućkowem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciućkowianin mos., ciućkowianka ż., Ciućkowo n.

Wiktionary


ciućma

(r. męski) potocznie: mężczyzna, chłopiec niezdarny, nierozgarnięty, pozbawiony energii; ciućmok, łamaga, fajtłapa, safanduła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wulg. niezdara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciućmok m.

Wiktionary


ciućmok

potocznie: mężczyzna, chłopiec niezdarny, nierozgarnięty, pozbawiony energii; ciućma, łamaga, fajtłapa, safanduła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Kraków. nieudacznik, ofiara losu, oferma; ktoś nieporadny, ale sympatyczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale z Ciebie ciućmok!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciućma ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciumciok, leluja, boroczek, borok, śturmok, ciumrok

Wiktionary


ciuła

zbierać coś mozolnie (głównie niewielkie sumy pieniędzy)


SJP.pl


ciułactwo

mozolne, systematyczne zbieranie czegoś (głównie niewielkie sumy pieniędzy); ciułanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. pejor. skrzętne oszczędzanie pieniędzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciułacz mos., ciułaczka ż., ciułanie n.

 czas. ciułać ndk., uciułać dk., naciułać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciułanie, groszoróbstwo

Wiktionary


ciułacz

potocznie o osobie gromadzącej pieczołowicie drobne oszczędności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zbierająca powoli, z trudem niewielkie sumy pieniędzy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕuwat͡ʃ, AS: ćuu̯ač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciułactwo n., ciułanie n., uciułanie n.

:: fż. ciułaczka ż.

 czas. ciułać ndk., uciułać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk szpyndlikorz

Wiktionary


ciułaczka

potocznie: kobieta gromadząca pieczołowicie drobne oszczędności


SJP.pl


ciułanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. powolne, systematyczne odkładanie drobnych pieniędzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uciułanie n., ciułacz mos., ciułaczka ż., ciułactwo n.

 czas. ciułać ndk., uciułać dk.

Wiktionary


ciułać

zbierać coś mozolnie (głównie niewielkie sumy pieniędzy)


SJP.pl

czasownik

 (1.1) powoli, systematycznie oszczędzać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕuwat͡ɕ, AS: ćuu̯ać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciułacz m., ciułaczka ż., ciułactwo n., ciułanie n.

 czas. uciułać dk.

Wiktionary


ciuślice

Ciuślice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Czarnocin. Ma status sołectwa.

Pod koniec XIX w. właścicielem majątku Ciuślice był Juliusz Joachim Slaski - ziemianin, działacz społeczny i gospodarczy, pionier przemian w rolnictwie.

Wikipedia


civic

[czytaj: s-iwik] model samochodu marki Honda


SJP.pl


civitas

[czytaj: CIvitas] społeczność, obywatele


SJP.pl


ciwun

[czytaj: c-iwun] szlachecki urzędnik ziemski w dawnej Polsce i na Litwie; cywun


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. adm. urząd ziemski w Wielkim Księstwie Litewskim;

Wiktionary

Ci

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. cywun m., ciwunowa ż., ciwunówna ż., ciwunowicz m.

 przym. ciwunowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. cywun

Wiktionary


ciynżko

przysłówek sposobu

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ciężko

Wiktionary


cizba

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. natłok

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idziewa do trajwaju a tamej norodu, ale to cizba tako ze nawet.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciźbić sie

Wiktionary


cizia

potocznie: młoda, atrakcyjna dziewczyna; kociak, kicia, kizia, towar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. żart. młoda, zazwyczaj atrakcyjna dziewczyna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spotkałem dziś w tramwaju fajną cizię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕiʑa, AS: ćiźa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kicia, kociak, foczka, dziunia, lalka, lalunia, niunia; lwów|binia., reg. pozn. mela, przestęp. brzana

Wiktionary


cizjojanus

[czytaj: c-izjojanus] wierszowany kalendarz kościelny, używany od XII wieku; cyzjojan; cisiojanus


SJP.pl


ciómp

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. ogrod. szarłat zwisły

Wiktionary


ciómpa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niechlujnie ubrana kobieta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ciómpiasty

Wiktionary


ciómpiasty

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niedopasowany, nierówny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciómpa ż.

Wiktionary


cióngnóć

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ciągnąć

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wiać (o przeciągu)

 (2.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zmiatać

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Zamknij to okno, bo tu cióngnie.

 (2.2) Cióng tu stela, bo ci kopnym do hader!

Wiktionary


ciółkowo

Ciółkowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Radzanowo.

Za czasów Królestwa Polskiego istniała gmina Ciołkowo. W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Ciółkowo, po jej zniesieniu w gromadzie Rogozino. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


ciółkówko

Ciółkówko – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Radzanowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia


ciąg

nieprzerwana ciągłość, tok czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) układ rzeczy położonych jedna za drugą

 (1.2) ciągłość zdarzeń następujących po sobie

 (1.3) techn. przepływ określonego czynnika (wody, gazu, spalin itp.) wywołany różnicą ciśnień

 (1.4) mat. ponumerowana lista, formalnie funkcja o dziedzinie w liczbach naturalnych;

 (1.5) pot. picie alkoholu przez wiele dni z rzędu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ciąg – pojęcie matematyczne
  • ciąg – pojęcie teorii grup
  • ciąg poligonowy – szereg następujących po sobie punktów powiązanych kolejno bokami o znanych długościach i kątem utworzonym przez dwa sąsiednie boki
  • siła ciągu
  • ciąg silnika lotniczego
  • ciąg wektorowany – pozwala na zmianę kierunku wektora siły ciągu silnika odrzutowego względem osi podłużnej
  • ciąg kominowy
  • ciąg główny – krzywa na diagramie Hertzsprunga-Russella, pojęcie z astrofizyki
  • ciąg (uzależnienia) – nieprzerwane wielodniowe przyjmowanie alkoholu lub innej substancji psychoaktywnej
  • ciąg przestępstw – odmiana realnego zbiegu przestępstw
  • ciąg (chody boczne) – sztuczny chód konia, odmiana kłusa
  • martwy ciąg – ćwiczenie kulturystyczne

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W mieście wyburzono całe ciągi zabytkowych budynków.

 (1.2) Dzisiaj usłyszeliśmy dalszy ciąg opowieści.

 (1.3) W silniku rakietowym można kontrolować siłę ciągu poprzez regulację wtrysku paliwa.

 (1.4) Uczeń miał problemy z rozwiązaniem zadania o ciągu geometrycznym.

 (1.5) Renata jest w ciągu od miesiąca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɔ̃ŋk, AS: ćõŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obciąganie n., ciąganie n., ciągutka ż., pociąg m.

 czas. ciągnąć, ciągać ndk.

 przym. ciągowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przebieg, bieg, tok, rozwój

Wiktionary


ciągacz

1. osoba obsługująca ciągarkę w hucie;
2. potocznie: zabawka na kółkach do ciągnięcia za sznurek; ciąganka


SJP.pl


ciągadło

narzędzie służące do obróbki drutów, prętów i rur na ciągarkach


SJP.pl

Ciągadło – narzędzie, z jednym lub więcej otworami roboczymi, służące do ciągnienia drutów, prętów lub rur na ciągarkach.

Strefa zgniotu ciągadła monolitycznego może być stożkowa, wklęsła, łukowa lub sigmoidalna.

Do obróbki drutów i prętów kształtowych służą ciągadła profilowe.

Wikipedia


ciąganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ciągać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obciąganie n., ciągnięcie n., wyciąganie n., wyciągnięcie n., zaciąganie n., zaciągnięcie n., uciągnięcie n., ściąganie n., ściągnięcie n., ciąg m., ciągłość ż., cięgno n., uciąg m., ciągnienie n., naciąg m., ściąga ż., ściągawka ż., wyciąg m., zaciąg m., ciągutka ż.

 czas. ciągać ndk., ciągnąć ndk., wyciągać ndk., wyciągnąć dk., zaciągać ndk., zaciągnąć dk., uciągnąć dk., ściągać ndk., ściągnąć dk.

 przym. ciągły, wyciągowy

 przysł. ciągle

Wiktionary


ciąganka

potocznie: zabawka na kółkach do ciągnięcia za sznurek; ciągacz


SJP.pl


ciągarka

maszyna hutnicza do wytwarzania prętów


SJP.pl

Ciągarka – maszyna do wyrobu drutów, prętów lub rur przez ciągnienie na zimno, składająca się z ciągadła lub ciągadeł oraz urządzenia ciągnącego.

Ciągarki dzielą się na jedno- i wielostopniowe.

Wikipedia


ciągarnia

oddział huty, w którym wyrabia się druty, pręty itp.


SJP.pl


ciągarstwo

dział obróbki plastycznej metali polegający na ciągnieniu prętów, drutów i rur


SJP.pl


ciągać

1. przesuwać coś ciężkiego;
2. prowadzić kogoś, zmuszać do chodzenia w wiele miejsc;
3. szarpać, tarmosić


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) pot. ciągnąć, wlec, szarpać za coś

 (1.2) ciągnąć, przesuwać, zwłaszcza coś ciężkiego, w różne strony

 (1.3) zmuszać kogoś do udawania się w różne miejsca

czasownik zwrotny niedokonany ciągać się (dk. brak)

 (2.1) pot. ciągnąć za coś, szarpać siebie wzajemnie

 (2.2) pot. wielokrotnie udawać się w różne miejsca

 (2.3) zmuszać siebie nawzajem do chodzenia w różne miejsca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Józefiak miał syna Antka, który zaczął swoją służbę jako chłopak stajenny przy dawnym stangrecie kamieńskim Zawadzie, który go niemiłosiernie ciągał za uszy […]

 (1.2) Zrobiona przez niego linka do holowania samochodów była tak mocna, że ciągano nią traktory.

 (1.3) Za niestosowność tego porównania ciągali go później po różnych gabinetach, groziła mu utrata mandatu radnego.

 (2.1) Radni z przeciwstawnych obozów ciągali się za krawaty, padały ciężkie, nie nadające się do zacytowania słowa.

 (2.2) To rolnik mający 20 ha ciąga się zdezelowanym maluchem i nie może się utrzymać, a tutaj taki wóz?

 (2.3) Pieniacze ciągali się po sądach i wyzywali na pojedynki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciąg m., obciąganie n., ciąganie n., ciągutka ż.

 czas. wciągać, ciągnąć ndk.

 przym. pociągowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) targać, taskać, taszczyć, posp. tachać; dźwigać

 (2.2) łazić, wałęsać się, włóczyć się

Wiktionary


ciągle

przysłówek sposobu

 (1.1) bez przerw, nieustannie

 (1.2) cyklicznie, co i rusz

 (1.3) w dalszym ciągu, wciąż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Radio ciągle nadaje wiadomości z miejsca katastrofy.

 (1.2) Nie lubię tego studenta, ciągle przerywa mi wykłady wygłupami.

 (1.3) Czy ty ciągle jesteś w domu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɔ̃ŋɡlɛ, AS: ćõŋgle

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciągłość ż., pociąg m., ciągutka ż., ciąganie n., ciągnięcie n.

 czas. ciągnąć ndk.

 przym. ciągły, ciągliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stale, na okrągło, reg. pozn. cięgiem, reg. śl. durś, reg. śl. ciongiym, gw. Śląsk Cieszyński pelzym, gw. Górny Śląsk sztyjc

 (1.2) stale, reg. pozn. cięgiem, reg. śl. durś, gw. Śląsk Cieszyński pelzym

 (1.3) jeszcze, reg. śl. ciongiym, reg. śl. furt

Wiktionary


ciąglica

plastyczna skała ilasta przedzielająca pokłady żelaziaków ilastych


SJP.pl


ciągliwiej

stopień wyższy od przysłówka: ciągliwie


SJP.pl


ciągliwość

→ ciągliwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co ciągliwe

Wiktionary

Ciągliwość – właściwość mechaniczna materiału, jakościowo określana podatność na odkształcenie trwałe bez naruszenia spójności materiału. Badana poprzez próbę udarności.

Wikipedia

Patrz:

ciągliwy

Powiązane:

 przym. ciągliwy

Wiktionary


ciągliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: ciągliwy


SJP.pl


ciągliwy

1. mający zdolność do rozciągania się, np. ciągliwe ciasto;
2. mający zdolność do trwałych odkształceń, np. ciągliwy metal


SJP.pl


ciągnienie

w loterii: losowanie


SJP.pl

Ciągnienie – proces technologiczny stosowany w metalurgii polegający na formowaniu drutu lub pręta poprzez przeciąganie materiału wejściowego w postaci: walcówki, prasówki, lub krajki poprzez otwór ciągadła, którego pole przekroju jest mniejsze niż pole przekroju poprzecznego przeciąganego materiału.

Wikipedia


ciągnik

1. pojazd mechaniczny o dużej sile pociągowej, napędzany silnikiem spalinowym; traktor;
2. część wrębiarki górniczej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mot. pojazd mechaniczny o dużej sile pociągowej, napędzany silnikiem spalinowym

 (1.2) roln. traktor

 (1.3) techn. część wrębiarki górniczej

Wiktionary

Ciągnik (traktor) – pojazd mechaniczny przystosowany do holowania pojazdów bądź urządzeń nieposiadających własnego napędu (np. maszyn rolniczych, przyczep, naczep, dział) oraz do zawieszania na nim osprzętu do robót ziemnych (np. spycharkowego, zrywarkowego, ładowarkowego, koparkowego, chwytakowego, hakowego).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɔ̃ŋʲɟɲik, AS: ćõŋʹǵńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciągnięcie n.

 czas. przyciągać, ciągnąć ndk.

 przym. ciągnikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) traktor

Wiktionary


ciągnikowy

przymiotnik od: ciągnik


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ciągnikiem, dotyczący ciągnika

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Marian był zatrudniony w Zakładach Przemysłu Ciągnikowego w Warszawie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciągnik mrz.

Wiktionary


ciągniony

weksel ciągniony - weksel, w którym wskazany jest dłużnik, mający zapłacić sumę wekslową na rzecz wierzyciela; weksel trasowany


SJP.pl


ciągnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ciągnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɔ̃ŋʲɟˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: ćõŋʹǵńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. odciągnąć, obciągnąć, ciągnąć ndk.

 rzecz. obciąganie n., pociągnięcie n., ciąganie n., ciągnik mrz., ciągnąć, ciągarka

 przysł. ciągle

Wiktionary


ciągnąć

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) wlec, przesuwać za sobą

 (1.2) kontynuować

 (1.3) wędrować, zmierzać do określonego celu, na ogół grupowo

 (1.4) przen. zbliżać się, nadchodzić

 (1.5) powoli pić coś

 (1.6) wchłaniać, wciągać coś

 (1.7) o wietrze, zwłaszcza zimnym i nieprzyjemnym wiać

 (1.8) pot. pić

 (1.9) wulg. wykonywać fellatio

 (1.10) wytwarzać druty przy użyciu ciągarki

 (1.11) bezpodmiotowo mieć do czegoś pociąg

 (1.12) montować długą część sieci komunikacyjnej czegoś: budować drogi, rurociągi, zakładać kable itp.

 (1.13) grać lub śpiewać przeciągle

 (1.14) losować z puli

czasownik zwrotny niedokonany ciągnąć się

 (2.1) zajmować powierzchnię na określonym obszarze

 (2.2) długo trwać

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Z zachodu ciągnie burza.

 (2.1) Pola ciągnęły się aż pod horyzont.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɔ̃ŋɡnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: ćõŋgnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obciąganie n., wciągnięcie n., ciąg mrz., wciąganie n., ciągnięcie n., ciągnienie n., ciągoty nmos., ciągnik mrz., ciągarka ż., ciąganie n., ciągutka ż., pociągnięcie n.

 czas. ciągać, obciągnąć dk., pociągnąć dk., przyciągać ndk., przeciągać ndk., przeciągnąć dk., wciągać ndk., wciągnąć dk.

 przym. pociągowy

 przysł. ciągle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. cióngnóć

 (1.3) ściągać

 (1.4) ściągać, zbliżać się, nadciągać

 (2.1) rozciągać się, rozpościerać się, roztaczać się

Wiktionary


ciągomierz

miernik ciśnienia gazów w układach wentylacyjnych i kominowych


SJP.pl


ciągota

(zwykle w liczbie mnogiej)
1. potocznie: pociąg płciowy;
2. przenośnie: skłonność, zamiłowanie do czegoś;
3. rzadko: dreszcz, łamanie w kościach


SJP.pl


ciągotka

zdrobnienie od: ciągota


SJP.pl


ciągotki

zdrobniale o ciągotach


SJP.pl


ciągoty

1. potocznie: pociąg płciowy
2. przenośnie: skłonność, zamiłowanie do czegoś


SJP.pl


ciągowice

Ciągowice – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Łazy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Wieś o zwartej zabudowie położona w północnej części gminy Łazy, blisko źródeł Czarnej Przemszy i jej lewego dopływu Mitręgi. Do dziś zachował się tutaj układ średniowiecznej zabudowy o charakterze miejskim, tj. z upadowym rynkiem i narożnymi wylotami. Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 796.

Wikipedia


ciągownictwo

dział obróbki plastycznej metali polegającej na ciągnieniu na zimno prętów, drutów i rur z metalu; ciągarstwo


SJP.pl


ciągownik

urządzenie do wytłaczania naczyń z blachy


SJP.pl


ciągowy

związany z ciągiem


SJP.pl


ciągutek

potocznie: cukierek o miękkiej, ciągliwej konsystencji; ciągutek, mordoklejka, mordoklejek


SJP.pl


ciągutka

potocznie: cukierek o miękkiej, ciągliwej konsystencji; ciągutek, mordoklejka, mordoklejek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. pot. ciągliwy miękki cukierek, krówka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupimy pół kilo ciągutek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciąg mrz., ciąganie n.

 czas. ciągać ndk., ciągnąć ndk.

 przysł. ciągle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mordoklejka, mordokleja

Wiktionary


ciągło

1. w rolnictwie: żelazna część pługa łącząca go z orczykiem;
2. dawniej, dziś gwarowo:
a) para koni albo wołów; sprzężaj;
b) pańszczyźniana rodzina chłopska mająca jeden sprzężaj


SJP.pl


ciągłość

1. matematyczna cecha funkcji lub zbioru;
2. określenie oznaczające brak przerw, stałość, trwanie cały czas lub regularną powtarzalność; ustawiczność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co ciągłe

 (1.2) mat. cecha funkcji, dla której mała zmiana argumentu powoduje zawsze jedynie małą zmianę wyniku;

 (1.3) mat. cecha porządku gęstego, dla którego między dowolnymi dwoma elementami znajduje się trzeci element;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ciągłość funkcji
    • ciągłość jednostajna funkcji
      • ciągłość bezwzględna (absolutna) funkcji
    • ciągłość operatora liniowego
  • ciągłość geometryczna
  • ciągłość parametryczna
  • ciągłość porządku (zbioru)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W obliczu corocznej zmiany urzędników rzymskiej magistratury senat, którego członkowie wybierani byli dożywotnio, stanowił ostoję politycznej ciągłości.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ciągły

 rzecz. ciąganie n.

 przysł. ciągle

Wiktionary


ciągły

1. dziejący się, trwający stale, nieustannie;
2. powtarzający się stale


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) nieustanny, ciągle trwający

 (1.2) regularnie się powtarzający

 (1.3) (o kształcie) pozbawiony przerw

 (1.4) mat. (o funkcji) taka, której wartości dla „bliskich” sobie argumentów również będą sobie „bliskie”;

 (1.5) mat. topol. (o funkcji) taka, dla której przeciwobraz każdego zbioru otwartego jest zbiorem otwartym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przygnębiasz mnie swoim ciągłym narzekaniem.

 (1.2) Rozwiodła się z nim z powodu jego ciągłych zdrad małżeńskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɔ̃ŋɡwɨ, AS: ćõŋgu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. ciągle

 rzecz. ciągłość ż., ciąganie n.

Wiktionary


ciąć

1. uderzyć (uderzać) czymś ostrym, raniącym ciało; smagnąć (smagać), rąbnąć (rąbać);
2. o niektórych owadach: ukłuć (kłuć), ukąsić (kąsać)


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) dzielić na części ostrym narzędziem

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (2.1) pot. żądlić

czasownik zwrotny niedokonany ciąć się

 (3.1) slang. kaleczyć się umyślnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Laserem można ciąć diament.

 (2.1) Osy cięły na łące, więc poszliśmy na spacer do lasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: ćo̊̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cięcie n., ścięcie n., przecinka ż., odcinek m., ścinek m., wycinanka ż., nacinanie n.

 czas. uciąć, ucinać, naciąć, nacinać, przeciąć, przecinać, rozciąć, rozcinać, wyciąć, wycinać, zaciąć, zacinać, dociąć, docinać, odciąć, odcinać, pociąć, ściąć, ścinać, przycinać, wcinać, przyciąć

 przym. cięty, tnący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. bzybzać

Wiktionary


ciąża

u samic ssaków oraz kobiet: okres a także wszystkie zmiany w organizmie od momentu zapłodnienia do porodu; stan kobiety, samicy w tym czasie; brzemienność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. wet. u ssaków płci żeńskiej okres od zapłodnienia do porodu;

 (1.2) stpol. zastaw

Wiktionary

Ciąża, brzemienność – proces fizjologiczny u większości samic ssaków, trwający od zapłodnienia bądź implantacji do porodu.

Występuje u samic ssaków łożyskowych oraz torbaczy. Trwa od zapłodnienia komórki jajowej do porodu. Obejmuje całokształt zmian zachodzących w tym okresie w organizmie zapłodnionej samicy. Niektórzy naukowcy okres ciąży liczą od momentu zagnieżdżenia zarodka w ściance macicy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wkrótce po wyjściu za mąż Ewa zaszła w ciążę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɔ̃w̃ʒa, AS: ćõũ̯ža

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciężarna

 przym. ciężarny, ciążowy

 zobacz też: ciążyć

 czas. ciążyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. brzemienność; (w odniesieniu do ludzi): eufem. stan błogosławiony, eufem. być przy nadziei

Wiktionary


ciążek

1. ciężarek do ważenia; odważnik;
2. ciężarek do ćwiczeń gimnastycznych; hantel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odważnik

Wiktionary


ciążenie

wzajemne przyciąganie się ciał obdarzonych masą; grawitacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przytłaczanie ciężarem, przypieranie sporą masą

 (1.2) stanowienie ciężaru psychicznego; bycie uciążliwym

 (1.3) fiz. oddziaływanie na siebie siłą przyciągania ciał o pewnych masach, położonych w określonej odległości od siebie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeciążyć, ciążyć ndk.

 przym. ciążowy, ciężarny, ciążeniowy

 rzecz. ciężarna ż.

Wiktionary


ciążeniowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ciążeniem, dotyczący ciążenia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciążenie n.

Wiktionary


ciążowy

związany z ciążą


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący ciąży, związany z ciążą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Panna młoda miała na sobie białą sukienkę ciążową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɔ̃w̃ˈʒɔvɨ, AS: ćõũ̯žovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciąża ż., ciężarna ż., ciężar m., ciążenie n., zaciążenie n., ciążówka ż.

 czas. ciążyć ndk., zaciążyć dk.

 przym. ciężarny, ciężki

 przysł. ciężko

Wiktionary


ciążyć

ciężyć;
1. przytłaczać kogoś swym ciężarem;
2. w przenośni: być dla kogoś uciążliwym, trudnym do zniesienia;
3. w przenośni: skłaniać się ku czemuś lub komuś


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) być odczuwanym jako ciężar, coś męczącego, przytłaczającego

 (1.2) powodować obarczenie, nieznośny ciężar

 (1.3) skłaniać się ku czemuś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciążą mi powieki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciążenie n., ciąża ż., ciężarna ż., uciążliwość ż.

 przym. ciążowy, ciężarny, ciężkawy, ciężki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) męczyć, przytłaczać

 (1.2) obciążać

 (1.3) skłaniać się

Wiktionary


ciążyński

nazwisko


SJP.pl


ciążówka

obszerna sukienka noszona przez kobiety w czasie ciąży


SJP.pl


cię

forma zaimka.

 (1.1) D. lp. zaimka osobowego ty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciebie

Wiktionary


cięcia

stosowane w celach pielęgnacyjno-sanitarnych redukcje koron drzew; ogławianie


SJP.pl


cięcie

1. uderzenie ostrym narzędziem;
2. miejsce przecięcia na czymś lub przecięte miejsce na ciele;
3. dzielenie czegoś na części przy użyciu różnych narzędzi tnących


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ciąć.

 (1.2) cios zadany ostrym, tnącym narzędziem

 (1.3) miejsce przecięcia, nacięcia powierzchni przedmiotu

 (1.4) przecięte miejsce na ciele, rana cięta

 (1.5) leśn. wycinka chorych, zbędnych drzew

 (1.6) ogrod. przycinanie gałęzi roślin uprawnych, zwłaszcza owocowych, w celu ich wzmocnienia lub pozbycia się gałęzi chorych, wybrakowanych

 (1.7) zarz. ograniczenie środków przeznaczanych, planowaćanowanych na jakieś cele

 (1.8) techn. proces dzielenia materiałów na kilka części

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • cięcie – pojęcie z dziedziny archeologii
  • cięcie – pojęcie z dziedziny technologii
  • cięcie – ruch w grze go
  • Cięcie – horror z 2000 roku
  • Cięcie – brytyjski serial telewizyjny dla młodzieży
  • cięcie cesarskie
  • Cesarskie Cięcie (film)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wielka precyzja cięcia skłania do podejrzenia, że zrobił to specjalista.

 (1.7) W szkołach zawodowych cięcia oznaczają przestarzałe narzędzia i stare materiały dydaktyczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: ćė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. odcinać, obcinać, ciąć ndk., wyciąć dk., przyciąć dk., naciąć dk., uciąć dk., zaciąć dk., dociąć dk.

 przym. cięty, tnący

 rzecz. przycięcie n., ciętość ż., obcinacz mrz., obcinaczka ż., nacinanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) skaleczenie, blizna, szrama

 (1.5) wyrąb

Wiktionary


cięcina

wieś w Polsce


SJP.pl

Ci

Wikipedia


cięciwa

1. linka lub rzemyk napięty na łuku albo kuszy;
2. odcinek łączący dwa dowolne punkty krzywej lub powierzchni;
3. w budownictwie: największa wewnętrzna szerokość sklepienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) linka łącząca końce łuku albo kuszy;

 (1.2) geom. odcinek łączący dwa wybrane punkty krzywej lub powierzchni;

 (1.3) archit. największa szerokość wewnętrzna sklepienia

Wiktionary

Cięciwa – odcinek łączący dwa dowolne punkty na okręgu, krzywej, bądź powierzchni. Najdłuższa możliwa cięciwa dla danego okręgu (lub ogólniej dla dowolnego zbioru punktów) nazywana jest średnicą.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. cięciwka ż.

 przym. cięciwowy

Wiktionary


cięciwowy

→ cięciwa


SJP.pl

Patrz:

cięciwa

cięga

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. pręga, szrama, znak od cięcia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli się podobało łuk pociągnąć tęgi, żaden zwierz mój nie uszedł od płytkich strzał cięgi.

Wiktionary


cięgatura

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) śrpol. przepaska, przepasanie, pas; Gloger.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. cięgaturka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. cyngatura

Wiktionary


cięgi

1. potocznie: lanie, bicie;
2. niefortunne przeżycia, klęski, porażki


SJP.pl


cięgiel

w wojskowości: linka spustowa działa


SJP.pl


cięgiem

gwarowo: ciągle, bezustannie; bez przerwy


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) gw-pl|Poznań, Kresy. ciągle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widz siedząc w nieprzyzwoicie wręcz wygodnych fotelach jest w stanie obejrzeć nawet obie części „Krzyżaków” lub „Przeminęło z wiatrem”, jednym cięgiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obciąganie n.

Wiktionary


cięgnik

urządzenie do podnoszenia ciężarów


SJP.pl

Cięgnik – urządzenie dźwigowe służące do przemieszczania przedmiotów stałych (nosiwa) za pomocą cięgien linowych lub łańcuchowych i przy zastosowaniu zaczepu, zwykle haka lub chwytaka (na przykład elektromagnetycznego). Cięgnik może być napędzany siłą mięśni (cięgnik ręczny) lub silnikiem (cięgnik silnikowy). Cięgnik może być samodzielnym urządzeniem lub częścią innego urządzenia dźwigowego.

Wikipedia


cięgno

giętka część maszyny, np. pas napędowy, łańcuch, przenosząca siły rozciągające, używana np. w specjalnych przekładniach i kolejach linowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odkształcalny element mechanizmu przenoszący wzdłużne siły rozciągające

 (1.2) człon konstrukcyjny sprężający

Wiktionary

Cięgno – element pracujący na rozciąganie wzdłużne (zwykle wiotki, przenoszący tylko siły rozciągające).

Jako cięgna stosowane są liny, łańcuchy, pasy (na przykład w przekładni pasowej) i cienkie pręty.

Mogą one służyć także do sprężania konstrukcji. Cięgna sprężające mają postać drutów lub ich splotów (strun lub kabli).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przykładami cięgna są lina, łańcuch albo wieszaki do podwieszania rur instalacyjnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̃ŋɡnɔ, AS: ćẽŋgno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciąganie n.

 przym. cięgnowy

Wiktionary


cięgnowy

przymiotnik od: cięgno


SJP.pl


cięgło

sztywny element przenoszący przede wszystkim siły rozciągające w różnych urządzeniach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) techn. sztywna część przenosząca przede wszystkim siły rozciągające w różnych urządzeniach

 (1.2) techn. przyrząd służący do sczepiania, spinania czegoś

Wiktionary

Cięgło – sztywny element służący do przenoszenia głównie sił rozciągających.

W budownictwie cięgłami są elementy nośne w mostach i innych konstrukcjach wiszących, odciągi przy wysokich konstrukcjach (przede wszystkim masztach), wieszaki do podwieszenia rur instalacyjnych i drabinek do układania kabli i tym podobne.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. cięgłowy

Wiktionary


cięgłowy

przymiotnik od: cięgło


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) techn. związany z cięgłem, dotyczący cięgła, wykorzystujący cięgła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cięgło n.

Wiktionary


cięty

1.
a) mający zdolność trafnego, dowcipnego, a zarazem ośmieszającego kogoś lub coś wypowiadania się;
b) np. o wypowiedzi: dowcipny, zjadliwy;
2. potocznie:
a) rozgniewany na kogoś lub coś;
b) zawzięty, oddający się czemuś z dużym zaangażowaniem;
3. przestarzale: zręczny w uderzaniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) potrafiący atakować

 (1.2) pot. okazujący złość

 (1.3) pot. oddający się czemuś z pasją

 (1.4) o kwiatach o przerwanej łodydze, przeznaczony do bukietu, wazonu

 (1.5) med. o ranie zadany ostrym przedmiotem

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od ciąć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciętość ż., cięcie n.

 czas. ciąć ndk.

 przym. tnący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kostyczny, ostry, zjadliwy, złośliwy

 (1.2) krytykancki, rozgniewany, zły

 (1.3) zacięty, zawzięty

Wiktionary


ciężar

1. waga ciała, siła z jaką Ziemia przyciąga ciało;
2. coś, co wiele waży;
3. coś, co jest trudne do zniesienia lub do spełnienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. siła, z jaką Ziemia przyciąga ciało fizyczne;

 (1.2) obciążenie, utrudnienie, problem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ciężar przestrzeni (matematyka)
  • ciężar (fizyka)
    • ciężar właściwy
  • ciężar atomowy
  • ciężar cząsteczkowy
  • ciężar równoważnikowy
  • ciężar procesowy
  • Ciężar dowodu
  • ciężar realny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Waga mierzy ciężar i pokazuje masę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̃w̃ʒar, AS: ćẽũ̯žar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciężarowiec mos./mrz., ciężarek m., ciężarna ż., ciężarówka ż., ciężkość ż.

 przym. ciężki, ciążowy, ciężarny, ciężkawy, ciężarowy

 przysł. ciężko, ociężale

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) brzemię

Wiktionary


ciężarek

1. zdrobnienie od: ciężar;
2. bryłka do warzenia; odważnik;
3. przedmiot do obciążania sieci rybackich; grzęza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przedmiot pomiarowy, będący wzorcem określonej masy

 (1.2) przedmiot o danej wadze, służący do ćwiczeń wzmacniających mięśnie

 (1.3) element służący obciążaniu

 (1.4) zdrobn. mały ciężar

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chcę odmierzyć dokładną wagę tego otoczaka, ale gdzieś zaginęły moje najmniejsze ciężarki.

 (1.2) Mariusz, jeśli teraz ich nie używasz, to pożycz mi swoje ciężarki po pięć kilogramów.

 (1.3) Przy tej wędce brakuje ciężarka.

 (1.4) Ale mi to dźwiganie ciężaru, chyba "ciężarku" chciałeś powiedzieć!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̃w̃ˈʒarɛk, AS: ćẽũ̯žarek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciężar m., ciężarowiec mos./mrz.

 przym. ciężkawy, ciężarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odważnik

 (1.2) hantel, sztangietka

Wiktionary


ciężarkowy

przymiotnik od: ciężarek


SJP.pl


ciężarna

kobieta w ciąży


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta w ciąży

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. od: ciężarny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̃w̃ˈʒarna, AS: ćẽũ̯žarna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciąża ż., ciężar m., ciążenie n., zaciążenie n., ciążówka ż.

 czas. ciążyć ndk., zaciążyć dk.

 przym. ciężarny, ciążowy, ciężki

 przysł. ciężko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żart. obraź. ciężarówka

 (2.1) brzemienna, przest. podn. eufem. przy nadziei, kośc. podn. eufem. w stanie błogosławionym, pejor. pogard. zbrzuchacona

Wiktionary


ciężarność

→ ciężarny


SJP.pl

Patrz:

ciężarny

ciężarny

1. o kobiecie lub samicy zwierząt żyworodnych: będąca w ciąży; brzemienna;
2. przestarzałe:
a) dużo ważący; ładowny, obciążony;
b) ciężki, brzemienny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) będący w ciąży

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To miejsce jest przeznaczone dla inwalidów i kobiet ciężarnych.

 (1.1) Ciężarne i karmiące kotki również powinny dostawać karmę dla kociąt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̃w̃ˈʒarnɨ, AS: ćẽũ̯žarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciąża ż., ciężar m., ciężarna ż., ciążenie n., zaciążenie n., ciążówka ż.

 czas. ciążyć ndk., zaciążyć dk.

 przym. ciążowy, ciężki

 przysł. ciężko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzemienny, przy nadziei, w stanie błogosławionym

Wiktionary


ciężarowiec

zawodnik sportowy uprawiający dźwiganie ciężarów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. sportowiec trenujący podnoszenie ciężarów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) pot. ogromny statek do przewożenia ładunków wielkogabarytowych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sportowiec uprawiający podnoszenie ciężarów,
  • Statek do przewozu ładunków wielkogabarytowych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ciężarowiec zrobił się czerwony od nadmiernego wysiłku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃w̃ʒaˈrɔvʲjɛt͡s, AS: ćẽũ̯žarovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciężar m., ciężarek m., ciężarówka ż.

 przym. ciężki, ciężkawy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sztangista

Wiktionary


ciężarownia

środowiskowo: siłownia lub część hali sportowej ze specjalnie wzmocnionym podłożem przystosowanym do opadania bardzo ciężkich sztang


SJP.pl


ciężarowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący wagi

 (1.2) służący do przewożenia ciężarów

 (1.3) związany z ciężarami, z podnoszeniem ciężarów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciężar m., ciężarówka ż., ciężarek m.

 przym. ciężkawy

Wiktionary


ciężary

1. waga ciała, siła z jaką Ziemia przyciąga ciało;
2. coś, co wiele waży;
3. coś, co jest trudne do zniesienia lub do spełnienia


SJP.pl


ciężarówa

zgrubienie od: ciężarówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. pot. od: ciężarówka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szynobus na niestrzeżonym przejeździe kolejowym w Toruniu staranował ciężarówę z piachem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃w̃ʒaˈruva, AS: ćẽũ̯žaruva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciężarówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciężarówka

Wiktionary


ciężarówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mot. duży samochód do przewozu różnych towarów;

 (1.2) żart. ciężarna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przewrócona ciężarówka całkowicie zatamowała ruch na autostradzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃w̃ʒaˈrufka, AS: ćẽũ̯žarufka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. ciężar., ciężki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samochód ciężarowy, zgrub. ciężarówa

Wiktionary


ciężarówkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ciężarówką, dotyczący ciężarówki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciężarówka ż.

Wiktionary


ciężej

stopień wyższy od przysłówka: ciężko


SJP.pl


ciężeć

1. stawać się ciężkim, ociężałym; ciążyć;
2. być uciążliwym, niewygodnym; zawadzać, przeszkadzać


SJP.pl


ciężka

1. mający duży ciężar;
2. sprawiający trudność, kłopot


SJP.pl


ciężkawy

przymiotnik jakościowy

 (1.1) trochę ciężki

 (1.2) ociężały, powolny

 (1.3) książk. przen. dość trudny, skomplikowany, zawiły

 (1.4) książk. przen. na niskim poziomie, mało błyskotliwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciężar m., ciężarek m., ciężkość ż., ciężarówka ż., ciężarowiec m.

 przym. ciężki, ciężarowy

 przysł. ciężkawo

 czas. ciążyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nielekki, przyciężki, przyciężkawy

Wiktionary


ciężki

1. mający duży ciężar;
2. sprawiający trudność, kłopot


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który dużo waży, ma dużą masę

 (1.2) wymagający dużej siły, dużego wysiłku

 (1.3) o dużej gęstości

 (1.4) przen. nieprzyjemny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Paczka była tak ciężka, że Joanna upuściła ją sobie na stopy.

 (1.2) To nieprawda, że ciężka praca zawsze przydosi dobrobyt.

 (1.3) Zimne powietrze jest cięższe od ciepłego, dlatego opada w dół.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̃w̃ʃʲci, AS: ćẽũ̯šʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciężarowiec m., ciężkość ż., ciężarna ż., ciąża ż., ciężar m., ciężarek m., ciężarówka ż., ciążenie n., zaciążenie n., obciążenie n., obciążanie n., dociążanie n., dociążenie n., niedociążanie n., niedociążenie n., zaciążenie n., ociężałość ż., obciążnik m.

 czas. ciążyć ndk., obciążać ndk., obciążyć dk., dociążać ndk., dociążyć dk., niedociążać ndk., niedociążyć dk., zaciążyć dk.

 przym. ciążowy, ciężarny, ciężkawy, ciężarowy, ciążeniowy, ciężarówkowy, obciążeniowy

 przysł. ciężko, ociężale, ciężkawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) masywny

 (1.2) wyczerpujący

 (1.3) gęsty

Wiktionary


ciężko

przysłówek sposobu

 (1.1) w ciężki sposób, z obciążeniem; nie łatwo, nie lekko

 (1.2) bardzo, mocno, dużo (w negatywnym znaczeniu); dotkliwie, boleśnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzeba ciężko pracować, żeby zarobić na życie. / Człowiek musi ciężko pracować, żeby zarobić na życie.

 (1.2) „Podaruj mi lepsze jutro” prosi o datki ciężko chory chłopiec, a próżne rekiny biznesu wydają fortuny na bezsensowne zachcianki i rozdawnictwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̃w̃ʃkɔ, AS: ćẽũ̯ško

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciężkość ż., ciężar m., ciężarna ż.

 przym. ciężki, ciążowy, ciężarny

 przysł. ociężale

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trudno; reg. śl. ciynżko

 (1.2) poważnie; reg. śl. ciynżko

Wiktionary


ciężkoatletyczny

w sporcie: metoda ciężkoatletyczna - metoda rozwijająca siłę mięśni w okresie przygotowania ogólnego


SJP.pl


ciężkofigurowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) szach. dotyczący ciężkich figur, tj. wież i hetmanów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwszą połówkę zdobyła Mariola, która powstrzymała ciężkofigurowy atak Łukasza…

Wiktionary


ciężkostrawność

→ ciężkostrawny


SJP.pl

Patrz:

ciężkostrawny

ciężkostrawny

ciężki do strawienia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trudny do strawienia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niektóre pokarmy są ciężkostrawne, jak na przykład konserwy rybne, i mogą zalegać w żołądku […]

Wiktionary


ciężkowice

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce;
3. dzielnica Jaworzna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Ciężkowice – miasto w Polsce położone w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ciężkowice.

Ciężkowice uzyskały lokację miejską w 1348 roku, zdegradowane w 1934 roku, ponowne nadanie praw miejskich w 1998 roku.

Zapisywane jako Cieszkowice były miastem królewskim starostwa bieckiego w powiecie bieckim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃w̃ʃkɔˈvʲit͡sɛ, AS: ćẽũ̯škovʹice

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciężkowiczanin m., ciężkowiczanka ż.

 przym. ciężkowicki

Wiktionary


ciężkowicki

przymiotnik od: Ciężkowice


SJP.pl


ciężkowiczanin

mieszkaniec Ciężkowic (miasta w Polsce)


SJP.pl


ciężkowiczanka

mieszkanka Ciężkowic (miasta w Polsce)


SJP.pl


ciężkowo

Ciężkowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Szubin.

Wikipedia


ciężkowodny

zawierający ciężką wodę (D₂O) zamiast zwykłej wody (H₂O)


SJP.pl


ciężkowski

nazwisko


SJP.pl


ciężkozbrojni

zaopatrzony w ciężką broń, ciężko uzbrojony


SJP.pl


ciężkozbrojny

zaopatrzony w ciężką broń, ciężko uzbrojony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) hist. zaopatrzony w ciężką broń i zbroję

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) hist. żołnierz wojsk ciężkozbrojnych (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Na wyspie widać bitewne przygotowania. Nad brzegiem pojawiają się łucznicy i procarze. W dalszych szeregach miotacze oszczepów i ciężkozbrojni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃w̃ʃkɔˈzbrɔjnɨ, AS: ćẽũ̯škozbroi ̯ny

Wiktionary


ciężkość

1. ciężar czegoś;
2. poczucie ciężaru, odrętwienia; ociężałość;
3. siła ciążenia, oddziaływanie ciał obdarzonych masą; grawitacja, ciążenie;
4. w mechanice: środek ciężkości, punkt ciężkości - punkt przyłożenia wektora wypadkowej sił ciążenia działających na różne elementy bryły


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co ciężkie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciężar m.

 przym. ciężki, ciężkawy

 przysł. ciężko, ociężale

Wiktionary


cięższy

stopień wyższy od przymiotnika: ciężki


SJP.pl


ciężyć

przytłaczać kogoś swym ciężarem, być dla kogoś uciążliwym; ciążyć


SJP.pl


ciśn.

skrót od: ciśnienie


SJP.pl


ciśniański

→ Cisna (wieś w Polsce); cisieński


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Cisną, dotyczący Cisnej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cisna ż., ciśnianin m., ciśnianka ż.

Wiktionary


ciśnienie

1. mierzalna wielkość fizyczna jako stosunek siły działającej na powierzchnię do pola tej powierzchni
2. siła fizyczna, z którą coś działa na otoczenie
3. potocznie: ciśnienie barometryczne
4. potocznie: ciśnienie krwi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) fiz. stosunek siły do powierzchni, na którą działa;

 (1.2) med. ciśnienie krwi, ciśnienie tętnicze;

 (1.3) presja, nacisk

Wiktionary

Ciśnienie – wielkość fizyczna typu skalarnego, definiowana jako pewien iloraz. Ciśnienie to wartość siły działającej prostopadle do powierzchni podzielona przez pole tej powierzchni, co przedstawia wzór:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W zbiorniku panuje duże ciśnienie.

 (1.1) Regulują gospodarkę wodną organizmu - sód zatrzymuje wodę, zaś potas zwiększa jej wydalanie - poza tym wpływają one na równowagę kwasowo-zasadową i utrzymują właściwe ciśnienie osmotyczne.

 (1.2) Zbyt wysokie ciśnienie może wyniszczyć organizm.

 (1.3) Dyrektor baletu złożył dymisję z przyczyn politycznych, Joan też odeszła, nie mogąc wytrzymać ciśnienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕiɕˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: ćiśńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciśnięcie n., nadciśnienie n., podciśnienie n.

 czas. cisnąć

 przym. ciśnieniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) nacisk, napór, presja

Wiktionary


ciśnieniomierz

przyrząd do pomiaru ciśnienia cieczy, pary, gazu, np. barometr; manometr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) metrol. przyrząd do pomiaru ciśnienia;

Wiktionary

Ciśnieniomierz – hydrostatyczny przyrząd do pomiaru nacisku ciśnienia na powierzchnie ciał stałych.

Pierwszy ciśnieniomierz został skonstruowany przez Alberta Pondukta w 1457 r.

Wikipedia


ciśnieniowiec

potocznie: osoba cierpiąca na nadciśnienie


SJP.pl


ciśnieniowy

przymiotnik od: ciśnienie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z ciśnieniem, dotyczący ciśnienia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakie mogą być skutki nieleczenia nadciśnienia? – Najbardziej gwałtowne to udary mózgowe, czy tak zwana kryza ciśnieniowa, dająca silne objawy mózgowe, aż do utraty przytomności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕiɕɲɛ̇̃ˈɲɔvɨ, AS: ćiśńė̃ńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciśnienie n., ciśnięcie n.

 czas. cisnąć ndk., wycisnąć dk.

 przysł. ciśnieniowo

Wiktionary


ciżba

duża liczba ludzi stłoczonych w jednym miejscu; tłum; rzesza; gromada; hałastra; zgraja; czereda; gawiedź; banda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) duża liczba stłoczonych ludzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mogłem za nic przedrzeć się przez ciżbę kościelną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕiʒba, AS: ćižba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tłum, gromada, rzesza, hałastra, zgraja, czereda, gawiedź, banda, horda, hurma, kupa, mrowie, rój, zbiegowisko, ćma

Wiktionary


ciżemka

zdrobnienie od: ciżma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: ciżma

 (1.2) obuw. lekka ciżma

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za ołtarzem w krakowskim kościele znaleziono średniowieczną żółtą ciżemkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciżma ż.

Wiktionary


ciżemki

zdrobnienie od: ciżmy


SJP.pl


ciżemkowy

→ ciżemka


SJP.pl

Patrz:

ciżemka

ciżma

1. but z miękkiej, kolorowej skóry, zwykle o wydłużonych i zakrzywionych w górę czubach, popularny w Europie w XII-XV w.;
2. damski but z miękkiej skóry, na płaskiej podeszwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. obuw. but skórzany

Wiktionary

Ciżma, ciżemka (l.mn. ciżmy, ciżemki) – rodzaj butów o niezwykle wydłużonych noskach, bardzo popularnych w Europie w XV wieku, znane tam pod nazwą poulaines i cracoves. Buty te były płytkie z krótką cholewką sięgającą maksymalnie kostki. Podeszwę miały płaską, bez obcasa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zzujże ciżmy, gdy do izby wchodzisz, kmiocie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕiʒma, AS: ćižma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. ciżemka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) but

Wiktionary


ciżmy

1. obuwie z miękkiej, kolorowej skóry, zwykle o wydłużonych i zakrzywionych w górę czubach, popularne w Europie w XII-XV w.;
2. model damskiego obuwia z miękkiej skóry, na płaskiej podeszwie


SJP.pl


ciżmówka

rodzaj grzybów z rodziny ciżmówkowatych


SJP.pl


ciżmówkowate

o cechach ciżmówkowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl

Ciżmówkowate ("Crepidotaceae" Singer) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców ("Agaricales").

Wikipedia


ciżmówkowaty

o cechach ciżmówkowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


cjatjum

kwiatostan z bezokwiatowych kwiatów męskich i żeńskich; cyathium


SJP.pl


cjd

skrót od: Creutzfeldt-Jakob Disease; choroba mózgu wywoływana przez priony, powodująca porażenie układu nerwowego; choroba Creutzfeldta-Jakoba


SJP.pl


cjk

skrótowiec w funkcji wykrzyknika

 (1.1) = wulg. co jest, kurwa

Wiktionary


ck

skrót od: cesarsko-królewski; c.k.


SJP.pl

Ck ck

Ck – dwuznak występujący w języku angielskim, szwedzkim i niemieckim. Czytana jest jak polskie k. W międzynarodowym alfabecie fonetycznym IPA, oznacza ona spółgłoskę zwartą miękkopodniebienną bezdźwięczną [k].

Wikipedia


cka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. deska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ska, AS: cka

Wiktionary


cke

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki lub żeński

 (1.1) = adm. eduk. Centralna Komisja Egzaminacyjna;

Wiktionary


ckk

[czytaj: ce-ka-KA] skrót od:
1. Centralna Komisja Kwalifikacyjna dla Pracowników Nauki;
2. Centralna Komisja Kwalifikacyjna do Spraw Naukowych;
3. Centrum Kultury Katolickiej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • dawniej Centralna Komisja Kwalifikacyjna dla Pracowników Nauki, od 2003 Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
  • Centrum Kultury Katowice im. Krystyny Bochenek, od 2016 r. Katowice Miasto Ogrodów – Instytucja Kultury im. Krystyny Bochenek

Wikipedia


ckliwica

bylina z rodziny szparagowatych, uprawiana głównie w południowej Europie dla dużych, ważących do 3 kg cebul, stosowanych w lecznictwie i jako trutka na gryzonie; cebula morska, oszloch morski, urginia morska


SJP.pl


ckliwiej

stopień wyższy od przysłówków: ckliwie, ckliwo


SJP.pl


ckliwizna

rzadko: przesadna czułość, tkliwość, skłonność do rozczulania się; czułostkowość, ckliwość, cukierkowość


SJP.pl


ckliwo

przysłówek

 (1.1) przest. w sposób ckliwy, na sposób wprawiający w nadmierny sentymentalizm

 (1.2) przest. mdło, nieprzyjemnie, niedobrze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ckliwość ż.

 przym. ckliwy

 przysł. ckliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) war. ckliwie

Wiktionary


ckliwość

skłonność do wzruszeń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mdłości, nudności, przykre uczucie

 (1.2) książk. skłonność do zbyt łatwego wzruszania się

 (1.3) książk. przesadna czułość, tkliwość, słodycz

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ckliwy

 przysł. ckliwie, ckliwo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) sentymentalizm, łzawość, czułostkowość

Wiktionary


ckliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: ckliwy


SJP.pl


ckliwy

1. przesadnie czuły, słodki;
2. mdły, wywołujący nudności


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przesadnie sentymentalny

 (1.2) o zapachu: wywołujący nudności, mdlący, mdły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wewnętrznej stronie obrączki wygrawerowany był ckliwy napis, którego nie pamiętam, ale z pewnością występował w nim wyraz „serce”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ckliwość ż.

 przysł. ckliwie, ckliwo

Wiktionary


ckm

ciężki karabin maszynowy; cekaem


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wojsk. ciężki karabin maszynowy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ckm – ciężki karabin maszynowy
  • CKM – polskie czasopismo dla mężczyzn
  • CKM – Częstochowski Klub Motorowy Włókniarz Częstochowa
  • macierz CKM – macierz opisująca kwarki
  • Centralna Kuźnia Młodych – CKM – komediowa seria radiowa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈkaɛ̃m, AS: cekaẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cekaem, cekaemista

 przym. cekaemowy

Wiktionary


ckn

Centralny Komitet Narodowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Centralny Komitet Narodowy
  • CKN – wzór Hilla cyjanku potasu

Wikipedia


cknić

cknić się - przestarzale: tęsknić do kogoś, czegoś albo za kimś, za czymś (np. Ckniło mu się do żony i dzieci. Ckni mi się za nią.); cnić się


SJP.pl

czasownik niewłaściwy niedokonany (dk. brak)

 (1.1) gwara. nieos. mdlić, nudzić

czasownik niewłaściwy zwrotny niedokonany cknić się (dk. brak)

 (2.1) daw. (współcz. gwara.) nieos. tęsknić za kimś, za czymś

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) cnić się

Wiktionary


cku

skrót od: Centrum Kształcenia Ustawicznego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Centrum Kształcenia Ustawicznego
  • Chiba Keizai University (千葉経済大学 Chiba Keizai Daigaku lit:Chiba Economics University), prywatny uniwersytet w mieście Chiba w Japonii
  • kod IATA portu lotniczego Cordova w mieście Cordova na Alsace

Wikipedia


ckżp

skrót od: Centralny Komitet Żydów Polskich


SJP.pl


cl

symbol chloru, pierwiastka chemicznego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cl, chlor – pierwiastek chemiczny
  • cl, cL – centylitr (centy, litr)
  • .cl – domena internetowa Chile
  • CL – południowokoreańska piosenkarka
  • CL – kod przypisany Chile według standardu ISO 3166-1 alfa-2
  • CAS latency – parametr pamięci komputerowej, opóźnienie bramkowania adresu kolumny
  • Champions League – piłkarska Liga Mistrzów UEFA
  • Common Lisp – język programowania

Wikipedia


cladus

[czytaj: kladus] jednostka klasyfikacyjna w systematyce organizmów; typ


SJP.pl


clafoutis

[czytaj: klafuti] francuski deser w postaci owoców, najczęściej wiśni, zalanych gęstym ciastem i zapiekanych w piekarniku, często posypany cukrem pudrem


SJP.pl


clair

[czytaj: kle:r] nazwisko, m.in. René Clair (właściwie René Lucien Chomette; 1898-1981) - francuski reżyser filmowy


SJP.pl


clairvaux

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Clairvaux-d’Aveyron – gmina
  • Clairvaux-les-Lacs – gmina
  • – dawny kanton
  • Clairvaux – opactwo we Francji
  • – opactwo w Kalifornii w USA
  • Clervaux

Wikipedia


clapton

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Clapton – miejscowość w hrabstwie Berkshire (Anglia)
  • Clapton (Cucklington) – miejscowość w Cucklington, South Somerset, w hrabstwie Somerset (Anglia)
  • Clapton – miejscowość w hrabstwie Wielki Londyn (Anglia)
  • Clapton (Maperton) – miejscowość w Maperton, South Somerset, w hrabstwie Somerset (Anglia)
  • Clapton (Mendip) – miejscowość w Ston Easton, w hrabstwie Somerset (Anglia)
  • Clapton (West Crewkerne) – miejscowość w hrabstwie Somerset (Anglia)
  • Clapton in Gordano – miejscowość w hrabstwie Somerset (Anglia)
  • Clapton-on-the-Hill – miejscowość w hrabstwie Gloucestershire (Anglia)
  • Clapton – stacja kolejowa położona w londyńskiej dzielnicy Hackney

Wikipedia


clara

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Klara – imię żeńskie
  • Clara – miasto w Irlandii
  • Clara – jednostka osadnicza w USA
  • Clara – miasto w Urugwaju
  • Gminy w USA:
    • Clara (ang. Clara Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Nelson
    • Clara (ang. Clara Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Potter
  • Clara – rodzaj roślin
  • Clara-Villerach (do 7 lutego 2017 Clara) – gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Pireneje Wschodnie

Wikipedia


clarino

[czytaj: klarino] z włoskiego:
1. trąbka, róg;
2. wysoki rejestr trąbki


SJP.pl


clark

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Clark – szkocki inżynier, budowniczy Mostu Łańcuchowego w Budapeszcie
  • Abraham Clark – sygnatariusz deklaracji niepodległości Stanów Zjednoczonych
  • Alan Clark – angielski muzyk
  • Alvan Graham Clark – amerykański astronom, odkrywca pierwszego białego karła – Syriusza B
  • Chris Clark – angielski twórca muzyki elektronicznej
  • Clarence Monroe Clark – amerykański tenisista
  • Clark McConachy – nowozelandzki bilardzista i snookerzysta
  • Ezra Clark Stillman – amerykański filolog, interlingwista
  • Helen Elizabeth Clark – premier Nowej Zelandii
  • Charles Joseph Clark – premier Kanady
  • John Bates Clark – ekonomista
  • John Maurice Clark – ekonomista

Wikipedia


clarke

[czytaj: klerk] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Allan Clarke – angielski piłkarz
  • Arthur C. Clarke – angielski prozaik, pisarz
  • Emilia Clarke – brytyjska aktorka
  • Helen Clarke – nowozelandzka hokeistka na trawie
  • Jason Clarke – australijski aktor
  • Jeremiah Clarke – kompozytor angielski
  • Julia Clarke – amerykańska ornitolog i paleontolog
  • Richard Clarke – duchowny anglikański
  • Ron Clarke – australijski długodystansowiec
  • Susanna Clarke – brytyjska pisarka
  • Vincent Clarke – angielski muzyk
  • hrabstwo Clarke (ang. Clarke County) – w stanie Alabama

Wikipedia


clarkson

nazwisko, np. Jeremy Clarkson [czytaj: dżermi klerkson] , dziennikarz motoryzacyjny


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adrienne Clarkson – były gubernator generalny Kanady
  • Jeremy Clarkson – angielski dziennikarz
  • Kelly Clarkson – amerykańska wokalistka
  • Clarkson – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Grayson
  • Clarkson – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Colfax
  • Clarkson – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Monroe
  • Clarkson – jednostka osadnicza w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Monroe
  • Clarkson (ang. Clarkson Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Monroe
  • Clarskson – miejscowość w Australii Zachodniej
  • Clarkson University, uczelnia w hrabstwie St. Lawrence, w stanie Nowy Jork

Wikipedia


claude

[czytaj: klod] francuskie imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Claude (Teksas)
  • Claude (Wirginia Zachodnia)
  • Claude – francuska wersja imienia Klaudiusz
  • Claude – postać fikcyjna występująca w serii Grand Theft Auto
  • Claude (model językowy) – duży model językowy opracowany i rozwijany przez Anthropic
  • Claude (Claude Kiambe, ur. 2003) – holendersko-kongijski piosenkarz

Wikipedia


claudel

[czytaj: kloDEL] nazwisko, m.in. Paul Claudel (1868-1955) - francuski poeta, dyplomata


SJP.pl


claudia

[czytaj: klaudja] obce imię żeńskie


SJP.pl

Claudia – polski miesięcznik lifestylowy dla kobiet, wydawany od maja 1993 do 2022 roku przez wydawnictwo Hubert Burda Media.

Redaktorem naczelnym jest Agnieszka Wierzbicka. Do czasopisma dołączane są liczne dodatki tematyczne. Dwa z nich stały się samodzielnymi tytułami – „Claudia Rodzice” (od października 2000) oraz „Claudia – Ładnie Mieszkać” (od marca 2000).

Wikipedia


claudio

[czytaj: klałdio] włoskie imię męskie


SJP.pl


claus

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Claus – książę holenderski
  • Hugo Claus – flamandzki pisarz
  • Karl Claus – rosyjski chemik
  • Clauss
  • Clauß
  • Klaus
  • Klauss
  • Klauß
  • Santa Claus
  • Testa del Claus

Wikipedia


clausewitz

[czytaj: KLAŁzewic] nazwisko


SJP.pl


clausius

[czytaj: klałzjus] jednostka miary entropii o symbolu Cls, równa jednemu dżulowi na jeden stopień Celsjusza, należąca do układu SI


SJP.pl


claustrum

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) archit. rel. kwadratowy klasztorny wirydarz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klaustrum n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. klaustrum

Wiktionary


clausula

[czytaj: KLAusula] w muzyce: kompozycja polifoniczna, zwykle dwugłosowa, w której jako głównej melodii użyto krótkiego melizmatu, zaczerpniętego zwykle wraz z tekstem z jakiejś melodii chorałowej


SJP.pl


clay

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brodus Clay – wrestler WWE
  • Bryan Clay – amerykański dziesięcioboista
  • Cassius Marcellus Clay – amerykański dyplomata
  • Cassius Marcellus Clay Jr. – amerykański bokser znany jako Muhammad Ali
  • Frederic Clay – brytyjski kompozytor
  • Henry Clay – amerykański polityk i mówca
  • Clay Bailey – postać z serialu Xiaolin – pojedynek mistrzów
  • Gianclaudio „Clay” Regazzoni – szwajcarski kierowca wyścigowy
  • (8452) Clay – planetoida z grupy pasa głównego asteroid
  • Clay – miasto w stanie Alabama, w hrabstwie Jefferson
  • Clay – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Sacramento
  • Clay – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Webster

Wikipedia


claymore

[czytaj: klejmor] szkocki miecz dwuręczny z XV-XVII wieku


SJP.pl

Claymore (szk. gael. "claidheamh mòr" lub "claidheamh dà làimh"; pol. wielki miecz) – szkocki miecz dwuręczny z XV – XVII wieku.

Wikipedia


clayton

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Clayton – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Barbour
  • Clayton – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Contra Costa
  • Clayton – miejscowość w stanie Delaware, w hrabstwie Kent
  • Clayton – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Rabun
  • Clayton – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Custer
  • Clayton – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Adams
  • Clayton – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Hendricks
  • Clayton – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Clayton
  • Clayton – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Decatur
  • Clayton – miejscowość w stanie Luizjana, w parafii Concordia
  • Clayton – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie Lenawee
  • Clayton – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie St. Louis

Wikipedia


cleanroom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. pomieszczenie, w którym utrzymywana jest mała liczba pyłków w powietrzu, służące zazwyczaj do wytwarzania małych, czułych urządzeń elektronicznych;

Wiktionary

Cl

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tylko upoważnieni pracownicy mogą przebywać w cleanroomie.

Wiktionary


clearex

producent drzwi, okien itp.


SJP.pl


clearing

[czytaj: kliring] kliring;
1. rozliczenie bezgotówkowe wzajemnych zobowiązań;
2. stwarzanie równowagi między popytem a podażą na pracę przez odpowiednie rozłożenie siły roboczej


SJP.pl

Clearing (z ang. rozliczenie) – procedura obrotów finansowych, w której podmiot clearingowy działa jako pośrednik i przyjmuje na siebie role kupującego i sprzedającego w danej transakcji w celu zabezpieczenia zamówień między dwiema stronami. Praktyka taka stosowana jest zwłaszcza w obrocie międzynarodowym między przedsiębiorstwami.

Wikipedia


clearingowy

[czytaj: kliringowy] związany z clearingiem (kliringiem); kliringowy


SJP.pl


clearnet

rzeczownik

 (1.1) ogólnodostępny Internet (bez darkwebu i deep webu)

Wiktionary


clearwater

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Clearwater – miasto w stanie Floryda, w hrabstwie Pinellas
  • Clearwater – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Sedgwick
  • Clearwater – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Sherburne
  • Clearwater – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Antelope
  • Clearwater – jednostka osadnicza w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Aiken
  • Clearwater (ang. Clearwater Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Kalkaska
  • Clearwater (ang. Clearwater Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Wright
  • Clearwater (ang. Clearwater Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Antelope
  • Clearwater (ang. Clearwater Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Mountrail
  • Clearwater (ang. Clearwater Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Miner
  • hrabstwo Clearwater (ang. Clearwater County) – w stanie Idaho
  • hrabstwo Clearwater (ang. Clearwater County) – w stanie Minnesota

Wikipedia


clematis

[czytaj: klematis] roślina pnąca z rodziny jaskrowatych, o drewniejących łodygach i dużych, barwnych kwiatach, dorastająca do 8 metrów długości; klematis, powojnik


SJP.pl


clemenceau

[czytaj: klemąSO] nazwisko, np. Georges Clemenceau (1841-1929), polityk francuski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Georges Clemenceau – francuski pisarz, lekarz i polityk.
  • Clemenceau (R 98) – francuski lotniskowiec typu Clemenceau zwodowany w 1957
  • Clemenceau – francuski pancernik
  • Champs-Élysées - Clemenceau – stacja 1. i 13. linii metra w Paryżu
  • Clemenceau – stacja metra w Brukseli

Wikipedia


clement

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kerron Clement – amerykański lekkoatleta, mistrz świata w biegu na 400 m przez płotki
  • Clement (ang. Clement Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Clinton
  • Clement (ang. Clement Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Gladwin
  • Clement (ang. Clement Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Dickey

Wikipedia


clenbuterol

[czytaj: klenbuterol] organiczny związek chemiczny stosowany w medycynie oraz jako środek dopingujący; klenbuterol


SJP.pl


clerk

[czytaj: klerk] klerk;
1. intelektualista, osoba uczona nie angażująca się w sprawy społeczne ani państwowe;
2. w średniowieczu: wędrowny student lub uczony;
3. dawniej: urzędnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zob. klerk.

Wiktionary


clermont

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Clermont – miasto w stanie Queensland
  • Clermont – dzielnica Walcourt
  • Clermont – dzielnica (deelgemeente) gminy Thimister-Clermont w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Verviers
  • Clermont-sous-Huy – dzielnica (section) gminy Engis w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Huy
  • Clermont – miasto w regionie Akwitania
  • Clermont – miasto w regionie Midi-Pireneje
  • Clermont – miasto w regionie Pikardia
  • Clérmont – walońska nazwa miejscowości Clermont-sous-Huy
  • Clermont – miasto w regionie Rodan-Alpy
  • Clermont-Ferrand – miasto w regionie Owernia, utworzone w 1630 z połączenia miast Clermont i Montferrand
  • Clermont – miasto w prowincji Quebec
  • Clermont – miasto w stanie Floryda, w hrabstwie Lake

Wikipedia


clermont-ferrand

Clermont-Ferrand (, Clarmont-Ferrand, Clarmont d'Auvèrnhe) – miasto i gmina w środkowej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, prefektura departamentu Puy-de-Dôme i siedziba okręgu Clermont-Ferrand. Do 31 grudnia 2015 stolica byłego regionu Owernia. Według danych na 1 stycznia 2018 miasto zajmowało powierzchnię 42,67 km², a jego populacja wynosiła 146 734 mieszkańców (24. miejsce we Francji).

Wikipedia


cleveland

[czytaj: kliwlend] miasto w USA


SJP.pl

Cleveland – miasto w Stanach Zjednoczonych, w północno-wschodniej części stanu Ohio, ośrodek administracyjny hrabstwa Cuyahoga, położone na południowym brzegu jeziora Erie, nad ujściem rzeki Cuyahoga. W 2020 roku miasto liczyło 372 624 mieszkańców, a obszar metropolitalny Cleveland–Elyria – 2 088 251.

Wikipedia


clevelandzki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Clevelandem, dotyczący Clevelandu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cleveland mrz./n.

Wiktionary


clg

symbol kologarytmu; colog


SJP.pl


clichy

[czytaj: kliSZI] miasto we Francji


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Clichy – miejscowość i gmina we Francji w regionie Île-de-France, w departamencie Hauts-de-Seine
  • Clichy-sous-Bois – miejscowość i gmina we Francji w regionie Île-de-France, w departamencie Seine-Saint-Denis
  • Porte de Clichy – stacja linii nr 13 metra w 17. dzielnicy Paryża.
  • Gaël Clichy – francuski piłkarz

Wikipedia


cliché

[czytaj: kliSZE] komunał, frazes; klisza


SJP.pl

rzeczownik

 (1.1) stereotyp myślowy, komunał

Wiktionary

Cliché – komunał lub stereotyp myślowy, wyrażenie, pomysł lub element pracy artystycznej, który jest używany tak często, że traci swoje oryginalne znaczenie lub efekt, szczególnie jeśli wcześniej uznawany był za nowy i znaczący. W kulturze masowej termin jest używany do opisywania czynności, wydarzeń lub pomysłów, które są przewidywalne. Niektóre "cliché" są po prostu stereotypami, inne mogą być truizmami.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) banał, frazes, komunał, slogan

Wiktionary


clickbait

[czytaj: klikbejt lub klikbajt] chwytliwa treść odnośnika na stronie internetowej, prowokująca do jego kliknięcia; klikbajt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) publ. praktyka przyciągania uwagi odbiorców w mediach elektronicznych za pomocą chwytliwych, przesadzonych bądź emocjonalnych tytułów i grafik, skłaniających do klikania;

 (1.2) publ. nagłówek lub grafika wykorzystywana w clickbaicie (1.1)

Wiktionary

Clickbait ( click „kliknięcie”, bait [] „przynęta”) (wym. klikbejt lub klikbajt) – zjawisko internetowe polegające na przyciąganiu uwagi za pomocą tytułów bądź miniaturek, które przesadnie wyolbrzymiają faktyczną treść lub znaczenie artykułu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. clickbaitowy

Wiktionary


clickbaitowy

→ clickbait [czytaj: klikbejtowy lub klikbajtowy]; klikbajtowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z clickbaitem, dotyczący clickbaitu, wykorzystujący praktykę clickbaitu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. clickbait m.

Wiktionary


cliff

[czytaj: klif] zdrobnienie od: Clifford (imię męskie)


SJP.pl

Cliff – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Grant.

Wikipedia


cliffhanger

[czytaj: klifhenger] zabieg fabularny polegający na nagłym zawieszeniu akcji w sytuacji pełnej napięcia


SJP.pl

Cl

Wikipedia


clifford

[czytaj: kliford] zagraniczne imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Clifford (Devon)
  • Clifford (Herefordshire)
  • Clifford (West Yorkshire)
  • Clifford – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Bartholomew
  • Clifford – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie Lapeer
  • Clifford – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Traill
  • Clifford (ang. Clifford Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Butler
  • Clifford (ang. Clifford Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Susquehanna
  • Alfred H. Clifford – amerykański matematyk
  • Dermot Clifford – irlandzki duchowny
  • Doug Clifford – amerykański perkusista
  • Francis Clifford – brytyjski pisarz

Wikipedia


clift

[czytaj: klift] nazwisko


SJP.pl


clinch

[czytaj: klincz, klyncz] klincz; obustronne przytrzymywanie się bokserów w zwarciu


SJP.pl


clint

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Clint – miejscowość w Anglii, w hrabstwie North Yorkshire
  • Clint – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kalifornia, w hrabstwie Fresno
  • Clint – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Teksas, w hrabstwie El Paso
  • Clint Green – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Norfolk

Wikipedia


clinton

[czytaj: klinton] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • William „Bill” Clinton – prezydent USA 1993–2001
  • George Clinton – wiceprezydent USA w latach 1805–1812
  • Hillary Clinton – żona Williama, była pierwsza dama USA, sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych
  • Chelsea Clinton – amerykańska bizneswoman, córka Billa i Hillary
  • George Perkins Clinton – amerykański mykolog i fitopatolog
  • Clinton – rzeka w stanie Michigan w USA
  • Clinton – miasto w Nowej Zelandii, w regionie Otago
  • Clinton – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Van Buren
  • Clinton – miasto w stanie Connecticut, w hrabstwie Middlesex
  • Clinton – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie De Witt
  • Clinton – miasto w stanie Indiana, w hrabstwie Vermillion
  • Clinton – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Clinton

Wikipedia


clio

1. [czytaj: klijo albo klio] w mitologii greckiej: muza historii wyobrażana ze zwojem papirusu; Klio;
2. [czytaj: klijo] model samochodu marki Renault


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Clio (Klio) – w mitologii greckiej jedna z Nereid
  • Clio (Klio) – w mitologii greckiej muza historii
  • Clio – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Plumas
  • Clio – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Wayne
  • Clio – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Genesee
  • Clio – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Barbour
  • Clio – miejscowość w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Marlboro
  • „Clio” – nazwa okrętów
  • Renault Clio – samochód osobowy produkowany przez firmę Renault
  • Renault Clio V6 – samochód osobowy produkowany przez firmę Renault
  • Klio – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia


clip

[czytaj: klip] ilustracja filmowa piosenki; klip, teledysk, wideoklip


SJP.pl

CLIP (ang. "Calling Line Identification Presentation") – wyświetlanie numeru telefonu osoby do nas dzwoniącej.

Usługa CLIP polega na tym, że na aparacie telefonicznym odbiorcy (lub innym urządzeniu podłączonym do linii telefonicznej) wyświetla się numer telefonu dzwoniącego. Numer nie pojawi się, jeśli telefon dzwoniący ma włączoną usługę CLIR.

Wikipedia


clipart

[czytaj: klipart] środowiskowo: prosty obrazek oferowany przez dany program, umieszczany w dokumencie komputerowym; klipart, clip art


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. gotowy plik graficzny wstawiany do dokumentu komputerowego;

Wiktionary

Clipart (czasem także clip art, clip-art lub klipart) – plik graficzny dołączany do dokumentu tekstowego jako ozdoba. Pliki takie można wstawiać z gotowych zbiorów oferowanych zwykle na licencji royalty free, rights managed lub jako domena publiczna czy Creative Commons.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znalazłem tę ikonkę w bibliotece clipartów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klipart mrz.

Wiktionary


clipeus

[czytaj: klipeus] okrągła tarcza obita spiżem, używana w wojsku rzymskim przez piechotę jako broń ochronna


SJP.pl

Clipeus (łac.) – okrągła tarcza rzymskiej piechoty najprawdopodobniej stosowana pod wpływem etruskim; podczas pierwszej wojny samnickiej została zastąpiona dużą tarczą czworoboczną.

Wikipedia


clipowy

→ clip; klipowy


SJP.pl


clitoris

[czytaj: klitoris] żeński zewnętrzny narząd płciowy; łechtaczka; klitoris


SJP.pl


clive

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Clive – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Cheshire
  • Clive – miasto w USA, w stanie Iowa, w hrabstwie Dallas i Polk
  • Clive – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Shropshire
  • Clive – miejscowość w Nowej Zelandii, w regionie Hawke’s Bay

Wikipedia


cliwia

[czytaj: kliwia] roślina cieniolubna z rodziny amarylkowatych, o ciemnozielonych liściach i pomarańczowych, czerwonych z żółtym środkiem lub żółtobiałych kwiatach zebranych w baldachy, pochodząca z południowej Afryki, uprawiana jako roślina ozdobna (doniczkowa); kliwia


SJP.pl


clić

nakładać cło


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. oclić)

 (1.1) nakładać cło lub pobierać cło ze sprzedaży czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Celnik sprawdza towar na granicy i cli go wedle deklaracji importera.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. celniczka ż., celnik m., clenie n., cło n., oclenie

 czas. oclić dk., wyclić dk.

 przym. celny, cłowy

Wiktionary


clochard

[czytaj: kloSZAR] bezdomny żebrak, włóczęga; kloszard


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba bezdomna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed galerią stało dwóch clochardów, prosząc przechodniów o wsparcie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kloszard mos.

Wiktionary


clochardka

→ clochard [czytaj: kloszardka]; kloszardka


SJP.pl


cloisonizm

[czytaj: klłazonizm] metoda twórcza w malarstwie; zainicjowana m.in. przez P. Gauguina


SJP.pl

Cloisonizm (kluazonizm) – sposób malowania opracowany przez Louisa Anquetina, Émile’a Bernarda i Paula Gauguina, kontynuowany przez malarzy skupionych wokół szkoły z Pont-Aven. Polegał na stosowaniu plam o jednolitej barwie otoczonych konturem.

Nazwa wywodzi się od techniki zdobniczej "cloisonné", polegającej na oddzielaniu elementów zdobniczych (np. szkła, kamieni szlachetnych itp.) za pomocą cienkich blaszek lub drutów, a utworzył ją Édouard Dujardin w 1888.

Wikipedia


cloisonné

[czytaj: klłazoNE] technika dekorowania naczyń i wyrobów ozdobnych przez wypełnianie emalią niewielkich, oddzielonych przestrzeni na zdobionej powierzchni


SJP.pl

Cloisonné (emaliowanie komórkowe) – technika zdobnicza polegająca na wypełnianiu różnokolorową emalią „komórek” powstałych na powierzchni zdobionego przedmiotu za pomocą przylutowanych cienkich blaszek lub drucików.

Jedne z najstarszych przykładów przedmiotów ozdobionych tą techniką pochodzą z Cypru z końca II tysiąclecia p.n.e. Emalia komórkowa występuje też w sztuce chińskiej i japońskiej.

Wikipedia


clooney

[czytaj: KLUni] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • George Clooney – amerykański aktor, reżyser, scenarzysta i producent filmowy
  • Rosemary Clooney – amerykańska piosenkarka i aktorka

Wikipedia


clostridium

[czytaj: klostridium] rodzaj beztlenowych bakterii tworzących przetrwalniki; niektóre gatunki silnie chorobotwórcze


SJP.pl

Cl

Wikipedia


clou

[czytaj: klu] główna atrakcja, najciekawszy punkt czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) najważniejsza albo najciekawsza część czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Clou programu to była publiczność, składająca się prawie wyłącznie z wariatów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klu, AS: klu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sedno; przen. sęk, gwóźdź

Wiktionary


cloudowy

przymiotnik od: cloud (chmura obliczeniowa)


SJP.pl


clown

[czytaj: klałn] klown; klaun;
1. komik cyrkowy;
2. osoba, która swoim zachowaniem lub wyglądem naraża się na kpiny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) komik cyrkowy

 (1.2) osoba zachowująca się niepoważnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po występie niemieckiego clowna na arenie pojawił się czeski żongler.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klawn, AS: klau̯n

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. clownada ż., clownowskość

 przym. clownowski

 przysł. clownowsko

Wiktionary


clownada

[czytaj: klaunada] klownada; klaunada;
1. występy clowna;
2. błaznowanie, popisywanie się; błazeństwo


SJP.pl


clownowski

→ clown [czytaj: klałnowski]; klownowski, klaunowski


SJP.pl


clubber

[czytaj: klaber] osoba spędzająca wolny czas na odwiedzaniu różnych klubów


SJP.pl


clubbing

[czytaj: klabing] regularne spędzanie wolnego czasu w lokalach rozrywkowych; klabing, klubing


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • clubbing – zabawa w klubach nocnych
  • w medycynie: palce pałeczkowate

Wikipedia


clubbingowy

[czytaj: klabingowy] związany z regularnym uczęszczaniem do klubów i pubów


SJP.pl


cluj

[czytaj: kluż] Cluj-Napoca (do roku 1974 - Cluj): miasto w Rumunii; Kluż-Napoka (do roku 1974 - Kluż)


SJP.pl


cluny

[czytaj: klüNI] miasto we Francji


SJP.pl

(w

Wikipedia


cluster

[czytaj: klaster] klaster;
1. chem. grupa kilku atomów metalu występująca w cząsteczce albo krysztale;
2. wielodźwięk złożony z sąsiadujących ze sobą dźwięków;
3. jednostka pamięci dysku składająca się z jednego lub kilku sektorów


SJP.pl

Cluster – bezzałogowa misja naukowa sond Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), której celem jest dokładne zbadanie ziemskiej magnetosfery oraz jej interakcji z wiatrem słonecznym, która tworzy tzw. pogodę kosmiczną.

W jej skład wchodzą cztery bliźniacze satelity o nazwach Rumba, Salsa, Samba i Tango. Dzięki temu, że poruszają się one w formacji tworzącej czworościan, naukowcy otrzymują dokładne dane, pozwalające analizować zjawiska w trzech wymiarach.

Wikipedia


clutter

[czytaj: klater] środowiskowo: zbytnie nagromadzenie reklam w jednym miejscu; szum reklamowy


SJP.pl

Cl

Wikipedia


clydesdale

[czytaj: klajdesdal] ciężki koń pociągowy maści gniadej; klajdesdal


SJP.pl

Ko

Wikipedia


cm

skrót od: centymetr (odczytywany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • CM – skrót Zgromadzenia Misji św. Wincentego a Paulo (od łac. Congregatio Missionis)
  • CM – kod przypisany Kamerunowi według standardu ISO 3166-1 alfa-2
  • CM – akronim tytułu szachowego kandydata na mistrza FIDE (z ang. Candidate Master)
  • Cm (curium) – symbol chemiczny pierwiastka kiur
  • cm – skrót jednostki długości centymetr
  • cM – centymorgan
  • CM – system CyanogenMod na urządzenia z Androidem
  • Wydawnictwo CM
  • kapreomycyna
  • Czarna Mowa
  • Championship Manager

Wikipedia


cm.

skrót od: cmentarz


SJP.pl


cmentarianka

żartobliwie lub lekceważąco: kobieta ubierająca się wyzywająco na cmentarzu, często robiąca sobie zdjęcia na tle grobów; cmentarnianka


SJP.pl


cmentarnianka

żartobliwie lub lekceważąco: kobieta ubierająca się wyzywająco na cmentarzu, często robiąca sobie zdjęcia na tle grobów; cmentarianka


SJP.pl


cmentarniany

→ cmentarz; cmentarny, cmentarzowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) cmentarny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cmentarniane alejki zawsze są sprzątnięte.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡smɛ̃ntarʲˈɲãnɨ, AS: cmẽntarʹńãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cmentarz m., cmentarzyk m., cmentarzysko n., cmentarnictwo n.

 przym. cmentarny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cmentarny

Wiktionary


cmentarnictwo

ogół spraw dotyczących cmentarzy i grzebania zmarłych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) prowadzenie i użytkowanie cmentarza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cmentarz mrz., cmentarzyk mrz., cmentarzysko n.

 przym. cmentarniany, cmentarny, wokółcmentarny, przycmentarny

Wiktionary


cmentarny

1. dotyczący cmentarza; cmentarzowy, cmentarniany;
2. mający nastrój cmentarza, np. cmentarna cisza; ponury, przygnębiający


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z cmentarzem, dotyczący cmentarza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Proboszcz uważa, że cmentarne alejki zawsze są sprzątnięte.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡smɛ̃nˈtarnɨ, AS: cmẽntarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cmentarnictwo n., cmentarz mrz., cmentarzyk mrz., cmentarzysko n.

 przym. cmentarniany, wokółcmentarny, przycmentarny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cmentarniany

Wiktionary


cmentarz

miejsce pochówku zmarłych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) obszar, gdzie celowo i niepojedynczo umieszcza się na stałe zwłoki lub prochy;

Wiktionary

Cmentarz (dawniej smętarz) – instytucjonalnie ukształtowany wycinek przestrzeni o programowo założonym grzebalnym przeznaczeniu, zorganizowanym zaś wedle pewnych dyrektyw – reguł kulturowych, związanych także ze zrytualizowaniem form grzebania zmarłych, jak i z istnieniem pewnej tradycji sposobu utrwalania pamięci o nich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pojechaliśmy na cmentarz zapalić znicz na grobie rodzinnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡smɛ̃ntaʃ, AS: cmẽntaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cmentarnictwo n.

:: zdrobn. cmentarzyk m.

:: zgrub. cmentarzysko n.

 przym. cmentarny, cmentarniany, wokółcmentarny, przycmentarny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peryfr. miasto umarłych, miejsce wiecznego spoczynku; pot. żart. aleja sztywnych, park sztywnych; daw. lud. mogilnik, smyntarz, smentarz; gw. Górny Śląsk cmyntorz, kierchów, kierhof, kirchow, kerchow

Wiktionary


cmentarzowy

→ cmentarz; cmentarniany, cmentarzowy


SJP.pl


cmentarzyk

zdrobnienie od: cmentarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: cmentarz

 (1.2) mały cmentarz

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na małym, wiejskim cmentarzyku znaleziono grób znanego generała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡smɛ̃nˈtaʒɨk, AS: cmẽntažyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cmentarz m., cmentarzysko n., cmentarnictwo n.

 przym. cmentarny, cmentarniany

Wiktionary


cmentarzysko

1. dawny cmentarz obejmujący większe skupienie grobów;
2. zgrubienie od: cmentarz;
3. nagromadzenie różnych gatunków kopalnych i ich szczątków, bez żadnego porządku i związku, zwykle naniesione w jedno miejsce; nekrocenoza, tanatocenoza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zgrub. od cmentarz, duży cmentarz

 (1.2) pot. miejsce, gdzie znajdują się zużyte, zniszczone przedmioty

 (1.3) archeol. prahistoryczny cmentarz

Wiktionary

Cmentarzysko – termin w archeologii oznaczający pozostałość po miejscu, gdzie ludność chowała swoich zmarłych (nazywane tak w odróżnieniu od dzisiejszych cmentarzy). Groby na cmentarzyskach mogą być np. szkieletowe lub ciałopalne – jamowe lub popielnicowe, płaskie lub kurhanowe. Czas użytkowania obejmował niekiedy kilkaset lat, liczba od kilku do ponad 4000 pochówków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Archeolog odkrył ogromne cmentarzysko Prasłowian.

 (1.2) Ten skup złomu jest cmentarzyskiem starych samochodów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡smɛ̃ntaˈʒɨskɔ, AS: cmẽntažysko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cmentarz m., cmentarzyk m., cmentarnictwo n.

 przym. cmentarny, cmentarniany

Wiktionary


cmentarzyskowy

→ cmentarzysko


SJP.pl

Patrz:

cmentarzysko

cmf

Congregatio Cordis Beatae Mariae Filiorum, zakon klaretynów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Content Management Framework – platforma programistyczna, która pozwala tworzyć dowolnego rodzaju dedykowane rozwiązania internetowe
  • Critical Modulation Frequency – pojęcie z zakresu akustyki
  • Cordis Mariae Filius – skrót Zakonu Klaretynów
  • Centrum Nauczania Matematyki i Fizyki Politechniki Łódzkiej – jednostka organizacyjna Politechniki Łódzkiej

Wikipedia


cmk

skrótowiec

 (1.1) = Centralna Magistrala Kolejowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pociągi z Katowic do Warszawy jadą po CMK.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿ɛ̃m‿ˈka, AS: ce‿ẽm‿ka

Wiktionary


cmn

Collegio delle Montagne Nere, międzynarodowy uniwersytet w mieście Rapallo we Włoszech


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Port lotniczy Casablanca (IATA)
  • Canadian Museum of Nature
  • Standardowy język mandaryński (ISO 639-3)

Wikipedia


cmok

wykrzyknik naśladujący dźwięk głośnego całowania


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) pot. dźwięk całowania

w funkcji czasownika

 (2.1) pot. pocałować, cmoknąć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaraz za drzwiami złożyli życzenia. Cmok! Cmok! Sto lat!

 (2.1) A on ją cmok w policzek i wyszedł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡smɔk, AS: cmok

Wiktionary


cmok-nonsens

potępiające określenie zwyczaju całowania w rękę kobiet przy powitaniu lub pożegnaniu; cmok nonsens, cmoknonsens


SJP.pl


cmokanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|cmokać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. cmokać ndk.

Wiktionary


cmokać

potocznie:
1. wydawać charakterystyczny odgłos ściśniętymi ustami;
2. żartobliwie: całować; cmoktać, smoktać;
3. paląc fajkę, cygaro itp., wydawać charakterystyczny odgłos przy wciąganiu dymu;
4. cmokać się - żartobliwie: całować się wzajemnie


SJP.pl


cmoker

rzadko, potocznie: bezkrytyczny chwalca; cmokier


SJP.pl


cmokier

potocznie: bezkrytyczny chwalca; cmoker


SJP.pl

rzeczownik

 (1.1) bezkrytyczny chwalca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡smɔcɛr, AS: cmoḱer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cmokierstwo n.

Wiktionary


cmokierstwo

potocznie: bezkrytyczne chwalenie kogoś lub czegoś


SJP.pl


cmoknięcie

potocznie:
1. wydać charakterystyczny odgłos ściśniętymi, a potem rozprężonymi ustami;
2. żartobliwie: pocałować;
3. paląc fajkę, cygaro itp., wydać charakterystyczny odgłos przy wciąganiu dymu;
4. cmoknąć się - żartobliwie: pocałować się wzajemnie


SJP.pl


cmoknonsens

potępiające określenie zwyczaju całowania w rękę kobiet przy powitaniu lub pożegnaniu; cmok nonsens, cmok-nonsens


SJP.pl


cmoknąć

potocznie:
1. wydać charakterystyczny odgłos ściśniętymi, a potem rozprężonymi ustami;
2. żartobliwie: pocałować;
3. paląc fajkę, cygaro itp., wydać charakterystyczny odgłos przy wciąganiu dymu;
4. cmoknąć się - żartobliwie: pocałować się wzajemnie


SJP.pl


cmoktanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|cmoktać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. cmoktać

Wiktionary


cmoktać

smoktać; potocznie:
1. wydawać wargami charakterystyczny odgłos przy jedzeniu, smakowaniu czegoś; cmokać, ciamkać, glamać;
2. wydawać charakterystyczny odgłos ustami w czasie picia, ssania czegoś;
3. ssać;
4. żartobliwie: całować; cmokać


SJP.pl


cmolas

wieś w województwie podkarpackim, powiat kolbuszowski, gmina Cmolas


SJP.pl

Cmolas – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie kolbuszowskim, w gminie Cmolas.

Na terenie wsi ustanowiono dwa sołectwa: "Cmolas" i "Dąbrówka".

Wikipedia


cmolaski

przymiotnik od: Cmolas (wieś)


SJP.pl


cmos

skrót od: Complementary Metal-Oxide-Semiconductor, pamięć wspierana baterią, służąca do przechowywania danych


SJP.pl

CM

Wikipedia


cmps

wspólnota kapłanów i braci zakonnych założona przez św. Kaspra del Bufalo na początku XIX wieku; Zgromadzenie Misjonarzy Krwi Chrystusa


SJP.pl


cms

[czytaj: s-i-em-es albo ce-em-es] skrót angielskiego: Content Management System (dosłownie: system zarządzania treścią), system ułatwiający aktualizację i rozbudowę serwisu WWW, służący do zarządzania serwisem z poziomu przeglądarki (ewentualnie za pomocą programu desktopowego, mejli przesyłanych do automatu itd.)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • system zarządzania treścią () – aplikacja internetowa lub ich zestaw, pozwalająca na łatwe utworzenie serwisu WWW, jego aktualizację i rozbudowę
  • komputerowa gra ekonomiczna () – gra strategiczna, w której czynnik ekonomiczny jest równie ważny lub ważniejszy od czynnika bitewnego
  • system zarządzania kolorem () – standard systemowy, który umożliwia wierne odwzorowanie kolorystyczne danego produktu
  • CMS () – detektor cząstek elementarnych Wielkiego Zderzacza Hadronów
  • The Chicago Manual of Style – styl cytowania tekstu przeznaczony głównie dla amerykańskiej odmiany języka angielskiego
  • Cryptographic Message Syntax – standard stworzony przez Internet Engineering Task Force z myślą o zabezpieczaniu wiadomości

Wikipedia


cmssps

skrót od: Congregatio Missionalis Servarum Spiritus Sancti (Zgromadzenie Misyjne Służebnic Ducha Świętego, potocznie werbistki)


SJP.pl


cmyk

[czytaj: cmyk] skrót od: Cyjan Magenta Yellow Key Colour - zestaw czterech podstawowych kolorów farb drukarskich (cyjanu, magenty, żółci i czerni), stosowanych powszechnie w druku


SJP.pl

CMYK – zestaw czterech podstawowych kolorów farb drukarskich stosowanych powszechnie w druku wielobarwnym w poligrafii i metodach pokrewnych (atramenty, tonery i inne materiały barwiące w drukarkach komputerowych, kserokopiarkach itp.). Na zestaw tych kolorów mówi się również barwy procesowe lub kolory triadowe (kolor i barwa w jęz. polskim to synonimy). CMYK to jednocześnie jedna z przestrzeni barw w pracy z grafiką komputerową.

Wikipedia


cmyntorz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pogrzeb

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk kierchów, kierhof, kirchow, kerchow

Wiktionary


cn

symbol koperniku, pierwiastka chemicznego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • chloroacetofenon – organiczny związek chemiczny z grupy ketonów, pochodna acetofenonu, oznaczenie wojskowe USA – CN
  • cyjanki – związki chemiczne, sole kwasu cyjanowodorowego, które zawierają anion cyjankowy (CN−)
  • nomenklatura scalona – (ang. Combined Nomenclature, CN) – klasyfikacja statystyczna towarów, podstawowy element Wspólnej Taryfy Celnej
  • Cartoon Network – kanał telewizyjny
  • CN – kod przypisany Chinom według standardu ISO 3166-1 alfa-2

Wikipedia


cna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w obwodach riazańskim i tambowskim Rosji, prawy dopływ Mokszy

 (1.2) geogr. rzeka w obwodzie twerskim Rosji, uchodzi do jeziora Mstino

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cna – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie łuninieckim
  • Cna – część Mińska, dawna wieś
  • Cna – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie łohojskim
  • Cna – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie mińskim
  • Cna – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim
  • Cna – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim
  • Cna – dawna leśniczówka. Tereny, na których była położona leżą obecnie w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Osipowicze
  • Cna – rzeka dopływ Hajny
  • Cna – rzeka dopływ Prypeci
  • Cna – rzeka dopływ Mokszy
  • Cna – rzeka wpadająca do jeziora Mstino
  • Cna – rzeka dopływ Oki

Wikipedia


cnc

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

 (1.1) = masz. skomputeryzowane sterowanie numeryczne;

skrótowiec w funkcji przymiotnika

 (2.1) = masz. pracujący z wykorzystaniem skomputeryzowanego sterowania numerycznego

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Do zaawansowanej obróbki skrawaniem w przemyśle stosuje się tokarki CNC.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿ɛ̃n‿ˈt͡sɛ, AS: ce‿ẽn‿ce

Wiktionary


cnd.

skrót

 (1.1) = mat. co należało dowieść (skrót stawiany na końcu dowodu)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ckd., cbdu., ∎

Wiktionary


cng

paliwo, skrót z angielskiego "Compressed Natural Gas" - sprężony gaz ziemny do 200-250 bar - stosowany do napędzania pojazdów silnikowych


SJP.pl

CNG (od compressed natural gas), sprężony gaz ziemny – gaz ziemny sprężony do ciśnienia 20–25 MPa, stosowany do napędu pojazdów silnikowych zarówno z zapłonem iskrowym jak i z samoczynnym. Na świecie jeżdżą ponad 24 miliony 479 tys. samochodów zasilanych gazem ziemnym CNG i LNG oraz funkcjonuje ponad 30 000 stacji zasilania tym paliwem (dane grudzień 2017).

Wikipedia


cnić

cnić się - przestarzałe: tęsknić do kogoś, czegoś albo za kimś, za czymś (np. Cniło mu się do żony i dzieci. Cni mi się za nią.); cknić się


SJP.pl


cnn

[czytaj: s-i-en-en] ang. Cable News Network, amerykańska informacyjna stacja telewizyjna


SJP.pl

Cable News Network (CNN) – amerykańska telewizja informacyjna, założona w 1980 przez Teda Turnera i Reese Schonfelda.

Wikipedia


cnota

1. całość wysokich wartości moralnych; prawość, szlachetność, zacność;
2. przestrzeganie zasad obowiązującej etyki;
3. pozytywna cecha charakteru; walor, przymiot, zaleta;
4. dziewictwo, niewinność, czystość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dodatnia cecha moralna

 (1.2) przen. dziewictwo

 (1.3) przen. ktoś cnotliwy

Wiktionary

Cnota (w j. pol. także dzielność, sprawność) ( ἀρετή – "areté", virtus) – pozytywna cecha charakteru, stała dyspozycja człowieka ku czynom moralnie dobrym. Jej przeciwieństwem jest wada.

Obok cnót moralnych, w starożytności pojęcie to odnoszono również do doskonałości w realizowaniu przeznaczonych celów (np. cnotą noża jest jego ostrość). W nowożytności znaczenie moralne zaczęło być dominujące.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Męstwo to cnota pomagająca w byciu wytrwałym wobec trudności i stałym w przekonaniach.

 (1.1) Cnota dobrem jest jedynie, a wszystko inne dobrem wyłącznie w naszym mniemaniu.

 (1.1) Cnota, nie odzież czyni zakonnika.

 (1.3) Prawdziwa cnota krytyk się nie boi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡snɔta, AS: cnota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cnotliwość ż.

:: zdrobn. cnotka ż.

 przym. cnotliwy, cny

 przysł. cnotliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wartość, zaleta, prawość, szlachetność, odwaga cywilna

 (1.2) dziewictwo, niewinność, czystość

Wiktionary


cnotka

1. potocznie o cnotliwej kobiecie;
2. pozorna, nieprawdziwa cnota


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) iron. o osobie ostentacyjnie cnotliwej lub udającej taką

Wiktionary

Cnotka – dawny zaścianek. Tereny, na których leżał, znajdują się obecnie na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Miory.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡snɔtka, AS: cnotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cnota ż., cnotliwość ż., cnotliwiec mos.

 przym. cnotliwy, cny

 przysł. cnotliwie

Wiktionary


cnotliwie

przysłówek

 (1.1) na sposób zachowujący powściągliwość płciową

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bartłomiej żył cnotliwie aż do matury.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cnota ż., cnotka ż., cnotliwość ż., cnotliwiec mos.

 przym. cnotliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niewinnie, wstrzemięźliwie

Wiktionary


cnotliwiec

potocznie: mężczyzna cnotliwy lub udający cnotliwego


SJP.pl


cnotliwiej

stopień wyższy od przysłówka: cnotliwie


SJP.pl


cnotliwość

→ cnotliwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bycie skromnym, czystym, cnotliwym w sprawach intymnych

 (1.2) przest. prawość, uczciwe postępowanie

Wiktionary

Patrz:

cnotliwy

Wymowa:

IPA: t͡snɔˈtlʲivɔɕt͡ɕ, AS: cnotlʹivość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cnota ż., cnotka ż., cnotliwiec mos.

 przym. cnotliwy

 przysł. cnotliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czystość, niewinność

 (1.2) przest. zacność; czystość, prawość, przyzwoitość, szlachetność, uczciwość

Wiktionary


cnotliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: cnotliwy


SJP.pl


cnotliwy

1. przyzwoity w sprawach dotyczących seksu; niewinny
2. postępujący etycznie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pełen cnoty, postępujący zgodnie z obowiązującymi zasadami moralnymi

 (1.2) zgodny z obowiązującymi zasadami moralnymi

 (1.3) który zachowuje powściągliwość seksualną; także. świadczący o takiej powściągliwości

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡snɔˈtlʲivɨ, AS: cnotlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cnota ż., cnotka ż., cnotliwość ż., cnotliwiec mos.

 przysł. cnotliwie

 przym. cny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawy, cny

 (1.2) moralny

 (1.3) czysty

Wiktionary


cność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. zacność, cnotliwość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡snɔɕt͡ɕ, AS: cność

Wiktionary


cnrs

skrót od: Centre National de la Recherche Scientifique (narodowy ośrodek badań naukowych we Francji)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Centre national de la recherche scientifique
  • CNRS – układ redukcji szumów

Wikipedia


cny

dawniej lub książkowe: cnotliwy, zacny, dobrotliwy itp.


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) przest. pełen cnót, godny szacunku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku cnej sławie mierząc wodze, chwytaj rozkosz po twej drodze.

 (1.1) Oj, wy, wy starzy, cni kawalerowie! Wam zawsze jakieś romantyzmy w głowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡snɨ, AS: cny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cnota ż., cnotka ż.

 przym. cnotliwy

 czas. cnić się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawy, szlachetny, zacny, cnotliwy

Wiktionary


co

zaimek pytajny (np. Co nowego widziałeś? Czego chciał?) lub względny (np. Zrobili wszytko, co mogli. Czego byłoby trzeba, to móc pójść na spacer.)


SJP.pl

zaimek pytajny

 (1.1) …służący do zadawania pytań o orzeczniki

zaimek względny

 (2.1) …wprowadzający zdanie podrzędne zawężające zakres zdania nadrzędnego który, jaki, jak

przyimek

 (3.1) …służący do wykazywania częstości jakiegoś wydarzenia

wykrzyknik

 (4.1) …wyrażający zdziwienie, zaskoczenie (nieuprzejme)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • CO – wzór tlenku węgla (czadu)
  • co – symbol ligandu karbonylkowego stosowanego w uproszczonych wzorach związków metaloorganicznych
  • Co – symbol kobaltu (łac. cobaltum)
  • Co – symbol oznaczający koenzym
  • Co – odcinek ogonowy kręgosłupa lub rdzenia kręgowego
  • CO – rzut serca, pojemność minutowa serca (ang. cardiac output)
  • CO lub c.o. – centralne ogrzewanie
  • Co? (portal) – portal filmowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co Jerzy chciałby na urodziny? Myślę, że (on chciałby) nową płytę.

 (2.1) Weź wazon, co stoi na stole.

 (2.1) Kup sobie, co chcesz.

 (3.1) Jerzy dostaje pensję co tydzień.

 (4.1) – Justyno! / – Co?

 (4.1) – Przepraszam, czy mógłbym przejść? / – Co?

 (4.1) – Nie dostałem już biletów. / – Co? No to mamy zepsuty wieczór!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɔ, AS: co

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. coś

 partyk. coś

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) który, jaki, jak

 (3.1) każdego…

 (4.1) słucham, proszę

Wiktionary


co-

przedrostek

 (1.1) …używany w połączeniu z przymiotnikiem lub przysłówkiem określającym czas: odbywający się co jakiś czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czekam na swoją cowieczorną dawkę lekarstw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɔ, AS: co

Wiktionary


co-browsing

[czytaj: kobrałz-ing] wspólne przeglądanie internetu przez dwóch lub więcej użytkowników, z których każdy widzi aktywność pozostałych; co-surfing


SJP.pl


co-living

[czytaj: koliwing] wspólne mieszkanie w domu lub mieszkaniu; coliving


SJP.pl


co-surfing

[czytaj: koserfing] wspólne przeglądanie internetu przez dwóch lub więcej użytkowników, z których każdy widzi aktywność pozostałych; co-browsing


SJP.pl

Co-surfing lub cobrowsing – działanie, polegające na wspólnym przeglądaniu i kontroli przez dwóch lub więcej użytkowników tych samych treści w sieci Internet. Umożliwia to grupie użytkowników angażowanie się w zsynchronizowane działania. Aktywność uczestników w tej samej sesji jest widoczna na ekranach każdego z nich.

Wikipedia


coa

koenzym A


SJP.pl

Certyfikat Autentyczności Microsoft COA (ang. "Certificate of Authenticity") – etykieta pozwalająca rozpoznać oryginalne oprogramowanie firmy Microsoft. Umieszczana jest na obudowie komputera lub na opakowaniu produktu, w zależności od jego wersji.

Celem numeru COA jest ułatwienie weryfikacji autentyczności produktu. Pomaga także w kwestiach produkcyjnych i dystrybucji.

Wikipedia


coach

[czytaj: kołcz] środowiskowo: trener w zakresie rozwoju osobistego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) psych. osobisty trener pomagający odkryć właściwą drogę do celu, używając własnych umiejętności, doświadczenia życiowego, różnorodnych technik i narzędzi;

 (1.2) sport. środ. trener drużyny sportowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) rodzaj nadwozia samochodu osobowego mającego dwoje drzwi i dwa dwu- lub trzyosobowe siedzenia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Coach – polski zespół country założony w 1985 roku w Krakowie.
  • Coach – osoba, która pomaga odkryć właściwą drogę do celu używając do tego swoich umiejętności.
  • zespół COACH – zespół wad wrodzonych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. coaching m.

:: fż. coachka ż.

Wiktionary


coaching

[czytaj: kołczing]
1. szkolenie w zakresie rozwoju osobistego w różnych dziedzinach życia;
2. wspieranie rozwoju pracownika przez pracodawcę dzięki aktywnej współpracy


SJP.pl

Coaching (z ang. "coaching" – "korepetycje", "trenowanie") – interaktywny proces rozwoju, poprzez metody związane z psychologią, realizowaniem procesu decyzyjnego do zaspokajania potrzeb, który pomaga pojedynczym osobom lub organizacjom w przyspieszeniu tempa rozwoju i polepszeniu efektów działania, osiągnięcia celu.

Wikipedia


coachingowy

→ coaching [czytaj: kołczingowy]


SJP.pl


coachka

[czytaj: kołczka] środowiskowo: trenerka w zakresie rozwoju osobistego


SJP.pl


coachować

[czytaj: kołczować] prowadzić szkolenie w zakresie rozwoju osobistego w różnych dziedzinach życia


SJP.pl


coahuila

[czytaj: koaŁIla] stan w północnym Meksyku


SJP.pl

Coahuila () lub Coahuila de Zaragoza – stan w Meksyku, położony na północnym wschodzie kraju. Graniczy ze stanami Chihuahua, Durango, Zacatecas, Nuevo León i ze Stanami Zjednoczonymi (Teksasem) na północy. Stolicą stanu jest miasto Saltillo.

Wikipedia


cob

[czytaj: kob] koń rasy anglo-normandzkiej


SJP.pl

Co

Wikipedia


cobain

[czytaj: kobejn] nazwisko, m.in. Kurt Cobain (1967-1994), gitarzysta i wokalista zespołu Nirvana


SJP.pl


cobalamina

[czytaj: kobalamina] witamina B12; kobalamina


SJP.pl


cobbler

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. anglosaski deser z owoców i ciasta

 (1.2) kulin. drink alkoholowy z cukrem i sokiem cytrynowym

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cobbler (Ben Arthur) – szczyt w paśmie Arrochar Alps, w Szkocji
  • cobbler – słodki wypiek kuchni anglosaskiej
  • cobbler – rodzaj koktajlu alkoholowego
  • The Cobbler

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten deser to doskonałe połączenie smaków i aromatów. Mój cobbler jest bardzo soczysty, ponieważ do owoców nie dodałam mąki ziemniaczanej ani kukurydzianej.

Wiktionary


cobham

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cobham – miejscowość w hrabstwie Kent (Anglia)
  • Cobham – miasto w hrabstwie Surrey (Anglia)

Wikipedia


cobla

[czytaj: kobla]
1. gatunek poetycki;
2. tradycyjna muzyka ludowa Katalonii;
3. zespół grający taką muzykę


SJP.pl


cobler

[czytaj: kobler]
1. rodzaj deseru owocowego;
2. rodzaj słodkiego napoju alkoholowego;
3. rodzaj kurtki sportowej


SJP.pl


cobol

[czytaj: kobol] jeden z pierwszych języków programowania, przeznaczony do przetwarzania danych administracyjnych i handlowych; COBOL


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskiego

 (1.1) inform. język programowania, stworzony pod koniec lat 50. XX wieku, przeznaczony do zastosowań przemysłowo-handlowych;

Wiktionary

CO

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chociaż COBOL posiada wspaniałe możliwości tworzenia własnej dokumentacji i ma dobre typy danych, ma także wiele wad, patrząc przez pryzmat współczesnych języków programowania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔbɔl, AS: kobol

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Cobol

Wiktionary


coboru

skrótowiec

 (1.1) = Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɔˈbɔru, AS: coboru

Wiktionary


coburg

[czytaj: koburg] miasto w Niemczech; Koburg


SJP.pl

Coburg – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w rejencji Górna Frankonia, w regionie Oberfranken-West. Siedziba powiatu Coburg, chociaż do niego nie należy. Liczy 40 915 mieszkańców (2010).

Najbliżej położone duże miasta to: Norymberga (ok. 70 km na południe), Lipsk (ok. 150 km na północny wschód) i Frankfurt nad Menem (ok. 200 km na zachód). Coburg znajduje się w pobliżu granicy Bawarii z krajem związkowym Turyngia.

Wikipedia


coburn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Coburn – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Centre
  • Coburn (ang. Coburn Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Ransom

Wikipedia


coby

potocznie: żeby, aby


SJP.pl

spójnik

 (1.1) pot. żeby, aby

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɔbɨ, AS: coby

Wiktionary


coca-cola

[czytaj: kokakola] marka napoju gazowanego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. słodzony gazowany napój z kofeiną

 (1.2) młodz. spoż. czarna kawa

 (1.3) młodz. spoż. alkohol

Wiktionary

Coca-Cola (w USA, Kanadzie, Australii i Wielkiej Brytanii znana jako Coke) – marka napoju gazowanego przedsiębiorstwa The Coca-Cola Company. Powstała pod koniec XIX wieku i jest jedną z najpopularniejszych i najbardziej rozpoznawalnych marek na świecie. Od 1960 roku kształt butelki jest prawnie zastrzeżony. Coca-Cola jest jedną z ikon kultury masowej XX wieku, jak również jednym z symboli Stanów Zjednoczonych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po coca-coli Rysiu ma zgagę.

 (1.1) Poproszę stewardesę o coca-colę z lodem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cola ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cola; slang. młodz. kolka

Wiktionary


cocacolaholik

[czytaj: kokakolaholik] osoba uzależniona od Coca-Coli


SJP.pl


cocacolowy

→ coca-cola [czytaj: kokakola]


SJP.pl


cocagne

[czytaj: koKAŃ] fantastyczna kraina obfitości, dostatku i lenistwa; kraina mlekiem i miodem płynąca


SJP.pl


coccidioides

[czytaj: kokcydioides] rodzaj grzyba z klasy workowców; niektóre gatunki wywołują grzybicę kokcydioidomikozę


SJP.pl

Coccidioides C.W. Stiles – rodzaj grzybów z rodziny rogowniczkowatych ("Onygenaceae").

Wikipedia


coccus

[czytaj: kokus] typ bakterii o kształcie kulistym lub elipsoidalnym; ziarenkowiec


SJP.pl


cochanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|cochać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. cochać

Wiktionary


cochanoviana

[czytaj: kochanowiana] wszystko, co dotyczy życia i twórczości Jana Kochanowskiego, np. prace naukowe o nim, wydania jego dzieł; kochanoviana


SJP.pl


cochać

trzeć, ocierać, drapać; czochać


SJP.pl


cochin

[czytaj: koczin] rasa kur mięsnych; kochin


SJP.pl

Cochin – rasa kur mięsnych typu ciężkiego.

Wikipedia


cochnąć

regionalnie: otrzeć, drapnąć o coś twardego


SJP.pl


cocido

[czytaj: kosido] hiszpańska potrawa narodowa przyrządzana z mięsa wołowego, kiełbasy, warzyw (m.in. ziemniaków, marchewki), makaronu


SJP.pl


cocker-spaniel

[czytaj: koker-spaniel] pies myśliwski o długich obwisłych uszach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. pies myśliwski typu wyżłowatego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wysoka dziewczyna z cocker-spanielem usiadła obok mnie na ławce.

 (1.1) Zwykle cocker-spaniele mają złocistorudą sierść.

 (1.1) W Ameryce polowano z cocker-spanielami na mniejsze niż w Anglii ptactwo.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. koker

Wiktionary


cockney

[czytaj: koknej]
1. gwara używana w Londynie (zwłaszcza w dzielnicach wschodnich);
2. mieszkaniec Londynu (zwłaszcza wschodniego) posługujący się gwarą cockney


SJP.pl

Cockney (wym. []) – gwara miejska języka angielskiego używana przez mieszkańców Londynu, wywodzących się z niższych warstw społecznych (klasy robotniczej). Słowo „Cockney” opisuje nie tylko dialekt i akcent pochodzące ze wschodniego Londynu, ale także osobę, która używa tej gwary.

Wikipedia


cockpit

[czytaj: kokpit] kokpit;
1. komora, zagłębienie w rufowej części pokładu jachtu, służące jako pomieszczenie dla załogi;
2. wieloosobowa kabina załogi samolotu;
3. ciasna kabina samochodu rajdowego;
4. kabina dla kierowców samochodu ciężarowego


SJP.pl


cocktail

[czytaj: koktajl] koktajl, koktejl (przestarzale);
1. napój z mieszaniny alkoholi z dodatkiem m.in. soku;
2. napój orzeźwiający sporządzany z mieszaniny soków owocowych, mleka i różnych dodatków smakowych;
3. popołudniowe przyjęcie towarzyskie przy trunkach, zwłaszcza koktajlach; cocktail party, cocktailparty, cocktail-party, koktajl party


SJP.pl


cocktail-party

[czytaj: KOKtajl PARty] popołudniowe przyjęcie towarzyskie przy trunkach, zwłaszcza cocktailach; cocktail party, cocktailparty, koktajl party, cocktail, koktajl, koktejl (przestarzale)


SJP.pl


cocktailowy

[czytaj: koktajlowy] przymiotnik od: cocktail (koktajl, koktejl;
1. napój alkoholowy;
2. napój orzeźwiający;
3. popołudniowe przyjęcie towarzyskie przy trunkach), np. taca cocktailowa; koktajlowy


SJP.pl


cocobolo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) drewn. egzotyczne, twarde drewno o pomarańczowej, ciemnoczerwonej lub brązowej barwie, uzyskiwane z twardzieli drzew, głównie z gatunku nazwa systematyczna|Dalbergia retusa|ref=tak.

Wiktionary


cocom

skrót od: Coordinating Committee for Multilateral Export Controls - Komitet Koordynacyjny Wielostronnej Kontroli Eksportu


SJP.pl


cocooning

[czytaj: kokuning lub kokoning] spędzanie większości czasu w domu, dystansowanie się od bliskich osób i tłumienie w sobie uczuć; kokoning, kokonizm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) neol. styl życia polegający na celebrowaniu domatorstwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chęć nieruszania się z własnego domu, owego bezpiecznego kokonu, można uznać za przyczynę pojawienia się cocooningu, tj. włączenia się do sieci, dzięki której bez wysiłku i ryzyka dokonuje się zakupów i załatwia wszelkie sprawy.

Wiktionary


cocteau

[czytaj: kokTO] Jean Cocteau (1889-1963), francuski pisarz, malarz, grafik i reżyser filmowy


SJP.pl


coculla

[czytaj: kokulla] rodzaj płaszcza noszonego przez zakonników


SJP.pl

Coculla, cuculla (z łac.) – okrycie wierzchnie wielu zgromadzeń zakonnych. Fałdzisty, długi płaszcz sięgający do stóp, z bardzo szerokimi rękawami, bez kołnierza, często z wszytym kapturem.

Wikipedia


coczwartkowy

powtarzający się w każdy czwartek


SJP.pl


coda

[czytaj: koda]
1. końcowy, zwykle przyspieszający fragment utworu muzycznego (np. sonaty), oparty na jego materiale tematycznym; koda;
2. przenośnie: zakończenie utworu literackiego albo jakiejś historii stanowiące ich podsumowanie; koda;
3. osoba słysząca, której rodzic lub oboje rodzice są głusi; CODA, codak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. zob. koda.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Coda (album) – album Led Zeppelin
  • Coda Automotive – amerykański producent samochodów elektrycznych
  • CODA – amerykański film z 2021 w reżyserii Sian Heder
  • Coda (muzyka)
  • Coda (religia)
  • Coda (system plików)
  • CODA (ang. Children of Deaf Adults) – słyszące dzieci niesłyszących rodziców

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔda, AS: koda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. koda

Wiktionary


codak

[czytaj: kodak] potocznie: osoba słysząca, której rodzic lub oboje rodzice są głusi; CODA, coda


SJP.pl


codefon

[czytaj: kodfon] cyfrowy domofon mający możliwość otwarcia drzwi po wpisaniu wcześniej zaprogramowanego kodu


SJP.pl


coden

[czytaj: koden] system kodowania tytułów czasopism i periodyków, a także czteroliterowy skrót kodowy stosowany w tym systemie


SJP.pl


codgik

skrótowiec

 (1.1) = kartogr. Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej;

Wiktionary


codn

Centralny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli


SJP.pl


codogni

[czytaj: kodoni] nazwisko


SJP.pl


codwutygodniowy

ukazujący się co dwa tygodnie, przypadający co dwa tygodnie itp.


SJP.pl


codziennie

przysłówek czasu

 (1.1) w każdym dniu, co dzień

przysłówek sposobu

 (2.1) zwyczajnie, tak jak zwykle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Codziennie wstaję o siódmej.

 (1.1) Czerwony Kapturek codziennie odwiedzała swoją babcię.

 (1.1) Kwiaty są przewożone samolotem z Holandii codziennie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɔˈd͡ʑɛ̇̃ɲːɛ, AS: coʒ́ė̃•ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. codzienność ż., dniówka ż.

 przym. codzienny, dzienny

 przysł. co dzień, co dnia

 czas. dnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziennie; gw. Górny Śląsk dziynnie

Wiktionary


codzienność

sprawy i rzeczy codzienne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) życie i sprawy codzienne (zwykłe, powszechne)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) płytka estetyzacja polega tylko na bezmyślnym „wpompowaniu” elementów sztuki do codzienności.

 (1.1) Późne macierzyństwo to dzisiaj codzienność. Ciągle się słyszy w telewizji, że kobiety po sześćdziesiątce rodzą zdrowe dzieci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɔˈd͡ʑɛ̃nːɔɕt͡ɕ, AS: coʒ́ẽ•ność

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. codziennie, co dzień

 przym. codzienny

 rzecz. dzień m., dniówka ż.

 czas. dnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powszedniość

Wiktionary


codzienny

1. odbywający się, powtarzający się każdego dnia;
2. przypadający na każdy dzień, np. codzienna dawka;
3. robiący coś w każdy dzień, np. codzienny konsument;
4. wydawany, transmitowany każdego dnia, np. codzienna gazeta;
5. typowy dla dnia powszedniego, zwykły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) powtarzający się z pewną regularnością każdego dnia

 (1.2) zwyczajny, normalny, taki, jak każdego dnia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Codzienny spacer z psem to dla mnie dobra gimnastyka.

 (1.1) Dzisiaj, patrząc na żelazko elektryczne widziałam Ciebie Janie, a w ogóle Twój obraz przysłania mi wszystkie przedmioty codziennego użytku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɔˈd͡ʑɛ̃nːɨ, AS: coʒ́ẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. codzienność ż., dniówka ż.

 przysł. codziennie, co dzień

 czas. dnieć

 przym. dzienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) powszedni, na co dzień

Wiktionary


coe

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Coe (ang. Coe Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Rock Island
  • Coe (ang. Coe Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Isabella
  • Sebastian Coe – angielski lekkoatleta, biegacz.

Wikipedia


coelhizm

[czytaj: koelizm] lekceważąco: oczywiste, naiwne stwierdzenie wyrażające ogólną prawdę moralną lub filozoficzną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) banał myślowy i życiowy, zwłaszcza w literaturze

Wiktionary


coelho

[czytaj: koeljo] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Carlos Coelho – portugalski polityk
  • Gonçalvo Coelho – portugalski podróżnik
  • Humberto Coelho – portugalski piłkarz
  • Jackson Avelino Coelho – brazylijski piłkarz znany jako Jaja
  • Janine Coelho – portugalska wioślarka
  • José Manuel Ferreira Coelho – brazylijski piłkarz grający na pozycji napastnika
  • Paulo Coelho – brazylijski pisarz i poeta
  • Ruy Coelho – portugalski kompozytor
  • Estádio Elias Natan Coelho – stadion piłkarski w Alvorada, w Brazylii

Wikipedia


coelomatyczny

odnoszący się do wysłanej nabłonkiem mezodermy


SJP.pl


coesyt

minerał, wysokotemperaturowa odmiana kwarcu


SJP.pl


coetzee

[czytaj: KUTs-i] nazwisko


SJP.pl


cofacz

środowiskowo:
1. klawisz na klawiaturze komputera usuwający znak znajdujący się przed kursorem, cofający kursor o jedną pozycję; backspace, Backspace;
2. przycisk cofający wcześniejszą akcję


SJP.pl


cofak

klawisz służący do cofnięcia wózka maszyny do pisania o jeden skok


SJP.pl


cofanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|cofać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɔˈfãɲɛ, AS: cofãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wycofanie n., cofnięcie n., cofka ż.

 czas. cofać ndk., cofnąć dk., wycofywać ndk., wycofać dk.

 przym. cofny

Wiktionary


cofano

forma czasownika.

 (1.1) forma bezosobowa czasu przeszłego od zob. cofać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɔˈfãnɔ, AS: cofãno

Wiktionary


cofać

wykonywać ruch wsteczny


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) przesuwać coś do tyłu, w poprzednie miejsce

 (1.2) odwoływać coś

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (2.1) pot. przesuwać się pojazdem do tyłu

czasownik zwrotny niedokonany cofać się

 (3.1) przesuwać się do tyłu, wracać w poprzednie miejsce

 (3.2) uchylać się, wzdragać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oparzyłem się i natychmiast cofnąłem rękę.

 (1.1) Żeby wyjechać z garażu, musiałem cofnąć samochód.

 (1.2) Jeśli nie spełnisz warunków, to cofnę swoją obietnicę.

 (1.2) Cofam moje oskarżenie, bo źle cię oceniłem.

 (2.1) Kiedy cofałem, zderzyłem się z innym samochodem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɔfat͡ɕ, AS: cofać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wycofanie n., cofanie n., cofnięcie n., cofka ż., zacofanie n.

 czas. wycofywać ndk., cofnąć dk., wycofać dk.

 przym. zacofany

Wiktionary


cofała

wykonywać ruch wsteczny


SJP.pl


coffinit

minerał z gromady krzemianów; krzemian uranu


SJP.pl

Coffinit (koffinit) – minerał z gromady krzemianów. Należy do grupy minerałów rzadkich.

Nazwany na cześć amerykańskiego geologa – Reubena Clare'go Coffina (1886-1972).

Wikipedia


cofka

cofające się spiętrzenie wody


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) meteorol. hydrol. cofnięcie wód u ujcia rzeki wskutek wepchnięcia wody morskiej przez wiatr lub powstanie zatoru lodowego;

Wiktionary

Cofka, cofka powodziowa – podwyższenie lustra wody postępujące w górę biegu cieku, powstające wskutek podnoszenia się stanu wody w zbiorniku końcowym, do którego ów ciek uchodzi – np. w morzu, jeziorze lub w rzece przyjmującej dopływ. Może nastąpić w wyniku spiętrzenia wody przez długotrwałe działanie silnych wiatrów wtłaczających wodę w górę cieku (cofka wiatrowa), w wyniku pojawienia się zatoru lodowego lub działania zapory wodnej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wycofanie n., cofanie n., cofnięcie n., zacofanie n.

 czas. cofać ndk., wycofywać ndk., cofnąć dk., wycofać dk.

 przym. zacofany

Wiktionary


cofkowy

→ cofka


SJP.pl

Patrz:

cofka

cofnik

gatunek pająka z rodziny ukośnikowatych


SJP.pl


cofnąć

1. poruszyć coś do tyłu;
2. wstrzymać lub odwołać coś


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. cofać)

 (1.1) dokonany od|cofać.

czasownik zwrotny dokonany cofnąć się (ndk. cofać się)

 (2.1) wrócić do poprzedniego położenia

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Samo brzmienie jego głosu, jego mechaniczny oddech sprawiały, że chciała się cofnąć. Okiełznała jednak emocje – i odpowiedziała za Pietta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wycofanie n., cofanie n., cofnięcie n., cofka ż.

 czas. wycofać, cofać

Wiktionary


cognac

[czytaj: koniAK] miasto we Francji


SJP.pl

Cognac – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Charente, nad rzeką Charente. Ośrodek produkcji koniaku. Cognac jest podprefekturą departamentu Charente.

Wikipedia


cognomen

[czytaj: kognomen] przydomek


SJP.pl


cogodzinny

odbywający się co godzinę


SJP.pl


cohabitation

[czytaj: koabitaSJĄ, kohabitejszn] koabitacja, kohabitacja;
1. wspólne rządy partii o odmiennych opcjach politycznych;
2. dawniej: współżycie, współdziałanie lub współzamieszkiwanie


SJP.pl


cohen

[czytaj: koen] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cohen – nazwisko
  • osoby noszące nazwisko Cohen / Kohen:
    • Beno Kohen – izraelski prawnik i polityk
    • Edwin Cohen – prawnik amerykański
    • Eli Cohen – pracownik wywiadu izraelskiego
    • Harriet Cohen – brytyjska pianistka
    • Hermann Cohen – niemiecki filozof
    • Harvey R. Cohen – amerykański aktor
    • Leonard Cohen – kanadyjski poeta, pisarz i piosenkarz
    • Marcel Cohen – językoznawca francuski
    • Paul Cohen – matematyk amerykański
    • Ran Kohen (ang. Ran Cohen) – izraelski polityk

Wikipedia


cohenit

minerał, węglik żelaza, niklu i kobaltu, powszechny w składzie meteorytów


SJP.pl

Cohenit – minerał występujący w meteorytach żelaznych. Węglik żelaza, niklu i kobaltu. Twardszy od żelaza, ale bardzo kruchy. Na oszlifowanej powierzchni meteorytu tworzy podłużne, srebrzyste struktury o delikatnie brązowawym odcieniu.

W 1889 r. odkrył go Ernst Weinschenk (1865–1921) w meteorycie Magura. Nazwa minerału upamiętnia niemieckiego badacza meteorytów Emila Cohena (1842–1905).

Wikipedia


cohenowski

[czytaj: koenowski] utrzymany w stylu twórczości Leonarda Cohena, nawiązujący do poezji i piosenek Cohena


SJP.pl


cohousing

[czytaj: kohałs-ing] forma grupowego budowania nieruchomości z wydzieloną przestrzenią do wspólnego użytkowania


SJP.pl


cohousingowy

→ cohousing [czytaj: kohałs-ingowy]


SJP.pl


coiffeuse

Coiffeuse (fr.) - mały fotel z niskim oparciem, zazwyczaj wyplatany lub kryty skórą.

Używany przy układaniu fryzury, pudrowaniu itp.

Pojawił się we Francji w pierwszej połowie XVIII wieku.

Wikipedia


coimbra

[czytaj: kuibra] miasto w Portugalii


SJP.pl

Coimbra (wym. []) – miasto w Portugalii, leżące nad rzeką Mondego, w dystrykcie Coimbra, w regionie Centrum w podregionie Baixo Mondego. Miejscowość jest siedzibą gminy o tej samej nazwie. Pierwsza stolica Królestwa Portugalii, przez wiele lat rezydencja monarchów, miasto narodzin sześciu królów Portugalii, pierwszej dynastii, pierwszego uniwersytetu w kraju.

Wikipedia


coin

[czytaj: kojn]
1. metalowy element przypominający monetę wydawany jako pamiątka lub znak uznania;
2. waluta cyfrowa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Coin – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Page
  • Coin (ang. Coin Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Carroll
  • Challenge coin – rodzaj odznaki wręczanej żołnierzom
  • Counter-insurgency (COIN) – doktryna działań przeciwpartyzanckich

Wikipedia


cointreau

[czytaj: kuanTRO] marka likieru pomarańczowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spoż. francuski likier z gorzkiej pomarańczy;

Wiktionary

Co

Wikipedia


coitus

[czytaj: koitus] stosunek płciowy; kopulacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rzad. med. książk. lub żart. stosunek płciowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na malowidłach w erotycznym crescendo pojawiają się różne pozycje i gry miłosne, sceny we dwoje, troje, fellatio, cunnilingus, coitus a tergo, aż do akrobatycznych pozycji poczwórnych, które są zresztą jedynymi dowodami miłości lesbijskiej znanymi w Pompejach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stosunek płciowy

Wiktionary


cojesienny

powtarzający się każdej jesieni


SJP.pl


cojones

[czytaj: kohones] żartobliwie: jaja (odwaga, śmiałość), zwykle w wyrażeniach: mieć cojones, pokazać cojones


SJP.pl


cokanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|cokać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. cokać

Wiktionary


cokać

potocznie: zadawać pytania


SJP.pl


cokolik

1. zdrobnienie od: cokół;
2. element wystroju wnętrza, płytka nawiązująca do kolorystyki posadzki stanowiąca zabezpieczenie dolnej krawędzi ściany, ułatwiająca utrzymanie czystości


SJP.pl


cokolwieczek

troszkę, odrobinę, bardzo mało


SJP.pl


cokolwiek

1. zaimek nieokreślony (np. Nie wiem, czy to będzie do czegokolwiek potrzebne.);
2. zaimek względny (np. Cokolwiek zrobisz, już nie wygrasz.)


SJP.pl

zaimek

 (1.1) jakakolwiek rzecz, dowolna rzecz

 (1.2) wszystko jedno co; obojętnie który

 (1.3) niezależnie od okoliczności

przysłówek

 (2.1) książk. trochę, nieco

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Jeśli Stany Zjednoczone chciały coś zrobić dla polskich Żydów, to dobrym momentem były lata 1943-44, gdy większość z nich jeszcze żyła i gdy ustami Jana Karskiego Polska o to błagała; teraz ta interwencja jest cokolwiek spóźniona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɔˈkɔlvʲjɛk, AS: cokolvʹi ̯ek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) co bądź, co popadnie, coś

Wiktionary


cokor

gryzoń chomikowaty przystosowany do życia podziemnego, osiągający długość do 30 cm


SJP.pl

Cokor ("Myospalax") – rodzaj ssaków z podrodziny cokorów (Myospalacinae) w obrębie rodziny ślepcowatych (Spalacidae).

Wikipedia


cokołowy

związany z cokołem


SJP.pl


cokołówka

kształtka ceramiczna do budowy cokołów


SJP.pl


cokwartalny

ukazujący się raz na kwartał, przypadający co kwartał itd.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdarzający się co kwartał, powtarzający się co kwartał

Wiktionary


cokół

masywna podstawa kolumny, filara, posągu itd., bądź naśladująca jego formy wyodrębniona podbudowa ściany, również i pilastra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. podstawa pomnika czy rzeźby

 (1.2) archit. najniższa, nadziemna, nieco wysunięta do przodu część budowli, filara lub kolumny

 (1.3) bud. rodzaj wykończenia podłogi przy styku ze ścianą

 (1.4) bud. dolna, murowana część ogrodzenia

 (1.5) techn. metalowa część żarówki lub lampy elektronowej lub bezpiecznika zawierająca końcówki elektrod

 (1.6) techn. podstawa lampy czy jakiegoś urządzenia

Wiktionary

Przykłady cokołów

Cokół ("wł." zoccolo, "niem." sockel) – określenie kilku różnych elementów budowlanych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɔkuw, AS: cokuu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. cokolik m.

 przym. cokołowy

Wiktionary


cola

[czytaj: kola] kola;
1. rodzaj roślin z rodziny ślazowatych;
2. typ słodkiego napoju gazowanego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. kola. (napój)

Wiktionary

Cola, kola – słodki napój gazowany, początkowo wytwarzany z soku z owoców drzewa koli i krzewu koki, zmieszanych z wodą sodową.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Idziesz do McDonalda? Weź mi cheeseburgera i colę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. coca-cola ż., kola

Wiktionary


colargol

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) liter. film. postać misia z animowanej bajki;

Wiktionary

Colargol, Miś Colargol – fikcyjny miś, postać stworzona przez francuską pisarkę Olgę Pouchine (płyty, książeczki, słuchowiska) w latach 50. XX wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dawid bardzo lubi przygody misia Colargola.

 (1.1) Tata zrobił Colargolowi latawiec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlarɡɔl, AS: kolargol

Wiktionary


colascione

[czytaj: kolaszione] dawny instrument muzyczny, prymitywna forma lutni basowej; calascione


SJP.pl


colbert

[czytaj: kolBER] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Edwin Harris Colbert (1905–2001) – amerykański paleontolog
  • Jean-Baptiste Colbert (1619–1683) – francuski polityk
  • Stephen Colbert – amerykański satyryk i aktor
  • Colbert – stacja metra w Lille
  • Colbert (1928) – francuski krążownik ciężki z okresu II wojny światowej
  • „Colbert” – francuski krążownik przeciwlotniczy i rakietowy z okresu powojennego
  • Colbert – jedna z dawnych nazw żaglowca Dar Pomorza
  • Colbert – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Madison
  • Colbert – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Bryan
  • hrabstwo Colbert (ang. Colbert County) – w stanie Alabama

Wikipedia


cole

[czytaj: kola] kola;
1. rodzaj roślin z rodziny ślazowatych;
2. typ słodkiego napoju gazowanego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alphaeus Philemon Cole – amerykański artysta malarz, rytownik i akwaforcista, pedagog
  • Andy Cole – angielski piłkarz
  • Ashley Cole – angielski piłkarz
  • Carlton Cole – angielski piłkarz
  • Chad Cole – amerykański model i aktor
  • Cheryl Cole – brytyjska piosenkarka
  • Chris Cole – profesjonalny skateboarder
  • Christopher Okoro Cole – polityk Sierra Leone
  • Darrell S. Cole – amerykański sierżant
  • Finn Cole – angielski aktor
  • Joe Cole – angielski piłkarz
  • Joe Cole – angielski aktor

Wikipedia


coleman

[czytaj: kolman]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Coleman – miasto w stanie Floryda, w hrabstwie Sumter
  • Coleman – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Randolph
  • Coleman – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Midland
  • Coleman – jednostka osadnicza w stanie Oklahoma, w hrabstwie Johnston
  • Coleman – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Coleman
  • Coleman – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marinette
  • Coleman (ang. Coleman Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Washington
  • Coleman (ang. Coleman Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Holt
  • hrabstwo Coleman (ang. Coleman County) – w stanie Teksas
  • Coleman w Ontario
  • Coleman, Abe (1905-2007) – amerykański sportowiec
  • Coleman, Dabney (ur. 1932) – amerykański aktor

Wikipedia


coleopter

[czytaj: koleopter] samolot pionowego startu i lądowania, którego skrzydło ma kształt pierścienia; koleopter, pierścieniopłat


SJP.pl


coleridge

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Samuel Taylor Coleridge – angielski poeta
  • Coleridge – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Cedar
  • Coleridge (ang. Coleridge Township) – gmina w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Randolph
  • Coleridge (ang. Lake Coleridge) w regionie Canterbury
  • Coleridge (Devon)

Wikipedia


coleslaw

[czytaj: kolesloł lub kolesław] rodzaj surówki warzywnej z dodatkiem majonezu lub sosu winegret; colesław


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) kulin. surówka z szatkowanej kapusty z dodatkiem marchwi, cebuli, czasem jabłka oraz przypraw;

Wiktionary

Coleslaw (wymowa: [koleslo]) – surówka, w której podstawowym składnikiem jest surowa, szatkowana kapusta biała.

W zależności od kraju lub preferencji dodawane są do niej: marchew, jabłko czy ananas. Jako sos używany bywa majonez, musztarda czy ocet. Dodaje się również różne przyprawy i zioła. Od upodobań również zależy przygotowanie, jak i proporcje składników (np. grubość szatki).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W KFC zawsze zamawiam sałatkę coleslaw.

Wiktionary


colesław

[czytaj: kolesław] rodzaj surówki warzywnej z dodatkiem majonezu lub sosu winegret; coleslaw


SJP.pl


colette

[czytaj: koLET] nazwisko


SJP.pl

Co

Wikipedia


colgate

[czytaj: kolgejt] marka koncernu Colgate-Palmolive


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Colgate – pasta do zębów
  • Colgate – miejscowość w Anglii, w hrabstwie West Sussex
  • Colgate-Palmolive – amerykańskie przedsiębiorstwo kosmetyczne

Wikipedia


colgate-palmolive

[czytaj: kolgejt palmoliw] międzynarodowy koncern amerykański


SJP.pl

Colgate-Palmolive Company – amerykański międzynarodowy koncern produkujący artykuły gospodarstwa domowego, mydło, detergenty, pasty i szczoteczki do zębów. Jej siedziba mieści się w Nowym Jorku.

Przedsiębiorstwo powstało w 1928 roku z połączenia spółek Colgate (jej początki sięgają 1806 r.) i Palmolive-Peet. Początkowo nosiło nazwę Colgate-Palmolive-Peet Company, obecną (Colgate-Palmolive Company) przyjęło w 1953 roku.

Wikipedia


colidar

[czytaj: kolidar] laserowy przyrząd do pomiaru odległości; kolidar; dalmierz laserowy


SJP.pl


colin

[czytaj: kolin] obce imię męskie


SJP.pl


colistin

[czytaj: kolistin] nazwa handlowa antybiotyku zawierającego kolistynę; Colymycin


SJP.pl


colitis

[czytaj: kolitis] zapalenie jelita grubego


SJP.pl


coliving

[czytaj: koliwing] wspólne mieszkanie w domu lub mieszkaniu; co-living


SJP.pl


coll.

skrót od: collegit (z łaciny: sczytał, sprawdził - skrót umieszczany np. na świadectwach szkolnych)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = collegium

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uruchomiono w Coll. Maius ambulatorium pediatryczne.

Wiktionary


collab

[czytaj: kolab] środowiskowo: współpraca wielu osób przy danym projekcie


SJP.pl


collage

[czytaj: koLAŻ] kolaż;
1. kompozycja plastyczna z różnych materiałów naklejanych na płótnie lub innym podłożu; papiers collés;
2. technika tworzenia takich kompozycji;
3. mieszanina różnych elementów, stylów, gatunków sztuki itp.;
4. metoda tworzenia takich mieszanin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. zob. kolaż.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • collage (kolaż) – technika artystyczna
  • Collage – warszawska grupa muzyczna, legenda polskiego art rocka
  • college (inna pisownia) – rodzaj szkoły
  • Collage – minialbum amerykańskiego duetu muzycznego The Chainsmokers

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W latach siedemdziesiątych nikt się jej collage'ami nie interesował.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlaʃ, AS: kolaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolaż mrz., kolażysta mos., kolażystka ż.

 przym. kolażowy, collage'owy

 przysł. collage'owo

Wiktionary


collage'owo

przysłówek

 (1.1) w sposób collage'owy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. collage mrz.

 przym. collage'owy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolażowo

Wiktionary


collage'owy

→ collage [czytaj: kolażowy]; kolażowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z collagem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. collage mrz., kolaż mrz.

 przysł. collage'owo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolażowy

Wiktionary


collateral

[czytaj: koLAteral] materiały reklamowe różniące się od tych w środkach masowego przekazu, przydatne w prezentacjach handlowych


SJP.pl


collectanea

zbiór wypisów z dzieł literackich lub naukowych; kolektanea


SJP.pl

Collectanea (z łac. zbierać) - rękopiśmienny lub wydany drukiem zbiór wypisów z utworów literackich lub dzieł naukowych, odnoszących się zwykle do jednego, węziej lub szerzej zakreślonego zagadnienia. Niekiedy stosowana jest łacińska nazwa takiego zbioru, np. "Collectanea Mathematica" czy "Collectanea Theologica".

Wikipedia


collectivum

[czytaj: kolektiwum] w językoznawstwie: rzeczownik, liczebnik lub zaimek wyrażający pojęcie jakiejś zbiorowości, ale mający formę liczby pojedynczej, np. państwo (Nowakowie), sześcioro (strażaków), kilkoro (ludzi); kolektiwum; rzeczownik, liczebnik lub zaimek zbiorowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pewna zbiorowość

Wiktionary


college

[czytaj: koledż lub kolidż] szkoła średnia lub jednostka organizacyjna uniwersytetu w niektórych krajach zachodnich; koledż


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) eduk. część uniwersytetu lub samodzielna szkoła wyższa w krajach anglosaskich;

 (1.2) eduk. szkoła kształcąca nauczycieli języka angielskiego

 (1.3) budynek, w którym mieści się college (1.1-2)

Wiktionary

College (koledż) – określenie związane z różnymi formami wyższej edukacji w krajach anglosaskich, szczególnie w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych, a także w innych krajach zachodnioeuropejskich. Pierwotnie oznaczał miejsce, w którym żyli studenci uniwersytetu. Koledże prowadziły też swoje kursy. Był to tak zwany system kolegialny, wywodzący się z Francji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Henryk nie poszedł do college’u, bo nie było go stać.

 (1.2) Na ścianie college’u pojawiły się zacieki.

Wiktionary


collegit

z łaciny: sczytał, sprawdził - skrót umieszczany np. na świadectwach szkolnych


SJP.pl


collegium

[czytaj: kollegium]; kolegium; z łaciny:
1. grupa osób wspólnie czymś zarządzających, stanowiąca radę, wspólnie pracująca nad czymś; collegium (dawniej);
2. zebranie grupy osób, narada zespołu;
3. szkoła dla młodzieży z domów najczęściej szlacheckich, połączona z internatem (bursą, konwiktem);
4. w średniowieczu: zakład związany z uniwersytetem; od XVI wieku określenie stosowane do szkół średnich prowadzonych najczęściej przez zakonników (zakony pijarów, jezuitów) lub zgromadzenie kanoników;
5. budynek mieszkalny (bursa) dla studentów i profesorów


SJP.pl


colleoni

[czytaj: koleOni] nazwisko


SJP.pl


collie

[czytaj: koli] owczarek szkocki;
1. rasa dużych szkockich psów pasterskich; zwierzęta o podłużnych, wąskich pyskach, długiej, jedwabistej sierści maści biało-żółto-czarnej oraz o wysokich nogach;
2. pies rasy o tej samej nazwie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • collie, owczarek szkocki – rasa psa zaliczana do grupy psów pasterskich. Wywodzi się ze Szkocji. Współcześnie dzielona jest na 2 odrębne rasy:
    • owczarek szkocki krótkowłosy (collie krótkowłosy)
    • owczarek szkocki długowłosy (collie długowłosy)
  • Collie – miasto w Australii
  • bearded collie
  • border collie

Wikipedia


collins

[czytaj: KOlinz] nazwisko, m.in. William Wilkie Collins (1824-1889) - pisarz angielski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Allen Collins – amerykański muzyk
  • Bud Collins – amerykański dziennikarz
  • Danielle Collins – amerykańska tenisistka
  • Eileen Marie Collins – amerykańska astronautka
  • Francis Collins – genetyk amerykański
  • Kim Collins – sprinter z Saint Kitts i Nevis
  • Lauren Collins – kanadyjska aktorka
  • Joan Collins – brytyjska aktorka
  • Judy Collins – amerykańska piosenkarka
  • Michael Collins
    • Michael Collins – astronauta amerykański
    • Michael Collins – polityk irlandzki, twórca IRA.

Wikipedia


colloquium

[czytaj: kollokwium] przestarzałe: kolokwium


SJP.pl


collége

[czytaj: koledż lub kolidż] szkoła średnia lub jednostka organizacyjna uniwersytetu w niektórych krajach zachodnich; koledż


SJP.pl


colman

[czytaj: kołlmen] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Colman – miasto w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Moody
  • Colman (ang. Colman Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Moody

Wikipedia


colmar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miejscowość we Francji, w regionie Grand Est;

Wiktionary

Colmar (niem. "Kolmar") – gmina we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Górny Ren (departament 68), którego jest stolicą. Tradycyjny ośrodek przemysłu włókienniczego. Colmar jest również dużym ośrodkiem produkcji wina, znajduje się tu centrum kontroli apelacji gatunków produkowanych w Alzacji. Miasto znajduje się obniżeniu między masywem Wogezów a Renem.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kolmarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Kolmar

Wiktionary


colog

symbol cologarytmu (kologarytmu); clg


SJP.pl


cologarytm

[czytaj: kologarytm] liczba przeciwna do logarytmu danej liczby (symbol: clg, colog); kologarytm


SJP.pl


colombina

[czytaj: kolombina] w komedii dell'arte: jedna z głównych postaci, partnerka arlekina; kolombina


SJP.pl


colombo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Colombo – miasto w Brazylii, w stanie Paraná
  • Kolombo (Colombo) – miasto w Sri Lance, dawna stolica tego kraju
  • Columbo – serial TV o poruczniku Columbo

Wikipedia


colon

[czytaj: koLON] colón;
1. jednostka monetarna Kostaryki (1 colon = 100 centymów);
2. jednostka monetarna Salwadoru (1 colon = 100 centavos)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) monet. waluta Salwadoru i Kostaryki;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Colon – osada (buurt) w Willemstadzie
  • Colon – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie St. Joseph
  • Colon – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Saunders
  • Colon (ang. Colon Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie St. Joseph
  • colon – w anatomii stawonogów część jelita tylnego owadów
  • Colon – w anatomii kręgowców termin odnoszący się do okrężnicy lub całości jelita grubego
  • Colon kostarykański – jednostka monetarna Kostaryki
  • Colón
  • Kolon

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈlɔ̃n, AS: kolõn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) CRC

Wiktionary


colonel

[czytaj: KOlonel, koloNEL] w niektórych armiach odpowiednik pułkownika; kolonel


SJP.pl


colorado

[czytaj: kolorado]
1. stan w USA; Kolorado;
2. rzeka w USA; Kolorado;
3. wyżyna w Górach Skalistych; Kolorado;
4. rzeka w Argentynie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Colorado (hiszp. Río Colorado) – rzeka
  • Colorado – miasto i gmina w stanie Parana
  • Colorado – miasto i gmina w stanie Rio Grande do Sul
  • Colorado – angielska nazwa stanu Kolorado
  • Colorado (ang. Colorado River) – rzeka w stanie Teksas
  • Colorado (ang. Colorado Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Lincoln
  • Colorado (ang. Colorado County) – hrabstwo w stanie Teksas
  • Colorado City
  • Colorado Desert – angielska nazwa Pustyni Kolorado
  • Colorado Plateau – angielska nazwa Wyżyny Kolorado
  • Colorado River – angielska nazwa rzeki Kolorado
  • Colorado Springs – miasto w stanie Kolorado

Wikipedia


colorpoint

[czytaj: kolorpojnt] rasa kota powstała w wyniku krzyżowania kotów perskich z kotami syjamskimi; kolorpoint, kot himalajski


SJP.pl


colosseum

[czytaj: koloseum] największy starożytny amfiteatr rzymski, zbudowany przez cesarzy z dynastii Flawiuszów; Koloseum


SJP.pl

Colosseum – brytyjska grupa jazzrockowa istniejąca od 1968 do 1971 r.; ze względu na to, że wszyscy muzycy grali już uprzednio w różnych zespołach i osiągali sukcesy, trzeba ją rozpatrywać także jako supergrupę. Była to pierwsza w pełni jazzrockowa grupa na świecie.

Wikipedia


colowy

→ cola [czytaj: kolowy]; kolowy


SJP.pl


colstok

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. colsztok.

Wiktionary


colsztok

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. metr (składany), miarka, przymiar, calówka

Wiktionary


colt

[czytaj: kolt]
1. sześciostrzałowy rewolwer bębenkowy; Kolt;
2. marka broni;
3. model samochodu marki Mitsubishi


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Samuel Colt – amerykański konstruktor broni
  • Colt – miasto w USA, w stanie Arkansas, w hrabstwie St. Francis
  • Colt – marka rewolweru, karabinu lub pistoletu
  • Colt – Colt's Manufacturing Company – amerykańska firma zbrojeniowa
  • Colt (koń) – po angielsku lub w żargonie koniarzy samiec konia w wieku 1 – 3 lat
  • Colt – model samochodu Mitsubishi

Wikipedia


coltrane

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • John Coltrane – amerykański muzyk
  • Robbie Coltrane – brytyjski aktor
  • Coltrane (album 1957)
  • Coltrane (album 1962)

Wikipedia


columbia

[czytaj: kalambja]
1. prom kosmiczny
2. stan i miasto w Kanadzie
3. szczyt w Kanadzie
4. rzeka w Kanadzie i USA; Kolumbia


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Columbia – personifikacja i poetyckie określenie (XIX wiek) kontynentu północnoamerykańskiego
  • Columbia – wahadłowiec kosmiczny NASA
  • Columbia – superkomputer zainstalowany w NASA w 2004
  • District of Columbia – dystrykt stołeczny w Stanach Zjednoczonych
  • Columbia University – amerykański uniwersytet
  • Columbia Broadcasting System (CBS) – jedna z głównych amerykańskich stacji radiowych i telewizyjnych
  • Columbia Records – najstarsza na świecie przedsiębiorstwo fonograficzne
  • Columbia Pictures – wytwórnia filmowa
  • Columbia Center – budynek w Seattle
  • Columbia – przylądek w Kanadzie, na Wyspie Ellesmere’a
  • Columbia – dawna nazwa samolotów Cessna
  • Columbia – moduł dowodzenia w Apollo 11

Wikipedia


columbo

Columbo – amerykański kryminalny serial telewizyjny, emitowany w USA w latach 1968–1978 (45 odcinków) i 1989–2003 (24 odcinki). Rolę główną grał Peter Falk. W Polsce serial wyświetlany był po raz pierwszy przez TVP w latach 70. (pod tytułem "Colombo"), a następnie powtarzany przez wiele stacji.

Wikipedia


columbus

[czytaj: kolambes]
1. miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Ohio;
2. miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Georgia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Ohio;

Wiktionary

Columbus – miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Ohio, położona w środkowej części stanu, u zbiegu rzek Scioto i Olentangy. Stolica hrabstwa Franklin. Według danych z 2021 roku liczyła 907,3 tys. mieszkańców, oraz ponad 2,1 mln mieszkańców w obszarze metropolitalnym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od końca XIX wieku Columbus przeżywało gwałtowny rozwój przemysłu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kolumb mos., Kolumbowie mos.

Wiktionary


columella

[czytaj: kolumela] rzymski agronom (4-70 n.e.); Kolumela


SJP.pl

Lu

Wikipedia


colymycin

[czytaj: kolimyc-in] nazwa handlowa antybiotyku zawierającego kolistynę; Colistin


SJP.pl


colón

[czytaj: koLON] colon;
1. jednostka monetarna Kostaryki (1 colón = 100 centymów);
2. jednostka monetarna Salwadoru (1 colón = 100 centavos)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Colón – miasto w prowincji Buenos Aires
  • Colón – miasto w prowincji Entre Ríos
  • Colón – departament
  • Colón – miasto
  • Colón – miasto
  • Colón – miasto
  • Colón – miasto
  • Colón – miasto
  • Colón – prowincja
  • Colón – miasto
  • Colón – miasto
  • Diego Colón – syn Krzysztofa Kolumba, admirał

Wikipedia


com

[czytaj: kom] domena internetowa przeznaczona dla firm komercyjnych


SJP.pl

zaimek

 (1.1) zaimek względny co z końcówką czasownikową

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Centrum Operacji Morskich
  • Component Object Model
  • COM – rozszerzenie plików wykonywalnych
  • Oznaczenie portu RS-232 na komputerach PC
  • COM – japoński magazyn o mandze
  • .com – domena internetowa
  • COM – identyfikator aktów przygotowawczych Komisji Europejskiej zawierających m.in. wnioski i inne akty przyjęte w ramach procedury ustawodawczej
  • Złącze COM – port szeregowy w komputerze
  • COM – kod ISO 3166-1 alfa-3 dla Komorów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Com powiedział, to zrobię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɔ̃m, AS: cõm

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

 etymn|co|-m.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== com (język angielski.) ==

wymowa.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-com.wav.

znaczenia.

skrót

 (1.1) = committee → komitet, komisja

 (1.2) = communication → komunikacja

 (1.3) = commercial → komercyjny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

 etymn|co|-m.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== com (język angielski.) ==

wymowa.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-com.wav.

znaczenia.

skrót

 (1.1) = committee → komitet, komisja

 (1.2) = communication → komunikacja

 (1.3) = commercial → komercyjny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


comarch

Co

Wikipedia


comber

1. część mięsa zwierząt łownych z okolicy lędźwiowo-krzyżowej; pieczeń z tego mięsa
2. tłustoczwartkowa zabawa ludowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. mięso z grzbietu niektórych zwierząt

 (1.2) kulin. pieczeń z combra (1.1)

 (1.3) kulin. rodzaj ciasta z polewą czekoladową i posypką z migdałów i orzechów

 (1.4) daw. zabawa przekupek w tłusty czwartek, zapusty; Gloger.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • comber – część zwierzęcej półtuszy
  • comber – nazwa zabawy ludowej organizowanej w tłusty czwartek w niektórych regionach Polski
  • Comber – miasto w Irlandii Północnej (Wielka Brytania)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za upieczenie combra odpowiadał ksiądz kapelan.

 (1.2) Ugoszczono ich jelenim combrem i dobrym winem.

 (1.3) Upieczony przez Hildzię czekoladowy comber zniknął w try miga.

 (1.4) […] kto zaś z dystyngwowanych niewiadomy nadjechał albo nadszedł na ten comber, wolał się opłacić niż po błocie, a jeszcze z babami, skakać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɔ̃mbɛr, AS: cõmber

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. comberek mrz.

 przym. combrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) babski comber

Wiktionary


combi

[czytaj: kombi] kombi;
1. rodzaj przedłużonego nadwozia samochodowego przystosowanego do przewożenia osób bądź towarów;
2. samochód o typie nadwozia o takiej samej nazwie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Combi Coupé – typ nadwozia stworzony przez Saaba
  • Gianpiero Combi – włoski piłkarz, mistrz świata z roku 1934, olimpijczy
  • Kombi

Wikipedia


combiwar

[czytaj: kombiwar] wielofunkcyjne urządzenie elektryczne do przygotowywania posiłków; kombiwar


SJP.pl


combo

[czytaj: kombo] kombo;
1. kilkuosobowy zespół jazzowy;
2. urządzenie łączące cechy dwóch lub więcej typów urządzeń;
3. potocznie: połączenie, kombinacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) urządzenie pełniące dwojaką funkcję

 (1.2) pot. kumulacja wydarzeń dobrych lub nieprzyjemnych

 (1.3) środ. sport. w kolarstwie przełajowym zsiadanie, bieg, a następnie ponowne wsiadanie na rower

 (1.4) środ. wśród użytkowników gier wideo kombinacja zagrań, dzięki której otrzymuje się więcej punktów, bonus itd., np. sekwencja ciosów

Wiktionary

Combo (ang. "combined" – połączony) – potoczna nazwa urządzenia elektrycznego, elektronicznego lub komputerowego łączącego w sobie różne funkcje, np. telewizora i magnetowidu lub nagrywarki CD-RW i czytnika płyt DVD.

Nazwa ta odnosi się także do połączonych ruchów hit combo w bijatykach komputerowych. Jest także określeniem na połączenie kilku trików w sportach, takich jak skateboarding czy pen spinning.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ale miałem dziś combo – najpierw poślizgnąłem się w kuchni i upadłem, a potem – gdy wstawałem – uderzyłem głową o otwartą szafkę.

 (1.2) Mój narzeczony trafił wczoraj combo – rano znalazł na chodniku dychę, a wieczorem dostał od kumpla grę, o której marzył.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.3) rzecz. kombos

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) kombo, kombos

Wiktionary


combowy

→ combo [czytaj: kombowy]


SJP.pl


combrowy

przymiotnik

 (1.1) związany z combrem, odbywający się w tłusty czwartek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɔ̃mˈbrɔvɨ, AS: cõmbrovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. comber mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tłustoczwartkowy

Wiktionary


combrzyć

dawniej: targać, szarpać; cąbrzyć


SJP.pl


comeback

[czytaj: kamBEK] come back;
1. triumfalny powrót do życia publicznego, odzyskanie popularności po okresie zapomnienia;
2. ponowne wystawienie sztuki teatralnej, wyświetlenie filmu itp. po długiej przerwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) muz. wznowienie działalności artystycznej po dłuższej nieobecności na estradzie

 (1.2) muz. odzyskanie popularności przez artystę lub zespół

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) come back

Wiktionary


comes

[czytaj: komes] wyższy urzędnik dworu w dawnej Polsce; komes


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. wyższy urzędnik w starożytnym Rzymie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komes

Wiktionary


comics

[czytaj: komiks] dawniej, przed spolszczeniem: historia wydawana jako osobna broszura lub zamieszczana np. w czasopismach, przedstawiona za pomocą obrazków, opatrzonych m.in. w dialogi postaci, narrację; pojedyncza broszura takiej historii; sztuka tworzenia takich historii; komiks


SJP.pl


comiesięcznie

przysłówek

 (1.1) każdego miesiąca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Biuro wypłaca Cześkowi comiesięcznie pięćset dolarów.

 (1.1) Latika dostaje comiesięcznie wsparcie od swojej wspólnoty wyznaniowej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. comiesięczny

 przysł. co miesiąc

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) co miesiąc, miesięcznie

Wiktionary


comiesięczny

ukazujący się raz w miesiącu, przypadający co miesiąc itp.; miesięczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający miejsce co miesiąc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hymn szkoły śpiewamy na comiesięcznym apelu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. miesięczny

 rzecz. miesięczny mrz.

 przysł. co miesiąc, comiesięcznie

Wiktionary


cominutowy

odbywający się co minutę


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) powtarzający się co jedną minutę

Wiktionary


commedia

[czytaj: komMEdja] widowisko, przedstawienie teatralne w średniowiecznych Włoszech


SJP.pl


commercial

[czytaj: komerszjal] reklamówka emitowana w telewizji, radiu lub kinie


SJP.pl


commodore

[czytaj: KOmodor] marka komputerów domowych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Commodore – marka komputerów
  • commodore – stopień wojskowy
  • Commodore Format – gazeta komputerowa

Wikipedia


common

[czytaj: komen] powszechnie obowiązujący, obiegowy


SJP.pl

Common, wcześniej Common Sense, właśc. Lonnie Rashid Lynn Jr. (ur. 13 marca 1972 w Chicago w stanie Illinois) – amerykański raper i aktor.

Wikipedia


commonwealth

[czytaj: KOmonłels] ang. Commonwealth of Nations, Wspólnota Narodów - związek byłych kolonii brytyjskich na zasadzie prawnej równości niepodległych państw członkowskich uznających za głowę państwa i całego związku monarchę brytyjskiego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wspólnota Narodów (the Commonwealth) – organizacja międzynarodowa
  • Commonwealth of Australia, pol. Wspólnota Australii, formalna nazwa Australii
  • Republika Angielska (Commonwealth of England) – byt państwowy obejmujący Anglię, istniejący w latach 1649-1660
  • Commonwealth – jednostka osadnicza w USA, w stanie Wirginia
  • Commonwealth – miasto w USA, w stanie Wisconsin
  • Commonwealth – stacja metra w Singapurze

Wikipedia


communio

[czytaj: komMUnio] śpiew liturgiczny w czasie rozdzielania komunii, złożony z antyfony oraz fragmentów psalmów


SJP.pl

Co

Wikipedia


community

1. wspólnota ludzka
2. grupa społeczna, w której na plan pierwszy wysuwa się wspólnota interesów i wartości, a wewnętrzne podziały i zróżnicowania są mniej istotne


SJP.pl

Community (2009–2015) – amerykański serial komediowy nadawany przez stację NBC od 17 września 2009 roku do 2 czerwca 2015 roku. W Polsce nadawany od 29 sierpnia 2011 roku na kanale Fox Polska.

10 maja 2013 NBC przedłużyło serial o piąty sezon.

9 maja 2014 roku, stacja NBC oficjalnie ogłosiła anulowanie serialu Community, 6 sezon został nagrany przez Yahoo! Screen

Wikipedia


como

1. jezioro we Włoszech;
2. miasto we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. polodowcowe jezioro we Włoszech, w Lombardii;

 (1.2) geogr. miasto we Włoszech, w Lombardii, stolica prowincji Como (1.3);

 (1.3) geogr. adm. prowincja w północnych Włoszech, w Lombardii;

Wiktionary

Como – miasto we Włoszech, w regionie Lombardia, stolica prowincji Como, przy granicy ze Szwajcarią. Miasto znajduje się nad jeziorem o tej samej nazwie, zwanym również Lario lub Lago di Como.

Według danych na rok 2015 miasto zamieszkiwało 84,394 osób, 2,300 os./km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Był to Komasek, to jest Włoch z okolic jeziora Como na pograniczu ze Szwajcarią, a więc siłą rzeczy znać musiał architekturę Lombardii i Mediolanu, co się w jego twórczości mocno uwidoczniło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Komasek mos.

 przym. komaski

Wiktionary


comodo

1. określenie wykonawcze: swobodnie, naturalnie, bez przymusu;
2. gatunek gada z rodziny waranów, największa współcześnie żyjąca jaszczurka; Waran z Komodo


SJP.pl


compact

kompakt;
1. płyta kompaktowa;
2. odtwarzacz kompaktowy;
3. produkt zawierający kilka elementów we wspólnej obudowie lub opakowaniu;
4. nieduży samochód osobowy średniej klasy;
5. kosmetyk wielofunkcyjny;
6. muszla klozetowa wraz ze stojącą bezpośrednio na niej spłuczką


SJP.pl


company

[czytaj: KOMpany] spółka handlowa


SJP.pl


compaq

[czytaj: kompak] amerykańska marka komputerów osobistych i firma


SJP.pl

Co

Wikipedia


comparativus

[czytaj: komparatiwus] komparatiwus, komparatyw; w językoznawstwie:
1. stopień wyższy przysłówka lub przymiotnika;
2. przymiotnik lub przysłówek w stopniu wyższym


SJP.pl


compendium

[czytaj: kompendium] dzieło zawierające zbiór lub zarys podstawowych wiadomości z określonej dziedziny wiedzy; kompendium


SJP.pl


comphet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) socjol. obowiązkowa heteroseksualność rozumiana jako praktykowana z przyzwyczajenia norma społeczna zakładająca, że heteroseksualizm jest domyślny i najbardziej wartościowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele osób zwyczajnie zaprzestaje eksploracji siebie, żeby żyć w zgodzie z comphetem i zwyczajnie mieć spokój.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obowiązkowa heteroseksualność, obowiązkowy heteroseksualizm

Wiktionary


compiègne

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto we Francji, miejsce podpisania zawieszeń broni w dwóch wojnach światowych;

Wiktionary

Compiègne () – miasto i gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Oise, nad rzeką Oise. Compiègne jest podprefekturą departamentu Oise.

W Compiègne doszło do wielu ważnych wydarzeń historycznych:

W tamtejszym Musée national de la voiture et du tourisme znajduje się samochód elektryczny La Jamais Contente, na którym Camille Jenatzy przekroczył w 1899 r. po raz pierwszy prędkość 100 km/h.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. kompieński

Wiktionary


complok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. partacz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bazger, ciachrocz, dudra, pyprok; gw. Śląsk Cieszyński niszczyż

Wiktionary


compluvium

[czytaj: kompluwium] czworokątny otwór w dachu starożytnego domu etruskiego i rzymskiego; kompluwium


SJP.pl

Compluvium – prostokątny otwór w dachu nad atrium w domach etruskich i rzymskich. Służył do zbierania wody w impluvium i oświetlania wnętrza. W domach etruskich dodatkowo pozwalał na odprowadzenie dymu znad paleniska.

Wikipedia


compositum

[czytaj: kompoz-itum] w językoznawstwie, z łaciny: złożenie


SJP.pl


compound

[czytaj: komPAŁND] tworzywo konstrukcyjne


SJP.pl


compton

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Compton – miejscowość w hrabstwie Berkshire (Anglia)
  • Compton – miejscowość w hrabstwie Derbyshire (Anglia)
  • Compton (Guildford) – miejscowość w hrabstwie Surrey (Anglia)
  • Compton (Plymouth) – miejscowość w hrabstwie Devon (Anglia)
  • Compton – miejscowość w South Hams, w hrabstwie Devon (Anglia)
    • Compton – zamek średniowieczny w Anglii
  • Compton – miejscowość w hrabstwie Staffordshire (Anglia)
  • Compton (Test Valley) – miejscowość w hrabstwie Hampshire (Anglia)
  • Compton (Waverley) – miejscowość w hrabstwie Surrey (Anglia)
  • Compton – miejscowość w hrabstwie West Sussex (Anglia)
  • Compton – miejscowość w hrabstwie West Midlands (Anglia)
  • Compton – miejscowość w hrabstwie West Yorkshire (Anglia)

Wikipedia


computerworld

Computerworld – dwumiesięcznik (wcześniej w pewnych okresach – dwutygodnik) menedżerów i informatyków, ukazujący się w latach 1990–2021, poświęcony technologiom informatycznym oraz zarządzaniu. Wydawany był przez wydawnictwo IDG Poland SA (w roku 1990 przez spółkę ComPress). Jednocześnie jest to portal internetowy związany z informatyką.

Wikipedia


comte

[czytaj: kąt lub komt] z francuskiego: hrabia


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adela Comte-Wilgocka – polska śpiewaczka
  • Alfred Comte – szwajcarski pionier lotnictwa
  • Auguste Comte – francuski filozof
  • Charles Comte – francuski profesor
  • Avesnes-le-Comte
  • Baons-le-Comte
  • Béville-le-Comte
  • Bourg-le-Comte
  • Braine-le-Comte
  • Brie-Comte-Robert
  • Comté
  • Courcelles-le-Comte

Wikipedia


comtesse

[czytaj: kąTES lub komTES] z języka francuskiego: hrabina


SJP.pl


comtois

[czytaj: kątła] rasa koni zimnokrwistych pochodząca z Francji


SJP.pl

Comtois – rasa koni zimnokrwistych pochodząca z Francji.

Wikipedia


comunero

[czytaj: komunero]
1. w koloniach Ameryki Południowej XVIII w. : uczestnik antyhiszpańskich powstań;
2. kastylijski uczestnik powstania przeciwko rządom Karola V w XVI w.


SJP.pl


conan

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Conan – antologia opowiadań o Conanie Barbarzyńcy autorstwa Roberta E. Howarda
  • Conan Barbarzyńca – postać literacka z utworów Roberta E. Howarda
  • Conan Antonio Motti – fikcyjna postać z Gwiezdnych wojen
  • Conan Edogawa – fikcyjny detektyw z japońskiej mangi
  • Conan – miejscowość we Francji
  • Conan I Krzywy
  • Conan II Bretoński
  • Conan III Gruby
  • Conan IV Młodszy
  • Conan Barbarzyńca – film z 1982 roku
  • Conan Niszczyciel – film z 1984 roku
  • Conan Awanturnik – serial animowany (1992–1993)

Wikipedia


concacaf

[czytaj: konkakaf] jedna z sześciu kontynentalnych federacji piłkarskich, obejmująca kraje Ameryki Północnej i Środkowej


SJP.pl

The Confederation of North, Central America and Caribbean Association Football, CONCACAF (Konfederacja Piłki Nożnej Ameryki Północnej, Środkowej i Karaibów) – jedna z sześciu kontynentalnych konfederacji piłkarskich wchodzących w skład FIFA założona 18 września 1961 w Meksyku. Zrzesza obecnie 41 federacji narodowych, z czego 6 nie należy do FIFA (stan z 10 stycznia 2013). Siedziba władz organizacji mieści się w Miami na terenie Stanów Zjednoczonych.

Wikipedia


concertgebouw

[czytaj: konSERTchebał] instytucja muzyczna w Amsterdamie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Concertgebouw – sala koncertowa w Amsterdamie
  • Concertgebouw – kompleks kulturalny w Brugii
  • Concertgebouw De Vereeniging – sala koncertowa w Nijmegen
  • Concertgebouw Haarlem – dawna nazwa filharmonii w Haarlem

Wikipedia


concertina

[czytaj: konczertina] odmiana harmonii ręcznej z klawiaturą guzikową, pierwowzór bandoneonu; koncertyna


SJP.pl


concertino

[czytaj: konczertino]
1. mały koncert solowy z towarzyszeniem orkiestry
2. grupa instrumentów solowych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Concertino – utwór muzyczny, miniatura koncertowa
  • Concertino – grupa instrumentów solowych w concerto grosso.
  • Concertino – radioodbiornik

Wikipedia


concerto

[czytaj: konczerto]
1. muzyka: koncert;
2. forma muzyczna charakterystyczna dla baroku


SJP.pl


conchiglione

[czytaj: konkilione]
1. makaron w kształcie muszli;
2. danie z takiego makaronu


SJP.pl


conchiglioni

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kulin. włoski makaron w kształcie dużych muszli, podawany z farszem;

Wiktionary

Conchiglioni ("conchiglie"), nazywany również "Jumbo Shells" – krótki makaron o dużych wymiarach i rowkowanej powierzchni. Ma kształt muszli ślimaka porcelanki.

Podawany najczęściej z nadzieniem wewnątrz, jako danie obiadowe lub kolacyjne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na obiad jedliśmy conchiglioni ze szpinakiem i serem ricotta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ŋʲciˈlʲjɔ̇̃ɲi, AS: kõŋʹḱilʹi ̯o̊̃ńi

Wiktionary


concierge

[czytaj: kąsJERŻ] konsjerż, dozorca


SJP.pl


conciergerie

[czytaj: konsjerŻRI] część paryskiego zamku królewskiego Palais de la Cité


SJP.pl

Conciergerie, dawniej część Pałacu de la Cité (dosłownie: stróżówka, z fr. "concierge" - stróż, dozorca) – budowla o charakterze obronnym, która znajduje się na wyspie Cité w centrum starego Paryża. Współcześnie jest jednym ze skrzydeł Pałacu Sprawiedliwości.

Wikipedia


concitato

[czytaj: konczitato] określenie wykonawcze: z podnieceniem, burzliwie


SJP.pl


concord

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Concord – geograficzna nazwa dzielnicy w Sydney
  • Concord – jednostka osadnicza w stanie Alabama, w hrabstwie Jefferson
  • Concord – miejscowość w stanie Arkansas, w hrabstwie Cleburne
  • Concord – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Contra Costa
  • Concord – miejscowość w stanie Georgia, w hrabstwie Pike
  • Concord – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Morgan
  • Concord – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Lewis
  • Concord – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Middlesex
  • Concord – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie Jackson
  • Concord – jednostka osadnicza w stanie Missouri, w hrabstwie St. Louis
  • Concord – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Dixon
  • Concord – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Erie

Wikipedia


concorde

[czytaj: kąKORD albo KONkord]
1. marka samolotów;
2. model samochodu marki Chrysler


SJP.pl

Concorde – naddźwiękowy samolot pasażerski o napędzie turboodrzutowym, realizacja idei transportu naddźwiękowego. Powstał jako produkt międzynarodowego porozumienia między Francją i Wielką Brytanią przy udziale państwowych konsorcjów lotniczych Aérospatiale i British Aircraft Corporation. Jego pierwszy oblot odbył się w 1969 roku, a siedem lat później miało miejsce wprowadzenie do służby trwającej 27 lat. Drugi naddźwiękowy pasażerski seryjny odrzutowiec świata zbudowany na świecie po Tu-144.

Wikipedia


concordia

[czytaj: konkordia]
1. nazwa wielu miejscowości, głównie w krajach latynoskich;
2. nazwa kilku klubów sportowych;
3. w mitologii rzymskiej: personifikacja Zgody, bogini czuwająca nad stosunkami wewnętrznymi w państwie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Concordia – departament
  • Concordia – miasto
  • Concordia – miejscowość w Saint-Martin
  • Concordia – osada (buurt) na wyspie Sint Eustatius
  • Concordia – miasto w departamencie Antioquia
  • Concordia – miasto w departamencie Magdalena
  • Concordia – miasto i gmina w stanie Sinaloa
  • Concordia – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Cloud
  • Concordia – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Lafayette
  • Concordia – jednostka osadnicza w stanie New Jersey, w hrabstwie Middlesex
  • Concordia (ang. Concordia Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Des Moines
  • Concordia (ang. Concordia Parish) – w stanie Luizjana

Wikipedia


concordy

[czytaj: konkordy]
1. rodzaj spodni z mocnej tkaniny lub skóry, używanych przez narciarzy, motocyklistów itp.;
2. rodzaj sportowych butów do koszykówki


SJP.pl


condicionalis

[czytaj: kondic-ionalis] warunkowy tryb czasownika


SJP.pl


condicionaliter

[czytaj: kondicjonaliter] warunkowo, pod warunkiem


SJP.pl


condillac

[czytaj: kądiJAK albo kondiJAK] nazwisko, m.in. Étienne Bonnot de Condillac (1715-1780) - filozof francuski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Condillac – miejscowość i gmina we Francji
  • Étienne de Condillac – filozof francuski epoki oświecenia

Wikipedia


conditionalis

[czytaj: konditionalis] w językoznawstwie: tryb warunkowy w odmianie czasownika


SJP.pl


conditionaliter

[czytaj: konditjoNAliter] z łaciny: pod warunkiem, warunkowo; kondycjonalnie


SJP.pl


conditioner

[czytaj: konDYszyner] odżywka do włosów


SJP.pl


condo

1. związany z condohotelem;
2. potocznie: condohotel


SJP.pl

Condo (od condominium – z con- „współ-”, dominium „panowanie”) – system własności nieruchomości, w którym osoby prywatne są właścicielami poszczególnych lokali w budynku oraz udziału we własności części wspólnych, takich jak korytarze, windy czy przynależne tereny zielone.

Wikipedia


condohotel

[czytaj: kondohotel] hotel, którego pokoje są własnością różnych osób


SJP.pl

Co

Wikipedia


condoleezza

[czytaj: kondoliza] obce imię żeńskie


SJP.pl


condominium

[czytaj: kondominium] kondominat, kondominium;
1. wspólne rządy dwóch lub kilku państw nad jakimś krajem; współpanowanie, współrządzenie;
2. terytorium znajdujące się pod wspólną władzą dwu lub kilku państw


SJP.pl


condon

Condon – miasto w amerykańskim stanie Oregon, siedziba administracyjna hrabstwa Gilliam.

Wikipedia


conductus

[czytaj: konduktus] średniowieczna pieśń z łacińskim tekstem; konduktus


SJP.pl

Ko

Wikipedia


conduplicatio

[czytaj: konduplikatio] figura stylistyczna polegająca na rozpoczynaniu nowego wersu wyrazem, który znajdował się na końcu wersu poprzedniego; anadiploza


SJP.pl


condé

[czytaj: kąDE] francuski ród książęcy; Kondeusze, Kondeuszowie


SJP.pl

Condé – miejscowość i gmina we Francji, w Regionie Centralnym, w departamencie Indre.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 228 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 10 osób/km² (wśród 1842 gmin Regionu Centralnego Condé plasuje się na 912. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 565.).

Wikipedia


confer

[czytaj: konfer] z łaciny: porównaj; skrót: cf., umieszczany najczęściej w glossach


SJP.pl

Confer (skrót cf.; dosł. „porównaj”) – wyraz łaciński oraz skrót używany głównie w pracach akademickich oznaczający wskazówkę, by porównać coś z jakimś innym elementem, lub sygnalizujący odwołanie się do innego materiału.

W literaturze naukowej skrót "cf." jest używany w wielu językach narodowych, m.in. angielskim, francuskim, hiszpańskim. W języku angielskim zapisywany bywa także bez kropki (tj. jako "cf").

Wikipedia


confetti

[czytaj: konfeti, konfetti] kolorowe, drobniutkie, papierowe krążki, używane do obsypywania uczestników balu; konfetti


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zob. konfetti.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈfɛttʲi, AS: kõnfettʹi

Wiktionary


config

[czytaj: konfig] w informatyce:
1. plik komputerowy zawierający podstawowe ustawienia systemu operacyjnego;
2. konfiguracja programu, systemu operacyjnego, jądra systemu itp.


SJP.pl


confiteor

[czytaj: konfiteor] z łaciny: spowiadam się; nazwa modlitwy wypowiadanej na początku mszy świętej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. rodzaj modlitwy mający charakter spowiedzi

 (1.2) przen. szczere wyznanie czegoś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Confiteor – esej Stanisława Przybyszewskiego, manifest polskiego modernizmu
  • Confiteor – pierwsze słowa modlitwy, spowiedzi powszechnej

Wikipedia


conga

[czytaj: konga] konga;
1. afrykański instrument muzyczny, bęben jednomembranowy, na którym gra się rękoma;
2. taniec południowoamerykański pochodzący z Afryki, tańczony zbiorowo w rytm uderzeń w congę (bębenek)


SJP.pl


coniedzielny

powtarzający się każdej niedzieli


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dziejący się co niedzielę, następujący w każdą niedzielę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już tylko 34 proc. Polaków uczestniczy w coniedzielnej Eucharystii i jest to najniższy wynik w całej historii pomiarów CBOS.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. coniedzielnie

Wiktionary


coniunctivus

[czytaj: koniunktiwus] w językoznawstwie: tryb czasownika, przedstawiający daną czynność jako niepewną, oczekiwaną, możliwą, składający się z form 3 osoby czasu przeszłego i partykuły "by", przybierającej końcówki osobowe; koniunktyw, koniunktiwus, tryb przypuszczający, tryb warunkowy


SJP.pl


connecticut

[czytaj: koNEtiket]
1. rzeka w Stanach Zjednoczonych;
2. stan w Stanach Zjednoczonych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

 (1.1) geogr. stan USA we wschodniej części Ameryki Północnej, położony na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego;

 (1.2) geogr. hydron. rzeka w Stanach Zjednoczonych;

Wiktionary

Connecticut (wym.) – stan w północno-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, położony w regionie Nowej Anglii, jedna z trzynastu pierwotnych kolonii.

Sąsiaduje ze stanem Nowy Jork na zachodzie, stanem Massachusetts na północy i Rhode Island na wschodzie.

Jest to obszar wyżynny (rzeźba terenu w dużej części górzysta), przecięty doliną rzeki Connecticut. Pierwotną ludność tych terenów stanowili Indianie Algonkinowie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W stanie Connecticut rozwija się przemysł lotniczy.

 (1.2) Źródła Connecticut leżą w północnej części New Hampshire.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kəˈnɛtikət

Wiktionary


connemara

[czytaj: konemara] rasa kuców pochodzących z Irlandii


SJP.pl

Connemara (irl. "Conamara", "Chonamara") – region w zachodniej części Connachtu na terenie zachodniej Irlandii.

Wikipedia


connery

nazwisko, m.in. Sean Connery [czytaj: szon KOnery] - aktor brytyjski (1930-2020)


SJP.pl


conocność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) częstotliwość występowania czegoś każdej nocy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O chorobie świadczy conocność występowania tych objawów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. conocny

Wiktionary


conocny

odbywający się każdej nocy, co noc


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający miejsce każdej nocy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Częste, conocne awantury wpłynęły na decyzję burmistrza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. conocność ż.

Wiktionary


conplace

[czytaj: konplejs] środowiskowo: miejsce spotkania fanów komiksów, fantastyki itp.


SJP.pl


conquista

[czytaj: konkista] wyprawy zbrojne Portugalczyków lub Hiszpanów odbywające się pod koniec wieku XV i w wieku XVI, mające na celu zdobycie konkretnego terytorium, głównie w Ameryce Południowej i Środkowej oraz w Azji; konkwista


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Conquista (Brazylia) – miasto i gmina w Brazylii, w stanie Minas Gerais.
  • Conquista d'Oeste – miasto i gmina w Brazylii, w stanie Mato Grosso.
  • Conquista (Hiszpania) – gmina w Hiszpanii, w prowincji Kordoba, w Andaluzji.
  • Conquista de la Sierra – gmina w Hiszpanii, w prowincji Cáceres, w Estramadurze.

Wikipedia


conrad

[czytaj: konrad]
1. Joseph Conrad (właśc. Teodor Józef Konrad Korzeniowski) (1857-1924), syn Apolla Korzeniowskiego, pisarz angielski pochodzenia polskiego;
2. Doda Conrad (właśc. Konrad Wallenrod Freund) (1905-97), śpiewak (bas)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Conrad – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Grundy
  • Conrad – miasto w stanie Montana, w hrabstwie Pondera
  • Charles Conrad (1930–1999) – amerykański astronauta
  • Doda Conrad (1905–1997) – amerykański śpiewak polskiego pochodzenia
  • Frank Conrad (1874–1941) – amerykański inżynier, wynalazca, pionier radia
  • Franz Conrad von Hötzendorf (1852–1925) – austro-węgierski feldmarszałek
  • Joseph Conrad (Józef Konrad Korzeniowski, 1857–1924) – pisarz angielski polskiego pochodzenia
  • William Conrad (1920–1994) – aktor amerykański
  • ORP „Conrad” – krążownik polski z okresu II wojny światowej
  • Conrady – nagrody dla ludzi morza z całego świata, wręczane w Gdańsku
  • Corrado

Wikipedia


conradowski

[czytaj: konradowski] przymiotnik dzierżawczy - należący do Conrada lub z nim związany; Konradowski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) liter. dotyczący życia i twórczości Józefa Teodora Konrada Korzeniowskiego, charakterystyczny, typowy dla Korzeniowskiego lub jego twórczości, taki jak u Korzeniowskiego

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. conradowsko

 rzecz. conradowskość ż., conradysta mos.

 przym. Conradowski

Wiktionary


conradowsko

przysłówek

 (1.1) liter. tak jak u Józefa Conrada

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Conradowski, conradowski

 rzecz. conradowskość ż., conradysta mos.

Wiktionary


conradowskość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. cecha utworu wskazująca na jego autentyczne wyjście spod pióra Conrada

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O conradowskości świadczy swoisty tok narracji tego tekstu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Conradowski, conradowski

 przysł. conradowsko

 rzecz. conradysta mos.

Wiktionary


conradowy

[czytaj: konradowy] przymiotnik dzierżawczy - należący do Conrada lub z nim związany


SJP.pl


conradysta

[czytaj: konradysta] znawca, badacz twórczości Józefa Conrada; konradysta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) liter. literaturoznawca badający twórczość Józefa Conrada

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dyskusji zabrało głos kilku znanych conradystów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Conradowski, conradowski

 przysł. conradowsko

 rzecz. conradowskość ż.

Wiktionary


conradystka

→ conradysta [czytaj: konradystka]; konradystka


SJP.pl


consens

[czytaj: konsens]
1. dawniej: zezwolenie na coś, zwłaszcza urzędowe; konsens;
2. zgodne stanowisko w jakiejś sprawie; konsensus, consensus, konsens;
3. porozumienie będące efektem dyskusji, negocjacji, wzajemnych ustępstw; konsensus, consensus, konsens


SJP.pl


consensus

[czytaj: konsensus]
1. zgodne stanowisko w jakiejś sprawie; konsens, konsensus, consens;
2. porozumienie będące efektem dyskusji, negocjacji, wzajemnych ustępstw; konsens, konsensus, consens;
3. sposób uprawiania polityki polegający na szukaniu rozwiązań zadowalających wszystkich, których dotyczyć będą przyjęte ustalenia; konsensus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) porozumienie, zob. konsensus.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Duża ilość podmiotów uczestniczących w procedurach kształtowania celów utrudnia dojście do consensusu.

 (1.1) Zgodnie z consensusem osiągniętym w czasie posiedzenia Konwentu Seniorów zadaniem tej podkomisji czy komisji nadzwyczajnej będzie rzeczywiste wyjaśnienie zarzutów skierowanych przez obie strony.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konsensus, ugoda, konsens

Wiktionary


consilium

[czytaj: kons-ilium] konsylium;
1. narada lekarzy w celu diagnozy choroby i ustalenia sposobu leczenia;
2. dawniej: rada, narada w jakiejś ważnej sprawie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zob. konsylium.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wracając z consilium, zajrzę do pana.

Wiktionary


consort

[czytaj: KONsort]
1. zespół muzyki dawnej;
2. zestaw instrumentów muzycznych z XVI-XVIII wieku


SJP.pl

CONSORT (ang. "Consolidated Standards Of Reporting Trials") – zbiór szeroko stosowanych wytycznych dla raportów opisujących randomizowane badania kliniczne z grupą kontrolną (zob. randomizowane kontrolowane badania kliniczne, ang. "randomized controlled trial" RCT) opracowany przez redakcyjną Grupę CONSORT. Celem wytycznych jest ograniczenie niepełnego i niepoprawnego przedstawiania wyników badań i zastosowanej w nich metodyki. Deklaracja CONSORT została przetłumaczona na wiele języków.

Wikipedia


constable

[czytaj: KONstebl] nazwisko, np. John Constable (1776-1837), malarz angielski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Constable – miasto w USA, w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Franklin
  • Albert Constable – amerykański polityk i prawnik
  • Giles Constable – amerykański i brytyjski historyk
  • John Constable – malarz angielski
  • (8237) Constable – planetoida z grupy pasa głównego asteroid

Wikipedia


constans

[czytaj: konstans] niezmienny, stały


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Konstans – cesarz rzymski
  • Konstans II (cesarz bizantyjski)
  • Constans – film
  • wielkość stała (skrót const.)

Wikipedia


constar

[czytaj: konstar] firma wędliniarska


SJP.pl


consulting

[czytaj: konsalting albo konsulting] udzielanie porad dotyczących różnych aspektów działalności ekonomicznej; konsulting


SJP.pl


consultingowy

[czytaj: konsultingowy albo konsaltingowy] związany z consultingiem (konsultingiem), np. firma consultingowa; konsultingowy


SJP.pl


contagium

[czytaj: kontagium] drobnoustrój chorobotwórczy, zarazek


SJP.pl


containment

[czytaj: kontejnment] obudowa bezpieczeństwa reaktora jądrowego


SJP.pl


contemporary

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. taniec współczesny (styl)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntɛ̃mpɔˈrarɨ, AS: kõntẽmporary

Wiktionary


content

[czytaj: kontent] w internecie: treść, zawartość kierowana do odbiorców; kontent


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. inform. treść, zawartość merytoryczna

Wiktionary


contentowy

→ content [czytaj: kontentowy; kontentowy


SJP.pl


contessa

[czytaj: kontessa] z języka włoskiego: hrabina; komtesa, kontessa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hrabina (zwłaszcza we Francji, Włoszech, Hiszpanii, UK)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hrabina, grafini

Wiktionary


conti

[czytaj: konti albo kąti] nazwisko


SJP.pl


continental

[czytaj: kontinental]
1. model samochodu marki Bentley;
2. model samochodu marki Lincoln


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Continental – wieś w stanie Ohio, w USA
  • Continental AG – niemiecki producent opon
  • Continental Airlines – linie lotnicze
  • Teledyne Continental Motors (TCM) – amerykański producent silników lotniczych
  • Continental Division – dawny amerykański producent samochodów
  • Bentley Continental
  • Bentley Continental R
  • Bentley Continental Flying Spur
  • Continental Mark Series
  • Lincoln Continental (1939)
  • Lincoln Continental (1960)
  • Lincoln Continental (2016)

Wikipedia


continuandum

[czytaj: kontinułandum] publikacja, wydawnictwo ukazujące się co pewien czas w kolejnych tomach lub zeszytach, które stanowią zamkniętą całość


SJP.pl


continuum

[czytaj: konTInuum] kontinuum;
1. jedna z liczb kardynalnych będąca mocą zbioru liczb rzeczywistych;
2. zwarta i spójna przestrzeń metryczna;
3. zbiór liczb rzeczywistych wraz ze swoją strukturą porządkową i topologiczną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zob. kontinuum.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • continuum – w fizyce,
  • continuum – w teorii mnogości,
  • continuum – w topologii,
  • continuum – instrument muzyczny,
  • kontinuum językowe
  • Continuum: Ocalić przyszłość – kanadyjski serial telewizyjny produkowany od 2012 roku.
  • Continuum – album studyjny Johna Mayera, wydany w 2006

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntʲĩˈnuwũm, AS: kõntʹĩnuu̯ũm

Wiktionary


contra

[czytaj: kontra] kontra;
1. atak mający na celu odparcie nacierającego przeciwnika, wroga; kontratak;
2. zachowanie wyrażające sprzeciw wobec czyichś zachowań; sprzeciw, przeciwdziałanie;
3. klisza drukarska odwracająca układ barw białych i czarnych na odbitce;
4. w boksie: cios powstrzymujący atak rywala;
5. w boksie: błyskawiczna odpowiedź ciosem na atak przeciwnika;
6. w kartach: zobowiązanie się gracza wobec partnera do niedopuszczenia do wygranej przeciwnika;
7. w brydżu: odzywka podważająca możność ugrania kontraktu wylicytowanego przez przeciwników
8. w wioślarstwie: wiosłowanie wstecz;
9. typ hamulca lub hamowania w rowerze


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Contra Costa Centre – jednostka osadnicza
  • Contra – pseudonim estońskiego pisarza Margusa Konnuli
  • Cosmin Contra – rumuński piłkarz
  • Contra – album zespołu Vampire Weekend
  • Contra – niemiecki film z 2020 roku
  • Contra – gra komputerowa z 1987 roku
  • Contra Force – gra komputerowa z 1992 roku
  • Contra paganos – wiersz
  • Kontra
  • Małgosia contra Małgosia
  • Nota contra notam
  • Opvs Contra Natvram

Wikipedia


contras

[czytaj: kontras] partyzancka organizacja w Nikaragui walcząca z sandinistami


SJP.pl

Contras – prawicowa partyzantka walcząca przeciwko rządowi Sandinistowskiego Frontu Wyzwolenia Narodowego (FSLN) w Nikaragui. Contras wspierana była przez Stany Zjednoczone – CIA prowadziło program szkolenia oddziałów contras, a rząd amerykański udzielał im wsparcia militarnego i finansowego. Partyzanci złożyli broń w 1990 roku po porażce FSLN w wyborach. Nazwa Contras jest skrótem hiszpańskiego słowa "contrarevolucionario".

Wikipedia


control

[czytaj: kontrol] klawisz na klawiaturze komputera (w skrócie Ctrl); Control


SJP.pl

Co

Wikipedia


controlling

[czytaj: konTROling] w ekonomii: metoda kierowania przedsiębiorstwem, polegająca na tworzeniu i aktualizowaniu systemu planowania, konstruowaniu wskaźników i mierników oceny finansowej firmy oraz przygotowywaniu informacji bieżących i strategicznych w celu podjęcia najbardziej odpowiednich decyzji w przedsiębiorstwie; kontroling


SJP.pl

Co

Wikipedia


controllingowy

→ controlling


SJP.pl

Patrz:

controlling

conubium

[czytaj: konubjum] zdolność prawna do zawarcia małżeństwa


SJP.pl


converse

[czytaj: konwers] marka obuwia i firma


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Converse – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Miami
  • Converse – wieś w stanie Luizjana, w parafii Sabine
  • Converse – jednostka osadnicza w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Spartanburg
  • Converse – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Bexar
  • hrabstwo Converse (ang. Converse County) – w stanie Wyoming
  • Converse – amerykański producent odzieży sportowej, własność koncernu Nike

Wikipedia


conversio

[czytaj: konwersjo] figura stylistyczna polegająca na użyciu tego samego wyrazu lub grupy wyrazów na końcu kolejnych wersów; epistrofa, epifora


SJP.pl


conversy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) środ. młodz. trampki marki Converse

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kuba powiedział, że wszyscy w klasie chodzą w conversach, więc on też musi je mieć.

Wiktionary


coo

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) Centralny Ośrodek Opakowań

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. COOp

Wiktionary


cook

[czytaj: kuk] nazwisko, np. James Cook (1728-1779), żeglarz angielski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brian Cook (ur. 1980) – amerykański koszykarz
  • Craig Cook (ur. 1987) – brytyjski żużlowiec
  • Daequan Cook (ur. 1987) – amerykański koszykarz występujący w lidze NBA
  • Glen Cook (ur. 1944) – amerykański pisarz fantasy i science fiction
  • Jamie Cook (ur. 1985) – brytyjski gitarzysta
  • James Cook (1728-1779) – angielski żeglarz i odkrywca, kartograf, astronom
  • John Cook (ur. 1958) – amerykański żużlowiec
  • Joseph Cook (1860-1947) – australijski polityk
  • Paul Cook (ur. 1956) – perkusista zespołu Sex Pistols
  • Peter Cook (ur. 1936) – angielski architekt
  • Robin Cook (ur. 1940) – amerykański pisarz
  • Robin Cook (1946-2005) – brytyjski polityk, minister spraw zagranicznych

Wikipedia


cookie

[czytaj: kuki] fragment tekstu wysyłany przez serwis internetowy do przeglądarki internauty, pozwalający m.in. na zapamiętanie danych i utrzymanie sesji; ciasteczko, kuki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) inform. niewielka porcja danych zapisywana przez stronę internetową lub inną usługę internetową na urządzeniu użytkownika, służąca m.in. do zapamiętywania ustawień, utrzymywania sesji lub rozpoznawania użytkownika

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powinieneś usunąć wszystkie cookies, aby twój laptop normalnie działał.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciasteczko

Wiktionary


cool

[czytaj: kul] potocznie:
1. w użyciu przymiotnikowym: oceniany pozytywnie; fajny, super, ekstra
2. w użyciu przysłówkowym: atrakcyjnie, świetnie, w porządku; fajnie, fajowo, ekstra, super


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) środ. świetny, z klasą

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cool – miasto w USA, w stanie Teksas, w hrabstwie Parker
  • Cool – singel Gwen Stefani
  • Cool – singel Alesso
  • Cool – singel Felixa Jaehna
  • Cool – singel Jonas Brothers
  • Cool P vel Alick, właściwie Aleksander Kwaśniewski – polski muzyk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tylko tak mówisz, że jestem cool, a w rzeczywistości swoje myślisz.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. coolersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świetny, wspaniały, znakomity

Wiktionary


cool-sex

[czytaj: kul seks] współżycie seksualne mające za zadanie zaspokojenie potrzeby seksualnej bez więzi emocjonalnej z partnerem; cool sex, zimny seks


SJP.pl


coolerski

[czytaj: kulerski] młodzieżowo: oceniany bardzo pozytywnie; cool, czaderski, czadowy, superowy, zarąbisty


SJP.pl


coolersko

przysłówek

 (1.1) środ. młodz. bardzo pozytywnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Celina przyszła coolersko ubrana, zrobiła furorę.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. cool

 przym. cool

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cool, czadersko, czadowo, superowo

Wiktionary


coolhunter

[czytaj: kulhanter] osoba wyszukująca, obserwująca i badająca nowe tendencje w grupach społecznych w celu dopasowania produktów firmy do ich potrzeb


SJP.pl


coolhunterka

[czytaj: kulhanterka] kobieta wyszukująca, obserwująca i badająca nowe tendencje w grupach społecznych w celu dopasowania produktów firmy do ich potrzeb


SJP.pl


coolhunting

[czytaj: kulhanting] wyszukiwanie, obserwowanie i badanie przez firmę nowych tendencji w grupach społecznych w celu dopasowania produktów do ich potrzeb; cool hunting


SJP.pl

Co

Wikipedia


cooljazzowy

→ cool jazz [czytaj: kuldżezowy]


SJP.pl


coolpopowy

→ cool pop


SJP.pl

Patrz:

cool pop

cooper

[czytaj: kuper] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cooper Car Company – brytyjska firma samochodowa
  • Cooper – nazwisko
  • Osoby noszące nazwisko Cooper:
    • Adam Cooper – brytyjski aktor, choreograf, tancerz,
    • Adam Ashley-Cooper – australijski rugbysta,
    • Adrienne Cooper – amerykańska piosenkarka,
    • Alice Cooper – amerykański wokalista i muzyk hardrockowy,
    • Anna Julia Cooper – amerykańska pisarka, wykładowczyni, feministka,
    • Anthony Ashley-Cooper – strona ujednoznaczniająca,
    • Armando Cooper – panamski piłkarz,
    • Ashley Cooper – australijski tenisista, zdobywca Pucharu Davisa w 1957 r.,
    • Anderson Cooper – amerykański dziennikarz, autor i osobowość telewizyjna,

Wikipedia


cop

Centralny Okręg Przemysłowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Ostródzkie,Olsztyn,Giżycko,Ełk. warkocz

 (1.2) gw-pl|Ostródzkie,Olsztyn,Giżycko,Ełk. kok upięty z warkocza

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Centralny Obóz Pracy
  • Centralny Okręg Przemysłowy
  • Centrum Operacji Powietrznych
  • Współczynnik wydajności chłodniczej – Coefficient Of Performance
  • Centrum Obsługi Przedsiębiorcy
  • Kryptogenne organizujące się zapalenie płuc (ang. cryptogenic organizing pneumonia)
  • Conference of the Parties – międzynarodowe konferencje w sprawie zapobiegania zmianom klimatu
  • COP (waluta), kod peso kolumbijskiego według ISO 4217

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. gwara. etym|niem|Zopp.

uwagi.

tłumaczenia.

 (1.1) zobtłum|kok.

źródła.

 SGOWiM|tom=1|strona=359.

== cop (język angielski.) ==

wymowa.

 RP. IPA|kɒp.

 GA. IPA|kɑːp.

 audioAU|En-au-cop.ogg.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Simplificationalizer-cop.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-cop.wav.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

 (1.1) pot. glina (policjant)

 (1.2) daw. głowa

czasownik

 (2.1) pot. złapać, pojmać, nakryć, schwytać

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia. gwara. etym|niem|Zopp.

uwagi.

tłumaczenia.

 (1.1) zobtłum|kok.

źródła.

 SGOWiM|tom=1|strona=359.

== cop (język angielski.) ==

wymowa.

 RP. IPA|kɒp.

 GA. IPA|kɑːp.

 audioAU|En-au-cop.ogg.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Simplificationalizer-cop.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-cop.wav.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

 (1.1) pot. glina (policjant)

 (1.2) daw. głowa

czasownik

 (2.1) pot. złapać, pojmać, nakryć, schwytać

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) copper

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. gwara. etym|niem|Zopp.

uwagi.

tłumaczenia.

 (1.1) zobtłum|kok.

źródła.

 SGOWiM|tom=1|strona=359.

== cop (język angielski.) ==

wymowa.

 RP. IPA|kɒp.

 GA. IPA|kɑːp.

 audioAU|En-au-cop.ogg.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Simplificationalizer-cop.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-cop.wav.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

 (1.1) pot. glina (policjant)

 (1.2) daw. głowa

czasownik

 (2.1) pot. złapać, pojmać, nakryć, schwytać

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) copper

Wiktionary


copacabana

[czytaj: kopakabana] dzielnica Rio de Janeiro przylegająca do długiej plaży


SJP.pl

Copacabana – dzielnica Rio de Janeiro, znana ze swojej plaży, długiej na 4 kilometry. Zamieszkuje ją 400 000 ludzi, co czyni ją jedną z najgęściej zaludnionych dzielnic świata.

Początkowo, aż do połowy XVIII wieku, nosiła nazwę Sacopenapã. Zmiana nazwy nastąpiła po zbudowaniu kaplicy, zawierającej kopię obrazu "Dziewica z Copacabany". Została wcielona do Rio de Janeiro 6 lutego 1842.

Wikipedia


copia

skrót od: Centrala Obsługi Przedsiębiorstw i Instytucji Artystycznych; Copia


SJP.pl


copiątkowy

powtarzający się każdego piątku


SJP.pl


copland

Copland – projekt firmy Apple, którego celem było opracowanie systemu operacyjnego. Zapoczątkowany w roku 1994 i zakończony w 1996. Praca inżynierów i programistów nie poszła jednak na marne – pewne rozwiązania wypracowane w ramach projektu Copland zostały użyte w systemie Mac OS 8.

Wikipedia


coponiedziałkowy

wydarzający lub powtarzający się każdego poniedziałku


SJP.pl


copula

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. łącznik;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • copula, kopula – funkcja matematyczna
  • copula, kopula – łącznik gramatyczny
  • copula, koppel – muzyka organowa:
    • układ połączeń klawiatur oraz klawiatur do pedału
    • głos organowy
  • copula – krótki zwrot zakończeniowy stosowany w polifonicznych utworach muzycznych XII wieku

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) łącznik, spójka

Wiktionary


copy

[czytaj: kopi] tekst, hasło reklamowe; materiał dziennikarski


SJP.pl


copycat

[czytaj: kopiKET] potocznie: naśladowca, imitator


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • CC (kot)
  • Psychopata – amerykański thriller filmowy (tyt. oryginału Copycat)
  • „Copycat” – singiel belgijskiego wokalisty Patricka Ouchène z 2009 roku

Wikipedia


copyleft

[czytaj: kopileft] system licencjonowania praw autorskich, umożliwiający zmienianie i swobodne rozpowszechnianie danej pracy


SJP.pl

Copyleft – rodzaj systemu wolnego licencjonowania praw autorskich, zezwalający na modyfikację określonych aspektów praw autorskich i rozpowszechnianie utworów zależnych na identycznych warunkach.

Założenia systemu zostały stworzone w roku 1984 przez Richarda Stallmana na użytek oprogramowania, ale dziś są używane również dla innych rodzajów dzieł.

Wikipedia


copypasta

[czytaj: kopipasta]
1. krótka historyjka rozpowszechniana w internecie metodą kopiuj-wklej;
2. tekst utworzony metodą kopiuj-wklej


SJP.pl

Co

Wikipedia


copyright

[czytaj: kopyrajt] wyłączne prawo autorskie do wydawania i rozpowszechniania jakiegoś dzieła


SJP.pl

Co

Wikipedia


copyrighter

[czytaj: kopyrajter]
1. specjalista w dziedzinie prawa autorskiego;
2. osoba posiadająca prawa autorskie do czegoś


SJP.pl


copyrightowy

→ copyright [czytaj: kopyrajtowy]


SJP.pl


copywriter

[czytaj: kopyrajter] osoba zajmująca się pisaniem sloganów i tekstów reklamowych; kopyrajter, tekster


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) autor tekstów i sloganów reklamowych;

Wiktionary

Copywriter (CW) – autor tekstów i sloganów reklamowych. Copywriter nazywany też bywa po francusku concepteur-redacteur (pomysłodawca – redaktor).

Wikipedia


copywriterka

→ copywriter [czytaj: kopyrajterka]


SJP.pl


copywriterski

→ copywriter [czytaj: kopirajterski]


SJP.pl


copywriting

[czytaj: kopyrajting] pisanie sloganów i tekstów reklamowych


SJP.pl

Copywriting – pisanie tekstów do publikacji i sloganów reklamowych.

Wikipedia


cor

skrót od: Confederatio Congregationum Oratorii Sancti Philippi Nerii – zakon filipinów; COr.


SJP.pl


cor.

skrót od: Confederatio Congregationum Oratorii Sancti Philippi Nerii – zakon filipinów; COr


SJP.pl


cora

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. córka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cora – kibuc
  • Cora – jednostka osadnicza w stanie Wyoming, w hrabstwie Sublette
  • Cora (ang. Cora Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Smith
  • (504) Cora – planetoida
  • Cora – rodzaj ważek z rodziny Polythoridae
  • „Cora” – Zakłady Przemysłu Odzieżowego „Cora” w Warszawie (1949–2001)
  • Cora – niemiecki zespół muzyczny
  • – niemieckie wydawnictwo
  • Cas Cora
  • Kora
  • Tera Cora

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɔra, AS: cora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. córeńka ż., córka ż., córuś ż., córunia ż., córeczka ż., córa ż., córcia ż.

 przym. córczany

Wiktionary


coranny

odbywający się każdego ranka


SJP.pl


coraz

1. wyraz informujący o nasilaniu się czegoś (np. Było coraz zimniej.);
2. wyraz informujący o częstym powtarzaniu się czegoś (np. Serwowali coraz to wykwintniejsze dania.)


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) słowo pozwalające wyrazić wzmaganie, nasilanie się czegoś; używane najczęściej w połączeniu z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zima stawała się coraz sroższa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɔras, AS: coras

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raz m.

 liczgł. raz

Wiktionary


corazziański

[czytaj: koraccjański] mający związek z Corazzim


SJP.pl


cordoba

[czytaj: KORdowa albo kordoba] jednostka monetarna Nikaragui równa 100 centavo


SJP.pl


cordura

[czytaj: kordura] bardzo wytrzymała tkanina z teksturowanych włókien poliamidowych


SJP.pl

Cordura – marka tkanin wysoce odpornych na przetarcia.

Wikipedia


cordurowy

→ cordura [czytaj: kordurowy]


SJP.pl


coreldraw

[czytaj: korel droł] pakiet programów graficznych


SJP.pl

CorelDRAW – produkt kanadyjskiej firmy Corel Corporation – pakiet programów graficznych wchodzących w skład jednego produktu, służący początkowo do obróbki grafiki wektorowej, z czasem wzbogacany o kolejne programy dotyczące różnorodnych zastosowań grafiki komputerowej.

Wikipedia


corelli

[czytaj: korelli] nazwisko, m.in.: Arcangelo Corelli (1653-1713), włoski kompozytor i skrzypek


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Arcangelo Corelli – włoski kompozytor baroku
  • Giacinto Corelli
  • Franco Corelli – włoski śpiewak operowy
  • Kapitan Corelli – film

Wikipedia


coreper

skrót od: Comité des représentants permanents - Komitet Stałych Przedstawicieli Unii Europejskiej


SJP.pl


corfam

[czytaj: korfam] marka syntetycznej skóry


SJP.pl


corgi

[czytaj: korgi] potocznie:
1. pies rasy welsh corgi cardigan;
2. pies rasy welsh corgi pembroke


SJP.pl


coriandoli

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) konfetti rzucane podczas ulicznego karnawału

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konfetti

Wiktionary


cork

[czytaj: kork] miasto w południowej Irlandii


SJP.pl

Cork (irl. "Corcaigh", wym.) – drugie co do wielkości miasto w Irlandii, leżące przy ujściu rzeki Lee do Morza Celtyckiego, ośrodek administracyjny hrabstwa Cork i największe miasto prowincji Munster.

Wikipedia


corleone

[czytaj: korleone] miejscowość sycylijska, znana z powieści "Ojciec chrzestny" Maria Puzo, a także jako miejsce urodzenia wielu członków cosa nostry


SJP.pl

Corleone (sycyl. "Cunigghiuni") – miejscowość we Włoszech, w regionie Sycylia, w prowincji Palermo. Liczy ok. 12 000 mieszkańców.

Wikipedia


corleoński

[czytaj: korleoński] przymiotnik od: Corleone (miasto we Włoszech)


SJP.pl


corneille

[czytaj: korNEJ] nazwisko, m.in. Pierre Corneille (1606-1684) - pisarz francuski


SJP.pl

Corneille, właśc. Guillaume Cornelis van Beverloo (ur. 3 lipca 1922 w Liège, zm. 5 września 2010 w Auvers-sur-Oise) – holenderski malarz, rzeźbiarz, litograf i poeta.

Wikipedia


cornelius

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Imię męskie
  • Cornelius – marka polskiego piwa pszenicznego produkowanego przez Browar Piotrków
  • Cornelius – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Mecklenburg
  • Cornelius – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Washington

Wikipedia


cornell

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cornell – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Livingston
  • Cornell – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Chippewa
  • Cornell (ang. Cornell Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Delta
  • Cornell (ang. Cornell Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Cass
  • (8250) Cornell – planetoida z grupy pasa głównego asteroid
  • Cornell Capa – amerykański fotoreporter
  • Cornell Glen – piłkarz podchodzący z Trynidadu i Tobago
  • Cornell H. Fleischer – amerykański historyk
  • Cornell Haynes Jr – amerykański raper oraz aktor
  • Cornel Wilde – amerykański aktor i reżyser
  • Jill Cornell Tarter – amerykańska astronom
  • Chris Cornell – amerykański muzyk, wokalista, multiinstrumentalista i autor tekstów

Wikipedia


corner

[czytaj: korner] w piłce nożnej, rzadko: wprowadzenie piłki do gry z narożnika boiska; rzut rożny, rożny, róg, korner


SJP.pl


cornflakes

[czytaj: kornflejks] chrupkie płatki z ziaren kukurydzy; płatki kukurydziane, cornflakesy, cornfleksy, kornfleksy, kornflejki


SJP.pl


cornflakesy

[czytaj: kornflejksy] chrupkie płatki z ziaren kukurydzy; płatki kukurydziane, cornflakes, cornfleksy, kornfleksy, kornflejki


SJP.pl


cornfleksy

[czytaj: kornfleksy] chrupkie płatki z ziaren kukurydzy; płatki kukurydziane, cornflakes, cornflakesy, kornfleksy, kornflejki


SJP.pl


cornhole

[czytaj: kornhol] gra zręcznościowa polegająca na rzucaniu woreczkiem z ziarnami kukurydzy do okrągłego otworu


SJP.pl


cornish

[czytaj: kornisz] kornwalijska rasa kur mięsnych, krzyżowana z kurami ras ogólnoużytkowych; kornisze


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Abbie Cornish (ur. 1982) – australijska aktorka filmowa, modelka, a także raperka, występująca pod pseudonimem MC Dusk
  • Jessica Ellen Cornish (ur. 1988) – brytyjska piosenkarka i autorka tekstów, występująca jako Jessie J
  • Cornish – miejscowość w stanie Maine, w hrabstwie York, USA
  • Cornish – miejscowość w stanie New Hampshire, w hrabstwie Sullivan, USA
  • Cornish – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Jefferson, USA
  • Cornish – miejscowość w stanie Utah, w hrabstwie Cache, USA
  • Cornish Hall End – miejscowość (wieś) w Anglii, w hrabstwie Essex, Wielka Brytania
  • Cornish (ang. Cornish Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie York, USA
  • Cornish (ang. Cornish Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Aitkin, USA
  • Cornish (ang. Cornish Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Sibley, USA
  • Cornish (ang. Cornish Town) – gmina w stanie New Hampshire, w hrabstwie Sullivan, USA
  • cornish (pol. kornwalijski) – angielski przymiotnik lub rzeczownik dotyczący Kornwalii i Kornwalijczyków

Wikipedia


cornwall

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kornwalia () – hrabstwo i kraina historyczna w Anglii
    • Księstwo Kornwalii () – księstwo w Anglii
  • Cornwall – miasto w stanie Connecticut, w hrabstwie Litchfield
  • Cornwall – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Lebanon
  • Cornwall – miasto w stanie Vermont, w hrabstwie Addison
  • Cornwall – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Orange
  • Cornwall-on-Hudson – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Orange, położona nad brzegiem rzeki Hudson
  • Cornwall (ang. Cornwall Town) – gmina w stanie Connecticut, w hrabstwie Litchfield
  • Cornwall (ang. Cornwall Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Henry
  • Cornwall (ang. Cornwall Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Orange
  • Cornwall (ang. Cornwall Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Spink
  • Cornwall (ang. Cornwall Town) – gmina w stanie Vermont, w hrabstwie Addison

Wikipedia


coro

[czytaj: koro] chór (określenie stosowane w nutach)


SJP.pl

Coro, właśc. Santa Ana de Coro ( Neu-Augsburg) – miasto w północno-zachodniej Wenezueli, u nasady półwyspu Paraguaná, stolica stanu Falcón.

Miasto zostało założone 26 lipca 1527 roku przez Hiszpana Juana de Ampíes. Była siedzibą pierwszego biskupstwa oraz najstarszym i najważniejszym miastem w zachodniej Wenezueli.

Wikipedia


corocznie

przysłówek

 (1.1) (powtarzając) co rok

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Festiwal odbywa się corocznie od roku 1996 w Brnie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. coroczny

 rzecz. rocznik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rokrocznie

Wiktionary


coroczny

ukazujący się raz w roku, przypadający co rok itp.; roczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) powtarzający się co roku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W obliczu corocznej zmiany urzędników rzymskiej magistratury senat, którego członkowie wybierani byli dożywotnio, stanowił ostoję politycznej ciągłości.

 (1.1) Organizowana jest coroczna zbiórka na cele charytatywne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɔˈrɔt͡ʃnɨ, AS: coročny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. corocznie

 rzecz. rocznik mrz.

Wiktionary


corokia

ozdobna roślina doniczkowa pochodząca z Nowej Zelandii


SJP.pl

Corokia – rodzaj roślin z rodziny "Argophyllaceae". Obejmuje 6 gatunków. Rośliny te występują w Australii i na wyspach Oceanii, z centrum zróżnicowania w Nowej Zelandii. Poza tym krajem pojedyncze gatunki rosną w jednym z pasm górskich Nowej Południowej Walii ("C. whiteana"), na wyspie Lord Howe ("C. carpedetoides") i na wyspie Rapa ("C. collenettei"). Rosną w różnych siedliskach; w formacjach zaroślowych na nizinach i dnach dolin, w lasach deszczowych i na terenach skalistych.

Wikipedia


corolla

[czytaj: korolla] model samochodu marki Toyota


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mot. samochód typu Toyota Corolla;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Corolla (korporacja) – polska korporacja akademicka działająca w Krakowie
  • Toyota Corolla – samochód marki Toyota

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈrɔlːa, AS: koro•la

Wiktionary


coroner

[czytaj: koroner] w krajach anglosaskich: biegły sądowy zajmujący się badaniem przyczyn, czasu, okoliczności śmierci osób zmarłych śmiercią nienaturalną; koroner


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. w systemie anglosaskim śledczy odpowiedzialny za wyjaśnienie nienaturalnych zgonów

Wiktionary

Co

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈrɔ̃nɛr, AS: korõner

Wiktionary

Powiązane:

 przym. koronerski

Wiktionary


corontin

[czytaj: korontin] nazwa handlowa leku stosowanego w leczeniu dusznicy bolesnej i zaburzeń krążenia, zawierającego prenylaminę; Segontin, Prenylamin


SJP.pl


coropuna

[czytaj: koropuna] masyw wulkaniczny w południowej części Peru


SJP.pl

Coropuna (hiszp. "Nevado Coropuna", "Volcán Coropuna") – nieczynny masyw wulkaniczny w regionie Arequipa, w Peru, w północno-zachodniej części Ameryki Południowej. Stratowulkan położony jest w Kordylierze Zachodniej. Jego wysokość sięga 6425 m n.p.m.

Wikipedia


corot

[czytaj: koRO] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jean-Baptiste Camille Corot – francuski malarz
  • COROT – misja kosmiczna

Wikipedia


corp.

skrót od: corporation (z angielskiego: korporacja)


SJP.pl


corrado

[czytaj: korrado] model samochodu marki Volkswagen


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Corrado (film) - amerykański film fabularny z 2009 roku
  • Volkswagen Corrado – samochód sportowy klasy kompaktowej
  • Corradi
  • Corradini
  • Corradino
  • Conrad

Wikipedia


corral

[czytaj: KORral albo korRAL] korral;
1. zagroda dla bydła w Ameryce Południowej i Północnej;
2. dawny teatr hiszpański wystawiający swe sztuki na dziedzińcach, podwórkach; także podwórko lub dziedziniec służące jako scena dla tego teatru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zootechn. rodzaj zagrody dla bydła w Ameryce

Wiktionary

Corral – miasto w środkowym Chile, w regionie Los Ríos, położone nad Oceanem Spokojnym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy w corralach są jakie konie ranchera?

Wiktionary


correct

[czytaj: korREKT] właściwy, poprawny, bez zarzutu


SJP.pl


correggio

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Correggio – miejscowość i gmina we Włoszech
  • Antonio Allegri da Correggio – malarz włoski tworzący w okresie renesansu

Wikipedia


corrida

[czytaj: korrida] walka człowieka z bykiem prowadzona na arenie; korrida


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. widowisko polegające na walce i zabijaniu byków przez torreadorów na arenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej kuzyn zginął podczas corridy w maju tego roku.

Wiktionary


corriedale

[czytaj: koridejl] nowozelandzka rasa owiec


SJP.pl


corrigenda

[czytaj: korrigenda] spis poprawek, sprostowanie omyłek w książce; errata


SJP.pl


corsa

[czytaj: korso] reprezentacyjna szeroka aleja; korso


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mot. samochód marki Opel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widziałam zaparkowaną corsę pod sklepem jubilera.

Wiktionary


corsair

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Corsair Components – amerykańskie przedsiębiorstwo komputerowe
  • Corsair International – francuska linia lotnicza
  • Vought O2U Corsair – amerykański samolot rozpoznawczo-bombowy z lat 20. i 30. XX wieku
  • Vought F4U Corsair – amerykański samolot myśliwski z lat 40. XX wieku
  • LTV A-7 Corsair II – amerykański samolot szturmowy z lat 60. XX wieku

Wikipedia


corsica

[czytaj: kors-ika] model samochodu marki Chevrolet


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Corsica – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Jefferson
  • Corsica – miasto w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Douglas
  • Korsyka
  • Chevrolet Corsica – nazwa modelu samochodu osobowego

Wikipedia


corso

[czytaj: korso] reprezentacyjna szeroka aleja; korso


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) urb. szeroka ulica miejska

 (1.2) pochód z ukwieconymi pojazdami

Wiktionary


cortazar

[czytaj: korTAsar] nazwisko


SJP.pl


corten

[czytaj: korten] stal o podwyższonej odporności na warunki atmosferyczne; stal kortenowska


SJP.pl


cortex

z łaciny:
1. kora drzewa;
2. kora mózgowa


SJP.pl

"Cortex" – międzynarodowe anglojęzyczne czasopismo założone w 1964 roku przez Ennio De Renzi i wydawane przez Elsevier Masson. Poświęcone jest badaniom procesów poznawczych i związków między układem nerwowym a czynnościami umysłowymi. Ukazuje się 10 numerów rocznie, dostępne są w wersji elektronicznej w bazie Science Direct. Wskaźnik cytowań czasopisma wynosi 4.314 (grudzień 2015).

Wikipedia


cortez

[czytaj: korTES] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cortez – miasto w stanie Kolorado, w hrabstwie Montezuma
  • Cortez – miejscowość spisowa w stanie Floryda, w hrabstwie Manatee
  • Cortes (ujednoznacznienie)
    • Hernán Cortés – hiszpański konkwistador
  • Kortez – polski muzyk

Wikipedia


corti

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Corti-Noermont – walońska nazwa miejscowości Cortil-Noirmont
  • Corti-Wodon – walońska nazwa miejscowości Cortil-Wodon
  • Alfonso Giacomo Gaspare Corti – włoski anatom
  • Auguste Corti – szwajcarski zapaśnik
  • Claudio Corti – włoski kolarz
  • Enzo Corti – włoski kierowca wyścigowy
  • Ernesto Corti – argentyński piłkarz
  • Maria Corti – włoska pisarka
  • Mario Corti – włoski skoczek narciarski
  • Renato Corti – włoski biskup
  • Monchio delle Corti

Wikipedia


cortland

[czytaj: kortland] kortland;
1. zimowa odmiana jabłoni;
2. owoc tej jabłoni


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cortland – miejscowość w stanie Illinois, w hrabstwie DeKalb
  • Cortland – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Gage
  • Cortland – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Cortland
  • Cortland – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Trumbull
  • Cortland (ang. Cortland Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie DeKalb
  • hrabstwo Cortland (ang. Cortland County) – w stanie Nowy Jork
  • Cortland (jabłoń) – zimowa odmiana jabłoni

Wikipedia


cortés

Cortés – departament w północno-zachodnim Hondurasie, nad Morzem Karaibskim. Zajmuje powierzchnię 3954 km². W 2001 roku departament zamieszkiwało ok. 1,2 mln mieszkańców.

Wikipedia


corvetta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. mot. samochód marki Chevrolet Corvette

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W podkrakowskich Szczyglicach, przed okazałą willą, czerwieni się sportowa corvetta.

 (1.1) W maju zadebiutuje u nas marka Chevrolet. Nie będą to jednak np. słynne sportowe corvetty, ale nowe modele Daewoo, które będą sprzedawane jako chevrolety.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔrˈvɛtːa, AS: korve•ta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. corvette

Wiktionary


corvette

[czytaj: korWET] model samochodu marki Chevrolet


SJP.pl


coryza

[czytaj: koryza] ostry stan nieżytowy górnych dróg oddechowych o etiologii zakaźnej, ze śluzowo-ropnym wyciekiem z nosa (nieżyt nosa)


SJP.pl


cos

skrót od: cosinus (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Centralny Ośrodek Sportu;

 (1.2) = linia ciągłego odlewania stali;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • cos – cosinus, jedna z funkcji trygonometrycznych
  • Cos – miejscowość i gmina we Francji
  • COS – wzór Hilla siarczku karbonylu (tlenosiarczku węgla)
  • COS – linia ciągłego odlewu stali
  • COS – Centralny Ośrodek Sportu
    • COS Zakopane – Tor lodowy Centralnego Ośrodka Sportu w Zakopanem
    • Ośrodek Narciarski COS OPO w Szczyrku
  • COS-B – satelita naukowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Kombinat metalurgiczny składa się z dwóch wielkich pieców, dwóch walcowni oraz dwóch linii ciągłego odlewania stali (COS).

Wiktionary


cosalit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał z grupy siarczków;

Wiktionary

Co

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cosalit ma słaby pleochroizm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bjelkit

Wiktionary


cosec

skrót od: cosecans (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

symbol

 (1.1) = mat. cosecans

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈsɛkãw̃s, AS: kosekãũ̯s

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) csc

Wiktionary


cosecans

[czytaj: kosekans] funkcja będąca odwrotnością sinusa; kosekans


SJP.pl


cosekundowy

odbywający się co sekundę


SJP.pl


cosenza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w Kalabrii, stolica prowincji Cosenza (1.2);

 (1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w Kalabrii;

Wiktionary

Cosenza – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Kalabria, w prowincji Cosenza. Przez miasto przepływa rzeka Crati.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 71 792 osoby, 1940,3 os./km².

W miejscowości jest stacja kolejowa Cosenza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bezpośrednią przyczyną gniewu Alaryka stała się odmowa pozwolenia jego ludziom na osiedlenie się w Noricum. Późniejszy plan wodza polegał na zabraniu ich do Afryki. Ale śmierć Alaryka pod Cosenzą raz jeszcze odwróciła bieg wydarzeń.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) staroż. Konsencja

Wiktionary


cosh

kosinus hiperboliczny


SJP.pl


cosi

zaimek nieokreślony

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pódź haw, cosi ci powiym!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cosik, cosikej

Wiktionary


cosik

potocznie: coś niecoś


SJP.pl

zaimek nieokreślony

 (1.1) pot. zdrobn. od coś

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cosik trzeba zrobić!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɔɕik, AS: cośik

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: zaim. coś

:: partyk. coś

 (1.2)

:: zaim. cosi, cosikej

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) cosi, cosikej

Wiktionary


cosika

partykuła

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. coś

Wiktionary


cosikej

zaimek nieokreślony

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pódź haw, cosikej ci powiym!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cosi, cosik

Wiktionary


cosinus

[czytaj: kos-inus] kosinus; funkcja trygonometryczna; określająca, dla pewnego punktu A(x, y) i promienia wodzącego r, stosunek x do r; w trójkącie prostokątnym - stosunek długości przyprostokątnej leżącej przy danym kącie do długości przeciwprostokątnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mat. funkcja, która dla argumentu od 0 do π/2 wyraża stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przeciwprostokątnej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cosinus jest funkcją okresową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈsʲĩnus, AS: kosʹĩnus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosinus mrz., cosinusoida ż., kosinusoida ż., sinus mrz., sinusoida ż.

 przym. kosinusowy, sinusowy, sinusoidalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kosinus

Wiktionary


cosinusoida

[czytaj: kos-inusoida] linia krzywa przedstawiająca zmienność funkcji kosinus; kosinusoida


SJP.pl


cosinusowy

→ cosinus [czytaj: kos-inusowy]; kosinusowy


SJP.pl


cosmati

[czytaj: kosmati] grupa artystów włoskich tworzących w Rzymie w XII-XIV w.


SJP.pl

Cosmati (wł. od imienia Kosma) ("Marmorarii Romani") - grupa włoskich artystów kamieniarzy z kilku rodzin (np. Melini, Vaslleti i Oderisi) pracująca począwszy od XII wieku w Rzymie, a później także w pozostałych rejonach Italii oraz poza nią. Siedmiu przedstawicieli grupy było utalentowanymi architektami, rzeźbiarzami w dekoracyjnej mozaice geometrycznej, głównie na podłogach kościołów.

Wikipedia


cosmetomat

[czytaj: kosmetomat] automat do sprzedaży kosmetyków i środków czystości, nalewanych bezpośrednio z urządzenia; kosmetomat


SJP.pl


cosmopolitan

[czytaj: kosmoPOliten] międzynarodowy magazyn dla kobiet


SJP.pl

Co

Wikipedia


cosobotni

wydarzający lub powtarzający się każdej soboty


SJP.pl


cospar

skrót od: Committee for Space Research - Komitet Badań Przestrzeni Kosmicznej


SJP.pl


cosplay

[czytaj: kosplej] przebieranie się za postacie z filmów, komiksów, gier itp.


SJP.pl

Cosplay (jap. コスプレ kosupure) – artystyczne hobby, w ramach którego osoby nazywane cosplayerami tworzą przebrania i wcielają się w postać fikcyjną. Termin ‘cosplay’ powstał w Japonii w 1984 roku, ale za początki tego hobby uważa się konwent 1st World Science Fiction Convention, który miał miejsce w Nowym Jorku w 1939 roku.

Wikipedia


cosplayer

[czytaj: kosplejer] osoba przebierająca się za postacie z filmów, komiksów, gier itp.


SJP.pl


cosplayerka

→ cosplayer [czytaj: kosplejerka]


SJP.pl


cosplayować

[czytaj: kosplejować] przebierać się za postacie z filmów, komiksów, gier itp.


SJP.pl


cosplayowy

[czytaj: kosplejowy] związany z przebieraniem się za postacie z filmów, komiksów, gier itp.


SJP.pl


costa-gavras

[czytaj: kosta gawra, w odmianie: gawrasa, gawrasowi itd.] nazwisko obce


SJP.pl

Costa-Gavras, właśc. Konstantinos Gavras (ur. 13 lutego 1933 w Loutra Iraias) – francuski reżyser, scenarzysta i producent filmowy pochodzenia greckiego. Znany głównie z filmów politycznych.

Jego najbardziej cenionym filmem jest thriller polityczny "Z" (1969), nagrodzony m.in. Oscarami dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego i za najlepszy montaż; nagrodą na 22. MFF w Cannes dla reżysera i za rolę męską oraz Złotym Globem dla najlepszego filmu zagranicznego.

Wikipedia


cotangens

[czytaj: kotangens] kotangens; funkcja trygonometryczna; w trójkącie prostokątnym - stosunek długości przyprostokątnej leżącej przy danym kącie do długości drugiej przyprostokątnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mat. funkcja dla argumentów 0 < \alpha \le \pi/2 wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przyprostokątnej naprzeciw kąta;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cotangens jest odwrotnością tangensa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈtãŋɡɛ̃w̃s, AS: kotãŋgẽũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tangens mrz., cotangensoida ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kotangens

Wiktionary


cotangensoida

[czytaj: kotangensoida] linia krzywa przedstawiająca zmienność funkcji kotangens; kotangensoida


SJP.pl


cotelé

[czytaj: kotele, koteLE] lekka, prążkowana tkanina bawełniana lub jedwabna


SJP.pl


coton

[czytaj: koton] potocznie: pies rasy coton de Tuléar


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Coton – miejscowość w hrabstwie Cambridgeshire (Anglia)
  • Coton (Gnosall) – miejscowość w hrabstwie Staffordshire (Anglia)
  • Coton (Hopton and Coton) – miejscowość w hrabstwie Staffordshire (Anglia)
  • Coton (Milwich) – miejscowość w hrabstwie Staffordshire (Anglia)
  • Coton – miejscowość w hrabstwie Northamptonshire (Anglia)
  • Coton (Tamworth) – miejscowość w hrabstwie Staffordshire (Anglia)

Wikipedia


cotonou

[czytaj: kotonu] Kotonu; miasto w Beninie


SJP.pl


cottage

[czytaj: kotydż] dom poza miastem


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cottage – miejscowość
  • Cottage – miejscowość
  • Cottage City – miasto
  • Cottage Lake – jednostka osadnicza
  • cottage – rodzaj budynku
  • Cottage cheese – rodzaj amerykańskiego sera
  • Cottage Grove
  • Cottage pie – zapiekana potrawa
  • Craven Cottage

Wikipedia


cottbus

[czytaj: kottbus] miasto w Niemczech


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cottbus – niemiecka nazwa miasta Chociebuż
    • Cottbus – stacja kolejowa w Chociebużu
  • Cottbus – dawny powiat
  • Cottbus-Land – dawny powiat
  • Energie Cottbus – klub piłkarski
  • Live in Cottbus ’98 – album DVD

Wikipedia


cotygodniowy

ukazujący się raz w tygodniu, przypadający co tydzień itp.; tygodniowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) powtarzający się co tydzień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W swojej cotygodniowej analizie agencja informuje, że ceny skupu rzepaku pozostają znacząco wyższe niż przed rokiem.

 (1.1) Nadszedł czas na cotygodniowe podsumowanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: cotygodʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tygodniowy

Wiktionary


coubertin

[czytaj: kuberTĘ] nazwisko, m.in. Pierre de Coubertin (1863-1937) - francuski pedagog, historyk, działacz społeczny i sportowy


SJP.pl


couchsurfer

[czytaj: kałczserfer] osoba nocująca podczas podróży u osób, które oferują w internecie darmowy nocleg w swoim domu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba uczestnicząca w couchsurfingu, użyczająca darmowych noclegów innym i sama korzystająca z takich noclegów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Couchsurferzy z całego świata deklarują swoją chęć do pomocy osobom, które pragną spędzić wakacje w ich kraju, zapewniając przyjęcie i przenocowanie gości w swoich domach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. couchsurfing m.

:: fż. couchsurferka ż.

Wiktionary


couchsurferka

[czytaj: kałczserferka] kobieta nocująca podczas podróży u osób, które oferują w internecie darmowy nocleg w swoim domu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: couchsurfer

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) Magda kontaktuje mnie więc z Olą, warszawską couchsurferką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔwt͡ʃsɛrˈfɛrka, AS: kou̯čserferka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. couchsurfer.

Wiktionary


couchsurfing

[czytaj: kałczserfing] nocowanie podczas podróży u osób, które oferują w internecie darmowy nocleg w swoim domu


SJP.pl

rzeczownik

 (1.1) idea nawiązywania znajomości z ludźmi zamieszkującymi na całym świecie i wzajemnego oferowania sobie darmowych noclegów;

Wiktionary

Couchsurfing – serwis internetowy, dzięki któremu można zaoferować darmowe zakwaterowanie lub znaleźć użytkowników oferujących nocleg we własnym domu lub mieszkaniu w wielu miejscach świata. Został założony na przełomie 2002 i 2003 roku przez Amerykanina Caseya Fentona. W 2013 chwalił się przyciągnięciem 7 mln użytkowników ze 100 tysięcy miast.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mimo dużej otwartości i zaufania do ludzi, jakiego nabyłem poprzez uczestniczenie w couchsurfingu, staram się zachować zdrowy rozsądek.

 (1.1) Natomiast Andrzej dzięki couchsurfingowi zwiedził znaczną część świata.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. couchsurfer m., couchsurferka ż.

Wiktionary


cougar

[czytaj: kugar] model samochodu marki Ford


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cougar – amerykański transporter klasy MRAP
  • Cougar – kanadyjski bojowy wóz rozpoznawczy
  • Cougar – osada w stanie Waszyngton, w Stanach Zjednoczonych
  • Eurocopter AS 532 Cougar – francuski śmigłowiec wielozadaniowy
  • Eurocopter EC725 Super Cougar – francuski śmigłowiec wielozadaniowy
  • Grumman F-9 Cougar – samolot myśliwski
  • Gulfstream American GA-7 Cougar – lekki samolot dwusilnikowy
  • Mercury Cougar – samochód
  • Beretta Cougar – pistolet

Wikipedia


coulage

[czytaj: kulAŻ] sposób malowania obrazu, polegający na wylewaniu farby na jego powierzchnię i umiejętnym poruszaniu nim, w celu uzyskania nietypowych efektów, tworzonych przez zasychające zacieki; dripping


SJP.pl


coulomb

[czytaj: kuLĄ albo kuLOMB] nazwisko, m.in. Charles Augustin de Coulomb (1736-1806) - fizyk francuski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Charles Coulomb (1736–1806) – francuski wojskowy, inżynier i fizyk
  • (30826) Coulomb – planetoida
  • Prawo Coulomba – podstawowe prawo fizyczne
  • Kulomb – jednostka ładunku elektrycznego
  • Saint-Coulomb – miejscowość i gmina we Francji
  • „Coulomb” – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej

Wikipedia


count

[czytaj: kałnt] hrabia, odpowiednik angielskiego earla


SJP.pl


count-down

[czytaj: kałnt dałn] głośne odliczanie czasu pozostającego jeszcze do jakiegoś wydarzenia; countdown


SJP.pl


countdown

[czytaj: kałntdałn] głośne odliczanie czasu pozostającego jeszcze do jakiegoś wydarzenia; count-down


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Countdown – album Dawida Kwiatkowskiego
  • Countdown – album Exo
  • Countdown – piosenka Beyoncé
  • Countdown – piosenka Pulp
  • Countdown – piosenka Rush
  • Countdown with Keith Olbermann
  • Countdown – brytyjski teleturniej (Channel 4)
  • Countdown – australijski muzyczny program telewizyjny

Wikipedia


counter

[czytaj: kałnter] licznik odwiedzin na stronie internetowej


SJP.pl


countrowy

→ country [czytaj: kantrowy]; country'owy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) muz. związany z muzyką country, właściwy muzyce country

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy muzyk countrowy zagra ten stary szlagier.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. country n.

 przym. country, country’owy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) country; war. country’owy

Wiktionary


country

[czytaj: kantry lub kantri] rodzaj amerykańskiej stylizowanej piosenki i muzyki ludowej o tematyce miłosnej i obyczajowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. styl muzyczny;

przymiotnik relacyjny

 (2.1) muz. związany z muzyką countrową, właściwy muzyce countrowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Także w Europie country zyskiwało na popularności.

 (2.1) Z czasem muzyka country wykształciła mnogość podgatunków i stylów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. countrowy, country’owy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) countrowy, country’owy

Wiktionary


country'owy

→ country [czytaj: kantrowy]; countrowy


SJP.pl


country’owy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) muz. związany z muzyką country, właściwy muzyce country

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy muzyk country’owy zna ten kawałek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. country n.

 przym. countrowy, country

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) country; war. countrowy

Wiktionary


county

[czytaj: kałnty] jednostka administracji samorządowej Anglii, Walii, Irlandii, Irlandii Północnej oraz USA


SJP.pl


couperin

[czytaj: kuPRĘ] nazwisko


SJP.pl


coupé

[czytaj: ku-PE]
1. typ zamkniętego nadwozia samochodowego charakteryzujący się opływową, płaską stylistyką;
2. samochód o takim typie nadwozia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mot. samochód dwudrzwiowy

Wiktionary

Coupé (z fr. – „ucięty”) – rodzaj nadwozia samochodowego z dwoma, czterema lub rzadziej pięcioma miejscami siedzącymi i najczęściej jedną parą drzwi – nie dotyczy wersji SUV produkowanych w wersji Coupe. Najczęściej jest to nadwozie dwubryłowe typu fastback. Często, ze względu na nisko opadającą ku tyłowi linię dachu w środku jest mało miejsca, zwłaszcza dla pasażerów tylnej kanapy, jeśli takowa w ogóle jest w samochodzie.

Wikipedia


courante

[czytaj: kuRĄT] kurant;
1. francuski taniec dworski popularny w XVI wieku;
2. muzyczna forma taneczna oparta na tańcu courante;
3. melodia wygrywana przez zegar, pozytywkę itp.;
4. mechanizm umieszczony w zegarze, pozytywce itp., wygrywający jakąś melodię


SJP.pl


courbet

[czytaj: kurBE] nazwisko, m.in.: Gustave Courbet, malarz francuski, przedstawiciel realizmu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gustave Courbet – francuski malarz
  • Amédée Courbet – francuski admirał
  • nazwa noszona przez francuskie okręty, m.in.
    • – pancernik z I wojny św.
    • „Courbet” – fregata rakietowa

Wikipedia